Jaarrekening-2020- definitief

44

Programma 5 Doorontwikkeling en huisvesting CJG Drimmelen/Geertruidenberg Op basis van de huidige informatie en uitgangspunten wordt aangenomen dat de doorontwikkeling en huisvesting van het CJG Drimmelen/Geertruidenberg kan worden bekostigd binnen de daarvoor in de vastgestelde begroting beschikbare middelen. Het proces rondom de doorontwikkeling en huisvesting van het CJG Drimmelen/ Geertruidenberg is afgerond binnen de daarvoor beschikbaar gestelde middelen.

Wmo-begeleiding Gelet op de forse kostenstijging van het budget voor Wmo-begeleiding is op het niveau van de Dongemond-gemeenten een analyse en een plan van aanpak tot kostenbeheersing gemaakt. Na besluitvorming hierover, zullen wij hieraan uitvoering geven. In 2020 hebben we een kostenbeheersingsplan vastgesteld, dat als bijlage bij de Kadernota 2021 is vastgesteld. Uitwerking van de hierin opgenomen maatregelen zal in 2021 plaatsvinden.

Dagbesteding en ontmoetingscentra Intrekkingen subsidies woontussenvoorzieningen Tot op heden verleenden we subsidies aan een aantal zogenaamde ‘woontussenvoorzieningen’. Echter, inmiddels heeft het activiteiten- en ontmoetingsaanbod zich doorontwikkeld en zijn er in de drie kernen goed lopende en ontmoetingspunten ontstaan. Deze worden door de gemeente gesteund met (nieuwe) activiteitensubsidies. Om overlap te voorkomen en doelmatige inzet van middelen te bevorderen kunnen de subsidies aan de woontussenvoorzieningen worden beëindigd. Bovendien zijn ze de afgelopen jaren niet meer allemaal geclaimd. Dit levert een structurele besparing op van € 5.923 per jaar. Subsidie Zorgorganisatie Hoge Veer Dit betreft een restant post personenalarmering waarvoor abusievelijk nog een structureel bedrag is geraamd van € 3.433 per jaar. Inmiddels maakt dit onderdeel uit van de subsidie aan de SWOG en derhalve kan dit bedrag worden afgeraamd. Deze taakstelling is gerealiseerd.

Wmo-vervoersvoorzieningen Door het instellen van een kilometerbudget voor de deeltaxi van 1500 km op jaarbasis verwachten we een totale structurele besparing van € 70.000 per jaar te kunnen realiseren.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

In verband met de coronamaatregelen werd afgesproken aan PZN 80% van de omzet 2019 als voorschot door te betalen. Toch zijn voor de gemeente de kosten in 2020 hoger uitgevallen, omdat in de begroting 2020 rekening werd gehouden met een bezuiniging en dus een lager bedrag dan de realisatie 2019. Daarnaast werd de 80% berekend op de bruto omzet, dus inclusief de klantbijdragen. Deze klantbijdragen werden door een forse vermindering van het aantal ritten gemist. Door bijstelling bij de tussenrapportages is er nu geen (noemenswaardige) overschrijding.

Hulp bij het Huishouden De tarieven Hulp bij het Huishouden zijn in 2018 en 2019 verhoogd naar aanleiding van de cao-wijzigingen. Voor 2020 is afgesproken om uit te gaan van een index, tenzij het actuele ziekteverzuim en de inschaling leiden tot tarieven die daar meer dan een bandbreedte van 2,5% van afwijken. Uitgaande van de geschatte index, verwachten we in 2020 meerkosten.

45

Programma 5 In 2020 heeft een Europese aanbesteding plaatsgevonden voor een nieuw contract per 2021. De vraag naar hulp bij het huishouden is onverminderd hoog gebleven in het afgelopen (corona) jaar: het aantal inwoners met zo’n voorziening steeg met bijna 100, van 504 begin 2020 naar 599 einde dat jaar. We gaan ervan uit dat deze stijging voor het overgrote deel te wijten is aan het relatief goedkope abonnementstarief.

Eigen bijdragen maatwerkvoorzieningen Ook hier geldt dat we de afgelopen jaren fors hebben moeten aframen op deze inkomsten, mede door invoering van het abonnementstarief. Wij gaan ervan uit dat het geraamde budget voor 2020 realistisch is. Ondanks deze al forse aframing moesten de bijdragen bij de tussenrapportages nog verder worden bijgesteld. De reden dat deze inkomsten achterbleven bij de ramingen waren o.a. de achterstanden bij het CAK. Ook werd het abonnementstarief in april en mei niet geïnd.

Verslavingsbeleid Verslaving heeft negatieve gevolgen voor zowel individuen als de (directe) omgeving. Samen met maatschappelijke partners wordt gekeken naar een gezamenlijke aanpak om probleemgebruik en verslavingsgedrag te voorkomen dan wel te doorbreken. De uitwerking en met name de implementatie hiervan zal in 2020 plaatsvinden. In mei 2020 is het preventie- en handhavingsplan middelengebruik vastgesteld. Dit richt zich met name op de jongeren in onze gemeente. Een aantal acties en activiteiten, die in dit plan benoemd staan, hebben in 2020 niet kunnen plaatsvinden vanwege de geldende beperkingen rondom corona. De pilot rondom het Project Individuele Trajectbegeleiding Drugsverslaafden (PITD) zal in 2021 starten en richt zich op verslaafde jongeren.

Algemene voorzieningen jeugd Door de oprichting van de BVO CJG Drimmelen Geertruidenberg per 2020 vervallen de inkomsten van € 20.000, die van de gemeente Drimmelen worden ontvangen doordat er geen kostenverrekening meer zal plaatsvinden. Alle kosten worden in rekening gebracht bij de BVO CJG. Door deze ontwikkeling wordt er ook vanaf 2020 een bedrag van € 9.000 overgeheveld naar de BVO CJG (administratieve overheveling). Er vindt geen onderlinge kostenverrekening meer plaats met de gemeente Drimmelen. Per 2020 worden kosten in rekening gebracht bij de BVO CJG.

CJG, overig maatwerkdeel € 20.000 van het budget wordt niet overgeheveld naar de BVO CJG en heeft geen verdere bestemming en kan daarom bezuinigd worden.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

In 2020 is de bezuiniging gerealiseerd.

Individuele voorzieningen Natura Jeugd Net als in andere jeugdhulpregio’s in het land lopen de kosten voor jeugdhulp ook in de regio West Brabant Oost op. Op basis van de prognose 2019 is de verwachting dat met de beschikbare budgetten vanuit Jeugd de extra vraag niet opgevangen kan worden. Hiervoor is structureel extra budget opgenomen van € 600.000. In de 3e tussenrapportage 2020 zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor de bekostiging niet vrij toegankelijke jeugdzorg. Door deze tussentijdse ophoging en door de teruggave, n.a.v. de kwaliteitsonderzoeken, blijven de kosten binnen het budget (gebaseerd op prognose Q4-rapportage).

46

Programma 5 Praktijkondersteuner huisartsen jeugd Om de toegang bij de huisartsen optimaal in te richten is het van belang dat binnen de huisartsenpraktijken voldoende tijd en aandacht is voor vraagverheldering en (waar passend) de mogelijkheid tot het direct inzetten van laagdrempelige, kortdurende begeleiding. Hiermee kan enerzijds onnodige inzet van specialistische zorg worden voorkomen en anderzijds veel gerichter worden doorverwezen bij complexe problematiek. Hieraan wordt een impuls gegeven door de inzet van een POH-jeugd (praktijkondersteuner huisartsen jeugd). De pilot voor de inzet POH-jeugd eindigt per 31 december 2020 en de evaluatie van deze pilot staat gepland in de zomer van 2020. De pilot is later gestart dan gepland en eindigt daardoor per april 2021. In het 1e kwartaal 2021 staat de evaluatie van deze pilot gepland en wordt een voorstel voorbereid over het mogelijke vervolg van deze pilot.

Zorgadministratie jeugdhulp De afgelopen jaren heeft de regio WBO de administratieve dienstverlening uitbesteed aan Zorg-Lokaal. Er wordt gewerkt aan de voorbereidingen om de zorgadministratie vanuit Zorg-Lokaal over te hevelen naar de gemeente Breda per 2021. Verwacht wordt dat de overheveling per 2021 een feit is en dat in 2020 het implementatietraject zal plaatsvinden. Zorgvuldigheid is van groot belang, omdat het wenselijk is dat zowel de gemeenten als de jeugdhulpaanbieders zo min mogelijk last ondervinden van de overheveling. In 2020 zijn de benodigde voorbereidingen getroffen om de zorgadministratie over te hevelen. De dataconversie heeft plaatsgevonden en in februari 2021 is ZorgNed (systeem voor de zorgadministratie van de gemeente Breda) officieel in gebruik genomen door alle gemeenten in WBO.

Regionaal beleidskader jeugd Dit beleidskader wordt naar verwachting in 2019 bestuurlijk vastgesteld. In dit beleidskader worden een aantal acties opgenomen die in 2020 nader worden uitgewerkt. Op dit moment is nog niet voldoende in beeld welke acties dit zijn. In de Turap 2020 wordt hierop nader ingegaan.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

In 2020 is het Regionaal Beleidskader 2020-2023 vastgesteld. Na het opstellen van het beleidskader zijn nadere acties in het kader van de transformatie uitgewerkt in een regionaal uitvoeringsplan en een lokaal uitvoeringsplan.

VAR19 – Inrichting fysieke plekken voor jongeren In 2019 en 2020 is geld beschikbaar voor het inrichten van fysieke plekken voor jongeren. Om ook in 2021 de mogelijkheid te hebben voor jongeren een ontmoetingsplek te creëren wordt € 5.000 doorgeschoven van 2020 naar 2021. Met deze middelen willen we een Multifunctionele OntmoetingsPlek (MOP) creëren. In 2020 is hiervoor een locatie gevonden en een ontwerp gemaakt. De MOP zal in fasen geplaatst worden. Het streven is de eerste fase in 2021 te realiseren. 47

Programma 5 Subsidie Trema De komende jaren wordt gekeken naar manieren om te bezuinigen op de kosten van jongerenwerk. Op dit moment gaan er bijvoorbeeld relatief veel uren naar de aanwezigheid van een jongerenwerker bij ’t Honk in Geertruidenberg. Doel is dat de jongeren die bij het ’t Honk komen op termijn (deels) door vrijwilligers begeleid worden. Daarnaast wordt onderzocht of een lagere uurprijs voor jongerenwerk mogelijk is. Om verschillende redenen is het Honk in 2020 nauwelijks gebruikt en is besloten de bruikleen aan Trema te beëindigen. Wel zijn de jongerenwerkers in 2020 regelmatig aanwezig geweest bij diverse ontmoetingsplekken voor jongeren, werden er diverse activiteiten georganiseerd en werd er een start gemaakt met een vorm van jeugdparticipatie. Om jongerenwerk goed te kunnen vormgeven/ positioneren is er behoefte aan een visie op wat we als gemeente met/ voor onze jongeren willen en op welke manier dat kan worden vormgegeven. In 2021 wordt deze visie uitgewerkt, die onderdeel uitmaakt van de gemeenschappelijke visie op het sociaal domein.

Plan van aanpak 16-27 Kwetsbare jongeren gaan op hun 18e van de ‘beschermende’ Jeugdwet over naar de Wmo en Participatiewet. Wetten die meer eigen initiatief verwachten. Kwetsbare jongeren blijken in deze fase veel baat te hebben bij een sluitende en integrale ondersteuning van professionals en begeleiding op diverse leefdomeinen. Daarmee wordt escalatie van problematiek (o.a. schulden, verslaving) voorkomen. Gemeente Geertruidenberg wil aanvullend op of via het regionale Actieprogramma Zorg voor de Jeugd en het beleidsplan 3D, werken aan integrale ondersteuning van 16-27 jarigen. Het ontwikkelde plan van aanpak wordt meegenomen in het beleidsplan 3D. Kwetsbare jongeren gaan op hun 18e van de ‘beschermende’ Jeugdwet over naar de Wmo en Participatiewet; wetten die meer eigen initiatief verwachten. Kwetsbare jongeren blijken in deze fase veel baat te hebben bij een sluitende en integrale ondersteuning van professionals en begeleiding op diverse leefdomeinen. In het lokaal uitvoeringsplan is een project/opgave opgenomen om de 16(+) doelgroep goed toegerust te laten zijn om volwaardig deel te kunnen nemen aan de samenleving, gericht op ondersteuning en begeleiding, maar ook op het gebied van werk en/of onderwijs en wonen.

Uitvoeringspraktijk participatie

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

Eind 2018 heeft Stimulansz zich een beeld gevormd van de uitvoeringspraktijk in de gemeente Geertruidenberg aan de hand van deskresearch, bestudering van uitvoeringsbesluiten, de cijfers uit de cockpit Participatie en WMO en gesprekken met participatiecoaches. Op basis van deze QuickScan heeft Stimulansz een aantal aanbevelingen geformuleerd, die in een aantal uitvoeringsacties zijn vertaald. De aanbeveling van Stimulansz om te kiezen voor specifieke doelgroepen en functionarissen te specialiseren naar doelgroepen is inmiddels deels gerealiseerd. De kandidaten uit het doelgroepenregister, oudkomers en statushouders worden begeleid door gespecialiseerde participatiecoaches. Een eventuele verdere specialisatie wordt desgewenst in het integrale beleidsplan voor het Sociaal Domein nader uitgewerkt. De acties vanuit de rapportage van Stimulansz zijn in gang gezet en voor zover mogelijk gerealiseerd. Een aantal acties vereisen ICT-aanpassingen, die nog op de werkplanning staan. Naast het onderzoek van Stimulansz, is in 2020 door de Rekenkamer West-Brabant de uitvoering van de Participatiewet onderzocht. De rekenkamer concludeert dat de resultaten van de uitvoering van de Participatiewet in Geertruidenberg goed zijn, ook in vergelijking met regiogemeenten en vergelijkbare gemeenten in Nederland.

Doelgroepers Via loonkostensubsidie gaan er steeds jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt bij diverse bedrijven aan de slag. De krapte op de arbeidsmarkt werkt hier positief in mee. Voor de gemeente betekent dit echter dat de uitgaven aan loonkostensubsidie toenemen. Het budget dient daardoor met € 200.000 te worden verhoogd. Door de instroom van jongeren, die voorheen onder de Wajong vielen, stijgt landelijk en ook in Geertruidenberg het aantal doelgroepers. Het lukt goed om doelgroepers te plaatsen bij reguliere werkgevers. Soms blijkt het voor werkgevers niet haalbaar om de structurele ondersteuning, die deze medewerkers nodig hebben, langdurig te bieden. Als een jobcoach of andere instrumenten hierin geen oplossing kunnen bieden, vormt MidZuid voor deze doelgroepers een goede alternatieve werkplek. Door corona is de arbeidsmarkt in beweging. We wachten af welk effect dit heeft voor het plaatsen van doelgroepers; enerzijds zijn zij kwetsbaar op de arbeidsmarkt en anderzijds kan de periode na corona ook extra bedrijvigheid en lokale kansen opleveren. 48

Programma 5 Bijzondere bijstand De uitgaven aan Bijzondere Bijstand zijn de afgelopen jaren opgelopen en leiden tot overschrijdingen. Op basis van de uitkomsten Evaluatie Kindregeling en Verkenning Schuldhulpverlening willen we maatregelen treffen die overschrijding in 2020 moet voorkomen. Het voornemen is de Kindregeling, via een app, gebruiksvriendelijker, efficiënter en doelmatiger te maken. Er zijn signalen dat de stapeling van regelingen de uitstroom uit de uitkering, in bepaalde (gezins)situaties, niet stimuleert. Uitkeringsgerechtigden die gaan werken, er financieel slechts minimaal op vooruit gaan. In dit kader willen we de hoogte van de individuele inkomenstoeslag aanpassen. De bijstand heeft tot doel dat mensen kunnen voorzien in de algemene kosten van hun bestaan. Als iemand drie jaar of langer een inkomen op bijstandsniveau heeft, ontvangt hij/zij een vergoeding. Nu bedraagt de vergoeding voor een alleenstaande € 439 voor een alleenstaande ouder € 512 en voor een echtpaar € 586 per jaar. De gemeente is vrij de hoogte en frequentie van de vergoeding vast te stellen. De bedragen in Geertruidenberg zijn relatief hoog. Er wordt voorgesteld deze bedragen te halveren. Mochten mensen door de verlaging van de vergoeding bepaalde noodzakelijke incidentele kosten niet meer kunnen betalen, dan bestaat hiervoor het vangnet van de bijzondere bijstand.

Door halvering van de bedragen wordt op jaarbasis een besparing van € 42.000 gerealiseerd. De individuele inkomenstoeslag en de Kindregeling zijn in 2020, conform de kaders van de gemeenteraad, aangepast. Door corona en de lockdown is de implementatie van de betaal-app voor de Kindregeling vertraagd. Daarnaast geldt voor de Kindregeling een overgangsregeling, waardoor de financiële effecten niet direct volledig zichtbaar zijn. De uitgaven aan Bijzondere Bijstand kennen in 2020 een overschrijding, maar deze is kleiner dan in 2019.

Integrale aanpak schuldhulpverlening De ontwikkeling van breder kijken in het sociaal domein heeft geresulteerd in nieuwe (landelijke) inzichten betreffende integrale aanpak van schuldhulpverlening. Hierin wordt met een breder ondersteuningsaanbod gewerkt. Er wordt explicieter dan voorheen rekening gehouden met factoren als stress door financiële problemen, capaciteiten van mensen en drempels in de hulpverlening. In 2020 wordt verkend of deze nieuwe inzichten meerwaarde hebben en passend zijn voor Geertruidenberg. Hiermee willen wij tevens de trend van stijgende kosten voor bewind voering (onderdeel budget Bijzondere bijstand) keren. In verband met de looptijd van toekenningen kunnen eventuele maatregelen enkel gefaseerd worden doorgevoerd. Hierdoor verwachten wij vanaf 2021 een bezuiniging te realiseren van ongeveer € 25.000. In 2020 bleek dat gemeenten nauwelijks mogelijkheden hadden om de duur en zwaarte van bewind voering, die door rechters wordt ingesteld, te beïnvloeden. De nieuwe wetgeving, die per 1 januari 2021 is ingegaan, biedt gemeenten de mogelijkheid tot adviesrecht. Gemeente Geertruidenberg heeft zich hiervoor aangemeld bij de rechtbank. De praktijk zal uitwijzen of dit tot andere uitkomsten betreffende bewind voering leidt. Daarnaast heeft schuldhulpverlening zich op de overige nieuwe wetgeving voor het schuldendomein voorbereid.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

Inburgering Met ingang van 1 januari 2021 wordt de nieuwe wet Inburgering van kracht. Het nieuwe inburgeringsstelsel is meer gericht op het ontzorgen en activeren van vergunninghouders. Gemeenten krijgen een grotere rol in de inburgering. Vanaf het eerste moment worden taalonderwijs en participatie onderdeel van de inburgering. Vergunninghouders worden gedurende de inburgeringsperiode intensief begeleid om hen sneller en beter hun weg in de Nederlandse maatschappij te laten vinden en financieel zelfstandig. In 2020 bereiden we ons, in samenwerking met gemeenten Oosterhout, Altena en Drimmelen, voor op de nieuwe wetgeving. Het ministerie heeft aangekondigd dat gemeenten extra middelen ontvangen voor de voorbereiding. Het gaat hierbij om € 25.000 in 2019 en € 25.000 in 2020. Deze worden hiervoor benut. De ingangsdatum van de nieuwe Wet inburgering is uitgesteld naar 1 januari 2022. De voorbereiding is, in samenwerking met gemeenten Oosterhout, Altena en Drimmelen opgepakt. In 2020 is de regionale pilot Ontzorgen gestart. De Dongemond gemeenten hebben hiervoor € 180.000 subsidie van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ontvangen. Door de pilot is er beter inzicht verkregen in de problemen die vergunninghouders tegenkomen bij de opstart van hun financiële administratie.

De instelling van een klankbordgroep met vergunninghouders wordt ervaren als een waardevol platform voor de beleidsontwikkeling. In verband met Corona heeft het ministerie de pilot verlengd tot juli 2021.

49

Programma 5

Openbare begraafplaatsen In juni 2019 is het visiedocument vastgesteld. Daarin is onder andere opgenomen om de oude begraafplaats Raamsdonk naar een gedenkpark om te vormen. Vanwege bezuiniging vindt deze omvorming vooralsnog niet plaats. In 2020 was er geen budget beschikbaar om uitvoering te geven aan de omvorming van het gedenkpark.

Sociale werkplaatsen In juni heeft de gemeenteraad een motie ingediend, waarin aan alle verbonden partijen is gevraagd: * een ‘zero based’ operatie op de begroting uit te voeren; * drie scenario’s uit te werken, met wat het betekent voor de dienstverlening, wanneer de gemeentelijke bijdrage aan deze begroting met 5, 10 of 15 % wordt verlaagd. De motie wordt meegenomen in het bedrijfsplan dat laatste kwartaal 2019 aan gemeenten wordt voorgelegd en waarop gemeenteraden via de zienswijzeprocedure invloed kunnen uitoefenen. Deze begroting gaat ervan uit dat, via het bedrijfsplan, een bezuiniging van 5% op de gemeentelijke bijdrage wordt gerealiseerd. In juni 2019 heeft de gemeenteraad een motie ingediend op de begroting van MidZuid. In februari 2020 heeft de raad, bij de behandeling van het bedrijfsplan, dezelfde zienswijze opnieuw ingediend. In 2020 heeft MidZuid de gevraagde ‘zero based’ budgetting operatie uitgevoerd. Dit heeft niet direct geleid tot financiële resultaten over 2020. De ‘zero based’ budgetting operatie resulteert wel in een besparing van ongeveer 10% op de gemeentelijke bijdrage vanaf 2022. In 2021 wordt de gemeentelijke bijdrage vanuit incidentele middelen met ongeveer 10% verlaagd. De drie gevraagde scenario’s (verlaging gemeentelijke bijdrage met 5, 10 of 15%) zijn ook onderzocht.

Dit heeft geleid tot de ambitie om meerjarig 10% te bezuinigen op de gemeentelijke bijdrage. Een ambitie die is verankerd in de meerjarige begroting van MidZuid. MidZuid concludeert dat een bezuiniging van 15% niet haalbaar is. Daarmee zou de dienstverlening dermate onder druk komen dat dit leidt tot afbraak van de bestaande infrastructuur.

Statushouders De inzet van een participatiecoach specifiek voor de doelgroep statushouders past geheel in de visie van de nieuwe Wet inburgering en nog belangrijker het leidt tot positieve resultaten. Door persoonlijk contact en begeleiding stromen statushouders sneller door naar een baan. Met een gespecialiseerde participatiecoach hebben wij intern voldoende kennis opgebouwd om de maatschappelijke begeleiding van statushouders adequaat te organiseren. In het verlengde van deze ontwikkeling wordt de participatieverklaring met ingang van 2020 ondergebracht bij Vluchtelingenwerk, in plaats van MidZuid. Hiermee wordt een bedrag van € 20.000 per jaar bespaard.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

De inzet van een participatiecoach, specifiek voor de doelgroep statushouders, werpt onverminderd zijn vruchten af. Door corona is de persoonlijke begeleiding lastiger, maar individueel wordt hier maatwerk geleverd. De participatiecoach participeert ook in de regionale projectorganisatie voor de nieuwe Wet inburgering en de regionale pilots.

Versterking burgerinitiatief en zelforganisatie Om burgerinitiatief en eigenaarschap onder de inwoners te stimuleren kan ook in 2020 een projectsubsidie worden aangevraagd. De samenwerkende welzijnsorganisaties (Trema, Surplus en SWOG) dienen deze initiatieven te stimuleren. We houden structureel voortgangsgesprekken met deze organisaties. Om de bekendheid van Right to Challenge te vergroten wordt ingezet op communicatie over de pilot. In 2020 is tweemaal een burgerinitiatief ondersteund met projectsubsidie. Ook is Right to Challenge verder onder de aandacht gebracht. Burgerinitiatieven hebben in coronatijd veelvuldig plaatsgevonden en zijn door ons gestimuleerd en waar nodig ondersteund, zoals het koffiemomentje waarbij ouderen op een veilige afstand samen koffie konden drinken, of het uitdelen van ijsjes en bloemen door buurtbewoners in de zomer.

50

Programma 5 Beleidsindicatoren Nr. Taakveld

Prog. Naam indicator

Gerealiseerd Gerealiseerd Begroot Eenheid 2018

21. 6. Sociaal domein

5

Banen

22. 6. Sociaal domein

5

23. 6. Sociaal domein

2019

Bron

Opmerkingen Cijfers CBS en Waar staat je gemeente zijn incidenteel afwijkend

2020

812.2

811.2

811.2 Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar

Waar staat je gemeente

Jongeren met een delict voor de rechter

-

-

- % 12 t/m 21 jarigen

Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel

5

Kinderen in uitkeringsgezin

3.5

3.5

3.5 % kinderen tot 18 jaar

Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel

24. 6. Sociaal domein

5

Netto arbeidsparticipatie

68.2

68.2

68.2 % van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking

Waar staat je gemeente

26. 6. Sociaal domein

5

Werkloze jongeren

0.57

0.57

0.57 % 16 t/m 22 jarigen

Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel Waar staat je gemeente

Cijfers CBS en Waar staat je gemeente zijn incidenteel afwijkend

27. 6. Sociaal domein

5

Personen met een bijstandsuitkering

237

194

194 Aantal per 10.000 inwoners

Waar staat je gemeente

Cijfers CBS en Waar staat je gemeente zijn incidenteel afwijkend

28. 6. Sociaal domein

5

Lopende re-integratievoorzieningen

2048

163

168 Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar

Waar staat je gemeente

Cijfers CBS en Waar staat je gemeente zijn incidenteel afwijkend

29. 6. Sociaal domein

5

Jongeren met jeugdhulp

12.5

10

10 % van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

30. 6. Sociaal domein

5

Jongeren met jeugdbescherming

0.5

1

1 % van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

31. 6. Sociaal domein

5

Jongeren met jeugdreclassering

0.4

0

0 % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

CBS

32. 6. Sociaal domein

5

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

880

724

731 Aantal per 10.000 inwoners

GMSD

Wat heeft het gekost? Jaarrekening 2019

Begroting 2020

Begroting 2020 na wijziging

Jaarrekening 2020

Verschil rekening/ begroting 2020

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Lasten

22.321

21.799

27.198

26.234

964

Baten

5.335

5.043

8.596

8.016

580

Saldo

16.986

16.756

18.602

18.218

384

Lasten

849

849

849

849

0

Baten

2.021

1.053

1.839

1.762

77

Saldo

-1.172

-204

-990

-913

-77

Lasten

23.170

22.648

28.047

27.083

964

Baten

7.356

6.096

10.435

9.778

657

Saldo

15.814

16.552

17.612

17.305

307

Resultaat bestemming

Gerealiseerd resultaat

*bedragen x1.000

51

Programma 5

Risico’s in de begroting Wmo

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

Het abonnementstarief wordt in 2020 definitief ingevoerd. Dit betekent dat we fors minder eigen bijdragen zullen ontvangen. Inmiddels is bekend dat we hiervoor slechts voor 50% door het Rijk gecompenseerd zullen worden. Afgezien hiervan zal naar verwachting de invoering van dit voordelige tarief ook een aanzuigende werking hebben op de aanvragen voor maatwerkvoorzieningen en dan met name die van de hulp bij het huishouden en de begeleiding. Nog afgezien van aller autonome ontwikkelingen die de toename van aanspraak op deze begeleidingsvoorzieningen tot gevolg hebben, zoals toenemende vergrijzing en extra muralisering van zorg, ondervinden we ook steeds meer de gevolgen van de wijzigingen in de GGZ. Ook een dreigende beleidswijziging Beschermd Wonen van de huidige regiogemeente Breda kan tot een toename van kosten leiden. Los van de eerdergenoemde meerkosten en het mogelijk toenemende beroep op Hulp bij het Huishouden door het abonnementstarief, zien we nog twee risico’s: “Eventuele tariefaanpassingen naar aanleiding van de nieuwe cao na 1 juli 2019 ( de huidige cao heeft een looptijd tot en met 30 juni 2019). Om dit risico te beperken is in het tarief 2019 al een indexering meegenomen. De mogelijkheid dat het ziekteverzuim en de inschaling meer dan de bandbreedte van 2.5% afwijken van het tarief 2020 na indexering. In dat geval moeten we het tarief daarnaar aanpassen.

In de turaps die in 2020 zijn verstrekt was al te zien dat de risico’s juist waren ingeschat. In 2020 hebben vooral de autonome ontwikkelingen geleid tot een sterke groei van het aantal cliënten (van 165 begin van het jaar naar 204 einde het jaar) van bijna 25%. Ook de kosten voor begeleiding zijn hierdoor gestegen Bij Hulp bij het Huishouden is ook een sterke groei van het aantal cliënten te zien (bijna 20% van 504 naar 599) als gevolg van de invoering van het abonnementstarief. In 2020 heeft een aanbesteding plaatsgevonden voor een nieuw contract per 1 januari 2021. Dit heeft geleid tot hogere tarieven maar dit zal pas zijn uitwerking in 2021 krijgen. Zo hebben we in 2020 fors minder eigen bijdragen ontvangen. Naast de invoering van het abonnementstarief zijn hier ook de achterstanden bij het CAK en de bijdragevrijstelling over april en mei debet aan geweest.

52

Programma 5 Loket Werk, Inkomen en Zorg Het Loket Werk, Inkomen en Zorg is op 11 maart 2019 gestart. In de 2e helft van 2019 vindt een evaluatie plaats waarbij tevens wordt gekeken of en in welke mate de beschikbare middelen toereikend zijn voor het bereiken van de gestelde doelen. Risico’s hebben zich niet voorgedaan.

Budget jeugdhulp Vanuit het Rijk is de afgelopen jaren minder geld beschikbaar gesteld voor de jeugdhulp. Net als in andere jeugdhulpregio’s in het land lopen de kosten voor jeugdhulp ook in de regio West Brabant Oost op. De stijging was al enigszins te zien in 2016, in 2017 en 2018 was de stijging substantieel. Hoewel er beheersmaatregelen zijn/worden ingevoerd is de verwachting dat met de beschikbare budgetten vanuit Jeugd de extra vraag niet opgevangen kan worden. In 2020 is het Lokaal Uitvoeringsplan vastgesteld. In dit document staan de projecten vermeld om de verdere transformatie op lokaal niveau verder op te pakken en met aanvulling van projecten om de kosten jeugdhulp beheersbaar te maken.

Wijziging aantal deelnemende gemeenten in de regio WBO-jeugd De gemeenten Baarle-Nassau en Alphen-Chaam stappen in 2020 uit de jeugdhulpregio WBO. Dit betekent dat het aandeel van de gemeente Geertruidenberg op het (macro)budget groter wordt, en kan dit leiden tot een toename van de kosten. Per 1 januari 2020 zijn de gemeenten Baarle-Nassau en Alphen-Chaam uit de jeugdhulpregio gestapt. Het aandeel van de gemeente Geertruidenberg op het (macro)budget is daarmee groter geworden.

Risico’s naar aanleiding van jaarrekening

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

Het rijk heeft een Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) in het leven geroepen. Vanuit het kabinet en de Tweede Kamer is opgeroepen de TONK ruimhartig toe te passen. Zij roepen op om huishoudens die als gevolg van Corona een grote terugval in inkomen hebben en daardoor hun woonlasten niet kunnen betalen, substantieel te ondersteunen in hun vaste lasten. De ter beschikking komende rijksmiddelen, naar verwachting € 108.000,- worden gebruikt voor de uitvoering van de TONK. Aangezien de TONK een open eind regeling betreft, loopt de gemeente hiervoor financieel risico. Minister Koolmees heeft per brief laten weten dat gemeenten zich geen zorgen moeten maken over de toereikendheid van het budget. Er worden in de brief echter geen harde toezeggingen gedaan. Daarom lijkt het een reële verwachting dat wij meer gaan uitgeven aan de TONK, dan tot nu toe is toegekend.

53

Programma 6

Gemeentelijke gebouwen, Monumenten, Kunst en Cultuur Wat wilden we bereiken en wat hebben we ervoor gedaan? 75 jaar bevrijding In de periode 2019-2020 viert Nederland 75 jaar bevrijding. Gemeente Geertruidenberg is in 2019 bevrijd. Dit wordt in 2019 herdacht. De landelijke bevrijding mag echter ook gevierd worden. Dit vindt plaats op 5 mei 2020. Met en voor inwoners wordt er een Bevrijdingsconcert georganiseerd. Door corona kon het geplande Bevrijdingsconcert niet doorgaan. Ook de andere activiteiten, die voor de herdenking van 75 jaar bevrijding op de agenda stonden, zijn geannuleerd.

600 jaar Elisabethvloed In 2021 is de herdenking van 600 jaar Elisabethvloed, wat voor het ontstaan van de Biesbosch heeft gezorgd. Om hier als gemeente aan deel te kunnen nemen is er in 2020 voorbereidingsbudget en in 2021 uitvoeringsbudget nodig. Voor het voorbereidingsbudget in 2020 wordt een uitgave verwacht van € 10.000 en voor het uitvoeringsbudget in 2021 wordt een uitgave verwacht van € 5.000. Er is, zowel lokaal als in Biesboschverband, overleg geweest over de herdenking van 600 jaar Elisabethsvloed en de activiteiten die in dit kader op de agenda staan. Er zijn echter nog geen concrete acties uitgezet, omdat er nog te veel onduidelijkheid is over de maatregelen vanwege corona. Het voorbereidingsbudget voor 2020 kon hierdoor niet worden ingezet. Het voorstel is om dit budget door te schuiven naar 2021, zodat dit ingezet kan worden zodra er meer zekerheid is.

Erfgoed Verlaging van het nieuwe werkbudget erfgoed van € 25.000 naar € 10.000 dat was opgenomen in de kadernota 2020. Er was in beginsel € 3.000 beschikbaar als erfgoedbudget. In de primitieve begroting 2020 is dit met € 10.000 verhoogd. Daarna is per amendement € 15.000 toegevoegd bij de vaststelling van de begroting 2020. In totaal dus € 28.000. Van het erfgoedbudget is € 21.990 besteed, grotendeels voor project klokkenstoel. Een deel van de acties vanwege de Erfgoednota en de Nota archeologie is uitgevoerd in 2020, een ander deel moet nog worden uitgevoerd.

Risico’s in de begroting Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

Duurzaam Meerjarenonderhoudsplan 2020-2029 In 2019 heeft er een actualisering plaatsgevonden van het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) gemeentelijke gebouwen. Het onderhoud dient gefinancierd te worden vanuit de voorziening gemeentelijke gebouwen. Vanwege het feit dat er een aantal panden zijn aangekocht de afgelopen twee jaar is de huidige storting in de voorziening ontoereikend. Om de hoogte van de extra storting te beperken is als uitgangspunt genomen dat de gemeentelijke eigendommen Markt 32-38 (voormalig pand WSG), Vismarktstraat 4 (Schattelijn) en Haven 18 (Bakkerij) in 2020 zullen worden afgestoten. Hiervoor zal een business case worden opgesteld welke aan de raad zal worden voorgelegd. De Oude Wacht zal dan als `wisselpand worden gebruikt voor de gebruikers van de Schattelijn. Vervolgens is ook in het MJOP verwerkt dat de voormalige gemeentewerf aan de Statenlaan 3/5 voor een periode van minimaal vijf jaar beperkt wordt onderhouden, totdat bekend is wat de toekomstige bestemming zal gaan worden. De verkoop en de maatregel m.b.t. Statenlaan 3/5 resulteert dat de extra verhoging van de storting beperkt wordt tot € 160.000. Met betrekking tot Duurzaamheidsmaatregelen in het MJOP zal in 2020 van enkele gemeentelijke panden een Energieprestatie advies (Epa) worden opgesteld welke vervolgens worden verwerkt in een voorstel aan de raad.

In dit voorstel wordt dan uitgewerkt op welke wijze de panden verder kunnen worden verduurzaamd en wat de financiële gevolgen hiervan zijn.

54

Programma 6 Duurzaam Meerjarenonderhoudsplan 2020-2029 Voor de panden Vismarktstraat 4 en Haven 18 is geen sprake geweest van onderhoud. Met betrekking tot de panden Markt 32-34-36 is gebleken dat met name de gevels en daken achterstallig onderhoud hebben opgelopen, waarvan alleen onderdelen van de daken zijn hersteld. Bij alle panden heeft het regulier onderhoud aan de installaties plaatsgevonden. Bijzondere aandacht hebben de brand- en inbraakbeveiligingsinstallaties gekregen. Naast vervanging van onderdelen bij meerdere panden, is het gemeentehuis nu uitgerust met toezichtcamera’s op de binnenplaatsgevels en het platte dak. Aan diverse panden in onze gemeente is bouwkundig noodzakelijk onderhoud uitgevoerd. Ook het geplande schilderwerk is tot uitvoering gebracht. In het kader van Covid-19 zijn verder nog voorzieningen getroffen aan de gymzaal Hooipolder, de gymzaal Elisabethstraat, M.F.C. Lijsterbestraat en het gemeentehuis. Voor buurthuis de Schelf is een voorstel opgesteld. In het kader van de verduurzaming van gemeentelijke gebouwen is voor het buurthuis de Schelf het Epa geactualiseerd. Voor wat betreft de gevelbeplating van Elisabethstraat 1-3-5 is de eerste fase afgerond en opgeleverd. De tweede fase is goedgekeurd door de gemeenteraad. Ten aanzien van het groot onderhoud aan de Molen D’Onvermoeide is de eerste fase eveneens afgerond en opgeleverd.

De tweede fase is gegund. Op de scheidingsmuur tussen Markt 30 en 32 is asbest aangetroffen. Dit is verwijderd. De werkzaamheden gericht op vervanging van het tegelwerk in de douches en kleedkamers van FC Right-oh zijn gegund. De herstelwerkzaamheden aan de scheidingsmuren en het lijkenhuisje bij de hervormde kerk in Raamsdonk zijn gegund.

Sleutelbeheersysteem gemeentelijke gebouwen In het kader van de AVG dienen sleutels van de gemeentelijke gebouwen beveiligd te zijn voor onbevoegden en dient geregistreerd te zijn waar de uitgeven sleutels zich bevinden. Om dit goed te kunnen beheren zullen wij een sleutelbeheerssysteem ontwikkelen.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

Inmiddels zijn een aantal kamers, waar veel privacygevoelige persoonsgegevens liggen, voorzien van een badgeslot.

55

Programma 6

Wat heeft het gekost? Jaarrekening 2019

Begroting 2020

Begroting 2020 na wijziging

Jaarrekening 2020

Verschil rekening/ begroting 2020

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Lasten

1.461

1.405

1.452

1.380

72

Baten

491

192

234

255

-21

Saldo

971

1.213

1.219

1.126

93

Lasten

0

0

198

198

0

Baten

311

170

24

24

0

Saldo

-311

-170

174

174

0

Lasten

1.461

1.405

1.650

1.578

72

Baten

802

362

258

279

-21

Saldo

660

1.043

1.393

1.300

93

Resultaat bestemming

Gerealiseerd resultaat

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

*bedragen x1.000

Risico’s naar aanleiding van jaarrekening

Naar aanleiding van de jaarrekening zijn geen nieuwe risico’s geconstateerd.

56

Programma 7

Dienstverlening en bedrijfsvoering Wat wilden we bereiken en wat hebben we ervoor gedaan? Organisatieontwikkeling Geertruidenberg (OOG) In 2019 hebben we een strategie voor de ontwikkeling van de organisatie in de komende jaren uitgewerkt. We hebben hierbij een plan van aanpak opgesteld voor 2020. We werken met dit plan van aanpak aan de ontwikkeling van de pijlers: opgavengericht werken en zelforganiserende teams. Om zo verder vorm te geven aan onze missie en visie. Jaarlijks stellen we een nieuw plan van aanpak op voor dat jaar, zodat we steeds aan kunnen sluiten bij nieuwe ontwikkelingen. Een nadere toelichting over deze ontwikkeling vindt u in de paragraaf bedrijfsvoering. Door Corona en het vertrek van de clustermanager advies is het organisatie ontwikkeltraject minder ver gekomen dan we hadden gepland. Naast dat zaken niet door konden gaan heeft Corona ons echter ook dingen gebracht, zoals ervaringen op het gebied van tijd- en plaats onafhankelijk werken. Met de komst van de nieuwe clustermanager is dit traject weer opgepakt.

Eigentijdse dienstverlening We betrekken de inwoners bij het realiseren van goede onlinedienstverlening. Op de nieuwe website (januari 2020) stellen wij komende jaren de digitale klantreis van onze gebruikers centraal. Hierbij ligt de focus op de top 20 van onze digitale producten. Op deze wijze zorgen we ervoor dat dit online kanaal aansluit bij de behoeften van onze gebruikers. We stellen ons als doel de aanvraag van digitale producten eenvoudiger en toegankelijk te maken. In het nog op te stellen gemeentelijke plan digitale dienstverlening (dat aan u wordt aangeboden in december 2019) vindt een verdere concretisering plaats van onze digitale dienstverlening. De uitvoering van dit plan nemen wij in 2020 en verdere jaren ter hand. In 2020 was een bezoek aan het gemeentehuis of thuis minder vanzelfsprekend door het coronavirus. Het aanbod van digitale producten op de website is vergroot. Daarnaast blijven we via (video)bellen in contact met onze inwoners. Ook het huidige aanbod op de website blijven we verbeteren. Dit jaar zijn we gestart met de verbetering van 5 digitale klantreizen. Begin 2021 worden de verbeteringen hiervan doorgevoerd.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

Er is in 2020 gewerkt aan een dienstverleningsvisie op basis van een enquête onder onze inwoners. De dienstverleningsvisie zal samen met het gemeentelijk plan digitale dienstverlening in 2021 aangeboden worden.

57

Programma 7 Participatie Steeds vaker betrekken we inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners bij de voorbereiding en uitvoering van beleid. Dit sluit aan bij de uitgangspunten van het raadsprogramma 2018-2022 en zorgt ervoor dat ons beleid zo goed mogelijk afgestemd wordt op de wensen en behoeften van deze doelgroepen. In 2018/2019 hebben we met grotere projecten, zoals de pilot Dombosch (omgevingswet), Langer Thuis en nu de omgevingsvisie, al wat ervaring opgedaan met participatietrajecten. In 2020 rollen we deze aanpak breder uit in de organisatie en investeren we in het trainen van medewerkers en het delen van ervaring. Steeds vaker worden inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners betrokken bij de voorbereiding en uitvoering van beleid. Dit sluit aan bij de uitgangspunten van het raadsprogramma 2018-2022 en zorgt ervoor dat ons beleid zo goed mogelijk afgestemd wordt op de wensen en behoeften van deze doelgroepen. In 2020 zijn twee groepen medewerkers getraind in de methode ‘Relevant Gesprek’. Aan de hand van deze methode zijn gesprekken aangegaan met inwoners en ondernemers. Door corona hebben deze gesprekken veelal online plaatsgevonden, door middel van Webinars of online sessies via Teams.

Waarderen woning op gebruiksoppervlak De Waarderingskamer heeft besloten dat het taxeren van woningen op gebruiksoppervlakte vanaf 1 januari 2022 verplicht is. Er is een overgangsperiode ingesteld om te zorgen dat de WOZ-administratie tijdig beschikt over betrouwbare gebruiksoppervlakten voor alle relevante WOZ-deelobjecten bij woningen. In 2020 wordt hier verder uitvoering aan gegeven en wordt deze transitie afgerond.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

De Waarderingskamer heeft besloten dat het taxeren van woningen op gebruiksoppervlakte vanaf 1 januari 2022 verplicht is. In 2019 en voor een deel ook in 2020 is onder regie van de gemeente voor alle woningen een gebruiksoppervlakte bepaald, waarbij veelal de bouwtekeningen zijn geraadpleegd. Op basis van deze geoptimaliseerde gebruiksoppervlakte voor de woningen zijn door Tog Nederland nieuwe modellen ingericht om de waarde te kunnen bepalen op basis van de gebruiksoppervlakte. Daarmee is de transitie van waarderen op inhoud naar gebruiksoppervlakte in 2020 afgerond. De gevolgen van deze transitie op het aantal bezwaren tegen de WOZ-waarden voor belastingjaar 2021 is nog niet te overzien.

58

Programma 7 Identiteitsdocumenten De dip in de identiteits- en rijbewijzen (verstrekking van 5 naar 10 jaar) is komende jaren van invloed op de inkomsten en daardoor ook op de afdrachten. De verwachting is dat komende vijf jaar (afdrachten meegerekend) de inkomsten zullen afnemen met € 40.000 in 2019 tot € 83.000 in 2023. De aantallen paspoorten en ID Kaarten lopen af van 1.795 documenten in 2019 naar 697 documenten in 2023. De capaciteit die hierdoor vrijkomt wordt ingezet op de landelijk en lokaal toenemende aandacht voor adres- en identiteitsfraude. We zitten nog steeds in de periode dat er minder aanvragen voor een identiteits- en rijbewijs gedaan worden. De cijfers in de begroting zijn daarop afgestemd. De capaciteit die hierdoor over is, wordt ingezet op de landelijk en lokaal toenemende aandacht voor adres- en identiteitsfraude. Dit jaar is er ook extra ingezet op vragen over en het verplaatsen van huwelijken.

Privacy Op 25 mei 2018 is de Europese Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in werking getreden. Voor de gemeente betekent dit de toename van een aantal wettelijke taken. In 2018 is de gemeente begonnen met het project privacy en informatiebeveiliging. Dit project bevat 36 aandachtspunten die met het oog op gegevensbescherming en informatiebeveiliging geïmplementeerd zullen worden. Aankomend jaar gaan we door met implementeren van verschillende maatregelen. Beveiligd mailen en het automatisch anonimiseren van persoonsgegeven uit documenten zijn een aantal voorbeelden van punten waar de komende tijd aandacht aan wordt besteed. Daarnaast is het de bedoeling om privacy en informatiebeveiliging een vast onderdeel te maken van de PDCA-cyclus (plan do check act cyclus). Afgelopen jaar heeft de gemeente Geertruidenberg belangrijke stappen gezet op het gebied van gegevensbescherming en informatiebeveiliging. 32 van de 36 aandachtspunten uit het meerjarige project privacy en informatiebeveiliging zijn reeds uitgevoerd. Zo is het afgelopen jaar organisatie breed beveiligd e-mail geïmplementeerd. Daarnaast zijn de autorisaties en authenticatie binnen het gemeentelijke registratie en zakensysteem (Liber/Corsa) opnieuw vastgesteld. Voorts is het afgelopen jaar een nieuwe Privacy Management Systeem (PMS) geïmplementeerd en in gebruik genomen.

Indexering onderhoudskosten software Wij ramen een structureel bedrag van € 18.000 voor de prijsstijgingen van onderhoudscontracten voor de hard- en software en de hiervoor noodzakelijke verbindingen. Met het in de begroting opgenomen bedrag van € 18.000, hebben wij de stijging van de onderhoudskosten binnen dit budget kunnen opvangen. De indexering van onderhoudskosten varieerde van 0% tot 3,8%.

Verkiezingen

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

In 2020 zijn geen regulieren verkiezingen gepland, in de afgelopen jaren hebben we in niet-verkiezingsjaren budget geraamd voor tussentijdse verkiezingen. We stellen voor om dit vanaf nu niet meer te doen en eventueel benodigd budget voor tussentijdse verkiezingen bij te ramen in een tussenrapportage als dit van toepassing is. Dit bedrag wordt voor daarom in 2020 afgeraamd met € 17.900. Vanaf het vierde kwartaal in 2020 zijn de voorbereidingen gestart voor de verkiezingen van de leden van de Tweede Kamer in 2021. De komende jaren zal ieder jaar een verkiezing georganiseerd moeten worden. Het volledige bedrag zal daarom begroot moeten worden.

Financiële verwerking budgetmutaties Een gedeelte van de budgetten die betrekking hebben op dit programma dienen op basis van de BBV-voorschriften te worden toegerekend aan Overhead. Vandaar dat niet alle mutaties in dit programma volledig zijn opgenomen in de tabel financiële mutaties, maar ook gedeeltelijk in de tabel Overhead. Ook in 2020 zijn mutaties uit programma 7 ondergebracht bij Overhead.

59

Programma 7 Kernbijeenkomsten Uit de ervaring van het afgelopen jaar blijkt dat de kernbijeenkomsten tot nu toe nauwelijks budget hebben gevraagd. Daarom wordt voorgesteld dit budget van € 5.000 structureel af te ramen. In 2020 hebben geen kernbijeenkomsten plaatsgevonden, met name ook vanwege de Corona. Het voornemen is om in 2021 een digitale variant te ontwikkelen.

Voorziening wachtgeldverplichtingen wethouders Deze voorziening wordt opgeheven. Wachtgeldverplichtingen zijn vanaf nu in de begroting opgenomen als risico. Dit levert een structurele bezuiniging op van € 20.000 per jaar. Vanwege de ontstane wachtgeld verplichting in 2020 voor een wethouder is de wachtgeld voorziening bij TURAP 3 weer ingesteld. Gelet op de uitkering in 2020 en de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 wordt en extra storting van € 35.500 noodzakelijk geacht.

CAO Inmiddels zijn de nieuwe cao-afspraken vastgelegd. Vanaf 2020 geldt de CAO Gemeenten. De effecten van de loonsverhoging die deze met zich meebrengt zijn verwerkt in de totale salariskosten. Door de invoering van de wet harmonisering arbeidsvoorwaarden ambtenaren (WNRA) is er vanaf 1-1-2020 sprake van een CAO Gemeenten. In deze CAO zijn de salarisstijgingen van 1 januari 2020 – 1 juli 2020 en 1 oktober 2020 opgenomen. De salarisverhogingen zijn verwerkt in de totale salariskosten.

Beleidsindicatoren Nr. Taakveld

Prog. Naam indicator

Gerealiseerd Gerealiseerd Begroot Eenheid 2018

2019

Bron

2020

0. Bestuur en 7 ondersteuning

Formatie

6.83

7.00

6.86 Fte per 1.000 inwoners Eigen gegevens

2.

0. Bestuur en 7 ondersteuning

Bezetting

6..38

6.31

6.31 Fte per 1.000 inwoners Eigen gegevens

3.

0. Bestuur en 7 ondersteuning

Apparaatskosten

€ 524

€ 537

€ 534 Kosten per inwoner

4.

0. Bestuur en 7 ondersteuning

Externe inhuur

10%

7%

5.

0. Bestuur en 7 ondersteuning

Overhead

9.7%

11.4%

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

1.

60

Eigen begroting

7.1% Kosten als % van totale Eigen loonsom + totale kosbegroting ten inhuur externen 11.0% % van totale lasten

Eigen begroting

Opmerkingen

Programma 7

Wat heeft het gekost? Jaarrekening 2019

Begroting 2020

Begroting 2020 na wijziging

Jaarrekening 2020

Verschil rekening/ begroting 2020

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Lasten

3.271

2.650

2.878

3.018

-140

Baten

302

213

223

221

2

Saldo

2.969

2.437

2.655

2.797

-142

Lasten

22

600

612

602

10

Baten

185

26

26

35

-8

Saldo

-162

574

586

568

18

Lasten

3.293

3.250

3.490

3.620

-130

Baten

487

239

249

255

-6

Saldo

2.806

3.011

3.241

3.365

-124

Resultaat bestemming

Gerealiseerd resultaat

*bedragen x1.000

Risico’s in de begroting Kwaliteit managementrapportages Indien de managementrapportages van onvoldoende niveau zijn (als gevolg van onvoldoende kwaliteit van de basisgegevens), hebben we onvoldoende grip op onze bedrijfsvoering. Het monitoren en verbeteren van de kwaliteit van de gegevens om deze rapportages te maken heeft onze constante aandacht. In 2019 is er volop gewerkt aan de doorontwikkeling managementrapportages voor de jeugdzorg om hiermee betere sturingsinformatie te verkrijgen. Dit wordt gecontinueerd in 2020. De managementrapportages worden verkregen via het systeem Qlicksense. In 2019 en in 2020 is het monitoren en de kwaliteit van de gegevens voor deze rapportages verbeterd. De doorontwikkeling van de managementrapportage wordt gecontinueerd. Per maart 2021 wordt dan gebruik gemaakt van PowerBI als tool voor managementinformatie en datavisualisatie.

Budgetbeheer Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

Door het niet goed beheersen van onze budgetten kunnen we niet tijdig problemen signaleren waardoor er niet bijgestuurd kan worden. Door het voeren van een verplichtingenadministratie hebben we meer grip op onze budgetten. Het budgetbeheer is, mede als gevolg van het verder vormgeven van de verplichtingenadministratie (te betalen), verbeterd. Ook het gebruik van de rechtenadministratie (te ontvangen) werpt zijn vruchten af. Door regelmatig de financiële voortgang d.m.v. tussenrapportages te toetsen worden de budgetten beter beheerst. De zogenaamde open-eind regelingen (jeugd, Wmo, bijstand e.d.) blijven helaas een punt van zorg.

Tekort capaciteit en ervaring De arbeidsmarkt is erg aan het aantrekken. We constateren dat het aanbod van kandidaten om een vacature in te vullen geringer wordt. Daar waar het bedrijf kritische processen betreft moet mogelijk een beroep worden gedaan op duurdere externe inhuur om aan de klantvraag te kunnen blijven voldoen.

61

Programma 7 Door verschillende oorzaken moet er een beroep worden gedaan op duurdere externe inhuur om aan de klantvraag te kunnen blijven voldoen. Redenen: 1. Er is sprake van een hoge uitstroom. Medewerkers vinden snel een andere baan. Gelijktijdig constateren we ook dat er sprake is van een schaarsere arbeidsmarkt. Het aanbod van geschikte kandidaten op vacatures is gering. Het betreft nagenoeg alle vakgebieden: financiën, ICT, openbare ruimte met name civiele techniek, ruimtelijke ordening/ milieu (duurzaamheid) en sociaal domein. Door de krapte op de arbeidsmarkt worden nieuwe (jongere) medewerkers (high potentials) aangenomen die bij indiensttreding niet altijd over de vereiste competenties beschikken. 2. De hoge ervaren werkdruk. 3. Door uitval van zieke medewerkers moeten de bedrijf kritische processen ten alle tijden doorgang vinden.

Precariobelasting

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

Met betrekking tot de heffing van precario kan tegen de opgelegde aanslagen een fiscale procedure in gang gezet worden. Tegen de heffing van 2017 lopen inmiddels een aantal procedures. De verwachting is dat ook tegen de heffing 2018 procedures in gang worden gezet. Ten tijde van het opleggen van de aanslagen en bij de lopende procedures vindt juridische ondersteuning plaats. Getracht wordt om met de netbeheerders minnelijke overeenstemming te bereiken waarmee deze slepende procedures worden beëindigd. De gemeente wordt hierbij juridisch ondersteund. De financiële gevolgen hiervan over de jaren 2018-2020, die nu bekend zijn, worden verrekend met de Vrije Algemene Reserve en worden in de jaarrekening 2020 verwerkt.

Ontwikkelingen Amercentrale Door Essent/RWE is tegen de WOZ-waarde 2014 en 2015 beroep bij de Rechtbank en hoger beroep bij het Gerechtshof aangetekend. Op 7 februari 2019 heeft het Hof ’s-Hertogenbosch uitspraak gedaan en deze uitspraak staat inmiddels vast. Tegen de WOZ-waarde van 2016 en 2017 is door RWE ook een bezwaarschrift ingediend. De uitspraak op het hoger beroep kan ook gevolgen hebben voor de belastingjaren 2016, 2017 en later. De afhandeling hiervan is opgepakt en is momenteel in de onderzoekende fase. Bij dit proces wordt de gemeente juridisch bijgestaan. De WOZ-waarde is voor 2016 t/m 2019 middels een vaststellingsovereenkomst bepaald. Voor 2020 moet nog een vaststellingovereenkomst worden opgesteld.

62

Programma 7 Documenten met vertrouwelijke informatie komen in handen van onbevoegden De gemeente beschikt over veel (bijzondere) persoonsgegevens van haar burgers. Zorgvuldige omgang met deze gegevens is een wettelijke verplichting. Documenten met vertrouwelijke informatie horen niet in de handen van onbevoegden te komen. Overtreding van deze verplichting levert hoge boetes op van de privacy-toezichthouder, de Autoriteit Persoonsgegevens. De hoogte van de boetes kunnen oplopen tot maximaal € 20.000.000. Daarnaast levert de overtreding van de wet reputatieschade op. Hierdoor neemt het vertrouwen van de burgers af. Zorgvuldig omgaan met de persoonsgegevens is dus noodzakelijk. Ruim 3 jaar nadat de AVG in werking is getreden zijn de risico’s op het gebied van gegevensbescherming beter in beeld. Uit jurisprudentie is gebleken dat overheidsinstanties bij overtreding van de privacywetgeving boetes en dwangsommen opgelegd kunnen krijgen. Zo zijn de afgelopen jaren de belastingdienst, UWV, politie, het Haga ziekenhuis, maar ook twee gemeenten, beboet voor onzorgvuldig omgaan met vertrouwelijke persoonsgegevens. Tegen de grootste privacy en informatiebeveiligingsrisico’s zijn binnen de gemeente Geertruidenberg reeds maatregelen getroffen (zie programma 7 onder privacy).

Risico’s naar aanleiding van jaarrekening

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

Naar aanleiding van de jaarrekening zijn geen nieuwe risico’s geconstateerd.

63

Programma 8

Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Dit overzicht kent een vijftal onderdelen: 1. Lokale heffingen. 2. Uitkering gemeentefonds. 3. Treasury. 4. Post onvoorzien en overige algemene budgetten 5. Reserves. In onderstaande tabel wordt in hoofdlijnen aangegeven welke lasten en baten afwijkend zijn ten opzichte van de begroting na wijziging. Begroot Saldo

Werkelijk Saldo

Verschil

Lokale heffingen

6.852.000 V

6.697.000 V

155.000 N

Uitkeringen gemeentefonds

31.657.000 V

31.670.000 V

13.000 V

166.000 N

41.000 N

125.000 V

9.000 V

16.000 N

25.000 N

587.000 V

347.000 V

240.000 N

Treasury Onvoorzien en overige budgetten Reserves

Ad 1. Lokale heffingen De lokale heffingen zijn bedoeld om te dienen als algemeen dekkingsmiddel. Er zit, anders dan bij afvalstoffenheffing en rioolheffing, in principe geen bestemming aan de uitgaven die worden gerealiseerd met de inkomsten. Als algemeen dekkingsmiddel zijn de onderstaande belastingen de belangrijkste. Opbrengst 2020

Verschil

V/N

6.022.000

110.000

N

Hondenbelasting

89.000

0

-

Toeristenbelasting

14.000

11.000

N

Precariobelasting

572.000

34.000

N

6.697.000

155.000

N

Onroerende zaakbelastingen

Totaal

Een algemene toelichting over alle gemeentelijke belastingen en heffingen is opgenomen in paragraaf A “Lokale heffingen”.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

Ontwikkelingen Amercentrale Ten aanzien van de opbrengst OZB Niet woningen is in de afgelopen jaren herhaaldelijk informatie verstrekt over de bezwaar- en beroepsprocedures inzake de waardering van de Amercentrale. Recent is duidelijkheid gekomen over de WOZ-waardebepaling 2016 tot en met 2019. Deze financiële afwikkeling van deze jaren is inmiddels verwerkt. Voor 2020 is nog geen duidelijkheid. Vooralsnog wordt voor 2020 de oorspronkelijke (en betwiste) waarde aangehouden. Als in 2021 tot een vergelijk wordt gekomen zullen de financiële consequenties hiervan worden verwerkt. In de risicoparagraaf behorende bij de jaarrekening is alleen het risico van 2020 nog opgenomen.

Ad 2. Uitkering gemeentefonds De raming van de uitkeringen uit het Gemeentefonds bestaat uit ramingen van een algemene uitkering, integratie-uitkeringen en decentralisatie-uitkeringen. De algemene uitkering van het gemeentefonds over 2020 is berekend op basis van de eenheden en maatstaven van de decembercirculaire 2020 (waarbij de betwiste waarde van de Amercentrale vooralsnog is gehandhaafd op de oorspronkelijke waarde) en bedraagt € 29.028.000. Daarnaast is rekening gehouden met een afwikkeling van voorgaande dienstjaren ten bedrage van € 8.000 en een uitkering van het deelfonds sociaal domein van € 2.634.000. In totaal derhalve € 31.670.000. Per saldo een voordeel ten opzichte van de begroting van € 13.000.

64

Programma 8 Ad 3. Treasury

Rentetoerekening In de begroting is rekening gehouden met een rekenrente van 0,75% over de gerealiseerde en voorgenomen investeringen. Bij het berekenen van de rekenrente voor de jaarrekening bleek dat het percentage uitkwam op 1,06%. Omdat de toerekening niet meer dan 0,25% mag afwijken ten opzichte van de werkelijke rente is de doorrekening van rente 0,25% hoger dan begroot. Dit leidt tot een voordeel van € 112.000. Daarnaast was er een voordeel op betaalde rente op kortlopende geldleningen. De gemeente ontvangt hiervoor een rente in plaats van betalen. Voordeel € 13.000. Overigens is dit een boekhoudkundig voordeel omdat er sprake is van communicerende vaten met de budgetten in de programma’s. Binnen de programma’s is de hogere doorbelaste rente een nadeel van dezelfde omvang.

Dividend De dividenduitkering van de BNG Bank in het boekjaar 2020 is, ondanks Corona, vooralsnog gelijk aan het begrote bedrag. Er waren signalen (ECB) dat de dividenduitkering lager zou moeten worden, maar de BNG heeft aangegeven hier vooralsnog niet vanuit te gaan. Mogelijk kan in 2021 besloten worden dat de dividend toch neerwaarts wordt bijgesteld. Volledigheidshalve wordt vermeld dat wij ook aandelen hebben bij de N.V. Brabant Water. Hier is echter (tot op heden) geen sprake van enige winstuitkering over deze aandelen.

Ad 4. Post Onvoorzien en overige algemene budgetten Onvoorzien

Van de post voor onvoorzien is in 2020 geen gebruik gemaakt voor de dekking van onvoorziene uitgaven. Vandaar dat het saldo op de post onvoorzien in de Tussenrapportage 2020-3 ingezet als algemeen dekkingsmiddel.

Overige algemene budgetten Onder overige algemene budgetten vallen diverse budgetten die gezien de aard niet onder de programma’s worden toegerekend. De diverse lasten en baten zijn veelal van administratieve aard. Op het moment dat duidelijk wordt dat een algemeen budget moet worden toegerekend aan een specifiek programma of taakveld, volgt een overheveling via een begrotingswijziging. De belangrijkste oorzaak van het verschil (€ 25.000) tussen begroot en werkelijk is de toevoeging aan de voorziening dubieuze debiteuren algemeen en belastingen voor een bedrag van € 24.000. Jaarlijks wordt berekend wat de hoogte van de voorziening dubieuze debiteuren moet zijn. Hiervoor zijn normen vastgesteld. Op basis van de actualisatie over 2020 moet de voorziening worden opgehoogd. Gezien de problematiek rondom Corona lag dit in de lijn van de verwachtingen.

Invoering vennootschapsbelasting (VPB) Voor 2020 hebben we geen VPB-lasten opgenomen. In paragraaf G Grondbeleid is de laatste informatie voor de grondexploitatie opgenomen. In het raadsvoorstel, voorgelegd in de raadsvergadering van 12 december jl., zijn tevens de geactualiseerde exploitatie- opzetten behandeld.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

Ad 5. Reserves De inzet van reserves wordt eveneens als een algemeen dekkingsmiddel gezien. In de begroting was berekend dat de reserves tot een bedrag van € 587.000 zouden worden ingezet ter dekking van de lasten. Naar thans blijkt is in de jaarrekening slechts een onttrekking noodzakelijk van € 347.000. Boekhoudkundig is dit een nadeel voor het exploitatiesaldo. Omdat echter de uitgaven in de diverse programma’s ook lager bleken te zijn dan verwacht is hier feitelijk sprake van communicerende vaten en het effect voor het saldo neutraal. De lagere onttrekking heeft te maken met de reserve I&A (€ 63.000), de Vrije Algemene Reserve (€ 45.000) en het saldo van de Turap 2020-3 (€ 132.000)

65

Programma 8 Beleidsindicatoren Nr.

Taakveld

Prog. Naam indicator

Gerealiseerd Gerealiseerd Begroot Eenheid 2018

2019

Bron

Opmerkingen

2020

35.

8. Vhrosv

Ado

Gemiddelde WOZ-waarde

245

253

36.

8. Vhrosv

Ado

Nieuwgebouwde woningen

2.99

5.79

10.88 Aantal per Basisregistratie 1.000 woningen adressen en gebouwen

37.

8. Vhrosv

Ado

Demografische druk

39.76

39.76

39.76 %

38.

8. Vhrosv

Ado

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden

667

658

668 In Euro’s

COELO

39.

8. Vhrosv

Ado

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

776

752

763 In Euro’s

COELO

Jaarrekening 2019

Begroting 2020

265 € 1.000

CBS

CBS

Begroting 2020 na wijziging

Jaarrekening 2020

Verschil rekening/ begroting 2020

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Lasten

255

134

531

450

82

Baten

36.347

37.152

38.747

38.623

124

Saldo

-36.092

-37.018

-38.216

-38.174

-42

Lasten

4.256

228

242

1.650

-1.408

Baten

2.637

294

830

1.997

-1.167

Saldo

1.619

-66

-587

-347

-241

Lasten

4.511

362

773

2.100

-1.326

Baten

38.985

37.447

39.577

40.620

-1.043

Saldo

-34.474

-37.084

-38.803

-38.520

-283

Resultaat bestemming

Gerealiseerd resultaat

*bedragen x1.000

Risico’s naar aanleiding van jaarrekening