Document · PDF

Kadernota 2022-2025.pdf

Raad besluit 5 juli 2021, gemeente Etten-LeurBij agendapunt: Voorstel over de vaststelling van de kadernota 2022-202526.214 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Kadernota 2022-2025

Inhoudsopgave Samenvatting Samenvatting Voorwoord Uitgangssituatie 2021-2025 Meerjarenperspectief 2021-2025 Toelichting financiele mutaties Coronacrisis financieel Formatie organisatie Ontwikkeling taakstellingen Reserves Voorzieningen Wettelijke taken PDF Toelichting afwijkingen (niet op website!) Programma

7 7 7 9 10 10 11 12 14 15 16 16 16 17 18

0. Bestuur en ondersteuning Ontwikkelingen - 1 Ontwikkelingen - 2 Wat wilden we bereiken? Wat zijn onze doelstellingen? Wat hebben we gemeten? Wat is de stand van zaken in 2021? Financiele ontwikkelingen Toelichting afwijkingen (niet op website!)

18 18 19 20 20 20 21 23 24

1. Veiligheid Ontwikkelingen Wat wilden we bereiken? Wat zijn onze doelstellingen? Wat hebben we gemeten? Wat is de stand van zaken in 2021? Financiele ontwikkelingen Toelichting afwijkingen (niet op website!)

25 25 26 26 26 26 28 28

2. Verkeer, vervoer en waterstaat Ontwikkelingen Wat wilden we bereiken? Wat zijn onze doelstellingen? Wat hebben we gemeten? Wat is de stand van zaken in 2021?

29 29 30 30 30 30

Kadernota 2022-2025

Financiele ontwikkelingen

Toelichting afwijkingen (niet op website!)

3. Economie Ontwikkelingen Wat wilden we bereiken? Wat zijn onze doelstellingen? Wat hebben we gemeten? Wat is de stand van zaken in 2021? Financiele ontwikkelingen Toelichting afwijkingen (niet op website!)

33 33 34 34 34 35 37 37

4. Onderwijs Ontwikkelingen Wat wilden we bereiken? Wat zijn onze doelstellingen? Wat hebben we gemeten? Wat is de stand van zaken in 2021? Financiele ontwikkelingen Toelichting afwijkingen (niet op website!)

38 38 39 39 39 39 41 41

5. Sport, cultuur en recreatie Ontwikkelingen Wat wilden we bereiken? Wat zijn onze doelstellingen? Wat hebben we gemeten? Wat is de stand van zaken in 2021? Financiele ontwikkelingen Toelichting afwijkingen (niet op website!)

42 42 43 43 43 44 49 49

6. Sociaal domein Ontwikkelingen - Jeugdzorg Ontwikkelingen - Wmo Ontwikkelingen - Participatiewet Ontwikkelingen - overig Wat wilden we bereiken? Wat zijn onze doelstellingen? Wat hebben we gemeten? Wat is de stand van zaken in 2021? Financiele ontwikkelingen Toelichting afwijkingen (niet op website!)

50 50 50 51 51 53 53 53 54 57 57

7. Volksgezondheid en milieu Ontwikkelingen - Omgevingswet Ontwikkelingen - Klimaatakkoord Ontwikkelingen - afval

59 59 59 60 Kadernota 2022-2025

Ontwikkelingen - overig

Wat wilden we bereiken? Wat zijn onze doelstellingen? Wat hebben we gemeten? Wat is de stand van zaken in 2021? Financiele ontwikkelingen Toelichting afwijkingen (niet op website!)

63 63 63 64 66 66

8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Ontwikkelingen - Omgevingsvisie Ontwikkelingen - Wonen Ontwikkelingen - overig Wat wilden we bereiken? Wat zijn onze doelstellingen? Wat hebben we gemeten? Wat is de stand van zaken in 2021? Financiele ontwikkelingen Toelichting afwijkingen (niet op website!) Paragrafen

67 67 67 68 70 70 70 70 73 73 74

Lokale heffingen Lokale lastendruk Aanpassing tarieven

75 75 75

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Uitgangspunten Project Nieuwe Nobelaer

76 76 76

Onderhoud kapitaalgoederen Onderhoud kapitaalgoederen Ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen openbaar gebied Ontwikkelingen onderhoud kapitaalgoederen gebouwen en sportaccommodaties

78 78 78 79

Financiering Financiering

80 80

Bedrijfsvoering Algemeen Loonkosten

81 81 81

Verbonden partijen Ontwikkelingen

82 82

Grondbeleid Grondbeleid Wonen Werken

85 85 85 87

Kadernota 2022-2025

Risico's Investeringen Krediet aanpassingen Investeringsruimte 2022-2025 Financiele positie Financiele positie reserves en voorzieningen Inleiding Samenvatting Totaal reserves 2020-2025 Totaal voorzieningen 2020-2025 Stille reserves Overig Uitgangspunten meerjarenbegroting Uitgangspunten Kosten Opbrengsten Gemeentefonds / Onvoorzien

87 90 90 91 92 92 92 92 93 108 123 127 127 127 127 128 129

BESLUITVORMING

130

Besluitvorming Besluitvorming

130 130

Contact en privacy

131

Contact Contact Privacybeleid

131 131 131

Kadernota 2022-2025

Samenvatting Samenvatting Voorwoord In het laatste jaar van deze raadsperiode kijken we in deze kadernota naar de periode 2022 en verder. Op het moment van opstellen zitten we nog volop in de coronacrisis. Velen wachten nog op vaccinatie en we kijken reikhalzend uit naar een meer coronavrije tijd. Dat is het mooie van vooruitkijken. Met hoop en verlangen naar betere tijden en goede voornemens met mooie plannen en meer persoonlijk contact. Want samen maken we Etten-Leur.

Nieuwe raad, geactualiseerd beleid. Zo kijken we ook uit naar het jaar van de verkiezingen. Een democratisch hoogtepunt waarna een nieuwe gemeenteraad de koers vervolgt, bijstuurt vanuit het politieke samenspel van dat moment en plannen maakt voor de volgende vier jaar. Natuurlijk met onze inwoners en partners. De voorbereiding daarvan begint dit jaar. Met inbreng van inwoners, met informatie over toekomstige trends en ontwikkelingen en met zicht op de opgaves van de komende jaren, bepaalt de nieuwe gemeenteraad dan het programma voor 2022 – 2026.

Weinig nieuw beleid, maar wel voorbereid op de toekomst Dat betekent ook dat we in deze kadernota, de laatste van deze raadsperiode, weinig nieuw beleid zien. Tegelijkertijd staat de wereld niet stil. Sterker nog, corona houdt ons nog steeds volop bezig. De gemeente krijgt nog steeds taken erbij, de transitie in het sociaal domein en de invoering van de Omgevingswet vragen onverminderd aandacht en het herstel na corona vraagt nu al de nodige aandacht. De wereld draait steeds sneller door. De nieuwe raad start in 2022. De huidige raad heeft de taak om voor 2022 de financiële begroting vast te stellen. Het is aan dit gemeentebestuur om de overgang van oud naar nieuw zo goed mogelijk te laten verlopen. In deze kadernota blikken we daarom zeker vooruit op zaken die komen.

Capaciteitsvraagstuk We moeten capaciteit versterken om de (huidige) werkvoorraad bij ruimtelijke plannen en Welzijn/Wmo met bijbehorende communicatie en participatie, aan te kunnen. Daarnaast spelen we daarmee in op grote opgaves die op ons afkomen. Voorbeelden hiervan zijn het klimaatakkoord, de uitvoering van de Omgevingsvisie en de bouw van nieuwe woonwijken met noodzakelijke aanpassingen van het wegennet. Met name dit laatste moeten we na vaststelling van de Omgevingsvisie voorbereiden. Voor deze opgaves, maar ook voor andere beleidsterreinen, is extra inspanning nodig op het vlak van participatie en communicatie. Dat betekent dat we moeten investeren in de noodzakelijke capaciteit om de kwaliteit van ons werk en onze ambities op dat vlak waar te kunnen maken. In de samenvatting gaan we daar nader op in.

Kadernota 2022-2025

Landelijke ontwikkelingen met impact Er komen landelijke ontwikkelingen op ons af die een groot effect hebben op onze taken en financiën. Zo weten we dat er een herverdeling komt van het gemeentefonds. Hoe deze uitpakt is nog hoogst onzeker. We hielden vorig jaar op basis van een conceptberekening nog rekening met een fors nadeel. We stellen dat nu bij op basis van de meest recente berekening. Er ligt echter nog geen besluit. We houden de vinger aan de pols en de zorg voor voldoende reserves is belangrijk. Ook kijken we uit naar het nieuwe kabinetsakkoord en wat dat voor ons betekent. De ontwikkelingen zijn nog niet bekend, maar we vinden het belangrijk om dit alvast te benoemen.

Herstelplan Tot slot willen we hier benadrukken dat de komende jaren in het teken zullen staan van herstel. Herstel na de intense periode van de coronacrisis die op velen in onze samenleving grote impact heeft. Zowel op economisch vlak, maar ook op sociaal gebied. Ondernemers die het lang moeilijk hadden en onze steun nodig hebben om weer te ondernemen. Maar ook inwoners die verdriet en eenzaamheid moeten verwerken en onze hulp nodig hebben. Voor de gemeente gaat het met name om financiering van maatregelen die lokaal bijdragen aan het herstel en die aanvullend zijn op herstelmaatregelen van de regering. In de jaarrekening stellen we voor om hiervoor budget te reserveren. 2021 staat in het teken van het met elkaar ontwikkelen van een aanpak en tegelijkertijd met het begin van herstel. We hopen dat 2022 een bevrijdend jaar wordt met nieuwe kansen, hernieuwde contacten, mooie plannen en hervonden kracht. We kijken daarnaar uit en vertrouwen erop dat we dat met elkaar waarmaken. Het college van burgemeester en wethouders

Kadernota 2022-2025

Uitgangssituatie 2021-2025 Op 12 november 2020 stelde de gemeenteraad de programmabegroting 2021 vast. De gemeenteraad nam ook kennis van de meerjarenraming 2022-2024. (bedragen x € 1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

Vastgestelde begroting 2021 Decembercirculaire 2020 Aanpassing indexeringen Doorrekening jaar 2025

560 11

1.319 1.137 182

1.837 10 229

2.518 10 346

Startpositie kadernota 2021-2025

571

3.706 2.638

2.076

2.874

3.717

Decembercirculaire 2020 Op 5 januari 2021 informeerden we de gemeenteraad over de decembercirculaire. In deze brief werd bekend dat het invoeren van een nieuw verdeelstelsel voor het gemeentefonds aan een nieuw kabinet wordt overgelaten. De invoerdatum schuift daardoor op naar 1 januari 2023. De korting van € 1.125.000 waar we in 2022 al rekening mee hielden gaat daardoor niet door. Aanpassing indexeringen Voor de jaren 2022-2024 actualiseerden we diverse indexeringspercentages. Deze indexeringspercentages sluiten aan bij onafhankelijke bronnen. De gebruikte uitgangspunten leest u hier. Doorrekenen jaar 2025 We maakten de berekening voor 2025. Door de aanpassing van de indexeringen en het aanmaken van 2025 ontstaat de startpositie voor het meerjarenperspectief 2021-2025. Resultaat 2020 We sloten 2020 af met een positief resultaat van € 2.503.000. Bij de tweede bestuursrapportage 2020 gingen we nog uit van een tekort van € 496.000. Een toelichting op het resultaat 2020 leest u in de jaarstukken 2020. De gemeenteraad stelt de jaarstukken 2020 in dezelfde raadsvergadering als deze kadernota vast.

Kadernota 2022-2025

Meerjarenperspectief 2021-2025 De ontwikkelingen en voorstellen in de eerste bestuursrapportage 2021 en de kadernota 2022-2025 leiden tot het volgende meerjarenperspectief 2021-2025. (bedragen x € 1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

Startpositie kadernota 2021-2025

571

2.638

2.076

2.874

3.717

Wijzigingen

-813

-1.800

-698

-549

-984

Saldo kadernota 2021-2025

-242

838

1.378

2.325

2.733

De toelichting op deze cijfers leest u hier. 2021 We sluiten 2021 af met een beperkt tekort. We verwachten dit tekort in de loop van 2021 op te vangen. Bij de tweede bestuursrapportage hebben we hier meer zicht op. Ook brengt de coronacrisis nog veel onzekerheden met zich mee. 2022-2025 Door de vorig jaar opgestelde besparingen is het saldo vanaf 2022 en daarna positief. Een deel van de afgesproken besparingen moet nog wel gerealiseerd worden. De uitkering uit het gemeentefonds blijft een belangrijke onzekere factor.

Toelichting financiele mutaties In het overzicht leest u een samenvatting van de mutaties bij het opstellen van de kadernota 2022-2025. In de programma's nemen we financiële overzichten op met meer details en toelichtingen. (bedragen x € 1.000) 1. WMO begeleiding 2. WMO huishoudelijke ondersteuning 3. WMO woonvoorzieningen 4. Jeugdzorg 5. Beleidsadviseur Samenleving 6. Vervanging financieel pakket 7. Volkshuisvesting tijdelijke woningen Alwel 8. Personeel Ruimtelijke plannen/communicatie en participatie 9. Hoofdwegenstructuur 10. Herijking gemeentefonds 11. Overig

2021 -340 -300 -82 -203 0 -240 0 0 0 0 352

2022 -225 -300 -82 -205 -98 -22 -250 -269 -50 0 -298

2023 -225 -300 -82 -205 -98 -22 0 -269 -150 775 -122

2024 -225 -300 -82 -205 -98 -22 0 -269 -250 775 127

2025 -317 -356 -82 -352 -98 -22 0 -269 -350 775 87

Totaal wijzigingen

-813

-1.799

-698

-549

-984

Kadernota 2022-2025

Coronacrisis financieel In het overzicht ziet u de compensatie die we ontvangen van het Rijk voor het opvangen van de kosten van de coronacrisis. Ook de kosten tot nu toe vermelden we. Coronacompensatie Vergoeding Rijk 2020 (junicirculaire 2020) Vergoeding Rijk 2020 (septembercirculaire 2020) Vergoeding Rijk 2020 (decembercirculaire 2020) Vergoeding Rijk 2021 (decembercirculaire 2020) Vergoeding Rijk 2021 (brief 4e compensatiepakket)

(bedragen x € 1.000) 898 675 159 658 559

Totaal ontvangen compensatie

2.949

Minder inkomsten parkeren Hogere bijdrage WVS

2e bestuursrapportage 2020 2e bestuursrapportage 2020

-613 -431

Diversen Minder inkomsten parkeergarage (onderhoud en inkomsten) Jeugdzorg: compensatie meerkosten Corona WMO: Deeltaxi WMO: compensatie meerkosten Corona Minder inkomsten straatparkeren Minder inkomsten parkeergarage Werkplein TONK regeling Extra jeugdprofessional (2021+ 2022) Tijdelijke uitbreiding van 2 Wmo-consultenten Geen precariobelasting 2021

2e bestuursrapportage 2020 rekening 2020 rekening 2020 rekening 2020 rekening 2020 1e bestuursrapportage 2021 1e bestuursrapportage 2021 1e bestuursrapportage 2021 1e bestuursrapportage 2021 1e bestuursrapportage 2021 1e bestuursrapportage 2021

-62 -90 -61 -56 -87 -388 -460 -131 -131 -188 -46

Totaal bestede compensatie Overschot ontvangen compensatie

-2.744 205

Het overschot reserveren we voor de kosten die we nog verwachten.

Kadernota 2022-2025

Formatie organisatie Structurele uitbreiding formatie organisatie In deze kadernota vraagt het college bij verschillende programma’s om structurele uitbreiding van formatie. Hier leest u een samenvatting van de aanvragen. We hebben op korte termijn een uitdaging bij de huidige werkvoorraad en de voorbereiding van grote opgaves. We beschrijven eerst de grote opgaves die op ons afkomen die invloed hebben op de capaciteit van de organisatie. Daarna wat op dit moment nodig is om de huidige werkvoorraad aan te kunnen. Onderaan vatten we de voorstellen samen die u terugleest bij de verschillende programma’s. Er komen grote opgaves op ons af De komende jaren staan ons enorme opgaves te wachten. Enerzijds onder aanvoering van de rijksoverheid krijgen we een forse opgave uit het klimaatakkoord en anderzijds met onze eigen ambitie uit de Omgevingsvisie. Ook vinden we het belangrijk om huidige plannen en projecten (van onszelf of van initiatiefnemers) voortvarend op te pakken met oog voor participatie en communicatie. De nieuwe en huidige opgaves vragen om voldoende capaciteit. Capaciteit die we op dit moment onvoldoende hebben. Deels omdat we de afgelopen jaren hebben bezuinigd op de organisatie, deels omdat we te maken krijgen met forse nieuwe opgaves. Klimaatakkoord Bij de nieuwe opgaves zien we dat met name de energietransitie fors gaat versnellen.

Bureau Andersson Elffers Felix heeft in september 2020 voor de Rijksoverheid en de Raad voor het Openbaar Bestuur onderzoek gedaan om de inzet van personeel in beeld te brengen. In totaal onderscheidt het rapport 28 nieuwe of (sterk) geïntensiveerde taken die we moeten gaan uitvoeren. Het rapport concludeert dat we tot 2030 gemiddeld 17 tot 19 fte nodig hebben. De rijksoverheid gaf eerder aan de kosten voor deze transitie te vergoeden. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) maakt zich hier ook sterk voor. Naast de personele inzet zijn er ook aanzienlijke materiële kosten, vooral voor technisch onderzoek. De taak met de meeste uitvoeringskosten is de wijkgerichte aanpak van de gebouwde omgeving. Dat komt omdat de verwachting is dat we uiteindelijk aan verschillende wijken tegelijk werken. De schaalgrootte van een ‘wijk’ is daarmee een van de belangrijke variabelen in het rapport. Een andere taak die relatief veel inzet vergt is (gemeentebrede) communicatie. We gaan ervan uit dat de inzet die we doen, vergoed wordt door de rijksoverheid. Voorstellen voor extra capaciteit komen mogelijk in 2021, maar dit is volledig afhankelijk van de bijdragen van de rijksoverheid. De werkelijke stijging van het aantal fte bepalen we op het moment dat de vergoeding van de rijksoverheid duidelijk is.

Voorlopig houden we rekening met € 100.000 voor kosten wanneer we daar ook een gelijke bijdrage van de overheid voor ontvangen. Dit budget is daarom neutraal verwerkt in de cijfers. Extra inzet nodig voor planvorming Omgevingsvisie De tweede grote opgave voor onze gemeente is de Omgevingsvisie. We schetsen de ambities en doelen voor de toekomst in de Omgevingsvisie. De ambities zijn hoog. We breiden de

Kadernota 2022-2025

woningvoorraad uit met 3.800 woningen tot 2040. Voor onze plannen gaat het dus ook om een aanzienlijk aantal extra inwoners. Eenderde van de woningen komt in bestaande woonwijken, tweederde van de woningen bouwen we in nieuwe woonwijken. De komst van nieuwe woonwijken is gekoppeld aan de aanleg van randwegen en een tunnel onder het spoor. Deze opgave is afhankelijk van de intensiteit en het tempo van de uitvoering van de plannen en vraagt extra capaciteit. Capaciteit die niet in de bestaande organisatie beschikbaar is. Om deze plannen op te pakken hebben we op termijn 3 tot 5 fte nodig. Denk hierbij aan projectleiding, expertise in grondzaken (voor verwerving, contractvorming), subsidies, verkeer en communicatie. Een deel van deze kosten kunnen we onderbrengen in een algemeen voorbereidingskrediet en een deel komt ten laste van de begroting. Een voorstel volgt in 2022. Personele impact huidige werkvoorraad ruimtelijke plannen Naast de ambities van de Omgevingsvisie hebben we een tekort aan capaciteit voor de huidige werkvoorraad. In 2020 maakten we een analyse en keken we naar de voorgaande jaren. De afgelopen 4 jaar huurden we steeds 1 tot 2 fte in om de werkzaamheden in het betreffende team uit te voeren.

Het gaat om wijzigings- en bestemmingsplannen, aanpassingen naar aanleiding van de Omgevingswet, de voorbereiding van de uitvoering van de Omgevingsvisie om meer woningen te bouwen om aan een groeiende vraag te voldoen en de groeiende vraag van buiten. Ook vinden we het in Etten-Leur belangrijk om de participatie en communicatie bij deze plannen en projecten goed te organiseren. Uit onze analyse blijkt dat we een structureel tekort hebben. Op vragen en signalen vanuit uw raad hebben we reeds aangegeven dat we moeten voorzien in voldoende capaciteit. In deze kadernota nemen we 2 fte bij team Ruimte en Economie en 1 fte bij team Communicatie op om deze werkzaamheden structureel uit te voeren. Capaciteitsbehoefte sociaal domein en beheer onderwijshuisvesting Ook in het sociaal domein is extra inzet nodig. Door de toename van de werkzaamheden binnen het brede werkterrein van de Wmo (wonen, zorg, beschermd wonen en welzijn) vinden we het belangrijk om de formatie met een beleidsadviseur uit te breiden. Ook voorzien we in de toekomst een grotere rol voor de gemeente bij het behoud van kwalitatief goede onderwijshuisvesting. Daar maken we op dit moment nieuwe afspraken over. Nu we voorzien dat we een blijvend beroep op deze expertise moeten doen, stellen we voor de formatie met 0,5 fte uit te breiden en hiervoor een vaste medewerker te werven.

Hierdoor kunnen we strakker te sturen op de beheerskosten van onderwijshuisvesting en zijn we in staat om in de toekomst deze taken goed in te vullen. Conclusie We zien grote nieuwe opgaves op ons afkomen, de uitvoering van het klimaatakkoord, de uitvoering van de Omgevingsvisie en de woningbouwopgave. Ook is de organisatie krap bezet op het gebied van duurzaamheid, ruimtelijke projecten en de bij deze onderwerpen behorende participatie en communicatie. Dat betekent dat we:

Kadernota 2022-2025

• een voorstel voor het klimaatakkoord verwachten in 2022 of 2023 over de definitieve capaciteit die we nodig hebben. We zijn hiervoor afhankelijk van de vergoeding vanuit de rijksoverheid. Wanneer al in 2021 budget toegekend wordt, dan volgt voor personele uitbreiding een voorstel; • een voorstel voor de uitvoering van de omgevingsvisie voorbereiden in 2022 met een definitief beeld van de benodigde capaciteit en het voorbereidingskrediet; • in programma 8 een uitbreiding voorstellen van 2 fte voor ruimtelijke plannen; • in programma 0 een uitbreiding voorstellen van 1 fte voor communicatie. Deze capaciteit is verbonden aan extra inspanningen voor participatie en communicatie bij ruimtelijke plannen en andere beleidsterreinen; • in programma 6 een uitbreiding voorstellen voor 1 fte voor team beleid samenleving; • in programma 4 een uitbreiding voorstellen voor 0,5 fte voor het beheer schoolgebouwen.

Ontwikkeling taakstellingen Taakstellingen zijn besparingen die we nog moeten realiseren. Het is onzeker of het lukt om deze besparingen te behalen. Na de verwerking van de eerste bestuursrapportage 2021 en de kadernota 2022-2025 is de stand van zaken van de taakstellingen: (bedragen x € 1.000) Sociaal domein Bedrijfsvoering Afstoten gebouwen Overig

2021 -877 -103 -66 -76

2022 -944 -74 -51 0

2023 -899 -58 -36 0

2024 -899 -56 -36 0

2025 -899 -54 -36 0

Totaal

-1.122

-1.069

-993

-991

-989

De besparingen in het sociaal domein bestaan onder andere uit: • het zo spoedig mogelijk bemiddelen van de verhoogde instroom van bijstandsgerechtigden; • begeleiding Wmo door strakke sturing op zorgaanbieders; • welzijnsactiviteiten Surplus; • budget niet vrij toegankelijke zorg, kritisch zijn op duur en strak definiëren doelen. Een overzicht van alle besparingen die we in de begroting 2021 opnamen leest u hier.

Kadernota 2022-2025

Reserves Op basis van de geactualiseerde meerjarenbegroting 2021-2025 bij deze kadernota brengen we de financiële positie van reserves en voorzieningen en het verloop voor de komende jaren in beeld. Het overzicht van alle reserves en voorzieningen vindt u bij de gedetailleerde financiële positie. Reserves behoren tot het eigen vermogen en zijn in principe vrij inzetbaar. Aan sommige reserves ligt een bestemming ten grondslag. Deze zijn daarom niet vrij inzetbaar. De algemene reserves zijn vrij om in te zetten, maar ook noodzakelijk om eventuele tekorten en risico's op te kunnen vangen. Verloop reserves 2017-2025 50.000.000

40.000.000

30.000.000 Grondbedrijf Bestemmingsreserves

20.000.000

Dekkingsreserves Algemene reserves

10.000.000

25 -1

24 31

-1

23 31

220 -1

20 12 -

21 -1 2

31 -

-2 0

-1

18 220

31 -1

-1

Daling reserves ten einde Na jaren van daling is de reservepositie stabiel. Het totaalbedrag aan reserves is per 31 december 2020 € 35,6 miljoen. Hiervan behoort ongeveer € 6,2 miljoen tot de algemene reserves. Voor de komende jaren nemen we in de begroting en meerjarenraming toevoegingen aan de algemene reserve op. In 2021 € 456.000 en vanaf 2022 elk jaar € 500.000. Er liggen ook claims op deze reserve van in totaal € 1,3 miljoen. In dit overzicht houden we geen rekening met de resultaatbestemmingen uit de jaarrekening 2020. Weerstandsratio De weerstandsratio namen we op in de jaarrekening over 2020 en bedraagt 2,3. Zonder de onbenutte belastingcapaciteit bedraagt de weerstandsratio 1,8. Bij het opstellen van de begroting 2022 actualiseren we het risicoprofiel, het weerstandsvermogen en de weerstandsratio, inclusief de besluitvorming uit deze kadernota.

Kadernota 2022-2025

Voorzieningen Voorzieningen behoren tot het vreemd vermogen en zijn nodig om uitgaven in de toekomst te kunnen doen. De belangrijkste voorzieningen zijn de onderhoudsvoorzieningen voor het openbaar gebied, sportvoorzieningen en gebouwen. De voorzieningen kunnen alleen voor een ander doel worden ingezet als het beleid wordt aangepast (bijvoorbeeld een lager kwaliteitsniveau van Beheren op Niveau). Verloop voorzieningen 2017-2025 50.000.000

40.000.000

30.000.000 Voorzieningen Grondbedrijf

20.000.000

Overige voorzieningen Onderhoudsvoorzieningen

10.000.000

20 2-1 31

2-1 31

20 2-1 31

22 20 2-1

20 -1 231

-1 2 31

20 -2 0

19 20 2-1

-2 0 -1 2

-1 2

-2 0

Wettelijke taken In deze kadernota namen we geen overzicht op van de wettelijke en niet-wettelijke taken. Wilt u de wettelijke en niet-wettelijke taken inzien kijk dan in de kadernota van 2021.

PDF Klik op deze link om het pdf-bestand van de kadernota 2022-2025 te lezen. De ‘pdf-versie’ van de kadernota ziet er niet optimaal uit. De digitale presentatie staat voorop.

Kadernota 2022-2025

Toelichting afwijkingen (niet op website!) Onderwerp 1. WMO begeleiding

2. WMO huishoudelijke ondersteuning

3. WMO woonvoorzieningen

4. Jeugdzorg

5. Beleidsadviseur Samenleving 6. Vervanging financieel pakket

7. Volkshuisvesting tijdelijke woningen Alwel 8. Personeel Ruimtelijke plannen/ communicatie en participatie 9. Hoofdwegenstructuur 10. Herijking gemeentefonds

11. Overig

Kadernota 2022-2025

Toelichting Het aantal inwoners dat een beroep doet op de maatwerkvoorzieningen Begeleiding, Huishoudelijke Ondersteuning en woonvoorzieningen neemt in de eerste maanden van 2021 toe. We verhogen daarom de budgetten. Het aantal inwoners dat een beroep doet op de maatwerkvoorzieningen Begeleiding, Huishoudelijke Ondersteuning en woonvoorzieningen neemt in de eerste maanden van 2021 toe. We verhogen daarom de budgetten. Het aantal inwoners dat een beroep doet op de maatwerkvoorzieningen Begeleiding, Huishoudelijke Ondersteuning en woonvoorzieningen neemt in de eerste maanden van 2021 toe. We verhogen daarom de budgetten. Bij de jeugdzorg zien we een verhoogde instroom en druk op de jeugdzorgprofessionals, jeugdzorg plus en ggz-instelllingen. Tijdelijke uitbreiding van de formatie van jeugdprofessionals is nodig om wachtlijsten te voorkomen. Door de toename van de werkzaamheden binnen het brede werkterrein van de Wmo (wonen, zorg, beschermd wonen en welzijn) is het nodig om de formatie met een beleidsadviseur uit te breiden. We vervangen ons financieel pakket. In de begroting 2019 namen we dit op in het investeringsplan. Volgens regelgeving mogen de kosten niet meer verwerkt worden als investering. We nemen deze direct op in de exploitatie. Ook vallen de kosten hoger uit. We leveren een eenmalige bijdrage aan de realisatie van 30 tijdelijke woningen voor kwetsbare doelgroepen.

Woningcorporatie Alwel heeft de regie. Door grote drukte bij ruimtelijke ontwikkelingprojecten werven we een projectleider, een medewerker en een communicatieadviseur. Deze brengen we in 2021 gedeeltelijk ten laste van de knelpuntenpot personeel (programma 0). We reserveren financiële ruimte voor het verbeteren van de infrastructuur. Bij de begroting (investeringsplan) komen we hier op terug. Zie hiervoor ook programma 8. We gingen bij het nieuwe verdeelmodel gemeentefonds uit van een nadeel van € 25 per inwoner. Uit een advies van de Raad voor het Openbaar Bestuur blijkt een verwacht nadeel van € 8 per inwoner. We verwerken deze aanpassing. Meerdere afwijkingen, uitgebreidere specificatie in de programma's.

Programma Hoe meten we de maatschappelijke effecten van onze programma’s op basis van effectindicatoren? Wat gaan we dan doen om die effecten te behalen? En wat gaat dat de komende jaren kosten in vergelijking met vorig jaar? We werken dat voor de negen programma’s uit.

0. Bestuur en ondersteuning Ontwikkelingen - 1 Verkiezingen Gemeenteraad Op 16 maart 2022 vinden gemeenteraadsverkiezingen plaats. Om inwoners te interesseren voor het raadslidmaatschap organiseerden we samen met de gemeenten Halderberge en Moerdijk in 2019 de cursus Politiek Actief. In 2021 geven we voorlichting en training aan de besturen van politieke partijen en treffen we voorbereidingen voor de gemeenteraadsverkiezingen. Na de verkiezingen investeren we in het inwerken van de nieuw gekozen gemeenteraad door het aanbieden van scholing en trainingen vanuit de griffie. Ook zorgen we er voor dat de raadsleden beveiligde apparatuur in bruikleen krijgen om hun werkzaamheden op een goede manier te vervullen. Alle raads- en burgerleden ontvangen een e-mailadres van de gemeente. Wet versterking decentrale rekenkamers Door het wetsvoorstel versterking decentrale rekenkamers vervalt de mogelijkheid tot het instellen van een rekenkamerfunctie. Elke gemeente moet een onafhankelijke (of gemeenschappelijke) rekenkamer instellen. Het wetsvoorstel breidt de onderzoeksbevoegdheden van rekenkamers uit ook voor samenwerkingsverbanden tussen gemeenten. Door de voorgestelde maatregelen wordt een sluitend wettelijk stelsel gecreëerd voor effectief en efficiënt rekenkameronderzoek voor gemeenten.

In afwachting van de wetswijziging besloot de raad het convenant met de Rekenkamer West-Brabant met één jaar te verlengen tot 31 december 2021. De stand van het wetgevingstraject nemen we mee in de evaluatie van de Rekenkamer WestBrabant en de invulling van de rekenkamer vanaf 2022. We vragen de gemeenteraad in het derde kwartaal van 2021 om een besluit. Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur Doel van dit wetsvoorstel is de integriteit in het decentraal bestuur te bevorderen en te ondersteunen bij de aanpak van aanhoudende bestuurlijke problemen. Dit wetsvoorstel voorziet in een verplichte Verklaring Omtrent het Gedrag voor bestuurders. In Etten-Leur vragen we dat al. De bepalingen over belangenverstrengeling worden duidelijker. En de bepalingen over het opleggen en opheffen van geheimhouding op informatie worden verbeterd. Er wordt een extra bevoegdheid toegekend aan de commissaris van de Koning bij integriteitskwesties of bij bestuurlijke problemen in gemeenten. We bereiden ons actief voor op deze wetgeving om deze in te voeren zodra deze van kracht wordt.

Kadernota 2022-2025

Regionale samenwerking In 2021 behandelde de gemeenteraad de evaluatie van de nota verbonden partijen. De opgenomen conclusies en aanbevelingen werden overgenomen. In de loop van dit jaar nemen we initiatieven om de onderlinge samenwerking van de gemeenteraden te versterken. De gemeenteraad verlengde de looptijd van de nota verbonden partijen in afwachting van de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen. De wet is bedoeld om de kaderstellende en controlerende rol van gemeenteraden te versterken bij de taken die gemeenschappelijke regelingen uitvoeren. We verwerken met de gemeenten in West-Brabant de wetswijziging nadat deze van kracht wordt. Samen met de conclusies en aanbevelingen stellen we een geactualiseerde nota verbonden partijen op. We onderzoeken de mogelijkheden om hierbij ook samen met de gemeenten in de regio Midden-Brabant op te trekken.

Ontwikkelingen - 2 Dienstverlening De dienstverlening is enorm in beweging. De ambitie dienstverlening werd door de raad in 2012 vastgesteld. Door aanscherping in raadsprogramma en kadernota’s is deze nog steeds actueel. Twee ontwikkelingen zijn voor de dienstverlening van bijzonder belang. De belangrijkste is de zorg en aandacht voor de menselijke maat. Technologische ontwikkelingen en daarmee samenhangende behoeften in de samenleving zorgen ervoor dat ook de inzet van meer digitale middelen noodzaak is en wordt. Voorbeelden hiervan zijn onder andere apps, social media, chatfuncties en digitale identiteit. Dit alles in de lijn van de door de gemeenteraad aangegeven uitgangspunt: ‘digitaal waar het kan, fysiek waar het moet of wenselijk is, maar altijd persoonlijk’. Huisvesting Voor de optimalisering van de gemeentelijke huisvesting bereiden we een procesvoorstel aan de raad voor. Hierin schetsen we onder andere de effecten van verschillende ontwikkelingen. Zoals bijvoorbeeld het in de toekomst meer thuiswerken, veranderende dienstverlening door digitalisering en alternatief raadzaal. Deze ontwikkelingen hebben mogelijk ook een effect op de huisvesting van het Werkplein en de Regio West Brabant (RWB). Het doel is om onze huisvesting zo efficiënt en effectief mogelijk te organiseren voor onze gemeentelijke taken .

Data-analyses en dashboards We starten een aanbesteding op voor de programma’s die we gebruiken om onze interne dataanalyses en dashboards op te stellen. Door de steeds uitgebreidere digitalisering en functionaliteit van deze programma’s verwachten we dat de kosten hiervan gaan stijgen. Het is nog niet bekend hoe groot deze stijging zal zijn.

Kadernota 2022-2025

Wat wilden we bereiken? Een bestuurskrachtige, toekomstbestendige en aantrekkelijke gemeente voor jong en oud die effectief en efficiënt de maatschappelijke opgaven uitvoert in samenwerking met inwoners, bedrijven en organisaties en aan hen een optimale dienstverlening levert.

Wat zijn onze doelstellingen? 1. Het gemiddelde cijfer dat de inwoners voor vertrouwen in de gemeente geven is minimaal 6,5.

2. Het gemiddelde cijfer dat de inwoners voor samenwerking met de gemeente geven is minimaal 6,2.

3. Het gemiddelde cijfer dat de inwoners geven voor de communicatie en voorlichting van de gemeente is minimaal 6,8.

4. Het gemiddelde cijfer dat inwoners geven voor de dienstverlening is minimaal 7,7.

5. In het kader van duurzaamheid heeft tenminste één gemeentelijk pand dat we in exploitatie hebben energielabel A.

6. Etten-Leur hoort in 2020 niet tot de vijf goedkoopste gemeenten in de regio. Het college zet zich in om de bestaande woonlasten stabiel te houden en waar mogelijk te verlagen.

Wat hebben we gemeten? De raad besloot de Burgerpeiling elke twee jaar te houden. Tot 2020 gebeurde dat ieder jaar. De laatste Burgerpeiling vond plaats in 2019. We houden de volgende Burgerpeiling in 2021. De indicatoren in deze kadernota zijn daarom gelijk aan die in de jaarrekening 2020. Op de website Waarstaatjegemeente.nl kunt u deze cijfers vergelijken met andere gemeenten. Bij het onderdeel 'Bekijk' vult u in: Etten-Leur. Daarnaast vult u in waarmee u wilt vergelijken (gemeente, 25.000-50.000 inwoners, Nederland, enzovoorts).

Kadernota 2022-2025

Wat is de stand van zaken in 2021? Beoogd resultaat is of wordt binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.

Er is een risico of onzekerheid dat het beoogd resultaat niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit wordt gerealiseerd.

Beoogd resultaat is of wordt niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.

Doelstelling 1: Het gemiddelde cijfer dat de inwoners voor vertrouwen in de gemeente geven is minimaal 6,5. Uitvoering Toelichting 1.1 We versterken door het organiseren van raadsbezoeken en het invoeren Door de coronacrisis stelden we bezoeken uit. Andere van de nieuwe uitvoeringsnota participatie ‘Samen maken we Etten-Leur’ het bezoeken en participatietrajecten organiseerden we digitaal. contact van de gemeenteraad met de samenleving. We betrekken inwoners Dit was zowel voor de gemeente als de inwoners en partners en andere partners vroegtijdig bij plannen en projecten. een leertraject. 1.2 We verbeteren de communicatie over de 'raad luistert', zodat inwoners een beter beeld krijgen wat ze kunnen verwachten en achteraf een terugkoppeling krijgen wat, mede op basis van hun inbreng, is besloten. 1.3 We organiseren een brainstormbijeenkomst met de raad. Op basis van de resultaten experimenteren we met ‘de raad luistert’. Doel van deze experimenten is het beter tot zijn recht laten komen van de inbreng van inwoners en de gemeenteraad. 1.4 We evalueerden de werking van de Nota Verbonden Partijen en doen op basis van de resultaten van deze evaluatie en de aangekondigde wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen voorstellen voor actualisering van deze nota.

De nota verbonden partijen is geëvalueerd. Op basis van de evaluatie spraken we af al aan de slag te gaan met de aanbevelingen gericht op de cultuuraspecten. Deze zijn namelijk niet afhankelijk van de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen. De actualisering van de nota verbonden partijen wacht op de besluitvorming over de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (behandeling Tweede Kamer voorzien in de week van 5 april 2021).

Doelstelling 2: Het gemiddelde cijfer dat de inwoners voor samenwerking met de gemeente geven is minimaal 6,2. Uitvoering Toelichting 2.1 We bieden inwoners en andere partners ruimte voor initiatieven. We Overheids- en burgerparticipatie blijft een voortdurend punt betrekken hen bij plannen, activiteiten en voorzieningen. We stellen ons van aandacht. Om dit te verbeteren levert het college in april flexibel op als dat nodig is. We luisteren naar de meningen van inwoners en 2021 een zogenaamde Routeplanner op. Een manier van onze partners. We doen wat we zeggen. werken die ervoor moet zorgen dat er bij plannen, projecten en beleid eerder een beter en transparanter participatieproces wordt ontworpen. 2.2 We kiezen ervoor om met onze inwoners en andere partners te komen tot gezamenlijke doelen en proberen deze samen te bereiken (maatschappelijk akkoord).

Kadernota 2022-2025

Het actiepunt van maatschappelijke akkoorden is altijd een punt van aandacht. Het preventieakkoord is in het eerste kwartaal 2021 door gemeente en partners getekend. Het voorziene akkoord rond het Oderkerkpark staat in de wacht tot na de coronacrisis.

Doelstelling 3: Het gemiddelde cijfer dat de inwoners geven voor de communicatie en voorlichting van de gemeente is minimaal 6,8. Uitvoering Toelichting 3.1 We voeren het communicatiebeleid uit zoals opgenomen in het De aanpak van de coronacrisis vraagt veel tijd en aandacht. communicatieplan 'Spreken is zilver, luisteren is goud'. Door de corona-beperkingen is het bovendien lastig mensen persoonlijk te spreken. Maar de kwantiteit en de kwaliteit van de informatievoorziening via de sociale media en de Bode is onverminderd hoog. Doelstelling 4: Het gemiddelde cijfer dat inwoners geven voor de dienstverlening is minimaal 7,7. Uitvoering Toelichting 4.1 We verbeteren voortdurend de dienstverlening. Zowel digitaal als in het persoonlijk contact. Enkele maatregelen door de bezuinigingen leiden tot minder verbeteringen. De waardering voor de dienstverlening kan daardoor afnemen. We stemmen de dienstverlening af op ieders persoonlijke behoefte (maatwerk). Het uitgangspunt daarbij is dat wij inwoners, bedrijven en organisaties behandelen zoals zij behandeld willen worden (gastheerschap).

Doelstelling 5: In het kader van duurzaamheid heeft tenminste één gemeentelijk pand dat we in exploitatie hebben energielabel A. Uitvoering Toelichting 5.1 We nemen maatregelen die nodig zijn om gymlokaal Lambertusstraat Het pand wordt door de adviseur duurzaamheid en milieu nu naar energielabel A te krijgen. meegenomen in de "routekaart". Onduidelijk wanneer de routekaart gereed is.

Doelstelling 6: Etten-Leur hoort in 2020 niet tot de vijf goedkoopste gemeenten in de regio. Het college zet zich in om de bestaande woonlasten stabiel te houden en waar mogelijk te verlagen. Uitvoering Toelichting 6.1 We voeren de nota verbonden partijen actief uit met bijzondere aandacht voor kostenbeheersing. 6.2 We zetten ons actief in om subsidies binnen te halen voor projecten die bijdragen aan de realisering van het raadsprogramma. 6.3 We starten met een procedure om reclamemasten te realiseren.

Kadernota 2022-2025

Financiele ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we wel toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000) Actualisatie begroting 2021-2025 1. Algemene uitkering 2. Herijking gemeentefonds 3. Inzet corona compensatie 4. Straatparkeren 5. Taakstelling Verbonden Partijen 6. Vervanging financieel pakket 7. Inzet reserve automatisering 8. Opbrengsten en afdrachten leges 9. Beheer en Onderhoud Brede Scholen 10. Personeel team Ruimte en economie 11. Onttrekking reserve Beheren op Niveau (BON) 12. Toevoeging aan algemene reserve 13. Kosten automatisering 14. Reserve automatisering 15. Kosten ambitie dienstverlening 16. Reserve ambitie dienstverlening 17. Rente en afschrijvingen 18. Explosievenregeling 19. Communicatieadviseur 20. Overig Totaal wijzigingen

Kadernota 2022-2025

2021

2022

2023

2024

2025

11 0

1.161 0

35 775

36 775

1.170 -388 0 -315 75 -6 65 30 86 -86 -61 61 -40 40 93 9 0 -37

173 0 -136 -22 0 -5 0 0 0 0 -150 150 -48 48 0 0 -86 -8

0 0 -136 -22 0 -6 0 0 0 0 -20 20 0 0 0 0 -86 35

0 0 -136 -22 0 224 0 0 0 0 -195 195 0 0 0 0 -86 -24

0 0 -136 -22 0 218 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -86 6

707

1.077

595

766

791

Toelichting afwijkingen (niet op website!) Onderwerp 1. Algemene uitkering 2. Herijking gemeentefonds

3. Inzet corona compensatie

4. Straatparkeren

5. Taakstelling Verbonden Partijen 6. Vervanging financieel pakket

7. Inzet reserve automatisering 8. Opbrengsten en afdrachten leges 9. Beheer en Onderhoud Brede Scholen 10. Personeel team Ruimte en economie

11. Onttrekking reserve Beheren op Niveau (BON) 12. Toevoeging aan algemene reserve 13. Kosten automatisering 14. Reserve automatisering 15. Kosten ambitie dienstverlening 16. Reserve ambitie dienstverlening 17. Rente en afschrijvingen 18. Explosievenregeling 19. Communicatieadviseur

20. Overig

Toelichting We verwerken de financiele gevolgen van de decembercircularie 2020 en het vierde corona compensatiepakket. We verwerken het corona compensatiepakket budgetneutraal. We gingen bij het nieuwe verdeelmodel gemeentefonds uit van een nadeel van € 25 per inwoner. Uit een advies van de Raad voor het Openbaar Bestuur blijkt een verwacht nadeel van € 8 per inwoner. We verwerken deze aanpassing. We gebruiken coronacompensatie voor het niet heffen van precariobelasting in 2021, de lagere inkomsten van straatparkeren en de parkeergarage (zie programma 2) en extra inzet van jeugdprofessionals, Wmo-consulenten en TONK-regeling (zie programma 6), We stellen de opbrengst voor straatparkeren naar beneden bij door een combinatie van factoren. Door de coronacrisis wordt er minder geparkeerd waardoor we de verwachte opbrengst niet behalen. Ook realiseerden we het omzetten van vergunninghoudersgebieden en blauwe zones nog niet (fiscaliseren). We verwachten dit in te voeren per 1 januari 2022. De taakstelling op verbonden partijen realiseren we door de herziene begroting 2021 van de WVS. We vervangen ons financieel pakket. In de begroting 2019 namen we dit op in het investeringsplan. Volgens regelgeving mogen de kosten niet meer verwerkt worden als investering. We nemen deze direct op in de exploitatie. Ook vallen de kosten hoger uit.

Een deel van de reserve automatisering gebruiken we voor de vervanging van het financieel pakket. Door het aanpassen van de geldigheidsduur van reisdocumenten verwachten we vanaf 2024 een hogere opbrengst. Ook passen we de leges aan op de tarieven van 2021. De kosten van de projectopdracht Beheer en Onderhoud Brede Scholen brengen we ten laste van de post onvoorzien (zie programma 4). Door grote drukte bij ruimtelijke ontwikkelingprojecten werven we tijdelijk een projectleider en medewerker. Deze brengen we in 2021 gedeeltelijk ten laste van de knelpuntenpot personeel (programma 8). Door de herziene begroting 2021 van de WVS is de onttrekking uit de reserve Beheren op Niveau niet nodig. We storten dit bedrag in de algemene reserve. Door de herziene begroting 2021 van de WVS is de onttrekking uit de reserve Beheren op Niveau niet nodig. We storten dit bedrag in de algemene reserve. We actualiseren de planning voor incidentele automatiseringskosten. We actualiseren de planning voor incidentele automatiseringskosten. We gebruiken hiervoor de reserve automatisering. We actualiseren de plannen voor ambitie dienstverlening. We actualiseren de plannen voor ambitie dienstverlening. We gebruiken hiervoor de reserve ambitie dienstverlening. We actualiseren de activastaat (investeringen). Omdat we minder investeren zijn de afschrijvingskosten lager.

Op verzoek van de gemeenteraad brengen we de kosten van het in 2020 uitgevoerde explosievenonderzoek ten laste van de post onvoorzien (zie programma 7). We breiden de capaciteit van participatie en communicatie uit. Een extra inspanning hiervoor is nodig onder andere door de werkvoorraad op het gebied van ruimtelijke plannen en andere beleidsterreinen. Een toelichting leest u bij de ontwikkelingen in programma 8. Eén of meerdere afwijkingen, kleiner dan € 50.000.

Kadernota 2022-2025

1. Veiligheid Ontwikkelingen Aanpak coronacrisis De aanpak van de coronacrisis staat sinds maart 2020 centraal bij veiligheid. Het gaat niet alleen om de advisering en uitvoering van de dagelijkse vraagstukken, maar ook om de gevolgen van de coronacrisis. De aantallen meldingen over personen met verward gedrag is zeer sterk gestegen, de aanpak van overlast door jongeren vraagt aandacht en er dreigt sneller polarisatie tussen groepen. Ook bij de “terugkeer naar normaal” speelt het thema veiligheid daarom een belangrijke rol.

Kadernota 2022-2025

Wat wilden we bereiken? Een veilig en leefbaar Etten-Leur.

Wat zijn onze doelstellingen? 1. Minimaal 83% van de inwoners voelt zich veilig in de buurt.

2. Wanneer veiligheidsvraagstukken zich in een ongewenste richting ontwikkelen handelt de gemeente onmiddellijk in nauwe samenwerking met netwerkpartners.

Wat is de stand van zaken in 2021? Beoogd resultaat is of wordt binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.

Er is een risico of onzekerheid dat het beoogd resultaat niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit wordt gerealiseerd.

Beoogd resultaat is of wordt niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.

Kadernota 2022-2025

Doelstelling 1: Minimaal 83% van de inwoners voelt zich veilig in de buurt. Uitvoering Toelichting 1.1 In de zomer van 2020 voerde de gemeente een onderzoek uit onder Het veiligheidsonderzoek is geanalyseerd. Door de hoge 2.500 inwoners van Etten-Leur. We vroegen naar mogelijke verbeterpunten werkdruk door de coronacrisis zijn persoonlijke gesprekken op het gebied van veiligheid. De komende tijd brengen we alle voorstellen in nog niet opgestart. beeld en gaan we in gesprek met alle inwoners die hun contactgegevens hebben achtergelaten. 1.2 De gemeente onderzoekt de mogelijkheden om onveilige situaties te verbeteren door actief in contact te treden met onze inwoners. De aanbevelingen brengen we in kaart en toetsen we op financiële en feitelijke haalbaarheid.

Acute onveilige situaties pakken we aan. Uit het onderzoek kwamen ook aanbevelingen naar voren die we nog kunnen uitstellen. Er is nog geen gelegenheid om deze aanbevelingen te toetsen.

1.3 Wanneer de evaluatie van het onderzoek daarvoor aanleiding geeft, herhalen we het onderzoek elke twee tot vier jaar om onveilige situaties te verbeteren.

Doelstelling 2: Wanneer veiligheidsvraagstukken zich in een ongewenste richting ontwikkelen handelt de gemeente onmiddellijk in nauwe samenwerking met netwerkpartners. Uitvoering Toelichting 2.1 We bewaken voortdurend de veiligheidssituatie in de gemeente. We doen dit op basis van cijfers en signalen van de netwerkpartners en van onze collega’s in het stadskantoor. De speerpunten uit het veiligheidsprogramma 'Veiligheid door Verbinding' zijn richtinggevend. Wanneer zich echter een actuele crisis (bijvoorbeeld pandemie of gezinsdrama) voordoet richten we alle tijd en aandacht op dat veiligheidsvraagstuk. 2.2 We werken in een netwerk samen met onze partners. De gemeente heeft daarin de regierol. Samen waarborgen we de veiligheid en leefbaarheid. Waar mogelijk zorgen we voor het bevorderen en versterken, preventie en bewustwording. 2.3 We betrekken andere maatschappelijke vraagstukken bij veiligheid en stimuleren daarmee de verbinding tussen veiligheid en zorg. 2.4 We pakken signalen op die wijzen op criminaliteit en ondermijning. In de aanpak van de georganiseerde criminaliteit zijn we een belangrijke partner.

Kadernota 2022-2025

2021

2022

2023

2024

2025

Toelichting afwijkingen (niet op website!) Onderwerp 1. Veiligheidsregio Midden en West-Brabant (VRMB)

Toelichting Het resultaat van de VRMB over 2020 is postitief. Een gedeelte van dit resultaat wordt terugbetaald aan de deelnemers.

Kadernota 2022-2025

2. Verkeer, vervoer en waterstaat Ontwikkelingen Herontwikkeling Oude Kerkstraat 2 In 2022 draagt Frijado het bedrijfsterrein Oude Kerkstraat 2 aan de gemeente over. We maken een plan voor herverkaveling van het terrein. De aanleg van een nieuwe weg tussen de Kattestraat en de Roosendaalseweg is onderdeel van het plan. De nieuwe weg ontsluit de nieuwe bedrijfskavels en verbetert de verkeersafwikkeling binnen het bestaande wegennet. De aanleg komt ten goede aan de gehele gemeente. Daarom is een bijdrage aan het Grondbedrijf voor de investering in de aanleg van de weg passend. Bij het opstellen van de begroting 2022 (investeringsplan) komen we hier op terug. Aanpassen vloer parkeergarage We ontvangen veel klachten over de gladheid van de vloer in de parkeergarage. Zeker bij regen is de vloer minder stroef. We willen in 2022 de stroefheid van de vloer aanpassen naar de geldende voorschriften, daarvoor is een investering nodig. De kosten zijn nog onder voorbehoud, er zijn ons geen subsidiemogelijkheden bekend.

Kadernota 2022-2025

Wat wilden we bereiken? De openbare ruimte is veilig ingericht voor alle gebruikers. Verkeersveiligheid, bereikbaarheid en doorstroming van het verkeer zorgen voor een goede leefbaarheid.

Wat zijn onze doelstellingen? 1. De score ‘infrastructuur en bereikbaarheid’ in de TELOS1 duurzaamheidsbalans (op een schaal van 1-100) bedraagt minimaal 45.

2. Het aantal geregistreerde verkeersongevallen per 1.000 inwoners is lager dan 6.

3. We proberen de normen voor de kwaliteit van het beheer van wegen en openbare verlichting te behalen.2

Wat is de stand van zaken in 2021? Beoogd resultaat is of wordt binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.

Er is een risico of onzekerheid dat het beoogd resultaat niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit wordt gerealiseerd.

Beoogd resultaat is of wordt niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.

Universitair kenniscentrum duurzame ontwikkeling.

De normen leest u bij 'Hoe gaan we dit meten?'

Kadernota 2022-2025

Doelstelling 1: De score ‘infrastructuur en bereikbaarheid’ in de TELOS1 duurzaamheidsbalans (op een schaal van 1-100) bedraagt minimaal 45. Uitvoering Toelichting 1.1 Als onderdeel van de omgevingsvisie formuleren we een programma met De gemeenteraad paste op 22 februari 2021 de denkrichting maatregelen voor de korte, middellange en lange termijn om de voor woningbouwlocaties en het toekomstig hoofdwegennet verkeersafwikkeling en doorstroming op het lokale wegennet te verbeteren. aan. We onderzoeken en overleggen om een programma op te stellen. 1.2 We nemen maatregelen om het gebruik van de elektrische auto te stimuleren (waaronder verruimen aanbod oplaadpalen). 1.3 We stellen een parkeerbeleid vast en nemen daarin het parkeren in het centrum, het vergunninghoudersgebied, de blauwe zones en het digitaliseren en fiscaliseren van parkeerproducten mee.

We stellen dit jaar de nadere beleidsregels digitaal fiscaliseren vast. Daarna starten we met het opstellen van het algemeen parkeerbeleid.

1.4 Bij de herinrichting van wegen kijken we samen met bewoners naar mogelijkheden om het aantal parkeerplaatsen uit te breiden. Dit mag niet ten koste gaan van de hoeveelheid groen. 1.5 We bereiden maatregelen voor ter verbetering van de verkeersdoorstroming bij de spoorwegovergang Lichttorenhoofd-Lage Vaartkant. 1 Universitair kenniscentrum duurzame ontwikkeling.

Doelstelling 2: Het aantal geregistreerde verkeersongevallen per 1.000 inwoners is lager dan 6. Uitvoering Toelichting 2.1 Aan de hand van een programma pakken we gevaarlijke situaties voor We vroegen inwoners knelpunten te melden. Deze voetgangers en fietsers aan. knelpunten zetten we op een kaart. Voor de uitvoering is te weinig tijd beschikbaar en er zijn andere prioriteiten. We streven ernaar om voor 1 juli 2021 duidelijkheid te hebben welke knelpunten we dit jaar oppakken. 2.2 We treffen (aanvullende) maatregelen rondom de brede scholen 'Sonate' en ‘Hasselbraam’ om de verkeersveiligheid te verbeteren.

Doelstelling 3: We proberen de normen voor de kwaliteit van het beheer van wegen en openbare verlichting te behalen1. Uitvoering Toelichting 3.1 We voeren het onderhoud van de openbare ruimte uit in overeenstemming met de aangepaste kwaliteitsniveaus. 3.2 Zoals staat in het Openbaar verlichtingsplan, vervangen we gefaseerd de huidige openbare verlichting door (energiezuinige) ledverlichting. 1 De normen leest u bij 'Hoe gaan we dit meten?'

Kadernota 2022-2025

2021

2022

2023

2024

2025

-460 0

0 -50

0 -150

0 -250

0 -350

55 -25

17 -50

17 -51

Totaal wijzigingen

-430

-83

-183

-284

-384

Toelichting afwijkingen (niet op website!) Onderwerp 1. Parkeergarage 2. Hoofdwegenstructuur 3. Vergoeding aanleg kabels en leidingen 4. Overig

Toelichting We verwachten ook dit jaar in de parkeergarage en op het Banakkerterrein minder parkeerinkomsten door de coronacrisis. We reserveren financiële ruimte voor het verbeteren van de infrastructuur. Bij de begroting (investeringsplan) komen we hier op terug. Zie hiervoor ook programma 8. We ontvingen meer vergoedingen van nutsbedrijven voor het herstellen van de bestrating na aanleg van kabels en leidingen. We schaften hiervoor een speciaal programma aan. Eén of meerdere afwijkingen, kleiner dan € 50.000.

Kadernota 2022-2025

3. Economie Ontwikkelingen Onderzoek toekomstbestendig winkelgebied centrum Er zijn veel ontwikkelingen in de winkelbranche die ook invloed hebben op het winkelgebied in het centrum. Ook heeft het winkelcentrum een nieuwe eigenaar. Daarom willen we een onderzoek uitvoeren naar wat er nodig is om het winkelgebied in het centrum toekomstbestendig te maken. Ondernemersfonds Vosdonk We onderzoeken een andere financiering van Stichting Surveillance Vosdonk (SSV) voor de veiligheid en het beheer van het openbaar gebied op bedrijventerrein Vosdonk. We willen dit graag in de vorm van een ondernemersfonds.

Kadernota 2022-2025

Wat wilden we bereiken? In Etten-Leur heerst een goed ondernemersklimaat en denken we actief mee met ondernemers.

Wat zijn onze doelstellingen? 1. De waardering van het ondernemingsklimaat (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,85. De waardering van het vestigingsklimaat (op een schaal van 1 -10) bedraagt minimaal 7.

2. De waardering van de bedrijfsomgeving (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal voor: - staat openbare ruimte: 6,80 - veiligheid: 7,33 - bereikbaarheid: 6,48 - bevoorrading: 7,53 - parkeermogelijkheden: 6,69

3. De waardering voor de directe dienstverlening (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,8 De waardering voor de samenwerking met ondernemers (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,15.

4. De waardering van ondernemers voor de communicatie en voorlichting (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,32.

Kadernota 2022-2025

Wat is de stand van zaken in 2021? Beoogd resultaat is of wordt binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.

Er is een risico of onzekerheid dat het beoogd resultaat niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit wordt gerealiseerd.

Beoogd resultaat is of wordt niet binnen de tijd, het geld en de kwaliteit gerealiseerd.

Doelstelling 1: De waardering van het ondernemingsklimaat (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,85. De waardering van het vestigingsklimaat (op een schaal van 1 -10) bedraagt minimaal 7. Uitvoering Toelichting 1.1 Samen met de gemeenten binnen de Regio West-Brabant voeren we het actieprogramma van de 'Economische Agenda West Brabant' uit. Het actieprogramma bevat programma’s voor economie, arbeidsmarkt, mobiliteit en ruimte. 1.2 We stellen als onderdeel van de omgevingsvisie het beleid voor de economische ontwikkeling vast.

Doelstelling 2: De waardering van de bedrijfsomgeving Uitvoering Toelichting 2.1 We houden de bestaande bedrijventerreinen vitaal door het stimuleren van (her)gebruik of (her)ontwikkeling van panden en terreinen. 2.2 We starten met de voorbereiding van een plan voor een (slimme en duurzame) herontwikkeling van het terrein Oude Kerkstraat 2 (Fri-Jado). 2.3 We besluiten als onderdeel van de omgevingsvisie over de aanleg van een nieuw bedrijventerrein. 2.4 We voeren gerichte acties uit om langdurige leegstand van winkels, kantoren en bedrijfspanden te voorkomen of te beëindigen. We maken daarbij strategische keuzes en denken mee bij verandering van bestemming door verruimde toepassing van het afwijkingsbeleid op grond van het Besluit Omgevingsrecht en transformatie van winkelpanden naar woningen (ontwikkelingen aanloopstraten). 2.5 We werken samen met ondernemers en (vastgoed)eigenaren aan de introductie van het plan 'De nieuwe winkelstraat' in het centrumgebied. Het doel is een gevarieerd aanbod. We zetten het gesprek met ondernemers en (vast)goedeigenaren over extra reclame-inkomsten voort. Deze inkomsten benutten we voor de uitvoering van het plan ‘de nieuwe winkelstraat’.

Kadernota 2022-2025

Doelstelling 3: De waardering voor de directe dienstverlening (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,8. De waardering voor de samenwerking met ondernemers (op een schaal van 1-10) bedraagt minimaal 6,15. Uitvoering Toelichting 3.1 We helpen ondernemers die gebruik willen maken van (landelijke) tijdelijke financiële regelingen voor de compensatie van de gevolgen van coronacrisis. 3.2 We stimuleren en ondersteunen startende ondernemers.

3.3 We organiseren met de andere De6-gemeenten (Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen en Zundert) een ondernemersevent (gericht op cyberveiligheid) in samenwerking met het CCV (centrum voor criminaliteitspreventie). Ook zijn we aanwezig bij netwerkevents voor startende ondernemers. 3.4 Vanuit accountmanagement leggen we rechtstreeks contact met ondernemers (individuele bedrijfsbezoeken, netwerkbijeenkomsten). We organiseren een ondernemersevent (Roode Looper) voor alle Etten-Leurse ondernemers. Ook proberen we hen te bereiken via diverse sociale media, afgestemd op hun behoefte. Tot slot zorgen we voor een goede bereikbaarheid van contactpersonen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=EttenLeur&id=f36ec5fa-308a-4512-9696-50521688e4f5