Jaarrekening-2020- definitief
Tekst van het document
Jaarstukken 2020
Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020
Inhoudsopgave Voorwoord
3
Samenvatting
5
Deel A Jaarverslag
6
Programma 1 Leefbaarheid, Wonen en Duurzaamheid
7
Programma 2 Economie, Recreatie en Toerisme
27
Programma 3 Sportvoorzieningen
30
Programma 4 Onderwijs
35
Programma 5 Mens, Zorg en Inkomen
40
Programma 6 Gemeentelijke gebouwen, Monumenten, Kunst en Cultuur
54
Programma 7 Dienstverlening en bedrijfsvoering
57
Programma 8 Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
64
Programma 9 Overhead
67
Paragrafen
69
Paragraaf A – Lokale heffingen
69
Paragraaf B – Weerstandsvermogen en risicobeheersing
77
Paragraaf C – Onderhoud kapitaalgoederen
85
Paragraaf D – Financiering
88
Paragraaf E – Bedrijfsvoering
94
Paragraaf F – Verbonden partijen
97
Paragraaf G – Grondbeleid
99
Paragraaf H – Rechtmatigheid
105
Paragraaf I – Corona
108
Deel B Jaarrekening
114
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
115
Inleiding
115
Stelselwijzigingen
115
Baten en lasten
116
Balans
117
Financiële positie
149
Overzicht baten en lasten 2019
151
Toelichting op het overzicht baten en lasten
152
- Programma 1 Leefbaarheid, Wonen en Duurzaamheid
152
- Programma 2 Economie, Recreatie en Toerisme
163
- Programma 3 Sportvoorzieningen
165
- Programma 4 Onderwijs
167
- Programma 5 Mens, Zorg en Inkomen
169
- Programma 6 Gemeentelijke gebouwen, Monumenten, Kunst en Cultuur
177
- Programma 7 Dienstverlening en bedrijfsvoering
179
- Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
183
- Overzicht Overhead
186
Overzicht baten en lasten per taakveld
188
Overzicht baten en lasten per taakveld naar programma
190
SISA verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen
198
2
Voorwoord Met genoegen bieden wij u de jaarstukken 2020 aan. Hierin
In onze gemeenschap zagen we een enorme veerkracht.
leggen wij verantwoording af over het in 2020 gevoerde beleid
Veel sectoren als onderwijs en zorg regelden veel zaken zelf
en de daarbij behorende financiële resultaten.
en hadden buiten korte lijnen en betrokkenheid, weinig inzet van ons als gemeente nodig. Inwoners hielpen elkaar met
Het jaar 2020 zal de geschiedenisboeken in gaan als het jaar
boodschappen, keken naar elkaar om en regelden attenties
waarin de wereld te maken kreeg met het Covid-19 virus. Waar
voor eenzame ouderen.
in het begin van 2020 nog werd gedacht dat het “allemaal wel mee zou vallen” blijkt dat de impact van het virus enorm is. In
Covid-19 heeft een enorme impact op onze inwoners, bedrijven
alle geledingen van de maatschappij kregen we te maken met
en maatschappelijke partners. Mensen ervaren steeds meer
de effecten. In het begin van deze crisis ging het vooral over
moeite met het naleven van de regels. Ondernemers kampen
de druk op de zorg. Later ging het over terrassen, horeca en
langdurig met onzekerheid of hun bedrijven het gaan redden
winkels waarbij we als land tot twee keer toe in een lockdown
of niet. Ook op onze organisatie is de impact groot. Covid-19
gingen. Het grootste gedeelte van Nederland ging op slot.
maakte het voor onze bestuurders en haar ambtenaren niet gemakkelijk. Vanaf het voorjaar 2020 draaien verschillende
Ook onze gemeente kreeg het nodige voor haar kiezen. Met
medewerkers mee in de crisisstructuur om onze rol in de
name in de laatste twee maanden van het jaar steeg het aantal
bestrijding van Covid-19 te kunnen vervullen. En wat zou het
mensen dat positief op corona testte flink. In 2020 stierven
effect zijn voor de plannen die wij in de begroting hadden
helaas 23 inwoners aan de gevolgen van Covid-19. Ons mede-
opgenomen en kunnen we bereiken wat we wilden bereiken?
leven gaat uit naar iedereen die door deze ziekte dierbaren moet
Hoe zouden de bezuinigingen die afgelopen jaar in de begroting
missen en naar de inwoners die ermee besmet waren en er nog
2021-2024 zijn doorgevoerd zich in het begrotingsjaar 2020 zich
steeds de gevolgen van ondervinden.
verhouden en uiteraard de vraag wat de (financiële) impact van de Covid-19 pandemie op onze gemeente zal zijn.
Veel activiteiten of projecten werden uitgesteld of gingen niet door. Denk hierbij aan de herdenking van 75 jaar bevrijding en
Gelukkig kunnen we aangeven dat veel zaken wel doorgang
de Veerse Dag. Politiek maakten we een crisis mee en moesten
hebben kunnen vinden. Dezelfde veerkracht, als we in onze
de raadsvergaderingen anders worden georganiseerd.
gemeenschap ervaarden, zagen we ook terug in onze
Ambtenaren werden min of meer verplicht om thuis te werken
organisatie. Er is, ondanks de omstandigheden, hard gewerkt.
en fysiek contact was niet of zeer beperkt mogelijk. Thuiswerken
Ook de gemeenteraad werkte (online) gestaag door en nam de
en videobellen was de norm. Door stevige inzet van onze ICT-
nodige besluiten. Wel hebben we moeten constateren dat ook
afdeling en het inzetten van extra hard- en software maakten
een aantal zaken niet of niet volledig zijn gerealiseerd.
Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020
we een snelle omschakeling van fysiek naar online.
3
Voorwoord Wel rekenen wij erop dat deze in 2021 tot een goed einde kun-
in de komende jaren behoorlijke financiële uitdagingen.
nen worden gebracht. Daar waar Covid-19 als oorzaak van de
Covid-19 heeft meer dan ooit blootgelegd dat de veerkracht
vertraging wordt gezien is dit in de toelichting op de cijfermatige
van gemeenten onder druk staat door de scheve verhoudingen
afwijkingen opgenomen.
tussen de taken en inkomsten vanuit het Rijk in het sociaal domein. De onderhandelingen tussen de Vereniging Nederlandse
Ondanks alles is het ons gelukt om mooie resultaten te reali-
Gemeenten en het Rijk om meer financiën en een gelijkwaar-
seren of processen in gang te zetten waarvan we de komende
diger positie te verkrijgen hebben ook op het moment van dit
jaren resultaten gaan zien. We denken hierbij aan de renovatie
schrijven nog geen positieve uitkomst. Ook onze reserveposities
van de zwembaden die nagenoeg is afgerond. Na vele bestuur-
en solvabiliteitsratio staan hierdoor onder druk.
speriodes onduidelijkheid ten aanzien van de Schattelijn is er een besluit gevallen dat in de basis zal gaan bijdrage aan de
Met name de zorgkosten vergen blijvend aandacht. Uiteraard is
culturele, toeristische en recreatieve ambitie van de gemeente.
al vóór 2020 nagedacht over de inzet van maatregelen om de kosten beheersbaar te maken, zoals de inzet van kwaliteits-
Door de samenvoeging van het WMO-loket en de diverse
audits, de start van de pilot met een praktijkondersteuner bij
loketten van Sociale Zaken in het Loket Werk, Inkomen en Zorg
huisartsen voor jeugd en het verbeteren van de management-
brengen we de exacte vraag van de mensen die ons om onder-
informatie om meer inzicht te krijgen in de data. In 2020 is het
steuning vragen beter in beeld en zijn we in staat daar adequa-
Lokaal Uitvoeringsplan Jeugdhulp vastgesteld. Hierin staan
ter op te reageren, zodat de beslissing van de ene hand het werk
diverse projecten benoemd om enerzijds de transformatie
van de andere niet teniet doet.
binnen het jeugddomein verder vorm te geven en anderzijds meer grip te krijgen op de kosten binnen de jeugdzorg.
2020 stond ook in het teken van het opstellen van de Omgevingsvisie Geertruidenberg. De strategische visie in het kader
Bij de WMO loopt sinds medio 2020 een pilot met een wijk
van de aankomende omgevingswet die als basis dient voor het
GGD-er die mede ten doel heeft onnodige verwijzingen naar
in de toekomst op te stellen omgevingsplan en programma’s.
dure zorg te voorkomen. Voorts is er bij de laatste aanbesteding
De Omgevingsvisie geeft onze ambitie weer, ook op nieuwe
voor de persoonlijke begeleiding (2019) een nieuwe categorie in
thema’s als biodiversiteit, klimaatadaptatie en energie. De visie
het leven geroepen, de waakvlamfunctie, die moet voorkomen
is eind 2020 als ontwerp ter inzage gelegd. Inwoners en andere
dat begeleidingstrajecten onnodig blijven duren en waarbij
belanghebbenden konden vanaf dat moment hun zienswijzen
afgeschaald wordt waar dat kan en weer opgeschaald waar dat
kenbaar maken.
moet. Hierbij wordt wel steeds een vinger aan de pols gehouden. Ook voor de WMO is in 2020 een plan van aanpak opgesteld om
Ook kwam in het tweede deel van het jaar onze boa-capaciteit
de kosten te beheersen. Hierin worden een aantal maatregelen
weer op orde en onderhielden we extra intensief contacten met
beschreven waarmee op termijn de sterk oplopende kosten in
ondernemers, verenigingen en inwoners. Er werden hulpstructu-
het Sociaal Domein, en met name die van Wmo-begeleiding,
ren voor inwoners opgezet die behoefte hadden aan ondersteu-
teruggedrongen moeten worden.
ning door Covid-19 en er werd door keihard werken uitvoering
Eén van deze maatregelen betreft het sterker sturen op resultaten.
gegeven aan de extra steunmaatregelen voor ondernemers
Deze strakkere sturing vindt zowel op cliënt- als op aanbieders-
vanuit het Rijk.
niveau plaats. Ook moet hierdoor een verschuiving van de
Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020
zorgzwaarte plaatsvinden: lichte ondersteuning daar waar dat Omdat de impact van Covid-19 niet begrensd wordt door de
kan en verantwoord is en zwaardere vormen van ondersteuning
einddatum van een boekjaar zullen we ook in 2021 nog de
voor een zo kort mogelijke termijn, waarna deze ook afgebouwd
nodige effecten merken. Vandaar ook dat wij, ondanks een
wordt (ook indien verantwoord) naar een lichtere vorm.
positief resultaat over 2020, willen blijven benadrukken dat
Daarom benadrukken we het belang om scherp naar financiën
behoedzaamheid rondom financiën cruciaal blijft. Ondanks de
te blijven kijken, bewuste afwegingen te maken in de plannen
genomen maatregelen in de begroting 2021-2024, zien we ook
voor de toekomst en scherp te zijn en te blijven op risico’s.
4
Samenvatting Financiële resultaten op hoofdlijnen
Het totaal van de afwijkingen bedraagt € 68.000 voordelig. Het
Hieronder geven wij de financiële resultaten van 2020 op hoofd-
resultaat bestaat, op hoofdlijnen, uit een incidenteel voordeel
lijnen weer. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u
van € 972.000, waarvan na resultaatbestemming € 248.000
naar de toelichting bij de programma’s, zoals opgenomen in het
resteert en een structureel nadeel van € 180.000. In hoeverre
gedeelte jaarverslag en naar de toelichting op de financiële afwij-
het structurele nadeel doorwerkt in de begroting 2021 - 2024
kingen, zoals opgenomen in het jaarrekeninggedeelte. Evenals
valt nu nog niet te zeggen. Dit zal bij de Turap 2021-1 worden
voorgaande jaren zijn de bedragen, daar waar mogelijk, afgerond
beoordeeld.
op duizendtallen. Hierdoor ontstaat in sommige tabellen een
Resultaatbestemmingen:
afrondingsverschil. De jaarrekening 2020 sluit met een overschot van € 792.000. Dit overschot is inclusief de bedragen die in 2020 zijn overgehouden vanwege vertraging als gevolg van Covid-19. Ook zijn er een aantal uitgavenposten waarover in 2020 reeds is besloten c.q. een bestelling is geplaatst, maar waarmee op basis van de voorschriften (levering heeft nog niet plaatsgevonden) geen rekening
Omschrijving
Bedrag
V/N
Jaarrekeningresultaat uit reguliere bedrijfsvoering
€
792.000
V
Resultaatbestemmingen
€
724.000
N
Jaarrekeningresultaat na resultaatbestemming
€
68.000
V
gehouden mag worden bij de bepaling van het jaarrekeningsaldo op 31 december 2020. Deze zogenaamde “zachte verplichtingen”
De specificatie van de resultaatbestemmingen treft u aan in het
vallen in beginsel in het rekeningsaldo en zullen in 2021 beschik-
jaarrekeninggedeelte. Daarin is tevens een overzicht opgenomen
baar gesteld moeten worden. Het gaat hier om een totaal bedrag
van de aanwending/vrijval van de budgetten die gedekt worden
van € 724.000.Bij het raadsbesluit stellen we voor deze middelen
uit de Vrije Algemene Reserve (VAR).
te bestemmen voor de verschillende doelen. Feitelijk is het (netto)
Risico’s versus interne beheersing
jaarrekeningresultaat daarmee berekend op € 68.000.
In de jaarstukken wordt in de programma’s een toelichting Het resultaat is het saldo van een veelheid van (veelal incidentele)
opgenomen op de belangrijkste risico’s, waaronder de top 10
afwijkingen ten opzichte van de begroting. In de onderstaande
risico’s, zoals opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen
tabel worden een aantal significante afwijkingen, niet uitputtend,
en risico-beheersing. Hierbij wordt tevens aangegeven welke
genoemd die mede hebben geleid tot het rekeningresultaat.
risico’s zich hebben voorgedaan in 2019 en welke beheersmaat-
In deel B Jaarrekening, is per programma op detailniveau een
regelen het college daartoe heeft genomen. De risico’s, die zijn
toelichting opgenomen van de afwijkingen van zowel de baten
opgenomen in de top 10 van de paragraaf Weerstandsvermogen,
als de lasten.
zijn voorzien van een cijfer. Dit cijfer correspondeert met het
Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020
cijfer in de top 10. Omschrijving
Bedrag
V/N
Saldo Turap 2020-3
€
133.000
N
Overhead
€
399.000
V
Voorzieningen wethouders
€
106.000
N
Onroerende zaakbelasting Niet Woningen €
102.000
N
Bijdrage Provincie A27
€
150.000
V
Uitkeringen WWB
€
167.000
V
Voorziening dubieuze debiteuren Soza
€
220.000
N
Afwikkelingsverschillen BTW/BCF
€
75.000
V
WMO, diverse onderdelen
€
194.000
N
Omgevingsvergunningen
€
65.000
V
Overige mutaties
€
33.000
N
Jaarrekeningresultaat uit reguliere bedrijfsvoering
€
68.000
V
5
Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020
Deel A Jaarverslag
6
Programma 1
Leefbaarheid, Wonen en Duurzaamheid Wat wilden we bereiken en wat hebben we ervoor gedaan? Verkeer Hooipolder Wij voeren een landelijke en regionale lobby, waar mogelijk in samenwerking met onder andere Stichting A59stoplichtenvrij.nu en haar medestanders voor een volwaardig knooppunt. Zowel het reguliere takenpakket verkeer, als de begeleiding van de verbreding A27, is als prioriteit aangemerkt. Om hieraan invulling te geven voegen we capaciteit toe aan het taakonderdeel verkeer voor de periode tot 2023. Incidenteel komt dit neer op een jaarlijks bedrag van € 73.000, waarvan dekking is voorzien door aanwending van de Vrije Algemene Reserve. Overigens wordt ingeschat dat, als gevolg van te maken keuzes, dit bedrag beperkt zou kunnen worden tot € 50.000. Deze keuzes zullen separaat aan de raad worden voorgelegd. Indien realiseerbaar kan de aanwending van de VAR eveneens naar beneden worden bijgesteld. In 2020 is capaciteit toegevoegd aan het taakonderdeel verkeer om de verschillende onderdelen van de verbreding A27/Hooipolder de gevraagde aandacht te kunnen geven.
Zo is in 2020 is gestart met de voorbereidingen voor het verleggen van kabels en leidingen, is het Tracébesluit (TB) A27 onherroepelijk geworden, is een start gemaakt met de vertaling van het TB naar een bestemmingsplan, is de samenwerking tussen wegbeheerders opgezet om gezamenlijk een minder-hinder aanpak op te zetten (aanvullend op RWS) voor de werk-in-uitvoering fase en zijn de eerste “verkenningen” over invulling van het inpassingsplan / afstemming met aangrenzende projecten of ontwikkelingen gestart. Het bleek mogelijk om de benodigde capaciteit op te vangen binnen de bestaande formatie en daarvoor beschikbare budgetten. Van het incidenteel beschikbaar gestelde budget is geen gebruik gemaakt.
Uitwerking visie wegenstructuur omgeving Hooipolder Onze gemeente zet zich, samen met de gemeente Waalwijk, in voor de verdere uitwerking van het Hooipolderplus-plan. Hiervoor is voor de jaren 2020 en 2021 € 20.000 noodzakelijk voor het doen van onderzoeken. Tevens wordt beoogd om te komen tot snelheids- en overlast beperkende maatregelen.
Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020
Samen met alle betrokkenen is een visie opgesteld met daarin een voorstel voor maatregelen voor de korte-/ middellange en langere termijn. Doel is om leefbaarheid, verkeersveiligheid en bereikbaarheid in het gebied tussen Waspik en Raamdonksveer, als gevolg van (veranderende) A27/A59 nu, tijdens de werk-in-uitvoering fase en in de eindsituatie, te borgen. Dit plan wordt begin 2021 ter besluitvorming aangeboden. De provincie neemt ook deel aan het project en heeft reeds een subsidie toegekend voor het verbeteren van de route Waspik Raamsdonksveer buiten het lint om.
7
Programma 1 Verkeersveiligheid Knelpunten (blackspots) worden, mede op basis van de samenlevingsagenda, door het uitvoeren van verkeersveiligheidsaudits beoordeeld. De suggesties, zoals genoemd in het raadsprogramma 2018-2022, nemen wij hierin in elk geval mee. Voor het uitvoeren van deze voorbereidende stap is een bedrag van € 10.000 noodzakelijk. Dit bedrag is bij Turap 2019-2 beschikbaar gesteld. Het niet uitvoeren van verkeersveiligheidsaudits leidt niet naar een (de beste) oplossing op het gebied van verkeersveiligheid. De resultaten van de audit dienen als basis voor een consultatie van de samenleving. Nadien zal beoordeeld worden, of en zo ja, op welke wijze (op onderdelen) tot uitvoering dient te worden overgegaan. In 2020 zijn de objectieve data over verkeersongevallen en gereden snelheden in onze gemeente verzameld. Hierbij is gebruik gemaakt van verkeersongevalsgegevens van geregistreerde ongevallen. Dit zijn ongevallen waarvan politie en/ of verzekeringsmaatschappij een melding hebben gekregen. De snelheidsdata betreffen flooting-car data van verplaatsing, die met smartphones en in-car navigatiesystemen geregistreerd zijn. Het betreffen anonieme gegevens die niet terug te leiden zijn naar individuele ritten.
Onderzoek circulatieplan Markt De evaluatie wordt in 2019 afgerond. Afhankelijk van de keuzes die worden gemaakt op basis van deze evaluatie kan dit leiden tot aanpassingen en hiermee heeft dit mogelijke financiële consequenties. Op dit moment zijn deze consequenties echter nog niet inzichtelijk. Begin 2020 is het verkeersonderzoek uitgevoerd met als evaluatiepunten verkeer, parkeren, gebruik Markt en fietsbewegingen. De uitkomst van deze evaluatie heeft geleid tot het raadsbesluit van 12 november 2020, waarmee er voor nu geen aanpassingen worden uitgevoerd.
Routing centrum Raamsdonkveer De evaluatie van ‘de knip Keizersdijk’ in Raamsdonkveer kan, afhankelijk van de keuzes die worden gemaakt, leiden tot maatregelen binnen het centrum van Raamsdonkveer. Er is nog geen zicht op de financiële consequenties.
Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020
Met het raadsbesluit om de verkeerskundige knip in de Keizersdijk niet op te heffen of te wijzigen en deze knip opnieuw te evalueren na ombouw van knooppunt Hooipolder, is er geen sprake geweest van (nieuwe) maatregelen binnen het centrum.
Groenvoorziening Wij zijn aan de slag gegaan om de biodiversiteit in het buitengebied te vergroten. Lokale natuurverenigingen en belangstellende bewoners worden hierin betrokken en kunnen meedenken waar de kansrijke gebieden liggen. Het uiteindelijke doel is meer ecologisch beheer in het buitengebied. We willen hierbij aansluiten bij het waterschap door op enkele plaatsen sinus maaibeheer toe te gaan passen wat uitermate gunstig is voor de biodiversiteit. De kosten van € 25.000 voor het vergroten van de biodiversiteit bekostigen we voortaan structureel uit het budget voor het duurzaamheidsprogramma. Biodiversiteit is daarin ook opgenomen als doelstelling.
8
Programma 1 Daarnaast willen we op enkele plaatsen het gemaaide gras ruimen en afvoeren waardoor de bermen verschalen en het aantal (bloemrijke) soorten zal toenemen, wat onder andere ten gunste is voor de met uitsterven bedreigde wilde bij. Ook trekken we meer op met de natuurfederatie door bijvoorbeeld nestkasten op te hangen als natuurlijke bestrijder van de eikenprocessierups. Samen met de natuurfederatie zijn nestkasten opgehangen, takkenrillen geplaatst en bijenhotels gemaakt. We hebben een populierenbos omgevormd naar een gevarieerd bos en er zijn een aantal bermen ingezaaid met een biologisch bollenmengsel voor de bijen en andere insecten. Er ligt een geheel nieuw bermbestek dat, in samenwerking met het waterschap en de omliggende gemeenten, is opgesteld en op elkaar afgestemd. Op deze manier ontstaat een groot ecologisch lint. Dit bestek wordt in 2021 in uitvoering gebracht. Op diverse plaatsen is het gemaaide gras opgerold en afgevoerd, zodat de bermen verschralen. Aan de Eendrachtsweg en de Centraleweg is gestart met het sinus maaien.
Uitvoering natuurprojecten In 2017 is het regionale bod: ‘Groene troefkaart klimaatadaptatie’ opgesteld. Aan dit regionale bod werkten 10 gemeenten, waterschappen en terreinbeheerders onder coördinatie van Regio West-Brabant. Het bod betekent ontwikkeling van nieuwe natuur en ecologische verbindingszones. Door gebieden beter in te richten kunnen klimaatveranderingen worden opgevangen. Ook biedt het economische kansen, een gezonde leefomgeving en het versterkt de cultuurhistorie. We zien kansen voor verbinding met diverse ontwikkelingen, zoals de nieuw aan te leggen hoogspanningsverbinding, de Donge, de Amercentrale, A59 en diverse projecten, zoals de Slikpolder, Achter de Hoeve en het Plassengebied. Dit regionale bod wordt omgezet in concrete aanvragen. We maken hierbij gebruik van de cofinancieringsregeling van het Groen Ontwikkelfonds Brabant (GOB). Aan dit regionale bod is en wordt nog steeds gewerkt. Er zijn onderzoeklocaties langs de Donge om nieuwe natuur toe te voegen. Dit is onderdeel van het bod.
Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020
Verordening Ruimte - Verordening Natuurbescherming Veehouders moeten hun bestaande huisvestingsystemen op 1 januari 2022 aangepast hebben aan de maximale ammoniakemissie-eisen. Voor deelnemers aan de stoppersmaatregel geldt deze eis vanaf 1 januari 2020. Het komt erop neer dat vanaf 2020 alle stallen ouder dan 15 jaar (20 jaar voor rundveestallen) aangepast moeten worden aan de dan geldende maximale emissieeis. Deze eisen worden stapsgewijs strenger richting 2028. Om te kunnen voldoen aan het gestelde beleid moeten veehouders in 2019 een ontvankelijke aanvraag om omgevingsvergunning voor de activiteit milieu indienen. We zien nu reeds een toename in de aanvragen van agrarische ondernemers, de verwachting is dus dat deze trend zich in 2019 voortzet. Uitgangspunt is dat de kosten worden gedekt binnen de bestaande budgetten van de OMWB. Het Bestuursakkoord 2020-2023 van de Provincie Noord-Brabant zorgde voor een belangrijke wijziging die invloed heeft op geldende data waaraan bedrijven moeten voldoen. Door de richtinggevende uitspraak, in het Bestuursakkoord en de vertaling daarvan in de Interim Omgevings Verordening dat de resultaatverplichting, om gemiddeld op bedrijfsniveau te voldoen aan de emissie-eisen, doorschuift naar 1 januari 2024, verwachten de OMWB en wij dat de aanvragen vooral in 2023 zullen worden ingediend en dat de piek aan de vergunningverlening dan plaatsvindt.
Door één bedrijf wordt gebruik gemaakt van de stoppersregeling. 9
Programma 1
Klimaatadaptatie In dit kader is begin 2019 via de regionale samenwerking een stresstest uitgevoerd. Deze stresstest betreft het gevaar op overstroming vanuit de rivieren, wateroverlast door neerslag en overlast door droogte en hitte. In 2020 voeren we een risicodialoog. Hiervoor is met de regionale samenwerking een beperkte subsidie verkregen om hier een eerste aanzet voor te geven. In de periode 2020-2022 wordt er vanuit de dialoog een uitvoeringsprogramma opgesteld dat in de jaren daarna tot uitvoering komt. Op deze manier geven we invulling aan het bestuursakkoord klimaatadaptatie van november 2018. Momenteel is nog niets te zeggen over de financiële gevolgen voor onze gemeente. Wel kan al gezegd worden dat om droge voeten te houden en tegen hittestress er behoorlijke ingrepen nodig zijn, zowel in de openbare ruimte als bij particulieren en bedrijven. Voor zowel de dialoog als de uitvoeringsprogramma’s zijn extra middelen nodig. We kunnen deze deels onderbrengen in de voorziening van het VGRP+. In 2020 is het proces opgezet voor het voeren van risicodialogen. Deze dialogen zullen meteen opgevolgd worden door de ontwikkeling van de uitvoeringsagenda, die in de loop van 2021 verwacht worden en daarna uitgevoerd kunnen worden. Het proces wordt ondergebracht in de voorziening vanuit het VGRP en de voorziening klimaatadaptatie.
Deze investering zal via de subsidies uit het DPRA voor de maatregelen uit de uitvoeringsagenda terugvloeien. Getracht wordt de uitvoeringsagenda zo goed mogelijk aan te laten sluiten op het op te stellen programma Openbare Ruimte.
Ruimtelijke ontwikkelingen Op verschillende locaties rondom de Grote Kerkstraat liggen gronden van derde(n) waarbij sprake is van een toekomstig ontwikkelings-vraagstuk. Om als gemeente in een dergelijk geval regie/grip te hebben op het soort en omvang van de ontwikkeling en daarnaast deze ontwikkelingen op elkaar af te kunnen stemmen wordt een verkenning opgesteld. Vanwege capaciteitsgebrek en prioriteiten bij andere projecten is er in 2020 nog geen visie voor de gronden tussen de Grote Kerkstraat-Rembrandtlaan-Rubenstraat opgestart. Ook is er op dit moment geen budget om dit geheel zelfstandig op te pakken. In 2021 zal met de verschillende stakeholders in het gebied bekeken worden hoe in samenspraak tot visievorming en ontwikkeling gekomen kan worden.
Digitaal stelsel landelijke voorziening DSO-LV
Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020
In het kader van de Omgevingswet is landelijk afgesproken (tussen de VNG en het rijk) dat de kosten van het beheer van het digitaal stelsel landelijke voorziening (DSO-LV) vanaf 2020 tot en met 2023 gedeeltelijk worden gedekt uit het Gemeentefonds. Hiertoe wordt jaarlijks 18 miljoen euro uit het Gemeentefonds onttrokken. Voor onze gemeente is dit een bedrag van € 23.000. De gevolgen hiervan zijn verwerkt in de gemeentebegroting 2020. Vanwege de complexiteit en de oplopende kosten van DSO, is door het rijk besloten de inrichting van het DSO te beperken (en de invoering van de Omgevingswet met een jaar uit te stellen) en eerder dan in 2023 met de gemeenten af te stemmen wat de daadwerkelijke kosten van de invoering van het DSO voor gemeenten betekent. Onderzoek naar de daadwerkelijke kosten vindt nu plaats en is naar verwachting afgerond in april 2021. Daarna vindt landelijk besluitvorming plaats over de inhoud en vorm van het DSO.
Algemene Bepaling Omgevingsrecht (WABO) Wet Kwaliteitsborging voor Bouwen De inwerkingtreding van de Wet Kwaliteitsborging voor Bouwen blijft vertraging oplopen. De minister BZK heeft nu aangegeven om de wet gelijk te willen invoeren met de Omgevingswet die gepland is op 1 januari 2021. De VNG, Vereniging Eigen Huis en Bouwend Nederland zijn van mening dat het huidige wetsvoorstel niet leidt tot betere kwaliteit tegen aanvaardbare kosten. Met de komst van deze wet zou de preventieve toets op bouwtechnische voorschriften en het toezicht van Bouw & Woningtoezicht komen te vervallen. De overheid draagt de taken en verantwoordelijkheden dan over aan de private markt. De leges zullen door deze ontwikkeling onder druk komen te staan. De invoering van de Omgevingswet is medio 2020 uitgesteld naar 1 januari 2022. Aangezien de Wet Kwaliteitsborging voor bouwen tegelijk zal worden ingevoerd, heeft deze ook vertraging opgelopen.
10
Programma 1
Timmersteekade De havengelden van de historische schepen en de Beroepsvaart dekken 50% van de kosten. Het college komt conform een motie met een separaat voorstel voor de dekking van de overige 50%. De steigers van de historische schepen zijn vernieuwd. Dit heeft langer geduurd dan de bedoeling was, waardoor de inkomsten lager zijn uitgevallen dan geraamd. Over de periode dat de schepen er niet hebben gelegen zijn ook geen liggelden betaald.
Integrale veiligheid Bijdrage Baronie Interventie Team
Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020
In het kader van integraal toezicht in relatie tot ondermijning werken de gemeenten in de Baronie samen in het Baronie Interventie Team (BIT). Ten behoeve van het BIT is een projectleider aangesteld. De kosten hiervoor worden naar inwoneraantal verdeeld onder de gemeenten. In 2020 is een nieuwe projectleider voor het BIT gestart. Het jaar 2020 stond in het teken van het verkrijgen van zicht en inzicht. Door corona konden niet alle acties doorgaan, maar desondanks hebben in de gemeente Geertruidenberg meerdere geslaagde actiedagen plaatsgevonden waaronder een grote integrale controle op Dombosch I en de Pontonnier waarbij er geen zware overtredingen zijn geconstateerd. Verder zijn meerdere bedrijven in de gemeente bezocht om hen te informeren over de gevaren van ondermijning in het kader van hun legale bedrijfsprocessen.
Middelen Boa’s Sinds 2017 hebben we 2 boa’s in dienst. Voor de professionalisering is de aanschaf van diverse materialen en budget voor het wegslepen van voertuigen structureel noodzakelijk. Daarnaast is een budget geraamd voor de portofoons, welke noodzakelijk zijn in het kader van veiligheid en efficiëntie. De Boa’s zijn voorzien van de noodzakelijke uitrusting om veilig hun werk te kunnen uitvoeren. Het gebruikte budget voor het wegslepen van voertuigen is afhankelijk van het aantal keren dat een voertuig moet worden weggesleept en of kosten van wegslepen verhaald kunnen worden.
11
Programma 1 Illegaal grondgebruik We starten in 2019 een actieve aanpak voor de verkoop van reststroken en aanpak onrechtmatig grondgebruik. Hiermee willen we voorkomen dat eigendom wordt verloren door verjaring. Daarnaast stellen we eenduidige regels om ongelijkheid tegen te gaan. De verwachte opbrengst van de te verkopen reststroken bedraagt € 50.000 in 2020. Door allerlei interne oorzaken (mutaties, personeelsverloop, ziekte e.d.) is het niet gelukt dit plan van aanpak af te ronden en tijdig op de agenda van de raad te krijgen. Hierdoor vindt verschuiving van de geraamde opbrengst van € 50.000 plaats naar 2021. In november 2020 heeft de raad ingestemd met de ‘Aanpak oneigenlijk grondgebruik en verkoop van reststroken’. Hierna is het aanbestedingstraject opgestart. De gunning en start van de opdracht worden medio 2021 verwacht, waarna uitvoering kan worden gegeven aan de aanpak.
Wegen en infrastructurele werken Riolering In 2020 bereiden we de rioleringswerken Ravelijn fase 2 en de Zandheuvel voor. Deze werken combineren we met kleinschalige herinrichting. Vanuit het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP+) pakken we ook Haven (Raamsdonksveer), Valeriaanstraat, Regentenstraat en Vorsterstraat aan. Ravelijn fase 1 en 2 worden na de voorbereiding van fase 3 uitgevoerd. Zandheuvel is voorbereid en aanbesteed in de vorm van een bouwteam. Uitvoering is in voorbereiding genomen. Project De Haven (Raamsdonksveer) is een onderdeel van plan Donge-oevers. Met de Valeriaanstraat zijn de voorbereidingen gestart voor het maken van een ontwerp. Voor de Regentestraat en Vorstenstraat is de voorbereiding uitgesteld i.v.m. corona. Het houden van bewonersavonden is niet mogelijk geweest.
Kabels en leidingen We heffen precariobelasting aan bedrijven over het netwerk van kabels en leidingen die zij onder, op of boven de gemeentegrond exploiteren. In een van de beroepszaken over de precariobelasting voor ondergrondse en bovengrondse kabels is een vaststellingsovereenkomst gesloten. Voor 2020 betekent dat dat de precario is vastgesteld op € 11.000.
Markeringen Het werkbudget wordt afgeraamd met € 10.000. Het onderhoud van de markeringen is namelijk op voldoende niveau waardoor er minder budget noodzakelijk is.
Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020
De bezuiniging heeft niet geleid tot tekortkomingen in het onderhoudsprogramma. Van asfaltwegen, die deel hebben uitgemaakt van het jaarprogramma wegen 2020, is de markering ten laste van de voorziening wegen gekomen
Elektronische bedrijfsvoering Medewerkers van de gemeente komen op allerlei plaatsen in aanraking met elektrische installaties. Het gaat hierbij om evenementenkasten, rioolgemalen, weekmarktvoorzieningen en installaties zoals meterkasten in gebouwen enz. Het invullen van de elektrotechnische bedrijfsvoering is een wettelijke verplichting vanuit de Arbowet en het Arbobesluit. Dit project hebben we gezamenlijk met de gemeente Drimmelen opgepakt om de kosten te beperken en waar mogelijk van elkaar te leren. Als vervolgstap gaan we gezamenlijk een installatieverantwoordelijke aanstellen. Door onderbezetting in de gemeente Drimmelen heeft dit vertraging op gelopen. De aanstelling van een installatieverantwoordelijke is niet geëffectueerd. In 2021 wordt dit proces verder opgepakt.
12
Programma 1 Waterwegen/vaarwegen Doordat de werkelijke kosten lager uitvallen kan een besparing worden gerealiseerd op de uitgaven voor de 360 graden foto’s (wordt uitgevoerd door Cyclomedia). Het beschikbare bedrag is toereikend geweest om de geplande werkzaamheden uit te kunnen voeren.
Kaartbeheer en kadaster Doordat de werkelijke kosten lager uitvallen dan geraamd kan het werkbudget worden afgeraamd. Tezamen met waterwegen/vaarwegen bedraagt de besparing € 10.000. Het beschikbare bedrag is toereikend geweest om de geplande werkzaamheden uit te kunnen voeren.
Openbare verlichting De voorziening wordt opgeheven. Binnen het huidige begrotingsbudget openbare verlichting is voldoende ruimte voor afschrijving van de huidig bekende investeringen. Door het opheffen van de voorziening valt de storting vrij van per jaar gemiddeld € 55.000. In 2020 zijn 350 stuks SOX-lampen verspreid over de gemeente vervangen. Het project vervangen verlichting Stationsweg is in voorbereiding. Het project zal in 2021 worden uitgevoerd.
Verkeer Mobiliteitsplan Ons mobiliteitsplan dateert uit 2011 en is feitelijk toe aan actualisatie. Met de Omgevingswet in aantocht achten wij het verstandig de actualisatie van het mobiliteitsplan aan de implementatie van de Omgevingswet te koppelen. Van een financiële vertaling binnen de Omgevingswet is (nog) geen sprake. Ook een uitloop van de implementatie van deze wet is hierin niet meegenomen als risico. Het gemeente breed parkeeronderzoek vindt niet in 2020 plaats maar wordt doorgeschoven. Dit onderzoek wordt eens in de vier jaar uitgevoerd. De kosten van dit parkeeronderzoek bedragen € 7.500 en worden dus pas in 2022 voorzien.
Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020
Zoals aangegeven is het actualiseren van het mobiliteitsplan gekoppeld aan de implementatie van de Omgevingswet. Nog bezien moet worden op welke wijze de actualisatie van het mobiliteitsplan wordt vormgegeven. De ingangsdatum van deze wet is inmiddels bepaald op 1 januari 2022.
13
Programma 1
Duurzaam veilig Er wordt in de toekomst geen bedrag op voorhand in de begroting opgenomen. Pas met de besluitvorming over projecten wordt een benodigd bedrag meegenomen. Door geen bedrag op voorhand op te nemen wordt er structureel € 41.000 bespaard. Daar staat tegenover dat het bijbehorend subsidiebedrag vanuit de Provincie verhoudingsgewijs lager wordt. Concreet gaat het om een lagere bijdrage van € 20.000. Zoals is aangegeven wordt dit op projectniveau meegenomen.
Wijkbudget Om meer gehoor te geven aan de wensen en ideeën van inwoners en ter bevordering van de leefbaarheid en de sociale en maatschappelijk cohesie in de wijk, is het wijkbudget beschikbaar gesteld. Het wijkbudget kent enkele kaders, maar we geven vooral de inwoners een kans om een eigen initiatief (met omwonenden) te realiseren. Binnen de kostenpost leefbaarheid- stimulering wijken en buurten wordt er voor het wijkbudget een bezuiniging doorgevoerd van € 15.000. Dit is de helft van het huidige wijkbudget. We stellen dus € 15.000 beschikbaar. In 2020 zijn er in het totaal 21 aanvragen ingediend voor het wijkbudget. 13 daarvan zijn (deels) toegekend en tot realisatie gebracht. 4 aanvragen waren niet geschikt voor het wijkbudget. Hier was onvoldoende draagvlak voor het initiatief vanuit omwonenden óf het aangevraagde bedrag was te groot. 4 aanvragen zijn niet uitgevoerd aangezien dit ging om een buurtactiviteit. Deze zijn vanwege corona geannuleerd.
Kinderboerderij de Kromme Akker Het anders vormgeven van de Kinderboerderij de Kromme Akker in Geertruidenberg door te onderzoeken of het naastgelegen kinderdagverblijf de exploitatie van de kinderboerderij kan overnemen. Hiermee kan de subsidie van € 17.400 worden stopgezet. De gemeente en de kinderboerderij zoeken een manier om de kinderboerderij financieel zelfstandig te maken. In 2020 is samenwerking met onder andere het naastgelegen kinderdagverblijf onderzocht. Helaas is er tot nu toe geen partner gevonden die de exploitatie rond kan krijgen. De kinderboerderij heeft een sponsorplan opgesteld. Door corona is de uitrol van dit plan vertraagd. Het college en het bestuur van de kinderboerderij blijven in gesprek over aanvullende oplossingen om de kinderboerderij financieel zelfstandig te maken.
Volkshuisvesting
Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020
Met de vaststelling van de Woonvisie is gelijktijdig invulling gegeven aan de ’Starterslening’, ‘Blijverslening’ en ‘Duurzaamheidslening’. Duurzaamheidslening Het toewijzingsbudget voor duurzaamheids-leningen is, vanwege een gestegen vraag naar deze leningen, in 2020 door de raad verhoogd naar € 400.000. Hierdoor kan de gemeente de duurzaamheidsleningen blijven faciliteren aan de inwoners. Startersleningen In 2020 zijn 16 startersleningen toegewezen.
Milieu Duurzaamheid In 2018 is ons duurzaamheidsprogramma vastgesteld. Voor de uitvoering van diverse projecten was voorzien in een bedrag van € 100.000 voor 2020 en vanaf 2021 in een structureel bedrag van € 200.000. Hiermee wordt in het kader van de bezuinigingsopgave het budget met een derde verlaagd ten op zichtte van de eerder genomen bedragen en daarmee de uitvoering van het duurzaamheidsprogramma getemporiseerd.
14
Programma 1 Het duurzaamheidsprogramma maakt de ambitie van een duurzaam Geertruidenberg in 2050 concreet. De focus ligt daarbij op de komende vijf jaar. In het programma zijn projecten geformuleerd waarmee we direct meters maken en projecten die ons helpen om de verdere transitie stevig in de steigers te zetten. We richten ons op de volgende thema’s: * Energietransitie (besparing en duurzame opwekking). * Mobiliteit. * Klimaatadaptatie. We starten met het opstellen van een warmtevisie, waarin per wijk in onze gemeente wordt aangegeven op welke wijze gas in de wijk wordt vervangen door een andere manier van verwarmen. Het opstellen van een warmteplan per wijk is een verplichting vanuit de rijksoverheid. Voorgestaan wordt om de uitvoering van het Duurzaamheidsprogramma te temporiseren door het uitvoeringsbudget met een derde te verlagen. Concreet betekent dit dat voor 2020 een bedrag beschikbaar wordt gesteld van € 100.000 en voor de daaropvolgende jaren structureel € 200.000. Na wat personele wijzigingen is sinds september 2020 het duurzaamheidsprogramma nieuw leven ingeblazen. Denk daarbij aan de acties rondom de cadeaubonnen energiebesparing, collectieve inkoopactie voor zonnepanelen en de duurzaamheidslening. Ook is een start gemaakt met de transitievisie warmte.
Voor 2020 bracht dit nog niet zoveel kosten met zich mee, waardoor er een restant overblijft van de uitvoeringsgelden. Voor 2021 verwachten we juist meer kosten, vanwege de hernieuwde energie in het duurzaamheidsprogramma. Voorgesteld wordt om het restant van het uitvoeringsbudget duurzaamheid 2020 toe te voegen aan het uitvoeringsbudget duurzaamheid 2021.
Afval In 2020 gaan we op basis van het raadsbesluit van 4 juli 2019 verder uitvoering geven aan het nieuwe afvalbeleid. In 2020 is het beleid gewijzigd middels het raadsbesluit van 6 juli 2020, met als resultaat dat wordt overgegaan op invoering van het Nieuwe Inzamelen. Er zijn voorbereidingen getroffen om hieraan uitvoering te geven in de komende jaren. Tevens is het contract voor de milieustraat middels een aanbesteding met 2½ jaar verlengd.
Externe Veiligheid Het Rijk verstrekt aan de OMWB-subsidie voor diverse taken op het gebied van externe veiligheid (zoals bijhouden risicokaart, adviezen externe veiligheid in te ontwikkelen ruimtelijke plannen etc.). Het is onzeker of deze subsidie in 2020 nog verstrekt wordt. Dit is een risico. Het Rijk heeft in februari 2020 besloten nog eenmalig een subsidie te verstrekken. Daarmee is het risico weggenomen.
Ruimtelijke ontwikkelingen Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020
Bestemmingsplannen In afwachting van de inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingswet, worden geen nieuwe gemeentelijke plan aanpassingen meer doorgevoerd. Het geraamd bedrag wordt als bezuiniging voor de begroting 2020 ingezet. Mocht in de toekomst blijken dat op basis van omgevingsvisie gemeentelijke initiatieven noodzakelijk zijn dan zal er een afzonderlijk raadsvoorstel betreffende ontwikkeling aan de raad worden voorgelegd. Omgevingswet De inwerkingtreding van de Omgevingswet (Ow) staat nog altijd gepland voor 1 januari 2022. Het omgevingsplan zal onder de Omgevingswet alle gemeentelijke bestemmingsplannen vervangen. De eerder beschikbare budgetten, voor de actualisering van een groot deel van de bestemmingsplannen, worden overgeheveld en ingezet voor de voorbereidingen op het Omgevingsplan. Verwacht wordt dat de nieuwbouw van het Hoge Veer in Geertruidenberg eind 2019 gereed is. De huidige locatie van het Hoge Veer in Raamsdonksveer komt daarmee in 2020 al deels leeg te staan. In dit kader is vorig jaar een begin gemaakt
15
Programma 1 met een verkenning voor de huidige locatie. In samenspraak met de grondeigenaar, Thuisvester, wordt in 2020 een nieuwe bestemming voor de locatie onderzocht. Hoge Veer De gesprekken met Thuisvester over een nieuwe invulling van de locatie van het oude Hoge Veer in Raamsdonksveer zijn in 2020 nog niet opgestart. Als de nieuwbouwappartementen van Thuisvester in het Koninginnebastion in begin 2021 opgeleverd worden, is het gehele intramurale deel van het Hoge Veer naar Geertruidenberg verhuisd. In het tweede kwartaal van 2021 worden gesprekken met Thuisvester over de locatie weer opgestart en wordt de planvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. Het Tracébesluit (TB) A27 Houten-Hooipolder is in december 2018 door de minister getekend. Naar verwachting zal de Raad van State (Rvs) nog in 2019 de beroepen tegen het TB behandelen. Na het onherroepelijk worden van het TB is de gemeenteraad verplicht vanuit de Tracéwet om binnen een jaar een bestemmingsplan of beheer verordening vast te stellen om het TB planologisch te verankeren. De procedure voor het bestemmingsplan voor de verbreding van de A27 zal dan ook naar alle waarschijnlijkheid in 2020 opgestart worden. Met de verbreding van de A27 is verplaatsen van de locatie van de scouting noodzakelijk.
Op dit moment gaan wij ervan uit dat deze verplaatsing binnen de door RWS beschikbaar gestelde middelen aan scouting Raamsdonksveer en gemeente uitgevoerd kan worden.
Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020
A27 De opdracht tot het opstellen van het bestemmingsplan voor de verbreding van de A27 is verleend aan een adviesbureau. De voorbereidingen hiervoor zijn gestart. De procedure zal medio 2021 worden opgestart en voor het einde van het jaar afgerond kunnen worden. Het betreft alleen het juridisch verankeren van het Tracébesluit. De procedure rondom de nieuwbouw van de scouting is afgerond en onherroepelijk. Het terrein is bouwrijp gemaakt en de bouwwerkzaamheden zijn eind 2020 gestart.
De aansluiting met de openbare ruimte nabij de nieuwbouw van de Wilsdonck vraagt ook aandacht. Momenteel is er nog geen zicht op de kosten van de aanpassingen. Wilsdonk De ontwikkeling van de nieuwbouwplannen van basisschool de Wilsdonck aan de Parklaan zijn in 2020 door Stichting Uniek verder voorbereid, maar nog niet afgerond. Wanneer in 2021 de plannen concreter worden, wordt duidelijk of er nog aanpassingen aan de openbare ruimte noodzakelijk zijn en of het projectbudget hiervoor voldoende ruimte biedt. De dijkversterking heeft in 2020 nog steeds de aandacht van het bestuur. Zoals eerder besloten wordt in de Slikpolder ingezet op natuurontwikkeling. Realisatie dient in de periode 2020-2021 plaats te vinden. Vanwege nieuwe inzichten, onder andere over de toekomstige waterstanden, gaat het waterschap hun voorkeursalternatief voor dijk teruglegging rondom de Slikpolder opnieuw bekijken. De uitvoering zal daarom in 2020 nog niet plaats vinden. Los van vorenstaande ontwikkeling wordt gestart met de ruimtelijke procedure voor de verkabeling 150 kV. 16
Programma 1 Dijkversterking Het waterschap heeft in 2020 nog geen keuze gemaakt in het kader van de dijkversterking rondom de Slikpolder. Wanneer het waterschap hier wel concreter over wordt kan de inrichting van de Slikpolder als onderdeel van het programma Dongeoevers verder opgepakt worden. Het ondergronds brengen van de 150 kV hoogspanningsverbinding Geertruidenberg-Raamsdonksveer staat los van de inrichting van de Slikpolder. De tracékeuze is gemaakt, en de planologische procedure voor het nieuwe tracé aan de zuidkant van Raamsdonksveer is in voorbereiding. Nadat de raad ingestemd had met de procesaanpak voor de verkenning van de supermarktlocatie in Geertruidenberg, is in de tweede helft van 2019 een start gemaakt met de verkenning samen met de vastgoedeigenaar en de inwoners van Geertruidenberg. Zodra een geschikte locatie is gevonden zal de nadere uitwerking plaats vinden. Eventuele procedures kunnen dan in 2020 opgestart worden. De kosten die gemoeid zijn met de procedures komen voor rekening van de vastgoedeigenaar. Supermarktlocatie De zoektocht naar een mogelijke locatie om de supermarkt van het Schonckplein naar toe te verplaatsen is in 2019 gestart. O.a. vanwege de lockdown heeft het proces meer tijd in beslag genomen dan verwacht. Daarnaast heeft de raad door middel van een motie de zoektocht in december 2020 uitgebreid.
Verwacht wordt dat in de raadsvergadering van juni 2021 een advies aan de raad kan worden voorgelegd. Overige ontwikkelingen De actualisering van het bestemmingsplan en de geluidszonering van bedrijventerrein de Pontonnier is in 2020 nog niet afgerond. Zodra één van de ondernemers op het bedrijventerrein meer duidelijkheid heeft gegeven over zijn toekomstplannen kan de procedure verder opgestart worden en afgerond worden.
Gemeentelijke gebouwen Markt 32-38, oude Raadhuis: De panden worden verkocht met behoud van de publieke functie van het oude Stadhuis. Wij gaan er vanuit dat verkoop in 2020 plaats kan vinden. De besparing wordt in 2021 geëffectueerd. In september 2020 heeft de raad besloten om de panden Markt 32-38 aan te bieden, waarbij verhuur het uitgangspunt is. Verkoop is mogelijk als de publieke functies van de panden behouden kunnen worden. Na het raadsbesluit is dit proces onder begeleiding van een makelaar opgestart. Verhuur, dan wel verkoop, wordt eind 2021 verwacht.
Schuttersveld, school: In het kader van herontwikkeling wordt het gebouw eind van het jaar leeg opgeleverd en begin 2020 gesloopt.
Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020
De sloop van het gebouw heeft plaatsgevonden en het terrein is bouwrijp gemaakt).
Julianalaan 103: De voormalig brandweerkazerne aan de Julianalaan wordt verhuurd aan Mid Zuid. De huuropbrengst is € 25.000 per jaar. Het huurcontract met Midzuid is gesloten.
Energietransitie De opgave voor de verduurzaming van de leefomgeving en de energietransitie zijn nog altijd in ontwikkeling. Het opstellen van regionale energiestrategieën vormt één van de onderdelen uit het klimaatakkoord, wat het kabinet op 28 juni heeft gepubliceerd. In de regio West-Brabant is hiermee reeds een start gemaakt. Voor 1 juni 2020 zullen de individuele gemeenteraden de concept RES vaststellen. Tot die tijd zal, ook kijkende naar het duurzaamheidsprogramma en de daarin opgenomen projecten, nagedacht moeten worden hoe en in welke mate Geertruidenberg ruimte moet/ wil bieden aan ‘energieland-
17
Programma 1 schappen’. Vanuit het Rijk komen er bij de vaststelling van het Nationaal Klimaatakkoord mogelijk nog extra opgaven en ook de Regionale Energiestrategie (RES) kan invloed hebben op de inspanning die na vaststelling van gemeente wordt gevraagd. De sterke dynamiek en de zich snel opvolgende ontwikkelingen in de energietransitie betekenen dat er (snel) beleid moet worden opgesteld. Daarnaast kloppen steeds meer initiatiefnemers met duurzame initiatieven, variërend tot de aanleg van een zonneweide tot interesse in het plaatsen van (kleine) windmolens aan bij de gemeente en wordt gevraagd mee te denken, te faciliteren of een besluit te nemen over ingediende plannen. Hiervoor is vaak extra (technische) ondersteuning nodig, deze kunnen worden gedekt binnen de bestaande budgetten. In juni 2020 stemde de raad in met de concept-RES waarin de regionale ambities voor de energietransitie zijn vastgelegd. Voor Geertruidenberg betekent dat 8 GWh aan zonenergie op dak en 24 GWh aan zonenergie op veld. In de aankomende omgevingsvisie wordt aan de raad gevraagd om de zoekgebieden voor deze opwek aan te wijzen. Inmiddels is de concept-RES omgezet in een RES 1.0. Deze RES 1.0 wordt het eerste kwartaal van 2021 behandeld in de verschillende raden in de regio.
Toekomstvisie Amercentrale In 2018 is een eerste verkenning uitgevoerd om kans rijkheid, consequenties en betekenis van diverse toekomstscenario’s in beeld te krijgen. De nadere uitwerking van het meest wenselijke scenario richting een concrete (gedeeltelijke) gebiedsvisie vindt naar verwachting voor een deel in 2020 plaats. In de omgevingsvisie die in voorbereiding is, is een voorkeur opgenomen om tot een mix van twee van de drie geschetste scenario’s te komen. De visie heeft als ontwerp ter inzage gelegen en wordt naar verwachting in juni 2021 door de raad vastgesteld.
Bouwgrondexploitatie
Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020
Komend jaar zal in het teken staan van het woonrijp maken en afronden van de plangebieden Wim Boonsstraat en Brahmsstraat. De Peuzelaar zal als nieuwe gemeentelijke bouwontwikkeling in de vorm van een CPO opgestart worden. Het voor de Rivierkade vastgestelde locatieconcept in combinatie met het plangebied Oude Haven en Achter Hoeven als onderdeel van Donge oevers krijgen in 2020 verder vorm. In 2020 wordt gestart met de bouw van de nieuwe sporthal of sportzaal, een en ander afhankelijk van de uitkomsten van in 2019 plaatsgevonden onderzoek naar de (toekomstige) behoefte de gemeentelijke sportverenigingen. Het plangebied Wim Boonsstraat is gedeeltelijk woonrijp gemaakt en zal in de loop van 2021 worden opgeleverd. Vertraging in de bouw van woningen ligt hieraan ten grondslag. Voor de Brahmsstraat geldt hetzelfde. Het plangebied Peuzelaer is bouwrijp gemaakt en het verkoopcontract met de CPO is getekend. Rond de zomer 2021 wordt met de bouw van de woningen gestart. De gemeenteraad heeft in april 2020 ingestemd met de voorgestane ontwikkeling van de betreffende gebieden horende bij het programma Donge-Oevers en de hiervoor opgestelde exploitatieopzetten zijn geaccordeerd. In 2020 heeft het onderzoek voor de bouw van een nieuwe sporthal of sportzaal plaatsgevonden. Door vertraging in het proces (plan en besluitvorming) is de bouw nog niet gestart.
Omgevingswet Medio 2019 is gestart met het traject om te komen tot een omgevingsvisie: een lange termijnvisie op de gewenste ontwikkeling en kwaliteit van de leefomgeving. De visie geeft uitdrukking aan de identiteit en kernwaarden van ons gebied en vormt de basis voor een gebiedsgerichte benadering, waarbij bestaande en gewenste kwaliteiten en het beheer daarvan in beeld worden gebracht. Het is tevens een zoektocht naar de nieuwe verhoudingen tussen overheid, markt en gemeenschap. Belangrijk onderdeel van dit traject is de participatie die vanaf eind 2019 vorm- gegeven wordt. De planning is de omgevingsvisie medio 2020 gereed te hebben. Op basis van de visie gaan we na welke onderdelen nader uitgewerkt moeten worden in de vorm van een programma. Het programma kan het karakter hebben van een sectoraal uitvoeringsprogramma, een thematisch of gebiedsgerichte beleidsvisie. De op te stellen programma’s hoeven niet vóór 1 januari 2021 klaar te zijn, maar het is wel van belang ons hierop voor te bereiden.
18
Programma 1 Omgevingsvisie De Omgevingsvisie is eind 2020 in concept opgesteld en vervolgens ter inzage gelegd tot en met begin 2021. Tijdens het traject is besloten ook een Milieu effect rapportage (MER) uit te voeren. Aangezien in de Omgevingswet diverse extra belangen naast de milieubelangen meegewogen moeten worden, hanteren we de term omgevingseffectrapportage (OER). Met deze integrale toetsing zijn de af te wegen keuzes en ambities beter onderbouwd. Voor het consulteren van onze ketenpartners en belangenorganisaties is een klankbordgroep samengesteld. Op basis van de visie is verkend welke onderdelen nader uitgewerkt moeten worden in de vorm van een programma. In 2021 gaan we met dit nieuwe instrument vanuit de Omgevingswet meer ervaring opdoen.
Pilot Dombosch Voor de pilot Dombosch is een visie opgesteld. Deze visie gaan we vertalen naar een bestemmingsplan ‘verruimde reikwijdte’/omgevingsplan. Daarvoor wordt nu een nota van uitgangspunten opgesteld. Vaststelling van dit bestemmingsplan is voorzien in 2020. Hiermee gaan we ervaring opdoen met wat er nodig is om een omgevingsplan onder de Omgevingswet te maken. Pilot Dombosch Door capaciteitsproblemen is het vervolg van de pilot Dombosch in 2020 nog niet opgepakt. Dit krijgt een vervolg in 2021. Er is gestart met het maken van een plan van aanpak voor het (tijdelijke) omgevingsplan. Als de Omgevingswet in werking treedt worden alle bestemmingsplannen van rechtswege ‘tijdelijk omgevingsplan’.
DSO Op 1 januari 2021 moet elke gemeente zijn aangesloten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet Landelijke Voorziening (DSO). Het DSO biedt het digitale loket waar je kunt zien welke regels gelden op een locatie, waar je vergunningen kunt aanvragen en waar je op termijn informatie kunt raadplegen over de kwaliteit van de leefomgeving. Dit betekent een technische aansluiting van onze huidige systemen op de landelijke voorziening. Er is een impactanalyse gestart om inzicht te krijgen in de gevolgen van de wetgeving en landelijke ontwikkelingen (waaronder de invoering van de omgevingswet) voor de digitale dienstverlening. Daarnaast moeten onze werkprocessen aangepast worden aan het gewijzigde digitale systeem, nieuwe wetgeving en de lokale regelgeving begrijpelijk maken via digitale dienstverlening, training en opleiding om te werken met het nieuwe systeem en de vereisten van de nieuwe Omgevingswet.
Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020
Per 1 januari 2021 moeten we voldoen aan de vergunning nieuwe stijl. De behandeltermijn van een complexe vergunning gaat van 26 weken naar 8 weken. We gaan hier in 2020 actief mee experimenteren in samenwerking met o.a. de omgevingsdienst. Door aanpassingen van rijksregels zullen minder vergunningen verleend gaan worden. Tegelijkertijd is de verwachting dat meer tijd nodig is voor vooroverleg (zoals huisbezoek) en meer accent op toezicht en handhaving. De legesverordening moet herzien worden, zo ook de overeenkomst met de omgevingsdienst. DSO In 2020 zijn de voorbereidende werkzaamheden, om ons vergunningensysteem aan te passen, aan de vereisten van het DSO opgepakt. De koppeling met het landelijke omgevingsloket is gerealiseerd. Een start is gemaakt met het aanpassen van ons vergunningensysteem aan lokale dienstverleningsvereisten, lokale werkprocessen en beschikkingen. Vanwege het uitstel van de invoering van de Omgevingswet, onduidelijkheden en door capaciteitsproblemen, hebben deze werkzaamheden vertraging opgelopen en zijn doorgeschoven naar 2021. In 2020 zijn de eerste complexe aanvragen met de activiteit milieu en bouwen overgeheveld naar de Omgevingsdienst. Op deze wijze kan de aanvraag efficiënter worden afgehandeld en heeft de aanvrager één aanspreekpunt. Ook het vormgeven van een nieuwe Legesverordening vindt op een later tijdstip plaats.
Dit geldt ook voor de impactanalyse als gevolg van de Wet Kwaliteitsborging (Wkb).
19
Programma 1 Bodemtaken De gemeente gaat per 1 januari 2021 de bodemtaken van de provincie overnemen. In regionaal verband worden de (financiële) gevolgen met de provincie in beeld gebracht. De gemeente krijgt ook verantwoordelijkheid voor het beleid op gebied van: bodem, lucht, geluid, trillingen, geur en externe veiligheid. De gevolgen gaan we in beeld brengen. Hierbij maken we onder andere gebruik van de kennis van de omgevingsdienst. We blijven de ontwikkelingen nauwlettend volgen om de (structurele) financiële effecten van de invoering van de Omgevingswet steeds beter in beeld te krijgen. Bodemtaken Ook de overdracht van bodemtaken is uitgesteld tot 1 januari 2022. Landelijk is in 2020 geen besluit genomen over toedeling van financiële middelen aan de gemeente. Om de overgang van rijksregels voor bodem, lucht, geluid, trillingen, geur en externe veiligheid soepel te laten verlopen heeft het rijk de huidige regels in een zogenaamde “bruidsschat” vastgesteld. Van deze bruidsschat onderzoeken wij per thema en per gebied of we deze waarden willen schrappen, behouden of aanpassen en in het omgevingsplan vastleggen. Zodra de impact van de Omgevingswet op onze dienstverlening en werkwijzen beter in beeld is, kunnen de financiële effecten onderzocht worden.
Om te kunnen bepalen of de structurele effecten van de Omgevingswet budgetneutraal ingevoerd kunnen worden is eind 2020 een landelijk onderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek is begin 2021 beschikbaar. De uitgangspunten van de Omgevingswet vergen een andere werkwijze van de gemeenten. Het raakt dan ook het werk van veel medewerkers. In samenwerking met gemeente Drimmelen en gemeente Altena is nagegaan welke opleidingen en trainingen voor de medewerkers georganiseerd moeten worden. Dit opleidingsplan wordt in 2021 in de markt gezet.
Plassengebied Raamsdonkveer Zuid In 2019 is de ontwikkelvisie voor het plassengebied vastgesteld. In deze ontwikkelvisie worden de kaders en mogelijkheden geschetst waarbinnen dit gebied (her)ontwikkeld kan worden. In 2020 wordt gestart met de ontgronding van de plas aan de Beelaertsweg. In het kader van de verbreding van de A59 zal ook de herinrichting van de Nionplas de nodige aandacht krijgen. Daarnaast werken we met meerdere initiatiefnemers aan de invulling.
Gemeente Geertruidenberg Jaarstukken 2020
In 2020 is een begin gemaakt met het opstellen van een inrichtingsplan voor de Nionplas. Naar aanleiding van gesprekken met de provincie over de plannen rondom de plassen en de watertoren wordt een aanvulling op de ontwikkelvisie plassengebied uit 2018 voorbereid. Voor de Zuidplas (Caron) is principemedewerking verleend voor de vestiging van een paviljoen en zijn onderhandelingen gevoerd met eigenaar Caron om te komen tot een samenwerkingsovereenkomst.
Integrale veiligheid Integraal Veiligheidsbeleid In 2019 is het nieuwe Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022 vastgesteld. De ingezette lijn van de afgelopen jaren houden we vast en zetten we voort met prioriteiten die passen bij de trends en (lokale) ontwikkelingen. De gemeenteraad heeft in 2019 het Integrale Veiligheidsbeleid 2019-2022 vastgesteld. Daarin zijn vier prioriteiten benoemd: 1. Jeugd en Veiligheid. 2. High Impact Crimes. 3. Ondermijning. 4. Zorg en Veiligheid. Verantwoording over deze prioriteiten volgt in de uitgebreide evaluatie over de inzet op het gebied van Integrale veiligheid.
20
Programma 1 Brandweergarages en blusmiddelen Het begrote bedrag werd de afgelopen jaren niet volledig gebruikt. Om die reden is ervoor gekozen om op deze post € 5.000 structureel te bezuinigen. Bezuinigingen hebben niet tot problemen geleid.
Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant Er zijn extra kosten geraamd vanwege het nieuwe kosten verdeelmodel. Dit model is aangepast om aansluiting te houden met de CEBEON maatstaven/verdeling zoals gehanteerd voor het Gemeentefonds. Daarnaast is de begroting gecorrigeerd op basis van de loon- en prijsstijgingen. Van deze stijging heeft de gemeenteraad al kennisgenomen in het integrale raadsvoorstel (juni 2019) over de begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen. In het kader van de bezuinigingsopgave van 5% op de Gemeenschappelijke regelingen die de gemeente Geertruidenberg hanteert in meerjarenperspectief wordt er vanaf 2021 een structurele besparing van € 60.000 op de Veiligheidsregio geraamd. Evenals als voor de gemeenten stond ook voor de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant het jaar 2020 grotendeels in het teken van de coronacrisis. De Veiligheidsregio heeft, rekening houdend met de coronacrisis, de taken op het gebied van o.a. brandweerzorg en crisisbeheersing uitgevoerd. Over deze inzet heeft de Veiligheidsregio verantwoording afgelegd in de eigen P&Cproducten die ook aan de gemeenteraad zijn of worden voorgelegd. Financieel houdt de Veiligheidsregio vast aan de lijn om vanaf 2021 een structurele besparing van 2,5% door te voeren, zoals besloten bij vaststelling van begroting 2021 van de Veiligheidsregio.