CConstaterende datEtten-Leur
Koppel je AI →
Document · PDF

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT 31-05-2023

Raad besluit 10 juli 2023, gemeente Etten-LeurBij agendapunt: Kadernota 2024-202724.629 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

34

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

Wet maatschappelijke ondersteuning Met ingang van 1 oktober 2022 sloten we een nieuwe overeenkomst af voor de maatwerkvoorziening Huishoudelijke Ondersteuning. Bij het opstellen van de jaarrekening 2022 constateerden we vanaf oktober 2022 een daling van de kosten ondanks een lichte stijging van het aantal inwoners dat een beroep doet op huishoudelijke ondersteuning. De daling van de kosten is naar verwachting toe te schrijven aan de nieuwe producten van de nieuwe overeenkomst. Meer cliënten maken hierdoor gebruik van lichtere, en daarmee goedkopere, producten. Op verzoek van aanbieders van huishoudelijke ondersteuning geven we een bureau de opdracht om de tarieven voor de producten van huishoudelijke ondersteuning opnieuw te berekenen. Afhankelijk van de uitkomsten is het mogelijk dat we huidige tarieven verhogen. Bij de tweede bestuursrapportage 2023 bekijken we aan de hand van de aantallen en kosten of deze trend zich voortzet en welke gevolgen dit heeft voor de begroting 2023 en volgende jaren. Dan weten we wellicht ook meer over de resultaten van het tarievenonderzoek. Met ingang van 1 januari 2023 sloten we een nieuwe overeenkomst voor de maatwerkvoorziening Begeleiding. In vergelijking met de oude overeenkomst werken we in deze nieuwe overeenkomst met meer verschillende producten. We hebben op dit moment nog geen goed zicht op de financiële effecten.

Bij de tweede bestuursrapportage brengen we deze effecten in beeld en wijzigen, indien nodig, de begroting 2023 en volgende jaren. Frictiekosten beleidsnota maatschappelijke accommodaties In 2023 stellen we een beleidsnota maatschappelijke accommodaties op. In deze nota beschrijven we de visie op en de behoefte aan sociaal maatschappelijke gebouwen in onze gemeente op langere termijn. We stellen kaders en uitgangspunten vast, die we gaan hanteren bij het nemen van accommodatiegerichte beslissingen, onder andere over het behouden, realiseren, beheren, exploiteren en subsidiëren van bestaande of nieuwe maatschappelijke voorzieningen. We leggen deze beleidsnota ter besluitvorming voor aan de gemeenteraad in de eerste raadscyclus van 2024. Gewijzigd beleid kan financiële gevolgen hebben voor verenigingen en organisaties. We stellen voor om een budget voor frictiekosten op te nemen wanneer we meer concreet zicht hebben op deze financiële gevolgen (tweede bestuursraportage 2023 of eerste bestuursrapportage 2024). Informatiepunt Digitale Overheid Het informatiepunt Digitale Overheid is er voor iedereen die vragen heeft over websites van de overheid, zoals DigiD, belastingen, toeslagen enzovoorts. Het is vooral bedoeld voor kwetsbare, minder digitaalvaardige doelgroepen, zoals ouderen, jongeren, laaggeletterden en nieuwe Nederlanders.

De gemeente is vanaf 1 januari 2023 verantwoordelijk voor de regie en financiering van het informatiepunt. Wij ontvangen hiervoor jaarlijks een specifieke uitkering van het Rijk. Voorheen ontving de bibliotheek het geld voor het informatiepunt. We zien 2023 als een overgangsjaar. In 2023 maken we samen met onze partners een plan om een sterk informatiepunt te realiseren in Etten-Leur.

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

35

Uniek sportplan De verschillende sportverenigingen en andere partners, betrokken bij sport in Etten-Leur, willen samen tot een uniek Sportplan komen. Deze vorm van participatie en beleidsontwikkeling past prima in de huidige visie van de gemeenteraad omdat daarin sportpartners en inwoners actief worden betrokken. In het Uniek Sportplan komen diverse thema’s aan bod zoals het formuleren van een duidelijke visie, vrijwilligers, accommodaties, samenwerking bij inkoop, preventie, gezondheid enzovoorts. De sportpartners laten zich daarbij ondersteunen door een extern communicatiebureau, peilen behoeften en wensen bij de verschillende partners en werken volgens een zelf opgesteld plan van aanpak. De aanpak moet uiteindelijk leiden tot een Uniek Sportplan dat in september 2023 afgerond is en aan college en gemeenteraad aangeboden kan worden. In hoeverre de (toekomstige) wensen van onze partners leiden tot financiële gevolgen, weten we op dit moment niet. Wij verwachten bij de tweede bestuursrapportage 2023 hier meer over te kunnen vermelden. Preventiegelden In Etten-Leur sloten we eerder al het Lokaal Sportakkoord en Lokaal Preventieakkoord. De gemeente ontving hiervoor middelen. Dit bundelden we in het project Samen Gezond Leven Etten-Leur. Nu is landelijk het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en Hoofdlijnen Sportakkoord 2 gesloten.

Aan deze twee akkoorden is een brede SPUK-regeling (Specifieke Uitkering) gekoppeld die bestaat uit 15 onderdelen. Hoofddoel van het GALA is een gezonde generatie in 2040, met weerbare, gezonde mensen die kunnen opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Het geld voor deze SPUKregeling vroegen we aan. Om het niet te moeilijk te maken voor partners en inwoners, gaan we aan de slag onder de naam Samen Gezond Leven Etten-Leur. Om dit te bereiken leveren we uiterlijk 30 september 2023 een plan op voor 2024-2026. In dit plan beschrijven we op welke manier we aan de slag gaan. Ook doelstellingen nemen we hierin op. We herijken ook het Lokaal Sportakkoord, dat uiterlijk 30 juni 2023 afgerond moet zijn. Leerlingenvervoer Bij het opstellen van de jaarrekening 2022 constateerden we een tekort op het budget voor het leerlingenvervoer. Op basis van dit resultaat maakten we een doorrekening van de kosten voor 2023. We hielden daarbij rekening met een indexatie per 2023 van 13%. Het gaat om de NEA-index die is opgenomen in de overeenkomst. Door de gestegen brandstofkosten valt de index hoger uit dan gebruikelijk. De extra kosten nemen we mee in de eerste bestuursrapportage 2023. Momenteel zijn we bezig met een aanbesteding van het leerlingenvervoer vanaf het nieuwe schooljaar in augustus.

We hebben op dit moment nog geen inzicht op de financiële effecten van de nieuwe overeenkomst. We brengen deze bij de tweede bestuursrapportage 2023 in beeld. Schuldhulpverlening Naar verwachting wijzigt met ingang van 2024 de Wet schuldsanering natuurlijke personen

36

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

(Wsnp). Met deze wijziging wordt de saneringstermijn verkort van 36 naar 18 maanden. Tijdens deze periode betaalt de schuldenaar, onder toezicht van een Wsnp-bewindvoerder, zoveel mogelijk aan de schuldeisers. Wanneer de schuldenaar zich tijdens deze periode aan al zijn verplichtingen heeft gehouden, krijgt die van de rechter een schone lei. Overgebleven schulden, die onder de werking van de Wsnp vallen, zijn dan niet meer afdwingbaar. Voor inwoners betekent dit dat zij na 18 maanden met een schone lei kunnen beginnen. Voor de gemeente zijn de gevolgen minimaal, tenzij de gemeente ook schuldeiser is. Herstel en versterken van de openbare bibliotheken Het kabinet investeert vanaf 2022 structureel in de openbare bibliotheken. Voor 2023 en 2024 komt landelijk € 56 miljoen beschikbaar via een Specifieke Uitkering (Spuk) om het lokale bibliotheeknetwerk te versterken. Vanaf 2025 geldt voor gemeenten een wettelijke zorgplicht voor de bibliotheken. De Spuk is bedoeld om de kwaliteit en kwantiteit van de bibliotheken te verbeteren ter voorbereiding op deze wettelijke zorgplicht. We maken gebruik van deze mogelijkheid en vragen de uitkering aan. Samen met de bibliotheek stellen we een plan van aanpak op. De Nobelaer Bij de bezuinigingsopdracht werd de subsidie aan Stichting De Nobelaer in 2022 en 2023 verlaagd met € 100.000.

Hierdoor verlaagden we de totale subsidie bij ingebruikname van de nieuwbouw van de afgesproken € 3 miljoen naar € 2,9 miljoen. Ondanks de lagere subsidie slaagt De Nobelaer erin om te voldoen aan de prestatieafspraken uit de subsidiebeschikking 2022-2023. Dit jaar en de komende jaren verwacht De Noblaer een klein negatief resultaat van € 50.000. De raad besloot eerder tot een aanvullende bezuiniging van € 150.000. We namen deze bezuiniging in de begroting op vanaf 2024. Wanneer we deze aanvullende bezuiniging doorvoeren, betekent dit dat het tekort voor de Nobelaer weer stijgt naar € 200.000. Dit is niet op te vangen binnen de aanwezige bedrijfsvoeringsreserve. En dit betekent mogelijk ook dat de Nobelaer niet meer kan voldoen aan de prestatieafspraken en er keuzes gemaakt moeten worden. Om de Nobelaer een financieel gezonde basis voor de bedrijfsvoering te geven, stellen we voor de aanvullende subsidieverlaging van € 150.000 niet door te voeren.

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

37

Financiële ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

Actualisatie begroting 2022-2026 1. Energiekosten maatschappelijke organisaties 2023

-347

0

0

0

0

2. Leerlingenvervoer

-200

-200

-200

-200

-200

3. Jeugdzorg

-125

-125

-125

-125

-125

4. GIA (Jeugd en Wmo)

0

-96

-96

-96

-96

5. Bezuiniging subsidie De Nobelaer

0

-150

-150

-150

-150

-331

-414

-483

-551

-618

-1.003

-985

-1.054

-1.122

-1.189

6. Indexering De Nobelaer Totaal wijzigingen

38

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

2.1 Iedereen moet mee kunnen doen Wat wil de gemeenteraad bereiken? Iedereen moet mee kunnen doen in Etten-Leur. De gemeenteraad zet in op het voorkomen dat jongeren vertrekken en zorgt ervoor dat ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. De gemeente moet voorkomen dat mensen tussen wal en schip vallen, in een armoedesituatie terechtkomen of grotere (gezondheids-)problemen krijgen. Ook gaat de raad voor een dementievriendelijke gemeente. Dat alles vraagt om meer activiteiten die gericht zijn op preventie, goede ondersteuning, zorg, hulpverlening, algemene voorzieningen, sport- en cultuurvoorzieningen. Ook hierbij is de menselijke maat leidend en doen we dit samen met de inwoners, ondernemers, verenigingen, instellingen en andere partners door goede communicatie en participatie. Door het samen te doen vergroot dit het gemeenschapsgevoel en wordt de afstand tussen gemeente en inwoners kleiner. Maatschappelijk effect • Iedereen kan meedoen en is welkom in de Etten-Leurse samenleving. • (Kwetsbare) inwoners kunnen langer zelfstandig blijven. • Etten-Leurenaren voelen zich verbonden met elkaar en met de gemeente. Wat zijn de doelen? 1. Er zijn voldoende en laagdrempelige zorg- en welzijnsvoorzieningen dichtbij voor (kwetsbare) inwoners om langer zelfstandig te blijven leven in de eigen woning. 2.

Voorzieningen en activiteiten, gericht op preventie, goede ondersteuning, zorg, hulpverlening, algemene voorzieningen, sport- en cultuur worden door de inwoners optimaal benut. 3. In deze voorzieningen en activiteiten samen optrekken met inwoners, zorg- en welzijnsondernemers, verenigingen en andere partners. Wat hebben we gemeten? De actuele cijfers staan hier: • www.waarstaatjegemeente.nl/burgerpeiling Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie? • Tenminste 68% van de inwoners is (zeer) tevreden over de sportvoorzieningen in de nabijheid. • Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners geven voor de inspanning van de gemeente om inwoners volledig te laten deelnemen aan de maatschappij is tenminste 6,4.

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

39

• Tenminste 70% van de volwassenen ervaart nauwelijks of geen gevoelens van eenzaamheid.

Wat is de stand van zaken in 2023? Wat gaat goed? • De voorbereidingen voor de mantelzorgwaardering lopen op schema. We ontwikkelen een campagne rondom mantelzorg. We informeren over wanneer er sprake is van mantelzorg en welke (ondersteunings)mogelijkheden er zijn. Het steunpunt Zorg voor een Ander geeft aan dat zij geleidelijk meer ondersteuningsvragen krijgen omdat mensen het steunpunt beter weten te vinden. • We voeren een lokaal actieplan tegen eenzaamheid uit. Acties verankeren we in bestaand beleid. • Er is een plan van aanpak laaggeletterdheid. We werken daarin samen met lokaal en regionaal Taalnetwerk. We werken aan de zichtbaarheid van het Digi-taalhuis. • De voorzieningen en activiteiten waar arbeidsmigranten binnen het sociaal domein gebruik van kunnen maken, brachten we in kaart. Gesprekken met werkgevers en arbeidsmigranten planden we in om te bespreken in welke mate ze nu gebruikt worden en of/hoe dit verhoogd moet worden. • Er is regionaal woningmarktonderzoek uitgevoerd. Vanaf medio maart start onderzoek van regionale woonzorg analyse. Hierna stellen we de lokale woonzorgvisie eind 2023 vast.

Acties college uitvoeringsprogramma: Naam project Eén aanspreekpunt

planning: Omschrijving Inwoners met een hulpvraag krijgen de juiste hulp op het juiste 2023 2024 moment om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven.

Versterkingsprogramma mantelondersteuning

Ondersteunen en waarderen van mantelzorgers om hun draagkracht en draaglast te versterken.

2023

2024

Eén tegen eenzaamheid

Inwoners met gevoelens van eenzaamheid en het netwerk ondersteunen om mee te laten doen in de samenleving.

2023

2024

Aanpak laaggeletterdheid

De basisvaardigheden van onze minder taalvaardige volwassen inwoners op een laagdrempelige manier vergroten.

2023

2024

Koerswijzer beschermd wonen opstellen

Met een sterke sociale basis van voorzieningen kunnen inwoners met een beperking in de wijk wonen.

2023

Project integrale aanpak en beleid arbeidsmigranten

Arbeidsmigranten kunnen deelnemen aan de Etten-Leurse samenleving.

2023

Woon-zorgvisie voor alle aandachtsgroepen

Realiseren van voldoende voorzieningen voor wonen en zorg voor de aandachtsgroepen.

2023

40

2025

2026

2025

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

2.2 Minima- en armoedebeleid Wat wil de gemeenteraad bereiken? De raad zet erop in dat mensen niet buiten de boot vallen door financiële problemen. Ook mensen met een smalle beurs moeten mee kunnen doen in de Etten-Leurse samenleving. Maatschappelijk effect • Niemand mag buiten de boot vallen door financiële problemen. • Mensen met een smalle beurs moeten mee kunnen doen in de samenleving. Wat zijn de doelen? 1. Het terugdringen van het aantal mensen met schulden. 2. Inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum maken zoveel mogelijk gebruik van voorzieningen voor minima. 3. We zorgen voor laagdrempelige voorzieningen. 4. Het vroegtijdig signaleren en preventie van mogelijke schuldenproblematiek. Wat hebben we gemeten? De actuele cijfers staan hier: • www.waarstaatjegemeente.nl/werk-en-inkomen Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

• Het aantal verstrekte minimaregelingen via het Werkplein (gespecificeerd naar regeling). • Het aandeel particuliere huishoudens dat te maken heeft met geregistreerde problematische schulden. Wat is de stand van zaken in 2023? Wat gaat goed? • Vroeg erop af voerden we structureel in. De VoorzieningenWijzer en het Armoedepact pakken we met prioriteit op en voeren we in. • De energietoeslag 2022 verstrekten we succesvol. De aanvraagmogelijkheid voor 2023 is geopend.

Acties college uitvoeringsprogramma:

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

41

Naam project Uitvoeren speerpunten regionale armoedebeleidsnota

Omschrijving Bestrijden van armoede door deelprojecten: - Project Vroeg erop af - Invoering Voorzieningencheck - Uitwerken en uitvoeren Pact tegen armoede Relatie met project onderzoek armoedeval.

planning:

Energietoeslag

Etten-Leurse minima met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum voorzien van de energietoeslag (uitvoering motie van de gemeenteraad).

2023

42

2023

2024

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

2.3 Wijkvoorzieningen en -gebouwen/accommodaties Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een levendig netwerk van wijk- en sportvoorzieningen zodat we contact tussen inwoners bevorderen, het gemeenschapsgevoel stimuleren, eenzaamheid en stress voorkomen en gezondheid bevorderen. Maatschappelijk effect • Inwoners, van jong tot oud, kunnen elkaar ontmoeten en deelnemen aan activiteiten in de wijk(voorzieningen). Wat zijn de doelen? 1. Wijkbewoners, verenigingen, maatschappelijke partners zetten zich actief in in de wijken en in de wijkvoorzieningen met als doel dat ze zich samen meer verantwoordelijk voelen voor de sociale samenhang in de wijk. 2. Er zijn voldoende maatschappelijke accommodaties die multifunctioneel gebruikt worden én toegankelijk zijn. 3. Wijkbewoners kunnen vinden welke activiteiten georganiseerd worden in de wijkvoorzieningen. Wat hebben we gemeten? De actuele cijfers staan hier: • www.waarstaatjegemeente.nl/burgerpeiling Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie? • Tenminste 51% van de inwoners is (zeer) tevreden over het aanbod van welzijnsvoorzieningen in de nabije omgeving.

Wat is de stand van zaken in 2023? Wat gaat goed? • Eind maart 2023 stelde het college een projectopdracht vast die als basis dient voor een opdracht aan een extern bureau. Dit bureau rondt voor de zomervakantie 2023 een inventarisatie af. Het bureau levert in december 2023 een concept nota Maatschappelijke Accommodaties op. • Voor de ondersteuning van vrijwilligers waren er goede bijeenkomsten met bestuursleden van Etten-Leurse verenigingen/stichtingen. Er zijn vervolgacties afgesproken. Die werken we nu uit. • In het op te stellen Uniek Sportplan en de Beleidsnota Maatschappelijke Accommodaties besteden we ook aandacht aan meer mogelijkheden voor functioneel gebruik van

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

43

(sport)gebouwen. Dit alles om daarmee de bezetting en exploitatie van gebouwen te verbeteren. • Het college neemt binnenkort een besluit over de start van de biedingsprocedure voor de Van Goghkerk. We ontvingen een bod vanuit de Provincie Noord-Brabant . Dit bod hebben we in overweging. • Jeugdland blijft gehuisvest op de huidige locatie in afwachting van de resultaten van de nota maatschappelijke accommodaties.

Wat heeft aandacht nodig? • In december 2022 maakten we afspraken over de beheersvorm en de systematiek van beheer van de zes multifunctionele accommodaties. Op 12 april 2023 tekenden we de vaststellingsovereenkomst, waarin afspraken worden vastgelegd. Uitwerking volgt nog van de ingebruikgevingsovereenkomsten, beheersovereenkomsten en het formeel regelen van een beheersvorm.

Acties college uitvoeringsprogramma: Naam project Visie maatschappelijke accommodaties

Omschrijving Er is een netwerk van toegankelijke en multifunctionele voorzieningen, met actieve inzet van wijkbewoners, verenigingen en maatschappelijke partners.

planning:

Ondersteuning vrijwilligers

Ondersteunen van vrijwilligers om met voldoende vrijwilligers het maatschappelijk veld te versterken in Etten-Leur.

2023

Samenwerking met sportverenigingen vormgeven

Multifunctioneel gebruik mogelijk maken, zelfredzaamheid en zelfwerkzaamheid ontwikkelen, vrijwilligers stimuleren.

2023

Verkoop Van Gogh kerk en vergadercentrum

Verkoop maatschappelijk vastgoed.

2023

Onderwijshuisvesting

Komen tot een nieuwe rechtsvorm en systematiek van beheer van de onderwijsgebouwen .

2023

Huisvesting Jeugdland

Passende huisvesting Jeugdland zoeken.

2023

44

2023

2024

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

2.4 Jong zijn in Etten-Leur Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat ervoor dat Etten-Leur voor de jeugd voldoende (vrijetijd- sport- en cultuur)activiteiten, een bruisend jongerencentrum en goed onderwijs heeft. De gemeente denkt actief mee met ondernemende jongeren en werkt aan meer huisvesting voor jongeren. We zetten in op een betere verbinding van jong tot oud. Zo zetten we in op een aantrekkelijke gemeente voor de jeugd. Maatschappelijk effect • Etten-Leur is aantrekkelijk voor de jeugd. • Etten-Leur zorgt goed voor haar jeugd. Wat zijn de doelen? 1. Onderwijs zoveel als mogelijk dichtbij huis voor jongeren in Etten-Leur. 2. Ieder kind krijgt passende jeugdhulp en een veilig thuis. 3. Kwaliteit van zorg bevorderen door bundeling van jeugdhulp en onderwijs. 4. Goede, voldoende en betaalbare huisvesting voor jongeren. 5. De jeugd heeft/houdt eigen bruisende ontmoetingsplekken in Etten-Leur 6. Jeugd verbinden aan Etten-Leur in samenwerking met sport- en wijkverenigingen en ondernemers. 7. Inzicht krijgen in de behoeften en wensen van de jeugd, inclusief onderzoek naar behoefte jongerenraad. 8. Actief meedenken met ondernemende jongeren. Wat hebben we gemeten? De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/jeugdhulpverlening Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie? • Minder dan 10% van de jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. (Waarstaatjegemeente/CBS cijfer tweede half jaar 2021)

• Cliënten waarderen de hulp van het Centrum Jeugd en Gezin met tenminste een 8,3. (Kwaliteitsmonitor cijfer 2022)

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

45

Wat is de stand van zaken in 2023? Wat gaat goed? • We hebben een dekkend zorglandschap met passende jeugdhulpvoorzieningen. De bundeling van jeugdhulp en onderwijs vindt plaats via zogenaamde onderwijs arrangementen. • Onderwijs trof maatregelen om onderwijsachterstanden weg te werken. Maakt onderdeel uit van Nationaal Plan Onderwijs en de lokale onderwijsagenda. • Met de door de jongeren ontwikkelde brochure 'what's next' als basis, voeren we vervolggesprekken met jongeren/jongerenwerk. Urban Sport, Creative Factory, evenementen en gewenste wijze van communiceren maken onderdeel van dat overleg. • We werken aan de Lokale Onderwijs Agenda. • Om de dienstverlening aan startende en jonge ondernemers te verbeteren gingen we een samenwerking aan met StartToGrow. Ook loopt er een traject met jongeren over hun stappen om ondernemer te worden.

Acties college uitvoeringsprogramma: Naam project Uitvoeren regiovisie jeugdzorg en lokale paragraaf

Omschrijving Zorgen voor een dekkend landschap aan voorzieningen om voor elke jongere een passend aanbod van hulp te bieden.

planning: 2023

2024

2025

Nationaal Plan Onderwijs

Maatregelen treffen om de onderwijsvertraging bij kinderen als gevolg van Covid-19 in te lopen op cognitief, uitvoerend, sociaal en emotioneel vlak aanvullend op de maatregelen van school.

2023

2024

2025

Jong zijn in Etten-Leur

In gesprek gaan met jongeren om hun wensen en behoeften te kennen, behoefte aan een jongerenraad, meedenken met ondernemende jongeren en het behoud van een bruisende ontmoetingsplek.

2023

2024

2025

Lokale onderwijsagenda 2023 - 2027

Met partners (schoolbesturen, voorschool, gemeente) afspraken maken over de ontwikkeling van onderwijs en zorg in de onderwijsagenda.

2023

Jong Ondernemen

Dienstverlening verbeteren aan startende en jonge ondernemers.

2023

2024

2025

46

2026

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

2.5 Gezond oud worden en zelf- en samenzorg Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op maatregelen die ervoor zorgen dat inwoners langer gezond en zelfstandig kunnen blijven wonen. Dat vraagt inzet op het gebied van gezondheid, veiligheid, welzijn, eenzaamheid, activiteiten voor ouderen, maar ook op het gebied van (senioren-)huisvesting. Dit alles in samenwerking met onder andere partners in de wijken, jongeren, zorginstellingen en de woningcorporatie. Vanwege de verwachte toename van het aantal kwetsbare ouderen zet de gemeente in op een dementievriendelijke gemeente, houden we rekening met de mogelijkheden van (intensieve) zorg in de wijken en bouwen we aan een sterke gemeenschap. Maatschappelijk effect • Ouderen wonen langer zelfstandig en veilig in Etten-Leur. Wat zijn de doelen? 1. Versterken van zelfredzaamheid en gezondheid (preventie). 2. Sterke gemeenschappen, waarbij inwoners zelf en samen zorgen. 3. Voldoende ondersteuning op het juiste moment en in de juiste omgeving 4. Etten-Leur is een dementievriendelijke gemeente. 5. Voldoende passende huisvesting (met zorg) voor senioren. Wat hebben we gemeten? De actuele cijfers staan hier: • www.waarstaatjegemeente.nl/gezondheid Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie? • Minder dan 21% van de mantelzorgers ervaart hoge belasting. • Tenminste 71% van de inwoners is (zeer) tevreden over het aanbod van (gezondheids-)zorgvoorzieningen in de nabije omgeving. • Cliënten waarderen het (keukentafel-)gesprek met een medewerker van de gemeente over zorg en ondersteuning met tenminste een 7,9. (klanttevredenheidsonderzoek Wmo cijfer 2022)

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

47

Wat is de stand van zaken in 2023? Wat gaat goed? • We voeren het plan van aanpak één tegen eenzaamheid uit. Start regionale woonzorganalyse met daarop volgend lokale woonzorg-visie. Overleg met Avoord over samenwerking en subsidiemogelijkheden community care. • We volgen het opgestelde jaarplan van de projectgroep en voeren het actieplan uit om het predicaat dementievriendelijk te halen. Mensen met dementie geven aan blij te zijn met de stappen die gezet worden. We moeten de vereisten van een dementievriendelijke openbare ruimte bepalen. Daarna nemen we die in het huidige of een nieuw handboek openbare ruimte op. • Eerder stelden we het Lokaal Sport Akkoord en een Lokaal Preventie Akkoord op. De inhoud daarvan herijken we door de introductie van een brede Specifieke Uitkering (SPUK) voor een 15-tal thema's op het gebied van preventie. We vroegen deze uitkering aan en stellen uiterlijk september 2023 een plan van aanpak op voor 2024-2026. • Het actualiseringsproces van de notitie mantelzorgwoningen loopt en ronden we tijdig af. Collega's uit diverse teams en de Participatieraad zijn betrokken.

Acties college uitvoeringsprogramma: Naam project Regisseren Community Care

Omschrijving Sterke gemeenschappen waarin (kwetsbare) ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen.

planning: 2023

2024

Dementievriendelijke gemeente

Inwoners met (beginnende) dementie en hun mantelzorgers zo lang mogelijk mee laten doen in de samenleving.

2023

2024

2025

2026

Project samen gezond leven (verbinding lokaal sportakkoord, lokaal preventieakkoord en lifestyle)

Preventiemaatregelen treffen op het gebied van gezondheid, sport en bewegen en lifestyle.

2023

Versterken van de samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars (sociaal en medisch domein)

Samenwerken aan preventie en positieve gezondheid met gezamenlijke financiering.

2023

2024

2025

2026

Notitie mantelzorgwoningen, inclusief premantelzorgwoningen.

De huidige notitie voor mogelijkheden huisvesting mantelzorg actualiseren en daarbij mogelijkheden onderzoeken voor premantelzorgwoningen (mantelzorgwoning realiseren voordat er sprake is mantelzorgondersteuning).

2023

48

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

Toelichting afwijkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Energiekosten maatschappelijke organisaties 2023 2. Leerlingenvervoer

We stelden een maatregelenpakket Energiekosten 2022-2025 vast. Om dit in 2023 uit te voeren nemen we voor maatschappelijke organisaties en sportverenigingen budget op. We houden rekening met de resultaten uit de jaarrekening 2022 en de indexering per 2023 (NEA-index is 13%). In de regionale werkbegroting Jeugd nemen de kosten voor onder meer crisiszorg toe. We passen onze begroting hierop aan. De regio voor de Gemeenschappelijke Regeling voor Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) maakte een analyse op basis van het regionale takenpakket. De conclusie is dat voor 2024 en volgende jaren structureel meer subsidie nodig is voor de uitvoering van de regionale taken van Veilig Thuis en de Safegroep. Om de Nobelaer een financieel gezonde basis voor de bedrijfsvoering te geven, stellen we voor de aanvullende subsidieverlaging van € 150.000 niet door te voeren.

3. Jeugdzorg 4. GIA (Jeugd en Wmo)

5. Bezuiniging subsidie De Nobelaer 6. Indexering De Nobelaer

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

In de begroting 2023 en verder namen we een te lage indexering van de subsidie van De Nobelaer op. In de afspraken met De Nobelaer is vastgelegd dat prijsstijgingen volledig gecompenseerd worden. Dat herstellen we nu.

49

3. Ruimte voor wonen en leven in Etten-Leur We werken aan een groen, levendig en veilig Etten-Leur. Op wijk- en buurtniveau zorgen we voor een goed voorzieningenniveau en kijken we waar nieuwe(re) vormen van voorzieningen de ruimte kunnen krijgen. We werken aan een optimale inrichting van de openbare ruimte en zorgen ervoor dat het onderhoud van openbaar groen, wegen en straten in orde is, nu en in de toekomst. Met adequate preventie en projecten dragen we bij aan de versterking van de leefbaarheid en de veiligheid van wijken en buurten.

Ontwikkelingen Speelvoorzieningen In 2023 stellen we een nieuw plan voor de speelvoorzieningen op. Het externe adviesbureau Speelplan maakte een doorrekening van de kosten om de huidige speelvoorzieningen in de wijken in stand te houden. Uit deze doorrekening blijkt dat verhoging van het budget noodzakelijk is om het noodzakelijke onderhoud en vervanging van de huidige speelvoorzieningen te laten plaatsvinden. Ook voor het noodzakelijke onderhoud en vervanging van de bovenwijkse speelvoorzieningen (multicourts, skatepark, calisthenicspark en goals) nemen we de meerkosten op in de begroting 2024. Op dit moment bereiden we een nota speelbeleid voor. We ronden deze nota eind 2023 af. In die nota besteden we aandacht aan spelen voor kinderen met een beperking en aan de kinderen vanaf 8 jaar. In deze nota speelbeleid gaan we ook in op een wijk overstijgende sport- en beweegvoorziening: een Urban Sportpark. Uit het proces ‘What’s next’ met onze jongeren kwam de behoefte naar boven om een grotere en centraal gelegen voorziening te realiseren binnen de gemeente. De jongeren zelf zijn inmiddels gestart met een uitwerking van een plan. De financiële gevolgen van dit nieuwe speelbeleid nemen we mee in de eerste bestuursrapportage 2024. Parkeren In 2024 gaan we door met het optimaliseren van het parkeerbeleid. Er is sprake van een kostenstijging.

Dat kan betekenen dat er een wijziging in de parkeertarieven plaatsvindt. Extra investering vloer parkeergarage Uit extern onderzoek bleek dat de vloer in de parkeergarage niet voldoet aan de richtlijnen voor stroefheid. Om de vloer in de hele garage aan te passen blijkt het eerder gereserveerde budget van € 600.000 niet voldoende. Met het aanpassen van de vloer van de parkeergarage voldoen we weer aan de geldende richtlijnen. We voorkomen mogelijke ongelukken met de daarbij behorende schadeclaims. Ook verbetert de algehele beleving van de parkeergarage. De extra investering hiervoor is € 700.000.

Verduurzaming verlichting parkeergarage De huidige verlichting gebruikt veel energie. Door het toepassen van duurzame led-verlichting

50

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

daalt het energieverbruik naar verwachting met 35%. Naast dit voordeel is de parkeergarage één van de visitekaartjes van de gemeente Etten-Leur waar de gemeente graag voorbeeldgedrag laat zien als het aankomt op verduurzaming. De investering hiervoor is € 450.000.

Versnellen verduurzamen openbare verlichting We willen de huidige planning voor het ombouwen van 1 wijk per jaar naar led-verlichting versnellen. We voorzien heel de buitenruimte van Etten-Leur binnen 3 jaar van led-verlichting. Deze verduurzaming levert een CO2-reductie op. De levering van conventionele lampen wordt steeds lastiger. We verlagen het risico dat we dure lampen met oude techniek moeten inkopen als we sneller investeren in led-verlichting. De investering is in 2024 € 800.000, in 2025 € 1.000.000 en in 2026 € 800.000. We verwachten dat de jaarlijkse energielasten door deze investering dalen met 40% dalen (€ 150.000). Ook behalen we een CO2-reductie van ruim 250.000 kilo op jaarbasis. Vernieuwen parkeerautomaten parkeergarage De parkeerautomaten in de parkeergarage zijn aan vernieuwing toe. De investering bedraagt € 600.000. Doel is om met deze aanpassingen de parkeergarage 24 uur per dag in bedrijf te hebben.

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

51

Financiële ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

1. Actualiseren bijdrage Veiligheidsregio

-145

-145

-145

-145

-145

2. Vooronderzoek spooronderdoorgang

-350

0

0

0

0

3. Reserve Infrastructurele oplossingen

350

0

0

0

0

Totaal wijzigingen

-145

-145

-145

-145

-145

Actualisatie begroting 2022-2026

52

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

3.1 Woningbouw Wat wil de gemeenteraad bereiken? Woningen toevoegen aan onze woningvoorraad zodat er een woning is voor elke EttenLeurenaar, passend bij diens inkomen met een diversiteit aan woningen voor jongeren, gezinnen en senioren. We gaan voor gemengde duurzame, veilige wijken waarin sprake is van sociale samenhang. Maatschappelijk effect • Er zijn voldoende passende woningen voor iedere aandachtsgroep. • Wijken en woningen zijn duurzaam, de omgeving is veilig en er is sociale samenhang. Wat zijn de doelen? 1. Het bouwen van gemiddeld 300 woningen per jaar. 2. De woon- en leefomgeving nodigen uit om naar buiten te gaan, elkaar te ontmoeten en te bewegen. 3. Er is voldoende groen, ruimte voor waterberging, infiltratie en er zijn voldoende speelvoorzieningen in woonwijken. 4. Het stimuleren van de verduurzaming van 3.000 woningen. 5. Het realiseren van nieuwe woonvormen om senioren beschut maar zelfstandig te laten wonen. Wat hebben we gemeten? De actuele cijfers staan hier: • www.waarstaatjegemeente.nl/bouwen-en-wonen Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

• Aantal gerealiseerde woningen (onderverdeeld naar type, aandachtsgroep en koop/huur) in een jaar. • Aantal verduurzaamde woningen in een jaar. Wat is de stand van zaken in 2023? Wat gaat goed? • We verdeelden de doelen en ambities uit de Omgevingsvisie tot 2040 over de programma's zoals we die nu kennen in het Raadsprogramma 2022-2026 en college uitvoeringsprogramma. • De meeste projecten lopen volgens schema. Het project Wipakker staat on hold in verband met het onderzoek naar de maatschappelijke functies. • We maken de woningbouwplannen voor inwoners vindbaar en inzichtelijk door een regionale woonmonitor.

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

53

• We plaatsen peilbuizen en monitoren de grondwaterstanden in het gebied van de Lage Vaartkant. Op basis van de eerste resultaten gaan en blijven we in gesprek met het Waterschap. Tegelijkertijd onderzoeken we de (technische) haalbaarheid en betaalbaarheid van de onderdoorgang van het spoor. • We zijn vanaf dit jaar gestart met de gebiedsontwikkeling Haansberg. We richtten onder andere een projectorganisatie op, gaan de huidige situatie nader verkennen en zetten ons in om tot een Masterplan te komen. De raad stelde de raadsvoorstellen voor de benodigde kredieten, het bepalen van de ontsluitingsvariant en het weghalen van het geitenmoratorium vast. Het opheffen van het geitenmoratorium is een belangrijke stap om grootschalige woningbouw in Haansberg mogelijk te maken.

Acties college uitvoeringsprogramma: Naam project Uitwerking en uitvoering omgevingsvisie inclusief inzet op data sturing

Omschrijving We brengen in beeld wat de opgaven zijn uit de Omgevingsvisie en plannen die voor de komende jaren. In deze periode maken wij een start met de doelen en opdrachten van de omgevingsvisie.

planning: 2023

2024

2025

2026

Diverse woonprojecten (met uitzondering van nieuwe wijken)

We ronden onder andere de volgende projecten af: Anna van Berchemlaan, Kloostervelden, Markt 9, Hoge Neerstraat 2, Schoenmakershoek-Oost, Spoorlaan 19, Stationsplein 45, Stationsplein 3, Flexwoningen en Wipakker. Verder zetten we actief in op andere minder omvangrijke projecten binnenstedelijk waar wenselijk en mogelijk.

2023

2024

2025

2026

Toegankelijk maken concrete informatie woningbouwplannen

We zorgen ervoor dat de planning van woningbouwplannen voor inwoners digitaal vindbaar en toegankelijk zijn.

2023

Lage Vaartkant; Life & Garden en lintbebouwing

We onderzoeken wat de mogelijkheden voor woningbouw voor deze locatie zijn.

2023

2024

2025

2026

Haansberg (oost) Ontwikkeling

Wij starten met de gebiedsontwikkeling van Haansberg, met als stip op de horizon start woningbouw in 2025.

2023

2024

2025

2026

54

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

3.2 Verkeersafwikkeling Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat voor een goede, duurzame en veilige verkeersafwikkeling door de verkeersstructuur daarop aan te passen. Maatschappelijk effect • Er is goede verkeersafwikkeling en verkeersdoorstroming in en om Etten-Leur. Wat zijn de doelen? 1. Duurzame mobiliteit en specifiek fietsen stimuleren. 2. Keuzemogelijkheden in mobiliteit bieden voor duurzame verkeersafwikkeling. 3. Het parkeerbeleid wordt geoptimaliseerd. Wat hebben we gemeten? De actuele cijfers staan hier: • www.waarstaatjegemeente.nl/mobiliteit Let op: wijzig bovenaan pagina gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie? • De totaalscore fietsstad is tenminste 3,7. • Aantal verplaatsingen zonder gemotoriseerd voertuig per persoon per dag tenminste 0,61 voor lopen en 0,6 voor fietsen.

Wat is de stand van zaken in 2023? Wat gaat goed? • We evalueerden het parkeerbeleid. De verbeterpunten pakken we in 2023 op. • We zijn gestart met het opstellen van een Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan. • We onderzoeken samen met ProRail of de onderdoorgang van het spoor (technisch) haalbaar is. We trokken een projectleider aan voor dit project. Die onderzoekt ook de financieringsmogelijkheden. • In maart presenteerden we mogelijke oplossingen voor het knelpunt van Etten-Leur Noord aan de gemeenteraad. We werken concrete maatregelen en een tijdsplanning uit.

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

55

Acties college uitvoeringsprogramma: Naam project Evaluatie Parkeerbeleid en parkeerbeleid aanpassen

Omschrijving We evalueren en optimaliseren ons parkeerbeleid en passen aan de hand van de opgedane leerpunten uit de evaluatie ons beleid daarop aan.

planning:

Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan

We maken een verkeers- en vervoerplan waarin aandacht is voor duurzame mobiliteit en een verkeersveilige infrastructuur. Met name de afwikkeling van het verkeer in Haansberg is een belangrijk aandachtspunt.

2023

Onderzoek spooronderdoorgang

We onderzoeken de mogelijkheden voor een spooronderdoorgang en starten met een uitvoeringsaanpak waarin we een lobby traject starten om extra inkomsten te realiseren bij ketenpartners.

2023

2024

2025

2026

Plan van aanpak en uitvoering verkeersontsluitingen (inclusief tijdelijke aanpassingen Etten-Leur Noord)

Na vaststelling van het verkeers-en vervoersplan, komen we met een plan van aanpak om de geadviseerde wijzigingen in de infrastructuur verder op te pakken.

2023

2024

2025

2026

56

2023

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

3.3 Verkeersveiligheid Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op het verbeteren van de verkeersveiligheid door zich te focussen op gedrag, infrastructuur en handhaving. De gemeenteraad gaat voor 0 verkeersdoden. Maatschappelijk effect • Er is veilig gedrag in het verkeer • De infrastructuur is veilig Wat zijn de doelen? 1. Verkeersveilig gedrag stimuleren en daar bij de inrichting van infrastructuur rekening mee houden. 2. Verkeersdoden en ongevallen voorkomen. 3. Het aantal gevaarlijke verkeerspunten terugdringen. Wat hebben we gemeten? De actuele cijfers staan hier: • www.waarstaatjegemeente.nl/mobiliteit Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

• Het aantal gevaarlijke punten en hoeveel er daarvan aangepakt zijn (op basis van inventarisatie gevaarlijke verkeerssituaties). • Aantal verkeersdoden per jaar. Wat is de stand van zaken in 2023? Wat gaat goed? • In maart presenteerden we mogelijke oplossingen voor het knelpunt van Etten-Leur Noord aan de gemeenteraad. We werken concrete maatregelen en een tijdsplanning uit. • Aan de Liesbosweg pasten we de verlichting aan. De verlichting staat feller zodat het fietspad nu wel verlicht wordt. In de tweede helft van 2023 starten we met de voorbereiding van plaatsing van (slimme) verlichting op het Bolwerk.

Acties college uitvoeringsprogramma:

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

57

Naam project Aanpak knelpunten verkeersveiligheid

planning: Omschrijving We komen met een aanpak voor de knelpunten uit de 2023 2024 inventarisatie gevaarlijke verkeerssituaties en lossen deze voor zover dat mogelijk is op.

Verlichting fietspaden

We leggen (extra) verlichting aan op de Liesbosweg en het Bolwerk. Hierdoor creëren we een veilig verlichte toegang en ontsluiting voor de fietsers die in de ochtend en avond van deze routes gebruik maken.

58

2023

2025

2024

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

3.4 Beheer en onderhoud van het openbaar gebied Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een veilige en schone leefomgeving als gegarandeerd basisniveau in alle wijken en op de bedrijventerreinen. Maatschappelijk effect • De leefomgeving is schoon, veilig en voldoet aan de afgesproken normen voor aanleg en beheer. • Het afvalbeleid is duidelijk voor inwoners en ondernemers. Wat zijn de doelen? 1. De aanlegkwaliteit van de leefomgeving voldoet aan CROW niveau A+/A (CROW: kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur). 2. Het beheer en onderhoud van de leefomgeving voldoet aan CROW niveau B of C. 3. Het behalen van de doelen uit het afvalbeleid. Wat hebben we gemeten? De actuele cijfers staan hier: • www.waarstaatjegemeente.nl/duurzame-leefomgeving Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

• Percentage van de leefomgeving dat voldoet aan de afgesproken CROW-normen voor aanleg en onderhoud (op basis van steekproef). • Hoeveelheid huishoudelijk afval per inwoner. Wat is de stand van zaken in 2023? Wat gaat goed? • We maakten concrete afspraken om toezicht en handhaving op zwerfafval en dumpingen te intensiveren en voeren deze uit. Samen met de buitendienst zetten we specifiek in op het tegengaan van bijplaatsingen. Dit heeft niet op alle locaties nog het gewenste effect. • We stellen onder andere voor de aanleg en onderhoudsniveaus van het groen in de openbare ruimte een Groenplan op. Dat leggen we in 2023 ter besluitvorming voor aan de raad.

Acties college uitvoeringsprogramma:

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

59

Naam project Intensiveren toezicht en handhaving zwerfafval en afvaldumpingen

Omschrijving We intensiveren het toezicht en de handhaving op zwerfafval en afval dumpingen.

planning: 2023

2024

2025

Beheer openbare ruimte op niveau (groen en uitvoering)

Onderhoudsniveaus vaststellen en organisatie hierop aanpassen om aan afspraken te voldoen. Areaaluitbreiding, uitbesteden of zelf gaan doen in relatie tot beheer en onderhoud hierin meenemen.

2023

2024

2025

Onderhoudsniveaus handhaven op huidig niveau (grijs-voorbereiding)

Terug naar A, B en C niveau van het CROW (kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur)

2023

2024

60

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

3.5 Huisvesting bijzondere doelgroepen Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op voldoende huisvesting van statushouders en andere bijzondere doelgroepen. Maatschappelijk effect • Een thuis voor alle aandachtsgroepen. Wat zijn de doelen? 1. Samen met woningcorporaties zorgen voor voldoende (tijdelijke) en betaalbare huisvesting voor: - statushouders; - spoedzoekers; - arbeidsmigranten; - sociaal en medisch urgenten; - uitstroom uit intramurale instelling; - Oekraïense vluchtelingen. 2. Voldoende en kwalitatief goede huisvesting van arbeidsmigranten binnen de kaders van het raadsbesluit op 7 februari 2022. Wat hebben we gemeten? • Aantal beschikbaar gestelde woningen voor bovenstaande aandachtsgroepen. Wat is de stand van zaken in 2023? Wat gaat goed? • We zitten nog steeds op schema voor de taakstelling huisvesting statushouders. Regionaal zijn we constructief in overleg over de (verdeling) opgaven statushouders, opvang asielzoekers en Oekraïners. • Lokaal zorgen we als onderdeel van de lopende prestatieafspraken met Alwel en de HuurdersBelangenVereniging Etten-Leur voor passende vormen van huisvesting voor groepen die dat niet op eigen kracht kunnen regelen. Huisvesting van arbeidsmigranten werken we volgens het vastgestelde beleid uit in diverse concrete plannen voor grootschalige huisvesting.

Acties college uitvoeringsprogramma: Naam project Projecten huisvesting van arbeidsmigranten/ asielzoekers/ spoedzoekers/doorstromers

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

Omschrijving We werken mee aan oplossingen voor huisvesting van de genoemde doelgroepen en waar de markt niet met oplossingen komt, zorgen we zelf in samenwerking met Alwel voor passende woonoplossingen.

planning: 2023

2024

2025

2026

61

Toelichting afwijkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Actualiseren bijdrage Veiligheidsregio

We passen de bijdrage aan de Veiligheidsregio Midden en West-Brabant aan. De oorzaak van de stijging is de aanpassing van de CAO. Voor het onderzoek naar de technische, verkeerskundige en financiële haalbaarheid van een spooronderdoorgang in het verlengde van de Ambachtlaan onttrekken we geld uit de reserve Infrastructurele oplossingen. Voor het onderzoek naar de technische, verkeerskundige en financiële haalbaarheid van een spooronderdoorgang in het verlengde van de Ambachtlaan onttrekken we geld uit de reserve Infrastructurele oplossingen.

2. Vooronderzoek spooronderdoorgang

3. Reserve Infrastructurele oplossingen

62

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

4. Economie en werk in Etten-Leur Samen met ondernemers, inwoners en andere partners werken we aan een gezonde economie met volop kansen voor iedereen. We stimuleren het toegroeien naar een volledig circulaire economie in 2050 en geven daarin als gemeente zelf het goede voorbeeld. Werken biedt de mogelijkheid om in ons levensonderhoud te voorzien en is een belangrijke basis om mee te doen in onze samenleving. Een goed ondernemersklimaat met aantrekkelijke werkgelegenheid, ook voor mensen met een beperking en een afstand tot de arbeidsmarkt, is daarom van groot belang. We werken aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt, de verbinding van onderwijs met ondernemers, het aantrekken van arbeidsintensieve bedrijven die van toegevoegde waarde zijn, een goed vestigingsklimaat en aantrekkelijke vitale bedrijventerreinen. Voor het goed benutten van arbeidspotentieel blijven we inzetten op een goede aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt.

Ontwikkelingen Toeristenbelasting Voor de toeristenbelasting namen we in de begroting 2023 € 82.000 aan inkomsten op. We verwachten dat we deze opbrengst niet gaan halen omdat in een aantal hotelkamers in EttenLeur Oekraïense vluchtelingen zijn ondergebracht. Hierdoor overnachten er minder toeristen in Etten-Leur en zijn de inkomsten lager dan verwacht. Centrumvisie Op dit moment stellen we de centrumvisie op. We werken deze uit tot een uitvoeringsplan met daarbij horende financiën. Fri-Jado terrein We gaan in 2024 de kavels op het Fri-Jado terrein uitgeven. Dit liep vertraging op door een meningsverschil over de sanering van de grond tot industriegrond. Vooralsnog voorzien we geen extra uitgaven. Grote Oogst Op dit moment loopt het project Grote Oogst. Hierbij worden projecten en plannen bedacht samen met ondernemers om het bedrijventerrein Vosdonk versneld te verduurzamen. Voorbeelden zijn een energieopslag of mobiliteitshub. Vanaf 2024 verwachten we een uitwerking van de plannen en de daarbij horende activiteiten en kosten. Plan van aanpak revitalisering bedrijventerrein Vosdonk We stellen een plan van aanpak op voor de revitalisering van bedrijventerrein Vosdonk. Onderdeel hiervan is het bepalen welke actieve rol we hierbij vervullen. De bijbehorende financiële consequenties brengen we in beeld.

Een voorzichtige inschatting is dat hiervoor een revitaliseringsfonds van € 1 miljoen nodig is.

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

63

Financiële ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

1. WVS - begroting 2023

0

122

51

52

52

2. Energietoeslag minima

-400

0

0

0

0

3. Armoedebeleid

-28

-86

-86

-86

-86

Totaal wijzigingen

-428

36

-35

-34

-34

Actualisatie begroting 2022-2026

64

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

4.1 Zo veel mogelijk mensen aan het werk Iedereen kan meedoen en zo veel mogelijk mensen gaan aan het werk. Ook vrijwilligerswerk is werk; het doel is dan om daar waar mogelijk in te stromen op de arbeidsmarkt. Als dat laatste niet lukt, dan is het belangrijk dat mensen een zinvolle dagbesteding hebben. Maatschappelijk effect • Zo veel mogelijk Etten-Leurenaren hebben betaald werk. • Ook Etten-Leurenaren, die niet kunnen werken, doen mee door vrijwilligerswerk te doen of een zinvolle dagbesteding te hebben. Wat wil de gemeenteraad bereiken? Iedereen kan meedoen en zo veel mogelijk mensen gaan aan het werk. Ook vrijwilligerswerk is werk; het doel is dan om daar waar mogelijk in te stromen op de arbeidsmarkt. Als dat laatste niet lukt, dan is het belangrijk dat mensen een zinvolle dagbesteding hebben. Maatschappelijk effect • Zo veel mogelijk Etten-Leurenaren hebben betaald werk. • Ook Etten-Leurenaren, die niet kunnen werken, doen mee door vrijwilligerswerk te doen of een zinvolle dagbesteding te hebben. Wat zijn de doelen? Het terugdringen van het aantal Etten-Leurenaren, dat niet werkt. Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt begeleiden naar werk of dagbesteding. Het voorkomen van armoedeval . 1

Wat hebben we gemeten? De actuele cijfers staan hier: • www.waarstaatjegemeente.nl/economie Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie? • Minder dan 30,9 personen per 1.000 inwoners met bijstandsuitkering (18 jaar en ouder). • Minimaal 72,2 % beroepsbevolking is werkzaam ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking (netto arbeidsparticipatie). 1

Armoedeval is de situatie waarin iemand vanuit de bijstand gaat werken en er daardoor financieel op achteruit gaat.

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

65

Wat is de stand van zaken in 2023? Wat gaat goed? • We verwachten dat het regionaal uitvoeringsplan voor de Human Capital Agenda in mei 2023 gereed is. Wat heeft aandacht nodig? • In overleg met Stimulansz zetten we een instrument in dat het eventueel bestaan van een armoedeval in Etten-Leur in beeld brengt. Wanneer dat zo is, geeft het instrument ook aan of de gemeente hier invloed op uit kan oefenen en zo ja, hoe. We verwachten dat dit instrument in de zomer is geïmplementeerd.

Acties college uitvoeringsprogramma: Naam project Uitwerken visie Werken aan Onderwijs en Human Capital agenda.

Omschrijving Goede samenwerking stimuleren tussen gemeente, (voortgezet) onderwijs en bedrijfsleven om schoolverlaters zoveel mogelijk rechtstreeks door te laten stromen naar de arbeidsmarkt.

planning:

Onderzoek naar armoedeval

Onderzoek naar armoedeval en waar nodig beperken/ voorkomen van armoedeval

2023

66

2023

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

4.2 Het versterken van de economie Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een sterke lokale economie die voorbereid is op de kansen en uitdagingen van de toekomst. Maatschappelijk effect • Een sterke lokale economie die voorbereid is op de toekomst. Wat zijn de doelen? 1. Goed ondernemersklimaat. 2. Ruimte voor gevestigde bedrijven om uit te breiden. 3. Binnen de mogelijkheden bij inkoop voorrang geven aan Etten-Leurse bedrijven. 4. Tegengaan van leegstand en revitaliseren van bestaande bedrijventerreinen. Wat hebben we gemeten? De actuele cijfers staan hier: • www.waarstaatjegemeente.nl/economie Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie? • 1.153 vestigingen van bedrijven per 10.000 inwoners. (Waarstaatjegemeente/KvK cijfer 2022)

• Stijging op ranking MKB-vriendelijkste gemeente. (ranking 2020: plaats 57)

Wat is de stand van zaken in 2023? Wat gaat goed? • We stuurden het plan van aanpak voor project Grote Oogst naar de Provincie Noord-Brabant. In het project willen we Vosdonk toekomstbestendig maken. De Provincie kende een subsidiebijdrage van maximaal € 250.000 toe. We starten samen met VNO-NCW het plan van aanpak in het derde kwartaal van 2023 op. • Bij het opstellen van de centrumvisie stellen we ook een uitvoeringsprogramma op. • We startten met de voorbereidingen om de voormalige locatie van Fri-Jado bouwrijp te maken. Ook bereiden we de gronduitgifte voor. • We leggen bedrijfsbezoeken af en nemen deel aan netwerkbijeenkomsten. Ook zetten we StartToGrow en het Ondernemers Klankbord in om ondernemersadvies uit te brengen. Onze accountmanagers zijn persoonlijk en via internet zichtbaar en makkelijk benaderbaar voor ondernemers. Medio juni zetten we ook de ondernemerspeiling uit.

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

67

Acties college uitvoeringsprogramma: Naam project Duurzame en toekomstbestendige bedrijventerreinen (zie ook 5.4) en revitalisering bedrijventerreinen door actief grondbeleid (revitaliseringsfonds)

planning: Omschrijving We zetten actief in op de ontwikkeling van toekomstbestendige 2023 2024 bedrijventerreinen. Daar waar nodig zetten we actief grondbeleid, betere benutting van gronden en panden (label C) in om de revitalisering te bespoedigen. We maken daarbij (bij voorkeur) gebruik van een revitaliseringsfonds (nog op te richten). We onderzoeken de investeringsbereidheid bij ondernemers om sneller stappen te zetten om duurzaam en toekomstbestendig te ondernemen.

Versterken lokaal ondernemerschap

We initiëren projecten en gaan actief inzetten om het lokaal ondernemerschap te versterken, zoals bij het winkelcentrum. Daarnaast zullen we de organisatiegraad bij lokale ondernemers stimuleren.

2023

2024

Acquisitie verkoop bedrijventerrein (FriJado)

We zetten actief in op de verkoop van de beschikbare bedrijfsgronden.

2023

2024

Accountmanagement

We zetten adequaat accountmanagement in om verbindingen te realiseren, te weten wat er speelt, bedrijven en starters te laten groeien en beter in te spelen op economische kansen voor Etten-Leur.

2023

2024

68

2025

2026

2025

2026

2025

2026

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

4.3 Toerisme en recreatie Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat voor een groei naar een duurzame vrijetijdseconomie. Meer evenementen in het bijzonder voor de jongeren onder de 18 en het beter benutten van onze parken. Maatschappelijk effect • Een duurzame vrijetijdseconomie • Etten-Leur is aantrekkelijk voor vrijetijdsbesteding door inwoners en bezoekers. • Culturele voorzieningen zijn voor iedereen toegankelijk in aanbod en gebruik. Wat zijn de doelen? 1. Een duurzaam en aantrekkelijk vestigingsklimaat voor toerisme, recreatie en vrije tijd. 2. Er zijn voldoende culturele voorzieningen en activiteiten. 3. Het wegnemen van onnodige regels voor ondernemers in toerisme en recreatie. 4. Het aantrekkelijker maken van de Markt door onder andere een autovrije of autoluwe markt. 5. Het stimuleren en/of faciliteren van evenementen voor jongeren onder de 18 jaar. 6. Levendige parken waar inwoners en bezoekers graag gebruik van maken. 7. We vermarkten Etten-Leur beter. Wat hebben we gemeten? • Aantal toeristen met overnachting. Wat is de stand van zaken in 2023? Wat gaat goed? • We hebben een uitvoeringsprogramma vrijetijdseconomie met een actieplan voor 2022 en 2023. We pakten de acties op en voeren die in 2023 uit.

Het gaat onder andere om de vernieuwing van digitale informatieborden, ontwikkeling van arrangementen, een doorlopende marketingcampagne en uitbreiding van de Etten-Leur City app. • Cultuurhuis De Nobelaer en diverse stichtingen voeren culturele voorzieningen en activiteiten uit. We ondersteunen die voorzieningen en activiteiten in 2023 weer met subsidie. • We versoepelden het terrassenbeleid als onderdeel van versoepeling van regelgeving in het algemeen. In de vierde raadscyclus bieden we de Centrumvisie aan de raad aan. Daarin staat ook een voorstel om de Markt aantrekkelijker te maken. • We onderzoeken of we evenementen voor jongeren onder de 18 kunnen combineren met bestaande evenementen. In het kader van levendige parken loopt het project verlevendiging Oderkerkpark. We verwachten in 2023 de uitvoering van de eerste fase.

Acties college uitvoeringsprogramma:

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

69

Naam project Versterking vrijetijdseconomie (project Oderkerkpark, Van Gogh Nationaal Park, doorontwikkeling cultuurhuis Nobelaer)

70

Omschrijving Realiseren van een duurzaam en aantrekkelijk vestigingsklimaat voor toerisme, recreatie en vrije tijd en hiertoe komen tot een uitvoeringsprogramma toerisme in 2022 wat in 2023-2024 en 2025 wordt uitgevoerd.

planning: 2023

2024

2025

2026

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

4.4 Een levendig centrum Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op het versterken van de regiofunctie van Etten-Leur door voorwaarden te scheppen voor levendige en aantrekkelijke winkelcentra. Maatschappelijk effect • Winkelgebieden zijn levendig, aantrekkelijk en leefbaar. • Versterken van de regiofunctie van Etten-Leur. Wat zijn de doelen? 1. Bijdragen aan en investeren in het aantrekkelijk maken en/of houden van winkelgebieden voor winkeliers, bezoekers en bewoners. 2. Stimuleren en ondersteunen van activiteiten in winkelgebieden. Wat hebben we gemeten? De actuele cijfers staan hier: • www.waarstaatjegemeente.nl/economie Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie? • 31,8% gestarte en 15,8% gestopte MKB-vestigingen per 10.000 inwoners. (Waarstaatjegemeente/KvK cijfer 2de kwartaal 2022) Wat is de stand van zaken in 2023? Wat gaat goed? • We stellen een centrumvisie op.

Wat heeft aandacht nodig? • We zijn met de eigenaar in overleg over de herontwikkeling van het winkelcentrum. We zijn nog geen kaders overeengekomen voor de herontwikkeling.

Acties college uitvoeringsprogramma:

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

71

Naam project Herontwikkeling Winkelcentrum

Omschrijving We werken actief mee aan de herontwikkeling van het winkelcentrum. We kijken ook wat het centrum nodig heeft om levendig en toekomstbestendig te blijven, denk hierbij aan vergroening, m2 detailhandel, woningbouw, maatschappelijke activiteiten, autoluwe Markt en versterking lokaal ondernemerschap.

planning: 2023

2024

Uitwerken visie levendig en toekomstbestendig centrum

We werken de visie/advies om te komen tot een levendig en toekomstbestendig winkelcentrum uit. De acties die hieruit voortkomen gaan we uitvoeren.

2023

2024

72

2025

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

4.5 Agrarische sector Wat wil de gemeenteraad bereiken? Het behouden van een vitaal, leefbaar en aantrekkelijk buitengebied met ruimte voor economische activiteiten. Maatschappelijk effect • Vitaal, leefbaar en aantrekkelijk buitengebied. • Verduurzamen van het buitengebied. Wat zijn de doelen? 1. In het buitengebied is ruimte voor economische activiteiten en herbestemming van vrijkomende agrarische bebouwing. 2. Toeristisch-recreatief gebruik van het buitengebied stimuleren. Wat hebben we gemeten? De actuele cijfers staan hier: • www.waarstaatjegemeente.nl/duurzame-leefomgeving Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is de stand van zaken in 2023? Wat gaat goed? • We zijn gestart met een (college-)uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering landschap. Dit verwachten we in de tweede helft van 2023 af te ronden. Het uitvoeringsprogramma bestaat uit voorgenomen bestedingen in het buitengebied. We houden in 2023 met de gemeenteraad ook een beleidsmatige gedachtewisseling over diverse onderwerpen uit en over het buitengebied. Onder andere het opnieuw invullen van vrijkomende agrarische bebouwing komt op de agenda.

Acties college uitvoeringsprogramma: Naam project Uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering landschap

Kadernota 2024-2027 - CONCEPT

Omschrijving Voor de uitvoering van de Omgevingsvisie stellen we een uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering landschap op.

planning: 2023

73

Toelichting afwijkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. WVS - begroting 2023

Het Werkvoorzieningschap paste haar begroting 2023 aan. We passen de gemeentelijke bijdrage daaraan aan. We stellen ook in 2023 budget beschikbaar voor de energietoeslag voor inwoners met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum. De aanvraagmogelijkheid loopt tot 1 april 2024. Om het gebruik van de minimaregelingen te vergroten, schaffen we de online applicatie Voorzieningenwijzer aan. Met deze applicatie kunnen medewerkers in gesprek met inwoners het recht op minimaregelingen toetsen en direct aanvragen. De uitvoering start per 1 september 2023. De jaarlijkse kosten vanaf 2024 zijn € 86.000. Na aftrek van de bijdrage van Alwel bedragen de kosten voor 2023 € 28.000.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=EttenLeur&id=c5df27f5-c52e-4131-b1d9-ceea33f07ddb