Document · PDF

Bijlage 1 Voorjaarsnota 2024

De raad besluit 4 juli 2024, gemeente GeertruidenbergBij agendapunt: Voorjaarsnota 202436.686 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Dat laat onverlet dat we in ons dagelijks werk ook bezig zijn met het verbeteren van onze dienstverlening en een bijdrage leveren aan de programmadoelen. Bijvoorbeeld als we onze brieven aanpassen en begrijpend schrijven. Het onderdeel bestuur wordt volledig vanuit de lijn opgepakt. Daarvoor is geen afzonderlijke programmastructuur ingericht. 6.2 Aanpak bestuur Het programma is onderverdeeld in drie verschillende programmalijnen. 1. Klaar voor de toekomst Samen met onze inwoners stellen we een nieuwe toekomstvisie op.( opvolger G-kracht) 2. Eén overheid 3. Betrouwbaar, toegankelijk en inclusief. We stellen samen met de gemeenteraad regels vast over burgerparticipatie, we verstevigen de relatie tussen college en gemeenteraad. We zetten sterker in op onze communicatie naar buiten, we investeren in dataverzameling en monitoring. 6.3 Aanpak dienstverlening Dienstverlening is en blijft mensenwerk. Ter ondersteuning kunnen verschillende tools worden ingezet, maar uiteindelijk speelt de ambtenaar en de bestuurder een belangrijke rol in het beeld dat inwoners en ondernemers hebben van de dienstverlening van de gemeente. Programmalijnen Het programma dienstverlening is opgebouwd langs drie programmalijnen 1. Kwaliteit, professionaliteit en continuïteit van onze dienstverlening; 2. Klantgerichtheid, we zijn dichtbij en weten wat er speelt; 3.

Betrekken inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners bij zaken, we doen het samen. 1. Kwaliteit, professionaliteit en continuïteit van onze dienstverlening Nr.

Inspanningen

Resultaat

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

Servicenormen dienstverlening opstellen.

Duidelijkheid over wat onze inwoners, ondernemers en partners kunnen verwachten.

Professionalisering.

Communiceren begrijpelijk en helder.

Burgerpeiling/ondernemerspeiling.

Beter beeld beoordeling onze dienstverlening.

Implementatie WOO.

Overheid communiceert proactief. Inwoners krijgen zicht op het handelen van de overheid.

Archief en zaaksysteem in de cloud brengen.

Continuïteit van applicaties gewaarborgd.

Data gedreven werken.

Efficiëntere inzet van onze middelen doordat meer focus kunnen aanbrengen en beter beeld hebben van de situatie.

Digitaal aanvragen evenementenvergunning.

Vermindering administratieve lastendruk bij organisatoren.

Administratieve lastendruk verminderen.

Vermindering administratieve lastendruk; Effectievere inzet van beschikbare middelen.

Intensiveren regionale en lokale samenwerking.

Effectievere inzet van mensen en middelen.

2. Klantgericht, we zijn dichtbij en weten wat er speelt Realisatie voortgang

Nr.

Inspanningen

Resultaat

Door ontwikkelen KCC.

Inwoners worden passend geïnformeerd . Druk op KCC neemt af.

Aanpassing gemeentewinkel.

Ontvangstruimte aangepast en uitstraling verbeterd, meer welkom.

Huis van de gemeente.

Passende werkomgeving, inwoners voelen zich welkom.

Intensiveren Wijkgericht samenwerken.

Inwoners krijgen meer regie over hun leefomgeving. Plannen sluiten beter aan bij de ideeën van burgers.

Locatie bezoeken.

Betere aanvragen, kortere doorlooptijden.

Realisatie financiën

3. Betrekken inwoners, ondernemers en maatschappelijke part/10ners bij zaken, we doen het samen. Nr.

Inspanning

Resultaat

Klachtenafhandeling.

Minder klachten en inwoners, ondernemers voelen zich meer gehoord.

Communicatie jongeren.

Jongeren zijn meer aangesloten en we hebben een beter beeld van hun wensen.

Burgerparticipatie.

Inwoners, ondernemers zijn meer betrokken bij plannen.

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

6.2 Financiële vertaling ontwikkelingen

In onderstaande tabel staan de ontwikkelingen/veranderingen t.o.v. voorgaande begrotingen/de kadernota. Begroting 2024

V/N

Betrekken onze inwoners en maatschappelijke partners meer dan Burgerparticipatie voorheen bij zaken die hen raken

15.000

N=7.500

Brengen ons zaak en archiefsysteem over naar de "cloud"

Cloud eenmalige kosten

60.000

Geen afwijkingen

Brengen ons zaak en archiefsysteem over naar de "cloud". Verhoging jaarlijks onderhoud

Cloud jaarlijkse kosten

15.000

Geen afwijkingen

Totaal

Programmalijn

Omschrijving programmalijn

Toelichting

90.000

6.3 Toelichting op de tabel Burgerparticipatie De komende jaren voeren we burgerparticipatie fasegewijs in en voor de diverse participatietrajecten zijn middelen noodzakelijk. Denk bijvoorbeeld aan extra communicatiemateriaal, folders, de kosten voor bijeenkomsten, externe deskundigheid op specifieke onderwerpen etc. Het voorziene investeringskrediet wordt omgezet in een exploitatie budget Zaak- en archiefsysteem overbrengen naar de cloud Om de continuïteit van ons zaak- en archiefsysteem te verbeteren gaan we deze overbrengen naar de cloud. De inventarisatie is gestart. Op basis van het inkoopbeleid moet voor dit traject een Europese aanbesteding gestart worden. Deze is in voorbereiding.

6.4 Beleidsindicatoren Hoe gaan we dat meten? Strategisch doel

Beleidsindicatoren

Meest recente meting

Beoogd 2024

Bestuur a.

Inzicht in toekomstscenario’s

Als college en raad één overheid

Betrouwbaar, toegankelijk en continu werken aan inclusiviteit

17% heeft heel 30% weinig tot veel geen vertrouwen;34% vertrouwen in weinig tot geen score vertrouwen in overheid hoe de vertrouwen in gemeente hoe de wordt gemeente bestuurd. wordt bestuurd.

Dienstverlening

a. Kwaliteit, professionaliteit en continuïteit van de dienstverlening

Score (digitale) dienstverlening (burgerpeiling) Daling aantal klachten t.o.v. 2022

algemene dienstverlening gem. 6,49; digitale dienstverlening gem. 6,58

Algemene dienstverlening gem. 6,75 digitale dienstverlening gem. 6,75

Aanpassing TR

waardering Score inspanningen klanttevredenheid/waardering gemeente gem. inwoners (burgerpeiling) 6,37

We zijn dichtbij en weten wat er speelt

c. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners betrekken bij zaken die hen raken

Waardering inspanningen gemeente gem. 6,50

Aantal betrokken inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners

In 2025 vindt er het eerstvolgende klanttevredenheidsonderzoek plaats. Wettelijke beleidsindicatoren Voor het programma bestuur en dienstverlening zijn geen wettelijke beleidsindicatoren.

6.5 Investeringen In de volgende tabel zijn de mutaties op de investeringen van programma 6 opgenomen. Begroot

€ 15.000

Wijziging

- € 15.000

Nieuw Krediet omschrijving begroot

Toelichting - Besluit De investering kan komen te vervallen omdat in de exploitatie de kosten worden opgenomen om diverse activiteiten in het kader van burgerpanel te kunnen faciliteren. Besluit: Krediet met € 15.000 verlagen en krediet afsluiten. En een bedrag € 7.500 ten laste van de exploitatie te brengen.

€ 0 23 Burgerpanel voorlichting

6.6 Afwijkingen reguliere taken In onderstaande tabel worden de belangrijkste afwijkingen op de meerjarenbegroting 2024-2027 toegelicht. In beginsel worden afwijkingen toegelicht wanneer het bedrag groter is dan € 25.000. Indien er sprake is van afwijkingen lager dan € 25.000 maar van politiek bestuurlijke importantie worden deze afwijkingen eveneens toegelicht. Afwijkingen lager dan € 25.000, zuiver administratieve mutaties of budgettair neutrale mutaties, zijn wel opgenomen in de begrotingswijziging. Omschrijving

V/N

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

Griffie: Salarissen CAO verhoging van 5,1% in 2024 en 6,1% in 2025 Voor 2024 is ophoging van de ramingen noodzakelijk met € 306.000 en vanaf 2025 = € 452.000 structureel. De CAO loopt tot 1 april 2025. Aanpassing ramingen van Griffie vallen onder programma 6. De overige aanpassingen van de CAO zijn opgenomen onder programma 7.

4.000

7.000

Saldo van de opgavemutaties > 25.000

4.000

7.000

Saldo van de opgavemutaties < 25.000

15.000

24.000

12.000

24.000

Totaal Saldo van de opgavemutaties

11.000

17.000

19.000

17.000

Programma 7 Opgave Financiën en Organisatie 7.1 Ontwikkelingen

7.1 Ambitie en strategie 7.1.1 Ambitie We willen een financieel gezonde gemeente blijven door gemeenschapsgeld op een zorgvuldige, doelmatige en rechtmatige manier te besteden. Het streven blijft om structureel sluitende (meerjaren-)begrotingen op te stellen met ruimte voor tegenslagen. Waarbij de lasten en baten die we hebben moeten bijdragen aan de opgaven die we geformuleerd hebben. 7.1.2 Strategische doelstellingen We hebben vijf doelstellingen geformuleerd: 1. We zorgen voor een sluitende begroting met ruimte voor tegenslagen 2. We hanteren vastgestelde, waaronder ook wettelijke, objectieve en meetbare criteria en ratio’s 3. We ontsluiten de P&C-producten voor iedereen en op een eenvoudige manier 4. We streven meer inzicht in de (financiële) voortgang van alle opgaven na 5. We zorgen ervoor dat de bestedingen rechtmatig worden gedaan 7.2.3 Maatschappelijke effecten In deze opgave zijn twee maatschappelijke effecten die we willen bereiken gedefinieerd. 1. De lastendruk is in balans met de ambities die vanuit alle opgaven zijn geformuleerd. 2. Onze inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop wij conform wet en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen realiseren. 7.1.4 Afbakening Het programma financiën is niet leidend maar complimenterend aan de andere programma’s. De keuzes uit de andere programma’s worden financieel vertaald.

De consequenties en de te maken keuze komen niet alleen in dit programma tot uiting. 7.2 Aanpak 7.2.1 Programmalijnen Het programma is onderverdeeld in twee verschillende lijnen. 1. Lastendruk is in balans met de ambities die vanuit alle opgave zijn geformuleerd 2. Inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop wij conform wet en regelgeving onze middelen besteden en de mate waarin we de doelen realiseren.

Inspanningen

Resultaat

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

Lastendruk is in balans met de ambities Zoeken naar bezuinigingen/heroverwegen oude en nieuwe inspanningen

Structureel sluitende begroting

Optimaal gebruik maken van provinciale/landelijke en Europese subsidies

Dekking (deels) van ambities uit de diverse programma's

Toekomstige invulling WOZ/BAG/Belastingen

Terugdringen van incidentele kosten/bevorderen continuïteit

Onze inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop we onze middelen besteden en de mate waarin we doelen realiseren Nagaan en vaststellen welke ratio’s/KPI’s inzicht geven in de realisatie van onze doelen

Inzicht in realisatie doelen

nvt

Doorontwikkeling pepperflow

inzicht in realisatie doelen en besteding middelen

nvt

Inventariseren aanbestedingen voor raamcontracten

voorkomen van (Europese) aanbestedingsfouten

Lastendruk is in balans met de ambities Voor de komende begroting staan we nog voor een forse inspanning om doormiddel van bezuinigingen/ombuigingen en heroverwegingen een sluitende meerjaren begroting aan te kunnen leveren. Met name de grote uitdaging voor de jaren 2026 en 2027 vergen extra inspanningen. De werving van de subsidie coördinator is nog niet geslaagd. Financieel was deze budget neutraal opgenomen. De taken WOZ/BAG en belastingen gaan met ingang van 1 januari 2025 over naar SVHW Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling Onze inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop we onze middelen besteden en de mate waarin we doelen realiseren In deze tussenrapportage wordt een verbeterslag gemaakt met betrekking tot de beleidsindicatoren voor de diverse doelstellingen in de programma's, deze inspanning vergt nog aandacht in 2024. Het verder ontsluiten van de P&C producten via Pepperflow is in 2024 verder opgepakt. De 1e inventarisatie van aanbestedingen voor raamcontracten heeft plaatsgevonden en er zijn reeds een aantal raamcontracten in 2024 afgesloten. Dit wordt de komende periode verder opgepakt.

7.2 Financiële vertaling ontwikkelingen Er is één mutatie voor de programma onderdeel Financiën ten opzichte van de budgetten opgenomen in de begrotingswijziging Collegeakkoord van 9 februari 2023 Pr

Programmalijn

Omschrijving programmalijn

Afschaffen hondenbelasting (nieuw)

Begroting 2024

V/N

93.000

Uitbreiding/correctie taken Buitenruimte buiten

50.000

Totaal Mutaties

143.000

Toelichting

7.3 Toelichting op de tabel Naar aanleiding van de moties van 2022 (begroting 2023) en de eerdere motie (kadernota 2018) is in de begroting 2024 voorgesteld de hondenbelasting af te schaffen. Deze afschaffing is financieel verwerkt in de primitieve begroting 2024-2027.

7.4 Beleidsindicatoren Hoe gaan we dat meten? Onderdeel Financiën Strategisch doel

Beleidsindicatoren

Meest recente meting

Beoogd 2024

Aanpassing TR

Lastendruk is in balans met de ambities

Structureel sluitende begroting met ruimte voor tegenslagen

- Kengetal structurele ruimte is groter dan 0% - Solvabiliteit is groter dan 20% - Weerstandsratio groter dan 1,4

0,17% (2023)

> 0%

29,66% (2023)

30%

3,37 (2023)

nvt

125%

91%

1,34% (2023)

1,0%

- % terugverdienen We maken optimaal gebruik van provinciale, landelijke salariskosten en Europese subsidies subsidiemedewerker >125% Gemeentelijke woonlasten zijn lager of gelijk aan het landelijk gemiddelde

- % belastingcapaciteit is kleiner of gelijk aan 100%

Onze inwoners en partners hebben inzicht in de wijze waarop we onze middelen besteden en de mate waarin we doelen realiseren Criteria en ratio’s

- Minimaal 1 indicator per doelstelling

Ontsluiting van P&C-producten

- aantal raadpleging Pepperflow

Inzicht in (financiële) voortgang van alle opgaven

- nog ontwikkelen

Rechtmatige besteding

- % Niet acceptabele Rechtmatigheidsfouten kleiner dan 2% van de lasten incl. stortingen in reserves

Organisatie Strategisch doel

Beleidsindicatoren

We brengen in beeld hoe onze organisatie is ingericht en welke kennis en kunde we in huis hebben om de opgaven waar we voor staan het hoofd te kunnen bieden.

Subsidies waarop we een beroep hebben gedaan

Beoogd Aanpassing 2024 TR

Strategische personeelsplanning De gemeente Geertruidenberg onderscheidt zich ten opzichte van andere vergelijkbare werkgevers door in te zetten op aantrekkelijk werkgeverschap

Personeelsverloop

Invulling vacatures Medewerkers onderzoek We onderzoeken onze huisvesting. Voldoet het “huis van de gemeente” nog aan de vereisten op het Zie nadere uitwerking gebied van het hybride werken, duurzaamheid en de consequenties van het werken aan in de opgave Bestuur maatschappelijke opgaven? en Dienstverlening

Wettelijke beleidsindicatoren * cijfer 2023 Nr.

Taakveld

Naam indicator

Jaar

Waarde (Jaarrekening 2023)

Eenheid

Bron

0. Bestuur en ondersteuning

Formatie

2023

8,64

Fte per 1.000 inwoners

Eigen gegevens 7,7

9,0

0. Bestuur en ondersteuning

Bezetting

2023

8,01

Fte per 1.000 inwoners

Eigen gegevens 6,8

8,2

0. Bestuur en ondersteuning

Apparaatskosten

2023

€ 857

Kosten per inwoner

Eigen gegevens € 756

€ 860

Beoogd Aanpassing 2024 TR

0. Bestuur en ondersteuning

Externe inhuur

2023

15,23%

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen

0. Bestuur en ondersteuning

Overhead

2023

12,25%

% van totale lasten

Eigen gegevens 14%

35.

8. Vhrosv

Gemiddelde WOZ waarde

2023

329

Duizend euro

CBS

36.

8. Vhrosv

Nieuw gebouwde woningen

2023

2,08

Basisregistratie Aantal per adressen en 14,3 1.000 woningen gebouwen

37.

8. Vhrosv

Demografische druk

2023

74,5

CBS

74,8

38.

8. Vhrosv

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden

2023

790

In Euro's

COELO

826

39.

8. Vhrosv

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

2023

894

In Euro’s

COELO

904

Eigen gegevens 10,0%

12,5%

328

7.5 Investeringen In de volgende tabel zijn de mutaties op de investeringen van programma 7 opgenomen. Begroot

Wijziging

€ 92.000

€ 18.000

Nieuw Krediet omschrijving begroot € 110.000

Toelichting - Besluit

22 Verduurzaming gemeentehuis 1e fase label c

Werkelijk bedrag is hoger dan begroot, dit wordt veroorzaakt door de indexatie materiaal en arbeid. Besluit: Krediet met € 18.000 te verhogen.

7.6 Afwijkingen reguliere taken In onderstaande tabel worden de belangrijkste afwijkingen op de meerjarenbegroting 2024-2027 toegelicht. In beginsel worden afwijkingen toegelicht wanneer het bedrag groter is dan € 25.000. Indien er sprake is van afwijkingen lager dan € 25.000 maar van politiek bestuurlijke importantie worden deze afwijkingen eveneens toegelicht. Afwijkingen lager dan € 25.000, zuiver administratieve mutaties of budgettair neutrale mutaties, zijn wel opgenomen in de begrotingswijziging. Omschrijving

V/N

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

Overhead Directie, Ondersteuning, Advies, Beleid, Gemeentewinkel, Buitenruimte Binnen en Buiten: Salarissen CAO verhoging van 5,1% in 2024 en 6,1% in 2025 Voor 2024 is ophoging van de ramingen noodzakelijk met € 306.000 en vanaf 2025 = € 452.000 structureel. De CAO loopt tot 1 april 2025. Aanpassing ramingen van Griffie vallen onder programma 6.

302.000

445.000

Overhead cluster Buitenruimte Buitendienst: Bijdrage door evenementen Het beleid rondom het in rekening brengen van de kosten die de gemeente maakt bij de organisatie van evenementen is nog niet vastgesteld. Vandaar dat wordt ingeschat dat er dit jaar geen inkomsten te verwachten zijn.

50.000

Overhead Personeel: Onderuitputting salarissen Op basis van de begrotingsrichtlijnen van de provincie wordt het ramen van onder uitputting niet meer toegestaan. Deze raming dient derhalve te worden ingetrokken.

200.000

Overhead Personeel: Inkoopbureau We vragen meer ondersteuning vanuit het Inkoopbureau tbv aanbestedingen dan we van te voren hebben ingeschat. Een incidentele ophoging van dit bedrag is noodzakelijk. Bij de jaarrekening 2024 worden de kosten van die extra inkoopondersteuning doorgerekend richting de verschillende aankooptrajecten.

72.000

Overhead Personeel: Inkoopbureau Het contractbeheer en -management moet beter geborgd worden in de organisatie. Hiervoor is ons Inkoopbureau Karel gevraagd om daar vorm en inhoud aan te geven. Voor 2025 en verder wordt hiervoor in de Kadernota extra formatie gevraagd. In 2024 is extra budget nodig om e.e.a. op te tuigen door het inkoopbureau waarna we het in 2025 borgen met de extra formatie. In 2024 is incidenteel € 21.000 nodig.

21.000

Overhead Personeel: Onboarding kwartaalactiviteit, samenwerking met Provincie, AOV tientje CAO, Beschikbaarheidsdienst Voor de onboarding van nieuwe medewerkers wordt een introductie-activiteit georganiseerd, de Samenwerking met Provincie en andere gemeenten op het gebied van arbeidsmarktcommunicatie, leren en ontwikkelen en organisatie overschrijdende samenwerking door inzet van themagerichte-pools. Uitvoering CAO 2023 waarin is bepaald dat de gemeente tegemoetkoming arbeidsongeschiktheidsverzekering moet betalen aan medewerkers die een dergelijke verzekering hebben ter compensatie voor vervallen van het 3e ziektejaar. Uitvoering CAO per 1-1-2024 uitbetaling beschikbaarheidsdiensten.

72.000

Overhead Personeel: Onderhoudsronde HR 21 Doorwerking salariskosten onderhoudsronde update functiehuis 2023 en 2 jaarlijkse actualisatie vanaf 2025.

100.000

150.000

200.000

Overhead Personeel: Werving en selectie Budget noodzakelijk voor mogelijkheden om op een andere manier personeel te kunnen werven buiten de daarvoor in de regio afgesproken weg (Careernet).

25.000

Overhead DIV: Inhuur derden De provincie heeft in het kader van het interbestuurlijk toezicht informatiebeheer op 11 oktober 2023 het informatie- en archiefbeheer van de gemeente beoordeeld met ‘voldoet gedeeltelijk’. Op belangrijke onderdelen voldoen wij niet aan de Archiefwet 1995. De opdracht van de provincie is om er voor te zorgen dat de onderdelen voldoen aan de Archiefwet 1995, en zo te komen tot het oordeel “voldoet.” Dit is een incidenteel op te nemen bedrag.

50.000

Deelnemingen en beleggingen: Rente SVN De renteopbrengst van de verstrekte SVN leningen valt hoger uit dan reeds eerder begroot.

33.000

Deelnemingen en beleggingen: Dividend Het te ontvangen dividend van de BNG is gestegen naar €2,50 per aandeel.

30.000

Uitkering gemeentefonds: Algemene uitkering In de decembercirculaire 2023 staat dat de gemeente een lagere uitkering krijgt in 2024. 7 uitkeringspunten.

229.000

Mutaties reserves opgave 7 Financiën: Saldo begroting structureel Inbrengen van de beginstand van de primitieve begroting.

2.089.000

2.150.000

2.325.000

2.282.000

Mutaties reserves opgave 7 Financiën: Saldo begroting incidenteel Inbrengen van de beginstand van de primitieve begroting.

1.914.000

1.648.000

109.000

79.000

Mutaties reserves opgave 7 Financiën: Mutaties reserve ontheemden / Oekraïne Overschot exploitatie opvang Oekraïners in het Hoge Veer wordt toegevoegd aan reserve ontheemden.

818.000

Mutaties reserves opgave 7 Financiën: Mutaties reserve ontheemden / Oekraïne Voor de dekking van de kosten voor onderzoek en uitvoering van locaties die kunnen worden gebruikt voor de opvang van de Ontheemden en Asielzoekers wordt de reserve Ontheemden belast.

36.000

Saldo van de opgavemutaties > 25.000

1.665.000

326.000

3.044.000

3.081.000

Saldo van de opgavemutaties < 25.000

227.000

138.000

Totaal Saldo van de opgavemutaties

1.891.000

464.000

3.182.000

3.219.000

3.3 Reserves en voorzieningen In onderstaande tabellen worden een resumé van de mutaties van de reserves en voorzieningen weergegeven zoals in deze Turap 2024-1 zijn opgenomen. Een storting in de reserve is een Nadeel voor het exploitatiesaldo. Een onttrekking uit een reserve is een Voordeel. Voor de stortingen en onttrekking uit een voorziening wordt dezelfde codering gebruikt. Opgave

Reserve

Reserve Kunst, storting vanwege resultaat

Vrije Algemene Reserve, inbreng structureel begrotingssaldo 2024-2027

2024

2025

2026

2027

2.150.000 V

2.325.000 N

2.282.000 N

6.000 N 2.089.000 V

Vrije Algemene Reserve, inbreng incidenteel begrotingssaldo 2024-2027

1.914.000 N

Reserve Ontheemden / Oekraïne, overschot exploitatie

818.000 N

Reserve Ontheemden / Oekraïne, dekking kosten herhuisvesting Ontheemden

36.000 V

Opgave

Voorziening

Voorziening afvalstoffenheffing, egalisatie lasten afvalverwijdering

Voorziening Geprogrammeerd onderhoud gemeentelijke gebouwen (BRIM)

1.648.000 N

109.000 V

79.000 V

2024

2025

2026

2027

20.000 V

23.000 N

3.4 Recapitulatie afwijkingen programma's In de onderstaande tabellen is de recapitulatie opgenomen van de verschillende afwijkingen per programma, gesorteerd op afwijkingen > € 25.000 en < € 25.000. Saldo van de opgavemutaties > 25.000

V/N

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

Opgave 1 – Leefbaarheid

129.000

207.000

Opgave 2 – Duurzaamheid

30.000

Opgave 3 – Mens en Zorg

39.000

477.000

Opgave 4 – Wonen

77.000

169.000

91.000

Opgave 5 – Economie en Toerisme

83.000

77.000

Opgave 6 – Bestuur en Dienstverlening

4.000

7.000

Opgave 7 – Financiën en Bedrijfsvoering

1.665.000

326.000

3.044.000

3.081.000

Totaal Saldo van de opgavemutaties > 25.000

1.873.000

925.000

3.721.000

3.849.000

Saldo van de opgavemutaties < 25.000

V/N

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

Opgave 1 – Leefbaarheid

71.000

91.000

Opgave 2 – Duurzaamheid

75.000

100.000

Opgave 3 – Mens en Zorg

4.000

118.000

Opgave 4 – Wonen

10.000

6.000

Opgave 5 – Economie en Toerisme

20.000

Opgave 6 – Bestuur en Dienstverlening

15.000

24.000

12.000

24.000

Opgave 7 – Financiën en Bedrijfsvoering

227.000

138.000

Totaal Saldo van de opgavemutaties < 25.000

222.000

247.000

283.000

247.000

V/N

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

58.000

116.000

Totaal Saldo van alle opgavemutaties Opgave 1 – Leefbaarheid

Opgave 2 – Duurzaamheid

105.000

100.000

Opgave 3 – Mens en Zorg

35.000

595.000

594.000

595.000

Opgave 4 – Wonen

87.000

163.000

85.000

6.000

Opgave 5 – Economie en Toerisme

103.000

77.000

Opgave 6 – Bestuur en Dienstverlening

11.000

17.000

19.000

17.000

Opgave 7 – Financiën en Bedrijfsvoering

1.892.000

464.000

3.182.000

3.219.000

Totaal Saldo alle opgavemutaties

2.095.000

1.172.000

4.004.000

4.096.000

4. Algemene uitkering meicirculaire 2024-2028 4.1 Inleiding Algemene uitkering Binnen het gemeentefonds is de Algemene Uitkering de grootste component. In dit hoofdstuk informeren wij u over de financiële ontwikkelingen welke zijn opgenomen in de zogenaamde meicirculaire over de Algemene Uitkering van het gemeentefonds 2024 . In deze circulaire wordt de gemeente geïnformeerd over de gemeentefondsuitkeringen voor 2024 en verder, gebaseerd op de voorjaarsbesluitvorming van het Rijk. De bijdrage uit het gemeentefonds voor de gemeente Geertruidenberg bedraagt in 2024 ruim € 44.000.000. Vanaf 2026 is een sterke afname van de algemene uitkering te constateren (vanwege het zogenaamde Ravijnjaar) en bedraagt de algemene uitkering ongeveer € 41,5 miljoen. Gemeenten ontvangen in principe op drie tijdstippen in het jaar informatie over de gemeentefondsuitkeringen: in mei op basis van de Voorjaarsnota, in september op basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. Sinds 2023 worden ook onze P&C producten aan deze cyclus gekoppeld. De algemene uitkering is vrij besteedbaar voor gemeenten. Er wordt in een circulaire niet beoogd om het bestedingsdoel nader te omschrijven of op welke wijze dan ook te oormerken.

Het bedrag aan algemene uitkering wordt verdeeld over de gemeenten via maatstaven (1) , zoals het inwonertal en de oppervlakte van een gemeente, een aan de maatstaven gekoppeld gewicht (2) (bedrag per eenheid) en de uitkeringsfactor (3) (de voor alle gemeenten gelijke vermenigvuldigingsfactor). Die drie componenten zijn aan wijzigingen onderhevig. De circulaire geeft informatie over de aanleiding voor die wijzigingen en over de uitwerking ervan vanaf 2024 tot en met 2028. De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van het accres. Op basis van de keuzes uit het coalitieakkoord en aanvullende afspraken met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) is het accres voor de jaren tot en met 2025 gesplitst in een vaststaand volumedeel en een loon- en prijsdeel dat per circulaire bijgesteld wordt op basis van de laatste inzichten van het Centraal Planbureau (CPB) over de loon- en prijsontwikkeling. In deze meicirculaire 2024 wordt de loon- en prijstranche van 2024 vastgezet. In het coalitieakkoord is besloten om het accres vanaf 2026 niet langer te koppelen aan de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Voor 2026 en verder is het accres gesplitst in een vaststaand volumedeel en een loonen prijsdeel dat per circulaire wordt geactualiseerd op basis van de laatste inzichten van het CPB over de loon- en prijsontwikkeling.

Het kabinet heeft, als uitwerking van het coalitieakkoord, besloten dat het gemeente- en provinciefonds vanaf 2027 geïndexeerd worden op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Gezien deze vooraankondiging van het rijk over een nieuwe financieringssystematiek voor medeoverheden zijn er voor de jaren na 2025 aanzienlijke financiële onzekerheden en bemoeilijken het maken van een betrouwbare prognose van de algemene uitkering vanaf 2026. Daar waar in het verleden het berekenen van de algemene uitkering relatief eenvoudig was door de stabiele berekeningswijze (samen de trap op- samen de trap af) constateren wij nu dat het veel moeilijker is om een betrouwbare prognose te maken. We krijgen te maken met behoorlijk ingrijpende wijzigingen, waarvan het te ver gaat om deze wijzigingen in detail op te nemen, maar om een indruk te geven over de gecompliceerdheid van de materie een voorbeeld.

Voor het accres wordt een nieuwe financieringssystematiek ingevoerd, en die wordt ook nog eens vervroegd van 2027 naar 2024. Het volume accres wordt vanaf 2024 gebaseerd op een 8 jarig historisch gemiddelde. Het LPO (Loon en prijs accres) wordt eerst gecorrigeerd voor de macroeconomische cijfers van het Centraal Economisch Plan gevolgd door een indexatie voor loon en prijsontwikkeling gebaseerd op de prijs bruto binnenlands product. De effecten van deze wijzigingen worden voor 2024 volledig gecompenseerd en voor 2025 voor 50% en na 2026 volledig. Hierdoor ontstaat landelijk een voordeel van € 675 miljoen wat gelijk staat aan het bedrag wat landelijk was ingeboekt vanwege het introduceren van de opschalingskorting. Van invloed is ook de definitieve afrekening van het BTW-compensatiefonds 2023 die is verwerkt, zijn er 15 taakmutaties opgenomen, worden ruim 20 integratie/decentralisatie uitkeringen gewijzigd, rekentarieven WOZ aangepast en enkele vooraankondigingen gedaan over wijzigingen die op de rol staan. Zo wordt geconstateerd dat er de laatste jaren steeds meer specifieke uitkeringen zijn gekomen met daarbij behorende verantwoordingslasten. Dat doet afbreuk aan het bestedingsvrij en zonder oormerkt beter beschikking stellen van middelen. Op 15 mei 2024 is het zogenaamde hoofdlijnenakkoord bekend geworden.

in dit akkoord zijn afspraken gemaakt over de financiën van de rijksbegroting. De budgettaire verwerking van het hoofdlijnenakkoord is inclusief uitvoeringskosten en bevat mutaties ten opzichte van de huidige begrotingsstanden. Daar waar de meicirculaire 2024 duidelijkheid verschaft zijn de mutaties in de berekening meegenomen. Mutaties waarover eerst na de septembercirculaire 2024 meer duidelijkheid wordt verwacht, zijn niet meegenomen in deze Voorjaarsnota. De vraag is tevens of het wel realistisch is om te veronderstellen dat de duidelijkheid er in september 2024 wel zal zijn. Immers de uitwerking van het hoofdlijnenakkoord zal de komende maanden moeten plaatsvinden en het grootste gedeelte van de mutaties uit het Hoofdlijnenakkoord vergen een verdiepende uitwerking door de ministeries. Dit vergt ook tijd. In het hoofdstuk ontwikkelingen gaan wij nader in op de financiële ontwikkelingen voor de jaren 2024 - 2028.

4.2 Ontwikkelingen Algemene uitkering van het Gemeentefonds (meicirculaire) Accres De jaarlijkse toe- en afname van het gemeentefonds die voortvloeit uit de koppeling aan de rijksuitgaven wordt het accres genoemd. Vandaar dat de ontwikkeling van de algemene uitkering (AU) van het gemeentefonds voor onze gemeente voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van het accres. In deze circulaire is een nieuwe accresraming opgenomen voor het jaar 2024 en verder. Op basis van de keuzes uit het coalitieakkoord en aanvullende afspraken met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) is het accres voor de jaren tot en met 2025 gesplitst in een vaststaand volumedeel en een loon- en prijsdeel dat per circulaire bijgesteld wordt op basis van de laatste inzichten van het Centraal Planbureau (CPB) over de loon- en prijsontwikkeling. In deze meicirculaire wordt de loon- en prijstranche van 2024 vastgezet. In het coalitieakkoord is besloten om het accres vanaf 2026 niet langer te koppelen aan de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Voor 2026 en verder is het accres gesplitst in een vaststaand volumedeel en een loon- en prijsdeel dat per circulaire wordt geactualiseerd op basis van de laatste inzichten van het CPB over de loon- en prijsontwikkeling. Tevens is besloten dat het gemeentefonds vanaf 2027 geïndexeerd wordt op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp).

Wijzigingen in de om vang van de algemene uitkering kunnen bestaan uit: 1. Algemene mutaties; Deze mutaties hebben betekenis voor de financiële ruimte van de gemeenten, zonder veranderingen in het takenpakket. 2. Taakmutaties; Deze mutaties hebben betrekking op taakmutaties bij gemeenten en hebben corresponderende gevolgen voor inkomsten of uitgaven. Afspraken tussen Rijk en medeoverheden over stabielere en beheersbare financiering: Het Rijk en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben de afgelopen weken om de tafel gezeten om afspraken te maken over een stabiele en betere beheersbare financiering voor de komende jaren. Afgesproken is dat vanaf 2026 de oploop van de opschalingskorting definitief wordt geschrapt. Daardoor krijgen gemeenten € 675 miljoen extra . Verder is besloten om de nieuwe financieringssystematiek (bbpsystematiek) al vanaf dit jaar in te voeren, zodat de financiering stabieler wordt. Deze overgang heeft, met uitzondering van het jaar 2025, geen financiële gevolgen voor gemeenten en provincies. Om in de toekomst verantwoordingslasten te beperken en bestedingsvrijheid te bevorderen wordt, naast de lopende inspanningen om de financiële verhoudingswet aan te passen, een plan uitgewerkt om te komen tot een vermindering van het aantal (nieuwe) specifieke uitkeringen.

Ook is gesproken over een gedeelde verantwoordelijkheid om aan de balans tussen ambities, taken, middelen en uitvoeringskracht te werken. Zo gaan Rijk en gemeenten gezamenlijk werken om de beheersbaarheid van de uitgaven in relatie tot de wettelijke zorgtaken van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015 te borgen. R?k en gemeenten werken er gezamenlijk aan om het openeinde-deel van de regeling te beëindigen. Ook is afgesproken dat in de toekomst (een nader te bepalen deel van de) Wmo 2015 niet langer via de algemene uitkering van het gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering. Afhankelijk van de gekozen bekostigingsvorm wordt een passende, geobjectiveerde indexering ontwikkeld die rekening houdt met de kostenontwikkeling en demografie en vergrijzing. Op het BOFv van juni zal er een voorstel worden besproken op welke wijze die uitgangspunten verder worden uitgewerkt, ook in samenhang met het al lopende houdbaarheidsonderzoek. Besparingsverlies Jeugdzorg De geraamde besparing van uit het coalitieakkoord Rutte IV op de jeugdzorg (zowel jeugdhulp, jeugdbescherming als jeugdreclassering) oplopend naar structureel € 511 miljoen in 2027, kan in 2025 nog niet gerealiseerd worden, omdat de maatregelen die tot besparing moeten leiden nog niet zijn gerealiseerd.

Om die reden wordt in 2025 incidenteel € 500 miljoen toegevoegd aan de algemene uitkering van het gemeentefonds. Plafond BTW-compensatiefonds Deze circulaire biedt informatie over de definitieve afrekening van de ruimte onder het plafond van het BTW-compensatiefonds (BCF) over 2023. Bij Miljoenennota 2024 werd de ruimte onder het plafond voor 2023 geraamd op € 443,2 miljoen. Bij de definitieve afrekening blijkt deze ruimte te zijn toegenomen met € 246,5 miljoen. Dit overschot wordt toegevoegd aan het gemeentefonds en provinciefonds. Het aandeel van gemeenten daarin bedraagt € 213,8 miljoen. Eigen bijdrage Wmo Het abonnementstarief in de Wmo 2015 wordt afgeschaft en in plaats daarvan wordt de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo 2015 heringevoerd (geraamde opbrengst € 225 miljoen vanaf 2026). Daarbij is het uitgangspunt dat zoveel mogelijk wordt aangesloten bij de vormgeving zoals die voorheen was met oog voor inkomenseffecten en het beroep dat wordt gedaan 80

op de Wmo. Het abonnementstarief verdwijnt niet alleen voor de huishoudelijke hulp, maar voor alle Wmo-voorzieningen waarop het abonnementstarief nu van toepassing is. Hiervoor wordt een wetsvoorstel voorbereid. De gevolgen voor onze begroting zijn nog niet bekend. Inzet specifieke uitkeringen De afgelopen jaren is het aantal specifieke uitkeringen (Spuks) en de daaraan verbonden uitgaven sterk gestegen (realisatie 2023: 153 Spuks, totaalbedrag € 18,3 miljard2). Dit is onwenselijk vanwege het uitgangspunt dat financiële middelen vanuit het Rijk aan medeoverheden bij voorkeur bestedingsvrij en zonder oormerk ter beschikking gesteld worden. Bovendien zijn aan specifieke uitkeringen hoge verantwoordings- en controlelasten verbonden. De gezamenlijke inzet van Rijk en VNG is daarom gericht op een beperking van het aantal specifieke uitkeringen en het verminderen van de verantwoordingslasten. Naast de lopende inspanningen om de Financiële verhoudingswet (Fvw) aan te passen en daarmee het uitkeringsstelsel te vernieuwen, zal een plan worden uitgewerkt om te komen tot doorlichting en waar mogelijk het verminderen van het aantal (nieuwe) specifieke uitkeringen. Bestaande specifieke uitkeringen zullen daarbij tegen het licht worden gehouden met de vraag of ze op korte termijn al kunnen worden opgenomen in het gemeentefonds en provinciefonds.

Nog voor de zomer maken we afspraken over de verdere uitwerking hiervan met de medeoverheden. Effect voor onze gemeente Het effect van de verschillende mutaties in de omvang en inhoud van de algemene uitkering leiden voor onze gemeente tot een hogere algemene uitkering voor de komende jaren. De hogere uitkering wordt met name veroorzaakt door een hogere uitkeringsfactor. Alleen de teruggedraaide bezuiniging op de jeugd gaat via de aanpassing van een bedrag per eenheid. Dit terugdraaien is feitelijk budgettair neutraal omdat de hogere algemene uitkering wordt gebruikt om de ingeboekte bezuiniging op de Jeugdbudgetten terug te draaien. Uitkeringsfactor De uitkeringsfactor is de voor alle gemeenten gelijke vermenigvuldigingsfactor die wordt berekend door de som van de algemene uitkering, de ozb-maatstaven en de overige uitkeringsonderdelen (circa € 38,5 miljard in 2024) te delen door de uitkeringsbasis (circa € 30 miljard). De – landelijke uitkeringsbasis is berekend door van alle maatstaven de aantallen te vermenigvuldigen met het bijbehorende bedrag per eenheid; er is ook een uitkeringsbasis voor elke gemeente (het product van de gemeentelijke aantallen en de bedragen per eenheid). De uitkeringsfactor verschilt per uitkeringsjaar.

De algemene uitkering wordt berekend op basis van de formule A x B = C x D = E Hierbij staat A voor de maatstaf zoals bijvoorbeeld het aantal inwoners van 21.944 . B staat voor het gewicht van de maatstaf zoals bijvoorbeeld € 375,94 per inwoner. De uitkomst (C) wordt vervolgens vermenigvuldigd met de Uitkeringsfactor (D) zoals bijvoorbeeld 1,304 en zo weten we dat we voor het totale aantal inwoners een AU ontvangen van € 10.757.000 (E). Deze berekening maken we voor in totaal 37 maatstaven. Berekening uitkeringsfactoren (UF) in constante prijzen In de meicirculaire 2024 zijn de UF opgenomen voor de begroting 2024-2028. In deze Voorjaarsnota worden deze geactualiseerd naar de stand mei 2024. In onderstaande tabel is de netto toename van de UF opgenomen. 2024

2025

2026

2027

2028

UF september 2023

1,406

1,426

1,336

1,345

UF mei 2024

1,414

1,457

1,415

1,411

Toename in punten

0,008

0,031

0,079

0,066

Toename in €

217.200

1.692.700

2.661.000

2.282.800

2.315.700

Bovengenoemde toename is met name het gevolg van de aanpassing van de uitkeringsfactor. Het uiteindelijke resultaat / toename is van meerdere factoren afhankelijk zoals korting OZB, integratieuitkeringen, begeleiding, sociale werkvoorziening en overige taakmutaties. OMSCHRIJVING

2024

2025

2026

2027

2028

Verschil

217.200

1.692.709

2.660.985

2.282.848

2.315.668

-213.592

-112.023

-8.422

Integratie-decentralisatie uitk.

106.177

12.151

Nieuw begeleiding / beschut werk

41.669

44.920

48.169

51.417

65.782

WSW

204.796

164.657

158.156

142.284

25.111

Totaal algemene uitkeringen

569.842

1.700.845

2.767.438

2.480.278

2.410.290

Claims / taakmutaties

-204.796

-754.657

-158.156

-152.284

-25.111

Netto toename

365.046

946.188

2.609.282

2.327.994

2.385.179

Afgerond op veelvoud van € 1.000

365.000

946.000

2.609.000

2.328.000

2.385.000

Totaal bruto (zie hierboven, toename in punten) Korting OZB

4.3 Tabel Berekening algemene uitkering 2024-2028 Verschil Algemene uitkering algemeen

Verschil

2024

2025

2026

2027

2028

323.000 V

1.491.000 V

2.561.000 V

2.287.000 V

2.319.000 V

210.000 V

206.000 V

194.000 V

91.000 V

1.701.000 V 2.767.000 V

2.480.000 V

2.410.000 V

158.000 N

152.000 N

25.000 N

2.609.000 V

2.328.000 V

2.385.000 V

Algemene uitkering (overheveling 3D's)

247.000 V

Totaal Bruto

570.000 V

Aanpassing exploitatiebudgetten / claims in Algemene Uitkering Participatiebudget (Mid-Zuid)

205.000 N

Jeugdzorg Totaal Netto

165.000 N 590.000 N

365.000 V

946.000 V

5. Kadernota 2025-2028 5.1 Inleiding Met dit deel van de Voorjaarsnota kijken we vooral vooruit. En zoals u al eerder heeft kunnen lezen, ligt er een financiële uitdaging. In 2025 zijn de vooruitzichten voorlopig voorzichtig positief. Maar, er ligt wel een structurele opgave voor ons. De omvang daarvan is ook nog onzeker:  De meicirculaire laat nog geen vertaling zien van het Regeerakkoord;  De scenariokeuze voor het DIOR moet nog worden gemaakt met de bijbehorende financiële consequenties;  De aanpak in het sociaal domein zal tot gevolg hebben dat de inzet van maatwerkvoorzieningen (Wmo en jeugd) terugloopt, met een bijbehorend financieel effect. Maar we worden hier ook geconfronteerd met onder andere loon- en prijsontwikkelingen bij de zorgaanbieders, die groter zijn dan de reguliere inflatie;  In deze kadernota is een aantal maatregelen nog niet financieel vertaald. Denk bijvoorbeeld aan het toekomstbestendig maken van het personeelsinformatiesysteem. In de begroting zijn deze effecten wel in beeld. Dat betekent dat we niet achterover kunnen leunen. In 2025 versterken we de financiële basis. Na de financiële vertaling van het coalitieakkoord in februari 2023 zijn we terughoudend met nieuwe initiatieven. We doen wat nodig is en we met elkaar hebben afgesproken. Als we nieuwe zaken oppakken, geven we aan wat we niet meer doen of anders gaan doen.

Er ligt een taak voor de organisatie om onze beperkte personele capaciteit en financiële middelen zo effectief en efficiënt mogelijk in te zetten. Personeel, financiële middelen en onze ambitie moeten met elkaar in balans zijn. De sleutel naar de toekomst ligt in het begrip gezamenlijkheid. Samen – inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners en gemeente – staan we aan de lat om Geertruidenberg een gemeente te laten zijn waar het prettig samenleven is. We hebben daarin elk onze eigen unieke toegevoegde waarde en die brengt ons samen verder; meer gemeenschap en minder gemeente. We nemen de tijd tot aan de kadernota 2026 om de koers voor de toekomst te bepalen. Het vertrekpunt voor deze kadernota is: (bedragen x € 1.000,-) Beginstand 2024 (na begroting) Turap 2024-1 Algemene uitkering

2025

2026

2027

2028

503

2.215

2.202

1.659

1.774

1.878

946

2.609

2.328

2.385

Autonome ontwikkelingen

1.378

1.298

1.308

Vertrekpunt voor de kadernota

1.588

2.677

3.050

3.003

De autonome ontwikkelingen worden verklaard door:  de ontwikkelingen bij verbonden partijen zoals die blijken uit de concept begrotingen 2025. In verband met de verdergaande regionale samenwerking binnen de Baroniegemeenten en binnen het verband van de Stedelijke Regio Breda Tilburg (SRBT) nemen we vanaf 2025 structurele middelen (€ 50.000) op voor de verdere vormgeving van de governance binnen die nu nog informele samenwerkingsverbanden. Speciale aandacht hierbij is er voor de democratische legitimiteit van die samenwerking.  de aanpassingen in de prognoses voor met name het sociaal domein en  de inflatiecorrectie voor onze eigen opbrengsten zoals de OZB. We nemen hier ook de uitbreiding op van formatie voor het uitvoeren van de WOO.

5.2 Ontwikkelingen Programma's Programma 1 Opgave Leefbaarheid Wat willen we bereiken?       

Een meer effectief en efficiënt beheer van de openbare ruimte Verduurzamen en verbeteren in de openbare ruimte (betere beleving) Verbeteren van verkeersveiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid Verminderen van verkeersongevallen en –ongelukken in de gemeente Vergroenen: meer biodiversiteit en verminderen hittestress Sociale cohesie: meer ontmoetingsplekken en –momenten om samen te komen en lokaal eigenaarschap door burgerinitiatieven Verbeteren van recreatieve voorzieningen

Wat gaan we daar voor doen? 

 



 

Duurzame Inrichting Openbare Ruimte (DIOR) Wij streven naar een efficiënt en effectief beheer van de openbare ruimte. We hanteren sobere, maar technisch veilige en nette standaarden. We maken gebruik van een proactieve aanpak in het aanpakken van klimaatverandering en het bevorderen van biodiversiteit. We werken nauw samenwerking met onze inwoners. Op deze manier komen we ook meer in control op het beheer en onderhoud in de openbare ruimte. Black spots We lossen de grootste verkeersknelpunten binnen de gemeente op. Dit betreft de uitvoering van de wens vanuit de raad. Vergroenen Kerkplein We richten het Kerkplein in Raamsdonk beter in door een kwaliteitsimpuls toe te voegen in het groen en de voorzieningen. Dit project is gestart als burgerinitiatief. De behoefte bestaat nog altijd, waarbij het nieuwe inrichtingsplan focust op de programmatische doelen leefbaarheid en vergroenen. Samen sterk in uw Buurt Sinds 1 februari 2024 zijn we heel lokaal actief bij de buurten in Geertruidenberg, Raamsdonk en Raamsdonksveer. Wijkgericht SAMENwerken, Team Afval, Wijkonderhoud en eventueel andere samenwerkingspartners gaan met inwoners aan de slag om onze wijken schoner, veiliger én mooier te maken. Daarmee willen we beter aansluiten bij de leefwereld van de inwoners. 2024 staat in het teken van een pilot.

De eerste voortekenen zijn heel positief en in 2025 willen we het concept uitbreiden en versterken door nog meer expertises aan te laten sluiten en zo op lokale schaal als één gemeente naar buiten te gaan. Tot nu toe ontbreekt het aan uitvoerend budget en wordt de inspanningen van verschillende budgetten bekostigd. Om de volgende stap te kunnen zetten is structureel budget nodig. Onderzoek halve Zolenpad Rondom het Halve Zolenpad liggen in onze organisatie verschillende ambities. Vanwege de cultuurhistorische waarde, de recreatieve mogelijkheden en de potentie als (snel)fietsroute zijn er diverse ideeën over de verdere ontwikkeling van dit pad. Dit willen we in één aanpak gaan organiseren. Zo ontstaat er de komende jaren eenduidigheid over de (her)ontwikkeling van het totale tracé van het Halve Zolenpad. Projectleider A27 Gemeentelijke belangen worden vertegenwoordigd in de aanpak rijksweg A27. Reservering onderhoudsplan De eerder voorgenomen reservering voor het MJOP vervalt.

Wat mag dat kosten? Exploitatie (bedragen x € 1.000,-)

2025

DIOR

2026 PM

Vergroenen Kerkplein Raamsdonk Samen sterk in uw Buurt

Projectleider A27

120

Onderzoek Halve Zolenpad

Reservering onderhoudsplan

400

Totaal exploitatie

210

Investeringen (bedragen x € 1.000,-)

2027

2025

PM N

2027 4

Black Spots (€ 1.000.000) Totaal investeringen Mutatie reserve (bedragen x € 1.000,-)

4 2025

Projectleider A27

120

Totaal mutaties reserves

120

Leefbaarheid (bedragen x € 1.000,-)

2025

Exploitatie

210 120

330

2027

2028

2026

2027

2028

Totaal leefbaarheid

2028

2026

Investeringen Mutatie reserves

2026

Vergroenen Kerkplein (€ 100.000)

2028

Waar heeft het college niet voor gekozen: Exploitatie (bedragen x € 1.000,-)

2025

2026

Onderzoek HOV Van Wijngaardenstraat

Samen sterk in uw buurt (halveren bedrag)

Integrale aanpak Halve Zolenpad (meerjarig) Totaal exploitatie Investeringen (bedragen x € 1.000,-)

2025

Herinrichting Jan Campertplein ( €185.000)

2027 N

2026

2027 6

Aanpak 1 Black spot per jaar (€ 1.000.000) Totaal Investeringen

2028

2028 6

Programma 2 Opgave Duurzaamheid Wat willen we bereiken?       

Klimaatadaptatie: herstellen ecosysteem en bevorderen biodiversiteit Aardgasverbruik verminderen: CO2-neutraal en aardgasvrije gemeente Duurzaamheid: verminderen hittestress, versterken natuur, meer groen Groei van het aantal recreatievoorzieningen Vergroenen van de gemeente Goede energie infrastructuur Circulariteit: betere afvalscheiding

Wat gaan we daar voor doen? 



Soortenmanagement plan biodiversiteit woningen De Wet natuurbescherming schrijft voor dat voorafgaand aan het isoleren van dak- en spouwmuren ecologisch onderzoek moet worden uitgevoerd naar beschermde diersoorten (specifiek huismus, gierzwaluw en vleermuizen). In veel gevallen moeten er op basis van dat onderzoek maatregelen ter bescherming van die diersoorten worden genomen. Omdat een ecologisch onderzoek per individuele woning tijdrovend en kostbaar is, wordt ingezet op een soortenmanagementplan (SMP). Dat is een ecologisch onderzoek naar soorten op gebiedsniveau (gehele gemeente of deel van de gemeente) inclusief maatregelen voor de instandhouding van soorten. Deze SMP-methodiek wordt breed gesteund en gepromoot door onder andere Rijksoverheid, provincies en VNG. We streven naar een soepel verloop van werkzaamheden die invloed hebben op de schil van een gebouw, zonder dat voor elk gebouw een individueel ecologisch onderzoek moet worden uitgevoerd. En inzichtelijk te krijgen of bepaalde populaties behouden en bevorderen worden en welke maatregelen we hiervoor hebben genomen. Warmte transitievisie In 2025 is de Transitievisie warmte toe aan herijking, dit geldt ook voor de Buurtuitvoeringsplannen. Waar in eerste instantie is ingezet op drie buurten, volgt nu een analyse voor de hele gemeente.

Zodat het potentieel van de gemeente inzichtelijk wordt om op termijn van het gas af te gaan. Dit geld is nog niet opgenomen in de begroting. Ecopark Met het Ecopark willen we een groot project realiseren met gelden die voortkomen uit de gebiedsinvesteringen van ‘Net op Zee’. Dit project heeft als doel om de natuur te behouden en te versterken, de fysieke leefomgeving te verbeteren en de regionale economie te versterken. Vanaf 2026 ontvangen wij ‘naar alle waarschijnlijkheid’ Rijksgelden om dit mogelijk te maken. We willen 2025 om hier de nodige voorbereidingen op te treffen. De middelen ten behoeve van het voorbereidingskrediet en plankosten worden uiteindelijk verrekend met het te ontvangen bedrag. Midden- en laagspanningsnet Enexis Het energienet zit vol en dat leidt tot netcongestie (file op het elektriciteitsnet). Enexis is de komende jaren druk bezig om dit probleem zo goed mogelijk op te lossen. Dat moeten wij als gemeente in goede banen leiden, om het voor de inwoners zo soepel mogelijk te laten verlopen. Het gaat hierbij om het midden- en laagspanningsnet. Afvalscheiding Er is momenteel niet structureel een passend voertuig beschikbaar voor de Afvalcoach om zijn werkzaamheden uit te kunnen voeren. De insteek is een elektrische auto, aangezien dit past bij de aard van de werkzaamheden.

Op deze manier creëren we een schone en goed werkende inzamelinfrastructuur en de mogelijkheid van controle en handhaving op de naleving van het afvalbeleid.

Wat mag dat kosten? Exploitatie (bedragen x € 1.000,-)

2025

2026

Soortenmanagement plan biodiversiteit

150

Herijking transitievisie warmte

Midden- en laagspanningsnet Enexis

Totaal exploitatie

250

2027

2028

150

180

105

Voorbereidingskrediet Ecopark (€ 100.000)

Afvalscheiding voertuig (€ 95.000)

Investeringen (bedragen x € 1.000,-)

2025

2026

2027

2028

Totaal investeringen

Voorbereidingskrediet Ecopark

Afscheiding voertuig

Totaal mutaties reserves

180

Investeringen Mutaties reserves

Mutatie reserve (bedragen x € 1.000,-)

Duurzaamheid (bedragen x € 1.000,-)

2025

Totaal duurzaamheid

105

180

105

2026

2025

Exploitatie

2027

2026 250

250

2028

2027

2028

Programma 3 Opgave Mens en Zorg Wat willen we bereiken         

Realiseren van een lokale samenleving waar iedereen in de gemeente Geertruidenberg naar vermogen mee doet én naar vermogen bijdraagt. Inwoners kijken naar elkaar om en voelen zich verbonden Realiseren van kostenbeheersing in het sociaal domein Realiseren van integrale laagdrempelige advies- en ondersteuning bij sociaalmaatschappelijke vragen van inwoners. Dit doen we in de vorm van een duidelijk herkenbare vrije inloop op verschillende plekken in de gemeente. Met reablement beogen we de kwaliteit van leven van mensen te bevorderen en zorgen we ervoor dat mensen actief zijn en/of weer worden. Hierdoor kunnen ze zo lang mogelijk zelfstandig thuis blijven wonen en de zorgvraag uitstellen. Realiseren van fysieke infrastructuur in de vier wijken van de gemeente waar inwoners elkaar én maatschappelijke organisaties laagdrempelig ontmoeten, activiteiten ondernemen en tot steun zijn bij vragen. Met de basisvoorziening welzijn een beweging maken naar de voorkant, zodat er meer mogelijkheden worden gecreëerd om laagdrempelige ondersteuning mogelijk te maken en geïndiceerde zorg kan worden voorkomen (of uitgesteld). Realiseren van een Multi Functionele Accommodatie als hart van de wijk. Gezonder en veiliger opgroeien van kinderen en jongeren Meer kinderen, jongeren en volwassenen die sporten, bewegen en meedoen aan cultuur.

Het gaat hierbij ook om kwetsbare groepen en mensen die achterblijven in sport-, beweegen cultuurdeelname

Wat gaan we daar voor doen? 



Transformatie sociaal domein Transformeren van het sociaal domein naar een houdbare, toekomstbestendige, sociaalmaatschappelijke ondersteuningsstructuur. Inhoudelijk betekent dit een krachtige beweging naar de voorkant waarbij vragen vooral in en met de eigen leefomgeving worden opgepakt. Hierdoor blijven ze klein, wordt zelfredzaamheid versterkt en remmen we het beroep op geïndiceerde individuele voorzieningen. Ons streven is om – in samenhang met de focus op kostenbeheersing– de jaarlijkse groei in het sociaal domein te verminderen. Kostenbeheersing sociaal domein Doelmatige en doeltreffende inzet van middelen in het sociaal domein door gerichte aanpak



van kostenbeheersing sociaal domein breed. Kritische analyse op alle uitgaven op mogelijkheden voor afschalen, afstoten, temporiseren of externe dekking. Implementatie integraal wijkteam Ontwikkeling van een integraal wijkteam 0-100 dat aanwezig is in alle kernen. Hierin combineren we de komende jaren de ontwikkeling van de sterke lokale teams/uitvoering Proof of concep) (jeugddomein), pilot generalistisch wijkteam (verbinding loket WIZ-CJGWelzijn) en het omgekeerd werken in de basisondersteuning. Reablement Reablement richt zich op ouderen die een melding doen voor een Wmo voorziening. Bij deze doelgroep gaan we bekijken wat er verbeterd kan worden op het gebied van zelfredzaamheid. Door een ergotherapeut wordt in de thuissituatie gekeken hoe de cliënt huishoudelijke taken uitvoert, wat de cliënt zelf nog kan, wat de cliënt weer zelf wil kunnen en aan welke doelen gewerkt gaat worden.

Versterken inloop- en wijkvoorzieningen In de vier wijken van de gemeente bepalen welke voorzieningen aanwezig moeten zijn om een vitale wijk te zijn en te blijven, op welk niveau die nu zitten, en wat er per wijk nodig is om op het gewenste niveau te komen Versterken sociale basis Met de welzijnsorganisatie voorzieningen/diensten ontwikkelen die bijdragen aan het versterken van een sociale basis en bijdragen aan het (op)bouwen van een gemeenschap (community building) School- en wijk/ multifunctionele accommodatie (MFA) Hooipolder Een uitnodigend gebouw realiseren dat zorgt voor verbinding met een laagdrempelige toegankelijkheid. Het project draagt bij aan het veilig, gezond, gelukkig en kansrijk opgroeien van kinderen in onze gemeente. Het draagt tevens bij aan de ambitie om onderwijs zoveel mogelijk in een doorgaande leerlijn te laten plaatsvinden. Daarnaast draagt het bij aan de maatschappelijke cohesie en de leefbaarheid binnen het gebied. Regio WBO jeugdhulp: dienstverleningsovereenkomst (DVO) en norm voor opdrachtgeverschap Met het vaststellen van de DVO leggen we de samenwerking in Regio WBO vast en regelen we dat de inkoop en de daarmee samenhangende taken van de specialistische jeugdhulp en Jeugdbescherming & Jeugdreclassering geregeld is.

Daarnaast werken we aan een consistente meerjarenkoers, die rust en stabiliteit biedt om ons jeugdhulplandschap vanuit de inhoud te transformeren. Hiermee organiseren we “de juiste en de beste hulp voor de jeugdige, zo thuis mogelijk”. Buurtsportcoaches We gaan de buurtsportcoaches inzetten waarvoor ze bedoeld zijn: in de wijken en buurten, waarbij er aansluiting wordt gevonden met het onderwijs en welzijnswerk.

Wat mag dat kosten? Exploitatie (bedragen x € 1.000,-)

2025

2026

Implementatie integrale wijkteams

200

Inloop- en wijkvoorzieningen

Pilot reablement

Versterken sociale basis

100

Transformatie en kostenbeheersing Buurtsportcoaches Totaal exploitatie Investeringen (bedragen x € 1.000,-) MFA Hooipolder (€ 7.00.000)

2025

2027

2028

150

100

500

900

2.500

3.700

590

2.450

3.650

2026

2027

2028

Realisatie school in 2028 (i.p.v. 2027)

300

Totaal investeringen

300

Realisatie school in 2028 (i.p.v. 2027)

300

Totaal mutaties reserves

300

3.650

Mutatie reserve (bedragen x € 1.000,-)

Mens en zorg (bedragen x € 1.000,-)

2025

2026

2025

Exploitatie

2027

2026 130

2028

2027 650

2028 2.450

Investeringen

300

Mutaties reserves

300

3.650

Totaal Mens en zorg

130

650

2.450

Programma 4 Opgave Wonen Wat willen we bereiken? 

We creëren woonruimte naar behoefte en we pakken regie op de woningmarkt

Wat gaan we daar voor doen? 



Herontwikkeling locatie brugklasgebouw We leveren een bijdrage aan de opgave om voldoende woningen te ontwikkelen waarmee we de woningnood aanpakken. Met de sloop van het voormalige brugklas gebouw van het Dongemond College is de locatie braak komen te liggen en weer volledig in eigendom van de gemeente. Nu het verwijderen van de 150 kV hoogspanningsmasten steeds concreter wordt, kunnen we een plan gaan maken om deze locatie te ontwikkelen voor woningbouw. Woningbouwlocaties Raamsdonk De visiewoningbouwlocaties Raamsdonk gaat duidelijkheid verschaffen welke locaties we in en rond de kern Raamsdonk tot ontwikkeling willen brengen en in welke tempo. Hiermee leveren we een bijdrage aan de opgave om voldoende woningen te ontwikkelen om de woningnood te lijf te gaan. We houden de regie door de locaties verder uit te werken en tijdig de juiste randvoorwaarden te stellen.

Wat mag dat kosten? Exploitatie (bedragen x € 1.000,-)

2025

2026

Locatie brugklasgebouw

Woningbouwlocatie Raamsdonk

Totaal exploitatie

Locatie brugklasgebouw

Woningbouwlocatie Raamsdonk

Totaal mutaties reserves

Mutatie reserve (bedragen x € 1.000,-)

Wonen (bedragen x € 1.000,-)

2027

2028

N PM

2025

2026

2027 PM

2028 PM

2025

2026

Exploitatie

Mutaties reserves

Totaal Wonen

2027

2028

Programma 5 Opgave Economie en Toerisme Wat willen we bereiken?  

Meer toeristische en recreatieve bezoekers trekken We zijn gastvrij naar bewoners en bezoekers

Wat gaan we daar voor doen? 



Overgang VVV naar RBT De Langstraat Voortzetten van het toeristisch informatiepunt binnen de gemeente om vestingstad aan de Biesbosch toeristisch op de kaart te blijven zetten. We brengen het onder binnen het regionale bureau voor toerisme om kwetsbaarheid te verminderen, gezamenlijk de Langstraatregio te promoten en meer toeristische en recreatieve bezoekers te trekken. Kermis en weekmarkten evalueren en beleid herzien De invullingen en organisatie van de kermissen en weekmarkten afstemmen op de behoefte van inwoners met oog voor de mogelijkheden van de exploitanten en marktkooplieden.

Wat mag dat kosten? Exploitatie (bedragen x € 1.000,-)

2025

2026

2027

2028

Aansluiten RBT De Langstraat

Totaal exploitatie

Exploitatie

Totaal Economie en toerisme

Economie en toerisme (bedragen x € 1.000,-)

2025

2026

2027

2028

Programma 6 Opgave Bestuur en Dienstverlening Wat willen we bereiken?  

We verlenen deskundiger advies Het gemeentehuis is het ‘huis’ van de gemeente; iedereen voelt zich welkom

Wat gaan we daar voor doen? 



Juridische databank Door aansluiting op een juridische databank kan sneller, efficiënter en completer juridische kwaliteitszorg worden geleverd, wat ten goede komt aan de dienstverlening, zowel intern als extern. Hierdoor kunnen we sneller dwarsverbanden leggen tussen relevante informatie, zoals wetten, kamerstukken, rechterlijke uitspraken en academische artikelen. Zo komen we sneller tot nieuwe inzichten en tillen we onze expertise naar een hoger niveau. Verbouw gemeentehuis Er is een investering nodig in het gemeentehuis om de dienstverlening te kunnen blijven continueren en verbeteren, maar ook voor de huisvesting van ons personeel.

Wat mag dat kosten? Exploitatie (bedragen x € 1.000,-)

2025

2026

2027

2028

Juridische databank

Totaal exploitatie

Investeringen (bedragen x € 1.000,-)

2025

2026

2027

2028

Verbouw gemeentehuis (€ 800.000)

Totaal investeringen

Bestuur en dienstverlening (bedragen x € 1.000,-) 2025 Exploitatie

2026 35

Investeringen Totaal Bestuur en dienstverlening

2027

2028

123

122

121

Programma 7 Opgave Financiën en Organisatie Wat willen we bereiken?    

Naar de toekomst borgen we de continuïteit van de personeels- en salarisadministratie Verbeteren van de kwaliteit, professionaliteit en continuïteit van de dienstverlening We zorgen ervoor dat bestedingen rechtmatig worden gedaan We zorgen voor een structureel sluitende begroting met ruimte voor tegenslagen

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Geertruidenberg&id=1f014ff0-3737-43f0-bac6-5d98ec98bca2