Jaarrekening-2020- definitief

Bestuurlijk blijven we vanuit de gemeente op de lijn zitten dat we 5% bezuinigingen willen zien.

Meld Misdaad Anoniem Gemeente Geertruidenberg is sinds medio 2017 partner van Meld Misdaad Anoniem (MMA). Deze samenwerking wordt voortgezet de komende jaren. Over Meld Misdaad Anoniem is in 2020 een aantal keer gecommuniceerd, zowel online als in het huis-aan-huis blad. Verder is bij specifieke momenten, zoals bijvoorbeeld bij de sluiting van een drugspand, aandacht besteed aan MMA.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

In 2020 is het aantal MMA-meldingen gestegen ten opzichte van de jaren daarvoor. In 2020 werden er 35 meldingen gedaan. In 2019 waren dat 19 meldingen en in 2018 18 meldingen. Deze stijging heeft vermoedelijk te maken met het feit dat mensen veel meer thuis zijn dan voorheen (door toedoen van de coronamaatregelen) en daardoor meer verdachte zaken waarnemen en melden. Van de 35 meldingen in 2020 hebben twee afzonderlijke meldingen geleid tot één hennepkwekerij. 6 meldingen konden worden toegevoegd aan lopende casuïstiek. 8 meldingen zijn in 2021 nog in behandeling/in onderzoek bij de gemeente.

21

Programma 1 Regionaal Informatie en Expertise Centrum (aanpak ondermijning) De gemeente neemt al jaren deel aan het RIEC. De bijdrage voor 2020 is vooralsnog ongewijzigd opgenomen. Mogelijk is in de loop van 2020 een aanpassing nodig aan de loon- en prijsontwikkeling. Het Taskforce-RIEC heeft, rekening houdend met de coronacrisis, de gemeente ondersteund in casuïstiek en met hun expertise bijvoorbeeld op het gebied van de Wet Bibob.

Crisisbeheersing We werken intensief samen in het district de Baronie. Zo zorgen we gezamenlijk voor bezetting van de functies in de crisisorganisatie. Met de gemeente Drimmelen vormen wij een cluster binnen het district en vervullen we in geval van crisis de bezetting van de lokale functies in beide gemeenten. De activiteiten op het gebied van opleiden, trainen en oefenen zijn in 2020 grotendeels komen te vervallen door corona. Waar dat noodzakelijk was zijn deze activiteiten digitaal of fysiek doorgegaan. Alles wat is komen te vervallen wordt in 2021 weer opgepakt.

Omgevingsdienst Midden- en West Brabant In het kader van de bezuinigingsopgave van 5% op de Gemeenschappelijke regelingen die de gemeente Geertruidenberg hanteert in meerjarenperspectief wordt er vanaf 2021 een structurele besparing van € 16.000 op de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant geraamd. Wij hebben aan alle verbonden partijen een taakstellende bezuiniging opgelegd van 5% te bereiken door kostenefficiency. Het dagelijks bestuur van OMWB heeft dit vertaald naar zijn begroting voor 2021 e.v. en zal zich inspannen om de komende 2-3 jaren in orde van grootte 4-7% te besparen.

Veiligheidsregio / WNRA / Vrijwillige brandweer

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

De invoering van de WNRA maakt dat de positie van de vrijwilligers moet worden bekeken. De Europese deeltijd regeling stelt dat deeltijd medewerkers die hetzelfde werk doen als vaste medewerkers ook gelijk beloond moeten worden. Dit slaat ook op de vele vrijwilligers van Veiligheidsregio (brandweer). Opvolging van deze regeling betekent voor de veiligheidsregio’s (landelijk) 50 à 60 miljoen aan extra kosten met het risico dat dit ook nog 5 jaar met terugwerkende kracht moet worden betaald. Wanneer de vrijwilligers formeel deeltijd medewerkers worden betekent dit daarnaast ook iets voor hun mogelijke aanstelling bij hun werkgever. Want hiermee komt de vrijwilliger met de arbeidstijdenwet in het gedrang. Kortom, een onwenselijke situatie. In landelijke denktanks wordt onderzocht of differentiatie van werkzaamheden een oplossing is voor dit probleem. De vrijwilligers kunnen alleen anders worden beloond als zij ander werk doen. Eind van dit jaar zal er meer duidelijk worden over deze situatie. Door het Veiligheidsberaad is samen met de minister van Justitie en Veiligheid (JenV) een denktank ingesteld met de opdracht te onderzoeken hoe brandweervrijwilligers nadrukkelijk en fundamenteel zijn te onderscheiden van de beroepskrachten (zodat wordt voldaan aan de Europese wet- en regelgeving) en in kaart te brengen welke mogelijke consequenties dit voor de brandweerorganisatie heeft.

De denktank heeft in hun oplossingsrichting gekozen voor een systeem waarin vrijwilligheid behouden blijft. Het Veiligheidsberaad en de minister van JenV hebben dat overgenomen. Daarom is afgesproken de consequenties van de bestuurlijke koers inzichtelijk te maken voor alle veiligheidsregio’s. Vanwege Covid-19 heeft het onderzoek naar de consequenties enige tijd stilgelegen. Besluitvorming door het Veiligheidsberaad en de minister van JenV over de denkrichting wordt verwacht in het eerste kwartaal van 2021.

22

Programma 1 Veiligheid/Ondermijning Een dumping van illegaal drugsafval op grondgebied van de gemeente Geertruidenberg moet opgeruimd worden door een gespecialiseerd bedrijf. Een dergelijke ruiming is zeer kostbaar. Uiteraard doen we er alles aan om dergelijke dumpingen tegen te gaan en daders achteraf op te sporen om zo kosten te kunnen verhalen. Maar het voorkomen van drugsdumpingen is heel lastig zo niet onmogelijk.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

In 2020 heeft dit risico, illegale dumping van drugsafval, zich niet voorgedaan.

23

Programma 1 Beleidsindicatoren Nr.

Taakveld

Prog. Naam indicator

Gerealiseerd Gerealiseerd Begroot Eenheid 2018

2019

Bron

6.

1. Veiligheid 1

Verwijzingen Halt

98

150

150 Aantal per 10.000 jongeren (12 – 17 jaar)

Bureau Halt

8.

1. Veiligheid 1

Winkeldiefstallen

0.5

1.0

1.0 Aantal per 1.000 inwoners

CBS

9.

1. Veiligheid 1

Geweldsmisdrijven

2.8

3.0

3.0 Aantal per 1.000 inwoners

CBS

10.

1. Veiligheid 1

Diefstallen uit

1.6

2.5

2.5 Aantal per 1.000 inwo-

CBS

ners

woning 11.

1. Veiligheid 1

Opmerkingen

2020

Vernielingen en

5.6

6,5

6.0 Aantal per 1.000 inwo-

CBS

ners

beschadigingen (in de openbare ruimte)

Wat heeft het gekost? Jaarrekening 2019

Begroting 2020

Begroting 2020 na wijziging

Jaarrekening 2020

Verschil rekening/ begroting 2020

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Lasten

20.722

13.841

28.614

16.700

11.914

Baten

14.347

7.295

22.651

10.568

12.083

Saldo

6.375

6.546

5.963

6.132

-169

Lasten

1.244

33

1.302

582

720

Baten

1.826

402

894

397

497

Saldo

-582

-369

408

185

223

Lasten

21.966

13.874

29.917

17.282

12.635

Baten

16.173

7.697

23.545

10.965

12.580

Saldo

5.793

6.177

6.372

6.318

54

Resultaat bestemming

Gerealiseerd resultaat

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

*bedragen x1.000

24

Programma 1

Verbonden partijen In dit programma zijn de bijdragen aan de volgende gemeenschappelijke regelingen opgenomen: • Gemeenschappelijke regeling Regio West Brabant. • Gemeenschappelijke regeling van de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant. • Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant. • Gemeenschappelijke regeling nazorg gesloten stortplaatsen. Informatie over deze regelingen kunt u vinden in de paragraaf F - Verbonden partijen

Wegen en infrastructurele werken Het onderhoudsbudget voor wegen is vastgesteld op niveau C/D. Hierdoor neemt de kans op achterstallig onderhoud toe. Een deel van het achterstallig onderhoud betreft wegen in het buitengebied. Wegen die we gaan omvormen naar half verhardingen omdat deze alleen door agrariërs worden gebruikt. Daarnaast een groot aantal wegen waarbij het onderhoud is uitgesteld in verband met het project verbreding A27 en ombouw knooppunt Hooipolder. De resterende wegen met achterstallig onderhoud staan telkens als eerste op de planning van het jaarlijks uit te voeren wegonderhoud. Bijkomend gevolg van het lage onderhoudsniveau (C/D) is dat integrale afstemming moeilijk en in een enkel geval niet mogelijk is. Lange termijn planning is namelijk niet meer mogelijk. In 2020 komen wij met een nieuw onderhoudsplan bij u terug.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

In 2020 is een nieuwe wegenbeheerplan en -aan de hand van uitgevoerde maatregeltoets 2019- een onderhoudsprogramma 2021-2022 opgesteld om achterstallig onderhoud weg te werken. Het nieuwe wegenbeheerplan en het onderhoudsprogramma spelen in op de richtlijnen van de Provincie Noord-Brabant “Handreiking onderhoud kapitaalgoederen” die op 10 juli 2020 is gepubliceerd. Van het groot onderhoudsprogramma 2020 is alleen het deel elementenverharding uitgevoerd. Groot onderhoud asfalt heeft vertraging opgelopen in verband met het uitvoeren van de benodigde onderzoeken en de verwerking hiervan tot een contractdocument. In 2021 worden deze werkzaamheden aanbesteed en meegenomen in het groot onderhoud asfalt 2021.

Groenvoorziening Eikenprocessierups De verwachting is dat de eikenprocessierups toeneemt de komende jaren. Hierin is budgettair niet in voorzien en leidt mogelijk tot extra kosten in 2020. Ook is onduidelijk welke rol de provincie hierin gaat nemen. De kosten van de bestrijding van eikenprocessie-rupsen zijn in 2020, zoals verwacht, toegenomen. Hiervan is in de Turap melding gemaakt. De provincie Noord-Brabant heeft bij de bestrijding een coördinerende rol genomen. De provincie adviseert in de aanpak meer over te gaan naar beheersen in plaats van bestrijden. Uitgangspunt hierbij is de ontwikkeling van natuurlijke vijanden. Dit hebben we samen met de natuurfederatie opgepakt. Er zijn op verschillende plaatsen, zowel binnen als buiten de bebouwde kom, takkenrillen geplaatst en nestkasten opgehangen. 25

Programma 1 Afval Er volgt mogelijk een claim vanuit Attero. Dit traject wordt regionaal opgepakt. Nazorg gesloten stortplaatsen Er moet een minimum in de voorziening zitten van € 475.000 vanwege de risico’s die voortkomen uit de nazorg voor de gesloten stortplaatsen Bavel-Dorst en Zevenbergen. In 2020 zijn er geen wijzigingen geweest, waardoor de stand van zaken onveranderd is gebleven. Bij overdracht van stortplaats Zevenbergen aan de Provincie vervalt dat deel van het risico. Deze overdracht is voorlopig gepland voor 2025. Voor de stortplaats in Bavel-Dorst wordt onderzoek gedaan naar onder meer aanpassing van beheersmaatregelen en nieuwe mogelijkheden voor extra inkomsten. De verwachting is niet dat een aanpassing van het doelvermogen van de GR, en dus een bijstorting vanuit de gemeenten, in de komende paar jaar zal plaatsvinden. Attero In 2020 zijn er geen wijzigingen geweest, waardoor de stand van zaken onveranderd is gebleven. Voor de claim(s) van Attero geldt dat het gecalculeerde risico van € 125.000 het maximale risico is. Afhankelijk van de afspraken tussen de gemeenten en stadsgewesten onderling kan dit bedrag lager uitvallen. Het risico dat beide bedragen voor het maximale bedrag in 2021 en 2022 uit de voorziening betaald dienen te worden is laag. Het tijdelijke tekort in de voorziening levert een acceptabel risico op.

Handhaving Brabant breed zetten gemeenten in op handhaving. Zo kan de inzet van de Boa’s leiden tot meerwerk binnen het onderdeel handhaving. Ook de aanpak van ondermijnende criminaliteit is een aandachtspunt. Hiervoor is extra capaciteit op openbare orde en handhaving beschikbaar gesteld. Een aantal keer is in 2020 een gezamenlijke actie uitgevoerd. Onder ander op naleving van de coronaregels bij de horeca.

Ruimtelijke Ontwikkelingen AMER gebied De toekomst van de Amercentrale lijkt eindig. Het gebied heeft op economisch en toeristisch gebied veel potentie. We moeten nu acteren en de regierol oppakken. Het gebied biedt kansen voor Geertruidenberg op het gebied van wonen, werken en recreëren. Omdat dit een kans betreft, zien wij dit als een “positief risico”. Grenzend aan dit gebied vindt tevens een dijkversterking plaats, die de komende jaren tot uitvoering komt). Een eerste verkenning is hiervoor reeds uitgevoerd.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

De verdere uitwerking van de toekomstperspectieven voor het Amergebied heeft in 2020 vooral in het teken gestaan van de mogelijke aanlanding wind van zee. In 2021 wordt de verdere uitwerking van de doelstellingen uit de toekomstperspectieven verder voortgezet.

Hermenzeil Het verkooptraject van Hermenzeil is gestart. Dit traject loopt tot medio 2020 door. Daarom kunnen we niet uitsluiten dat er in 2020 geen kosten meer gemaakt worden. Het is op dit moment niet mogelijk om daar een inschatting van te maken. In 2020 liepen de voorbereidingen voor de verkoopprocedure door, waardoor ook in 2020 kosten zijn gemaakt. De langere voorbereiding leidt tot uitstel van het ondertekenen van de optieovereenkomst met de beoogd koper.

Risico’s naar aanleiding van jaarrekening

Naar aanleiding van de jaarrekening zijn geen nieuwe risico’s geconstateerd.

26

Programma 2

Economie, Recreatie en Toerisme Wat wilden we bereiken en wat hebben we ervoor gedaan? Toerisme Visie toerisme Zoals verwoord in de visie Toerisme, zetten we op het gebied van toerisme en recreatie samen met lokale, regionale en landelijke partners in op het op de kaart zetten van de gemeente Geertruidenberg, onder de noemer “Geertruidenberg, vestingstad aan de Biesbosch”. Het benadrukken van de link met Nationaal park de Biesbosch en de interessante geschiedenis van de gemeente Geertruidenberg zijn hierin essentieel. In het kader van bezuiniging is ervoor gekozen om het uitvoeringsprogramma meer gefaseerd uit te voeren, dit levert een bezuiniging op van € 10.000. Door corona kon niet alles volgens planning worden uitgevoerd. De nadruk heeft in 2020 gelegen op het informeren en -waar mogelijk- ondersteunen van ondernemers en organisaties. Daarnaast zijn de eigen inwoners geprikkeld om hun eigen leefomgeving (opnieuw) te ontdekken. We hebben actief deelgenomen aan de campagne “Hier moet je zijn” van Visit Brabant om zo binnen de coronarichtlijnen toch zichtbaar te zijn.

Stadsbeheerder Om de levendigheid van de centrumgebieden van de drie kernen te versterken, leegstand terug te dringen en ondernemers te ondersteunen om de samenwerking onderling en met organisaties te optimaliseren, zetten we een stadsbeheerder in. In het kader van de bezuiniging is ervoor gekozen om vanaf 2020 het uitvoeringsbudget van de stadsbeheerder voor de jaren 2020-2023 met € 20.000 te verlagen.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

Door corona konden de evenementen en de opstart van influencermarketing niet doorgaan. De nadruk in 2020 heeft gelegen op feelgood-acties, aankleding van de centra, online marketing en ondersteuning van de horeca/retail in samenwerking met de VOG.

27

Programma 2 Zuiderwaterlinie De provincie zet sterk in op het op de kaart zetten van de oudste, langste en meest gebruikte waterlinie van Nederland, de Zuiderwaterlinie. Deze linie loopt ook door de gemeente Geertruidenberg. De provincie stelde in 2019 een subsidie van € 210.000 beschikbaar voor het realiseren van de kasteelmuur en het historisch belevingspunt rondom Fort Lunet, maar verwacht ook een jaarlijkse financiële bijdrage van € 15.000 van de partners. Door corona kon niet alles volledig volgens plan worden uitgevoerd. Er is gewerkt aan nieuwe meerjarenafspraken, zowel inhoudelijk als financieel. Vaststelling vindt begin 2021 plaats. Daarnaast is de digitale informatievoorziening verbeterd en zijn de lokale erfgoedverenigingen actiever betrokken bij de Zuiderwaterlinie. Ook is de samenwerking verbeterd binnen de stelling Breda-Geertruidenberg, waaronder de gemeenten Breda, Oosterhout, Drimmelen, Waalwijk en Geertruidenberg vallen.

Rondje Den Berg In het kader van de bezuiniging is op de subsidie aan Rondje Den Berg een bedrag van € 1.500 gekort. Door corona kon dit evenement in 2020 niet doorgaan.

Stadsstrand In 2020 stond gepland om te onderzoeken of een stadsstrand in Geertruidenberg haalbaar is. In het kader van de bezuiniging is ervoor gekozen om dit project niet op te starten. Dit levert een incidenteel voordeel van € 30.000. De bezuiniging is doorgevoerd. Het project is daarom niet uitgevoerd.

Cultureel Centrum De Schattelijn Schattelijn wordt in 2020 onder voorwaarden verkocht. Geen exploitatielasten meer. Voor het afstoten zal een business case worden opgesteld waarbij zorgvuldig gekeken zal worden om de huidige gebruikers te herhuisvesten. Doordat het pand in 2020 wordt verkocht vervallen de exploitatiekosten vanaf 2021. In september 2020 heeft de raad besloten De Schattelijn te koop aan te bieden aan de markt. Na het raadsbesluit is dit proces onder begeleiding van een makelaar opgestart. De verkoop is daarmee niet verwezenlijkt in 2020 maar wordt eind 2021 verwacht, waarna de exploitatiekosten komen te vervallen vanaf 2022.

Economie

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

Algemeen EZ In 2019 is de visie EZ herzien en een uitvoeringsprogramma opgesteld voor de periode 2020-2023. Om aan de slag te kunnen gaan met het uitvoeringsprogramma is voor de jaren 2020-2023 een uitvoeringsbudget opgenomen van jaarlijks € 15.000. We zetten samen met onze partners in op verbetering en het verduurzamen van bedrijven en bedrijventerreinen, zoals benoemd in de visie Economie. We benutten kansen om winkels en voorzieningen binnen de centrumgebieden te realiseren. We ondersteunen en stimuleren het ondernemerschap door onder andere het organiseren van een startersprogramma, deelname aan 155-help-een-bedrijf en de werklocatie in Raamsdonksveer. Door corona zijn de werkzaamheden op het beleidsveld economie anders verlopen dan gepland. De nadruk lag afgelopen jaar op de rol van bedrijvencontactfunctionaris. Met name is ingezet op het te woord staan en ondersteunen van ondernemers, hun vragen en mails te beantwoorden, de Tozo regeling uit te voeren, ondernemers informatie te geven over het financiële maatregelenpakket en in diverse sessies informatie te geven aan doelgroepen (zoals horeca, retail).

28

Programma 2

Beleidsindicatoren Nr. Taakveld

Progr. Naam indicator

Gerealiseerd Gerealiseerd Begroot Eenheid 2018

2019

Bron

Opmerkingen

2020

14. 3. Economie 2

Functiemenging

54

54

54 %

LISA

16. 3. Economie 2

Vestigingen (van bedrijven)

128

128

128 Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

LISA

Wat heeft het gekost? Jaarrekening 2019

Begroting 2020

Begroting 2020 na wijziging

Jaarrekening 2020

Verschil rekening/ begroting 2020

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Lasten

1.024

994

1.045

898

147

Baten

118

121

106

69

37

Saldo

906

874

939

829

110

Lasten

0

0

0

0

0

Baten

124

0

0

0

0

Saldo

-124

0

0

0

0

Lasten

1.024

994

1.045

898

147

Baten

242

121

106

69

37

Saldo

783

874

939

829

110

Resultaat bestemming

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

Gerealiseerd resultaat

*bedragen x1.000

Verbonden partijen In dit programma zijn de bijdragen aan de volgende gemeenschappelijke regelingen opgenomen: • Gemeenschappelijke regeling Regio West Brabant – Rewin. Informatie over deze regeling kunt u vinden in de paragraaf F Verbonden partijen en in het separate raadsvoorstel over de jaarrekening 2020 van de Verbonden Partijen.

Risico’s naar aanleiding van jaarrekening

Naar aanleiding van de jaarrekening zijn geen nieuwe risico’s geconstateerd.

29

Programma 3

Sportvoorzieningen Wat wilden we bereiken en wat hebben we ervoor gedaan? Toerisme Onderhoud sportvelden Het huidige onderhoudscontract voor de buitensport is voor 2020 met één jaar verlengd. Op het gehele onderhoud van de buitensport kunnen we in 2020 € 20.000 bezuinigen. Vanaf 2021 willen we een nieuwe werkwijze gaan hanteren. Voor het nieuwe bestek zal in 2020 de aanbesteding worden opgestart. Dit zal deels samenlopen met de herijking van het sportaccommodatiebeleid. De nieuwe werkwijze moet leiden tot lagere uitgaven voor het onderhoud; in 2021 nemen de kosten met € 35.000 af en vanaf 2022 structureel met € 50.000. Het huidige onderhoudscontract voor de buitensport is voor 2020 met één jaar verlengd. In 2021 wordt een nieuwe werkwijze rondom het onderhoud van de sportvelden geïnitieerd. Dit zal samenlopen met de herijking van het sportaccommodatiebeleid, dat medio 2021 aan de gemeenteraad wordt voorgelegd.

Handbalvelden Goodflooring-HMC Er is sprake van scheurvorming op de twee handbalvelden bij Goodflooring-HMC. Uit een keuring blijkt dat de beide velden niet voldoen aan de normen van de NOC*NSF en het reglement van de handbalbond. Omdat velden een basisvoorziening zijn en de velden niet door de keuring komen moeten de velden in 2020 gerenoveerd worden. In afwachting van het onderzoek naar gewijzigde onderhoudsmethodieken wordt nog geen budget geraamd. Nadat het onderzoek is afgerond komen we met een voorstel. In 2020 zijn de handbalvelden van HMC hersteld.

Vloer kleedkamers FC Right-Oh Volgens het Meerjarenonderhoudsplan moeten de vloeren in de kleedkamers van F.C. Right-Oh gerenoveerd worden. De kleedkamers zijn een basisvoorziening en komen daarmee voor rekening van de gemeente. De kosten van de renovatie bedragen € 17.000 (incl. btw) en worden gedekt binnen de voorziening.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

De kleedkamers van F.C. Right-Oh zijn in 2020 gerenoveerd.

30

Programma 3 Toegankelijkheid sportaccommodaties Toegankelijkheid van sportaccommodaties (voor zowel sporters als bezoekers) is een belangrijke doelstelling binnen het gemeentelijke sportbeleid. In het nieuw op te stellen sportaccommodatiebeleid (2019-2020) wordt deze beleidsdoelstelling verder uitgewerkt. Deze beleidsdoelstelling wordt meegenomen in het brede beleidskader Sociaal Domein. In het nieuwe sportaccommodatiebeleid zal deze beleidsdoelstelling tevens aan bod komen.

Kunstgrasveld F.C. Right-Oh (A) Bij voetbalvereniging F.C. Right-Oh uit Geertruidenberg is onvoldoende trainingscapaciteit op het sportcomplex van de vereniging. In 2020 volgt, in lijn met het collegebesluit, de aanleg van een kunstgrasveld. Het bestaande B-veld wordt van een natuurgrasveld omgebouwd naar een kunstgrasveld. Hiervoor is een investering van € 650.000 (incl. btw) benodigd. In het investeringsplan 2020 was al rekening gehouden met € 520.000 (excl. btw). De trainingsverlichting voor dit veld is reeds aangelegd. Het kunstgrasveld van FC Right-Oh is in 2020 gerealiseerd. Hierdoor beschikt de vereniging weer over voldoende veldcapaciteit om alle trainingen en andere activiteiten op de eigen accommodatie te laten plaatsvinden.

Dongemond Sporthal Aan Stichting Binnensportaccommodaties Geertruidenberg (SBG) is met ingang van 1 januari 2014 het zakelijk recht van opstal verleend tot het in eigendom hebben, houden en onderhouden van een sporthal, speelzaal, staf- en dienstruimten inclusief nevenruimten. Kortom de Dongemond Sporthal. De bouw en inrichting van de sportvoorziening is volledig gesubsidieerd door de gemeente. SBG heeft een jaarlijks tekort, op basis van de meerjarenbegroting 2019-2023, tussen de € 22.000 en € 32.000. De vervanging voor inventaris en onderhoud is nog niet meegenomen in dit begrotingsbedrag. Een ophoging tot € 35.000 op de jaarlijkse gemeentelijke reservering is noodzakelijk. De gemeente reserveert nu jaarlijks € 12.000, dit bedrag is echter niet toereikend. Medio 2020 komen we met een separaat voorstel voor kosten vervanging inventaris. In 2020 is de jaarlijkse gemeentelijke reservering verhoogd tot € 35.000.

Fysieke leefomgeving De fysieke leefomgeving dient voldoende mogelijkheden te bieden voor sport en spel. Hierbij denken we aan natuurspeelplaatsen, sportplaatsen en trapveldjes. Op dit moment is een werkgroep bezig om (in overleg met de omgeving) plannen te ontwikkelen om hier uitvoering aan te geven. Voor Raamsdonk wordt een nieuw speelterrein in de Wim Boonsstraat opgenomen. Voor de kernen Raamsdonksveer en Geertruidenberg blijft er een investeringsbudget van € 10.000 per kern beschikbaar.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

In 2020 zijn in Geertruidenberg (speelplaats Emmaweg) en Raamsdonk (trapveld Regentenstraat) voorzieningen gerealiseerd.

Sjors Sportief en Creatief Bij het project Sjors Sportief/Creatief ontvangen de deelnemende sportverenigingen en cultuuraanbieders een vergoeding van € 6 per deelnemer. In 2018 heeft het college besloten om voor het schooljaar 2019-2020 de deelnemersvergoeding te maximeren tot € 500 per aanbieder. Dit leidt naar verwachting tot een bezuiniging van € 8.000. Vanaf 2021 wordt de deelnemersvergoeding van € 6 volledig afgeschaft. Dit zou structureel een bezuiniging van € 16.000 opleveren. Het project Sjors Sportief/Creatief is een groot succes in de gemeente Geertruidenberg. Voor het schooljaar 2020-2021 is de deelnemersvergoeding volledig afgeschaft, maar dit heeft niet geleid tot minder aanbod of minder inschrijvingen.

31

Programma 3 Huurcompensatie sportverenigingen De binnensportverenigingen uit onze gemeente die gebruik maken van de Dongemond Sporthal ontvangen hiervoor een huurcompensatie op voor de afgenomen uren voor de zaalhuur. Voor 2020 bezuinigingen we 25% op de huurcompensatie. Dit leidt tot een besparing van € 6.300. Vanaf 2021 laten we dit oplopen tot een bezuiniging van 50%, wat gelijk staat met een besparing van € 13.000. De binnensportverenigingen uit onze gemeente, die gebruik maken van de Dongemond Sporthal, ontvangen een huurcompensatie. In 2020 is de afbouw van de huurcompensatie niet doorgevoerd. Ook voor 2021 heeft de gemeenteraad besloten dat de afbouw van de huurcompensatie niet zal plaatsvinden.

Duurzaamheid sportaccommodaties De buitensportverenigingen kunnen, indien zij dit wensen, begeleid worden bij het doen van een aanvraag voor de landelijke BOSA1-subsidie voor duurzaamheidsmaatregelen. Dit is een verantwoordelijkheid van de vereniging. SportStroom kan deze begeleiding bieden. Indien de BOSA1-subsidie wordt verkregen kan de vereniging bovendien een beroep doen op een lening uit het gemeentelijke fonds ‘Stimuleringslening duurzaamheid sportaccommodaties’. Buitensportverenigingen kunnen, indien gewenst, begeleid worden bij het doen van een landelijke BOSA-subsidieaanvraag. Sportservice Noord-Brabant kan deze begeleiding bieden. Als de BOSA-subsidie wordt verleend, kan de vereniging bovendien een beroep doen op een lening uit het gemeentelijke fonds ‘Stimuleringslening duurzaamheid sportaccommodaties’.

Exploitatie gemeentelijke zwembaden Nadat vorig jaar de aanbesteding van de renovatie van beide zwembaden is mislukt, is doorgepakt en samen met de aannemer in een bouwteam gewerkt aan een oplossing. Inmiddels is met de aannemer overeenstemming bereikt over de opdracht voor de renovatie. De bouw start direct na het zomerseizoen 2019 en is gereed voor het zomerseizoen 2020. Voor de nieuwe begroting van Sportfondsen Geertruidenberg is een structurele bezuinigingsopgave opgenomen van € 30.000.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

De renovatie van beide zwembaden is in 2020 afgerond. De bezuinigingsopgave van € 30.000 is opgenomen. Door het coronavirus heeft Sportfondsen Geertruidenberg een financiële klap te verwerken gehad. Afhankelijk van de toekomstige rijksregelingen kan dit tekort worden opgevangen.

Beleidsindicatoren Nr. Taakveld

Prog. Naam indicator

Gerealiseerd Gerealiseerd Begroot Eenheid 2018

20. 5. Sport, cultuur en recreatie

3

Niet-sporters

2019 55.5

Bron

2020 51.1

1 BOSA: Stimulering Bouw en Onderhoud van Sportaccommodaties

32

55,5 %

Gezondheidsenquête (CBS, RIVM)

Opmerkingen

Programma 3

Wat heeft het gekost? Jaarrekening 2019

Begroting 2020

Begroting 2020 na wijziging

Jaarrekening 2020

Verschil rekening/ begroting 2020

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Lasten

1.207

1.228

1.333

1.183

150

Baten

149

202

196

199

-2

Saldo

1.059

1.025

1.137

985

152

Lasten

12

0

35

35

0

Baten

32

0

24

24

0

Saldo

-20

0

11

11

0

Lasten

1.219

1.228

1.368

1.218

150

Baten

181

202

220

222

-2

Saldo

1.038

1.025

1.148

996

152

Resultaat bestemming

Gerealiseerd resultaat

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

*bedragen x1.000

33

Programma 3

Risico’s Btw op exploitatie sport Vanaf 2019 is de btw-vrijstelling op sport verruimd. Hierdoor is voor de gemeente geen btw meer verrekenbaar op realisatie, exploitatie en beheer van sportaccommodaties. Er is een compensatieregeling (SPUK) opgezet om het financiële nadeel af te dekken. Bij een overschrijding van het subsidieplafond van de SPUK-uitkering worden alle aanvragen naar rato verminderd. Door de onzekerheid van de compensatieregeling blijft er sprake van een jaarlijks vooraf onbekend financieel risico.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

Sinds 2019 valt de exploitatie van sportaccommodaties onder de btw–vrijstelling. Dit betekent dat het niet meer mogelijk is om btw in aftrek te brengen. Het Rijk compenseert dit door middel van de Regeling specifieke uitkering stimulering sport (SPUK). In 2019 en 2020 is een aanvraag gedaan voor een bijdrage uit deze regeling. De SPUK-regeling is vanwege het landelijk aangevraagde bedrag niet volledig dekkend.

Nieuwbouw accommodatie RFC Na het besluit van uw raad bouwt en financiert RFC haar deel van de accommodatie zelf. Aan de realisatie in zelfwerkzaamheid kleeft het risico dat er mogelijk onvoldoende middelen of expertise bij de vereniging aanwezig is om haar deel te realiseren. Bij een gebrek aan middelen en expertise bestaat het risico dat een deel van de accommodatie niet (tijdig) wordt gebouwd. De realisatie van het nieuwe clubgebouw is in 2020 gestart en wordt in februari 2021 afgerond.

Risico’s naar aanleiding van jaarrekening

Naar aanleiding van de jaarrekening zijn geen nieuwe risico’s geconstateerd.

34

Programma 4

Onderwijs Wat wilden we bereiken en wat hebben we ervoor gedaan? Integraal Huisvesting Programma (IHP) Om te komen tot een toekomstbestendig lange termijn perspectief voor de onderwijshuisvesting in Geertruidenberg is in april 2019 een Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor het primair en voortgezet onderwijs vastgesteld. Conclusie hierin is dat gezien de leeftijd van de gebouwen de meeste onderwijsgebouwen in de gemeente aan het einde van de technische en economische levensduur zijn. Voor de komende jaren staat, in samenspraak met de schoolbesturen, de uitvoering van het IHP op de agenda. De budgetbehoefte is jaarlijks € 60.000 cumulatief. In beginsel staat dit gelijk aan een structurele verhoging van de OZB met 1% per jaar gedurende de looptijd van het IHP. Jaarlijks zal bezien worden of van de structurele OZB-verhoging kan worden afgezien voor dat jaar. (Financieel-) onderzoek zal uitwijzen op welke wijze de verdere uitvoering van het IHP kan worden vormgegeven. In 2020 is het brugklasgebouw van het Dongemond college nieuw gebouwd en is de planvorming voor de nieuwbouw van basisschool de Wilsdonck en basisschool de Vonder nader uitgewerkt. Tevens zijn de voorbereidingen getroffen voor de vervanging van de gymzaal in Raamsdonk en de vernieuwing van ‘het scholeneiland Hooipolder’ in Raamsdonksveer.

(Financieel-) onderzoek zal uitwijzen op welke wijze de verdere uitvoering van het IHP kan worden vormgegeven.

Huisvestingsprogramma 2020 Voor het huisvestingsprogramma loopt er een aanvraag van Stichting Uniek tot herstel van een constructiefout in de gevels van De Vuurvlinder en De Biekorf. Het in 2019 opgenomen investeringsbudget voor de kosten van het herstel blijkt niet toereikend te zijn. Met het schoolbestuur is afgesproken dat de fout ook op een alternatieve wijze hersteld kan en mag worden. Verwacht wordt dat het offertetraject in 2019 zal zijn afgerond en dat het herstel zo snel mogelijk daarna plaatsvindt. In 2020 is gestart met het herstel van een constructiefout in de gevels van De Vuurvlinder en De Biekorf. Het investeringsbudget is verhoogd om de totale kosten van € 234.000 te dekken. De gevelrenovatie zal in 2021 worden afgerond. In 2020 is tevens een aanvraag ontvangen voor een onderwijsleerpakket voor een extra groep bij basisschool De Biekorf. Deze aanvraag is goedgekeurd en zal in 2021 worden verwerkt.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

Regeling bekostiging conciërges basisscholen De huidige conciërgeregeling dateert van begin 2000 en is, ondanks dat een evaluatie zou plaatsvinden, nooit geëvalueerd. Het betreft hier geen wettelijke verplichting voor de gemeente. Geertruidenberg is nog één van de weinige gemeentes in het land die een dergelijke constructie, waarbij de bezoldiging van de conciërges voor het grootste deel door de gemeente wordt bekostigd, hanteert. Omdat de betrokken Mid-Zuid-medewerkers al heel lang bij de scholen werkzaam zijn en de scholen in hun meerjarenbegroting geen rekening hebben gehouden met een wijziging in de verdeling van de kosten, is het in 1x afschaffen van deze regeling niet wenselijk. Om deze reden wordt gekozen voor een geleidelijke afbouw van de regeling waarbij de gemeente minder bijdraagt en het schoolbestuur meer bijdraagt in de bekostiging van de conciërges. De huidige conciërgeregeling dateert van begin 2000 en is in 2020 geleidelijk afgebouwd tot een regeling waarbij de gemeente minder bijdraagt en het schoolbestuur meer bijdraagt in de bekostiging van de conciërges. 2021 is het laatste jaar waarin de regeling geldig is, daarna komt de regeling te vervallen.

Nieuwbouw Dongemondcollege In 2018 is het investeringsbudget beschikbaar gesteld voor de vervangende nieuwbouw van het brugklasgebouw van het Dongemondcollege. Het Dongemondcollege verwacht in 2020 de bouw te kunnen realiseren.

35

Programma 4 De vervangende nieuwbouw van het brugklasgebouw van het Dongemondcollege is gestart in 2020 en zal in 2021 worden opgeleverd.

Nieuwbouw De Wilsdonck en De Vonder Er is in 2018 een investeringsbudget beschikbaar gesteld voor de vervangende nieuwbouw van basisschool De Wilsdonck met een gymzaal en inclusief een ruimte voor kinderopvangorganisatie Trema en tafeltennisvereniging Smash. In 2019 is dit plan uitgebreid door het voorstellen van een samenvoeging van de basisscholen De Wilsdonck en De Vonder met een gymzaal en inclusief een ruimte voor kinderopvangorganisatie Trema en tafeltennisvereniging Smash op het terrein van Parkzicht. Het samenvoegen van de scholen levert een incidentele besparing op ten opzichte van nieuwbouw van twee afzonderlijke scholen. Tevens wordt tegemoetgekomen aan de kindcentrum-gedachte alsmede flexibiliteit voor verdere professionalisering van het onderwijs. Na goedkeuring door de verschillende bestuursorganen van zowel de scholen als de gemeente kan met de voorbereiding van de nieuwbouw worden begonnen. In de begroting 2020 wordt voorgesteld het eenmalig aframen i.v.m. doorschuiven nieuwbouw Basisschool De Wilsdonck. Vanwege de mogelijke samenvoeging met de nieuwbouw van Basisschool De Vonder, wordt de nieuwbouw van Basisschool De Wilsdonck een jaar uitgesteld.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

In december 2018 heeft de gemeenteraad ingestemd met nieuwbouw van De Wilsdonck op locatie Parkzicht. In 2019 is aandacht besteed aan De Vonder die in het IHP ook op korte termijn voor nieuwbouw is aangemerkt. Vanwege de vele onderwijskundige, financiële en maatschappelijke voordelen, is de mogelijkheid onderzocht om twee scholen nieuw te bouwen op locatie Parkzicht. Het schoolbestuur heeft een verkennend traject uitgevoerd naar de keuze tussen de nieuwbouw van twee scholen in één gebouw of het bouwen van een gefuseerde school. In 2021 wordt de definitieve keuze gemaakt in welke vorm de scholen samengevoegd zullen worden en wordt de planvorming verder uitgewerkt. De tijdshorizon voor de oplevering van het gebouw ligt nu in augustus 2023. De scholen starten dan in het schooljaar 2023/2024 in het nieuwe gebouw. Voor de Wilsdonck betekent dit vertraging en voor de Vonder de zekerheid van gehuisvest zijn in een nieuw gebouw.

Onderwijsachterstandenbeleid Gemeenten ontvangen van de overheid jaarlijks middelen voor gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid. De middelen voor het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid zijn bedoeld voor peuters en basisschoolleerlingen. In de regel worden hier kinderen in de leeftijd van 2,5 tot en met 12 jaar mee bedoeld. Het grootste gedeelte van het budget wordt besteed aan voorschoolse educatie voor kinderen van 2,5 tot 4 jaar. Een kleiner gedeelte van het budget gaat (afhankelijk van het vastgestelde gemeentelijk beleid) naar (soms boven schoolse) voorzieningen zoals bijvoorbeeld zomerscholen en schakelklassen voor kinderen van 4 jaar tot en met de leeftijd aan het einde van de basisschool.

36

Programma 4 Per januari 2019 is een nieuwe bekostigingssystematiek voor deze rijksmiddelen ingevoerd voor de verdeling van het geld over de gemeenten. Het CBS heeft een nieuwe indicator ontwikkeld om de kans op onderwijsachterstanden te bepalen. Voor Geertruidenberg betekent dit een verhoging van het budget voor onderwijsachterstanden van € 65.000 in 2018 naar een bedrag van € 294.000 in 2022. Deze nieuwe systematiek zorgt voor grote herverdeeleffecten tussen gemeenten en daarom geldt een overgangsregeling van vier jaar. Door de overgangsregeling ontvangt de gemeente Geertruidenberg pas in 2022 het volledige nieuwe budget voor onderwijsachterstanden. De nieuwe regels die de rijksoverheid aan de OAB-gelden verbindt zijn per datum van dit schrijven nog niet bekend. Bij het actualiseren van het onderwijsachterstandenbeleid op basis van deze nieuwe regels, zullen we bekijken wat deze wijziging financieel betekent en of het budget vanaf 2020 hiervoor toereikend is. In 2020 is een bedrag van € 349.778 ontvangen voor de bestrijding van onderwijsachterstanden. Dit bedrag is voornamelijk besteed aan Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) zoals uitgewerkt in het ‘VVE-beleid gemeente Geertruidenberg per 2020’. Een klein deel is besteed aan de onderwijsachterstandsbestrijding in het primair onderwijs. De resterende bedragen zijn overgeheveld naar 2021.

Subsidie onderwijsbegeleidingsdienst Sinds 2008 valt schoolbegeleiding niet meer onder de taak van een gemeente, maar krijgen basisscholen rechtstreeks vanuit het rijk een lumpsum bedrag voor schoolbegeleiding. In onze gemeente is sinds 2008 de subsidie voor schoolbegeleiding voortgezet. Omdat scholen zelf het geld voor onderwijsbegeleiding ontvangen kan deze gemeentelijke subsidie ook op een andere manier in onderwijs geïnvesteerd worden. Vanaf 2020 zal de subsidie afgebouwd worden. Dit betekent dat er in 2020 een bedrag van € 51.000 voor schoolbegeleiding beschikbaar is. Gezien er de komende jaren een forse taakstelling ligt op het gebied van onderwijshuisvesting zal de subsidie voor schoolbegeleiding gefaseerd ingezet worden bij de uitvoering van het integraal huisvestingsplan (IHP). In 2020 is conform de begroting, € 51.000 beschikbaar gesteld voor onderwijsbegeleiding. Deze subsidie wordt door de scholen vooral ingezet op groeps- en leerlingenbespreking (consultatie). In 2021 wordt de subsidie verder afgebouwd.

Leszwemmen De gedachte achter de bekostiging van het schoolzwemmen is dat kinderen die geen zwemdiploma hebben, via het schoolzwemmen een diploma kunnen halen. Deze doelstelling wordt binnen het huidige schoolzwemmen echter niet gehaald. Enerzijds doordat het schoolzwemmen door scholen wordt gebruikt als ‘natte gymles’ en er te weinig lessen worden verzorgd voor het kunnen behalen van een diploma en anderzijds omdat de meeste kinderen al een zwemdiploma hebben wanneer zij naar de basisschool gaan. Voor die gezinnen die dit niet kunnen betalen zijn er voorzieningen binnen het armoedebeleid die beter aansluiten bij de doelstelling om alle kinderen een zwemdiploma te laten behalen.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

In de begroting van 2020 is besloten om de bekostiging van het schoolzwemmen te beëindigen, omdat het schoolzwemmen door scholen wordt gebruikt als ‘natte gymles’, er te weinig lessen worden verzorgd voor het kunnen behalen van een diploma en de meeste kinderen al een zwemdiploma blijken te hebben als zij naar de basisschool gaan. Voor gezinnen, die dit niet kunnen betalen, zijn er voorzieningen binnen het armoedebeleid die beter aansluiten bij de doelstelling om alle kinderen een zwemdiploma te laten behalen. Beleidsindicatoren Nr. Taakveld

Prog. Naam indicator

Gerealiseerd Gerealiseerd Begroot Eenheid 2018

2019

Bron

2020

17. 4. Onderwijs 4

Absoluut verzuim

9

7

7 Aantal per 1.000 leerlingen

RBL

18. 4. Onderwijs 4

Relatief verzuim

105

100

100 Aantal per 1.000 leerlingen

RBL

19. 4. Onderwijs 4

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

1.5

1.2

1.2 % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

RBL

37

Opmerkingen

Programma 4

Wat heeft het gekost? Jaarrekening 2019

Begroting 2020

Begroting 2020 na wijziging

Jaarrekening 2020

Verschil rekening/ begroting 2020

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Lasten

2.036

2.069

2.414

2.523

-109

Baten

340

499

477

511

-34

Saldo

1.696

1.570

1.937

2.013

-75

Lasten

0

0

60

60

0

Baten

38

0

370

361

9

Saldo

-38

0

-310

-301

-9

Lasten

2.036

2.069

2.474

2.583

-109

Baten

378

499

847

872

-25

Saldo

1.658

1.570

1.627

1.711

-84

Resultaat bestemming

Gerealiseerd resultaat

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

*bedragen x1.000

Verbonden partijen

In dit programma zijn de bijdragen aan de volgende gemeenschappelijke regelingen opgenomen: Gemeenschappelijke regeling voor de uitvoering van de administratieve en inhoudelijke taken over het voorkomen van schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten Het Regionaal Bureau Leerplicht onderhoudt voor onze gemeente de leerplichtadministratie en voert de inhoudelijke taken betreffende het voorkómen en tegengaan van schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten voor onze gemeente uit. Informatie over deze regeling kunt u vinden in de paragraaf F Verbonden partijen en in het separate raadsvoorstel over de jaarrekening 2020 van de Verbonden Partijen.

38

Programma 4

Risico’s in de begroting Leerlingenvervoer Het leerlingenvervoer kost ongeveer € 300.000 per jaar. Er is een toename te zien in het aantal leerlingen dat naar het speciaal (basis) onderwijs gaat, waardoor de totale kosten voor vervoer ook hoger uitvallen. Daarnaast is er steeds vaker sprake van complexe problematiek. Wanneer er vanwege een structurele lichamelijke, verstandelijke, psychische of zintuiglijke handicap vervoer naar verder gelegen scholen toegekend moet worden, betekent dit veelal individueel (en daardoor relatief duur) vervoer. Hierdoor kan het budget overschreden worden. Door met aanvragers in overleg te gaan over mogelijke alternatieve oplossingen proberen we het risico op overschrijdingen te beperken. In 2020 was er opnieuw een toename in het aantal leerlingen dat naar het speciaal (basis) onderwijs gaat en een beroep doet op leerlingenvervoer. De kosten kwamen daardoor neer op € 400.000, terwijl primair € 320.000 was begroot. Tijdens de lockdown in 2020 vond nauwelijks leerlingenvervoer plaats in de periode dat de scholen gesloten waren. Er is voor deze periode een voorschotregeling van 80% aan de vervoersbedrijven doorbetaald. Er moet nog vastgesteld worden of er (deels) nog terugbetaling van dit voorschot plaats moet vinden. Daarnaast is er vanwege corona tijdelijk een extra touringcar ingezet waarvan de kosten ongeveer € 12.000 bedroegen.

School kan bouwplan niet realiseren i.v.m. onvoldoende beschikbare middelen Voor de vervangende nieuwbouw van de scholen zijn en worden normbedragen ter beschikking gesteld. Echter gezien de huidige prijsontwikkelingen in de bouw bestaat het risico dat de ter beschikking gestelde (en te stellen) budgetten niet voldoende zullen zijn. De bouwplannen met kostenramingen van nieuwbouwlocaties zijn of worden daarom getoetst door een onafhankelijk bureau op het uitgangspunt van de gemeentelijke bekostiging: sober, doelmatig en overeenkomstig de eisen van het Bouwbesluit. Voor de vervangende nieuwbouw van de scholen zijn en worden normbedragen ter beschikking gesteld. Gezien de huidige prijsontwikkelingen in de bouw bestaat echter het risico dat de ter beschikking gestelde (en te stellen) budgetten niet voldoende zullen zijn. Tevens geldt vanaf 2021 de verplichting om BENG te bouwen. De bouwplannen met kostenramingen van nieuwbouwlocaties zijn of worden daarom getoetst.

Risico’s naar aanleiding van jaarrekening

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

Naar aanleiding van de jaarrekening zijn geen nieuwe risico’s geconstateerd.

39

Programma 5

Mens, Zorg en Inkomen Wat wilden we bereiken en wat hebben we ervoor gedaan? WMO Gelet op de schaarse financiële middelen staan geen nieuwe beleidsinitiatieven op de rol. Zoals in de kadernota 2020 reeds is aangegeven willen wij in 2020 ons beleid meer bestendigen en ons met name richten op de noodzakelijke verbindingen tussen de verschillende onderdelen van het sociaal domein. Dit moet o.a. resulteren in een Beleidsplan 3D en op termijn in een 3D begroting/verordening. De focus zal in 2020 ook liggen op kwaliteit, waarbij we ons steeds de vraag stellen of alle projecten voldoende bijdragen aan de speerpunten uit het raadsprogramma. Daarnaast hebben wij in de kadernota 2020 geconstateerd dat, ondanks dat we fors investeren in de versterking van de 0de lijn/algemene voorzieningen (programma Langer Thuis, buurtsportcoach, ontmoetingspunten in de wijk, mantelzorgbeleid etc.), we het beroep op maatwerkvoorzieningen (onder andere Wmo-begeleiding en jeugdhulp) eerder zien toenemen dan afnemen, met alle forse kostenverhogingen van dien. Ook nieuw ingezet rijksbeleid, waaronder de invoering van het abonnementstarief, versterkt de vraag naar maatwerkvoorzieningen. We investeren nu én in de versterking van onze algemene voorzieningen én blijven geconfronteerd worden met kostenverhoging op het gebied van onze maatwerkvoorzieningen.

Vraag is in hoeverre de gemeente deze situatie langer wil en ook kan (financiële draaglast) continueren, nog los van de vraag welke mogelijkheden de gemeente heeft om deze situatie te beïnvloeden. Een pas op de plaats en nadere bezinning op de ontstane situatie is gewenst.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

2020 is voor iedereen en ook zeker voor de Wmo een bijzonder jaar geweest. Door corona werden er in het afgelopen jaar vaak andere dingen van ons verwacht dan er op voorhand was voorzien. In 2020 was het plan ons beleid meer te bestendigen en ons meer te gaan richten op de noodzakelijke verbindingen tussen de verschillende onderdelen van het sociaal domein. Er is dan ook het afgelopen jaar gezamenlijk gewerkt aan het Beleidskader Sociaal Domein, de ontwikkeling van het Loket Werk Inkomen Zorg, het beleidskader Beschermd Wonen, de Dementievriendelijke Gemeente, het Programma Langer Thuis, de Samenwerkende Welzijnsorganisaties. We hadden daarbij oog voor de noodzakelijke verbindingen die dan nodig zijn, maar werden enigszins beperkt door corona, omdat de fysieke bijeenkomsten die hiervoor nodig waren geen of beperkt doorgang konden vinden. Het beroep op de maatwerkvoorzieningen is ook in 2020 onverminderd hoog gebleven. Door de vaststelling van de knelpuntennotitie Sociaal Domein is ons ruimte gegeven om in 2021 onder andere de kostenbeheersingsmaatregelen Wmo verder door te gaan voeren.

40

Programma 5 Transformatie sociaal domein / Driesporen benadering We blijven de driesporenbenadering hanteren om verder vorm te geven aan de transformatie van het sociaal domein. Aan deze driesporenbenadering (optimale toegang, organiseren van effectieve zorg en ondersteuning, versterking voorliggend veld) is ook in 2020 verder gewerkt. De resultaten hiervan worden hieronder weergegeven.

Vormgeving van een optimale toegang sociaal domein Tijdelijke urenuitbreiding Klantmanager Inkomen We zien aan de ene kant het klantenbestand afnemen, maar zien aan de andere kant een toename van bezwaar- en beroepsschriften waardoor de extra tijdelijke inzet van personeel nodig blijft. Daar waar bijvoorbeeld wordt ingezet op fraudebestrijding, neemt het werk van de inkomensconsulenten en de juridisch kwaliteitsmedewerker toe. Deze tijdelijke uitbreiding geeft de gelegenheid op de momenten dat het nodig is formatie in te zetten en af te schalen als dat vanwege de ontwikkelingen nodig is. Het beschikbare budget wordt dan ook flexibel ingezet om het dienstverleningsniveau te kunnen waarborgen. Daar waar afgelopen jaren sprake was van een tijdelijke urenuitbreiding van 22 uur per week, wordt dit gehalveerd en wordt volstaan met 11 uur per week. In 2020 wordt onderzocht of en in welke mate verdere voortzetting nodig is. In november 2020 is de evaluatie ‘Naar een optimale Toegang’ behandeld in de raad en heeft de raad met de behandeling van de begroting 2021 besloten, aan de hand van de behaalde resultaten en de nog openstaande actiepunten, de pilot met een jaar de verlengen. Mede vanwege corona kon de tijdelijke urenuitbreiding niet geheel worden ingezet op bijvoorbeeld huiscontroles in het kader van fraudepreventie en het daaruit voortvloeiend werk.

Anderzijds is er in 2020 wel extra personele inzet gepleegd vanwege de toename van bezwaar en beroepszaken, hetgeen in de knelpuntennotitie Sociaal Domein de raad bij de behandeling van de begroting 2021 heeft doen besluiten hiervoor ook in 2021 extra capaciteit vrij te maken. Ook is er capaciteit ingezet voor de uitvoering van de Tozo.

Het organiseren van effectieve zorg en ondersteuning Algemeen In 2020 stellen we het beleidsplan vast voor het sociaal domein (Wmo, Jeugdwet en Participatiewet). Zoals in een raadpleegbrief al aangegeven wordt voor de hieraan verbonden kosten een extra incidenteel budget gevraagd van € 49.000 voor 2020. In 2020 is gezamenlijk verder vormgegeven aan het Beleidskader Sociaal Domein. Door corona heeft het proces enige vertraging opgelopen. Het Beleidskader zal in 2021 ter besluitvorming worden voorgelegd.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

AED aankoop Structurele verlaging budget met € 8.000 voor aankoop en onderhoud van gemeentelijke AED’s. Inmiddels kunnen wij de onderhoudskosten na gebruik van een AED declareren bij de RAV, waardoor een kleiner budget toereikend is. In 2020 zijn er geen nieuwe AED’s en buitenkasten aangekocht. Het budget is dus uitsluitend gebruikt aan onderhoud.

Beschermd Wonen In het kader van de decentralisatie van Beschermd Wonen per 2021 is in 2018 de visienota Opvang en Bescherming in de Regio Breda vastgesteld. De uitwerking en implementatie hiervan volgt in 2020. In 2020 is het Beleidskader Beschermd Wonen tot stand gekomen en vastgesteld in de raadsvergadering van februari 2021. Dit beleidskader wordt uitgewerkt zodat we voor o.a. de toegang, de inkoop en de regionale samenwerkingsvorm klaar zijn voor de (uitgestelde) decentralisatie in 2022.

41

Programma 5 Subsidiebeleid Op basis van het nieuwe subsidiebeleid Sociaal Domein bepalen we de subsidieplafonds. Voor 2020 gaat het om: * Waarderingssubsidies € 7.500 (voor incidentele waarderingssubsidies). * Projectsubsidies € 20.000. In het subsidieplafond ten behoeve van de projectsubsidies is de voorgestelde bezuiniging ad € 10.000 verwerkt. Het plafond van € 7500 voor incidentele waarderingssubsidies is gehandhaafd. Het plafond voor deze subsidies is niet bereikt; door het coronavirus zijn er minder subsidies aangevraagd. Ook het subsidieplafond voor de projectsubsidies is gehandhaafd. De bezuiniging van € 10.000 op de projectsubsidies is gerealiseerd. In 2020 is één aanvraag voor projectsubsidie ingekomen en gehonoreerd.

Activiteitensubsidies Voorstel is om geen stimulering meer in te bouwen voor activiteitensubsidies in het subsidiebeleid Sociaal Domein. Bij de herijking van het subsidiebeleid in februari 2018 is door uw raad besloten om organisaties/verenigingen die een activiteitensubsidie ontvangen, de mogelijkheid tot een extra subsidie te geven bij het organiseren van een unieke activiteit voor een prioritaire doelgroep (ouderen, jeugd of mensen met een beperking), niet alleen zijnde de eigen doelgroep. Het gaat dus om een subsidie bovenop de al te verstrekken reguliere subsidie. Omdat 2019 het eerste jaar is waarover dit extra bedrag kan worden aangevraagd (bij de verantwoording voor 1 mei 2020) en organisaties hier rekening mee houden, wordt geadviseerd dit pas door te voeren over de subsidies 2020 en verder. Dit betekent wel dat het subsidieprogramma moet worden aangepast. Alle reguliere activiteitensubsidies zijn gehandhaafd. De mogelijkheid tot subsidie voor een extra activiteit voor een specifieke doelgroep, niet zijnde de eigen doelgroep, zijn in 2020 geschrapt in verband met bezuinigingsopgave. Dit heeft bij de stelpost activiteitensubsidies een bezuiniging van € 30.000 opgeleverd.

Subsidie GGD West-Brabant De beleidsuitgangspunten en technische begrotingsvoorstellen in de begroting 2020 van de GGD leiden tot meerkosten. Bij de vaststelling van de begroting GGD is hiermee inmiddels al ingestemd tot een bedrag van € 30.047. Voorgesteld wordt om op de gemeenschappelijke regelingen een generieke bezuinigingsopgave van 5% in te voeren. Realisatie van deze bezuinigingsopgave is mede afhankelijk van het feit of hiervoor een meerderheid kan worden behaald in het Algemeen Bestuur. Het coronavirus heeft veel invloed op de werkzaamheden en financiën van de GGD. Naast de beleidsuitgangspunten en technische begrotingsvoorstellen, heeft het coronavirus in 2020 geleid tot meerkosten voor de GGD. Het Rijk heeft de directe meerkosten door de coronacrisis die de GGD gemaakt heeft in 2020 gecompenseerd. Er is een generieke bezuinigingsopgave van 5% vastgesteld voor de gemeenschappelijke regelingen. Deze is door de GGD in 2020 niet gehaald.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

Samenwerkende welzijnsorganisaties In 2019 is een BCF-uitvoeringsovereenkomst gesloten met de samenwerkende welzijnsorganisaties (Trema, MEE, SWOG en Surplus), in principe voor de duur van een tweetal jaren (2019 + 2020). Met de organisaties is afgesproken dat er verbeterslagen worden gemaakt (betere beschrijving van de te bereiken resultaten en de daarbij passende indicatoren én meer integrale aanpak en samenwerking op onderdelen). Ook is een bezuinigingsopgave vastgelegd voor 2020 van € 30.000, oplopend naar € 50.000 in de jaren daarna. In 2020 bezien we op basis van de resultaten en verbeterslagen of een vierjarige BCF-overeenkomst kan worden gesloten voor de jaren 2021-2024. De organisaties kenden in 2020 een moeilijk jaar door corona en veel personele wisselingen. De ingediende offerte 20212024 gaf het college helaas nog onvoldoende basis en houvast om een subsidie te verlenen voor de duur van vier jaren. De aangegeven verbeterslagen vergen nog stappen om tot realisatie en borging te komen. Voor 2021 is derhalve wederom tot een eenjarige subsidieverlening besloten. De bezuinigingstaakstelling is verwerkt, waarbij het college een aantal optimalisatieslagen heeft benoemd, die er mede toe moeten leiden dat een en ander niet ten koste gaat van het huidige niveau van dienstverlening.

42

Programma 5 Programma Langer Thuis In 2020 geven we uitvoering aan het plan van aanpak Langer Thuis voor de kern Raamsdonksveer-Zuid. Daarna stellen we nog een plan van aanpak op voor de kernen Raamsdonksveer-Noord en Geertruidenberg en ronden we de kernenaanpak af met de organisatie van een bijeenkomst in Raamsdonk. In de kadernota 2020 hebben we uw raad reeds voorgesteld om voor de uitvoering van het plan van aanpak voor Raamsdonksveer-Zuid een incidenteel uitvoeringsbudget á € 50.000 beschikbaar te stellen. Dit is met name bedoeld voor de aanpak van vraagverlegenheid en eenzaamheid, meer levensloopbestendige woningen, (onderzoek naar) ontmoetingsplekken in de wijk, ondersteuning bij burgerinitiatieven en acties die vallen onder ‘laaghangend fruit’. Per 2021 wordt voorgesteld om € 10.000 structureel te bezuinigingen op de algemene kosten van het Programma Langer Thuis (publiciteit, drukwerk, ondersteuning). We gaan ervan uit dat in 2021 meerdere projecten van het programma Langer Thuis zijn gerealiseerd en de ontwikkelkosten afnemen. De fysieke bijeenkomsten Langer Thuis in de kernen Geertruidenberg en Raamsdonk hebben geen doorgang kunnen vinden in verband met corona. In plaats daarvan is een enquête Langer Thuis ontwikkeld, die naar alle 55-plussers in deze twee kernen is verstuurd. De resultaten hiervan worden verwerkt tot een plan van aanpak.

De raad wordt verzocht om het eerder beschikbaar gestelde uitvoeringsbudget hiervoor ad € 50.000 over te hevelen naar 2021. De uitvoering van aantal projecten is door corona en de personele wisselingen bij de welzijnsorganisaties vertraagd. Wel is woningcorporatie Thuisvester inmiddels op ons verzoek gestart met het project “dubbele duurzaamheid” waarbij, naast klimaatverduurzaming, tegelijkertijd wordt gekeken naar levensloopbestendigheid en veiligheid van woningen.

Mantelzorg en vrijwillige inzet

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

We hebben steeds meer mantelzorgers in beeld. Tevens hebben we uitvoering gegeven aan een mantelzorgwaardering voor jonge mantelzorgers. Om op deze ontwikkelingen in te kunnen spelen, actualiseren we in 2020 het beleid rondom de mantelzorgwaardering. Stichting Surplus Welzijn voert namens de gemeente, via een subsidie, het mantelzorgbeleid (mantelzorgondersteuning en mantelzorgwaardering) uit. Daarnaast voeren we de actiepunten uit de nota Mantelzorg en Vrijwillige inzet uit. In overleg met Surplus heroverwegen we ons beleid om zo de structurele bezuinigingsopgave van € 21.000 per jaar uit te voeren. Aan de raad is voorgesteld het budget voor de mantelzorgwaardering te halveren, maar daarmee heeft de raad niet ingestemd. Hierdoor heeft de beoogde bezuiniging geen doorgang kunnen vinden. Stichting Surplus Welzijn heeft het mantelzorgbeleid uitgevoerd. Surplus heeft activiteiten uitgevoerd om (jonge) mantelzorgers te ondersteunen. De noodzaak hiertoe was groter in het licht van de toegenomen zorglast door corona. Het mantelzorgcompliment is uitgereikt. In het kader van de nota Mantelzorg en Vrijwillige inzet is gestart met het toewerken naar het predicaat mantelzorgvriendelijke gemeente. Hieraan wordt in 2021 verder gewerkt. Verder is een start gemaakt met het uitvoeren van een onderzoek naar de behoeften van vrijwilligers op het gebied van deskundigheidsbevordering.

Dit wordt in 2021 afgerond.

Dementievriendelijke gemeente We streven ernaar een Dementievriendelijke Gemeente te worden. Op dit moment wordt een plan van aanpak opgesteld en de uitvoering daarvan vindt in 2020 plaats (voor 2020 is € 15.000 beschikbaar voor de uitvoering van dit plan van aanpak. In het plan van aanpak wordt opgenomen wat de financiële consequenties zijn voor 2021 e.v.). Het plan van aanpak Dementievriendelijk Geertruidenberg is gereed, hierover heeft de gemeenteraad besloten in februari 2021. Drie werkgroepen zijn gestart met de uitvoering van de eerste activiteiten uit dit plan, zoals bijvoorbeeld het versturen van nieuwsbrieven en het verspreiden van voorlichtingsmateriaal.

43

Programma 5 In verband met corona is op het gebied van fysieke activiteiten minder voortgang geboekt dan beoogd. Daar waar mogelijk is de activiteit omgezet in een vorm die wel past bij de doelgroep en de maatregelen. Omdat bepaalde activiteiten niet zijn doorgegaan is het beschikbare budget niet volledig besteed.

Algemene voorzieningen (waaronder subsidie) Voorgesteld wordt om dit beperkte structurele budget van € 12.600 per jaar voor de realisatie van nieuwe algemene voorzieningen op het vlak van maatschappelijke ondersteuning te schrappen. We willen in de komende jaren met name bezien in hoeverre we de effectiviteit en kwaliteit van bestaande voorzieningen kunnen verbeteren. Tevens kan wellicht het beschikbare budget voor projectsubsidies (€ 20.000) worden ingezet, wanneer financiële ondersteuning gewenst is. Contractmanagement De werkelijke uitgaven blijven in 2019 achter op de begroting en dit zal naar verwachting ook in 2020 het geval zijn. Het is daarom gerechtvaardigd deze uitgavenpost naar structureel beneden bij te stellen met € 7.000 per jaar. De post Algemene Voorzieningen kent uiteindelijk een kleine onderbenutting die grotendeels veroorzaakt wordt door enerzijds een onjuiste boeking van de Doeluitkering Brede Aanpak Dak- en Thuislozen en anderzijds door het niet geheel ingezette budget voor Dementievriendelijke Gemeente. Ook hier hebben een aantal projecten door corona minder aandacht kunnen krijgen dan vooraf was voorzien.

Eerstelijnsloket Wmo / MEE Plus Vanwege een aantal wijzigingen die mede verband houden met de herinrichting van het CJG kan dit bedrag vanaf 2020 structureel met € 50.000 per jaar naar beneden worden bijgesteld. Van deze bijstelling wordt een bedrag van € 25.000 gereserveerd omdat er nog een bedrag beschikbaar dient te blijven voor de huisvestingskosten van het SWT in de nieuwe CJG zodat per saldo een voordeel van € 25.000 resteert.

Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020

In 2020 heeft de evaluatie van het Visiedocument ‘naar een optimale toegang’ plaatsgevonden. Dit heeft geleid tot een Plan van Aanpak doorontwikkeling ‘naar een optimale toegang sociaal domein’. Hiermee is in januari 2021 gestart.