Kadernota 2022-2025.pdf
Tekst van het document
Door de coronacrisis hebben we op andere manieren contact met ondernemers. Een gedeelte van het contact verloopt digitaal, andere overleggen zijn vervallen. Dit komt omdat ondernemers zich in eerste instantie richten op het voortbestaan van hun bedrijf. Overleg met anderen staat dan op een laag pitje.
3.5 We benutten netwerkbijeenkomsten/evenementen, open koffiemomenten en individuele bedrijfsbezoeken voor overleg met ondernemers over hun toekomstplannen. Voorbeelden hiervan zijn (bedrijfs)innovatie, verduurzamen van vastgoed en/of productieproces, duurzaam ondernemen, bestrijding van overlast en handhaving.
Door de coronacrisis hebben we op andere manieren contact met ondernemers. Een gedeelte van het contact verloopt digitaal, andere overleggen zijn vervallen. Dit komt omdat ondernemers zich in eerste instantie richten op het voortbestaan van hun bedrijf. Overleg met anderen staat dan op een laag pitje.
3.6 We voeren de actielijst uit die in samenspraak met Etten-Leurse ondernemers is opgesteld (waaronder Midden- en Kleinbedrijf en Industriële Kring Etten-Leur) aan de hand van de ondernemerspeiling. De acties zijn gericht op het verbeteren van de dienstverlening, de bedrijfsomgeving, de relatie tussen ondernemer en de gemeente en het ondernemersklimaat.
Doelstelling 4: De waardering van ondernemers voor de communicatie en voorlichting (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,32. Uitvoering Toelichting 4.1 Om de vrijetijdseconomie te stimuleren, nog meer toeristen te trekken en hun verblijfsduur te verlengen, ondersteunen we het Toeristisch Informatiepunt en het platform van Etten-Leur City App. 4.2 We zetten de samenwerking met het streeknetwerk LandStad De Baronie en Van Gogh Brabant voort en werken samen met de Regio West-Brabant (RWB) aan recreatie en toerisme. 4.3 We streven naar behoud en verbetering van de kwaliteit van (toeristische en recreatieve) voorzieningen (zoals Van Gogh Kerk, musea, het winkelhart, de Nieuwe Nobelaer, de Westpolderplas met jachthaven, horeca, de bioscoop en wandel- en fietsroutes).
36
Kadernota 2022-2025
Financiele ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we wel toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000) Actualisatie begroting 2021-2025 1. Overig
2021
2022
2023
2024
2025
-1
-2
-2
-2
-2
-1
-2
-2
-2
-2
Totaal wijzigingen
Toelichting afwijkingen (niet op website!) Onderwerp 1. Overig
Kadernota 2022-2025
Toelichting Eén of meerdere afwijkingen, kleiner dan € 50.000.
37
4. Onderwijs Ontwikkelingen Onderwijshuisvesting Samen met het primair onderwijs leggen we nu de basis om tot nieuwe structurele afspraken te komen rondom eigendom en beheer van de brede scholen (de multifunctionele accommodaties). De uitvoering vindt in 2022 plaats. We voorzien in de toekomst een grotere rol voor de gemeente bij het behoud van kwalitatief goede onderwijshuisvesting. De taken rondom onderwijshuisvesting nemen toe en worden complexer. Om die reden huurden we tot nu toe capaciteit in. Nu we voorzien dat we een blijvend beroep op deze expertise moeten doen stellen we voor de formatie met 0,5 fte uit te breiden en hiervoor een vaste medewerker te werven. Hierdoor kunnen we strakker sturen op de beheerskosten van onderwijshuisvesting en zijn we in staat om in de toekomst deze taken goed in te vullen. Vanaf 2023 maken we nieuwe afspraken over de invulling en financiering van de onderwijsagenda. In 2022 ontwikkelen we hiervoor beleid.
38
Kadernota 2022-2025
Wat wilden we bereiken? We willen dat inwoners zich ontwikkelen tot mensen die in staat zijn zelfstandig te functioneren en een positieve bijdrage leveren aan de samenleving.
Wat zijn onze doelstellingen? 1. We bevorderen een optimaal gebruik van de brede scholen.
2. Leerlingen volgen zoveel mogelijk onderwijs in Etten-Leur.
3. Het percentage volwassenen dat laaggeletterd is, is maximaal 5%.
4. Het percentage van het aantal leerlingen in het voorgezet onderwijs en mbo dat voortijdig (dus zonder startkwalificatie) het onderwijs verlaat is maximaal 1,5%. Het aantal leerplichtigen dat ongeoorloofd afwezig is per 1.000 inwoners (relatief verzuim) is maximaal 25.
5. Bevorderen van de uitstroom naar werk, van leerlingen uit speciaal voortgezet onderwijs en praktijkonderwijs.
Wat hebben we gemeten? De raad besloot de Burgerpeiling elke twee jaar te houden. Tot 2020 gebeurde dat ieder jaar. De laatste Burgerpeiling vond plaats in 2019. We houden de volgende Burgerpeiling in 2021. De indicatoren in deze kadernota zijn daarom gelijk aan die in de jaarrekening 2020. Op de website Waarstaatjegemeente.nl kunt u deze cijfers vergelijken met andere gemeenten. Bij het onderdeel 'Bekijk' vult u in: Etten-Leur. Daarnaast vult u in waarmee u wilt vergelijken (gemeente, 25.000-50.000 inwoners, Nederland, enzovoorts).
Wat is de stand van zaken in 2021? Beoogd resultaat is of wordt binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.
Er is een risico of onzekerheid dat het beoogd resultaat niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit wordt gerealiseerd.
Beoogd resultaat is of wordt niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.
Kadernota 2022-2025
39
Doelstelling 1: We bevorderen een optimaal gebruik van de brede scholen. 1.1 We voeren het Integraal Huisvestingsplan uit.
Uitvoering Toelichting We voeren de ontwikkelagenda van het Integraal huisvestingsplan (IHP) uit samen met de schoolbesturen Stichting Katholiek Primair Onderwijs Etten-Leur (SKPOEL), Leersaam en Stichting Protestants Christelijk Primair Onderwijs Midden-Brabant (PCPO).
1.2 We voeren structureel overleg met het primair onderwijs.
1.3 Samen met onze partners voeren we de aanbevelingen uit, van de evaluatie van de brede scholen. Dat gaat om de resultaatgebieden hart van de wijk, geïntegreerde pedagogische voorziening, een sluitend uitdagend dagarrangement, heel Etten-leur leest, zorg en ondersteuning.
Deze doelstelling voeren we uit in combinatie met de doelstellingen genoemd onder 1.1 en 1.2. Het traject zorg en ondersteuning loopt volgens planning.
Doelstelling 2: Leerlingen volgen zoveel mogelijk onderwijs in Etten-Leur. Uitvoering Toelichting 2.1 We voeren samen met de schoolbesturen de Lokale Onderwijsagenda uit. 2.2 We bieden maatschappelijke stages aan aan scholen die dit in hun onderwijspakket hebben.
Door de coronacrisis ontvingen we geen verzoeken.
Doelstelling 3: Het percentage volwassenen dat laaggeletterd is, is maximaal 5%.Uitvoering Toelichting 3.1 We voeren in nauwe samenwerking met de De6-gemeenten (Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen en Zundert) en de arbeidsmarktregio het regionale uitvoeringsplan (2020-2024) uit ter voorkoming en bestrijding van laaggeletterdheid. Op basis van dit uitvoeringsplan werken we in de regio toe naar een eenduidige aanpak en een uniforme registratie. Doelstelling 4: Het percentage van het aantal leerlingen in het voorgezet onderwijs en mbo dat voortijdig (dus zonder startkwalificatie) het onderwijs verlaat is maximaal 1,5%. Het aantal leerplichtigen dat ongeoorloofd afwezig is per 1.000 inwoners (relatief verzuim) is maximaal 25. Uitvoering Toelichting 4.1 We voeren de leerplichtfunctie uit in samenwerking met lokale en regionale partners. 4.2 We voeren samen met de gemeenten Zundert en Rucphen het implementatieplan uit van het in 2019 vastgestelde ‘Thuiszitterspact’ met als doel, dat geen enkel kind langer dan drie maanden thuis zit zonder passend onderwijsaanbod. Doelstelling 5: Bevorderen van de uitstroom naar werk, van leerlingen uit speciaal voortgezet onderwijs en praktijkonderwijs. Uitvoering Toelichting 5.1 We voeren het uitvoeringsprogramma ‘West-Brabant werkt aan morgen’ uit samen met de scholen en ondernemers.
40
Kadernota 2022-2025
Financiele ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we wel toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000) Actualisatie begroting 2021-2025 1. Klimaatinstallaties scholen 2. Klimaatinstallaties scholen kosten verhalen 3. Beheer en Onderhoud Brede Scholen 4. Leerlingenvervoer 5. Uitbreiding 0,5 fte onderwijshuisvesting 6. Overig
2021
2022
2023
2024
2025
-100 100
0 0
0 0
0 0
0 0
-65 -50 0 -36
0 -50 -43 -37
0 -50 -43 -37
0 -50 -43 -37
0 -50 -43 -37
Totaal wijzigingen
-151
-130
-130
-130
-130
Toelichting afwijkingen (niet op website!) Onderwerp 1. Klimaatinstallaties scholen 2. Klimaatinstallaties scholen kosten verhalen 3. Beheer en Onderhoud Brede Scholen
5. Uitbreiding 0,5 fte onderwijshuisvesting 6. Overig
Toelichting Om het luchtklimaat in vier brede scholen op peil te brengen, moeten werkzaamheden worden uitgevoerd. We financieren deze voor. De kosten van werkzaamheden aan de klimaatinstallaties verhalen we op de installateur of de beheerstichting van de scholen. We stelden een projectopdracht Beheer en Onderhoud Brede Scholen op om het beheer, onderhoud en exploitatie van deze gebouwen goed te regelen. De kosten hiervan betalen we uit de post voor onvoorziene uitgaven (programma 0). Bij de begroting 2021 namen we een extra bezuiniging op het leerlingenvervoer van € 50.000 op. Uit onderzoek blijkt dat deze financiële taakstelling te ambitieus is. Het idee achter deze extra besparing was dat we een inkomensafhankelijke bijdrage kunnen invoeren. Dit is echter juridisch niet mogelijk. Los van deze extra ambitie brengen we de kosten van het leerlingenvervoer al terug van € 760.000 (niveau 2019) naar € 623.000 (niveau 2022) door bij toewijzing kritischer te kijken naar de voorwaarden. Ook kijken we bij de uitvoering naar mogelijkheden om op de vervoerskosten te besparen. De taken rondom onderwijshuisvesting nemen toe en worden complexer. We stellen voor we de formatie hiervoor met een 0, 5 fte uit te breiden om in de toekomst deze taken goed uit te voeren. Eén of meerdere afwijkingen, kleiner dan € 50.000.
Kadernota 2022-2025
41
4. Leerlingenvervoer
5. Sport, cultuur en recreatie Ontwikkelingen Verenigingen Sportverenigingen zijn in de afgelopen periode hard getroffen door de opgelegde beperkingen door de coronacrisis. Bij veel verenigingen ontstaat hierdoor extra druk op hun begroting. Omdat clubs minder of geen gebruik kunnen maken van de sportvelden ontvingen of gaan zij (deels) huurcompensatie ontvangen. Ondanks dat is de financiële positie van veel sportclubs op dit moment volgens onze informatie zorgelijk. Het verhogen van de veldhuur (met 25%) per 1 januari 2022 is nu onverstandig en ongewenst. We overleggen dit jaar met de sportclubs om samen te bepalen op welk moment en tegen welk percentage een huurverhoging realistisch is. Daarom handhaven we voorlopig de vergoeding voor de sportclubs voor zelfwerkzaamheid. De financiële consequenties van deze keuze (€ 110.000) dekken we uit het corona-herstelplan. De eerder ingezette verlaging van de (sportstimulerings) subsidie van sport (tot € 53.000) handhaven we. We ontvingen van het Rijk geld voor de uitvoering van het lokaal sportakkoord. Dit biedt volgens ons voldoende basis om onze partners sportstimuleringsactiviteiten te laten verrichten.
42
Kadernota 2022-2025
Wat wilden we bereiken? We willen een aantrekkelijke gemeente zijn voor onze eigen inwoners en de inwoners van omliggende gemeenten om te sporten, te genieten van cultuur en te recreëren.
Wat zijn onze doelstellingen? 1. Het percentage inwoners dat (zeer) tevreden is over de sportvoorzieningen is minimaal 85%. Het percentage niet-wekelijkse sporters van 19 jaar en ouder is niet meer dan 46%.
2. Sportverenigingen nemen zelf verantwoordelijkheid voor het beheer en onderhoud van hun accommodaties.
3. Alle inwoners, in het bijzonder de jeugd, de senioren, inwoners met een beperking en inwoners met een minimum inkomen, kunnen plezier beleven aan cultuur en evenementen.
4. Het percentage inwoners dat vindt dat er voldoende groen in de buurt is, is minimaal 86%.
5. De score natuur en landschap (Telos3 duurzaamheidsscore) is minimaal 51 (schaal 1-100).
6. We behouden het bestaande voorzieningenniveau en het aanbod van Nieuwe Nobelaer.
Wat hebben we gemeten? De raad besloot de Burgerpeiling elke twee jaar te houden. Tot 2020 gebeurde dat ieder jaar. De laatste Burgerpeiling vond plaats in 2019. We houden de volgende Burgerpeiling in 2021. De indicatoren in deze kadernota zijn daarom gelijk aan die in de jaarrekening 2020. Op de website Waarstaatjegemeente.nl kunt u deze cijfers vergelijken met andere gemeenten. Bij het onderdeel 'Bekijk' vult u in: Etten-Leur. Daarnaast vult u in waarmee u wilt vergelijken (gemeente, 25.000-50.000 inwoners, Nederland, enzovoorts).
3
Universitair kenniscentrum duurzame ontwikkeling.
Kadernota 2022-2025
43
Wat is de stand van zaken in 2021? Beoogd resultaat is of wordt binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.
Er is een risico of onzekerheid dat het beoogd resultaat niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit wordt gerealiseerd.
Beoogd resultaat is of wordt niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.
Doelstelling 1: Het percentage inwoners dat (zeer) tevreden is over de sportvoorzieningen is minimaal 85%. Het percentage niet-wekelijkse sporters van 19 jaar en ouder is niet meer dan 46%. Uitvoering Toelichting 1.1 We behouden het gevarieerde aanbod aan sportmogelijkheden voor de verschillende doelgroepen. We hanteren meer kostendekkende huur voor de velden. We bieden ondersteuning bij trajecten als verduurzaming en gezamenlijke inkoop. Om de exploitatie van de verenigingen gunstig te beïnvloeden geven we verenigingen extra ruimte om extra inkomsten te genereren. 1.2 Samen met de vrijwilligerscentrale 'Etten-Leur voor elkaar' versterken we het vrijwilligerswerk binnen sportclubs en we stimuleren het bemiddelen voor openstaande vacatures binnen sportbesturen. Hiervoor organiseert “Etten-Leur voor elkaar” themabijeenkomsten voor organisaties en verenigingen over het aanbod van cursussen, bemiddelingen en ondersteuning voor vrijwilligers. 1.3 Door de inzet van buurtsportcoaches voeren we het activiteitenpakket uit zoals opgenomen in het programma 'Etten-Leur actief'. We leggen hierbij een directe relatie met het lokale Sportakkoord. 1.4 We creëren in gesprek met verenigingen mogelijkheden om senioren, jeugd, inwoners met een beperking en inwoners met een minimum inkomen mee te laten doen.
We attenderen daarbij extra op de financiële ondersteuningsmogelijkheden die er zijn voor bepaalde activiteiten.
44
Kadernota 2022-2025
Doelstelling 2: Sportverenigingen nemen zelf verantwoordelijkheid voor het beheer en onderhoud van hun accommodaties. Uitvoering Toelichting 2.1 We gaan met de sportverenigingen in gesprek om hen (nog) meer onderhoudstaken zelf uit te laten voeren. We maken daar waar nodig maatwerkafspraken. 2.2 We stimuleren verenigingen om samen te werken op het gebied van inkoop, innovatie en duurzaamheid. We bevorderen de overdracht van bestaande gemeentelijke veldverlichting naar LED verlichting die in eigendom komt van de verenigingen. Dit geldt ook voor zonnepanelen op clubgebouwen en centrale inkoop van afvalinzameling om daarmee kosten te besparen.
Het terug leveren van opgewekte zonne-energie blijkt onverwacht voor 2 clubs op Hoge Neerstraat (HCEL en VV Internos) een probleem. Dat heeft te maken met de beschikbare capaciteit op het totale net. We zoeken met alle betrokken partners naar een oplossing. Het voornemen om sportclubs mee te laten doen in een lopend gemeentelijk energie-inkooptraject blijkt om juridische en praktische redenen niet mogelijk. Daarom ondersteunen we de sportclubs bij een gezamenlijk inkooptraject. Bij de afvalinzameling kiezen de clubs voor een individueel traject zonder begeleiding van de gemeente.
2.3 We ondersteunen verenigingen alleen met activiteitensubsidies.
2.4 We bieden verenigingen meer ruimte binnen de bestaande gebruiksregels van het bestemmingsplan opdat zij hun accommodaties intensiever kunnen gebruiken.
Kadernota 2022-2025
45
Doelstelling 3: Alle inwoners, in het bijzonder de jeugd, de senioren, inwoners met een beperking en inwoners met een minimum inkomen, kunnen plezier beleven aan cultuur en evenementen. Uitvoering Toelichting 3.1 We investeren in het Toeristisch Informatiepunt en het platform van Etten-Leur City App om meer toeristen naar Etten-Leur te trekken en de verblijfsduur van deze toeristen te verlengen. 3.2 We zijn een bruisende gemeente met een grote hoeveelheid verschillende evenementen. Jaarlijks terugkerende evenementen verstrekken we zo mogelijk een meerjarenvergunning. We werken met een evenementenkalender om een zo gevarieerd mogelijk aanbod aan evenementen te krijgen.
Door de coronacrisis kunnen nog steeds veel activiteiten en evenementen niet doorgaan.
3.3 We bieden het primair onderwijs een milieu-educatief programma om zo de kennis over natuur, milieu en duurzaamheid te vergroten.
We bieden een volwaardig natuur- en milieueducatie (NME) buffet aan maar door de coronacrisis is het onzeker of dit in 2021 uitgevoerd kan worden.
3.4 Met het project 'gebruiksfunctie Oderkerkpark' streven we naar een maatschappelijk akkoord door aan het einde van dit project de verantwoordelijkheid voor de uitvoering te laten dragen door verschillende partijen, waaronder de gemeente.
Door de coronacrisis kunnen we geen bijeenkomsten organiseren om ideeën voor het park om te zetten in initiatieven.
3.5 We verstrekken onder voorwaarden subsidies aan organisaties, die activiteiten op het gebied van kunst en cultuur organiseren. 3.6 We zetten de activiteiten van de marktplaats voor cultuur- en natuureducatie (KOEPEL) voort en borgen de kwaliteit van het aanbod.
Door de coronacrisis stopten we veel activiteiten. We hopen veel van deze activiteiten volgend jaar in te halen.
3.7 We ondersteunen en faciliteren het plan voor meer samenwerking van het Streekmuseum Etten+Leur door het organiseren van een overleg waar museumpartners aan deelnemen.
46
Kadernota 2022-2025
Doelstelling 4: Het percentage inwoners dat vindt dat er voldoende groen in de buurt is, is minimaal 86%. Uitvoering Toelichting 4.1 Het grootschalig onderhoud aan het openbaar groen voeren we hoofdzakelijk uit in combinatie met de planning van weg- en rioolbeheer. Hierbij bekijken we ook of het mogelijk is meer aaneengesloten groen te realiseren. 4.2 We inventariseren het onrechtmatig gebruik van het openbaar groen. Op basis van de resultaten van deze inventarisatie maken we een keuze voor de wijk(en) waar we dit project uitvoeren. 4.3 Om te voorkomen dat het onrechtmatig gebruik opnieuw ontstaat, realiseren we bij de opzet van nieuwe ruimtelijke plannen zo min mogelijk snippergroen en groenstroken langs particuliere percelen, die door de ligging moeilijk te onderhouden zijn en/of waarvan het lijkt dat ze bij andere eigenaren horen. 4.4 Binnen de financiële mogelijkheden zetten we het beheer van het openbaar groen volgens de huidige uitgangspunten voort. Daarbij hebben we meer aandacht voor biodiversiteit, duurzaamheid en klimaatadaptatie.
De onderhoudsbudgetten zijn niet toereikend om het gewenste niveau en ambitie te realiseren. De prijzen van zowel de aannemers als de producten stijgen sneller dan de indexaties. Ook wordt het te onderhouden areaal steeds groter en wordt vaker gestreefd naar een diverse en exclusieve inrichting. De onderhoudsbudgetten groeien niet mee met deze omvang en ambitie. Door vermindering van het beschikbare budget vanaf 2021 komt een aantal werkzaamheden te vervallen of voeren we deze anders of minder frequent uit. Dit heeft gevolgen voor het beeld van de groene openbare ruimte. We onderzoeken of we kunnen maaien in eigen beheer. Ook stellen we een herplantplan op om te voldoen aan de herplantplicht (uitvoering in 4e kwartaal 2021).
4.5 We voeren het onderzoek naar de aanpak van blauwalgen uit in de Westpolderplas.
Door de coronacrisis is het veldonderzoek later opgestart dan we in eerste instantie inplanden. Hierdoor verwachten we de resultaten medio 2021.
Doelstelling 5: De score natuur en landschap (Telos1 duurzaamheidsscore) is minimaal 51. Uitvoering Toelichting 5.1 Op basis van de Wet natuurbescherming houden we bij besluitvorming en projecten rekening met het natuurbelang. 5.2 We verbeteren de biodiversiteit van het stedelijk gebied.
Door de bezuinigingen op openbaar groen komt de biodiversiteit onder druk te staan. We hopen met de genoemde plannen het huidige niveau te handhaven.
5.3 We zetten het agrarisch landschapsbeheer voort met de aanleg van erfbeplanting en landschapselementen.
5.4 Samen met het Waterschap Brabantse Delta leggen we nieuwe natuur langs de vaarten aan (ecologische verbindingszones). 1 Universitair kenniscentrum duurzame ontwikkeling.
Kadernota 2022-2025
47
Doelstelling 6: We behouden het bestaande voorzieningenniveau en het aanbod van Nieuwe Nobelaer. Uitvoering Toelichting 6.1 We verstrekken subsidie aan Stichting Nieuwe Nobelaer voor het exploiteren van een openbaar cultureel-artistiek centrum dat voorzieningen bevat op het gebied van kunst- en cultuureducatie, muziekonderwijs, theater, bibliotheek, ruimten/podia voor amateurkunst, festivals en (nietcommerciële) evenementen en ook voorzieningen voor sociaal cultureel en maatschappelijk werk. 6.2 We handhaven de prestatieafspraken die we opnamen in de subsidiebeschikking van 1 juli 2018 tot 1 juli 2022. Bij de ingebruikname van het nieuwe gebouw stellen we een nieuwe subsidiebeschikking op (najaar 2021). Ook leggen we voor 2021 en 2022 een extra taakstelling op.
48
Kadernota 2022-2025
Financiele ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we wel toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000) Actualisatie begroting 2021-2025 1. Maaiwerkzaamheden 2. Verkoop Van Gogh Kerk 3. Cultuureducatie 4. Cultuureducatie vergoeding 5. Overig
2021
2022
2023
2024
2025
-86 0
-86 -84
-86 -84
-86 -84
-86 -84
-48 48 -40
-48 48 -56
-48 48 -56
-48 48 -57
0 0 -57
Totaal wijzigingen
-126
-226
-226
-227
-227
Toelichting afwijkingen (niet op website!) Onderwerp 1. Maaiwerkzaamheden 2. Verkoop Van Gogh Kerk 3. Cultuureducatie 4. Cultuureducatie vergoeding 5. Overig
Kadernota 2022-2025
Toelichting De nieuwe aanbesteding van maaiwerkzaamheden leidt tot hogere kosten. We stellen voor deze te betalen uit de meevaller van de herziene begroting 2021 van de WVS (zie programma 6). De raad besloot de Van Gogh Kerk niet te verkopen. Het begrote jaarlijkse voordeel realiseren we niet. We blijven ook de komende jaren de cultuureducatie voor Rucphen en Zundert verzorgen via Cultuuredcuatie met Kwaliteit (CmK). We krijgen deze kosten vergoed. We blijven ook de komende jaren de cultuureducatie voor Rucphen en Zundert verzorgen via Cultuuredcuatie met Kwaliteit (CmK). We krijgen deze kosten vergoed. Eén of meerdere afwijkingen, kleiner dan € 50.000.
49
6. Sociaal domein Ontwikkelingen - Jeugdzorg Binnen het sociaal domein ondervinden we steeds sterker de gevolgen van de coronacrisis. Door de lange lockdown zien we dat onze jeugd steeds meer te kampen krijgt met mentale en psychische problemen. Als gevolg daarvan krijgen we steeds meer signalen over een toenemende druk bij onze jeugdprofessionals en ggz-instellingen. Er is zichtbaar sprake van een verhoogde instroom en langere wachtlijsten (4 tot 5 maanden). Door deze toenemende druk bij het Centrum Jeugd en Gezin breiden we voor 2021 en 2022 het aantal jeugdprofessionals uit met 1,5 formatieplaats. De kosten hiervan betalen we uit de ontvangen coronacompensatie. Om de afgesproken besparingen in de jeugdzorg te realiseren stelden we onder meer de beleidsnota “grenzen aan de jeugdzorg” vast en pasten we de beleidsregels aan. Op dit moment voeren we deze nota uit. Dit leidt tot het terugdringen van de uitgaven voor de jeugdzorg en in het bijzonder de uitgaven voor de Niet Vrij Toegankelijke Zorg. Voor 2021 namen we een taakstelling op van € 250.000. Naast het terugdringen van de kosten verwachten we in 2021 een verhoogde instroom voor de Niet Vrij Toegankelijke Zorg. Zeker ook als we door extra formatie inzet de wachtlijsten versneld kunnen wegwerken. Ook is de zorg vaak complexer en daarmee duurder.
Omdat we die kosten voor 2021 op dit moment niet kunnen bepalen, houden we hier in de eerste bestuursrapportage geen rekening mee. Bij de tweede bestuursrapportage 2021 beoordelen we of we de begroting moeten aanpassen.
Ontwikkelingen - Wmo Bij de maatwerkvoorzieningen van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) zagen we in 2020 dat het aantal inwoners dat een beroep doet op de Huishoudelijke Ondersteuning en Begeleiding gelijk bleef. We verwachten dat dit het gevolg is van de coronacrisis. Inwoners zijn voorzichtig en terughoudend in het vragen van ondersteuning en proberen het zelf met behulp van het sociaal netwerk op te lossen. In de eerste vier maanden van 2021 zien we al een verhoogde instroom bij de maatwerkvoorzieningen Begeleiding en Huishoudelijke Ondersteuning. We kunnen niet verklaren of deze stijging de zogenaamde inhaalzorg is die we verwachtten. Het kan eenmalig zijn. We weten niet of deze stijging zich het komende jaar voortzet. Door deze onzekerheid gingen we bij het bepalen van de hoogte van de bedragen uit van het niveau tot mei 2021. Dit betekent dat we voor Begeleiding € 225.000 en voor de Huishoudelijke Ondersteuning € 300.000 opnemen. Wanneer de coronamaatregelen in Nederland versoepeld worden en de meeste Nederlanders zijn gevaccineerd, bestaat het risico dat de verhoogde instroom zich in de loop van 2021 voortzet. Omdat we dat nu nog niet zeker weten, kozen we er voor om vanaf mei 2021 geen rekening te
50
Kadernota 2022-2025
houden met een verdere stijging. Bij de tweede bestuursrapportage 2021 beoordelen we of aanpassing van de begroting nodig is. Voor het realiseren van de afgesproken besparingen werken we aan het terugdringen van de kosten van de Wmo. In het bijzonder sturen bij de maatwerkvoorziening Begeleiding. Dit doen we door nog sterker te sturen op resultaten bij onze aanbieders en door de toegang strakker te organiseren. Hiervoor zetten we 18 maanden 1,5 extra formatie in. Deze kosten dekken we uit de ontvangen coronacompensatie. Hierdoor kunnen we de kosten voor de maatwerkvoorziening begeleiding dit jaar naar beneden bijstellen. Maar we sluiten zeker niet uit dat deze besparing teniet wordt gedaan door een verhoogde instroom voor (duurdere) maatschappelijke begeleiding.
Ontwikkelingen - Participatiewet Werkloosheid en bijstand Ondanks de economische recessie door de coronacrisis waren de gevolgen voor de werkloosheid en het beroep op bijstand in Etten-Leur het afgelopen jaar beperkt. Pas in de eerste maanden van 2021 neemt het aantal bijstandsgerechtigden licht toe. Samen met de De6-gemeenten (EttenLeur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen en Zundert) en het Werkplein Hart van WestBrabant bekijken we of we extra maatregelen moeten treffen om een toename van de uitkeringslasten te beperken. Op dit moment zien we nog geen reden om de begroting voor dit jaar aan te passen. Om de afgesproken besparingen te realiseren troffen we maatregelen om de uitkeringslasten in 2021 zo goed als mogelijk te beheersen. Bij de tweede bestuursrapportage rapporteren we over de effecten hiervan. Tozo en TONK Ondernemers en huishoudens die door de coronacrisis te maken hebben met een aanzienlijk verlies aan inkomen ondersteunen we door het uitvoeren van rijksregelingen Tozo (Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers) en TONK (Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten). Het Rijk financiert beide regelingen volledig. We verwerken de regelingen budgetneutraal in de begroting.
Ontwikkelingen - overig Wet inburgering De nieuwe Wet inburgering is met een half jaar uitgesteld. De wet zal nu per 1 januari 2022 in werking treden. Met de De6-gemeenten (Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen en Zundert) en het Werkplein Hart van West-Brabant bereiden we ons hierop voor. In de kadernota verwerken we nog geen financiële ramingen voor de nieuwe inburgeringsaanpak. We doen dat in de begroting 2022. Subsidies De coronacrisis leidde voor veel verenigingen en maatschappelijke organisaties tot een moeilijk jaar. De financiën kwamen onder druk te staan. Daarom stellen we voor om voor 2022 de korting op de subsidies te handhaven op het niveau van 2021 (korting 10%) en de kosten hiervan te
Kadernota 2022-2025
51
dekken uit het corona-herstelplan. Vanaf 2023 nemen we in de meerjarenbegroting wel een korting van 25% op. Deze maatregel geldt niet voor de sportverenigingen. Hierover leest u meer in programma 5.
52
Kadernota 2022-2025
Wat wilden we bereiken? • We willen dat alle inwoners zoveel mogelijk op een gelijkwaardige manier kunnen meedoen aan de samenleving. • We willen onze inwoners de mogelijkheden bieden om zo lang mogelijk zelfstandig te wonen in hun eigen omgeving.
Wat zijn onze doelstellingen? 1. Onze inwoners geven voor onze inspanning om volledig te kunnen deelnemen aan de maatschappij het rapportcijfer van minimaal een 7.
2. Het percentage inwoners dat (zeer) tevreden is over het aanbod van welzijnsvoorzieningen (buurtwerk, jongeren- en ouderenvoorzieningen) is minimaal 74%.
3. Het percentage mantelzorgers met hoge belasting is maximaal 30%.
4. Het percentage inwoners dat nauwelijks of geen gevoelens van eenzaamheid ervaart, is minimaal 60%.
5. Het percentage werklozen ten opzichte van de beroepsbevolking is in 2021 maximaal 5,9% (op basis van septemberramingen Centraal Planbureau 2020/2021).
6. Het percentage inwoners dat nauwelijks tot geen financiële beperkingen ervaart om deel te nemen aan het maatschappelijk leven is hoger dan 74% (burgerpeiling).
Wat hebben we gemeten? De raad besloot de Burgerpeiling elke twee jaar te houden. Tot 2020 gebeurde dat ieder jaar. De laatste Burgerpeiling vond plaats in 2019. We houden de volgende Burgerpeiling in 2021. De indicatoren in deze kadernota zijn daarom gelijk aan die in de jaarrekening 2020. Op de website Waarstaatjegemeente.nl kunt u deze cijfers vergelijken met andere gemeenten. Bij het onderdeel 'Bekijk' vult u in: Etten-Leur. Daarnaast vult u in waarmee u wilt vergelijken (gemeente, 25.000-50.000 inwoners, Nederland, enzovoorts).
Kadernota 2022-2025
53
Wat is de stand van zaken in 2021? Beoogd resultaat is of wordt binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.
Er is een risico of onzekerheid dat het beoogd resultaat niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit wordt gerealiseerd.
Beoogd resultaat is of wordt niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.
Doelstelling 1: Onze inwoners geven voor onze inspanning om volledig te kunnen deelnemen aan de maatschappij het rapportcijfer van minimaal een 7. Uitvoering Toelichting 1.1 We organiseren dat onze inwoners de juiste zorg en ondersteuning krijgen op het juiste moment. 1.2 We werken integraal en verbinden zowel lokaal als regionaal de stelsels op het gebied van Jeugdzorg, Wet maatschappelijke ondersteuning en Participatiewet. 1.3 We leren onze professionals om domein overstijgend te signaleren, uit te vragen en te handelen.
1.4 We evalueren het Multidisciplinair Team Zorg en Veiligheid voor complexe, domein overstijgende situaties, die stagneren en/of dreigen te escaleren. 1.5 We voeren de deelprogramma’s (regionale voorzieningen en toegang) uit van het regionale projectplan voor de nieuwe taken van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang.
Vanaf 2022 is iedere gemeente verantwoordelijk voor Beschermd Wonen. Het deelproject 'toegang' loopt. We zetten het experiment in 2021 voort. De deelprojecten 'bekostiging/financiering', 'monitoring' en 'samenwerking en juridische structuur' werken we in 2021 verder uit. We ronden dit in het derde kwartaal 2021 af.
1.6 We organiseren samen met onze partners en inwoners dat zorgelijke situaties zo vroeg mogelijk kunnen worden gesignaleerd met één meldpunt.
1.7 We voeren samen met onze partners de opgaven uit van de bestuursopdracht wonen, zorg en welzijn.
54
De opdracht om te komen tot geclusterde woon/zorgvormen loopt vertraging op door de coronacrisis. Medio mei 2021 hopen we met partners aan deze opdracht een vervolg te geven.
Kadernota 2022-2025
Doelstelling 2: Het percentage inwoners dat (zeer) tevreden is over het aanbod van welzijnsvoorzieningen (buurtwerk, jongeren- en ouderenvoorzieningen) is minimaal 74%. Uitvoering Toelichting 2.1 We behouden het hoge voorzieningenniveau in de wijken en organiseren activiteiten om onze kwetsbare inwoners op een laagdrempelige wijze mee te kunnen laten doen. 2.2 We voeren de activiteiten uit van het vastgestelde plan van aanpak Dementievriendelijke gemeente (2019 tot en met 2021). 2.3 We voeren de activiteiten uit van het vastgestelde plan van aanpak voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar. We maken hiervoor prestatieafspraken met organisaties die de activiteiten voor jongeren organiseren. Er is een bezuinigingsvoorstel waardoor bij Surplus/Jongerenwerk minder ruimte is om deze activiteit uit te voeren. Doelstelling 3: Het percentage mantelzorgers met hoge belasting is maximaal 30%. Uitvoering Toelichting 3.1 We ondersteunen mantelzorgers door subsidiëring van het steunpunt Ondanks de coronacrisis vindt nog steeds ondersteuning van mantelzorg voor activiteiten zoals vriendendienst, cursussen en trainingen, mantelzorgers plaats. Niet alleen fysiek maar ook door online buddyzorg, vrijwillige thuishulp en ondersteuningsgroepen. workshops en bijeenkomsten. De cursussen en trainingen staan in het eerste kwartaal 2021 nog op een laag pitje. Zodra mogelijk, pakken we dit weer op.
3.2 We waarderen mantelzorgers door het verstrekken van een mantelzorgwaardering en het organiseren van de week van de mantelzorger.
Doelstelling 4: Het percentage inwoners dat nauwelijks of geen gevoelens van eenzaamheid ervaart, is minimaal 72%. Uitvoering Toelichting 4.1 We voeren het plan van aanpak uit om eenzaamheidsproblematiek aan te pakken. Dit doen we samen met onze inwoners en overige partners. In dit plan van aanpak hebben we aandacht voor preventie (vroegsignalering), ondersteuning en activiteiten voor eenzame en kwetsbare inwoners.
Kadernota 2022-2025
55
Doelstelling 5: Het percentage werklozen ten opzichte van de beroepsbevolking is in 2021 maximaal 5,9% (op basis van septemberramingen Centraal Planbureau 2020/2021). Uitvoering Toelichting 5.1 We stimuleren een goede samenwerking tussen gemeente, (voortgezet) onderwijs en bedrijfsleven om schoolverlaters zoveel mogelijk direct door te laten stromen naar de arbeidsmarkt. We voeren daarvoor het bestaande project 'Werken aan onderwijs' uit. 5.2 We voeren het bestaande beleid van de Participatiewet uit en zetten daarbij de samenwerking met het lokale bedrijfsleven in het project 'Werk aan werk' voort. 5.3 Samen met het regionale bedrijfsleven en het onderwijs geven we door het regionale actieplan 'Perspectief op Werk' een extra impuls aan personen die niet zelfstandig de weg naar werk vinden. 5.4 We voeren het regionale actieprogramma 'Werken aan een krachtige regio' uit samen met het bedrijfsleven en onderwijs om de afstemming tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt te verbeteren.
Doelstelling 6: Het percentage inwoners dat nauwelijks tot geen financiële beperkingen ervaart om deel te nemen aan het maatschappelijk leven is hoger dan 74% (burgerpeiling). Uitvoering Toelichting 6.1 We voeren het regionaal armoedebeleidsplan uit. We houden rekening met de resultaten van het Rekenkameronderzoek. We handhaven de 120%norm en hebben aandacht voor armoede bij gezinnen met kinderen. 6.2 We voeren in regionaal verband een project vroegsignalering schulden uit om problematische schuldsituaties te voorkomen.
56
Kadernota 2022-2025
Financiele ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we wel toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000) Actualisatie begroting 2021-2025 1. Jeugdzorg (JeugdzorgPlus) 2. Jeugdzorg (JeugdzorgPlus) 3. Jeugdzorg (NHC-JeugdzorgPlus) 4. Jeugdzorg (indexering) 5. Jeugdzorg (transformatiefonds) 6. Jeugdzorg (transformatiefonds) 7. Jeugdzorg (Jeugdprofessionals) 8. Jeugdzorg (Jeugdprofessionals) 9. Woonvoorzieningen 10. Huishoudelijke ondersteuning 11. Huishoudelijke ondersteuning indexatie 12. Wmo begeleiding 13. Wmo begeleiding 14. Begeleiding Wmo indexatie 15. Tijdelijke extra Wmo-consulenten 16. Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (Tozo) 17. Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (Tozo) 18. Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) 19. Beleidsadviseur Samenleving 20. Werkvoorzieningschap West Noord-Brabant (WVS) 21. Overig
2021
2022
2023
2024
2025
-140 25
-140 25
-140 25
-140 25
-140 25
-39 0 -48 48 -49 -76 -82 -300 0 -225 -115 0 -69 604 -604 -131 0 409 12
-39 0 0 0 -51 -55 -82 -300 0 -225 0 0 -118 0 0 0 -98 302 26
-39 0 0 0 -51 0 -82 -300 0 -225 0 0 0 0 0 0 -98 386 26
-39 0 0 0 -51 0 -82 -300 0 -225 0 0 0 0 0 0 -98 464 27
-39 -147 0 0 -51 0 -82 -300 -56 -225 0 -92 0 0 0 0 -98 464 -12
Totaal wijzigingen
-780
-755
-498
-419
-753
Toelichting afwijkingen (niet op website!) Onderwerp 1. Jeugdzorg (JeugdzorgPlus)
2. Jeugdzorg (JeugdzorgPlus) 3. Jeugdzorg (NHCJeugdzorgPlus)
4. Jeugdzorg (indexering) 5. Jeugdzorg (transformatiefonds)
6. Jeugdzorg (transformatiefonds)
Kadernota 2022-2025
Toelichting De regio’s Zeeland, West-Brabant-Oost (WBO) en West-Brabant-West (WBW) kochten gezamenlijk JeugdzorgPlus in. De afspraken over de bekostiging legden we vast in een convenant. De gezamenlijke regio's kwamen overeen dat de definitieve bekostiging na afloop van het jaar plaatsvindt naar rato van het aantal gebruikte zorgdagen per regio ten opzichte van het totaal aantal beschikbare zorgdagen. Deze methode leidt echter tot jaarlijkse schommelingen in de bijdragen van de afzonderlijke regio's. De kosten voor onze regio WBW vallen voor 2021 aanzienlijk hoger uit dan we hadden begroot en bevoorschot. We verwachten € 25.000 te kunnen besparen op het aangepaste budget van € 140.000 voor JeugdzorgPlus. Sinds de invoering van de Jeugdwet zijn we verantwoordelijk voor de financiering van de gesloten jeugdhulp. Bij deze vorm van hulp is verblijf noodzakelijk. Van 2015 tot en met 2020 financierde het Rijk deze huisvestingslasten rechtstreeks aan de zorgaanbieders. Vanaf 2021 verloopt de financiering rechtstreeks via de gemeente. In de budgetten voor Jeugdzorg houden we rekening met jaarlijkse indexering voor loon- en prijsstijgingen. Begin 2019 stelden alle gemeenten in de jeugdzorgregio West-Brabant West de Strategie Veiligheid vast. We betalen deze activiteiten uit de Rijksbijdrage "transformatiefonds". Het Rijk stelde onze regio afgerond € 2 miljoen beschikbaar.
Regionaal zetten we dit in voor programmamanagement, ondersteuning pilots en de implementatie van de Strategie Veiligheid. De resterende regionale middelen zetten de gemeenten afzonderlijk in. Voor Etten-Leur bedragen de resterende midddelen voor 2021 € 48.000. We besteden dit bedrag volgens het lokale actieplan voor de tijdelijk inzet van extra jeugdprofessionals. Volgens de dienstverleningsovereenkomst is de gemeente Roosendaal penvoerder. De middelen voor de uitvoering van het lokale actieplan Etten-Leur declareren we daarom bij de gemeente Roosendaal.
57
Onderwerp 7. Jeugdzorg (Jeugdprofessionals) 8. Jeugdzorg (Jeugdprofessionals) 9. Woonvoorzieningen
10. Huishoudelijke ondersteuning 11. Huishoudelijke ondersteuning indexatie 12. Wmo begeleiding 13. Wmo begeleiding
14. Begeleiding Wmo indexatie 15. Tijdelijke extra Wmoconsulenten 16. Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (Tozo)
Toelichting Door loon-en prijsindexering stijgen de tarieven voor de inhuur van de Jeugdprofessionals. Door de coronacrisis zien we een toenemende problemen bij jeugdigen. Daarom breiden we voor 2021 en 2022 (tijdelijk) het aantal jeugdprofessionals uit met 1, 5 fte. Deze kosten betalen we uit de ontvangen coronacompensatie (zie programma 0). Uit de jaarrekening blijkt dat het aantal inwoners dat een beroep doet op woonvoorzieningen, met name trapliften, in 2020 is gestegen. De oorzaken zijn een nieuwe duurdere aanbesteding voor trapliften, de vergrijzing en het feit dat ouderen zoveel mogelijk zelfstandig blijven wonen. Door de krapte op de woningmarkt en met name op die van aangepaste woningen honoreren we meer aanvragen voor deze woonvoorzieningen. Ook de invoering van het abonnementstarief speelt een rol zodat meer inwoners een beroep doen op woonvoorzieningen. In de eerste drie maanden van 2021 stijgt het aantal inwoners, dat een beroep doet op Huishoudelijke ondersteuning fors. Meer informatie leest u bij de ontwikkelingen in programma 6. In de budgetten voor Wmo houden we rekening met jaarlijkse indexering voor loon- en prijsstijgingen. In de eerste drie maanden van 2021 stijgt het aantal inwoners, dat begeleiding nodig heeft. Meer informatie leest u bij de ontwikkelingen in programma 6.
In de begroting 2021 namen we een bezuinigingstaakstelling op door een algemeen toegankelijke dagbesteding (Stekkie 2) te realiseren. Door de coronacrisis is het niet mogelijk om met onze zorgaanbieders deze dagbesteding te organiseren. Daarom realiseren we deze taakstelling in 2021 niet. Door loon-en prijsindexering stijgen de tarieven. Voor het realiseren van de afgesproken besparing zetten we voor 18 maanden 1, 5 extra formatie in. Deze kosten betalen we uit de ontvangen corona-compensatie (zie programma 0). Van het rijk ontvingen we, aanvullend op het reeds in de begroting opgenomen bedrag, een uitkering voor de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). Per saldo budgettair neutraal.
17. Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (Tozo)
De ontvangen Tozo-bijdrage betalen we door aan het Werkplein. Per saldo budgettair neutraal.
18. Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) 19. Beleidsadviseur Samenleving 20. Werkvoorzieningschap West Noord-Brabant (WVS)
Voor de uitvoering van de regeling TONK ontvingen we van het Rijk een uitkering. Het Werkplein voert deze regeling uit. We storten de uitkering door naar het Werkplein. Door de toename van de werkzaamheden binnen het brede werkterrein van de Wmo (wonen, zorg, beschermd wonen en welzijn) is het nodig om de formatie met een beleidsadviseur uit te breiden. De WVS paste haar begroting 2021 aan. Dit leidt tot een voordeel voor Etten-Leur. Met dit voordeel realiseren we de taakstelling op verbonden partijen (programma 0) en betalen we de hogere kosten van de aanbesteding van maaiwerkzaamheden (programma 5). Eén of meerdere afwijkingen, kleiner dan € 50.000.
21. Overig
58
Kadernota 2022-2025
7. Volksgezondheid en milieu Ontwikkelingen - Omgevingswet Uitwerken beleid duurzaamheid en milieu De Omgevingswet en Omgevingsvisie leiden tot een aantal werkzaamheden voor Duurzaamheid en Milieu. De notitie Duurzaamheid en Milieu die de gemeenteraad al behandelde, dient hiervoor als basis. De kosten voor de uitwerking zijn nog niet bekend. De volgende zaken werken we de komende jaren verder uit in programma’s en beleid: • we verankeren de milieuaspecten in een omgevingsplan; • we werken beleid uit voor duurzame mobiliteit; • we stellen een programma klimaatadaptatie op; • we versterken biodiversiteit; • we werken aan overige programma's op basis van de omgevingsvisie. Geluid en Omgevingswet We zijn wettelijk verplicht om jaarlijks monitoring en beheersing van geluid uit te voeren. Daarvoor stellen we een basiskaart geluid gemeentelijke wegen op. Ook stellen we Geluid Productie Plafonds voor de industrieterreinen Vosdonk en Zwartenberg op. De jaarlijkse kosten zijn € 20.000. Op dit moment kan dit vanuit de bestaande budgetten voor duurzaamheid. We beoordelen later of er meer budget nodig is. Luchtkwaliteit en Omgevingswet Het gaat om de uitvoering van de onderdelen luchtkwaliteit en omgevingsveiligheid van de Omgevingswet. We brengen de aandachtsgebieden in beeld en stellen een wettelijk verplicht luchtkwaliteitsplan op.
Op dit moment kan dit vanuit de bestaande budgetten voor duurzaamheid. We beoordelen later of er meer budget nodig is. De uitvoering van de omgevingsveiligheid is al voorzien in de reguliere middelen. Bodem en Omgevingswet De gemeente gaat na invoering van de Omgevingswet bodemtaken uitvoeren die de provincie daarvoor uitvoerde. Er is nog geen duidelijkheid over basis- en verzoektaken voor de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB). Ook is er nog geen duidelijkheid over de financiële middelen die de Rijksoverheid hiervoor beschikbaar stelt. Dat weten we pas in het najaar van 2021.
Ontwikkelingen - Klimaatakkoord Klimaatakkoord: uitvoeringskosten en personele ontwikkelingen De energietransitie versnelt fors. De Rijksoverheid liet de inzet van personeel in beeld brengen. Op basis van dat onderzoek schatten we in dat tot 2030 structureel 17-19 fte extra nodig zijn. In
Kadernota 2022-2025
59
totaal onderscheidt het rapport 28 nieuwe of (sterk) geïntensiveerde taken die we moeten uitvoeren zoals: • uitvoering en communicatie wijkuitvoeringsplannen transitievisie warmte; • verduurzaming eigen organisatie en vastgoed; • verkeer; • civiele techniek; • landbouw/natuur; • juridisch en financieel Naast deze personele inzet zijn er ook aanzienlijke kosten, vooral voor technisch onderzoek. Eerder gaf de rijksoverheid aan deze kosten te vergoeden. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) maakt zich hier ook sterk voor. We gaan hier ook vanuit. Voorstellen voor extra capaciteit komen mogelijk in 2021, maar dit is volledig afhankelijk van de bijdragen van de rijksoverheid. De werkelijke stijging van het aantal fte bepalen we op het moment dat de vergoeding van de rijksoverheid duidelijk is. Voorlopig houden we rekening met € 100.000 voor kosten wanneer we daar ook een gelijke bijdrage van de overheid voor ontvangen. Dit budget is daarom neutraal verwerkt in de cijfers.
Ontwikkelingen - afval Samenwerking met Breda We werken de komende zes jaar samen met Breda. Dat betekent dat: • we inzamelvoertuigen beschikbaar stellen aan Afvalservice Breda, de aanbesteding van de voertuigen is in 2021 afgerond en de opdracht werd verstrekt; • Afvalservice Breda verzorgt de uitvoering van de afvalinzameling. In 2021 breiden we de samenwerking verder uit door bijvoorbeeld de inzet van afvalcoaches naast de huidige manier van handhaving. Milieustraat In de loop van 2021 wordt duidelijk of we de samenwerking met Rucphen ook na 2022 voortzetten. Door het voortduren van de coronacrisis verwachten we ook in 2021 meer afvalstoffen op de milieustraat in te zamelen. Door de inzamelresultaten verwachten we de komende jaren een verdere ontwikkeling van de manier van inzamelen. Voor 2025 streven we naar 30 kilo restafval per inwoner.
60
Kadernota 2022-2025
Afval, plastic, blik en drankkartons (PBD) De gemeenteraad besloot de inzameling van PBD over te schakelen van huis-aan-huis naar inzameling via centrale ondergrondse wijkcontainers met persfunctie. In 2021 besteden we de aanschaf van de wijkcontainers samen met Breda aan. Afhankelijk van het resultaat van de aanbesteding, de levertijd en het plaatsingstijdstip van de wijkcontainers vind de daadwerkelijke omschakeling in het laatste kwartaal van 2021 plaats. Statiegeldregelingen De landelijke statiegeldregeling wordt per 1 juli 2021 van toepassing op kleine PET flesjes (water en frisdrank). In 2022 wordt duidelijk wat de effecten van de deze wijziging zijn op het zwerfafval en de inzameling van PBD. Op 31 december 2022 wordt de statiegeldregeling opnieuw uitgebreid en van toepassing op blikjes (frisdrank, bier enzovoorts). Vergoeding Afvalfonds stopt Per 31 december 2022 stoppen de afspraken met Nedvang over de vergoeding vanuit het Afvalfonds voor de extra aanpak van zwerfafval. Met deze vergoeding voeren we in 2021 en 2022 diverse projecten uit en we ondersteunen zwerfafval opruim initiatieven. De afgelopen jaren bereikten we met deze vergoeding goede resultaten. We willen na 2022 deze projecten voortzetten. Hoe we dit dan financieren is nog niet duidelijk.
Ontwikkelingen - overig Regionale energie strategie (RES): ontwikkelfonds lokale energieprojecten Voor de RES West-Brabant werken we een regionaal ontwikkelfonds voor lokale energieprojecten uit. Voor de inrichting ervan is een eenmalige inleg van alle betrokken gemeenten nodig. De hoogte van de inleg bepalen we later en leggen we voor aan de gemeenteraad. Het huidige uitgangspunt is dat we eenmalig € 25.000 moeten inleggen in 2022. Daarvoor vragen we nu budget.
Bij de ondertekening van het klimaatakkoord drong de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) aan op voldoende tegemoetkoming aan gemeenten om het klimaatakkoord uit te voeren. Over de hoogte is nog niets bekend. Wet natuurbescherming We voeren het Soortenmanagementplan en de ontheffing Wet natuurbescherming uit. Dat is nodig voor het behoud en versterken van de biodiversiteit. Dit heeft effect op de beheerkosten omdat er meer natuurlijk beheer moet plaatsvinden. De jaarlijkse kosten zijn € 20.000. Duurzaamheid stelt het budget beschikbaar.
Kadernota 2022-2025
61
Klimaatadaptatie We stellen een visiedocument en een uitvoeringsprogramma op voor de komende jaren met een schatting van de kosten. We verwachten € 30.000 aan structurele extra kosten voor duurzaamheid. Hemelwaterbeleid: toetsing en handhaving We stellen een hemelwaterverordening op als aandachtspunt in het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP). Het gaat om aanvullende regels over de omgang met hemelwater. Ons belangrijkste doel is dat woningen en bedrijven een waterberging op eigen terrein realiseren. We zijn gestart met het opstellen van de regels. Als we regels invoeren moeten we die ook vooraf toetsen en achteraf handhaven. We verwachten dat hiervoor extra inzet nodig is. We onderbouwen dat na het opstellen van de regeling. Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) De invoering van de Omgevingswet heeft gevolgen voor de financiële bijdrage aan de OMWB. De rol van de OMWB verandert. Het inschatten van de financiële gevolgen daarvan is op dit moment lastig. Voor 2022 gaan we uit van financieel neutraal. Dat staat ook in de ontwerpbegroting OMWB 2022. We kunnen op grond van de Omgevingswet ook weer milieuleges heffen. De gevolgen daarvan zijn op dit moment niet bekend. Dit nemen we mee bij de aanbieding van de legesverordening 2022.
62
Kadernota 2022-2025
Wat wilden we bereiken? Een duurzame en gezonde leefomgeving creëren en behouden.
Wat zijn onze doelstellingen? 1. Minder dan 45 % van de inwoners van 19 jaar en ouder heeft een Body Mass Index (BMI) van 25 kg/m2 en hoger. Minder dan 42 % van de inwoners van 19 jaar en ouder heeft een hoge emotionele/sociale eenzaamheidscore.
2. We beheren de gemeentelijke riool- en watervoorziening doelmatig en duurzaam om het (afval)watersysteem toekomstbestendig te maken.
3. De omvang huishoudelijk restafval (fijn afval) bedraagt maximaal 100 kg per inwoner.
4. De duurzaamheidsscore volgens TELOS4 duurzaamheidsmonitor bedraagt minimaal 48,5 (schaal 1-100).
5. In 2030 wordt in West-Brabant wordt 0,16 TWh aan duurzame energie opgewekt.
Wat hebben we gemeten? De raad besloot de Burgerpeiling elke twee jaar te houden. Tot 2020 gebeurde dat ieder jaar. De laatste Burgerpeiling vond plaats in 2019. We houden de volgende Burgerpeiling in 2021. De indicatoren in deze kadernota zijn daarom gelijk aan die in de jaarrekening 2020. Op de website Waarstaatjegemeente.nl kunt u deze cijfers vergelijken met andere gemeenten. Bij het onderdeel 'Bekijk' vult u in: Etten-Leur. Daarnaast vult u in waarmee u wilt vergelijken (gemeente, 25.000-50.000 inwoners, Nederland, enzovoorts).
4
universitair kenniscentrum duurzame ontwikkeling
Kadernota 2022-2025
63
Wat is de stand van zaken in 2021? Beoogd resultaat is of wordt binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.
Er is een risico of onzekerheid dat het beoogd resultaat niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit wordt gerealiseerd.
Beoogd resultaat is of wordt niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.
Doelstelling 1: Minder dan 45 % van de inwoners van 19 jaar en ouder heeft een Body Mass Index (BMI) van 25 kg/m2 en hoger. Minder dan 42 % van de inwoners van 19 jaar en ouder heeft een hoge emotionele/sociale eenzaamheidscore. Uitvoering Toelichting 1.1 We zetten samen met partners per wijk een netwerk op. De deelnemers helpen inwoners met overgewicht, bewegingsarmoede, alcohol- en/of drugsproblemen en sociaal isolement hun gedrag te veranderen en organiseren activiteiten ter preventie.
1.2 We starten met de gefaseerde introductie van de aanbevelingen voor inwoners om op wijkniveau te komen tot een leefomgeving die de gezondheid van de bewoners beschermt, bewaakt en bevordert. 1.3 We verlenen medewerking aan de Stichting Hartveilig Etten-Leur om eind 2021 over een dekkend AED netwerk (gebaseerd op het principe van de zes minutenzone) te beschikken.
We plaatsen in juni 2021 de laatste AED in het stedelijk gebied. Het netwerk is dan sluitend. In het buitengebied is een AED nu binnen acht minuten bereikbaar. Dit willen we in stappen verbeteren naar een bereikbaarheid van zes minuten.
Doelstelling 2: We beheren de gemeentelijke riool- en watervoorziening doelmatig en duurzaam om het (afval)watersysteem toekomstbestendig te maken. Uitvoering Toelichting 2.1 We starten een onderzoek naar welke aanvullende maatregelen nodig zijn om de gevolgen van de klimaatverandering op te vangen en schade te voorkomen, weg te nemen of minstens te beperken. 2.2 We starten samen met onze partners met de verbetering van de waterhuishouding op het bedrijventerrein 'Vosdonk'.
64
We kunnen nog niet aangeven wanneer de uitvoering zal starten. Er is veel samenhang met andere projecten: de aanpak van de N640 en het aanleggen van een onderdoorgang voor water onder het spoor. Er loopt inmiddels een bestuurlijk overleg met Prorail, gemeenten en Waterschap om dit proces te versnellen.
Kadernota 2022-2025
Doelstelling 3: De omvang huishoudelijk restafval (fijn afval) bedraagt maximaal 100 kg per inwoner. Uitvoering Toelichting 3.1 We zamelen het huishoudelijk afval gescheiden in en bestrijden zwerfafval actief. 3.2 We zetten in op preventie en toezicht op zwerfafval en illegaal storten.
Doelstelling 4: De duurzaamheidsscore volgens TELOS1 duurzaamheidsmonitor bedraagt minimaal 48,5 (schaal 1-100). Uitvoering Toelichting 4.1 Op 1 januari 2022 voldoen we aan de vanaf dat moment geldende milieuregels uit de Omgevingswet. 4.2 We herzien de bodembeheernota.
4.3 We voeren het gemeentelijk saneringsprogramma geluid uit.
4.4 In het kader van externe veiligheid stellen we aandachtsgebieden voor risicobronnen vast.
4.5 We stellen in overleg met partners een uitvoeringsprogramma met maatregelen voor de bestrijding van de gevolgen van de klimaatverandering vast.
4.6 We stellen in overleg met partners een ‘Transitievisie warmte’ voor de gehele gemeente op.
Doelstelling 5: In 2030 wordt in West-Brabant 0,16 TWh aan duurzame energie opgewekt. Uitvoering Toelichting 5.1 We stellen in overleg met bedrijven een programma/actieplan op om de lokale opgave uit de Regionale Energie Strategie voor 2030 te halen. 5.2 Als onderdeel van de Omgevingsvisie stellen een beleid voor/visie op grootschalige zonneparken en windmolens vast. 1 universitair kenniscentrum duurzame ontwikkeling
Kadernota 2022-2025
65
Financiele ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we wel toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000) Actualisatie begroting 2021-2025 1. Regeling Reductie Energieverbruik Woningen (RREW) 2. Duurzaamheid-RREW 3. Duurzaamheid, kosten klimaatakkoord 4. Duurzaamheid, klimaatakkoord 5. Explosievenregeling 6. Overig Totaal wijzigingen
2021
2022
2023
2024
2025
698 -698
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0 -9 -35
-100 100 0 -61
-100 100 0 -36
-100 100 0 -36
-100 100 0 -36
-44
-61
-36
-36
-36
Toelichting afwijkingen (niet op website!) Onderwerp 1. Regeling Reductie Energieverbruik Woningen (RREW) 2. Duurzaamheid-RREW 3. Duurzaamheid, kosten klimaatakkoord 4. Duurzaamheid, klimaatakkoord 5. Explosievenregeling 6. Overig
66
Toelichting Voor huurwoningen ontvangen we van het Rijk subsidie voor de Regeling Reductie Energieverbruik Woningen.
We gebruiken de ontvangen subsidie voor projecten op energiebesparende maatregelen in huurwoningen. We verwachten de komende jaren extra kosten voor uitvoering van de maatregelen uit het het klimaatakkoord. We verwachten een extra rijksbijdrage voor uitvoering van de maatregelen uit het klimaatakkoord. Op verzoek van de gemeenteraad brengen we de kosten van het in 2020 uitgevoerde explosievenonderzoek ten laste van de post onvoorzien (zie programma 0). Eén of meerdere afwijkingen, kleiner dan € 50.000.
Kadernota 2022-2025
8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Ontwikkelingen - Omgevingsvisie Uitvoeren Omgevingsvisie We schetsen de ambities en doelen voor de toekomst in de Omgevingsvisie. De ambities zijn hoog. We breiden de woningvoorraad uit met 3.800 woningen tot 2040. Een derde van de woningen komt in bestaande woonwijken, twee derde van de woningen bouwen we in nieuwe woonwijken. De komst van nieuwe woonwijken is gekoppeld aan de aanleg van randwegen en een tunnel onder het spoor. De komende jaren maken we de plannen. We maken geld vrij voor onder andere onderzoek, overleg en grondverwerving. De randwegen en tunnel hebben een functie voor heel Etten-Leur; de kosten mogen daarom slechts voor een deel ten laste van de grondexploitatie komen. Totdat de aanleg van de randwegen start nemen we tussentijdse maatregelen, zodat de afwikkeling van het verkeer op bestaande wegen verbetert. Een extern bureau komt medio 2021 met aanbevelingen. We nemen voorlopige bedragen op, bij het opstellen van de begroting zijn de kosten waarschijnlijk beter in beeld. Deze opgave vraagt extra capaciteit. Capaciteit die niet in de bestaande organisatie beschikbaar is. Om deze plannen op te pakken hebben we op termijn 3 tot 5 extra fte nodig. Het gaat dan om projectleiding, expertise in grondzaken (voor verwerving, contractvorming), subsidies, verkeer en communicatie.
Deel van deze kosten kunnen ondergebracht worden in een algemeen voorbereidingskrediet en een deel komt ten laste van de begroting. Een voorstel daartoe volgt in 2022.
Ontwikkelingen - Wonen Tijdelijke woningen We willen in 2022 of 2023 ongeveer 30 tijdelijke woningen realiseren samen met woningcorporatie Alwel. We maakten daarover afspraken. In 2021 zoeken we een geschikte locatie en doorlopen de besluitvorming. Regionale samenwerking wonen Vanaf 2022 leveren we een financiële bijdrage aan de realisatie van regionale opdrachten, zoals visievorming en onderzoek op het gebied van wonen. Lokaal onderzoek wonen We willen twee onderwerpen lokaal onderzoeken: