Document · PDF

Voorjaarsnota 2025 22-05-2025

De raad besluit 3 juli 2025, gemeente GeertruidenbergBij agendapunt: Voorjaarsnota 202522.804 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

We leggen de raad een startnotitie voor over de mogelijke ontwikkeling van de locatie Landonk-Karthuizerstraat in Raamsdonksveer

4.1.2 Verbeteren, bewaken en behouden balans Balans gaat zowel over het verdelen van de woningvoorraad als over de soorten woningen die we hebben in onze gemeente. We maken gebruik van de mogelijkheid om een percentage van onze woningvoorraad toe te wijzen aan onze eigen inwoners. Bovendien houden we rekening met een evenredige spreiding van doelgroepen zoals de uitstroom beschermd wonen, maatschappelijke opvang en statushouders. Daarnaast houden we bij herstructureren en nieuwbouw de verdeling van verschillende typen woningen en prijsklassen in het oog. Resultaten in 2025:

Realisatie voortgang

In anterieure overeenkomsten en andere afspraken met ontwikkelaars wordt het gewenste woningbouwprogramma zoveel mogelijk vastgelegd In de prestatieafspraken met woningstichting Thuisvester leggen we vast hoe we de verdeling van de woningvoorraad laten aansluiten op de maatschappelijke opgave

4.1.3 Regie op de woningmarkt We gaan toe naar een actieve sturing uitvraag aan de voorkant in plaats van toetsing achteraf. De middelen om de regie te pakken zijn bijvoorbeeld: • waar nodig en/of gewenst inzetten op een actief grondbeleid (te baseren op maatwerk); • opleggen woningbouwprogramma en –differentiatie via de anterieure overeenkomst. Resultaten in 2025:

Realisatie voortgang

In anterieure overeenkomsten en andere afspraken met ontwikkelaars wordt het gewenste woningbouwprogramma zoveel mogelijk vastgelegd We starten de aanbestedingsprocedure voor de ontwikkeling van Achter de Hoeven

De aanbesteding voor de ruimtelijke procedure wordt opgestart. Vanwege personeelswisselingen is de voortgang vertraagd.

4.1.4 Ontwikkelingen in samenspraak met inwoners en stakeholders Bij alle nieuwe ontwikkelingen op het gebied van wonen worden inwoners betrokken. Op deze manier creëren we draagvlak en voelen inwoners zich betrokken en gehoord. Op het abstracte niveau (gemeentebreed) is de gemeente daarbij aan zet vanuit de opgave. Per locatie gebeurt dit via de omgevingsdialoog die is gebaseerd op de door de gemeenteraad

vastgestelde notitie burgerparticipatie. In het eerste geval is de gemeente de regisseur; in de tweede situatie is de gemeente toetsend. Resultaten in 2025:

Realisatie voortgang

We wijzen ontwikkelaars op het voeren van een omgevingsdialoog ongeacht of deze verplicht is

4.2 Afwijkingen reguliere taken In onderstaande tabel worden de belangrijkste afwijkingen op de meerjarenbegroting 2025-2028 toegelicht. In beginsel worden afwijkingen toegelicht wanneer het bedrag groter is dan € 25.000. Indien er sprake is van afwijkingen lager dan € 25.000 maar van politiek bestuurlijke importantie worden deze afwijkingen eveneens toegelicht. Afwijkingen lager dan € 25.000, zuiver administratieve mutaties of budgettair neutrale mutaties, zijn wel opgenomen in de begrotingswijziging. Omschrijving

2025 V/N

2026 V/N

2027 V/N

2028 V/N

Ruimtelijk beleid De herinrichting van de Nionplas is één van de projecten die aangedragen wordt voor de investering van leefbaarheidsgelden. Het is daarom belangrijk om een inrichtingsplan op te (laten) stellen. Hiervoor is eenmalig budget noodzakelijk.

25.000

Ruimtelijke projecten Het opstellen van het omgevingsplan is een traject van meerdere jaren. Jaarlijks wordt bezien welk budget noodzakelijk wordt geacht. Voor 2025 is dit € 75.000.

75.000

Saldo van de opgavemutaties > 25.000

100.000

Saldo van de opgavemutaties < 25.000

18.000

14.000

26.000

Totaal Saldo van de opgavemutaties

82.000

14.000

26.000

4.3 Investeringen In programma 4 zijn geen wijzigingen in de investeringen.

Programma 5 Opgave Economie en Toerisme 5.1 Ontwikkelingen 5.1.1 Verbeteren vestigingsklimaat Om te komen tot een verbetering van het vestigingsklimaat in de gemeente richten we ons op thema’s toekomstbestendige bedrijventerreinen, centrumgebieden en ondernemerschap.

We leggen de focus bij het toekomstbestendig maken van bedrijventerrein Dombosch door kwaliteitsbetering van het verblijfklimaat. Het centrum van Raamsdonksveer willen we meer vergroenen en we gaan voor de kermissen en weekmarkten na wat een passende toekomstige invulling kan worden. We onderzoeken of consensus bereikt kan worden voor het instellen van een ondernemersfonds. Ook ondernemers die starten staan we bij met een ondersteuningsaanbod dat opgezet wordt met lokale ondernemers. Resultaten in 2025:

Realisatie voortgang

We initiëren een samenwerking binnen de lokale maritieme sector op o.a. de thema's werkgelegenheid, opleidingen, economische groei Het onderzoek 'ondernemersfonds Geertruidenberg' ronden we af met de lokale ondernemerscollectieven en bij consensus gaan we de procedure doorlopen om tot een ondernemersfonds per 1-1-2026 te komen We starten voor de (uitvoering van de kwaliteitsverbeterplan) bedrijventerrein Dombosch op de thema's vergroenen en verblijfsklimaat Het kermis- en weekmarkten beleid evalueren en herzien we Voor starters organiseren we een startersprogramma Het verbeteren het verblijfsklimaat in het centrumgebied van Raamsdonksveer door op meerdere plekken grijs naar groen om te vormen We organiseren een informatieve netwerkbijeenkomst (Connecting Event Geertruidenberg) met en voor de 3O's

5.1.2 Circulaire, duurzame & innovatieve economie We ondersteunen het bedrijfsleven bij projecten die bijdragen aan een circulaire en duurzame economie. Dit kan op verschillende thema’s zijn zoals energie infrastructuur, het vergroenen van de bedrijfsomgeving of reststromen omvormen tot grondstoffen. Samen impact maken om de duurzaamheid concreet vorm te geven vinden we belangrijk. Door de Groene Pluim aan een lokaal bedrijf uit te reiken willen we een koploper in de schijnwerpers zetten. Resultaten in 2025:

Realisatie voortgang

We maken een wandelverbinding met de natuur aan de noordzijde van bedrijventerrein Dombosch en zetten in op vergroenen van het bedrijventerrein We ondersteunen en faciliteren pilotprojecten (gericht op bijvoorbeeld energie, vergroenen, reststromen en innovatie) In 2025 reiken we weer een Groene Pluim aan een lokaal bedrijf uit

5.1.3 Gastvrij naar bezoekers Het VVV-informatiepunt in de huidige vorm stopt per 2025. Om onze toeristische bezoekers te voorzien van informatie over de gemeente Geertruidenberg en de omliggende regio vinden we het belangrijk om een lokaal informatiepunt te behouden. We gaan hiervoor samen werken met het Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT De Langstraat). Om het toeristisch aanbod te versterken stellen we o.a. een inrichtingsplan voor het plassengebied op en realiseren we een aantrekkelijke wandelroute van de haven naar het historisch centrum. Resultaten in 2025:

Realisatie voortgang

Het lokale informatiepunt (VVV) brengen we onder bij RBT De Langstraat

We verbinden de haven met de vesting door het aanleggen van een aantrekkelijke wandelroute Voor het plassengebied stellen we een inrichtingsplan op We voeren een pilotproject 'blind walls' (muurschildering) uit in samenwerking met ondernemers en een kunstenaar

5.2 Afwijkingen reguliere taken In onderstaande tabel worden de belangrijkste afwijkingen op de meerjarenbegroting 2025-2028 toegelicht. In beginsel worden afwijkingen toegelicht wanneer het bedrag groter is dan € 25.000. Indien er sprake is van afwijkingen lager dan € 25.000 maar van politiek bestuurlijke importantie worden deze afwijkingen eveneens toegelicht. Afwijkingen lager dan € 25.000, zuiver administratieve mutaties of budgettair neutrale mutaties, zijn wel opgenomen in de begrotingswijziging. Omschrijving

2025 V/N

2026 V/N

2027 V/N

2028 V/N

Historische gebouwen (monumenten) Voor de bestrating rondom de Anne Frank boom is een budget noodzakelijk van € 25.000. Deze lasten worden gedekt door onttrekking uit de Vrije Algemene Reserve. Omdat tegenover deze toename van de last ook een structurele bezuiniging op de werkbudgetten wordt doorgevoerd is het effect voor 2025 slechts € 10.000 nadelig. Hoewel deze mutatie per saldo lager is dan € 25.000 wordt deze toegelicht vanwege de dekking uit de Vrije Algemene Reserve.

10.000

15.000

Mutaties reserves opgave 5 Economie en toerisme Onttrekking ter dekking van historische gebouwen / Anne Frank boom bestrating.

25.000

Saldo van de opgavemutaties > 25.000

15.000

Saldo van de opgavemutaties < 25.000

14.000

3.000

14.000

Totaal Saldo van de opgavemutaties

1.000

12.000

1.000

5.3 Investeringen In programma 5 zijn geen wijzigingen in de investeringen.

Programma 6 Opgave Bestuur en Dienstverlening

6.1 Ontwikkelingen 6.1.1 Klaar voor de toekomst Het aantal wettelijke taken bij gemeenten is in de afgelopen jaren sterk gestegen. Dit is ook zichtbaar in de groei die de gemeentelijke organisatie heeft doorgemaakt; van 124 fte in 2013 naar 192 fte in

2024. Ook zien we als gemeente dat de complexiteit van de samenleving en de maatschappelijke opgaven toeneemt. Het aanpakken van uitdagingen binnen de bestaande werkwijzen en organisatorische structuren werkt niet meer als vanzelfsprekend. Het is noodzakelijk om ook in de toekomst wendbaar en flexibel te blijven, om focus te houden op het realiseren van politiekbestuurlijke en maatschappelijke ambities en om de juiste keuzes te maken voor inwoners. Daarom heeft het college opdracht gegeven om de organisatie te herijken. Het gaat daarbij om de implementatie van het programmatisch werken, het realiseren van een kwalitatieve doorontwikkeling en het organiseren van een passende organisatiestructuur. Een versterking van de organisatie vraagt om een structurele investering in formatie. Daarbij is door de krapte op de arbeidsmarkt het investeren in het werven en behouden van medewerkers met de juiste competenties cruciaal. Resultaten in 2025:

Realisatie voortgang

Organisatieplan In 2025 wordt het organisatieplan opgeleverd. In dit organisatieplan staan de visie op de organisatie, de sturing en inrichting en de werkwijzen en processen beschreven. Inrichting Het organisatieplan vindt zijn uitwerking in een vernieuwde organisatiestructuur. In 2025 wordt de organisatie conform deze organisatiestructuur ingericht waarbij een zorgvuldig proces met medezeggenschap en medewerkers wordt doorlopen. Versterken formatie De ontwikkeling van de organisatie vraagt om versterking van de formatie door het toevoegen van nieuwe functies. Deze functies zijn opgenomen in deze begroting en worden binnen de financiële kaders ingevuld. Mogelijkheden voor efficiency worden niet onbenut gelaten Aantrekkelijk werkgeverschap We investeren in het aantrekken van de juiste mensen via moderne en creatieve wervingsmethoden. Ook investeren we in huidige medewerkers door opleidingen, trainingen en HR-beleid gericht op vitaliteit.

Dit betreft een doorlopend proces en om die reden kan dit niet op groen gezet worden.

6.1.2 Betrouwbaar, toegankelijk en inclusief We stellen samen met de gemeenteraad regels vast over burgerparticipatie we verstevigen de relatie tussen college en gemeenteraad. We zetten sterker in op onze communicatie naar buiten we investeren in dataverzameling en monitoring. Resultaten in 2025:

Realisatie voortgang

Het Relevant Gesprek wordt bij burgerparticipatietrajecten standaard gebruikt conform de gemaakte afspraken met de gemeenteraad.

6.1.3 Kwaliteit, professionaliteit en continuïteit van onze dienstverlening We zetten onze inspanningen van de afgelopen jaren voort om de kwaliteit professionaliteit van onze dienstverlening te continueren en verbeteren. Resultaten in 2025:

Realisatie voortgang

Servicenormen We stellen in 2025 servicenormen op.

We gaan aan de slag met het opstellen van servicenormen. Door capacitaire problemen is hier vooralsnog geen start mee gemaakt.

Burger- / ondernemerspeiling We voeren in 2025 een peiling uit onze onder inwoners en onze ondernemers.

We gaan aan de slag met het uitvoeren van een burger- en ondernemerspeiling. Door capacitaire problemen is hier vooralsnog geen start mee gemaakt.

Implementatie Wet Open Overheid (WOO)

De gemeente Geertruidenberg werkt aan het bestendig implementeren

Als overheid communiceren we proactief waardoor inwoners en ondernemers meer zicht krijgen op het handelen van de gemeente. In dat kader hebben al een nulmeting en bepaling vanuit het ambitieniveau (basis) plaatsgevonden. Eind 2024 wordt een plan van aanpak opgesteld om te bepalen wat er moet gebruiken op het vlak van o.a. de informatiehuishouding, aanpassing in werkprocessen, communicatie intern/extern en opleidingen voor medewerkers. In 2025 geven we nadere uitvoering aan dat plan van aanpak.

van de WOO in haar werkprocessen. We beschikken over de verplichte WOO-functionaris en we voldoen aan de eerste openbaarmakingstranche, zijnde de actieve openbaarmakingsplicht. Verder werken we toe naar de volgende tranche die (gefaseerd) verplicht wordt. Medio 2025 zal het publicatieplatform live gaan. Tot slot zetten we ons in om de informatiehuishouding verder op orde te brengen. Aan de andere kant voorzien we ook een risico omdat we afhankelijk zijn van inhuurcapaciteit omdat er vooralsnog geen structurele formatie beschikbaar is voor de implementatie en de coördinatie van de actieve WOO verplichtingen.

Archief en zaaksysteem in de cloud brengen De implementatie van ons zaak- en archiefsysteem in de cloud is in 2024 gestart met een Europese aanbesteding. De doorlooptijd van aanbesteding en implementatie is langer dan verwacht waardoor realisatie nu in 2025 gepland is in plaats van in 2024. Datagedreven werken Eind 2024 worden de resultaten met betrekking tot de datastrategie bekend en ook welke stappen we kunnen en/of moeten zetten voor het vervolg en welke financiële consequenties dat heeft. Voor nu is het nog te vroeg om hier concrete resultaten aan te koppelen. In de P&C producten in 2025 komen we daar nader op terug.

Begin 2025 is een rapport opgesteld over het datagedreven werken in de gemeente Geertruidenberg. De resultaten uit dit rapport moeten nog met u gedeeld worden. Op hoofdlijn komt het er op neer dat we o.a. gelet op het ontbreken van grote hoeveelheden data het datagedreven niet werkt voor de gemeente Geertruidenberg. Aan de andere kant kunnen we juist meer waarde halen uit informatiegestuurd werken.

6.1.4 Klantgerichtheid, we zijn dichtbij en weten wat er speelt Inwoners en ondernemers hebben niet de mogelijkheid om naar een ander te gaan als ze niet tevreden zijn over onze dienstverlening. Ze zijn aangewezen op de gemeente waarin ze wonen of gevestigd zijn. We stemmen daarom onze dienstverlening af op onze inwoners en ondernemers. We zijn een open en bereikbare gemeente. Resultaten in 2025:

Realisatie voortgang

Door ontwikkelen KCC In 2025 geven we uitvoering aan de doorontwikkeling van het KCC.

De afgelopen jaren en ook dit jaar hebben er verschillende ontwikkelingen plaats gevonden in het kader van de doorontwikkeling KCC. Daar draagt de verbouwing van de publiekshal aan bij maar ook zullen de medewerkers van het KCC binnenkort in bedrijfskleding gestoken worden voor een professionele uitstraling. Aangezien dit een doorlopend proces is kan dit resultaat niet op groen gezet worden..

Verbouw gemeentehuis Er is een investering nodig in het gemeentehuis om de dienstverlening te kunnen blijven continueren en verbeteren, maar ook voor de huisvesting van ons personeel.

Het restant voorbereidingskrediet cq bouwbudget voor het gemeentehuis wordt aangewend voor de meest noodzakelijke ingrepen. Een voorgenomen ombuiging cq een mogelijke vervolgambitie krijgt een plek in de kadernota.

Huis van de gemeente Met de verbouwing van de ontvangstruimte die in de tweede helft van 2024 heeft plaatsgevonden zijn we een meer open en bereikbare gemeente geworden met aandacht voor de privacy van onze bezoekers. Ook is er in de hal een vergaderruimte voor bezoekers toegevoegd en zijn aangrenzende werkruimten eigentijdser gemaakt. Met deze aanpassingen kunnen we inwoners ontvangen in een professionele omgeving, beter samen werken en in een rustige omgeving een online overleg voeren met inwoners of onze partners. Het onderzoek naar de toekomstbestendigheid van het gemeentehuis heeft in 2024 nog niet kunnen plaatsvinden en wordt in 2025 opgepakt.

6.1.5 Betrekken inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners bij zaken, we doen het samen We stellen samen met de gemeenteraad regels vast over burgerparticipatie. We zetten sterker in op onze communicatie naar buiten. We investeren in dataverzameling en monitoring. 30

Resultaten in 2025:

Realisatie voortgang

Klachtenafhandeling We brengen klachten en bezwaarschriften in beeld en maken een analyse van de soort klachten en gaan op zoek naar verbeteringen. Ook het proces van klachtenafhandeling passen we aan.

Gelet op de hoeveelheid taken die aan wettelijke termijnen gebonden zijn binnen het team dat ook voor dit resultaat aan de lat staat, is er nog geen ruimte geweest om het proces van klachtafhandeling aan te passen.

Communicatie jongeren We betrekken jongeren meer bij (relevante) projecten en passen onze manier van communiceren op hen aan. Burgerparticipatie Het Relevant Gesprek wordt bij burgerparticipatietrajecten standaard gebruikt conform de gemaakte afspraken met de gemeenteraad.

6.2 Afwijkingen reguliere taken In onderstaande tabel worden de belangrijkste afwijkingen op de meerjarenbegroting 2025-2028 toegelicht. In beginsel worden afwijkingen toegelicht wanneer het bedrag groter is dan € 25.000. Indien er sprake is van afwijkingen lager dan € 25.000 maar van politiek bestuurlijke importantie worden deze afwijkingen eveneens toegelicht. Afwijkingen lager dan € 25.000, zuiver administratieve mutaties of budgettair neutrale mutaties, zijn wel opgenomen in de begrotingswijziging. Omschrijving

2025 V/N

2026 V/N

2027 V/N

2028 V/N

Gemeenteraad De salarissen van een aantal raadsleden wordt niet via de salarisadministratie uitbetaald waardoor dit abusievelijk niet mee is genomen in de ramingen. Daarnaast zijn de salarissen van raadsleden hoger dan begroot. Beide worden nu gecorrigeerd.

45.000

Regionale samenwerking Voor de regionale samenwerking Baroniegemeenten en SRBT is initieel € 50.000 voor de begroting 2025 beschikbaar gesteld. Deze raming wordt thans opgenomen. Hierover is nadere informatie verstrekt in de raadsinformatiebrief van 10 december 2024.

50.000

Bevolkingsregister In de BR23 is gedurende 2 jaren budget beschikbaar gesteld voor de doorontwikkeling van het KCC. Van dit budget is de afgelopen jaren geen gebruik gemaakt. Gelet op de financiële opgave waar we voor staan is dit budget voor 2025 (laatste jaar) afgeraamd.

30.000

Saldo van de opgavemutaties > 25.000

65.000

95.000

Saldo van de opgavemutaties < 25.000

15.000

5.000

Totaal Saldo van de opgavemutaties

80.000

100.000

6.3 Investeringen In programma 6 zijn geen wijzigingen in de investeringen. 31

Programma 7 Opgave Financiën en Organisatie

7.1 Ontwikkelingen 7.1.1 Lastendruk is in balans met de ambities die vanuit alle opgave zijn geformuleerd Lastendruk is in balans met de ambities die vanuit alle opgave zijn geformuleerd. Resultaten in 2025:

Realisatie voortgang

In 2025 zijn alle raadsvoorstellen met financiële consequenties voorzien van een begrotingswijziging, deze wijziging is als concept wijziging in financiële systeem ingevoerd In 2025 is een subsidie-coördinator actief

Er is meedere keren geprobeerd om een subsidie-coördinator in dienst te nemen. Dat is vooralsnog niet gelukt. Op dit moment maken we d.m.v. inhuur wel stappen met het opstellen van een subsidieverordening.

De uitvoering van de taken voor de Wet Onroerende Zaken (WOZ) en de Basisadministratie Adressen en Gebouwen (BAG) is overgedragen aan Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) Bij de op te stellen kadernota in 2025 presenteren we een maatregelenpakket waarmee we de begroting meerjarig structureel sluitend krijgen

Gelet op de huidige ontwikkelingen streeft ons college naar een sluitende begroting voor 2026 en 2027. Voor de jaren daarna is het afhankelijk van het beleid van het Rijk. Het maatregelenpakket is opgenomen in de kadernota.

7.1.2 Inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop wij conform wet en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen realiseren Inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop wij conform wet en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen realiseren. Resultaten in 2025:

Realisatie voortgang

Aan de gemeenteraad is integraal advies voorgelegd over de frequentie van de tussentijdse verantwoordingen aan de gemeenteraad Voor alle programmadoelstelling zijn prestatie-indicatoren opgesteld met een meerjarige verwachting/prognose

Voor een groot deel voldoen we aan dit resultaat maar op een aantal onderdelen voldoen we hier nog niet aan.

7.2 Afwijkingen reguliere taken In onderstaande tabel worden de belangrijkste afwijkingen op de meerjarenbegroting 2025-2028 toegelicht. In beginsel worden afwijkingen toegelicht wanneer het bedrag groter is dan € 25.000. Indien er sprake is van afwijkingen lager dan € 25.000 maar van politiek bestuurlijke importantie worden deze afwijkingen eveneens toegelicht. Afwijkingen lager dan € 25.000, zuiver administratieve mutaties of budgettair neutrale mutaties, zijn wel opgenomen in de begrotingswijziging.

Omschrijving

Overhead Bestuursondersteuning college van B&W In de algemene leden vergadering van de VNG is besloten om de financiering van de gezamenlijke activiteiten in 2025 evenals voorgaande jaren via het Fonds GGU te laten verlopen. De bijdrage is nu € 4,58 per inwoner (22.060 per 1 januari 2025). Daarnaast dient in 2025 nog een nabetaling 2023 en 2024 (totaal € 14.000) te worden gedaan.

2025 V/N

2026 V/N

2027 V/N

2028 V/N

46.000

32.000

40.000

Overhead Personeel De daadwerkelijke kosten voor de beschikbaarheidsdiensten blijken hoger te zijn dan vooraf gedacht en daarom moet het budget structureel verhoogd worden. In 2025 moet met terugwerkende kracht nog een inhaalslag gemaakt worden.

51.000

20.000

Overhead Personeel Op basis van historische trendlijn blijkt de opbrengst UWV gelden/zwangerschapsvergoedingen te hoog geraamd. Dit budget is nu teruggebracht naar gemiddelde opbrengst over afgelopen vijf jaar.

55.000

Overhead personeel Op het budget voor opleidingen vanuit de BR 23 kan een verlaging worden doorgevoerd omdat hiervoor geen specifieke opleidingen meer noodzakelijk worden geacht. Eventuele opleidingen kunnen aan het reguliere budget worden toegerekend.

50.000

Overhead ICT Voor onderzoek naar toekomstige digitale infrastructuur nemen wij € 50.000 op.

50.000

Algemene uitgaven en inkomsten Voor de afwikkeling van Brabant Water hebben we incidenteel € 23.000 ontvangen. Daarnaast is er voor de inruil van twee voertuigen incidenteel geld ontvangen, in totaal € 45.000.

68.000

Algemene uitgaven en inkomsten Teneinde de voorgenomen bezuinigen te kunnen realiseren is aanvullend onderzoek nodig inzake voorzieningen niveau en onderhoud/investeringen sport. Hiervoor wordt incidenteel budget beschikbaar gesteld.

25.000

Mutaties reserves opgave 7 Financiën Voor een zuivere beoordeling van de turapcijfers worden de saldo's van de primitieve begroting ingebracht. (Structureel)

118.000

Mutaties reserves opgave 7 Financiën Voor een zuivere beoordeling van de turapcijfers worden de saldo's van de primitieve begroting ingebracht. (Incidenteel)

15.000

155.000

132.000

Mutaties reserves opgave 7 Financiën Voor een zuivere beoordeling van de turapcijfers worden de saldo's van de primitieve begroting ingebracht. (Structureel)

3.374.000

3.935.000

4.113.000

Overhead Bestuursondersteuning college van B&W Iedere 2 jaar dient er budget begroot te worden voor onderzoek naar “waar staat je gemeente”. Voor 2025 was dit begroot. Abusievelijk is verzuimd om 2 jaar later een budget hiervoor op te nemen. Deze discrepantie in de begroting 2027 wordt nu gecorrigeerd.

Mutaties reserves opgave 7 Financiën Voor een zuivere beoordeling van de turapcijfers worden de saldo's van de primitieve begroting ingebracht. (Incidenteel)

114.000

Saldo van de opgavemutaties > 25.000

105.000

3.417.000

3.877.000

4.038.000

Saldo van de opgavemutaties < 25.000

84.000

324.000

314.000

Totaal Saldo van de opgavemutaties

189.000

3.740.000

4.190.000

4.352.000

Taakstelling organisatie: In de begroting 2025 is een structurele taakstelling opgenomen van € 400.000 welke in de loop van het jaar zou worden geconcretiseerd. In onderstaande tabel treft u de mutaties aan die in deze Turap 2025-1 zijn verwerkt. Resteert een bedrag van € 50.000 waarvan in de Najaarsnota de verdere invulling zal worden gegeven. Omdat het een veelheid van bedragen betreft (in hoofdzaak overhead) en een deel van de bedragen kleiner is dan € 25.000 (en dus niet nader worden toegelicht), hebben wij onderstaande tabel opgenomen. In de tabel staan alle structurele mutaties tot een totaalbedrag van € 349.500. De mutaties groter dan € 25.000 zijn (teneinde de tellingen zuiver te houden) eveneens onderdeel van de mutaties < € 25.000. Bedragen onder € 25.000 worden niet nader toegelicht maar worden wel in het saldo (en de begrotingswijziging) opgenomen College van Burgemeester en wethouders

BR23 Scholing en opleidingen

-15.000

Overhead Personeel

Gedifferentieerd belonen

-10.000

AOV tientje CAO

-7.500

Overhead Dienstverlening Integrale Advisering

Overhead Gemeentehuis

Brandweergarages en blusmiddelen

Eindtotaal

Onderhoudsronde HR21

-100.000

Contributies en abonnementen

-20.000

Arbo uitvoeringsbudget

-20.000

Reiskosten woon/werk verkeer

-50.000

BR23 Scholing en opleidingen

-20.000

Advieskosten (BCF/BTW/belastingen)

-8.000

Advieskosten (juridisch)

-27.000

Contributies en abonnementen

-10.000

Contractueel Onderhoud (CV, brandmeld, airco e.d.)

-20.000

Klein onderhoud (good housekeeping)

-20.000

Drukkosten

-7.000

Bijdragen / vergoedingen

-15.000

- 349.500

7.3 Investeringen In de volgende tabel zijn de mutaties op de investeringen van programma 7 opgenomen. Begroot Wijziging Nieuw begroot Krediet omschrijving

129.580 -129.580

25 Verduurzaming gemeentehuis (2e fase label A)

Toelichting - Besluit Het bedrag was opgeknipt in 2 kredieten namelijk: 70400950 22 verduurzaming gemeentehuis 1e fase label C en 70400325 25 verduurzaming gemeentehuis 2e fase label A. Vorig jaar is het gehele krediet om te komen tot een energielabel C besteed aan verduurzaming van het gemeentehuis. Eind 2024 is er een nieuw energielabel opgesteld. Hieruit blijkt dat we na 14 maart 2025 al energielabel A hebben. Op 14 maart zijn de PV-panelen aangesloten op het net en gaan ze dus energie opwekken. Besluit: Krediet met € 129.580 verlagen en project afsluiten

30.000

17.000

47.000

25 Oefenplaat brandweerkazerne Geertruidenberg

De oefenplaat kan door grondverkoop niet gebouwd worden zoals oorspronkelijk het idee was. Hierdoor zijn extra werkzaamheden nodig om de oefenplaat te realiseren. Dit heeft als gevolg dat de oefenplaat duurder uitvalt dan verwacht. Besluit: Krediet met € 17.000 verhogen

100.000

24.000

124.000 24 Fuso werkbus vp-156-h

100.000

20.000

120.000 24 Fuso werkbus vv-881-x

100.000

22.000

122.000 24 Fuso werkbus vv-218-x

100.000

20.000

120.000 24 Fuso werkbus vv-219-x

Aanschafkosten hoger Besluit: Krediet met € 24.000 verhogen Aanschafkosten hoger Besluit: Krediet met € 20.000 verhogen Aanschafkosten hoger Besluit: Krediet met 22.000 verhogen Aanschafkosten hoger Besluit: Krediet met € 20.000 verhogen

3.2 Reserves en voorzieningen In onderstaande tabellen worden een resumé van de mutaties van de reserves en voorzieningen weergegeven zoals in deze Turap 2025-1 zijn opgenomen. Een storting in de reserve is een Nadeel voor het exploitatiesaldo. Een onttrekking uit een reserve is een Voordeel. Voor de stortingen en onttrekking uit een voorziening wordt dezelfde codering gebruikt.

Pr.

Reserve

2025 V/N

Vrije Algemene Reserve, inbreng incidenteel begrotingssaldo 2025-2028 dekking voor overhevelingen uit jaarrekening 2024. Waterwegen, parken en plantsoenen.

204.000

Vrije Algemene Reserve, inbreng incidenteel begrotingssaldo 2025-2028 dekking goedkope zwembadkaartjes.

68.000

Vrije Algemene Reserve, inbreng incidenteel begrotingssaldo 2025-2028 onttrekking om incidentele tekorten zwembad te dekken .

14.000

Vrije Algemene Reserve, inbreng incidenteel begrotingssaldo 2025-2028 onttrekking voor overheveling vanuit jaarrekening 2024.

221.000

Vrije Algemene Reserve, inbreng incidenteel begrotingssaldo 2025-2028 dekking voor de kosten voor het opstellen van een Integraal Huisvestingsplan Basisonderwijs.

15.000

2026 V/N

15.000

2027

2028

Vrije Algemene Reserve, inbreng incidenteel begrotingssaldo 2025-2028 dekking voor haalbaarheidsonderzoek scholeneiland.

150.000

Vrije Algemene Reserve, inbreng incidenteel begrotingssaldo 2025-2028 dekking voor verbouwing vrouwenopvang. Breda.

82.000

Vrije Algemene Reserve, inbreng incidenteel begrotingssaldo 2025-2028 onttrekking ter dekking van aanbrengen straatwerk rondom Anne Frank boom .

25.000

4.000

7 Inbrengen van positief saldo van primitieve begroting 2025.

Pr. div.

Voorziening

2025 V/N

Voorziening onderhoud gemeentelijke eigendommen.

2026 V/N

2027 V/N

2028 V/N

86.000

2 Voorziening afvalstoffenheffing egalisatie lasten afvalverwijdering.

15.000

2 Voorziening riolering, salderen van lasten met voorziening.

33.000

3.3. Recapitulatie afwijkingen programma's 3.3 Recapitulatie afwijkingen programma's Saldo van de opgavemutaties > 25.000

2025

V/N

2026

V/N

2027

V/N

2028

V/N

Opgave 1 – Leefbaarheid

263.000

233.000

149.000

Opgave 2 – Duurzaamheid

130.000

49.000

427.000

417.000

Opgave 3 – Mens en Zorg

1.916.000

530.000

519.000

573.000

Opgave 4 – Wonen

100.000

Opgave 5 – Economie en Toerisme

15.000

Opgave 6 – Bestuur en Dienstverlening

65.000

95.000

Opgave 7 – Financiën en Bedrijfsvoering

105.000

3.417.000

3.877.000

4.038.000

2.304.000

4.211.000

5.052.000

5.257.000

Totaal Saldo van de opgavemutaties > 25.000

Saldo van de opgavemutaties < 25.000

2025

V/N

2026

V/N

2027

V/N

2028

V/N

Opgave 1 – Leefbaarheid

5.000

111.000

112.000

113.000

Opgave 2 – Duurzaamheid

41.000

2.000

Opgave 3 – Mens en Zorg

170.000

9.000

143.000

Opgave 4 – Wonen

18.000

14.000

26.000

Opgave 5 – Economie en Toerisme

14.000

3.000

14.000

Opgave 6 – Bestuur en Dienstverlening

15.000

5.000

Opgave 7 – Financiën en Bedrijfsvoering

84.000

324.000

314.000

Totaal Saldo van de opgavemutaties < 25.000

111.000

214.000

50.000

49.000

2025

V/N

2026

V/N

2027

V/N

2028

V/N

268.000

121.000

37.000

36.000

Totaal Saldo van alle opgavemutaties Opgave 1 – Leefbaarheid

Opgave 2 – Duurzaamheid

171.000

51.000

425.000

415.000

Opgave 3 – Mens en Zorg

1.746.000

538.000

376.000

431.000

Opgave 4 – Wonen

82.000

14.000

26.000

Opgave 5 – Economie en Toerisme

1.000

12.000

1.000

Opgave 6 – Bestuur en Dienstverlening

80.000

100.000

Opgave 7 – Financiën en Bedrijfsvoering

190.000

3.741.000

4.191.000

4.352.000

2.194.000

4.423.000

5.102.000

5.307.000

Totaal Saldo alle opgavemutaties

4. Kadernota 2026-2029 4.1 Inleiding Een gezonde en stabiele financiële huishouding is noodzakelijk om voorbereid te zijn en blijven op de toekomst. En onze financiële positie is overwegend positief. Ons eigen vermogen is de afgelopen jaren gegroeid door stortingen in de algemene reserve. Dit zorgt voor een gezonde solvabiliteitsratio. Onze bedrijfsvoering wordt slechts beperkt beïnvloed door effecten in de grondexploitaties en onze financieringsbehoefte is acceptabel. Onze belastingcapaciteit is lager dan het landelijk gemiddelde. We zien wel een grote uitdaging in de exploitatie. De zorg gaat uit naar de vraag of onze structurele inkomsten en uitgaven in balans zijn. Het tekort in de jaarrekening 2024 en de verwachte tekorten voor de jaren 2026 en verder laten zien dat we onvoldoende in balans zijn. Een belangrijke oorzaak hiervan zijn de kortingen in het gemeentefonds die door het Rijk zijn doorgevoerd. De afgelopen jaren zagen we het ravijnjaar dichterbij komen. In de begroting 2025 – 2028 hebben we de eerste stappen gezet om deze ontwikkeling om te buigen met de inzet op kostenbeheersing in het sociaal domein. We wisten dat we in deze kadernota het been bij moesten trekken om ook een gezonde exploitatieruimte te creëren. Deze kadernota is daarom mogelijk ook anders dan u van ons gewend bent.

U leest hier vooral het maatregelenpakket dat wij voorstellen om de financiële uitdaging waarvoor we staan aan te pakken. Voor de jaren 2026 en 2027 zal de Voorjaarsnota van het Rijk ons op weg helpen. In structurele zin is het echter niet de hele oplossing. Feitelijk is het ravijnjaar verschoven van 2026 naar 2028. Naast financiële uitdagingen zien we ook grote opgaven op ons afkomen. De deelname aan Powerport is een opgave waar we de komende jaren fors op gaan inzetten. We zien binnen deze ontwikkeling ook kansen om aan onze duurzaamheidsambitie een impuls te geven. Binnen deze opgave doen zich verder kansen voor om slim samen te werken met onze partners door samen projecten slim en in gezamenlijkheid aan te pakken en daarmee ook eventuele overlast te beperken. Ondanks deze kansen is de opgave waarvoor wij als gemeente staan fors. Ingrijpen is noodzakelijk om voor de toekomst financieel in balans te zijn. Er is bewust gezocht naar oplossingen die inwoners zo min mogelijk raken. De gemeente blijft doen wat is beloofd, maar wel op een andere, efficiëntere manier. We willen dat onze gemeente een fijne plek blijft voor iedereen. Juist in deze uitdagende tijden blijven we bouwen aan wat echt belangrijk is. Dat vraagt om lef, creativiteit en samenwerking. Niet alles kan meer op de oude manier, maar met elkaar kunnen we wél vooruit.

Het doel is om te komen tot een structureel en reëel sluitende begroting voor de jaren 2026 en 2027. Deze kadernota zet een duidelijke stap in die richting. In deze kadernota bieden wij u een samenstel van maatregelen aan. Sommigen zijn al zo concreet dat deze direct verwerkt kunnen worden in de begroting. Anderen vragen eerst nog een uitwerking in bijvoorbeeld een businesscase. We nemen u in de eerste plaats mee in de ontwikkeling van de financiële opgave. Vervolgens definiëren we de financiële uitgangspunten op basis waarvan de begroting zal worden opgesteld. Het vierde hoofdstuk biedt inzicht in enkele algemene ontwikkelingen die van grote invloed zijn op de keuzes in deze kadernota. In hoofdstuk vijf presenteren we het maatregelenpakket.

4.2 De financiële opgave

Het meerjarenperspectief is doorlopend aan ontwikkeling onderhevig. Na de vaststelling van de begroting vinden de eerste bijstellingen plaats in de voorjaarsnota (turap 2025-1). Vervolgens brengen we de autonome ontwikkelingen in beeld. In de kadernota kunnen we daar eerste inschattingen van maken, maar nog geen definitief beeld van schetsen. Dit volgt in de begroting. Tot slot brengen we in de kadernota keuzes en oplossingsrichtingen in beeld. Deze worden verankerd in de begroting. Voorjaarsnota: ontwikkeling meerjarenperspectief (bedragen x € 1.000,-) 2026

2027

2028

2029

Begroting 2025 – 2028 (werkelijk saldo)

3.360 N

3.780 N

3.981 N

Tussenrapportage 2025 – 1 (regulier)

1.625 N

1.823 N

1.813 N

Tussenrapportage 2025 – 1 (herschikking) Saldo begroting na turap 2025 – 1

562 V

502 V

488 V

4.423 N

5.101 N

5.306 N

In de begroting 2025 – 2028 was een taakstelling op de organisatie opgenomen van € 400.000. In de tussenrapportage wordt deze taakstelling vrijwel volledig opgelost met concrete herschikking van budgetten. Dit wordt toegelicht in de tussenrapportage. Dit is niet zichtbaar in het saldo. In het proces om tot ombuigingsvoorstellen te komen, voerden we een historische analyse uit op alle individuele financiële regels in onze begroting. Dat leidt tot herschikkingen in budgetten vanwege structurele onderuitputting dan wel overschrijding. Per saldo heeft dit een positief resultaat zonder dat hier beleidswijzigingen aan ten grondslag liggen. Normaliter zetten we de volgende stap pas in het begrotingsproces. In deze kadernota hebben we echter gemeend al eerste inschattingen te maken van de autonome ontwikkelingen die een plaats moeten krijgen in de begroting. Belangrijke kanttekening bij deze opzet is dat het nog primair inschattingen zijn. In de komende maanden ontstaat er meer zekerheid over deze ontwikkelingen. Dit zult u terugzien in de begroting. Autonome ontwikkelingen (bedragen x € 1.000,-) 2026

2027

2028

2029

Saldo begroting na turap 2025 – 1

4.423 N

5.101 N

5.306 N

Volume-/ prijsontwikkeling sociaal domein

1.538 N

Deelnemersbijdragen verbonden partijen

350 N

Overige loon- en prijsontwikkelingen

925 N

895 N

838 N

820 N

Voorjaarsnota Rijk

3.580 V

3.450 V

1.893 V

1.875 V

Vertrekpunt voor maatregelenpakket

3.656 N

4.434 N

6.139 N

De Voorjaarsnota van het Rijk geeft inzicht in de ontwikkelingen van het gemeentefonds in de meicirculaire. Wat we hier vooral zien is dat het Rijk het financieel vraagstuk vooralsnog verplaatst naar 2028. We verwachten de meicirculaire begin juni.

4.3 Financiële uitgangspunten In dit hoofdstuk leest u de financiële kaders en spelregels. Ze zijn het kader waarbinnen we het streven naar financiële rust en stabiliteit vormgeven. Bij het opstellen van de programmabegroting 2026 – 2029 hanteren we in beginsel de volgende uitgangspunten: 1. De berekening van de Algemene Uitkering maken we op basis van de meicirculaire 2025 en tegen constante prijzen

2. Voor de meerjarenraming gaan we uit van een indexering op baten en lasten in het begrotingsjaar. We hanteren daarvoor de volgende principes: a. We volgen de contracten waarbinnen we specifieke afspraken maakten over indexering b. We hanteren in algemene zin een indexering op de baten die gelijk is aan de gecombineerde index uit de meicirculaire 2025 c. Naast de reguliere ontwikkeling van de OZB (volgens 2.b.) indexeren we de OZB met 1% extra vanwege de bekostiging van het IHP d. Voor bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen sluiten we aan bij de afspraken die we hierover met de regiogemeenten maakten e. We streven voor opbrengsten afvalstoffenheffing, rioolheffing en leges naar een 100% kostendekkend tarief 3. Voor loon- en salarisontwikkelingen: a. sluiten we aan bij de meest actuele inzichten per 1 juni 2025. b. We berekenen de totale loonsom op basis van het maximum van de functieschaal. In 2026 nemen we als effect 1% van de loonsom op. In 2027 is het effect gebaseerd op maximum functieschaal. c. We indexeren de loonkosten conform de geldende cao-afspraken d. Op het moment dat er geen geldende cao-afspraken bekend zijn, passen we een algemene indexeringsgrondslag toe (loonvoet sector overheid) 4. Het integraal rentepercentage stellen we voorlopig vast op 1,25% 5. Het bedrag voor onvoorziene uitgaven begroting 2026 en volgende jaren is € 25.000 per jaar 6.

Op investeringen groter dan € 10.000,- schrijven we lineair af. Het college behoudt ruimte om bij de begrotingsbehandeling gemotiveerd af te wijken van genoemde uitgangspunten als de doorrekeningen in aanloop naar de begroting hiertoe aanleiding geven.

5. Algemene ontwikkelingen 5.1 Voorjaarsnota Rijk In de Voorjaarsnota van het Rijk lezen we het vooruitzicht voor de ontwikkeling van het gemeentefonds. We moeten de meicirculaire afwachten om zeker te weten wat dit betekent voor onze gemeente. In onderstaande tabel geven we inzicht in de ontwikkelingen voor zover deze nu bekend zijn. Hieruit blijkt dat het ravijnjaar feitelijk met twee jaar wordt opgeschoven naar 2028. 2026

2027

2028

2029

Loon- en prijsontwikkelingen

1.600 V

1.570 V

1.513 V

1.495 V

Jeugd: structurele compensatie

900 V

Jeugd: incidentele compensatie

600 V

500 V 1.000 N

1.000 N

Jeugd: korting op compensatie Extra budget voor demping ravijnjaar Effect Voorjaarsnota Rijk

480 V

3.580 V

3.450 V

1.893 V

1.875 V

De Voorjaarsnota van het Rijk geeft inzicht in de reguliere ontwikkeling van de meicirculaire. Het gaat dan primair over de loon- en prijsstijgingen. Dit is het aandeel binnen de algemene uitkering voor het opvangen van autonome en onontkoombare ontwikkelingen zoals de CAO, de bijdragen aan

verbonden partijen en de indexering van lopende verplichtingen. In de tabel autonome ontwikkelingen reserveren we deze regel voor: • CAO-ontwikkelingen • Deelnemersbijdragen verbonden partijen • Overige loon- en prijsontwikkelingen Het advies van Van Ark is inzet geweest in de gesprekken over de ontwikkeling van het Gemeentefonds. Dit heeft er toe geleid dat er een structurele compensatie is toegekend die voor onze gemeente neerkomt op zo’n € 0,9 miljoen. Echter; met het oog op onder meer de resultaten van de Hervormingsagenda is er met ingang van 2028 ook een structurele korting van € 1,0 miljoen doorgevoerd. Gemeenten ontvangen in 2026 en 2027 een incidentele compensatie voor jeugd. Het verwachte financieel rendement van de Hervormingsagenda was al verwerkt in het Gemeentefonds. Dit financieel rendement laat echter nog op zich wachten en hiervoor ontvangen gemeenten een incidentele compensatie. We zetten deze ontwikkeling af tegen de autonome ontwikkelingen in het sociaal domein zoals we deze hebben opgenomen in de tabel autonome ontwikkelingen. Dan blijkt dat we met deze compensaties enkel de verwachte autonome ontwikkelingen in 2026 en 2027 vrijwel geheel op kunnen vangen. Tot slot is er extra budget toegevoegd ter demping van het ravijnjaar. We verwachten dat dit een structureel bedrag is van € 480.000 inclusief een aanpassing vanwege de volumeontwikkeling.

5.2 Powerport regio Moerdijk en Geertruidenberg Geertruidenberg maakt deel uit van de ontwerptafel Powerport regio Moerdijk: een samenwerking tussen het Rijk, provincie Noord-Brabant en de gemeenten Drimmelen en Moerdijk. Dit is een overlegtafel waar veel plannen voor de regio worden besproken. Samen wordt gekeken wat er mogelijk is – én wat niet – als het gaat om ruimte, energie, economie en leefomgeving. Uit onderzoek blijkt dat er in de toekomst meer ruimte nodig is dan nu beschikbaar is. Deze extra ruimte is nodig voor verschillende zaken, denk daarbij aan: • Nieuwe energievoorzieningen en –infrastructuur, zoals het converterstation, uitbreiding vna het 380kV-station en het 150kV-station en mogelijke batterijopslagen die we nodig hebben om duurzame energie op te slaan en verder te vervoeren. • Verduurzaming van de industrie, bijvoorbeeld op het Amerterrein en Dombosch. • Ruimte voor hergebruik van materialen, zodat we materialen kunnen recyclen en minder afval maken. Daarom wordt er gekeken naar mogelijke uitbreiding. Voornamelijk binnen het Amergebied (het Amerterrein, rond de aanlandlocatie van het converterstation en rond het 380 kV-station). In deze samenwerking ligt de focus op een duurzame economie, de energietransitie en het uitbreiden van het elektriciteitsnet. Voor Geertruidenberg biedt dit kansen. Denk aan samenwerking op het gebied van energie.

Maar de energietransitie brengt ook uitdagingen met zich mee, vooral als het gaat om ruimte, natuur en leefbaarheid. In januari 2025 heeft het Rijk besloten dat Geertruidenberg de aanlandplek wordt voor stroom van windmolens op zee. De ministers van Klimaat en Energie (KGG) en Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) hebben gekozen voor een converterstation aan de Standhazensedijk in Geertruidenberg. De komst van het converterstation en de uitbreiding van het elektriciteitsnet hebben invloed op de omgeving. Om de leefbaarheid in onze gemeente te behouden of te verbeteren stelt het Rijk bruto € 11,7 miljoen aan leefbaarheidsgelden beschikbaar. Hoe dit geld wordt besteed is nog niet besloten. Binnenkort start de gemeente hiervoor een

participatieproces. Inwoners, ondernemers en organisaties kunnen dan hun mening en ideeën geven.

6. Het maatregelenpakket Het maatregelenpakket op hoofdlijnen (bedragen x € 1.000,-) 2026

2027

2028

2029

118 V

12 N

Programma 1 Opgave duurzaamheid

98 V

123 V

93 V

Programma 2 Opgave leefbaarheid

862 V

469 V

736 V

905 V

Programma 3 Mens en zorg

12 V

772 V

1.878 V

3.438 V

112 V

127 V

Financiële uitgangspunten

Programma 4 Wonen Programma 5 Economie en toerisme Programma 6 Bestuur en dienstverlening

115 V

338 V

420 V

538 V

Programma 7 Financiën en organisatie

1.075 V

1.318 V

1.560 V

Totaal maatregelenpakket

2.392 V

3.135 V

4.802 V

6.649 V

Ontwikkeling van het saldo als gevolg van het maatregelenpakket (bedragen x € 1.000,-) 2026

2027

2028

2029

Vertrekpunt voor maatregelenpakket

3.656 N

4.434 N

6.139 N

Totaal maatregelenpakket

2.392 V

3.135 V

4.802 V

6.649 V

Subtotaal

1.264 N

1.299 N

1.337 N

510 V

Onttrekking alg. reserve voor incidentele activiteiten

300 V

75 V

Indicatief saldo begroting na maatregelenpakket

964 N

1.224 N

1.262 N

585 V

Met dit maatregelenpakket zetten we duidelijke stappen naar een structureel en reëel sluitende begroting. Daar zijn we nog niet. Met dit pakket voldoen we aan het afwegingskader dat we met elkaar hanteerden. We zijn gestart met technisch-administratieve maatregelen. We maakten een onderscheid tussen wettelijke en niet-wettelijke taken en maakten keuzes waar deze het voorzieningenniveau zo minimaal mogelijk zal raken. De splitsing waar we nu voor staan brengt ons tot afwegingen die het voorzieningenniveau zullen gaan raken. We willen echter niet onnodig voorstellen doen die de samenleving raken. Het pad naar de begroting is nog lang en bevat tal van onzekerheden en kansen. Deze willen we eerst afwachten om te weten of het echt nodig is om deze voorstellen ook te moeten doen.

6.1 Programma 1 Opgave Duurzaamheid Binnen programma 1 zien we twee grote thema’s; verduurzaming en vergroening. Beide thema’s komen voort uit het coalitieakkoord. Deze thema’s spelen ook een rol in de investeringsagenda. Bij projecten in de openbare ruimte (wegen en riolering) integreren we duurzaamheids- en vergroeningsmaatregelen. Daarnaast handhaven we binnen het programma duurzaamheid een beperkte impuls om het omgevingsprogramma groen aan te jagen. In dit programma zien we ook een verzameling van (rijks)ambities die verlegd worden naar gemeenten. Daarmee zijn het nog geen wettelijke taken. We stellen ons in het programma daarom op het standpunt dat we in principe alleen activiteiten oppakken waar we ook externe financiering op in kunnen zetten. Is er geen externe financiering; dan pakken we de taken ook niet op.

2026

2027

2028

2029

Temporiseren realiseren duurzaamheidsambities

98 V

123 V

93 V

Maatregelen duurzaamheid

98 V

123 V

93 V

Temporiseren realiseren van de duurzaamheidsambities In de beleidsrijke begroting 2023 zijn middelen toegekend om tot een versnelling van het resultaat dan wel een intensivering van de inzet te komen. Door deze middelen niet meer beschikbaar te stellen, valt deze versnelling en intensivering stil. Ambities kunnen nog steeds gerealiseerd worden, maar het resultaat zal langer op zich laten wachten.

6.2 Programma 2 Opgave Leefbaarheid Binnen programma twee zien we ook twee lijnen die om een besluit vragen in deze kadernota. Dit zijn het DIOR en de investeringsagenda. 2026 DIOR Bijstelling storting in voorziening wegen

490 V

2027

2028

2029

498 N

490 V

Investeringsagenda (inclusief Bergse Brug)

372 V

477 V

744 V

913 V

Maatregelen leefbaarheid

862 V

469 V

736 V

905 V

Dior Door Raad en College is een voorkeur uitgesproken voor het scenario “Afgewogen”. Daarmee worden de kwaliteitsniveaus voor de kwaliteit in de openbare ruimte voor de komende periode bepaald. Aan het College is de opdracht meegegeven om dit besluit financieel in te passen binnen de kadernota. Voorgesteld wordt om de uitvoering van het DIOR volgens het scenario “Afgewogen” met een jaar te vertragen. Dat betekent dat de uitvoering zal starten in 2027. Investeringsagenda Ten aanzien van de investeringsagenda kiezen we er voor om nu eerst alle lopende projecten af te ronden voordat we met nieuwe projecten starten. Onze investeringsagenda bevat ook een groot aantal rehabilitatieprojecten. Dit zijn projecten die in de komende jaren nog opgestart moeten worden omdat wegen of riolering in slechte staat van onderhoud verkeren. Van deze projecten maken we de komende maanden de balans op wanneer we deze het beste kunnen uitvoeren, rekening houdend met andere ontwikkelingen op die locaties. Denk daarbij aan (potentiële) woningbouwlocaties of het leggen van kabels en leidingen door data-, energie- en telecomleveranciers. We zullen dit verwerken in de investeringsagenda bij de begroting 2026. In september ontvangt u het raadsvoorstel Bergse Brug. In dit raadsvoorstel wordt de keuze renovatie of vervanging aan u voorgelegd.

Binnen de investeringsagenda nemen we de financiële ruimte op voor de vervanging van de Bergse Brug. Wanneer u anders besluit zullen we de impact hiervan zichtbaar maken in de begroting.

6.3 Programma 3 Opgave Mens en Zorg In het programma Mens en Zorg zetten we de ingeslagen koers voort. Dit noemen we het scenario Versterkt. Het scenario Versterkt is het aanvullend pakket op de maatregelen die in de begroting 2025 – 2028 al zijn opgenomen. Daarnaast wordt ingezet op het optimaliseren en verder

professionaliseren van de inzet op sportaccommodaties. Binnen het programma Mens en Zorg zijn er een aantal thema’s benoemd waar we verwachten dat er potentieel rendement behaald kan worden, maar waarvan we dat nu nog niet concreet kunnen maken. Voor deze onderwerpen gaan we aan de slag met businesscases om de haalbaarheid te kunnen bepalen. 2026

2027

2028

2029

Scenario Versterkt: sociale basis

147 N

53 V

Scenario Versterkt: participatie

10 V

95 V

203 V

323 V

Scenario Versterkt: Wmo

250 V

723 V

1.638 V

Scenario Versterkt: jeugd

200 V

700 V

1.200 V

Inzet op sportaccommodaties

149 V

174 V

199 V

224 V

Totaal maatregelenpakket

12 V

772 V

1.878 V

3.438 V

6.3.1 Toelichting op maatregelenpakket Voortzetten ingezette beleidslijn (scenario “versterkt”) In het programma Mens en Zorg zijn in de begroting 2025 – 2028 de eerste maatregelen verwerkt om tot kostenbeheersing in het sociaal domein te komen. In de kadernota zetten we deze lijn voort. In 2026 is een transformatiebudget nodig om deze lijn kracht bij te zetten. In de begroting zullen wij dit transformatiebudget concretiseren naar specifieke maatregelen. We brachten het effect in beeld als we helemaal terug gaan naar het niveau van de wettelijke taken. Dit leidt tot een ogenschijnlijk snel financieel resultaat. Echter, op de langere termijn sorteert deze aanpak onvoldoende gewenst effect; zijnde de afvlakking van de jaarlijkse groei van 10% naar 4% per jaar. Niemand is perfect, vrij van zorgen en problemen. Opvoeding en ontwikkeling gaan niet altijd vanzelf. En dat mag ook zo zijn. We dagen onze inwoners uit om, samen met hun eigen netwerk, met hun problematiek aan de slag te gaan. Een centrale rol is weggelegd voor de toegang die op termijn overgaat in het Stevig Lokaal Team. Ingezet wordt op een strenge maar rechtvaardige toegang. De eerste afweging die men in de toegang maakt is welke algemeen (vrij) toegankelijke voorzieningen beschikbaar en passend zijn. Als dit niet aan de orde is, wordt een inschatting gemaakt van de meest doeltreffende ondersteuning voor het gezin.

Stapeling van voorzieningen wordt zoveel mogelijk voorkomen. We zetten daarom expliciet in op het terugdringen van het aantal beschikkingen. Als gemeente blijven we wel een vangnet bieden. We blijven voorzien in wat nodig is. Sport Een tweede thema binnen Mens en Zorg gaat over sport, en specifiek over sportaccommodaties. Uit de analyse die we uitvoerden in het kader van maatschappelijk vastgoed blijkt dat een groot aantal overeenkomsten voor het gebruik van sportaccommodaties verouderd is en onvoldoende in balans met onze kosten. Daarnaast wordt aan deze zelfde partijen ook huurcompensatie verstrekt. We gaan in gesprek met de sportverenigingen om tot nieuwe afspraken te komen. We zien ook kansen om de kosten voor sportaccommodaties te beperken. We doen dit door het beter (en meer integraal) organiseren van het beheer en onderhoud. Het gaat hier dan bijvoorbeeld over groenonderhoud. Daarnaast komen we tot een herijking van de prioriteiten in het MJOP buitensportaccommodaties.

6.3.2 Businesscases Maatschappelijk vastgoed In de begroting 2025 kondigden we een onderzoek aan naar ons maatschappelijk vastgoed. Dit onderzoek is afgerond. Het accommodatiebeleid zal geactualiseerd moeten worden. Als we naar de individuele objecten kijken, liggen er kansen voor locaties om de bezettingsgraad te verhogen maar ook om andere locaties af te stoten of die interessant zijn voor herontwikkeling. Dit is geen “snelle” actie. In de komende periode werken we een aantal businesscases uit om te bepalen wat een rendabele ontwikkeling is. Parallel daaraan vindt een actualisatie van het accommodatiebeleid plaats. In deze kadernota nemen we geen financiële vertaling op van deze maatregelen omdat de mogelijke impact volledig afhankelijk is van de – nog te maken – keuzes per locatie. Mafeking Het project Mafeking zet een grotere gebiedsontwikkeling in gang. We verwachten straks een gebied met meer bedrijvigheid en meer recreatiemogelijkheden. Op basis van een businesscase willen we kunnen vaststellen of dit project neutraal voor de begroting kan worden gerealiseerd, dus dat de structurele kosten kunnen worden opgevangen door structurele baten en daarmee mogelijk ook de reserve dekking kapitaallasten Mafeking vrij kan vallen. Lukt het niet om deze businesscase (positief) sluitend te krijgen, kan dit reden zijn om het project Mafeking te beëindigen.

Scholeneiland Er liggen plannen dat drie scholen in Raamsdonksveer gezamenlijk in één nieuw gebouw worden gehuisvest. Daar ligt ook de afweging voor om een locatie te creëren waar meerdere voorzieningen kunnen worden ondergebracht. Deze ontwikkeling is ook bekend onder de naam “scholeneiland”. We verrichten een haalbaarheidsstudie naar het scholeneiland en de mogelijkheden om hier een sluitende businesscase voor te ontwikkelen. Deze haalbaarheidsstudie wordt in 2025 nog opgestart.

6.4 Programma 5 Opgave Economie en Toerisme In het programma Economie en Toerisme maakten we een expliciet onderscheid tussen wettelijke en niet-wettelijke taken. Dat heeft tot gevolg dat vrijwel het gehele programma onderwerp van gesprek is geweest. 2026

2027

2028

2029

Herstructureren prioriteiten en efficiencyvoordeel

52 V

67 V

Taakstellende opgave bibliotheek

60 V

Totaal maatregelenpakket

112 V

127 V

Herstructureren prioriteiten binnen programma economie en efficiencyvoordeel Binnen het werkveld Economie en Toerisme werken we aan het versterken van het vestigingsklimaat, verduurzaming van bedrijventerreinen en de instandhouding van het toeristisch-recreatief product. Dit zijn veelal niet-wettelijke taken. Binnen dit werkveld participeren we in diverse samenwerkingen en partnerschappen. In de aanloop naar de begroting komen we met een herstructurering van het programma, waarbij we bewust keuzes maken welke activiteiten we nog door kunnen blijven zetten of slimmer kunnen organiseren. Dit zal er deels toe leiden dat de versnelling en intensivering die ingezet is bij de beleidsrijke begroting 2023 onder druk komt te staan. Wij zullen in de aanloop naar de begroting trachten dit effect minimaal te laten zijn.

Taakstellende opgave bibliotheek We gaan met de bibliotheek in gesprek over de huisvestingsmogelijkheden en het dienstenpakket. Hiervoor nemen we een taakstellende opgave op in de begroting.

6.5 Programma 6 Bestuur en dienstverlening De maatregelen in dit programma richten zich primair op de bedrijfsvoering. Binnen dit programma staan we ook nog expliciet stil bij de formatie. 2026

2027

2028

2029

Personeel & organisatie (exclusief formatie)

48 N

25 N

43 N

25 N

Optimaliseren bedrijfsvoering

205 V

305 V

405 V

505 V

Dienstverlening

55 N

45 V

Overige maatregelen

13 V

Totaal maatregelenpakket

115 V

338 V

420 V

538 V

6.5.1 Toelichting maatregelenpakket Personeel en organisatie Onder de noemer personeel en organisatie nemen we enkele maatregelen. De twee grootste maatregelen zijn de uitbesteding van de salarisadministratie en het aanpassen van de frequentie van het medewerkerstevredenheidsonderzoek. In 2025 maken we de overgang naar een nieuw systeem voor de personeels- en salarisadministratie. Het budget hiervoor kende u toe bij de begroting 2025. Om een effectieve en efficiënte uitvoering te kunnen blijven garanderen, kiezen we voor het uitbesteden van de salarisadministratie. Het medewerkerstevredenheidsonderzoek brengen we terug naar een frequentie van eens per twee jaar in plaats van jaarlijks. Optimaliseren bedrijfsvoering Hieronder onderscheiden we drie maatregelen: • Digitale infrastructuur: Volgend op het onderzoek naar de uitvoeringskracht van de organisatie, voeren we een scan uit naar onze digitale infrastructuur. Het gaat hier over de inrichting van het informatie- en applicatielandschap maar ook over het kunnen bieden van voldoende faciliteiten om het werk te kunnen doen. Deze scan is nodig om exact te kunnen bepalen waar en op welke manier optimalisaties kunnen worden doorgevoerd en bijvoorbeeld afscheid genomen kan worden van applicaties die geen tot onvoldoende meerwaarde hebben voor het werk.

• Uitbesteden verbijzonderde interne controle aan marktpartij in verband met kwetsbaarheid van de functie en specifieke kennis die hiervoor vereist is. • Professionaliseren en optimaliseren aanbesteding, contractbeheer en contractmanagement: Jaarlijks wordt zo’n € 40 miljoen “omgezet” in contracten. Dit varieert van de grote zorgcontracten in het sociaal domein tot kleine opdrachten als een bloemetje. In deze opgave benadrukken we elke stap in de keten aanbesteden – contractbeheer – contractmanagement. Het doel is om tot een betere prijs-kwaliteitverhouding te komen in de contracten en meer bewust te zijn van de geldende contractafspraken. Het rendement in deze aanpak vinden we door strakker te sturen op het resultaat in lopende contracten en

eventueel ook af te sluiten. Daarnaast zoeken we naar mogelijkheden (bijvoorbeeld in raamovereenkomsten) door gelijksoortige kleine opdrachten te bundelen. Dienstverlening Onder de noemer dienstverlening onderscheiden we twee deelmaatregelen: • Sluiting gemeentehuis op vrijdag: Uit een inventarisatie blijkt dat het aantal medewerkers dat op vrijdag aanwezig is in het gemeentehuis, minimaal is. Recent is reeds besloten om op vrijdagmiddag te sluiten. Dit nieuwe voorstel strekt tot sluiting van het gemeentehuis voor de gehele dag. Dat betekent dat de kosten voor onder meer gas en elektra, en schoonmaak zullen dalen. Medewerkers kunnen vanuit huis werken. De gemeentewerf blijft wel open op vrijdag. • Aanschaf en implementatie nieuwe website: De website van de gemeente is sterk verouderd en kan een aantal van de diensten die we willen aanbieden onvoldoende ondersteunen. Vernieuwing van de website is daarom noodzakelijk in 2026. Het incidenteel budget is bedoeld voor de inrichting en implementatie. Het regulier beheer en onderhoud past in het bestaande budget. Overige maatregelen We brengen het aantal bijeenkomsten per jaar van de commissie bezwaar en beroep terug. Daarnaast zijn wij voornemens om te stoppen met het burgerpanel. Het overig instrumentarium en beschikbare budgetten voor burgerparticipatie blijven wel in stand.

6.5.2 Formatie Formatie is een belangrijke factor. In deze kadernota zijn maatregelen opgenomen die mogelijk een effect hebben op de formatie. Met de implementatie van de organisatieontwikkeling zijn bovendien ook uitspraken gedaan over de ontwikkeling van formatie. Tot slot is een onderzoek naar de uitvoeringskracht van onze organisatie in afronding. In de aanloop naar de begroting zullen deze ontwikkelingen worden samengebracht in scenario’s voor keuzes in de formatie. Daarnaast zijn wij ons bewust dat we een kleine organisatie zijn waarbij het zelfstandig uitvoeren van bepaalde taken ons ook kwetsbaar maakt. In navolging van de aansluiting bij de belastingsamenwerking bekijken we de mogelijkheden om de uitvoering van taken anders te organiseren. Dat kan door voor die taak aan te sluiten bij een samenwerkingsverband of om een taak uit te besteden aan een marktpartij. De uitbesteding van de verbijzonderde interne controle is hier een voorbeeld van.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Geertruidenberg&id=c53b81a0-46ed-4595-b240-e1d001d6b068