Bijlage 1. Boekwerk programmabegroting

Daarnaast wordt naar aanleiding van meldingen bekeken of op specifieke locaties met kleine maatregelen de verkeersveiligheid verbeterd kan worden. In 2024 wordt daarnaast een plan omtrent de bewegwijzering in de gemeente Bergeijk, voor zowel gemotoriseerd verkeer als fietsverkeer uitgewerkt. • Behoud en mogelijk verbeteren van de bereikbaarheid van de gemeente via het openbaar vervoer Provincie Noord-Brabant heeft in 2016 de concessie voor het Openbaar Vervoer voor de regio Zuid-oostBrabant gegund aan Hermes Openbaar vervoer B.V. Deze concessie loopt tot 2026 en wordt naar verwachting verlengd. De komende jaren blijft de gemeente Bergeijk zich inzetten voor het zo volledig mogelijk in stand houden van de huidige verbinding. Daarnaast wordt vanuit de Kempen gewerkt aan een plan voor dorpshubs (onderdeel van Mobiliteitsstrategie De Kempen). Ook zal de toekomstige realisatie van de mobiliteitshub in Eersel effect hebben op de lijnvoering van het openbaar vervoer en andere vervoersoplossingen. De komende jaren zal dit verder worden uitgewerkt richting de nieuwe concessie. Gemeentelijk beleid • • • • • • • •

Beleidsplan BORA III Focus (2019/2023) Beheerplan Openbare Ruimte en Accommodaties BORA III (Focus) (2019/2023) Groenbeheerplan (2015-2025) Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP) 2020-2024 Gemeentelijke Visie Mobiliteit (GVM) (2022-2026) Bereikbaarheidsagenda, Brainport Duurzaam Slim Verbonden (2016) Mobiliteitsstrategie de Kempen (2020) Omgevingsagenda Zuidoost-Brabant (2020)

Mutaties meerjarenraming 2024-2027 ten opzichte van programmabegroting 2023 Bestaand beleid BB19 Doorwerkingen bijstellingen investeringen 1e Burap 2023 / Begroting 2023-2026 (€ 102.000 N, dekking stelpost loon-prijs € 97.000 V) In deze begroting zijn de meerjarige gevolgen van de investeringen in de 1 e Burap 2023 opgenomen. Daarnaast zijn een aantal investeringen die reeds in diverse jaarschijven van de begroting 2023-2026 waren 27

opgenomen geactualiseerd op prijspeil 2024. Hierdoor stijgen de lasten in zijn totaliteit met € 132.000, oplopend naar € 195.000 in 2027. Hiervan wordt ca € 27.000, oplopend naar ca € 50.000, gedekt via de egalisatie van het rioolrecht. Bijstellingen die betrekking hebben op de jaarschijven 2024-2027 zijn: Jaar

2024 2024 2024 2025 2026 2026

Omschrijving

Werkmaterieel gladheidsbestrijding Focus: den Belleman e.o. Focus: herinrichting de Weebosch en St. Gerardusweg Werkmaterieel gladheidsbestrijding Herinrichting Bernhardstraat e.o. Herinrichting wijk van den Valgaetstraat e.o.

Wegen

Bedrag Riool

€0 € 98.000 € 465.000 €0 € 100.000 € 420.000

€ 0 € 11.500 € 110.000 €0 € 451.000 €0 € 0 € 206.000 € 164.000 €0 € 340.000 €0

Overig

NB22 Multimodale knoop Eindhoven (€ 786.000 N, 786.000 V (2024), € 12.000 N, 12.000 V (oplopend tot €23.000 N/V in 2027) In het raadsvoorstel ‘Regionale bekostigingssystematiek bereikbaarheid Brainport’ van 21 september 2023 is door uw raad besloten over de regionale bijdrage van de gemeente Bergeijk aan de multimodale knoop Eindhoven Centraal. Het gaat hierbij om een bijdrage van € 786.000 gefaseerd over een periode van 10 jaar. Deze bijdrage bedraagt in 2024 € 12.000 en loopt over de jaren heen op tot € 138.600 in 2033, conform het vastgestelde raadsvoorstel. Het project multimodale knoop maakt onderdeel uit van de Bereikbaarheidsagenda. Hiervoor is reeds eerder de bestemmingsreserve Uitvoering Bereikbaarheidsagenda in het leven geroepen. Het voorstel is om de totale bijdrage (ad € 786.000) voor de gehele periode te dekken vanuit een extra storting in 2024 in de bestemmingsreserve Uitvoering Bereikbaarheidsagenda vanuit de Algemene Reserve. 2024

2025

2026

2027

Totaal

Onttrekking algemene reserve

-€ 786.000

€0

€0

€0

-€ 786.000

Storting BR uitvoering bereikbaarheidsagenda

€ 786.000

€0

€0

€0

€ 786.000

Bijdrage multimodale knoop

-€ 12.000

-€ 12.000

-€ 23.000

-€ 23.000

-€ 70.000

Dekking BR uitvoering bereikbaarheidsagenda

€ 12.000

€ 12.000

€ 23.000

€ 23.000

€ 70.000

(+ = voordeel, -/- = nadeel)

BB31 Leges kabels en leidingen (€ 10.000 V) Er worden leges betaald voor het aantal strekkende meters te graven sleuven. Op basis van de huidige inzichten verwachten we structureel hogere opbrengsten, derhalve stellen wij de begroting bij. De laatste jaren wordt de begroting steeds incidenteel bijgesteld vanwege te verwachte hogere opbrengsten. Omdat de stijgende trend doorzet stellen we de begroting structureel bij. Nieuw beleid NB01 Onderzoeken wegcategorisering en inrichting wegen gemeente Bergeijk (€ 50.000 N) Gemeente Bergeijk is volop in ontwikkeling. Zo zijn de afgelopen jaren de N69 en de Diepveldenweg opgeleverd. Daarnaast wordt er ook hard gewerkt aan de ontwikkeling van woningbouwlocaties en industrieterreinen. Als Kempenregio is gemeente Bergeijk bezig met de ontwikkelstrategie De Kempen, waarin wordt ingegaan op de schaalsprong die ook effect zal hebben op de gemeente Bergeijk. Deze ontwikkelingen vragen er om gedegen naar onze wegenstructuur te kijken, met name wanneer het gaat om inrichting, verkeersveiligheid en toekomstige wegcategorisering. Onder andere de Schoolstraat in Riethoven en de uitwerking van de Motie Onderzoek ontsluiting Hooge Berkt en omliggende wijken zullen in dit onderzoek worden opgenomen.

In 2024 wordt onderzocht op welke schaal alle ontwikkelingen van de afgelopen jaren, maar ook de komende jaren, effect gaan hebben op het de wegenstructuur van de gemeente Bergeijk als het gaat om het gebruik van wegen, de inrichting en de verkeersveiligheid.

28

NB06 Fietsambitie traject 1 Bergeijk – Stedelijk gebied F67 (Investering € 3.754.000, bijdrage derden € 1.877.000) 1 Bruto investering reeds opgenomen

2024

2025

2026

-€ 844.000

-€ 500.000

-€ 500.000

2027 €0

-€ 1.844.000

Totaal

-€ 584.000

-€ 1.826.000

€ 500.000

€0

-€ 1.910.000

3 Bruto investering PPN (=1+2)

-€ 1.428.000

-€ 2.326.000

€0

€0

-€ 3.754.000

4 Subsidie / bijdrage van derden

€ 714.000

€ 1.163.000

€0

€0

€ 1.877.000

5 Netto investering (=3+4)

-€ 714.000

-€ 1.163.000

€0

€0

-€ 1.877.000

€ 1.801

-€ 10.659

-€ 7.172

-€ 7.072

-€ 23.102

2 Bijstelling PPN

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 6 Netto kapitaallasten (cumulatief)

Het betreft hier de volgende trajecten: • Fietstraat Walik • Fietsverbinding Eijkestraat • Fietsverbinding Broekhovenseweg Onderdeel van de fietsambitie onder prioriteit 1 is de fietsverbinding Bergeijk – Stedelijk gebied. Deze fietsverbinding maakt onderdeel uit van het project F67 – De Kempenroute. In de zomer van 2023 is een bestuursovereenkomst met de Provincie aangegaan. Ten aanzien van deze fietsverbinding heeft uw raad (raadsvergadering 4 juli – raadsvoorstel: KTM Randweg A2 + F67 De Kempenroute) middelen beschikbaar gesteld voor de begroting van 2024-2027. In de 1e Burap 2023 is een voorbereidingskrediet van € 350.000 opgenomen waardoor gealloceerde middelen voor de fietsambitie zijn ingezet. Dit voorbereidingskrediet is ingezet om voorbereidende werkzaamheden te treffen, waaronder de ambtelijke voorbereiding, de aankoop van gronden en het starten van de eerste werkzaamheden. NB07 Korte Termijn Maatregel Randweg A2 (€ 191.000, dekking bestemmingsreserve ROL) In het raadsvoorstel KTM Randweg A2 + F67 De Kempenroute is opgenomen dat onze cofinanciering, naast de inzet voor de realisatie van de fietsroutes, bestaat uit een bijdrage voor het realiseren van mobiliteitshubs. Deze bijdrage is voor Bergeijk € 191.000 en is verwerkt in deze begroting. Dit bedrag wordt gedekt uit de bestemmingsreserve ROL.

NB08 Herinrichting Burgemeester Magneestraat Luyksgestel (Investering € 95.000, 2024) 2024 1 Bruto investering 2 Subsidie / bijdragen derden 3 Netto investering (=1+2+3+4)

2025

2026

2027

Totaal

-€ 95.000

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

-€ 95.000 €0

-€ 95.000

€0

€0

€0

-€ 95.000

-€ 1.817

-€ 4.573

-€ 4.525

-€ 4.478

-€ 15.394

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Kapitaallasten (cumulatief)

Woningstichting De Zaligheden gaat een achttal voormalige Vestiawoningen renoveren in de Burgemeester Magneestraat in Luyksgestel. Vanuit de woningstichting is de vraag gesteld of en wat de gemeente op termijn van plan is met de aanliggende openbare ruimte. In 2028 staat een totale herinrichting (het Focus-project) gepland voor de gehele wijk rondom de Burgemeester Magneestraat. Aangezien de woningen gelegen zijn in twee aparte straten, kunnen deze straten vooruitlopend op de totale herinrichting, reeds vernieuwd worden. In de begroting is een investering opgenomen om deze twee straten te renoveren, zodat de nieuwe huurders in een gerenoveerde woning, gelegen in een nieuwe buitenruimte, kunnen gaan wonen. Samen optrekken met externe partijen is ook werk-metwerk maken.

29

NB09 Focus project: Voorderstraat Willibrodusstraat Riethoven (voorbereidingskrediet € 70.000 in 2025, uitvoering in 2027: riool € 799.000, wegen € 542.500) 2024

2025

1 Bruto investering

€0

2 Subsidie / bijdragen derden 3 Netto investering (=1+2)

2026

2027

Totaal

€ 1.341.600

€ 1.411.600

€ 70.000

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€ 70.000

€0

€ 1.341.600

€ 1.411.600

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Dekking rioolheffing

€0

€0

€0

€ 25.305

5 Netto kapitaallasten (cumulatief)

€0

-€ 1.974

-€ 3.369

-€ 54.860

6 Netto lasten

€0

-€ 1.974

-€ 3.369

-€ 29.555

De verhardingen en inrichting van de Voorderstraat en Willibrordusstraat zijn aan een algehele vervanging toe. De gehele openbare ruimte van kavelgrens tot kavelgrens, inclusief de riolering wordt vervangen. Daarnaast wordt er een aparte hemelwaterstructuur/riolering aangelegd.

NB10 Focus: Herinrichting van Beverwijkstraat – Nieuwstraat (€ 160.000 in 2025, uitvoering in 2027: riool € 1.783.000, wegen € 1.433.500) 2027

Totaal

1 Bruto investering

2024 €0

-€ 160.000

2025

2026 €0

-€ 3.216.500

-€ 3.376.500

2 Subsidie / bijdragen derden

€0

€0

€0

€0

€0

3 Netto investering (=1+2)

€0

-€ 160.000

€0

-€ 3.216.500

-€ 3.376.500

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Dekking rioolheffing

€0

€0

€0

€ 45.394

€ 5.488

5 Netto kapitaallasten (cumulatief)

€0

-€ 4.511

-€ 7.702

-€ 139.194

-€ 151.407

6 Netto lasten

€0

-€ 4.511

-€ 7.702

-€ 93.800

-€ 106.013

De verhardingen en inrichting van de Van Beverwijkstraat-Nieuwstraat zijn aan een totale vervanging toe. De gehele openbare ruimte van kavelgrens tot kavelgrens, inclusief de riolering, zal worden vervangen. Naast het te vervangen gemengd stelsel wordt ook een aparte hemelwaterstructuur/riolering aangelegd. Deze zal worden aangesloten op de Blauwe Ader op ’t Hof-Mr. Pankenstraat. Afgezien van de vervanging zijn bij deze herinrichting ook mooie verkeerstechnische kansen en mogelijkheden om de entree naar Bergeijk verder te verfraaien. In dat kader willen wij de projectgrenzen rondom de aansluiting van de Eerselsedijk op de Van Beverwijkstraat gaan verruimen.

30

NB20 Nieuwe beheerplannen BORA IV ‘Focus op meerwaarde’ (€ 527.000 N) In 2024 wordt gestart met de 4e periode van BORA. Daarvoor zijn de beheerplannen geactualiseerd en zijn de benodigde middelen met een doorkijk voor een 25-jaars periode (2024 – 2048) inzichtelijk gemaakt. BORA lll had een doorkijk van 10 jaar waardoor sommige werkzaamheden buiten deze scoop vielen. Dit beleidsplan vormt de leidraad voor het Bergeijks streven naar verbetering en innovatie. De actualisatie van de beheerplannen BORA leidt tot een nadeel van € 527.000. Dit nadeel komt mede voort uit prijsindexatie, hogere energieprijzen en areaaluitbreiding. Zo zijn t.o.v. BORA III bijvoorbeeld de nieuwe Diepveldenweg, nieuw aangelegde fietspaden, het nieuwe deel van industrieterrein Waterlaat, padelbanen, vervanging zonnepanelen, de vernieuwde Kattendans en enkele woonwijken in BORA IV opgenomen. In deze begroting zijn hiervoor middelen opgenomen, gezien de noodzaak en onvermijdelijkheid van de uitgaven. Uw raad behandeld echter het voorstel van BORA IV nog. NB21 Rehabilitatie wegen en fietspaden (€ 26.400 N (2024) oplopend naar € 118.000 N (2027)) Vanuit de laatste weginspectie zijn een aantal wegen en fietspaden naar voren gekomen die we de komende jaren grootschalig moeten gaan aanpakken.

Deze wegen en fietspaden zijn gelet op de huidige staat van onderhoud in relatie tot hun leeftijd toe aan een volledige rehabilitatie. Dat wil zeggen dat zowel de verharding als de daar onder gelegen fundering opnieuw aangelegd moet worden. Dit is anders dan een volledige herinrichting zoals we met de Focus-projecten uitvoeren. De wegen liggen allemaal in het buitengebied en de functie en de plek waar de verharding is gelegen wijzigt niet. Er hoeft niets heringericht te worden. Alleen her aanleggen. Om die reden komen deze wegen niet in een Focus project aan bod. De noodzakelijke werkzaamheden overstijgen het normale groot onderhoud en mogen om die reden ook niet opgenomen worden binnen de voorziening wegen. Om de rehabilitaties (her aanleg) uit te kunnen voeren nemen we met Bora IV vanaf 2024 jaarlijks een investeringsbudget op in de begroting. Een overzicht van de noodzakelijke investeringen is opgenomen in onderstaande tabel.

31

2024

2025

2026

2027

Totaal

-€ 1.380.000

-€ 250.000

-€ 1.350.000

-€ 75.000

-€ 3.055.000

Heuvelweg

-€ 500.000

€0

€0

€0

-€ 500.000

Schaik sedijk (fietspaden + rijbaan)

-€ 800.000

€0

€0

€0

-€ 800.000

Veldhovensedijk

-€ 80.000

€0

€0

€0

-€ 80.000

Grensweg (fietspad)

€0

-€ 250.000

€0

€0

-€ 250.000

Provinciale weg, Loveren (fietspaden)

€0

€0

-€ 1.350.000

€0

-€ 1.350.000

Hooge Berk t (tussenweg)

€0

€0

€0

-€ 75.000

-€ 75.000

2 Subsidie / bijdrage van derden

€0

€0

€0

€0

€0

-€ 1.380.000

-€ 250.000

-€ 1.350.000

-€ 75.000

-€ 3.055.000

-€ 26.401

-€ 73.475

-€ 115.833

-€ 118.376

-€ 334.086

1 Bruto investering

3 Netto investering (=1+2) (+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Netto kapitaallasten (cumulatief)

Ontwikkelingen en trends • •

Schaalsprong Brainport Eindhoven en Brainportdeal Mobiliteitstransitie

Verbonden partijen (zie paragraaf verbonden partijen) •

Metropoolregio Eindhoven

Wat gaat het kosten? Taakveld 2: Verkeer en vervoer Bedragen in € 1.000 a Lasten b Baten c Saldo taakveld excl mutaties reserves (c= b-a) d Mutaties reserves storting e Mutaties reserves onttrekking f Saldo taakveld (f = c-d+e)

Rekening 2022

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 na wijziging 4.626 2.737 3.846 3.912 3.991 4.073 196 127 88 88 88 88 -4.430 -2.610 -3.758 -3.824 -3.903 -3.985 232 -232 977 0 0 0 481 102 305 114 125 125 -4.181 -2.276 -4.431 -3.710 -3.779 -3.860

32

33

Portefeuillehouders

Wethouder M. van Dalen

Taakveld 3 Economie

Wethouder S. Luijten

Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen?

Beleid

Mutaties t.o.v. vorige programmabegroting

Verbonden partijen

Ontwikkelingen

Beleidsindicatoren 34

Wat gaat het kosten?

Taakveld 3: Economie Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen? • Behoud van werkgelegenheid en een goed vestigingsklimaat voor bedrijven. Gemeente Bergeijk wil een goed vestigingsklimaat creëren c.q. behouden en daarnaast ook de werkgelegenheid zoveel mogelijk behouden. Een goed draaiend bedrijfsleven is immers van essentieel belang voor gemeente Bergeijk, nu veel mensen werkzaam zijn voor de industriële en toeristische bedrijven binnen de gemeente. Hiernaast willen we een optimale benutting van bestaande bedrijventerreinen en biedt de gemeente Bergeijkse ondernemers ruimte om zich te ontwikkelen. Vanuit de gedachte dat wij elkaar voor een nog beter ondernemersklimaat nodig hebben, heeft het Platform Ondernemend Bergeijk in overleg met de gemeente een nieuw (concept) Economisch actieplan opgesteld voor de komende jaren. Kempisch Bedrijvenpark (verder: ‘KBP’) De uitgifte van de gronden op het Kempisch Bedrijvenpark is nagenoeg afgerond. De verwachting is dat de laatste kavels vóór 1 januari 2024 zijn verkocht. Het proces met betrekking tot de opheffing van de gemeenschappelijke regeling KBP is reeds daarom in gang gezet. Na liquidatie hiervan zal er nog een winstuitkering uitgekeerd worden. Onderzoek naar grote en kleine kavels in de Kempen De beschikbaarheid van bouwkavels buiten het KBP voor bedrijven is in de afgelopen jaren in de Kempen sterk afgenomen.

Op dit moment is er nagenoeg geen aanbod meer, terwijl er nog altijd vraag is vanuit het Kempische bedrijfsleven. Op de ontwikkeldag in 2024 zullen de locatiekeuzes onderwerp van gesprek zijn. Met als basis de Kempische bedrijventerreinenafspraken en ambities is er onlangs een locatieonderzoek afgerond. Er is een advies gegeven over zowel een grootschalig bedrijventerrein als ook over lokale kleinschalige bedrijventerreinen. De ontwikkeling hiervan gebeurt in samenhang met de Kempische bestuursopdracht over Brede Welvaart en in relatie met de schaalsprong. Omdat de opgaven groot zijn en de oplossingen zich niet laten beperken tot afbakening in subregio’s, is er gestart met een overkoepelende visie op het niveau van MRE. Deze visie is in concept gereed en vormt de basis voor een nieuwe regionale bedrijventerreinprogrammering. Deze programmering met daarin de behoefte per subregio dient aan het einde van het jaar vorm te krijgen en zal, evenals de visie daarop, in het eerste deel van 2024 door alle betrokken gemeenteraden vastgesteld worden. Kempenmanifest “Wij maken het samen in de Kempen” De multihelix partijen (gemeenten, ondernemers via het KOP en onderwijs) hebben hun samenwerking bekrachtigd door in 2020 het Kempenmanifest “Wij maken het samen in De Kempen” te ondertekenen. Ook Brainport Development is hierbij aangesloten.

Momenteel wordt aan de inhoud van het manifest uitvoering gegeven. Met de opheffing van het Huis van de Brabantse Kempen is de ambitie niet gestopt. Wij werken daarom met elkaar aan de volgende doelstellingen: • Het boeien, binden en blijven ontwikkelen van talenten op alle niveaus in de Kempen regio; • De ontwikkeling van de slimme maakindustrie ondersteunen door een aantrekkelijk regionaal vestigingsklimaat te behouden; • Het bereikbaar houden van (economische) toplocaties door het ontwikkelen van vernieuwende, duurzame vervoersconcepten, waarbij zal worden ingezet op verschillende vormen van duurzaam vervoer; • Het creëren van een ‘inclusieve’ arbeidsmarkt door het verhogen van de arbeidsparticipatie en het verbeteren van de aansluiting van arbeidspotentieel.

35

Lokale bedrijventerreinen Begin 2022 is gestart met de uitgifte van de 21 bedrijfskavels op Waterlaat 7. Thans zijn 17 kavels verkocht en op vier kavels rusten momenteel opties tot koop. De eerste bouwactiviteiten zijn een feit. Feitelijk zijn er na uitgifte van de kavels op Waterlaat 7 geen uitbreidingsmogelijkheden meer in Bergeijk. Daarom zet gemeente Bergeijk subregionaal in op de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen. Centrumvisie en detailhandel De ontwikkeling van Hof-Noord is uitvloeisel van de centrumvisie en omvat de sloop van het oude postkantoor, 23 appartementen, de bouw van een supermarkt en 30 nieuwe appartementen in combinatie met herinrichting van het openbaar gebied. De sloop is gerealiseerd en de bouw is in volle gang. De oplevering van Hof-Noord staat gepland voor het derde kwartaal van 2024. Stichting Centrummanagement is bezig met de doorontwikkeling en uitvoering van hun ambities om het centrum van Bergeijk aantrekkelijk te houden voor nu en naar de toekomst toe. De doelstelling is om de huidige leegstand in het centrum laag te houden en het winkel – en horeca aanbod groot te houden. Ook het vergroten van verblijfswaarde is een van de ambities. Hiervoor worden ook de voorbereidingen voor een bedrijveninvesteringszone (BIZ) opgepakt.

De pilot ‘Bergeijkse belevingsboulevard’, waarbij een zevental parkeerplaatsen gedurende de periode van april tot oktober wordt opgeheven ten behoeve van het plaatsen van extra terrassen, wordt ook de komende jaren voortgezet. Op het plein wordt daarnaast meer ruimte gegeven aan horecaondernemers om hun terrassen te plaatsen. Het plaatsen van rode lopers en bloembakken draagt bij aan zowel de verkeerveiligheid als aan de beleving van het Hof. • Aantrekkelijke en gevarieerde toeristische gemeente Toerisme, en dan met name de verblijfsrecreatie, is een belangrijke sector in Bergeijk. Het zorgt voor werkgelegenheid en draagt eraan bij dat het voorzieningenniveau ook voor inwoners op peil blijft. Om ervoor te zorgen dat de toeristen die in Bergeijk en omgeving overnachten, zich op diverse manieren kunnen vermaken en zo langer verblijven, of vaker terugkomen, zetten wij vooral in op het uitbreiden van dagrecreatie en kort verblijf. De toeristische sector heeft flink te lijden (gehad) onder de coronacrisis. De sector is zich echter goed aan het herstellen. Daarom blijft gemeente Bergeijk in brede zin de plaatselijke toeristische sector en de diverse organisaties die actief zijn op dit gebied stimuleren.

Hiervoor werkt de gemeente samen met de andere Kempengemeenten en de besturen van de Visit-organisaties in de Kempen aan het Uitvoeringsprogramma vrijetijdseconomie (verder: ‘UVP VTE’) . De Stichting Visit Bergeijk, ondernemers uit de VTE en de gemeente voeren in onderling overleg diverse activiteiten uit om Bergeijk aantrekkelijker te maken voor inwoners en bezoekers, te weten: • Vanuit het UVP VTE voor de Brabantse Kempen zijn de betrokken organisaties, de ondernemers en de Kempengemeenten bezig met een aantal projecten uit het tweede UVP VTE. • De uitwerking en aanleg van de Fietskronkel Einderheide, vanuit het eerste UVP VTE. Buiten de uitwerking van de Bergeijkse Fietskronkel wordt binnen de Kempen samengewerkt aan een gezamenlijke uitstraling van alle Fietskronkels. • De website en socials Visit Bergeijk en presentatie van het aanbod uit Bergeijk via de RegioRadar. • Verdere uitwerking van de product-markt-combinatie De Dansende Katten van Bergeijk en ontwikkeling van andere product-markt-combinaties. • De herdenking 80 jaar bevrijding in 2024 met het programma ‘Brabant Herinnert’. • De Eindhoven Backyard, een week met sportieve evenementen in de open lucht in de Kempen voor inwoners van Zuidoost-Brabant. Doel is om eigen inwoners en inwoners van de Brainport-regio te stimuleren om in de Kempen te recreëren.

• Uw raad heeft voor de uitvoering van acties in vervolg op het DNA-traject € 50.000 beschikbaar gesteld aan de dorpskernen. Drie dorpsraden (Riethoven, ’t Hof en ’t Loo) hebben hun plannen reeds uitgevoerd. De drie andere dorpsraden zijn hun plannen momenteel aan het uitwerken. 36

• Behoud en verbetering van de huidige waarden van het buitengebied: Landbouw, natuur en landschap In het buitengebied speelt een groot aantal vraagstukken welke zich kunnen opstapelen. Denk aan verdroging als gevolg van klimaatverandering, uitputting van de bodem en te veel stikstofneerslag, maar ook de transitie van de landbouw, vrijkomende agrarische gebouwen, de energietransitie en woningbouw- en infrastructuurvraagstukken. Dit brengt echter ook kansen met zich mee om oplossingen op deze vraagstukken slim te combineren en in samenhang op te pakken. De provincie Noord-Brabant is om deze reden gestart met een gebiedsgerichte aanpak (verder: ‘GGA’) om samen met waterschappen, terreinbeheerders, gemeenten, inwoners, (agrarische) bedrijven en andere betrokkenen meerdere vraagstukken tegelijkertijd aan te pakken. Bergeijk ligt in twee GGA-gebieden: de Grenscorridor in het oosten en Kempenland West in het westen. De gemeente neemt actief deel aan beide GGA’s. Voor de GGA Grenscorridor wordt in 2024 gestart met de planuitwerkingsfase in deelgebieden. Onderdeel van deze GGA is ook het vraagstuk van de N69zuid. Voor de GGA Kempenland West wordt in 2024 aan de slag gegaan met het uitvoeringsprogramma en de daarbij behorende deelprojecten. Een deelproject is de gebiedsontwikkeling “Levende Run” dat samen met gemeente Eersel wordt opgepakt.

Concrete maatregelen voor de verbetering van het buitengebied worden jaarlijks opgenomen in het Plattelandsontwikkelingsprogramma (verder: ‘PLOP’) Bergeijk. Bij het PLOP worden belangenorganisaties zoals dorps- en kernraden betrokken. Agrariërs worden daar waar nodig ondersteund bij de transitieopgave. Daarvoor wordt ook het implementeren van een onafhankelijk ondersteuningsnetwerk onderzocht. Gemeentelijk beleid • • • • • • • • • • •

Structuurvisie “Bergeijk, leven en beleven; tussen bossen, beken en boerenland” (2010) Update Centrumvisie Bergeijk (2017) Kempische detailhandelsvisie (2020) Regionale visie detailhandel MRE (sept 2015) Toetsingskader dag- en verblijfsrecreatie De Kempen, versie Bergeijk (2021) Nota Pachtbeleid (2007) en Erfpachtbeleid (2012) Winkeltijdenverordening (sept 2015) Uitvoeringsprogramma van de visie vrijetijdseconomie Brabantse Kempen (2022 – 2026) Visie en programmering Bedrijventerreinen De Kempen (2020) DNA boek gemeente Bergeijk (2019/2020) Regionaal streefbeeld van ons landelijk gebied (2020)

Mutaties meerjarenraming 2024-2027 ten opzichte van programmabegroting 2023 Bestaand beleid BB17 Deelname aan nationaal park Bosland (€ 15.000 V) Het structurele budget dat voor nationaal park Bosland was opgenomen in de begroting 2023, is in deze begroting weer afgeraamd, nu het project geen verdere doorgang krijgt. BB20 Uitvoeringsprogramma vrijetijdseconomie 2026 (€ 42.000 N) In februari 2022 heeft uw raad ingestemd met het UVP VTE. In 2022 zijn wegens de opstart van het project de bijbehorende activiteiten nog niet uitgevoerd. Door de verschuiving van het project, en het genomen resultaat in 2022, wordt het budget in 2026 opgehoogd. BB26 Toeristenbelasting (€ 126.000 V (2024), € 117.000 V (2025-2027) De ontwikkeling van Forrest Village duurt langer dan, de toeristenbelasting is hiermee bijgesteld voor de jaarschijven 2024 (€100.000 N) en 2025 (€50.000 N). Uit de voorlopige aanslag toeristenbelasting voor 2023 is gebleken dat de inkomsten toeristenbelasting fors zullen toenemen. Omdat de Kurtax gekoppeld is aan de prijs voor een overnachting, en de tarieven voor overnachtingen gestegen zijn, stijgen de inkomsten hierdoor. Vanaf 2024 stellen we de inkomsten uit de toeristenbelasting structureel bij naar een bedrag van € 1.200.000. Voorzichtigheidshalve wordt dit bedrag niet geïndexeerd, en zal in 2024 gekeken of een 37

eventuele meerjarige bijstelling nog noodzakelijk is. In 2024 betekent dit een bijstelling voor van € 227.000, voor 2025 € 167.000 en voor 2026 en 2027 € 117.000. BB34 Activiteiten promotie Bergeijk (€ 50.000 N) In de raad van 21 september 2023 heeft de raad het raadbesluit Activiteiten promotie Bergeijk 2024 aangenomen. De strekking hiervan is dat Visit Bergeijk bovenop de reguliere activiteiten drie onderscheidende projecten wil oppakken voor bewoners en bezoekers van Bergeijk. Voor 2024 zijn dit de projecten: Brabant Herinnert (80 jaar bevrijding), verdere activering van de Dansende Katten en Eindhoven Backyard. Visit Bergeijk heeft te weinig middelen om deze plannen uit te voeren. Om deze activiteiten uit te voeren en het productaanbod uit te breiden, zijn extra middelen nodig ten bedrage van € 80.000. Door de gemeente Bergeijk is een bijdrage toegezegd van € 50.000. De overige € 30.000 wordt door Visit Bergeijk aangevuld met bijdragen van ondernemers en door subsidies aan te vragen. Nieuw beleid NB02 Organiseren Bedrijveninvesteringszone ( € 40.000 N) Het doel van het oprichten van een BIZ is om het ondernemersklimaat in het centrum van de kern Bergeijk te versterken. Een externe adviesbureau wordt ingehuurd om het formele proces om te komen tot een BIZ te begeleiden. De gemeente heeft volgens de Wet op de bedrijveninvesteringszone een duidelijke rol in dit proces.

Het gaat over het opstellen en vaststellen van de BIZ-verordening, het opstellen van een uitvoeringsovereenkomst, het organiseren van het formele proces van draagvlakmeting, het innen van de BIZ-gelden etc. Deze activiteiten dienen uitgevoerd te worden. Hiervoor hebben we externe ambtelijke capaciteit nodig. NB03 Intensiveren Kempenmanifest (€ 10.000 N) Komende jaren gaan we meer investeren in de multi helix samenwerking met ondernemers en onderwijs. Met de opheffing van het Huis van de Brabantse Kempen, hebben we budget nodig om een projectorganisatie in te regelen. Daarnaast dienen we meer financiële armslag te hebben voor een bijdrage te leveren aan projecten. Hiervoor willen we het bestaande budget ophogen van € 15.000 naar € 25.000. Samenwerking met Onderwijs en Ondernemers om de doelstellingen genoemd in het Kempenmanifest te realiseren. NB04 Bijdrage RegioRadar (€ 5.500 N) In 2022 is de RegioRadar gelanceerd, een soort evenementenkalender voor heel Zuidoost-Brabant. De eerste 2 jaar hebben we hier gratis aan kunnen deelnemen, maar vanaf 2024 wordt een jaarlijkse bijdrage gevraagd van € 0,28 per inwoner. Hiervoor wordt jaarlijks een bedrag van € 5.500 gevraagd.

NB05 Leader Kempenpland-West (€ 28.000 N) De Kempengemeenten kennen een grote opgave om ervoor te zorgen dat de natuur kan herstellen, er een vitaal buitengebied blijft met ruimte voor duurzame voedselproductie, andersoortige economische bedrijvigheid, beleving en leefbaarheid voor de inwoners. Een belangrijke discussie is gekoppeld aan de vraag wat het perspectief voor de landbouw kan zijn. Het is belangrijk dat hierover op lokaal niveau met groepen van ondernemers, maatschappelijke organisaties en burgers gesproken en geacteerd kan worden. De ‘Leader Kempenland-West’ voorziet in een collectieve aanpak door middel van cofinanciering voor de ondersteuning van sociaaleconomische en maatschappelijke initiatieven, die bijdragen aan de complexe opgaven binnen het gebied Kempenland-West. De activiteiten die worden uitgevoerd zijn gericht op plattelandsontwikkeling door, voor en van burgers zelf.

38

Wat gaat het kosten? Taakveld 3: Economie

Rekening 2022

Bedragen in € 1.000 a Lasten b Baten c Saldo taakveld excl mutaties reserves (c= b-a) d Mutaties reserves storting e Mutaties reserves onttrekking f Saldo taakveld (f = c-d+e)

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 na wijziging 3.859 7.637 2.150 692 1.069 522 5.991 13.337 3.153 1.426 2.030 1.224 2.132 5.700 1.004 734 960 702 1.142 3.508 595 75 299 0 279 2.369 237 127 127 127 1.269 4.561 645 786 788 828

Beleidsindicatoren Naam Indicator Functiemenging Vestigingen (van bedrijven)

Eenheid % Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

Bron LISA LISA

Peiljaar < 25.000 Bergeijk 2022 49,3% 50,5% 2022

180,3

204,8

39

Portefeuillehouder Wethouder M. van Dalen

Taakveld 4 Onderwijs

Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen?

Beleid

Mutaties t.o.v. vorige programmabegroting

Verbonden partijen

Ontwikkelingen

Beleidsindicatoren

Wat gaat het kosten?

40

Taakveld 4: Onderwijs Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen? •

Alle kinderen in alle kernen van gemeente Bergeijk kunnen zich ontwikkelen in een omgeving die aansluit bij hun behoeften en talenten Er wordt een stevig netwerk met een divers aanbod rondom het kind georganiseerd. Kindcentra in fysieke vorm of in de vorm van een kindnetwerk zijn belangrijke vind- en werkplaatsen om ontwikkeling van kinderen te ondersteunen. Met de betrokken partners zijn vier bouwstenen opgesteld die door elk kindcentrum naar eigen inzicht op de betreffende locatie worden uitgewerkt. Deze bouwstenen zijn: o Een goede start voor elk kind; o Een doorgaande ontwikkellijn met een rijk dagprogramma; o Partnerschap met ouders; o Een passende plek voor elk kind. Daarnaast worden achterstanden bij kinderen in de leeftijd van 2,5 tot 4 jaar bestreden door het specifieke peuterprogramma.

•

De gemeente zorgt samen met haar onderwijspartners voor een passende onderwijsplek voor elk kind Elk kind heeft recht op onderwijs en elk kind heeft hierin een eigen behoefte aan ondersteuning. In de meeste gevallen vindt deze ondersteuning plaats op de reguliere (basis)school in de buurt en soms is de best passende onderwijsplek iets verder weg. Met de komst van passend onderwijs voert het onderwijs samen met de gemeente een beleidsontwikkelagenda waarop thema’s als ‘dichtbij’ en ‘meest passend worden besproken voor het collectief’, maar ook op casusniveau. Bij het organiseren van een passende plek vindt in een aantal gevallen nauwe samenwerking plaats met jeugdhulp. Daar waar de afstand naar school te groot is of het kind vanwege een beperking niet zelfstandig kan reizen, draagt de gemeente onder bepaalde voorwaarden zorg voor het vervoer. Eigen mogelijkheden van kinderen en gezinnen worden met het oog op het stimuleren van zelfstandigheid hierin meegenomen. •

Door jeugdhulp en onderwijs op elkaar af te stemmen realiseert de gemeente vroegtijdig een integraal ontwikkelplan dat vroegtijdig kan worden ingezet waardoor de kans op succes vergroot Dit doen de gemeenten in de Kempen gezamenlijk door op elke school in de Kempen een vaste jeugd- en gezinswerker aan te stellen. Daarnaast is regionaal een traject gestart om de jeugdhulp die op scholen voor speciaal onderwijs aangeboden wordt op collectieve wijze aan te kunnen bieden in plaats van per kind. Dit leidt tot minder prikkels in de klas, ontzorging van ouders die jaarlijks opnieuw een beschikking aan moeten vragen en een efficiënter inzet van ondersteuning. • De gemeente bestrijdt schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten Het tegengaan van schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten vormt een speerpunt in het regionaal en lokaal onderwijsbeleid. De leerplichtambtenaren nemen meldingen van schoolverzuim snel in behandeling en bestrijden met preventie en aandacht voor achterliggende problematiek schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten. Hierbij wordt samen met kinderen, ouders/verzorgers en/of partners - zoals bijvoorbeeld KempenPlus en Huis naar Werk - naar een oplossing op maat gezocht. •

De gemeente draagt zorg voor de mogelijkheid voor inwoners om zich de Nederlandse taal, reken- en digitale vaardigheden eigen te maken om zo hun (arbeids)participatie in de samenleving te bevorderen. Het DigiTaalhuis is een plek waar volwassenen terecht kunnen om de Nederlandse taal te leren spreken, lezen en schrijven en waar volwassenen hun digitale- en rekenvaardigheden kunnen ontwikkelen en verbeteren. Daarnaast wordt in het kader van de Wet Inburgering 2021 bevorderd dat alle inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk en volwaardig kunnen meedoen aan de Nederlandse samenleving, het liefst via betaald werk. Onder begeleiding van KempenPlus en VluchtelingenWerk Nederland worden verschillende producten ingezet, zoals bijvoorbeeld taalonderwijs, om de (arbeids)participatie van deze doelgroep verder te bevorderen. In 41

het eerste kwartaal zal een Kempenbrede evaluatie van de uitvoering van bovengenoemde wet worden aangeboden. • De gemeente draagt zorg voor geschikte onderwijshuisvesting De realiseerbaarheid van de meerjarige investeringen vanuit het Integraal Huisvesting Plan (IHP) over de jaren 2024 t/m 2027 staan onder druk. Er ligt een ambitieuze planning over de uitvoering en bouw van de drie nieuwe scholen over de jaren 2024 t/m 2027. In 2024 zullen we de stand van zaken m.b.t. het IHP verder evalueren en samen met de betrokken partijen de planning verder actualiseren. Eventuele effecten worden dan in de 1e of 2e bestuursrapportage 2024 verwerkt. De planvorming voor de renovatie van basisschool De Regenboog zal in 2024 worden opgepakt, conform de lopende begroting. De start van uitvoering van de plannen is gepland in 2025 in aansluiting op de oplevering van nieuwbouw voor Kindcentrum Oost (nieuwe huisvesting van de basisscholen Prinses Beatrix en De Zonnesteen). Gemeentelijk beleid • • • • • • • •

Verordening Kinderopvang Bergeijk (2004) Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Bergeijk 2021 Meerjarenbeleidskader Jeugdhulp in de Kempen (2020-2024) Samenwerkingsconvenant Kindcentra Bergeijk (2022) Memo afspraken Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) partners Kempengemeenten (2022) Integraal huisvestingsplan primair Onderwijs 2022-2037 Verordening inburgering gemeente Bergeijk (2022) Uitvoeringsprogramma Voor- en vroegschoolse educatie 2023-2026 (vve)

Mutaties meerjarenraming 2024-2027 ten opzichte van programmabegroting 2023 Bestaand beleid BB10 Wet Inburgering (€ 80.000 N, € 44.000 V) In onze meerjarenbegroting zijn de uitgaven en inkomsten van de Specifieke uitkering Wet inburgering niet in evenwicht en niet gebaseerd op de laatste beschikking. Hierop zijn de budgetten bijgesteld. Dit betekent een verhoging van de lasten van € 36.000. BB23 Klokurenvergoeding gymnastiekonderwijs (€ 10.000 N, dekking stelpost loon-prijs € 10.000 V) De normbedragen ‘’Bekostiging lokalen bewegingsonderwijs’’ zijn voor 2023 geïndexeerd met 11,70%. Het budget wordt hierop structureel bijgesteld. BB24 Renovatie BS Prinses Beatrix (investering € 5.487.000 N) 2024 1 Bruto investering reeds opgenomen

2025

2026

2027

Totaal

-€ 2.941.000

€0

€0

€0

-€ 2.941.000

€ 615.000

-€ 2.941.000

€0

€0

-€ 2.326.000

3 Bruto investering PPN (=1+2)

-€ 2.326.000

-€ 2.941.000

€0

€0

-€ 5.267.000

4 Subsidie / bijdrage van derden *

PM

PM

-€ 2.326.000

-€ 2.941.000

€0

€0

-€ 5.267.000

€ 94.539

-€ 160.677

-€ 2.420

-€ 2.420

-€ 70.977

2 Bijstelling PPN

5 Netto investering (=3+4)

PM

PM

PM

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 6 Netto kapitaallasten (cumulatief)

In de raadsvergadering van 4 juli 2023 is een voorstel met betrekking tot voorgenomen nieuwbouw van de Prinses Beatrixschool behandeld. Als gevolg daarvan verschuiven de kredieten, zoals in 2023 en 2024 opgenomen in de begroting, naar de jaarschijven 2024-2025. Dit met uitzondering van het deel verwerving van de gronden en bijbehorende opstallen. Begin 2024 zal het definitieve plan voorgelegd worden uw raad, via een apart raadsvoorstel. De financiële effecten en bijdragen van derden zullen op dat moment ter besluitvorming voorliggen. In deze begroting zijn hiervoor middelen opgenomen, gezien de noodzaak en onvermijdelijkheid van de uitgaven en het project te starten.

42

BB32 Huisvestingslasten BS St. Gerardus (€ 32.000 V) Met het schoolbestuur werd de principiële afspraak gemaakt dat de gemeente in principe overmatige huisvestingslasten van deze basisschool zou overnemen. Uit nader overleg heeft het schoolbestuur laten weten hiervan af te zien en voorgesteld om de situatie opnieuw te bezien in 2027, als conform planning uit het integraal huisvestingsprogramma basisonderwijs Bergeijk 2022-2037, onderzoek naar renovatie van deze school wordt opgestart. Nieuw beleid NB15 Renovatie basisschool Beistervelden (investering € 6.705.000, bijdrage € 1.685.000) 2024

2025

2026 -€ 670.000

2027

Totaal

-€ 6.035.000

-€ 6.705.000

1 Bruto investering

€0

€0

2 Subsidie / bijdragen derden

€0

€0

€0

€ 1.685.000

€0

3 Netto investering (=1+

€0

€0

-€ 670.000

-€ 4.350.000

-€ 5.020.000

€0

€0

-€ 75.657

-€ 578.962

-€ 654.618

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Kapitaallasten (cumulatief)

In het Integraal Huisvestingsplan Primair onderwijs 2022-2037 (verder: ‘IHP’) is de renovatie van basisschool De Beisterveld (Kindcentrum West) opgenomen in het jaar 2027. Deze renovatie vormt de afronding van investeringen in onderwijshuisvesting binnen de kern ’t Hof. Raming IHP

2026 (voorbereiding) 2027 (uitvoering)

Renovatie bestaande gebouw Uitbreiding onderwijs Uitbreiding kinderopvang Tijdelijke huisvesting

388.717 51.120 168.699 62.029

3.498.450 460.076 1.518.294 558.263

Totaal

670.565

6.035.083

Verwacht wordt dat het schoolbestuur bijdraagt in de renovatiekosten. Een eventueel te vestigen kinderopvangorganisatie vergoed dan de lasten welke verbonden zijn aan de investering voor uitbreiding van de opvang en het onderhoud daarvan in de vorm van een jaarlijkse huurinkomst. Voor de berekening is in bovenstaand overzicht rekening gehouden met een gelijke bijdrage voor kinderopvang ten opzichte van de investering. Hierbij is vooralsnog uitgegaan van de optie dat de gemeente de investering zelf op zich neemt. Verbonden partijen (zie paragraaf verbonden partijen) Niet van toepassing. Wat gaat het kosten? Taakveld 4: Onderwijs

Rekening 2022

Bedragen in € 1.000 a Lasten b Baten c Saldo taakveld excl mutaties reserves (c= b-a) d Mutaties reserves storting e Mutaties reserves onttrekking f Saldo taakveld (f = c-d+e)

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 na wijziging 1.523 1.869 1.896 2.375 2.141 2.718 251 485 368 406 425 425 -1.272 -1.384 -1.528 -1.969 -1.716 -2.294 500 0 0 0 0 0 500 17 17 17 17 17 -1.272 -1.367 -1.511 -1.953 -1.699 -2.277

Beleidsindicatoren Naam Indicator Absoluut verzuim Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

Eenheid Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen

Bron DUO DUO

% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

Ingrado

Peiljaar < 25.000 Bergeijk 2022 4,5 3,7 2022 18 6 2021

1,5%

1,3%

43

Portefeuillehouders

Wethouder M. Kuijken

Taakveld 5 Sport, cultuur en recreatie

Wethouder S. Luijten Wethouder M. van Dalen

Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen?

Beleid

Mutaties t.o.v. vorige programmabegroting

Verbonden partijen

Ontwikkelingen

Beleidsindicatoren

Wat gaat het kosten?

44

Taakveld 5: Sport, cultuur en recreatie Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen? •

De gemeente stimuleert een aantrekkelijk sportief aanbod voor alle inwoners van Bergeijk, waarbij de burger zelf verantwoordelijk is voor deelname aan activiteiten Gemeente Bergeijk beschikt over een levendig verenigingsleven met veel vrijwilligers die zich inzetten voor de plaatselijke verenigingen. Verenigingen hebben een grote bijdrage in de leefbaarheid van de gemeenschap. Het actieve verenigingsleven is Bergeijk veel waard, waardoor de gemeente dit graag in stand wil houden met daarbij aandacht voor (landelijke) trends en ontwikkelingen. In het welzijnssubsidiebeleid en het accommodatiebeleid zijn de maatschappelijke effecten en speerpunten vastgelegd die de gemeente wil bereiken. Het beleid voor verenigingen is dan ook zo ingericht dat ook nieuwe sporten of vernieuwende culturele initiatieven een plek krijgen in de Bergeijkse kernen. •

De gemeente faciliteert en onderhoudt op een verantwoord niveau haar basis(sport)voorzieningen Gemeente Bergeijk beschikt over diverse accommodaties die, veelal in overleg met de gebruikers, goed worden onderhouden middels de succesvolle TUOB systematiek. Daarnaast worden buitensporten voetbal, tennis, padel, korfbal en handbal goed gefaciliteerd en wordt zorg gedragen voor een goed onderhoud van de gemeentelijke sporthallen en gemeenschapshuizen. •

De gemeente streeft naar een kwalitatief goed, divers en laagdrempelig aanbod van kunst en cultuur voor de inwoners en bezoekers van de gemeente

De gemeente Bergeijk wil voor haar inwoners een gemeente zijn met een aantrekkelijk en stimulerend aanbod van kunst en cultuur, zowel actief als passief. Kunst en cultuur dragen bij aan persoonlijke ontwikkeling, een levendige gemeenschap en een prettig leefklimaat. Bergeijk wil daarin haar verantwoordelijkheid nemen en ondersteunt in zowel professionele- als amateurorganisaties op het gebied van kunst en cultuur. Daarnaast is het belangrijk om het Bergeijkse cultureel erfgoed te koesteren. Subsidies hiervoor blijven daarom beschikbaar. •

De gemeente faciliteert vanuit een ondersteunende rol het sportieve- en culturele verenigingsleven De rol van de gemeente is faciliterend en ondersteunend. Er is de laatste jaren een stevige sportieve en culturele basis gelegd. Hierdoor kunnen de inwoners van Bergeijk profiteren van adequaat toegeruste voorzieningen, instellingen, accommodaties en subsidiemogelijkheden. Daarnaast wordt veel waarde gehecht aan inclusiviteit; iedereen kan op zijn of haar eigen niveau meedoen. • De gemeente faciliteert aantrekkelijke beweeg-, ontmoet-, en speellocaties In het beleidskader ‘Bewegen, ontmoeten en spelen’ is het algemene beleid ten aanzien van de beweeg-, ontmoet- en speellocaties vastgesteld. Bergeijk streeft naar aantrekkelijke, inclusieve speelplekken met aanlokkelijke routes voor jong en oud in alle kernen. In 2024 wordt de laatste hand gelegd aan verbindingsroutes in diverse kernen. Ook zal aandacht besteed worden aan plaatsing van informatieborden bij de nieuwe speellocaties. • De gemeente organiseert een integraal aanbod via BErgeijk ACTIVE Onder de vlag van BErgeijk ACTIVE wordt een integraal aanbod aan sportieve en culturele activiteiten georganiseerd voor de doelgroeppen jeugd, ouderen en mensen met een beperking vanuit gezamenlijk gedragen doelen.

Hiervoor is door middel van de rijksregeling ‘Brede Regeling Combinatiefuncties 2023-2026’ de beschikking over twee sportcoaches, één cultuurcoach, één jeugd-/preventiecoach, één medewerker Uniek Sporten en één ouderencoach. Naast dekking uit rijksmiddelen dragen externe partijen bij aan de kosten. Ook in 2024 worden diverse activiteiten vanuit BErgeijk ACTIVE georganiseerd. Dit wordt onder andere vormgegeven door het platform ‘Sjors Sportief – Sjors Creatief’. Dankzij dit platform kunnen verenigingen hun 45

vereniging en aanbod promoten, waardoor kinderen met diverse culturele- en sportieve activiteiten in aanraking kunnen komen. • De gemeente heeft aandacht voor talent en biedt hen een podium Bergeijk kent enorm veel talent en is hier erg trots op. Bergeijk wil daarom graag het lokale talent jaarlijks eren door ook in 2024 (april) het Sport- en cultuur gala in de Kattendans te laten plaatsvinden. Tijdens deze avond worden de Bergeijkse culturele verenigingen, sportverenigingen, kampioenen en talenten in het zonnetje gezet. •

De gemeente stimuleert en ondersteunt vernieuwende initiatieven op het gebied van kunst en cultuur Vernieuwende projecten en initiatieven op het terrein van welzijn, zorg, kunst, cultuur en sport worden gestimuleerd en ondersteund door middel van het verstrekken van projectsubsidies. In 2024 is hier wederom budget voor beschikbaar. •

De gemeente inventariseert, beschermt, houdt in stand en deelt haar kennis met betrekking tot haar cultuurhistorisch erfgoed dat zorgt voor uitstraling, karakter en historie Bergeijk is een gemeente met uitstraling, karakter en historie. Het is een fraaie gemeente, ontstaan uit zes kerkdorpen, gelegen aan de Belgische grens. Uitgestrekte bossen, akkers, weiden en waterplassen kenmerken het landschap. Bergeijk beschikt over prachtig cultuurhistorisch erfgoed. De gemeente faciliteert en ondersteunt daarom ook initiatiefnemers voor de exploitatie en kennisoverdracht van het gemeentelijke culturele erfgoed. Gemeentelijk beleid • • • • • • • • • • • • • •

Uitwerkingsplan BErgeijk – ACTIVE 2018 – 2022 Algemene Subsidieverordening (2018) Welzijnssubsidiebeleid 2019 – 2022 Subsidiejaarprogramma 2024 Accommodatiebeleid (2005) Visiedocument gemeenschapshuizen (2022) Beleidsplan Openbare Ruimte en Accommodaties (2019-2023) Erfgoedverordening gemeente Bergeijk (2016) Beleidsnota archeologische monumenten (2011) Beleidskader Maatschappelijke ondersteuning 2019 – 2022 Kadernota cultuurhistorie (2009) Beleidskader kunst en cultuur (2022-2025) Beleidskader samenhang sociaal domein 2015-2019 (2014) Beleidskader bewegen, ontmoeten en spelen 2020-2030

• Trends en ontwikkelingen Versterken samenwerking culturele partners Bergeijk beschikt over een bruisend cultureel verenigingsleven met diverse culturele organisaties. Deze organisaties zijn gehuisvest op diverse locaties en zijn belangrijk voor de gemeentelijke culturele infrastructuur. Samen met de organisaties Bibliotheek de Kempen, Cultuurhuis Bergeijk, Beleef/Visit Bergeijk en Centrummanagement wordt verkend of een gezamenlijk gedragen cultureel concept opgesteld kan worden. Zo kan één bruisend plan opgesteld worden, met een passende locatie, waar aandacht zal zijn voor laagdrempelige ontmoeting tussen meerdere partijen. In fase 1 is inmiddels onder begeleiding van een onafhankelijke projectleider onderzocht of er energie/samenwerking tussen deze partijen aanwezig is om te komen tot een vervolg hierop. Inmiddels is een intentieverklaring door bovengenoemde partijen ondertekend en is met kartrekker Bibliotheek de Kempen overleg om te komen tot passend vervolg.

46

Mutaties meerjarenraming 2024-2027 ten opzichte van programmabegroting 2023 Bestaand Beleid BB11 Maaien bermen en sloten (€ 30.000 N, dekking stelpost loon-prijs € 10.000 V) In de begroting heeft een bijstelling plaatsgevonden op het maaien van sloten en beren. Voor het gefaseerd maaien is een verhoging van het budget nodig van € 20.000. Vanwege gestegen prijzen bij de aannemers vindt daarnaast een bijstelling van € 10.000 plaats. BB16 Informatiepunt Digitale overheid (€ 18.500 N, € 18.500 V) Vanuit het Rijk ontvang de gemeente een financiering van € 0,83 per inwoner voor het Informatiepunt Digitale Overheid. In de begroting is een jaarlijkse bijdrage van € 18.500 opgenomen. BB21 Bijstellen subsidiebudget gemeentelijke monumenten (€ 12.000 N) Vanwege de groei van het aantal monumenten binnen Bergeijk wordt het subsidiebudget verhoogd met € 12.000. Hierdoor kunnen de monumenten goed onderhouden worden. BB25 Integraal bosbeheerplan 2022-2031 (€ 119.000 N uitgaven, € 100.000 V inkomsten) Klimaatslim bos- en natuurbeheer voor het gemeentelijk bezit is vertaald in het nieuwe Beheerplan 20222031. Deze ambitie leidt tot meer uitgaven (€ 119.000 N) en meer inkomsten (€ 100.000 V). Per saldo leidt dit tot een nadeel van € 19.000. De exploitatie van het geactualiseerde bosbeheerplan is kostenneutraal begroot.

BB28 Huurinkomsten Kattendans (€ 17.000 V) Op 19 september 2022 is een nieuwe geactualiseerde huurovereenkomst gesloten tussen onze gemeente en de Kattendans. De huurprijs is structureel bijgesteld met circa € 17.000. BB33 Subsidieprogramma 2024-2027 (€55.000 N) Op basis van het subsidieprogramma worden de subsidies bijgesteld in het subsidiejaarplan. De subsidies zijn daarnaast herrekend op basis van de indexeringen zoals opgenomen is in de uitgangspunten. Hierdoor wordt het budget bijgesteld met € 55.000 in 2024 aflopend naar € 31.000 in 2027. Nieuw beleid NB12 Openluchttheater de Hunnebergen aanbouw kantine (€ 17.500 N) Bergeijk beschikt over een prachtig openluchttheater. Het theaterseizoen wordt de laatste jaren erg goed bezocht. Gebleken is dat de huidige horecavoorziening klein is. Het bestuur van het openluchttheater wil daarom graag de huidige kantine vergroten. Voordeel van deze uitbouw is enerzijds dat bij slecht weer kindervoorstellingen en evenementen met veel toeschouwers binnen toch kunnen doorgaan en ook themaactiviteiten in het nieuwe binnen-gedeelte kunnen plaatsvinden. Anderzijds zorgt deze aanbouw ervoor dat de huidige horeca voorziening passender is bij het aantal bezoekers dat tegenwoordig het theater bezoekt. De totale kosten van de aanbouw zijn door het bestuur van het theater begroot op circa € 30.500.

Dit bedrag omvat onder andere grondwerken, betonwerken, timmerwerk en dakbedekking. Het bestuur van het Openluchttheater kan een groot deel van de werkzaamheden middels zelfwerkzaamheid – al dan niet samen met vrijwilligers – oppakken. Zelf wil het theater een bedrag inleggen van circa € 13.000. Aan de gemeente wordt een eenmalige exploitatiebijdrage gevraagd van € 17.500. Hierdoor wordt een eenmalige bijdrage van € 17.500 voor de aanbouw van de kantine van het openluchttheater de Hunnebergen voorgesteld. NB13 Uitbreiding bakkerijmuseum de Grenswachter (€ 17.500 N) We beschikken in Bergeijk over een uniek Bakkerijmuseum. In 2023 bestaat het Bakkerijmuseum de Grenswachter 50 jaar. Het bestuur van het Bakkerijmuseum heeft bij de gemeente een uitbreidingsverzoek ingediend. In dit verzoek heeft het bestuur gemotiveerd aangegeven dat het huidige Bakkerijmuseum en de beschikbare ruimtes zijn beperkingen heeft. Graag wil het bestuur van het Bakkerijmuseum het huidige museum uitbreiden zodat het mogelijk is om meerdere bezoekers te trekken welke gebruik kunnen maken van workshops. Daarnaast wil het museum nóg meer een plek zijn waar beleving en educatie centraal komt te staan en tevens wil zij zichtbaarder worden voor Bergeijkse inwoners en toeristen die Bergeijk aandoen. Om te komen tot een realistisch programma van eisen wil het bestuur van het Bakkerijmuseum zich graag 47

laten adviseren door een onafhankelijk adviseur. Deze persoon gaat samen met het bestuur zorgen dat de wensen omgezet worden in een concreet plan, gebaseerd op een realistische uitbreiding van het aantal m2 welke wordt voorzien van een passende begroting. Vervolgens zullen we nader met elkaar in overleg treden over de eventuele uitvoeringskosten. We stellen een eenmalige bijdrage voor € 17.500. NB19 Verduurzamen accommodaties gemeentelijke basissportvoorzieningen (€ 35.000 N) In 2023 is gestart met de verduurzaming van de gemeentelijke basissportvoorzieningen. Om de onderhoudskosten te dekken, is in de begroting is een extra storting in de voorziening Accommodaties opgenomen, voor een bedrag van € 35.000. Verbonden partijen (zie paragraaf verbonden partijen) Niet van toepassing.

Wat gaat het kosten? Taakveld 5: Sport, cultuur en recreatie Bedragen in € 1.000 a Lasten b Baten c Saldo taakveld excl mutaties reserves (c= b-a) d Mutaties reserves storting e Mutaties reserves onttrekking f Saldo taakveld (f = c-d+e)

Rekening 2022

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 na wijziging 4.321 5.322 5.118 5.114 5.121 5.136 490 491 582 582 582 582 -3.832 -4.832 -4.536 -4.532 -4.539 -4.554 169 1.534 20 20 20 20 117 75 141 141 141 141 -3.883 -6.291 -4.415 -4.410 -4.418 -4.433

Beleidsindicatoren Naam Indicator Niet-sporters

Eenheid %

Bron Gezondheidsenquête (CBS, RIVM)

Peiljaar < 25.000 Bergeijk 2020 n.b. 48,8%

48

49

Portefeuillehouders

Wethouder M. van Dalen

Taakveld 6 Sociaal Domein

Wethouder S. Luijten

Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen?

Beleid

Mutaties t.o.v. vorige programmabegroting

Verbonden partijen

Ontwikkelingen

Beleidsindicatoren

50

Wat gaat het kosten?

Taakveld 6: Sociaal domein Wat willen wij bereiken en wat gaan wij doen? •

Een positief opvoed- en opgroeiklimaat waarin jeugdigen zich optimaal kunnen ontwikkelen tot verantwoordelijke en zelfstandige inwoners, die actief deelnemen in de samenleving en zowel sociaal als economisch zelfredzaam zijn Om dit te bereiken, dient in de basis geïnvesteerd te worden. Bergeijk biedt een rijk programma aan binnen BeActive en initiatieven worden voor en door jongeren ondersteund door de jeugdcoach. Daar waar opvoeden en opgroeien niet vanzelf gaat, wordt ondersteuning geboden vanuit CJG+ De Kempen, de uitvoeringsorganisatie voor jeugdhulp. Indien nodig, kan specialistische hulp worden georganiseerd. • De gemeente faciliteert en ondersteunt vrijwilligers en mantelzorgers Gemeente Bergeijk is een hechte gemeente waar binnen de dorpskernen veel inwoners zich actief inzetten voor een ander, hun buurt of voor de gemeenschap. Bergeijk waardeert de inzet van deze groep mantelzorgers en vrijwilligers enorm en ondersteunt vrijwilligers zo goed mogelijk door open te staan voor nieuwe initiatieven, zonder dit in kaders te plaatsen middels een beleid. Daarnaast worden mantelzorgers ondersteund door het proactief aanbieden van informatie en advies, trainingen, bijeenkomsten et cetera en daarnaast het faciliteren van mantelzorgondersteuning. Als blijk van waardering wordt één keer per jaar iets extra’s georganiseerd voor alle mantelzorgers in de gemeente. •

Mensen die ondersteuning nodig hebben, worden daarbij geholpen. Daarmee wordt de eigen kracht van mensen en hun omgeving versterkt, waarbij sprake is van een goede balans tussen vrijwillige en professionele ondersteuning. De eigen kracht van inwoners en de sociale infrastructuur binnen de kernen vormen het uitgangspunt voor ondersteuning. Er wordt altijd eerst gekeken naar wat men zelf kan of wat de omgeving kan doen voordat professionele ondersteuning wordt ingezet. Inwoners kunnen dan samen met hun omgeving en de geboden ondersteuning een adequate oplossing vinden voor hun hulpvraag. Hiervoor wordt ingezet op een goede samenwerking met en tussen de maatschappelijke organisaties in het voorliggend veld (onder andere door Platform Informele zorg), het verbeteren van de positionering van de dorpsondersteuners en met Zorgloket Bergeijk. • Toegangsscan Sociaal Domein Door middel van een Toegangsscan wil Bergeijk onderzoeken wat er op dit moment goed gaat en waar verbeterpunten liggen in de huidige toegang tot ondersteuning voor inwoners. In 2023 heeft Bergeijk de toegang tot zorg en voorliggende voorzieningen onderzocht. In 2024 zullen op basis van deze resultaten eventuele voorstellen tot verbetering aan uw raad worden voorgelegd. •

Gemeente Bergeijk biedt aanvullende en intensieve ondersteuning aan inwoners die dit nodig hebben. Hierbij wordt de hulp aan gezinnen en/of zorgvragers met meerdere problemen gecoördineerd en geregisseerd. Bij sommige inwoners is er sprake van problematiek op meerdere gebieden. Tegelijkertijd is sprake van een complex georganiseerd zorg -en welzijnslandschap. Inwoners worden begeleid, samen met onze partners, naar de best passende zorg. Daarnaast is er (ook niet-vrijwillige) ondersteuning voor inwoners met onbegrepen en verward gedrag en kunnen melders met zorgen over een andere inwoner terecht bij het meldpunt Zorgwekkend Gedrag. • Toekomstverkenning KempenPlus Participatiebedrijf KempenPlus ondersteunt en begeleidt inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt, waar nodig met een (tijdelijke) inkomensvoorziening en/of met begeleiding richting werk. Door diverse landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen dient het arrangement van KempenPlus, zoals bij de oprichting is vastgesteld, geactualiseerd te worden. Het gaat dan onder meer om een afnemende SW-populatie, de focus op het begeleiden van inwoners naar zo regulier mogelijk werk en het werken met loonkostensubsidies. Ook spelen er actuele landelijke ontwikkelingen in het kader van de herziening van de Participatiewet. In 2023 is 51

onder begeleiding van BMC het traject Toekomstverkenning gestart. Uw raad zal geïnformeerd worden over de uitkomst en betrokken worden bij het vervolg proces. • Basisbaan Een basisbaan beoogt duurzaam en betaald werk voor inwoners uit de bijstand, waarvan is gebleken dat de reguliere arbeidsmarkt over een langere periode hen geen kansen biedt. In 2024 wordt georiënteerd of én op welke manier een basisbaan passend is. • Thema armoede en geldzorgen: Versteviging samenwerkingen Door de energiecrisis en hoge inflatie staat armoede meer dan ooit in de schijnwerpers. Ook in 2024 wordt daarom ingezet op het verstevigen van de samenwerking tussen de verschillende partijen die zich inzetten voor dit thema en inwoners met geldzorgen ondersteunen. Een specifiek voorbeeld hiervan is de in 2023 opgestarte pilot Vroegsignalering waarbij schuldhulpverleners van Maatschappelijke Dienstverlening in samenwerking met Maatschappelijk Werk (Lumens) bij bepaalde meldingen vroegsignalering in het kader van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (verder: ‘Wgs’) actief op huisbezoek gaan. Vanuit die contacten kunnen ook andere partijen (Stichting Leergeld, de Voedselbank, vrijwilligers van Stichting Thuisadminsitratie etc.) in het voorliggend veld worden ingezet. Gemeentelijk beleid • • • • • • • • • • • • •

Meerjaren Beleidskader Jeugdhulp in de Kempen (2020-2024) Kadernota Armoedebestrijding “Koersen op de toekomst” 2021-2024. Kadernota minimabeleid (2018-2022) Verordening Kwijtschelding Gemeentelijke Belastingen Bergeijk 2023 Beleidskader Maatschappelijke ondersteuning 2019-2022 (2019) Beleidsregels Schuldhulpverlening 2021 Beleidskader samenhang sociaal domein 2015-2018 (2014) Verordening Jeugdhulp gemeente Bergeijk (2022) Verordening Maatschappelijke ondersteuning 2019 (2019) Verordening Participatiewet deel Inkomen (2014) Re-integratieverordening Participatiewet IOAW IOAZ (2023) Visienota Participatiewet van de vier Kempengemeenten 2015-2018 (2015) Bestuursopdracht Uitvoering Participatiewet in de Kempen (2016)

Mutaties meerjarenraming 2024-2027 ten opzichte van programmabegroting 2023 Bestaand beleid BB06 Programmakosten WMO (€ 8.000 N (2024) aflopend tot € 171.000 V (2027)) Bedragen x € 1.000 (+ = voordeel, -/- = nadeel) MD inkomensregelingen MD Collectief vervoer WMO MD Voorzieningen begeleiding WMO MD Voorzieningen dagbestending WMO MD huishoudelijke hulp MD maatwerkvoorzieningen Totaal (afgerond)

2024

2025

2026

2027

-6 -25 267 -92 -105 -47 -8

-8 -25 267 -92 -105 -47 -10

-15 -25 267 -92 -105 143 173

-17 -25 267 -92 -105 143 171

• Huishoudelijke Hulp WMO (€ 105.000 N) In de 1e burap 2023 en 2e burap 2023 is een aantal mutaties met een meerjarig effect verwerkt. Deze worden in deze begroting opgenomen. Het betreft een toename van het aantal cliënten door het abonnementstarief en Indexatie nieuwe tarieven per 1 maart 2023 (11,5%). Het aantal cliënten Pgb laat een verdere afname zien met name op de categorie Huishoudelijke Hulp 2. Deze afname is niet voldoende om bovenstaande effecten op te vangen. 52

• Maatwerkvoorzieningen WMO ( €47.000 N) In de 1e burap 2023 en de 2e burap 2023 is een aantal mutaties met een meerjarig effect verwerkt. Deze worden in deze begroting opgenomen. Één of twee incidentele woonvoorzieningen (20k of meer) kunnen direct tot een lastenverzwaring leiden. Tevens zijn de tarieven geïndexeerd met gemiddeld ca 4,29%. Deze bijstelling van de programmakosten wordt deels gedekt uit de stelpost voor loon- en prijsontwikkeling. MD collectief vervoer WMO (€ 25.000 N) Voor de gemeente Bergeijk geldt een bijraming op de bestaande begroting. In de bijstelling is rekening gehouden met de ontwikkelingen in reisgedrag, de behaalde ijkvolumes waarover contractueel afspraken zijn gemaakt, de NEA index in 2023 en 2024, en de geïndexeerde lasten voor het contractmanagement vanaf 2023. MD Voorzieningen begeleiding WMO (€ 267.000 V) De lasten voor begeleiding blijven achter op de bestaande begroting. Op 1 april 2022 is binnen de Kempengemeenten de nieuwe overeenkomst begeleiding ingegaan. De vorige overeenkomst was op basis van resultaatgerichte bekostiging. In de nieuwe overeenkomst is de bekostiging op basis van p*q, wat inhoudt dat er per uur gedeclareerd wordt. Op basis van het 1e jaar is sprake van een lastendaling. MD Voorzieningen dagbesteding WMO (€ 92.000 N) Voor wat betreft rolstoelen, vervoer- en woonvoorzieningen zijn er geen lokale beleidsvoornemens.