Bijlage 1 Voorjaarsnota 2024

Ook in relatie van andere vormen van ondersteuning door de gemeenste, zoals via het evenementen- of accommodatiebeleid. Deze drie onderwerpen worden als projecten in het programma opgenomen onder de programmalijn “Ondersteunend”. Sinds de start van het programma Mens en Zorg komt er steeds meer data over het sociaal domein beschikbaar. De bedoeling is dat deze informatie de komende periode structureel beschikbaar komt voor de betrokkenen, in samenhang wordt gebracht en gekoppeld wordt aan de operationele en strategische doelen van het programma. Dit laatste vraagt specifieke expertise. De afgelopen periode is de behoefte intern geïnventariseerd. Op korte termijn wordt

42

de benodigde expertise gecontracteerd en komt een eerste prototype van een monitor Mens en Zorg beschikbaar. Deze wordt gecombineerd met een nieuwsbrief Mens en Zorg waarmee structureel praktisch info en achtergrond informatie over het sociaal domein . Wijkgericht werken is de afgelopen periode nadrukkelijker in beeld gekomen vanuit het perspectief van wijkvoorzieningen. Hoewel er in de verschillende wijken het nodige gebeurt heeft de gemeente geen kader voor de aanwezigheid van sociaal- maatschappelijke voorzieningen op wijk-niveau. In relatie tot "langer thuis in de wijk", het nieuwe subsidie/ accommodatiebeleid en de discussie over maatschappelijk vastgoed is een dergelijk kader wel van belang. Met het programma Leefbaarheid wordt hiervoor een projectopdracht opgesteld. De realisatie van het nieuwe subsidiebeleid heeft door personele problemen vertraging opgelopen. Inmiddels is dit opgelost en wordt een bijgewerkte planning voorgelegd. Aangezien zorgvuldigheid voorop staat wordt een langere overgangsperiode genomen voor de implementatie om onzekerheid bij de subsidie-ontvangers zoveel mogelijk te voorkomen . Er zijn extra middelen opgenomen in de Turap om de tijdige realisatie te waarborgen

3.2 Financiële vertaling ontwikkelingen In onderstaande tabel staan de ontwikkelingen/veranderingen t.o.v. voorgaande begrotingen/de kadernota. Pr.

Programmalijn

Omschrijving Programmalijn

P3

1

Bewust samenleven

255.000

P3

2

Werken met talent

0

P3

3

Gelukkig opgroeien

226.000

P3

4

Financiële zelfredzaamheid

P3

5

Vrije inloop

13.000

P3

6

Ondersteunend

10.000

N=78.000

P3

Inkomsten gezond en actief leven akkoord

484.000

V=78.000

0

N=92.000

P3

Totaal mutaties*

Begroting 2024

V/N

Toelichting

N=92.000

0

* Het nadeel van € 92.000 is verwerkt in de mutaties van de Turap 2024-1

3.3 Toelichting op de tabel 1.1 Bewust samenleven We versterken de informele zorg, mantelzorg en het vrijwilligersbeleid, samen met Surplus. Samen met huisartsen en Surplus gaan we Welzijn op recept inzetten, ook wordt een vrijwilligerswinkel gerealiseerd. Projecten die gaan lopen zijn het project "Actief gezond" waarbij bijvoorbeeld een ketenaanpak voor kinderen met overgewicht wordt opgezet. Een ander groot project binnen deze programmalijn is de visie MFA Hooipolder, oftewel de ontwikkeling van het scholeneiland naar een multifunctionele accommodatie in samenhang met basisonderwijs, wijkcentrum en gymzaal/sporthal

43

waarbij ook burgerparticipatie zal worden toegepast. 2.1 Werken met talent We integreren inburgering in reguliere voorzieningen samen met Vluchtelingenwerk en Surplus. De visie op Mid-Zuid zien we als spin-off voor de bredere visie op participatie. Projecten die zullen worden uitgevoerd zijn "Brede participatie" waarbij een inventarisatie wordt gedaan van de ontwikkelingen op het gebied van wetgeving, samen met een lokale beleidsevaluatie. We experimenteren met het Project "Op pad", waarbij we vrij toegankelijke dagbesteding willen realiseren inclusief een fysieke pilotlocatie. 3.1 Gelukkig opgroeien We versterken de meerjarige samenwerking met primair en voortgezet onderwijs en kinderopvang door realisatie Lokale Educatieve Agenda (LEA). (o.a. effectieve invulling voorschoolse educatie (VVE) en onderwijsachterstandenbeleid (OAB). Het Centrum Jeugd en Gezin wordt doorontwikkeld en het jongerenwerk versterkt door te richten op betere dialoog met jongeren, aanwezigheid in de buurt en ketensamenwerking. Projecten waaraan gewerkt wordt zijn de implementatie van het strategieplan WBO, samen met gemeente Drimmelen. Hierbij versterken we de lokale sociale basis en werken aan de doorontwikkeling van een sterk lokaal team. Het project "realisatie uitvoeringskader jeugd" richt zich op de beheersing/reductie van de inzet van jeugdhulp(kosten).

Ook krijgt jongerenparticipatie steeds meer vorm en wordt een preventieaanpak gemaakt met als doel een positieve leefomgeving voor alle jongeren. 4.1 Financiële zelfredzaamheid We gaan aan de slag met het doorontwikkelen van minimabeleid en de kindregeling. Vroegsignalering wordt steeds belangrijker. Inhet project "uitvoeringskader financiële zelfredzaamheid"gaan we aan de slag met het opstellen van een uitvoeringskader en zetten we ervaringsdeskundigen en inwoners in. We ontwikkelen integrale schuldhulpverlening en zetten budgetcoaches in samen met Surplus. 5.1 Vrije inloop We voeren de basisvoorziening welzijn uit zoals het versterken van regie en vrijwillige inzet, samen met Surplus, Theek5 en Thuisvester. Wegaan steeds meer "omgekeerd werken"; van (versnipperd) aanbod naar één brede vraag met een integrale oplossing. We werken aan de verordening sociaal domein en herdefiniëren basisondersteuning. 6. Ondersteunend We werken aan een nieuw subsidiebeleid met nieuwe uitgangspunten waarbij de raad nauw wordt betrokken. We ontwikkelen een monitor Mens en Zorg met periodieke rapportages voor o.a. raad en college.

3.4 Beleidsindicatoren Hoe gaan we dat meten? In het programma Mens en Zorg is het bepalen van passende indicatoren, het bepalen van de nulsituatie en het realiseren van een vaste rapportage en evaluatiecyclus op verschillende niveau’s meegenomen. De set van (structurele en tijdelijke) indicatoren zal zich daarom in de komende jaren verder ontwikkelen en uit kristalliseren. Bij de aanvang van het programma, in september 2023, wordt de onderstaande set gehanteerd: 44

Strategisch doel

Indicatoren

Meest recente meting

Doelstelling

Inwoners zijn en blijven vitaal

% inwoners met overgewicht/obesitas (2022)

inwoners 18-64: 60 % inwoners 65+: 61%

Daling

% inwoners dat kampt met eenzaamheid of depressie (2022)

Eenzame inwoners 18-64: 48 % 65+: 52%

Daling

Beoogd Aanpassingen 2024 TR

Aantal sociaal maatschappelijke initiatieven vanuit inwoners % inwoners dat deelneemt aan georganiseerde activiteiten

Inwoners zijn (financieel) zelfredzamer

% inwoners met problematische schulden (2020 en 2022)

Huishoudens met problematische schulden (2020): 6,4% Inwoners dat een Daling betalingsachterstand had in het afgelopen jaar (2022) 18-64: 10 % 65+: 3%

% inwoners met terugkerende schuldenproblematiek Aantal vragen over geld en administratie Gemiddelde hoogte van schulden bij melding Meer sociale cohesie in de lokale samenleving

% sportverenigingen dat inclusief sporten ondersteunt % inwoners dat onvoldoende sociale samenhang ervaart Niet uitgesplitst naar % inwoners dat georganiseerd/ongeorganiseerd: vrijwilligerswerk doet in 18-64: 17% georganiseerd verband (2022) 65+ : 27% % inwoners dat vrijwilligerswerk doet in ongeorganiseerd verband

zie hierboven

Tevredenheid van jongeren over leven in de gemeente Eerder erbij en een gezamenlijke en integrale aanpak

Houdbare basisondersteuning

% kinderen dat jeugdzorg heeft (2022)

13,8%

Daling

%/aantal jongeren dat regelmatig middelen gebruikt (2021)

Recent alcohol gedronken: 39% Recent binge gedronken: 30% Heeft ooit wiet/hasj gebruikt: 7%

Daling

%/aantal veilig thuis meldingen (2022)

219 meldingen

Het gebruik van geïndiceerde voorzieningen Gebruik jeugdhulp in verhouding tot andere gemeenten Gebruik geïndiceerde WMO hulp Gebruik van meerdere (m.n. WMO) voorzieningen Waardering dienstverlening gemeente door inwoners

45

Wettelijke beleidsindicatoren

Nr. Taakveld

Naam indicator

Jaar

Waarde (Jaarrekening 2022)

Begroot Eenheid 2024

Bron

17. 4. Onderwijs Absoluut verzuim

2020 3,8

2,7

Aantal per 1.000 leerlingen

RBL

18. 4. Onderwijs Relatief verzuim

2019 14

13

Aantal per 1.000 leerlingen

RBL

Vroegtijdig schoolverlaters 19. 4. Onderwijs zonder startkwalificatie (vsvers)

2020 1,51

1,70

% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

Ingrado

5. Sport, 20. cultuur en recreatie

2020 52,3

52,3

%

Gezondheidsenquête (CBS, RIVM)

654,0

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 65 jaar

LISA Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel

6. Sociaal 21. domein

Niet sporters

Banen

2020 675,5

22.

6. Sociaal domein

Jongeren met een delict voor 2020 1 de rechter

1

% 12 t/m 21 jarigen

23.

6. Sociaal domein

Kinderen in uitkeringsgezin

5

Verwey Jonker % kinderen tot 18 Instituut - Kinderen jaar in Tel

2020 5

24.

6. Sociaal domein

Netto arbeidsparticipatie

2020 71,4

72,3

% van de werkzame beroepsbevolking CBS ten opzichte van de beroepsbevolking

26.

6. Sociaal domein

Werkloze jongeren

2020 1

1

% 16 t/m 22 jarigen

27.

6. Sociaal domein

Personen met een bijstandsuitkering

2021 188

232

Aantal per CBS 10.000 inwoners

28.

6. Sociaal domein

Lopende reintegratievoorzieningen

2021 67

73

Aantal per 10.000 inwoners CBS van 15 – 64 jaar

29.

6. Sociaal domein

Jongeren met jeugdhulp

2020 14,2

14,0

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

30.

6. Sociaal domein

Jongeren met jeugdbescherming

2020 2

2

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

31.

6. Sociaal domein

Jongeren met jeugdreclassering

2019 0,4

0,0

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

CBS

32.

6. Sociaal domein

Cliënten met een 2021 990 maatwerkarrangement WMO

990

Aantal per GMSD 10.000 inwoners

3.5 Investeringen In programma 3 zijn geen wijzigingen in de investeringen.

3.6 Afwijkingen reguliere taken

46

Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel

Beoogd Aanpassingen 2024 TR

In onderstaande tabel worden de belangrijkste afwijkingen op de meerjarenbegroting 2024-2027 toegelicht. In beginsel worden afwijkingen toegelicht wanneer het bedrag groter is dan € 25.000. Indien er sprake is van afwijkingen lager dan € 25.000 maar van politiek bestuurlijke importantie worden deze afwijkingen eveneens toegelicht. Afwijkingen lager dan € 25.000, zuiver administratieve mutaties of budgettair neutrale mutaties, zijn wel opgenomen in de begrotingswijziging. Omschrijving

V/N

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

Leerplicht: Regionaal Bureau Leren West Brabant Actualisatie van de verbonden partij RBL West Brabant naar aanleiding van de begrotingswijziging 2024.

N

38.000

V

14.000

V

14.000

V

14.000

SPUK Brede regeling (Sportbeleid en activering): SPUK Breed Betreffen SPUK Breed middelen die worden ingezet voor diverse onderwerpen die betrekking hebben op Sportbeleid en activering.

N

153.000

N

153.000

N

132.000

V

0

SPUK Brede regeling (Sportbeleid en activering): SPUK Brede regeling Betreffen SPUK Breed middelen die we ontvangen van het Rijk.

V

181.000

V

153.000

V

132.000

V

0

G.geb. Zwembaden: Bijdrage exploitanten accommodaties Een reëel begroting opgesteld door N.V. Sportfondsen Geertruidenberg, exploitant van de zwembaden, maakt gedegen beheer en exploitatie mogelijk. Dit zorgt voor aantrekkelijke, toegankelijke en veilige zwembaden voor onze inwoners.

N

138.000

N

138.000

N

138.000

N

138.000

Algemene voorzieningen Jeugd: Norm voor Opdrachtgeverschap De begroting 2024 voor de Norm van Opdrachtgeverschap is nu opgevoerd in de Voorjaarsnota 2024.

N

113.000

N

113.000

N

113.000

N

113.000

SPUK Brede regeling (Samenkracht en burgerpart.): SPUK Breed Betreffen SPUK Breed middelen die worden ingezet voor diverse onderwerpen die betrekking hebben op Samenkracht en burgerparticipatie.

N

117.000

N

117.000

N

95.000

V

0

SPUK Brede regeling (Samenkracht en burgerpart.): SPUK Brede regeling Betreffen SPUK Breed middelen die we ontvangen van het Rijk.

V

139.000

V

117.000

V

95.000

V

0

Mens en Zorg PL 6 Ondersteunend: SPUK Breed (salaris) Betreffen de salariskosten die worden gedekt uit de SPUK breed gelden uit 2023.

N

78.000

V

0

V

0

V

0

Maatschappelijk werk: BCF Subsidie (vh Subs samenw. welzijnsorg. /Trema) Wegens autonome ontwikkelingen zoals cao-stijging en indexering een incidentele verhoging om de kwaliteit van de basisvoorziening welzijn te borgen.

N

115.000

V

0

V

0

V

0

47

Subsidies Sociaal Domein: Projectsubsidies Sociaal Domein Betreft een foutieve verwerking van het BR 23 ontwikkelbudget dat via de Voorjaarsnota wordt gecorrigeerd.

N

60.000

N

35.000

N

35.000

N

35.000

Noodopvang Vluchtelingen Oekraïne Hoge veer exploitatie: Voor de noodopvang van de Oekraïners worden diverse incidentele budgetten opgevoerd vanwege de kosten die gemaakt worden op Het Hoge Veer. Binnen de exploitatie worden budgetten voor Gas en Electra, Schoonmaak, Inzamel en stortkosten afval, Catering, Aansprakelijkheidsverzekeringen, Buitengewone kosten, Beheerskosten, Inhuur Derden/beveiliging, Leefgeld en Overige leveringen en Diensten.

N

1.143.000

V

0

V

0

V

0

Noodopvang Vluchtelingen Oekraïne Hoge Veer exploitatie.: Normvergoeding Oekraïne Vanuit het Rijk wordt een normvergoeding ontvangen per gehuisveste Oekraïner per dag. Vooralsnog wordt tot 1 oktober 2024 rekening gehouden met de vergoeding. Het overschot op de uitvoering wordt evenals eerdere jaren gestort in de reserve Ontheemden (programma 7).

V

2.000.000

V

0

V

0

V

0

Noodopvang vluchtelingen Oekraïne algemeen: Naar lasten die in direct verband staan met de opvang in het Hoge Veer hebben we ook nog te maken met algemene kosten zoals Salarissen, Bankkosten, Tolktijd, Bijdrage zwemlessen, Overige leveringen en diensten. Deze lasten worden eveneens verrekend binnen de reserve Ontheemden.

N

40.000

V

0

V

0

V

0

Opvang Asielzoekers COA, opvang in het Hoge Veer: Binnen de exploitatie worden de budgetten voor Opvang Asielzoekers COA geraamd op: Catering, inhuur derden, overige leveringen en diensten, buitengewone kosten, salarissen. Vooralsnog worden de uitgaven geraamd gelijk aan de vermoedelijke inkomsten.

N

1.439.000

V

0

V

0

V

0

Opvang Asielzoekers COA, Normvergoedingen COA: Voor de opvang van Asielzoekers wordt van het rijk een dagvergoeding verstrekt. De inkomsten worden vooralsnog berekend tot 1 oktober 2024. Eventueel overschot of tekort wordt gesaldeerd met de reserve Ontheemden.

V

1.439.000

V

0

V

0

V

0

Opvanglocaties ontheemden: Inhuur derden en Burgerparticipatie Voor onderzoek en uitvoering van locaties die kunnen worden gebruikt voor de opvang van de Ontheemden en Asielzoekers worden een 2-tal budgetten opgevoerd

N

36.000

V

0

V

0

V

0

Centrum Jeugd en Gezin Drimmelen Geertruidenberg: GR Drimmelen Geertruidenberg In 2023 is (vanwege een grote CAO) stijging de lonen van de jeugdprofessionals structureel verhoogd. In de begroting 2024 was deze nog niet opgenomen. Daarom een plus van € 78.150 De jaarrekening van 2023 laat echter een positief resultaat zien. Deze vordering €105.571 is daarom in mindering gebracht op de kosten.

V

27.000

N

78.000

N

78.000

N

78.000

PW Inkomen: Uitkeringen WWB In 2023 is het wettelijk minimumloon met ruim 10% verhoogd. De stijging van de uitkeringen is hieraan gekoppeld. Deze verhoging is vervolgens ook van invloed op de andere regelingen (IOAW/IOAZ). De begroting moet hierop worden aangepast. Een daling van het aantal uitkeringsgerechtigden wordt niet verwacht.

N

493.000

N

493.000

N

493.000

N

493.000

48

PW Inkomen: Uitkering BUIG Bijstand/ inkomensvoorz. De voorlopige beschikking 2024 van de BUIG uitkering is aanzienlijk hoger dan begroot. De definitieve beschikking wordt in de komende maanden verwacht. Vooralsnog worden de ramingen aangepast aan de voorlopige BUIG beschikking.

V

1.024.000

V

1.024.000

V

1.024.000

V

1.024.000

PW Inkomen: Loonkostensubsidies (structureel BUIG) De groep inwoners die met LKS werken is groeiende. Dit is een wettelijke regeling die niet beïnvloedbaar is door ons. De begroting moet worden aangepast aan de uitgaven van 2023.

N

200.000

N

200.000

N

200.000

N

200.000

Inkomensvoorzieningen (IOAW/IOAZ): Inkomensvoorzieningen (IOAW/IOAZ) Het aantal oudere uitkeringsgerechtigden neemt (door de vergrijzing) eerder toe dan af. In 2023 is het wettelijk minimumloon met ruim 10% verhoogd. De stijging van de uitkeringen zijn hieraan gekoppeld. In feite gaat het hier dus dubbel op v.w.b. de stijging. De begroting moet aangepast worden aan de uitgaven van 2023.

N

50.000

N

50.000

N

50.000

N

50.000

Bijzondere bijstand: Bijzonder bijstand De verwachting is dat het beroep op de bijzondere bijstand van (minimaal) dezelfde omvang zal zijn als in 2023. Op basis van de huidige regels en de uitkomst van uitgaven 2023 is dit bedrag nodig.

N

25.000

N

25.000

N

25.000

N

25.000

Sociale Werkplaatsen: Bijdrage sociale werkvoorziening (aanvullend) Actualisatie van de begroting van de verbonden partij vanwege vastgestelde begroting wijziging en raadsbesluit.

N

43.000

N

43.000

N

43.000

N

43.000

Wmo, huishoudelijke verzorging: Wmo huishoudelijk verzorging in natura Het tarief voor Wmo Huishoudelijke Ondersteuning is met ingang van 2024 met 9,44% verhoogd. De kosten van zorgaanbieders zijn in de afgelopen periode flink gestegen door forse loonstijgingen en een hoog ziekteverzuim. Om te voorkomen dat de zorg aan onze inwoners onder druk komt te staan is afgeweken van de contractueel vastgelegde indexatie. Het budget voor Wmo Huishoudelijke Ondersteuning is verhoogd met € 200.000. Het college heeft hiermee ingestemd.

N

200.000

N

200.000

N

200.000

N

200.000

Wmo, huishoudelijke verzorging: Wmo huishoudelijke verzorging in natura Het tarief Wmo HO 2024 wordt herijkt. De meerkosten hiervan , €165.000 zijn incidenteel opgenomen in Turap 1. Voor Turap 2 wordt onderzocht of de kosten structureel moeten worden verwerkt.

N

165.000

V

0

V

0

V

0

49

WMO Begeleiding: Wmo Begeleiding individueel De tarieven voor Wmo-begeleiding zijn met ingang van 2024 met 6,49% verhoogd. De loonkosten van zorgaanbieders zijn in de afgelopen periode fors gestegen. Om te voorkomen dat de zorg aan onze inwoners onder druk komt te staan is afgeweken van de contractueel vastgelegde indexatie van 1,5%. Het budget voor Wmo-begeleiding is verhoogd met € 140.000. Het college heeft hiermee ingestemd.

N

140.000

N

140.000

N

140.000

N

140.000

SPUK Brede regeling (Volksgezondheid): SPUK Breed Betreffen SPUK Breed middelen die worden ingezet voor diverse onderwerpen die betrekking hebben op Volksgezondheid.

N

134.000

N

134.000

N

94.000

V

0

SPUK Brede regeling (Volksgezondheid): SPUK brede regeling Betreffen SPUK Breed middelen die we ontvangen van het Rijk.

V

162.000

V

134.000

V

94.000

V

0

Mens en Zorg PL 3 Gelukkig opgroeien: Jeugdlandschap / inhuur derden Betreft de dekking van de implementatie jeugdlandschap.

N

184.000

V

0

V

0

V

0

Mens en Zorg PL 3 Gelukkig opgroeien: Jeugdlandschap bijdrage Drimmelen Voor de dekking van het implementatie jeugdlandschap ontvangen we een bijdrage van 50% van de gemeente Drimmelen.

V

92.000

V

0

V

0

V

0

Saldo van de opgavemutaties > 25.000

N

39.000

N

477.000

N

477.000

N

477.000

Saldo van de opgavemutaties < 25.000

V

4.000

N

118.000

N

118.000

N

118.000

Totaal Saldo van de opgavemutaties

N

35.000

N

594.000

N

594.000

N

594.000

Programma 4 Opgave Wonen 4.1 Ontwikkelingen 4.1 Ambitie en strategie 4.1.1 Ambitie De centrale ambitie van dit programma is: het realiseren van passende, toekomstbestendige huisvesting voor de juiste doelgroep op de juiste locatie en voor de juiste prijs. Dit programma draagt daarmee bij aan een toekomstbestendig Geertruidenberg waar nu én in de toekomst fijn met elkaar kan worden gewoond, gewerkt en gerecreëerd. Wonen is een breed begrip. Als gemeente richten wij ons op vier strategische doelstellingen: woonruimte naar behoefte, verbeteren, bewaken en behouden van balans, regie op de woningmarkt en samen met inwoners en stakeholders. In het volgende hoofdstuk beschrijven we per thema de opgave en onze aanpak. 4.1.2. Strategische doelstellingen Er zijn vier hoofddoelen voor dit programma; één voor elk van de vier thema’s. 1. Creëren woonruimte naar behoefte Dit doen we op basis van autonome demografische ontwikkelingen uit het woonbehoefteonderzoek, de opgelegde taakstelling en de beschikbare ruimte voor onverwachte ontwikkelingen. We maken concreet hoe passende huisvesting voor de juiste doelgroep tegen de juiste prijzen kan worden

50

ingevuld. Ook worden zaken vastgelegd rond woningsplitsing, mantelzorgwoningen, verdeling van de woningvoorraad en de richtlijnen voor nieuwe projecten. 2. Verbeteren, bewaken en behouden van balans Er wordt gestreefd naar een gebalanceerde woningvoorraad. Een gebalanceerde woningvoorraad is er voor onze huidige inwoners, maar moet ook ruimte bieden voor toekomstige inwoners en verschillende doelgroepen vanuit de wettelijke en maatschappelijke taakstelling. Een gebalanceerde voorraad houdt daarnaast in dat rekening wordt gehouden met trends en ontwikkelingen, met schommelingen en veranderingen. Een gebalanceerde woningvoorraad is niet alleen kwantitatief passend, maar ook nadrukkelijk kwalitatief in balans. Bij het streven naar een gebalanceerde woningvoorraad richten we ons dan ook op zowel nieuwbouw als bestaande bouw. Het grootste gedeelte van onze toekomstige woningvoorraad staat er namelijk al. Met name bij nieuwbouw kunnen we sterk sturen, maar ook wat betreft bestaande bouw zien we hier mogelijkheden toe. 3. Regie pakken op woningmarkt De gemeente kan op verschillende wijzen regie pakken op de woningmarkt. Actief grondbeleid betekent dat de gemeente zelf de gronden verwerft dan wel toepassing geeft aan het voorkeursrecht gemeenten. Daarmee kan de gemeente zelf gronden uitgeven en tot een door haarzelf gewenste invulling en woningbouwdifferentiatie kan komen.

Daarnaast kan de gemeente passief en meer faciliterend grondbeleid voeren. Daarbij gebruikt de gemeente het bestemmingsplan en het exploitatieplan om te komen tot de gewenste invulling en woningbouwdifferentiatie. 4. Ontwikkelingen vinden plaats in samenspraak met inwoners en stakeholders Voor nu is er voor (ook) de gemeente een belangrijke rol weg gelegd daar waar het gaat om het laten participeren van inwoners. Ingeval van een ontwikkeling op gemeentelijk eigendom zal dit niet wijzigen. Als het daarentegen gaat om een ontwikkeling op eigendom van derden is het op grond van de Omgevingswet, die per 1 januari 2024 in werking zal treden, aan de ontwikkelende partij om op een juiste wijze de omgevingsdialoog te voeren. Deze ligt verankerd in de Verordening burgerparticipatie Geertruidenberg 2023. Ten aanzien van de stakeholders geldt dat ontwikkelingen vanuit het gemeentebrede perspectief voor wonen worden benaderd. Gekoerst moet gaan worden op de juiste balans in de differentiatie, bij voorkeur op wijk- en buurtniveau. Zowaar een stevige uitdaging. 4.1.3 Maatschappelijke effecten Dat we deze doelstellingen behalen gaat blijken uit maatschappelijke effecten die op moeten treden. Daarop richten zich dan ook de (extra) inspanningen die we de komende jaren gaan doen. Aan de maatschappelijke effecten worden bij de verdere uitwerking passende beleidsindicatoren gekoppeld.

Creëren woonruimte naar behoefte Te behalen maatschappelijke effecten zijn met name: 1. Er komt meer woonruimte beschikbaar voor zowel onze eigen inwoners als de verschillende doelgroepen vanuit de wettelijke en maatschappelijke taakstelling. 2. Er wordt optimaal gebruik gemaakt van de wettelijke mogelijkheden om woonruimte te creëren en behouden voor onze eigen inwoners Verbeteren, bewaken en behouden van balans Te behalen maatschappelijke effecten zijn met name: 1. Er is balans tussen wettelijke taakstellingen en autonome lokale ontwikkelingen. 51

2. We koersen op een juiste mix in woningaanbod per kern en wijk. 3. Bij iedere ontwikkeling wordt de balans in ruimtelijke inrichting als uitgangspunt genomen. Regie pakken op woningmarkt Te behalen maatschappelijke effecten zijn met name: 1. Er zijn duidelijke randvoorwaarden voor toekomstige ontwikkelingen. 2. We maken toekomstbestendige woningbouw mogelijk op de juiste locaties. 3. We zijn creatief en innovatief in onze oplossingen. Ontwikkelingen vinden plaats in samenspraak met inwoners en stakeholders Te behalen maatschappelijke effecten zijn met name: 1. Onze inwoners en stakeholders voelen zich betrokken en gehoord 4.1.4 Afbakening Met het benoemen van de 4 programmathema’s is binnen de opgave focus aangebracht, met als doel hierop vanuit een integrale aanpak te versnellen. Leidend voor het programma wonen is het Doel- en Inspanningen Netwerk (zie bijlage 1). Naast de inspanningen binnen dit programma werken we ook mee aan verschillende thema’s van andere programma’s zoals het programma Duurzaamheid en Leefbaarheid. 4.2 Aanpak De versnelling in de realisatie van woningbouw gaat gepaard met onzekerheden. De gemeente heeft een studie laten uitvoeren naar de haalbaarheid van locaties en de stedenbouwkundige mogelijkheden. De beschreven invullingen hebben (vooralsnog) een (sterk) indicatief karakter doch duiden daarentegen wel de potentie van diezelfde locaties.

Beperkingen kunnen zich voordoen indien sprake is van sectorale belemmeringen (bodem, geluid, externe veiligheid e.d.) of ingeval het eigendom niet aan de gemeente toebehoort en een eigenaar überhaupt geen ontwikkeling wenst dan wel een andere ontwikkeling dan die door de gemeente wordt voorgestaan. In die zin ook is bij de te maken keuzes van belang én de snelheid waarmee tot een ontwikkeling (woningbouw) kan worden gekomen én de toepasbaarheid van de gewenste woningbouwdifferentiatie. Dit programma is gebaseerd op de kortere termijn (2023 t/m 2024) en geeft meteen een doorkijk naar de ontwikkelpotenties voor de langere termijn. 4.2.1 Programmalijnen Dit programma bestaat uit vier programmalijnen. Elke programmalijn heeft een eigen thema; de thema’s zijn nauw met elkaar verbonden. 1. Woonruimte naar behoefte Op basis van demografische ontwikkelingen en de opgelegde taakstelling voor specifieke doelgroepen, ontwikkelen we naar behoefte. Dit kunnen we op de volgende manieren realiseren: - nieuwe woningen bouwen; - transformeren leegstand (waaronder voormalig agrarische bebouwing [VAB’s]); - aanpassen in de bestaande woningvoorraad; - herstructurering woonwijken.

52

Nr. Inspanningen

Resultaat

1.1 Sturen op behoefte

Vaststellen uitvoeringsprogramma wonen.

1.2

Huisvesting specifieke doelgroepen op basis van wettelijke taakstelling

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

Opstellen plan van aanpak voor regionale afspraken en continue monitoring.

1.3 Woningen toevoegen

Uitvoeren locatiestudie naar potentiële locaties en het maken van keuzes daarbinnen.

1.4 Woningen toevoegen

Voor 2025 is gestart met de bouw van tenminste 100 woningen.

1.4 Huisvestingsverordening

Vanaf 2023 max 50% toewijzing aan eigen inwoners.

De opgave om woonruimte naar behoefte te creëren bestaat hoofdzakelijk uit de taak om tot voldoende woonruimte te komen. Locaties voor nieuwbouwwoningen zijn dan ook essentieel om aan deze opgave te kunnen voldoen. Met het opnemen van de potentiële woningbouwlocaties in de omgevingsvisie is hier een belangrijke eerste stap in gezet. Met een visie woningbouwlocaties Raamsdonk willen we een gedegen afweging maken over de potentiële locaties die in of tegen de kern Raamsdonk liggen. 2024 benutten we om deze visie op te stellen en in overleg te gaan met de inwoners, ondernemers en andere stakeholder in Raamsdonk. De locatie Kartuizerstraat-Landonk uit de locatie studie bestaat uit een deel in eigendom van de gemeente en een deel in particulier bezit. Tezamen met de andere grondeigenaar bekijken we hoe we tot een publieke-private samenwerking komen om dit gebied tot ontwikkeling te kunnen brengen. De eerste stap hierin is de raad laten besluiten over de wenselijkheid van deze locatie en de welke randvoorwaarden zij mee willen geven. De eigenaar van de panden op de hoek Keizersdijk-Hoofdstraat in Raamsdonksveer heeft al geruime tijd het idee om deze panden te slopen en her te ontwikkelen. Het plan is ambtelijk al beoordeeld en voor advisering aan de CRK voorgelegd. Daarnaast heeft er een omgevingsdialoog met de omwonenden en huidige huurders plaats gevonden.

Het streven is om de raad in het derde kwartaal de raad een startnotitie voor te leggen om de wenselijkheid van de ontwikkeling te bepalen en randvoorwaarden mee te geven. De herstructurering van de Zoutmanstraat-Burgemeester Meijersstraat in Geertruidenberg krijgt in 2024 steeds meer vorm. De plannen zijn op basis van CRK advisering aangepast en de afspraken over de anterieure overeenkomst worden naar verwachting in het tweede of derde kwartaal afgerond. Verwacht wordt dat Thuisvester de omgevingsvergunning voor de buitenplanse omgevingsplan activiteit (bopa) nog in 2024 kan aanvragen. 2. Verbeteren, bewaken en behouden balans Balans gaat zowel over het verdelen van de woningvoorraad als over een balans in de soorten woningen die we hebben in onze gemeente. We maken gebruik van de mogelijkheid om een percentage van onze woningvoorraad toe te wijzen aan onze eigen inwoners. Daarnaast houden we rekening met een evenredige spreiding van doelgroepen zoals de uitstroom beschermd wonen, 53

maatschappelijke opvang en statushouders. Daarnaast houden we bij herstructureren en nieuwbouw de verdeling van verschillende typen woningen en prijsklassen in het oog. De bouwopgave voor onze gemeente op basis van de Woondeal komt neer op het toevoegen van 400 woningen aan harde plancapaciteit tot 2026 en tussen de 700 en 900 woningen aan harde plancapaciteit tot 2030. De na te streven differentiatie daarbinnen betekent dat er qua verdeling sprake moet zijn van 30% sociale huur en 2/3e ‘betaalbaar’. Onder betaalbaar wordt verstaan woningen met een huurprijs tot € 1000 en voor koopwoningen tot een prijs van € 355.000. Deze kaders worden gemeentebreed nagestreefd en niet op project- / locatieniveau. Eveneens richtinggevend is het plan van aanpak, zoals dat met de Baroniegemeenten is opgesteld. Hierin zijn afspraken vastgelegd met betrekking tot de opvang en huisvesting van asielzoekers, statushouders en Oekraïense vluchtelingen.

Nr. Inspanning

Resultaat

2.1 Sturen op balans bij de woonruimteverdeling

Uitvoeringsprogramma wonen en met anterieure overeenkomsten.

2.2

Opstellen van kaders voor het creëren van woonruimte die aansluit bij de maatschappelijke opgaven

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

Komen tot een evenwichtige woonruimteverdeling op basis van behoefte.

In het vastgestelde Programma Wonen 2024 benoemen we enkele mogelijkheden die we willen gaan benutten om te kunnen sturen op de balans in de woningvoorraad. Zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding zijn juridische mogelijkheden die ervoor kunnen zorgen dat onze eigen inwoners meer kansrijk zijn bij nieuwbouwwoningen. We moeten goed onderzoeken of deze maatregelen juridisch stand houden. Het maakt ook uit of we bij een ontwikkeling zelf grondposities hebben of niet. Bij grondverkoop kunnen we beter sturen op dergelijke regelingen. 25% van de jaarlijks vrijkomende sociale huurwoningen binnen onze gemeente kunnen toegewezen worden aan mensen met een maatschappelijke binding. Dat houdt in dat iemand de afgelopen 10 jaar tenminste 6 jaar in de onze gemeente ingeschreven heeft gestaan. Op momenten dat dit lukt brengen we deze mogelijkheid onder aandacht bij onze inwoners. Dit gaan we onder andere doen door inwoners die 18 en 60 jaar worden met een brief te informeren. In die brief wijzen we ze op deze mogelijkheid en adviseren we ze om te registreren bij Klik voor Wonen. We onderzoeken of het mogelijk is om het percentage te verhogen naar 50%. De afspraken rondom de Woondeal zijn vertaald in ons lokale woonbeleid, namelijk in het Programma Wonen 2024. We sturen op twee derde betaalbare woningen bij nieuwbouwprojecten.

30% sociale huurwoningen en 40% middeldure huur of betaalbare koopwoningen. Deze verdeling gaan we opleggen bij nieuwontwikkelingen vanaf 15 woningen.

54

Met woningsplitsing of kavelsplitsing kan wellicht de bestaande woningvoorraad beter worden benut. Hiervoor zijn wel kaders nodig waarbinnen wij dit wenselijk vinden. Deze kaders zijn er op dit moment nog niet. Om die reden zijn we terughoudend richting initiatiefnemer die met dergelijke plannen bij de gemeente aankloppen. 3. Regie op de woningmarkt We gaan toe naar een actieve sturing, uitvraag aan de voorkant in plaats van toetsing achteraf. De middelen om de regie te pakken zijn bijvoorbeeld: • waar nodig en/of gewenst inzetten op een actief grondbeleid (te baseren op maatwerk); • opleggen woningbouwprogramma en –differentiatie via de anterieure overeenkomst.

Nr. Inspanning 3.1

We communiceren randvoorwaarden proactief naar ontwikkelaars.

Resultaat

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

Sturing op juiste woningdifferentiatie.

Nieuwbouwprojecten met 9 of meer woningen leggen we middels een startnotitie voor aan de raad. In zo'n startnotitie kan de raad kaders en randvoorwaarden meegeven waarbinnen zij de ontwikkeling wenselijk vinden. Het Programma Wonen 2024 geeft al duidelijke kaders voor wat betreft de verdeling van sociale huur woningen (30%) en betaalbare woningen (40%). Dit kan in de startnotitie nogmaals benadrukt worden. Als er moverende redenen zijn waarom de beoogde verdeling binnen een project niet mogelijk of wenselijk is, is de startnotitie de uitgelezen plek om de raad hier over te laten beslissen. Maar ook bij kleinere nieuwbouwprojecten waar geen startnotitie noodzakelijk is, stuurt het college op een goede differentiatie. Bij nieuwbouwprojecten leggen we het woningbouwprogramma binnen een project contractueel vast. Deze werkwijze zijn we al jaren gewend. Het voeren van een actief grondbeleid is geen doel op zich, maar moet noodzakelijk zijn om een bijdrage te kunnen leveren aan een opgave. Dit kan de woningbouwopgave zijn, maar ook economische ontwikkelingen, mobiliteit, natuurontwikkeling of maatschappelijke voorzieningen kunnen aanleiding zijn om soms actiever te acteren. Van de 14 potentiële woningbouwlocaties is een deel in eigendom van de gemeente.

Als er een bestuurlijk standpunt is ingenomen over een locatie, kan ingeschat worden hoe onze rol moet zijn op het gebied van grondbeleid. 4. Ontwikkelingen in samenspraak met inwoners en stakeholders Bij alle nieuwe ontwikkelingen op het gebied van wonen worden inwoners betrokken. Op deze manier creëren we draagvlak, en voelen inwoners zich betrokken en gehoord. Op het abstracte niveau (gemeentebreed) is de gemeente daarbij aan zet vanuit de opgave. Per locatie gebeurt dit via de omgevingsdialoog, gebaseerd op de door de gemeenteraad vastgestelde

55

notitie burgerparticipatie. In het eerste geval is de gemeente de regisseur, in de tweede situatie is het toetsend.

Nr. Inspanning 4.1

De input van inwoners en stakeholders wordt meegenomen in het programma Wonen

Resultaat

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

Betrokkenheid inwoners en stakeholders en creëren van maatschappelijk draagvlak

Hoe en op welk moment inwoners, ondernemers, belangenverenigingen en andere stakeholders betrokken worden bij een ruimtelijke ontwikkeling hangt af van de fase waarin deze ontwikkeling zich bevindt en wie de initiatiefnemer is van een ontwikkeling. Soms zijn we als gemeente zelf volledig aan zet om de burgerparticipatie en omgevingsdialoog vormt te geven. In andere gevallen is dit de rol van de initiatiefnemer en zijn we als gemeente met name toehoorder en beoordelaar. De illusie moet niet ontstaan dat met burgerparticipatie en omgevingsdialogen iedereen zijn in krijgt. Waar mogelijk probeer je belangen zo dicht mogelijk bij elkaar te brengen of rekening mee te houden. Maar uiteindelijk is burgerparticipatie ook bedoeld om inzicht te krijgen in elkaars belangen, zodat bestuurders een afweging kunnen maken tussen individuele- en maatschappelijke belangen. De visie woningbouwlocatie Raamsdonk is met name bedoeld om in gesprek met inwoners en ondernemers van Raamsdonk tot een afweging van de locaties te komen. Het is voorstelbaar dat er per locatie op een later moment nog verder gesproken moet worden met belanghebbenden. Voor de woningbouw bij Achter de Hoeven is een participatieproces opgestart. Deze kent verschillende fases en loopt dan ook nog steeds door. De initiatiefnemer voor de herontwikkeling Keizersdijk-Hoofdstraat heeft recentelijk een omgevingsdialoog gevoerd.

En ook met onwonenden van het Schonckplein is gesproken over de voorgenomen bouwplannen van de supermarkt en de appartementen.

4.2 Financiële vertaling ontwikkelingen Om de locatie Landonk-Kartuizerstraat uit de locatie studie verder te onderzoeken, zodat de raad hier een afgewogen besluit over kan nemen, zijn enkele onderzoeken en een stedenbouwkundige visie nodig. Omdat we deels eigenaar zijn van de gronden is het noodzakelijk dat we ook een deel van deze kosten voor onze rekening nemen. Hiertoe is een bedrag van €20.000 opgenomen. Voor de visie woningbouwlocaties Raamsdonk zijn we zelf aan zet. Toch zal enige externe expertise noodzakelijk zijn om de visie tot stand te laten komen. Hiervoor is een bedraag geraamd van €10.000. Voor de lopende projecten en aankomende projecten worden exploitatiebijdrages betaald. Deze exploitatiebijdrages zijn met name bedoeld om ambtelijke uren te dekken. Niet alle ambtelijke uren of advisering kunnen wij intern oplossen. Geschat wordt dat 15% van de ambtelijke uren extern gemaakt worden. Dit betreft dan een bedrag van €30.000. 56

4.3 Toelichting op de tabel N.V.T.

4.4 Beleidsindicatoren

Programmalijn

Beleidsindicatoren

Meest recente meting

Beoogd Aanpassing 2024 TR

Creëren woonruimte naar behoefte:

Het aantal actief woningzoekend in de gemeente in de sociale huursector.

- 2022: o Totaal woningzoekenden: 2.931 o Actief woningzoekenden: 757 - 2023: o Totaal woningzoekenden: 3.216 o Actief woningzoekenden: 860

<2023

n.v.t

Het aantal uitgiftes van bindingseis uittreksels.

Op dit moment kan er nog gebruikt gemaakt worden van deze indicator.

-

-

Het totale aantal woningen binnen de gemeente.

1-1-2023: 10.120

10.200 n.v.t

Het resultatenoverzicht van het COA (statushouders en amv-ers)

Taakstelling 2023: 49 statushouders Totaal aantal 2023: 40

49

n.v.t.

De provincie geeft hun prognoses weer op https://bevolkingsprognose.brabant.nl/ Overzicht De indicatie van de toename van de woningbouwcapaciteit woningvoorraad voor Geertruidenberg in per gemeente van de 10.200 n.v.t. de periode 2023-2030 bedraagt 590 (index provincie Noord105,8) Brabant. 2025: 10.290, 2030: 10.710, 2035: 11.125, 2040: 11.350 We verbeteren, bewaken en behouden de balans

% sociale woningbouw 31,3 % (2022) van de woningvoorraad in per gemeente is een sociale huurwoning wijk/kern/gemeente

>30%

n.v.t.

2023: 21,6% (35 woningen) In 2023 publiceerde Thuisvester 24,7% (40 % toegewezen stuks) van de woningen met voorrang woningen met binding 25% voor inwoners met binding. 35 woningen (Thuisvester) daarvan werden daadwerkelijk op basis van deze voorrang toegewezen.

n.v.t.

We pakken meer regie op de woningmarkt

Monitoring kaders en afspraken na realisatie woningbouwproject

Op dit moment kan er nog gebruikt gemaakt worden van deze indicator.

-

-

Ontwikkelingen vinden plaats in samenspraak met onze inwoners en stakeholders.

% inwoners en stakeholders dat zich Op dit moment kan er nog gebruikt gehoord en betrokken gemaakt worden van deze indicator. voelt.

-

-

Wettelijke beleidsindicatoren Voor programma 4 zijn geen beleidsindicatoren voorgeschreven.

4.5 Investeringen In de volgende tabel zijn de mutaties op de investeringen van programma 4 opgenomen.

57

Begroot

€0

Wijziging

€ 200.000

Nieuw Krediet omschrijving begroot

€ 200.000

Toelichting - Besluit

Stimuleringsfonds Volkshuisvesting BGW 1603(K)

Met het aanbieden van startersleningen ondersteunen we starters bij de aankoop van hun eerste woning. Sinds 2009 zijn meer dan 120 startersleningen verstrekt. Het besteedbare budget bedraagt op 10 april 2024 € 256.800, genoeg voor 12 leningen (van maximaal € 20.000 per lening). In 2024 zijn tot nog toe (10 april 2024) 7 aanvragen ontvangen. De behoefte aan startersleningen blijft bestaan en het is wenselijk om starters te blijven ondersteunen. Voor de continuïteit van de verstrekking van leningen wordt uw raad gevraagd om per medio 2024 € 200.000 extra beschikbaar te stellen voor de startersleningen. Dit bedrag is te lenen, zoals eerder is gebeurd. (Hiernaast is - zoals in de raadsinformatiebrief van 19 maart 2024 aangegeven - in het najaar van 2024 een raadsvoorstel gepland over een verruiming van de startersregeling in combinatie met een daarvoor nodige budgetverhoging.) Besluit : Nieuw krediet opnemen van € 200.000.

4.6 Afwijkingen reguliere taken In onderstaande tabel worden de belangrijkste afwijkingen op de meerjarenbegroting 2024-2027 toegelicht. In beginsel worden afwijkingen toegelicht wanneer het bedrag groter is dan € 25.000. Indien er sprake is van afwijkingen lager dan € 25.000 maar van politiek bestuurlijke importantie worden deze afwijkingen eveneens toegelicht. Afwijkingen lager dan € 25.000, zuiver administratieve mutaties of budgettair neutrale mutaties, zijn wel opgenomen in de begrotingswijziging. Omschrijving

V/N

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

Ruimtelijke projecten: Planontwikkelingskosten Advieskosten, onderzoeken en uitwerkingen ten behoeve (woningbouw)ontwikkelingen. Deze kosten worden grotendeels gedekt door de exploitatiebijdrages die bij ontwikkelingen worden verhaald op de initiatiefnemers. O.a. ontwikkelingen Zoutmanstraat, Grote Kerkstraat 96-98, Omschoorweg, herontwikkeling Schonckplein, Keizersdijk-Hoofdstraat. Planvorming en voorbereiding voor de woningbouwlocaties Raamsdonk en Landonk nodig om locaties tot ontwikkeling te kunnen brengen.

N

60.000

N

56.000

N

30.000

V

0

Ruimtelijke projecten: Planontwikkelingskosten Het budget betreft de inkomsten die worden verhaald op initiatiefnemers van woningbouwontwikkelingen.

V

137.000

V

226.000

V

121.000

V

0

Saldo van de opgavemutaties > 25.000

V

77.000

V

169.000

V

91.000

V

0

Saldo van de opgavemutaties < 25.000

V

10.000

N

6.000

N

6.000

N

6.000

Totaal Saldo van de opgavemutaties

V

87.000

V

163.000

V

85.000

N

6.000

58

Programma 5 Opgave Economie en Toerisme 5.1 Ontwikkelingen 5.2 Ambitie en Strategie 5.1.1 Ambitie De centrale ambitie van dit programma is: De gemeente Geertruidenberg is gastvrij naar bezoekers, biedt een fijn leefklimaat voor de inwoners, voorziet in ruimte voor ondernemerschap en is klaar voor een duurzame & innovatieve economie. Onze lokale bedrijven zijn de drager van onze economie, de gemeente stimuleert, faciliteert en creëert de randvoorwaarden. We richten ons op een goed vestigingsklimaat, een circulaire, duurzame & innovatieve economie en een gastvrije gemeente. 5.1.2 Strategische doelstellingen Er zijn drie hoofddoelen voor dit programma; één voor elk van de drie thema’s. 1. Het vestigingsklimaat voor ondernemers verbeteren We zorgen voor behoud van de lokale werkgelegenheid en zetten optimaal in op ruimtegebruik en toekomstbestendig maken van de bedrijventerreinen. Daarnaast zetten we in op compacte en complete winkelgebieden in de gemeente. 2. Een circulaire, duurzame en innovatieve economie in 2050 of eerder We staan het bedrijfsleven bij om te komen tot een circulaire economie en faciliteren bedrijventerreinen om energieneutraal te worden. Innovatie stimuleren we en verbinden partijen met elkaar om stappen te kunnen maken. 3.

De gemeente is gastvrij naar bewoners en bezoekers We zetten in op meer toeristische bezoekers, die we langer in het gebied willen laten verblijven en die vaker terug komen naar de gemeente Geertruidenberg. 5.1.3 Maatschappelijke effecten Vanuit de hoofddoelen, worden er per programmalijn verschillende gewenste maatschappelijke effecten geformuleerd: 1. Het vestigingsklimaat voor ondernemers verbeteren a. Schonere, veiligere en aantrekkelijke bedrijventerreinen en winkelgebieden b. Afname leegstand op bedrijventerreinen en winkelgebieden c. Compacte winkelgebieden d. Behoud werkgelegenheid en banen 2. a. b. c.

Een circulaire, duurzame en innovatieve economie in 2050 of eerder In 2050 is de Geertruidenbergse economie circulair, met als tussendoel 50% in 2030 De bedrijventerreinen zijn in 2050 energieneutraal Meer ruimte voor innovatie vanuit bedrijven

3. a. b. c.

De gemeente is gastvrij naar bewoners en bezoekers Verhoging toeristische recreatieve werkgelegenheid Stijging van het aantal toeristische overnachtingen Minimaal behoud van diversiteit van culturele organisaties en evenementen

59

5.1.4 Afbakening Met het benoemen van de drie programmathema’s is binnen de opgave focus aangebracht, met als doel hierop vanuit een integrale aanpak te versnellen. We benadrukken dat de werving van bedrijven naar deze regio en promotie van de regio als verblijfsgebied niet tot de opgave behoort. Deze rol is weggelegd bij andere samenwerkingspartners zoals Rewin, Regio West-Brabant, Zuiderwaterlinie. Naast de inspanningen binnen dit programma werken we ook mee aan verschillende thema’s van andere programma’s zoals het programma Duurzaamheid en Leefbaarheid. 5.2 Aanpak 5.2.1 Programmalijnen Dit programma bestaat uit drie programmalijnen. Iedere programmalijn heeft een eigen thema; de thema’s zijn nauw met elkaar verbonden. 1. Verbeteren vestigingsklimaat We zorgen voor behoud van de lokale werkgelegenheid en zetten optimaal in op ruimtegebruik en toekomstbestendig maken van de bedrijventerreinen. Daarnaast zetten we in op compacte en complete winkelgebieden in de gemeente. Om de maatschappelijke effecten te realiseren werken we o.a. aan deze inspanningen: • Kwaliteitsverbeterplan bedrijventerreinen • OV-hub bedrijventerreinen • Verkenning maritieme sector op thema's onderwijs en clustering • Startersprogramma Nr.

Inspanningen

Bijdrage strategische doelen

1.1

Kwaliteitsverbeterplan bedrijventerreinen

Het vestigingsklimaat voor ondernemers verbeteren. Een circulaire, duurzame en innovatie economie.

1.2

OV-hub bedrijventerrein

Het vestigingsklimaat voor ondernemers verbeteren. Een circulaire, duurzame en innovatie economie.

1.3

Verkenning maritieme sector Het vestigingsklimaat voor op thema’s onderwijs en ondernemers verbeteren. clustering

1.4

Startersprogramma

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

Het vestigingsklimaat voor ondernemers verbeteren.

Naast Dombosch zijn nu ook voor de bedrijventerreinen Gasthuiswaard, Pontonnier en Rivierkade kwaliteitsverbeterplannen in de maak, zodat we de bedrijventerreinen komende jaren toekomstbestendig kunnen maken en ondernemers inzichtelijk krijgen waar we samen naar toe willen groeien de komende jaren. De voorbereidingen voor een pilot OV-Hub aan Essenboom zijn uitgevoerd. De realisatie zal in de zomer plaatsvinden. 2024 gebruiken we om ervaring op te doen met vervolg vervoer op OV bij een bedrijventerrein. In samenwerking met WMI wordt verder gewerkt aan de onderwijscampus. De eerste opleidingstrajecten worden nu ook aangeboden aan de lokale maritieme sector in de gemeente Geertruidenberg. Daarnaast hebben we de maritieme sector in beeld gebracht, om tot een collectief van maritieme bedrijven te komen en om een inzichtelijk te krijgen op welke vlakken samenwerking gewenst is.

60

In het voorjaar is een startersprogramma aangeboden aan alle recent gestarte bedrijven in de gemeenten Geertruidenberg en Drimmelen, dit is in samenwerking met de gemeente Drimmelen en Open Coffee Drimmelen Geertruidenberg georganiseerd. 2. Circulaire, duurzame & innovatieve economie We staan het bedrijfsleven bij om te komen tot een circulaire economie en faciliteren bedrijventerreinen om energieneutraal te worden. Innovatie stimuleren we en verbinden partijen met elkaar om stappen te kunnen maken. Om de maatschappelijke effecten te realiseren werken we o.a. aan deze inspanningen: • In beeld brengen van de rest- en vraagstromen op bedrijventerreinen • Uitreiken Groene Pluim • Aanbestedingsbeleid herzien Nr.

Inspanningen

Bijdrage strategische doelen

2.1

In beeld brengen van de rest- en vraagstromen op bedrijventerreinen

Een circulaire, duurzame en innovatie economie.

2.2

Uitreiken Groene Pluim

Een circulaire, duurzame en innovatie economie.

Aanbestedingsbeleid herzien

Een circulaire, duurzame en innovatie economie. Het vestigingsklimaat voor ondernemers verbeteren.

2.3

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

De rest- en vraagstromenbijeenkomst heeft kansrijke reststromen opgeleverd. Er wordt verder onderzocht of de reststroom papier lokaal ingericht kan worden. In het najaar wordt de 5e Groene Pluim uitgereikt aan een lokaal bedrijf. Lokale bedrijven worden gestimuleerd zich aan te sluiten bij de Groene Pluim. Het proces om te komen tot herzien aanbestedingsbeleid is grotendeels doorlopen, De besluitvorming vindt in het 2e kwartaal plaats. 3. Gastvrij naar bezoekers We zetten in op meer toeristische bezoekers, die we langer in het gebied willen laten verblijven en die vaker terug komen naar de gemeente Geertruidenberg. Om de maatschappelijke effecten te realiseren werken we o.a. aan deze inspanningen: • Verbeteren zichtbaarheid en beleefbaarheid vesting • Uitbreiding bewegwijzering en aanlegvoorziening op het water • Optimalisering fiets- en wandelstructuur Nr.

Inspanningen

3.1

Verbeteren zichtbaarheid en De gemeente is gastvrij naar beleefbaarheid vesting bewoners en bezoekers.

Bijdrage strategische doelen

3.2

Uitbreiding bewegwijzering en aanlegvoorziening op het water

De gemeente is gastvrij naar bewoners en bezoekers.

3.3

Optimalisering fiets- en wandelstructuur

De gemeente is gastvrij naar bewoners en bezoekers.

Realisatie voortgang

Realisatie financiën

Om de zichtbaarheid en beleefbaarheid van de vesting te verbeteren is een onderzoek gestart met de lokale heemkunde verenigingen om inzicht te krijgen welke kansen hiervoor worden gezien.

61

De toeristische bewegwijzering op het water voldoet niet meer. Momenteel wordt er een plan opgesteld hoe de bewegwijzering ingericht moet worden. Daarnaast wordt de Donge met het gebruik van verschillende soorten ligplaatsen in beeld gebracht, om inzicht te krijgen waar mogelijke kansen worden gezien voor het realiseren van extra aanlegvoorzieningen. Voor het optimaliseren van fiets/wandelstructuur is een onderzoek gestart naar de kansen die de Halvezolenlijn biedt om beter zichtbaar en beleefbaar te maken op de thema's toerisme, erfgoed, landschap en verkeer. Dit onderzoek zal in de zomer gereed zijn.

5.2 Financiële vertaling ontwikkelingen Voor de opgave Economie en Toerisme zijn geen mutaties.

5.3 Toelichting op de tabel N.v.t.

5.4 Beleidsindicatoren Hoe gaan we dat meten?

Strategisch doel

Beleidsindicatoren

Meest recente Beoogd Aanpassing meting 2024 TR *

Het vestigingsklimaat voor ondernemers verbeteren

Leegstandscijfer bedrijventerreinen

56 (2022)

55

Leegstandscijfer winkelgebieden

28 (2022)

27

Aantal bedrijfsvestigingen

2170 (2023)

2170

2234

Aantal banen

10802 (2023)

10802

10875

Winkels buiten kern winkelgebied

40 (2022)

39

Een circulaire, duurzame en innovatieve economie in Toename energieopwek bij bedrijfspanden 2050 of eerder

21761 (2022)

21761

505 (2022)

519

20899 (2022)

21346

% hergebruik primaire grondstoffen (landelijke monitor wordt ontwikkeld)** De gemeente is gastvrij naar bewoners en bezoekers Aantal banen toeristisch recreatieve branche Aantal overnachtingen (toeristenbelasting)

* Economische barometer Geertruidenberg 2022 **Indicator geldt ook voor programma duurzaamheid Wettelijke beleidsindicatoren

62

10000 vanwege netcongestie

Nr.

Taakveld

Naam indicator

Jaar

Waarde (Jaarrekening 2023)

Begroot Eenheid 2024

Bron

14.

3. Economie

Functiemenging **

2022

52,3

52,0

%

LISA 52,0

16.

3. Economie

Vestigingen (van bedrijven)

2023

1229

1219

Bedrijfsvestigingen per 10.000 KvK inwoners

Beoogd Aanpassing 2024 TR

1219

1266

** functiemengingsindex weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

5.5 Investeringen In programma 5 zijn voor de periode 2024-2027 geen investeringen voorzien.

5.6 Afwijkingen reguliere taken In onderstaande tabel worden de belangrijkste afwijkingen op de meerjarenbegroting 2024-2027 toegelicht. In beginsel worden afwijkingen toegelicht wanneer het bedrag groter is dan € 25.000. Indien er sprake is van afwijkingen lager dan € 25.000 maar van politiek bestuurlijke importantie worden deze afwijkingen eveneens toegelicht. Afwijkingen lager dan € 25.000, zuiver administratieve mutaties of budgettair neutrale mutaties, zijn wel opgenomen in de begrotingswijziging. Omschrijving

V/N

2024

V/N

2025

V/N

2026

V/N

2027

Economisch beleid: BR23 Uitvoeringsbudget visies EZ In de BR23 zijn inkomsten opgenomen vanaf de begroting 2023, maar we hebben geen grondslag om bedrijven mee te laten betalen. Wordt wel onderzocht of een ondernemersfonds draagvlak heeft bij het bedrijfsleven.

N

50.000

N

50.000

N

50.000

N

50.000

Subsidie bibliotheken: Subsidie bibliotheken Betreft prijscompensatie op de subsidie van de bibliotheek

N

27.000

N

27.000

N

27.000

N

27.000

Mutaties reserves opgave 5 Economie en toerisme: Mutaties reserves kunst Vanwege grondverkopen aan de Oude Haven wordt een bedrag in de reserve kunst gestort.

N

6.000

V

0

V

0

V

0

Saldo van de opgavemutaties > 25.000

N

83.000

N

77.000

N

77.000

N

77.000

Saldo van de opgavemutaties < 25.000

N

20.000

V

0

V

0

V

0

Totaal Saldo van de opgavemutaties

N

103.000

N

77.000

N

77.000

N

77.000

Programma 6 Opgave Bestuur en Dienstverlening 6.1 Ontwikkelingen A. Bestuur 6.1 Ambitie en strategie

63

6.1.1 Ambitie Wij zijn een krachtig lokaal bestuur dat klaar is voor de toekomst. We onderhouden en leggen verbinding met de gemeenteraad, de inwoners, de ondernemers en de maatschappelijke partners. We investeren in de samenwerking met onze inwoners en laten zien wat we gaan doen. We werken aan het herstel van het vertrouwen in de plaatselijke politiek en zetten in op participatie van diverse groepen uit onze samenleving in die lokale politiek. 6.1.2. Strategische doelstelling 1. We hebben inzicht in de toekomstscenario’s van de gemeente op zowel de korte als de lange termijn; 2. Wij zijn als college en gemeenteraad samen één overheid; 3. Wij zijn betrouwbaar, toegankelijk en werken continu aan inclusiviteit. 6.1.3 Maatschappelijke effecten Strategische doelstelling 1 : Inzicht in de toekomstscenario’s van de gemeente op zowel de korte als de lange termijn. Maatschappelijke effecten - Gezamenlijk met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners kennen we onze toekomst - We zijn een sterk lokaal bestuur in West-Brabant en weten wat we zelf kunnen doen en waar we ondersteuning via regionale samenwerking bij nodig hebben Strategische doelstelling 2: Wij zijn als college en gemeenteraad samen één overheid. Maatschappelijke effecten - College en gemeenteraad kennen elkaars rollen, bevoegdheden en verantwoordelijkheden en respecteren elkaar daarin.

- We trekken samen op in de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van ons beleid. - Ons verhaal naar buiten is een gezamenlijk verhaal, waarbij we ruimte laten voor een andere mening. Strategische doelstelling 3 : Wij zijn betrouwbaar, toegankelijk en werken continu aan inclusiviteit. - Inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners zijn trots op de gemeente. - We zetten in op participatie van diverse groepen uit onze samenleving in de lokale politiek zodat zoveel mogelijk inwoners participeren, gehoord en vertegenwoordigd worden. - Inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners vinden dat de gemeente afspraken nakomt en genomen besluiten motiveert. B. Dienstverlening 6.1 Ambitie en strategie 6.1.1 Ambitie Wij zijn een open en bereikbare gemeente. Wij werken samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners vanuit vertrouwen en gelijkwaardigheid. Onze dienstverlening is dichtbij. Onze professionele medewerkers zijn betrokken, ondernemend, pakken zaken snel op en denken in mogelijkheden. Het streven is om inwoners en ondernemers zoveel mogelijk online van dienst te zijn. Maar ook de andere kanalen blijven open. Digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet. We hanteren een modern en klantgericht dienstverleningsconcept met duidelijke servicenormen.

Daarnaast communiceren wij (ook digitaal) helder over de rechten en plichten van inwoners bij veranderingen 64

in de omgeving. De opgave dienstverlening heeft twee kanten. Enerzijds de behoeften aan dienstverlening van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijk organisaties (onze klanten). De wereld om ons heen verandert in hoog tempo en de behoeften van onze klanten veranderen mee. Zij verwachten een niveau van dienstverlening, die ze van moderne dienstverleners gewend zijn. Aan de balie , online, in de straat of de wijk en op alle plekken waar ons werk plaatsvindt. Anderzijds is de vraag, wat heeft de organisatie ( medewerkers en bestuurders) nodig om de goede dienstverlening te leveren. Intern gerichte acties om te zorgen dat de organisatie in staat is om goede dienstverlening te leveren. Dan hebben we het o.a. over scholing van medewerkers, het op orde hebben van de informatiehuishouding, duidelijke werkprocessen en beschikbaarheid van tools om ons werk te doen. Maar ook een werkplek en ontvangst in het gemeentehuis, die aansluit bij de open en bereikbare gemeente, die we willen zijn. Een gebouw dat voldoet aan de eisen die worden gesteld (duurzaamheid, veiligheid). De receptie en balies zijn het gezicht van de gemeente en moeten overheen komen met hetgeen we willen uitstralen en zijn. 6.1.2 Strategische doelstelling 1.

Verbeteren van de kwaliteit, professionaliteit en continuïteit van de dienstverlening; Het niveau van onze dienstverlening tillen we naar een hoger niveau, zowel inhoudelijk als qua snelheid van reageren op vragen van de samenleving. Daarbij passen we de gebruikte kanalen (digitaal, persoonlijk contact) aan op de behoeften van onze “klanten”. 2. Wij zijn dichtbij en weten nog beter wat er speelt in de gemeente; We zijn open, duidelijk en transparant over onze plannen en beleid. Voor onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners zijn we bereikbaar (digitaal, in het gemeentehuis en in de wijk). We weten wat er speelt in de gemeente, zodat we daarop in kunnen spelen met onze plannen en bij het formuleren van beleid. We onderzoeken de toekomstbestendigheid van het gemeentehuis voor de korte en lange termijn. Het Klant Contact Centrum (KCC) wordt doorontwikkeld, zodat er eenduidige, optimale externe communicatie plaatsvindt. In de periodieke klanttevredenheidsonderzoeken besteden we aandacht aan het gehoord voelen. 3. We betrekken onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners meer dan voorheen bij zaken die hen raken. Vanuit vertrouwen en op basis van gelijkwaardigheid en de mogelijkheden betrekken we inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties bij zaken. Voor de doelgroep jongeren hebben we specifiek aandacht.

We onderzoeken hoe we deze doelgroep beter kunnen betrekken en kunnen interesseren voor wat er in hun leefomgeving speelt. Onze communicatie sluiten we beter aan op de belevingswereld van jongeren. 6.1.3 Maatschappelijke effecten Strategische doelstelling 1: Verbeteren van de kwaliteit, professionaliteit en continuïteit van de dienstverlening. Maatschappelijke effecten: - De kwaliteit van onze (digitale) dienstverlening is verhoogd (op dit moment geven burgers ons een 6,4-6,5 voor de (digitale)dienstverlening). Ondernemers geven onze digitale dienstverlening een 5,8. - We communiceren, helder, proactief en tijdig over wat we wel en niet doen. - Administratieve lastverlichting voor inwoners , ondernemers en partners. - Klachten nemen af en we voldoen aan onze vastgestelde servicenormen. - We verlenen deskundiger advies en antwoord, zijn inlevend en denken met onze “klanten” mee.

65

Strategische doelstelling 2: Wij zijn dichtbij en weten nog beter wat er speelt in de gemeente; Maatschappelijk effecten: - Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties voelen zich gehoord; - Het gemeentehuis is het “huis” van de gemeente; iedereen voelt zich welkom en gehoord; - Onze (digitale) dienstverlening is afgestemd op de verschillende levensfases van onze inwoners (maatwerk, klantgericht). Strategische doelstelling 3: We betrekken onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners meer dan voorheen bij zaken die hen raken. Maatschappelijke effecten: - Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties hebben meer begrip voor onze besluiten, doordat ze betrokken zijn; - Ons beleid sluit beter aan bij de behoefte van inwoners, ondernemers en partners. - Jongeren voelen zich meer betrokken bij hun leefomgeving. - Zelfregie bij inwoners, ondernemers en partners is toegenomen. 6.1.4 Afbakening bestuur en dienstverlening In het programma onderdeel dienstverlening hebben we het over de dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisatie. Onder het programma onderdeel dienstverlening worden de vernieuwingen en aanpassingen opgepakt. Over het algemeen zijn dat de wat grotere projecten. In een aantal gevallen is het implementatie van wet en regelgeving van het Rijk (bijvoorbeeld de Wet Open Overheid).