Document · PDF

Jaarstukken 2024

Raad besluit 24 juni 2025, gemeente Etten-LeurBij agendapunt: Raadsvoorstel vaststelling Jaarrekening 202423.793 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Wat hebben we gemeten? Indicator Percentage van de mantelzorgers dat hoge belasting ervaart Percentage van de inwoners dat (zeer) tevreden is over het aanbod van (gezondheids-)zorgvoorzieningen in de nabĳe omgeving Waardering cliënten over het (keukentafel-)gesprek met een medewerker van de gemeente over zorg en ondersteuning

Laatste Vorige Laatste meting meting meting 2021 31 % 21 % 2023

71 %

63 %

2023

7,9

8,0

(klanttevredenheidsonderzoek Wmo cĳfer 2022)

Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? De samenwerking tussen de leefcoaches en Wmo-consulenten gaat goed. Tĳdens grootschalig onderhoud kĳken we naar de inrichting van de openbare ruimte. Uitgangspunt is dat alle doelgroepen de buitenruimte zo goed als mogelĳk kunnen gebruiken. We behaalden in 2024 het certificaat dementievriendelĳke gemeente. Niet alleen omdat we op papier voldoen, maar ook omdat de panelgroep dementie heeft aangegeven dat zĳ vinden dat Etten-Leur dit certificaat verdient. We voeren het project Samen Gezond Leven Etten-Leur en de daarin opgenomen doelen en acties uit. Er komen mooie initiatieven van partners en inwoners tot stand, die bĳdragen aan de gezondheid van inwoners (variërend van projecten op gebied van bewegen en valpreventie tot gezond eten). We werken hiermee in de breedte aan preventie en gezondheid. We werken aan de uitvoering van de regioplannen van het Integraal Zorgakkoord. Vooral de lĳnen 'leefstĳl, leefomgeving en kansengelĳkheid' en 'kwetsbare ouderen' lopen goed. Ook op de andere lĳnen 'mentale gezondheid' en 'kansrĳk opgroeien' werken we voortvarend.

Jaarstukken 2024

Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? Met name Avoord en de gemeente melden deelnemers, die passen binnen de doelgroep, aan voor het project community care. Ook andere zorg- en welzĳnspartĳen kunnen deelnemers aanmelden. Dat kan nog beter. Het aantal inwoners met (beginnende) dementie blĳft stĳgen. Blĳvende aandacht is daarom nodig. Dit plan voor preventiemaatregelen heeft een beperkte looptĳd en een beperkt zicht op financiële middelen. Vanaf 2026 ontvangen we minder geld, terwĳl we bepaalde initiatieven op het gebied van gezondheid wel willen borgen. We werken samen met partners om dit ook zonder financiële bĳdrage van de gemeente waar mogelĳk te regelen. Dit blĳft een aandachtspunt. In november 2024 besloot de Algemene Leden Vergadering van de VNG te stoppen met gesprekken over het Integraal Zorgakkoord. Dit leidde tot veel onzekerheid, waardoor alle regionale projecten met een langere doorlooptĳd zĳn stilgezet. Deze zĳn nog niet allemaal opgestart.

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Regisseren Community Care

Omschrĳving Sterke gemeenschappen waarin (kwetsbare) ouderen langer zelfstandig kunnen blĳven wonen.

planning:

Dementievriendelĳke gemeente

Inwoners met (beginnende) dementie en hun mantelzorgers zo lang mogelĳk mee laten doen in de samenleving.

2024

2025

2026

Project samen gezond leven (verbinding lokaal sportakkoord, lokaal preventieakkoord en lifestyle)

Preventiemaatregelen treffen op het gebied van gezondheid, sport en bewegen en lifestyle.

2024

2025

2026

Versterken van de samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars (sociaal en medisch domein)

Samenwerken aan preventie en positieve gezondheid met gezamenlĳke financiering.

2024

2025

2026

2024

Risico's De belangrĳkste risico's in dit programma zĳn: Onderzoek beheersing kosten jeugdzorg en Wmo Het onderzoek naar beheersing van de kosten jeugdzorg en de Wet maatschappelĳke ondersteuning (Wmo) is gestart. Er wordt gezocht naar keuzemogelĳkheden die we kunnen voorleggen aan de gemeenteraad. Doel is een stabilisatie dan wel een krimp van de kosten in het sociale domein. Vraag is of deze keuzes ook gemaakt kunnen en zullen worden. Wordt dit niet gedaan, dan nemen de financiële tekorten verder toe. Kosten jeugdzorg Nog altĳd neemt het beroep op de jeugdzorg toe. De aanmeldingen stegen in 2024 met 19% ten opzichte van 2023. Het lokale project “normaliseren” is gestart. De visie is bepaald, experimenten worden geformuleerd maar effecten zullen niet op korte termĳn zichtbaar zĳn. Ook de (financiële) gevolgen van de hervormingsagenda jeugd zĳn nog onduidelĳk. Door deze ontwikkelingen nemen de financiële tekorten, bĳ geen of beperkte compensatie vanuit het Rĳk de komende jaren, toe.

Jaarstukken 2024

Dekkend zorglandschap De complexiteit van de jeugdzorg neemt toe. In de situatie van hoogcomplexe zorg overschrĳdt de vraag het aanbod ruim. Hierdoor is het zorglandschap in de regio West-Brabant West onvoldoende dekkend. We zĳn genoodzaakt uit te wĳken naar andere regio’s met vaak hogere kosten als gevolg. Vroegtĳdig signaleren schuldenproblematiek Door de oplopende inflatie kunnen meer inwoners in financiële problemen komen. Hierdoor kan de vraag naar ondersteuning toenemen. De financiële middelen en beschikbare capaciteit zĳn echter beperkt. Het risico bestaat dat de gemeente in onvoldoende mate schuldenproblematiek kan signaleren en haar preventiefunctie kan uitvoeren.

Jaarstukken 2024

Verbonden partĳen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma leveren de volgende verbonden partĳen een bĳdrage: • Gemeenschappelĳke Regeling Werkvoorzieningsschap West Noord-Brabant (WVS); • Gemeenschappelĳke Regeling Intergemeentelĳke Sociale Dienst Werkplein Hart van WestBrabant; • Gemeenschappelĳke Regeling Gemeentelĳke Gezondheidsdienst West-Brabant (GGD); • Gemeenschappelĳke Regeling Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV); • Gemeenschappelĳke Regeling voor Geweld in Afhankelĳkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt Crisiszorg West-Brabant; • Gemeenschappelĳke Regeling Schoolverzuim en Voortĳdig Schoolverlaten regio West-Brabant; • Gemeenschappelĳke Regeling Beschermd Wonen regio Breda.

Wat kostte het? Werkelĳk

Begroting

Aangepaste begroting

Werkelĳk

2023

2024

Lasten

-53.325

-53.723

-62.186

-60.126

2.061

Baten

10.593

5.798

11.368

12.363

995

Totaal saldo van baten en lasten programma

-42.732

-47.925

-50.818

-47.763

3.055

-1.463

2. Sociaal (bedragen x € 1.000)

Resultaat

Mutaties eigen vermogen: Toevoeging reserves Onttrekking reserves Resultaat programma

-500

-1.463

917

1.042

1.089

1.085

-4

-42.315

-46.883

-49.729

-48.141

1.589

-500 917

-550 1.042

-42.732

-47.375

Incidenteel Incidentele lasten Incidentele baten Resultaat structureel programma

-1.508 1.085 -49.729

-47.718

1.589

Jaarstukken 2024

Toelichting financieel resultaat We verantwoorden onze financiële cĳfers op hoofdlĳnen. Dat betekent dat we afwĳkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zĳn. De post “overig” gaat steeds over één of meerdere afwĳkingen die kleiner zĳn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zĳn lichten we toe. Bĳ de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000) 1. Lokale onderwĳsagenda

Bedrag 906

2. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden

-906

3. WMO: begeleiding

394

4. WMO: huishoudelĳke ondersteuning

5. WMO: eigen bĳdrage maatwerkvoorzieningen

6. WMO: woonvoorzieningen

7. WMO: Beschermd Wonen

-174

8. Jeugdzorg: jeugdzorg plus gesloten plaatsing

236

9. Jeugdzorg: jeugdbescherming en jeugdreclassering

211

10. Jeugdzorg: afrekening dienstverleningsovereenkomst

11. Jeugdzorg: niet vrĳ toegankelĳke zorg

-243

12. Specifieke Uitkering Integraal Zorg Akkoord (IZA)

230

13. Wet inburgering

229

14. Vergoeding uitvoering toeslagenaffaire

206

15. Specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

121

16. Indexering GR GGD

17. Onderwĳshuisvesting

-57

18. Leerlingenvervoer

-110

19. Herstelkosten noodopvang vluchtelingen

514

20. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden

-514

21. Leefbaarheidsbudget

22. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden

-43

23. Overig Resultaat programma 2

167 1.589

Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp 1. Lokale onderwĳsagenda

Toelichting De lokale onderwĳsagenda is een akkoord tussen gemeente en schoolbesturen. Hierin is vastgelegd hoe onze onderwĳspartners en zorg zich verder ontwikkelen de komende jaren. We ontvangen hiervoor een subsidie vanuit de overheid die we in meerdere jaren gebruiken. Via de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden nemen we het overschot mee naar 2025. 2. Reserve Nog uit te De lokale onderwĳsagenda is een akkoord tussen gemeente en schoolbesturen. Hierin is vastgelegd hoe onze voeren werkzaamheden onderwĳspartners en zorg zich verder ontwikkelen de komende jaren. We ontvangen hiervoor een subsidie vanuit de overheid die we in meerdere jaren gebruiken. Via de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden nemen we het overschot mee naar 2025. 3. WMO: begeleiding In de tweede helft 2024 steeg het aantal inwoners dat een beroep deed op de maatwerkvoorziening begeleiding minder dan waarmee we bĳ de tweede bestuursrapportage rekening hielden. 4. WMO: huishoudelĳke In de tweede helft 2024 stegen de aantallen minder sterk dan we in de eerste helft 2024 zagen. Hierdoor ontstaat ondersteuning een klein overschot op de maatwerkvoorziening huishoudelĳke ondersteuning. 5. WMO: eigen bĳdrage We ontvingen een hoger bedrag van de eigen bĳdragen dan waarmee we in de begroting rekening hielden.

De maatwerkvoorzieningen stĳging van de inkomsten wordt vooral veroorzaakt door de stĳging van het aantal inwoners, dat een beroep doet op de huishoudelĳke ondersteuning. 6. WMO: Het aantal inwoners dat een beroep deed op woonvoorzieningen wisselt per maand. Bĳ de tweede woonvoorzieningen bestuursrapportage raamden we ruim € 130.000 bĳ op basis van de aantallen over de eerste helft 2024. In de tweede helft 2024 deden minder inwoners een beroep op woonvoorzieningen dan waarmee we rekening hielden.

Jaarstukken 2024

Onderwerp 7. WMO: Beschermd Wonen 8. Jeugdzorg: jeugdzorg plus gesloten plaatsing

Toelichting We volgen de jaarrekening van centrum gemeente Breda. Bĳ de tweede bestuursrapportage 2024 raamden we ruim € 1,2 miljoen af. Dit blĳkt achteraf teveel te zĳn geweest. Aansluitend op de door het rĳk gewenste ontwikkeling van de afbouw van Jeugdzorg plaatsten we ook minder jongeren in de gesloten jeugdzorg. Een kanttekening hierbĳ is dat het nog onzeker is of deze ontwikkeling zich in 2025 doorzet. Als er via de rechter een kind gesloten geplaatst wordt, heeft dit onmiddellĳk zĳn uitwerking voor de kosten Jeugdzorg plus. Het aantal door de kinderrechter uitgesproken maatregelen jeugdbescherming en jeugdreclassering daalde in 2024 ten opzichte van 2023. Hierdoor zĳn er minder kosten voor jeugdbescherming en jeugdreclassering.

9. Jeugdzorg: jeugdbescherming en jeugdreclassering 10. Jeugdzorg: De afrekening van de dienstverleningsovereenkomst Jeugdzorg van West Brabant West over 2024 valt goedkoper uit afrekening dan het voorschot dat we voor de samenwerking aan Roosendaal beschikbaar stelden. dienstverleningsovereenkomst 11. Jeugdzorg: niet vrĳ toegankelĳke zorg 12. Specifieke Uitkering Integraal Zorg Akkoord (IZA)

Eind 2024 werden we geconfronteerd met een tweetal bĳzonder complexe en dure jeugdzorgtrajecten die we alleen via maatwerk konden aanpakken. Dit leidde tot extra uitgaven eind 2024. Het doel van IZA is de zorg in de toekomst goed, toegankelĳk en betaalbaar te houden. Een groot deel van de subsidie werd pas in december toegekend. Dit levert een voordeel op.

13. Wet inburgering

We ontvingen een afrekening van de Wet inburgering over 2023. Het aantal inburgeraars bleek hoger dan vooraf door het Rĳk berekend. Van het Rĳk ontvingen we extra geld voor inburgeringstrajecten. We bieden ondersteuning aan slachtoffers van de kinderopvang toeslagaffaire. Het Rĳk vergoedt de kosten van de brede ondersteuning voor 100%. De uitvoeringskosten declareren we op basis van normbedragen van het Rĳk. Onze uitvoeringskosten zĳn lager dan de normbedragen die we daarvoor ontvangen. Het Samen Gezond Leven Etten-Leur (het Etten-Leurse GALA Akkoord) heeft als doel te werken aan een gezonde samenleving in 2040. In 2024 financierden we deels al lopende projecten ten laste van deze specifieke uitkering. Het bedrag dat we hiervoor in de begroting reserveerden was daarom niet nodig. Door een onjuiste verwerking van een indexering is er een voordeel op de bĳdrage aan de Gemeenschappelĳke Regeling Gemeentelĳke Gezondheidsdienst West Brabant (GGD). De schoonmaak- en energielasten van de multifunctionele accommodaties waren hoger.

14. Vergoeding uitvoering toeslagenaffaire 15. Specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) 16. Indexering GR GGD 17. Onderwĳshuisvesting 18. Leerlingenvervoer

In 2024 betaalden we een aantal zeer dure ritten naar speciale voorzieningen in Rotterdam (€ 50.000). Ook het aantal leerlingen dat vervoerd wordt naar speciaal onderwĳs voor doven en blinden nam sterk toe (€ 40.000). Dit zĳn de belangrĳkste oorzaken van het tekort op het budget leerlingenvervoer. 19. Herstelkosten In de jaarrekening van 2023 namen we een resultaatbestemming op van € 514.000 voor toekomstige herstelkosten noodopvang van de locaties waar Oekraïense vluchtelingen worden opgevangen. Deze locaties zĳn nog steeds in gebruik en er vluchtelingen zĳn tot nu toe geen herstelkosten gemaakt. Dit bedrag nemen we via de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden mee naar 2025. 20. Reserve Nog uit te In de jaarrekening van 2023 namen we een resultaatbestemming op van € 514.000 voor toekomstige herstelkosten voeren werkzaamheden van de locaties waar Oekraïense vluchtelingen worden opgevangen. Deze locaties zĳn nog steeds in gebruik en er zĳn tot nu toe geen herstelkosten gemaakt. Dit bedrag nemen we via de reserve Nog uit te voeren werkzaamheden mee naar 2025. 21. Bĳ de vaststelling van de begroting 2025 werd toegezegd het overschot van het leefbaarheidsbudget mee te nemen Leefbaarheidsbudget naar 2025. We vullen dit budget in 2025 aan. Hiermee is ook in 2025 weer € 100.000 beschikbaar. 22.

Reserve Nog uit te Bĳ de vaststelling van de begroting 2025 werd toegezegd het overschot van het leefbaarheidsbudget mee te nemen voeren werkzaamheden naar 2025. We vullen dit budget in 2025 aan. Hiermee is ook in 2025 weer € 100.000 beschikbaar. 23. Overig Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

Jaarstukken 2024

3. Ruimte voor wonen en leven in Etten-Leur We werken aan een groen, levendig en veilig Etten-Leur. Op wĳk- en buurtniveau zorgen we voor een goed voorzieningenniveau en kĳken we waar nieuwe(re) vormen van voorzieningen de ruimte kunnen krĳgen. We werken aan een optimale inrichting van de openbare ruimte en zorgen ervoor dat het onderhoud van openbaar groen, wegen en straten in orde is, nu en in de toekomst. Met adequate preventie en projecten dragen we bĳ aan de versterking van de leefbaarheid en de veiligheid van wĳken en buurten.

Jaarstukken 2024

3.1 Woningbouw Wat wilde de gemeenteraad bereiken? Woningen toevoegen aan onze woningvoorraad zodat er een woning is voor elke EttenLeurenaar, passend bĳ diens inkomen met een diversiteit aan woningen voor jongeren, gezinnen en senioren. We gaan voor gemengde duurzame, veilige wĳken waarin sprake is van sociale samenhang. Maatschappelĳk effect • Er zĳn voldoende passende woningen voor iedere aandachtsgroep. • Wĳken en woningen zĳn duurzaam, de omgeving is veilig en er is sociale samenhang. Wat waren de doelen? 1. Het bouwen van gemiddeld 300 woningen per jaar. 2. De woon- en leefomgeving nodigen uit om naar buiten te gaan, elkaar te ontmoeten en te bewegen. 3. Er is voldoende groen, ruimte voor waterberging, infiltratie en er zĳn voldoende speelvoorzieningen in woonwĳken. 4. Het stimuleren van de verduurzaming van 3.000 woningen. 5. Het realiseren van nieuwe woonvormen om senioren beschut maar zelfstandig te laten wonen. Wat hebben we gemeten? • Aantal gerealiseerde woningen (onderverdeeld naar type, aandachtsgroep en koop/huur) in een jaar. Deze aantallen staan in de paragraaf grondbeleid. • Waarstaatjegemeente.nl Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'. Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat.

Jaarstukken 2024

Wat gaat goed? We vertaalden de Omgevingsvisie verder naar beleidsplannen. Ook onderzoeken we hoe met programma's kunnen gaan werken. Ruimte voor spelen, bewegen, ontmoeten, groen en waterberging werkten we uit in beleidsplannen. Denk aan onder andere het beleidsplan spelen en bewegen 2024 – 2030, de mobiliteitsvisie, het groenplan (ook 2024) en de Hemelwaterverordening. We legden ook vast hoe we onze bestaande woningvoorraad, nieuwe woningvoorraad (en de woonomgeving) inzetten om onder andere senioren beschut en zelfstandig te laten wonen. Dat staat vastgelegd in de Woonzorgvisie 2024-2029. De stimulans om 3.000 woningen te verduurzamen lichten wĳ toe bĳ Duurzaam denken en doen. In 2024 zĳn totaal 233 nieuwe woningen opgeleverd. Het gaat om 128 sociale huurwoningen, 20 middeldure huurwoningen, 3 dure huurwoningen, 20 betaalbare koopwoningen en 62 dure koopwoningen We doorlopen de verschillende stappen van het ontwikkelproces voor het project Life & Garden. We gaven in de gebiedsontwikkeling Haansberg invulling aan de bestuursopdracht om versneld 100 flexwoningen te realiseren vóór 1 januari 2025. Daarbĳ realiseerden we de rotonde Kattestraat-Hoevenseweg versneld. Sinds 2022 hebben we de regie genomen in het gebied en de ideeën voor de nieuw wĳk, overeenkomstig de raadsbesluiten, uitgewerkt in het Masterplan.

Gelĳktĳdig startten we met de woningbouwplannen voor Haansberg-Oost, de zoeklocatie voor de tĳdelĳke school en verkeerskundig op orde aan de hand van een maatregelenpakket. De kaderstelling daarvan ontvangt de raad in het eerste kwartaal van 2025. De visie voor de kantorentrip is afgerond. Die gebruiken we bĳ de intaketafel om nieuwe initiatieven te beoordelen.

Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? Niet alle bouwende partĳen slagen erin planningen te halen. De huidige woningmarkt is complex, waardoor er enige vertraging optreedt in procedures en realisatie. De kaders voor het project Life & Garden lopen vertraging op. Dat komt omdat we met de ontwikkelaar in overleg zĳn over het aantal woningen en de maatvoering ervan. Ook zoeken we verder uit hoe we de ontsluiting van het project vormgeven. Die komt uit op de Bredaseweg en heeft relatie met de ontwikkelingen op Trivium. Raadsbesluiten zĳn en blĳven nodig om te komen tot wĳziging van het omgevingsplan voor Haansberg-Oost en Haansberg als geheel. Vervolgens kunnen we onze bouwplannen realiseren. Aandachtspunten zĳn er met name rondom de afwikkeling van het verkeer.

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024:

Jaarstukken 2024

Naam project Uitwerking en uitvoering omgevingsvisie inclusief inzet op data sturing

Omschrĳving We brengen in beeld wat de opgaven zĳn uit de Omgevingsvisie en plannen die voor de komende jaren. In deze periode maken wĳ een start met de doelen en opdrachten van de omgevingsvisie.

planning: 2024

2025

2026

Diverse woonprojecten (met uitzondering van nieuwe wĳken)

We ronden onder andere de volgende projecten af: Anna van Berchemlaan, Kloostervelden, Markt 9, Hoge Neerstraat 2, Schoenmakershoek-Oost, Spoorlaan 19, Stationsplein 45, Stationsplein 3, Flexwoningen en Wipakker. Verder zetten we actief in op andere minder omvangrĳke projecten binnenstedelĳk waar wenselĳk en mogelĳk.

2024

2025

2026

Lage Vaartkant; Life & Garden en lintbebouwing

We onderzoeken wat de mogelĳkheden voor woningbouw voor deze locatie zĳn.

2024

2025

2026

Haansberg (Oost) Ontwikkeling

Wĳ starten met de gebiedsontwikkeling van Haansberg, met als doel start woningbouw in 2025.

2024

2025

2026

Visie kantorenstrip en wonen

We stellen een visie op voor een eventuele transformatie van de kantorenstrip aan de Bredaseweg naar woonbestemming.

2024

Jaarstukken 2024

3.2 Verkeersafwikkeling Wat wilde de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat voor een goede, duurzame en veilige verkeersafwikkeling door de verkeersstructuur daarop aan te passen. Maatschappelĳk effect • Er is goede verkeersafwikkeling en verkeersdoorstroming in en om Etten-Leur. Wat waren de doelen? 1. Duurzame mobiliteit en specifiek fietsen stimuleren. 2. Keuzemogelĳkheden in mobiliteit bieden voor duurzame verkeersafwikkeling. 3. Het parkeerbeleid wordt geoptimaliseerd. Wat hebben we gemeten? Indicator De totaalscore fietsstad

Laatste Vorige Laatste meting meting meting 2024 3,7 3,6

Aantal verplaatsingen zonder gemotoriseerd voertuig per persoon per dag voor lopen

2023

0,61

0,58

Aantal verplaatsingen zonder gemotoriseerd voertuig per persoon per dag voor fietsen

2023

0,60

0,71

Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? We pasten de apparatuur in de parkeergarage aan. Door gebruik te maken van bestaand materieel van Banakkerterrein konden we dit efficiënt en goedkoop doen. Na de aanpassingen verruimden we de openingstĳden van de garage naar 24 uur per dag, 7 dagen per week. Voor het straatparkeren is in 2024 de scanauto daadwerkelĳk als handhavingsmiddel ingezet. Op dit moment werken we aan het Mobiliteitsplan. Dat is de uitwerking van de Mobiliteitsvisie. De vaststelling van het plan is gepland voor de vierde raadscyclus van 2025 We gunden de studiefase voor de Tunnelalliantie. Dat is de samenwerkingsovereenkomst tussen ProRail en de gemeente Etten-Leur om tot aanleg van de tunnel te komen. We stelden het interne projectteam van de gemeente voor tunnel en oostelĳke randweg samen. Dit team is aan de slag. De eerste strategische aankoop van gronden en gebouwen loopt voorspoedig. We organiseerden de eerste informatieavonden en keukentafelgesprekken. Op die manier informeren en betrekken we de omgeving. Het lobbytraject voor een financiële bĳdrage aan de projecten randweg en tunnel is in volle gang.

We werken aan het mobiliteitsplan. Dit stellen we in de vierde raadscyclus van 2025 vast.

Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben.

Jaarstukken 2024

Wat heeft aandacht nodig? Het inwerking stellen van fiscaal parkeren op het Banakkerterrein heeft duurt langer dan voorzien. Werknemers kunnen al wel gebruik maken van het terrein. De samenwerking met het adviesbureau loopt niet als gepland. Hierdoor liep het vaststellen van het mobiliteitsplan en het opstellen van het uitvoeringsprogramma vertraging op. We moeten de aanbesteding voor onderzoeken en technische uitwerking van de oostelĳke randweg zo spoedig mogelĳk uitvoeren. Dan kunnen we dit blĳven combineren met het project voor de tunnel.

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Evaluatie Parkeerbeleid en parkeerbeleid aanpassen

Omschrĳving We evalueren en optimaliseren ons parkeerbeleid en passen aan de hand van de opgedane leerpunten uit de evaluatie ons

planning: 2024

2025

2026

beleid daarop aan. Gemeentelĳk Verkeers- en Vervoersplan

We maken een verkeers- en vervoerplan waarin aandacht is voor duurzame mobiliteit en een verkeersveilige infrastructuur. Met name de afwikkeling van het verkeer in Haansberg is een belangrĳk aandachtspunt.

2024

Onderzoek spoortunnel

We onderzoeken de mogelĳkheden voor een spooronderdoorgang en starten met een uitvoeringsaanpak waarin we een lobby traject starten om extra inkomsten te realiseren bĳ ketenpartners.

2024

2025

2026

Plan van aanpak en uitvoering verkeersontsluitingen (inclusief tĳdelĳke aanpassingen Etten-Leur Noord)

Na vaststelling van het verkeers-en vervoersplan, komen we met een plan van aanpak om de geadviseerde wĳzigingen in de infrastructuur verder op te pakken.

2024

2025

2026

Jaarstukken 2024

3.3 Verkeersveiligheid Wat wilde de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op het verbeteren van de verkeersveiligheid door zich te focussen op gedrag, infrastructuur en handhaving. De gemeenteraad gaat voor 0 verkeersdoden. Maatschappelĳk effect • Er is veilig gedrag in het verkeer. • De infrastructuur is veilig. Wat waren de doelen? 1. Verkeersveilig gedrag stimuleren en daar bĳ de inrichting van infrastructuur rekening mee houden. 2. Verkeersdoden en ongevallen voorkomen. 3. Het aantal gevaarlĳke verkeerspunten terugdringen. Wat hebben we gemeten? Indicator Het aantal gevaarlĳke punten en hoeveel er daarvan aangepakt zĳn We meten dit niet. We informeerden de raad over deze punten per brief en bĳ de vragen over de begroting in 2023. Aantal verkeersdoden (5-jaars cumulatief) per 100 km weglengte

Laatste Vorige Laatste meting meting meting -

2023

0,3

2,8

Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? We brachten lampjes aan in het wegdek bĳ de fietsoversteken aan bĳ de KSE en bĳ de Lage Vaartkant - Nachtegaal. De lampjes gaan knipperen als er een fietser nadert. We gaven opdracht om verlichting boven de zebrapaden aan de Anna van Berchemlaan te plaatsen. De uitvoering hiervan wordt voorbereid. We verwĳderden paaltjes op fietspaden en oversteekplaatsen voor de fiets. Daar waar we paaltjes laten staan brengen we markering bĳ de paaltjes aan. Zo zĳn deze beter zichtbaar. Ook vervangen we de palen door flexibele palen die veiliger zĳn voor fietsers. In 2024 keken we naar de mogelĳkheden om verlichting te realiseren op het Bolwerk. Er is nu geen aansluitkabel. Daarom onderzochten we verlichting met zonne-energie. We spraken twee aanbieders. Zĳ gaven aan dat er door de begroeiing te weinig lichtopbrengst is. Ook spraken we Rĳkswaterstaat. Zĳ zĳn eigenaar van de grond waar het Bolwerk op ligt. Zĳ zĳn niet negatief over verlichting, maar laten alle onderzoeken en kosten aan Etten-Leur. Nu schrĳven we een plan aan Enexis. Zĳ trekken ook de kabel. Als Enexis akkoord is kunnen we een kostenraming maken.

Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben.

Jaarstukken 2024

Wat heeft aandacht nodig? Enexis kĳkt naar de mogelĳkheden voor het aanbrengen van een kabel voor verlichting op het Bolwerk. Daarna berekenen we de totale kosten. We moeten namens Rĳkswaterstaat daarnaast ook onderzoeken uitvoeren naar lichtoverlast richting de snelweg en de vleermuisroute.

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Aanpak knelpunten verkeersveiligheid

Verlichting fietspaden

planning: Omschrĳving We komen met een aanpak voor de knelpunten uit de 2024 2025 inventarisatie gevaarlĳke verkeerssituaties en lossen deze voor zover dat mogelĳk is op. We leggen (extra) verlichting aan op de Liesbosweg en het

2024

Bolwerk. Hierdoor creëren we een veilig verlichte toegang en ontsluiting voor de fietsers die in de ochtend en avond van deze routes gebruik maken.

Jaarstukken 2024

3.4 Beheer en onderhoud van het openbaar gebied Wat wilde de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een veilige en schone leefomgeving als gegarandeerd basisniveau in alle wĳken en op de bedrĳventerreinen. Maatschappelĳk effect • De leefomgeving is schoon, veilig en voldoet aan de afgesproken normen voor aanleg en beheer. • Het afvalbeleid is duidelĳk voor inwoners en ondernemers. Wat waren de doelen? 1. De aanlegkwaliteit van de leefomgeving voldoet aan CROW niveau A+/A (CROW: kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur). 2. Het beheer en onderhoud van de leefomgeving voldoet aan CROW niveau B of C. 3. Het behalen van de doelen uit het afvalbeleid. Wat hebben we gemeten? Indicator

Laatste Vorige Laatste meting meting meting

Percentage van de leefomgeving dat voldoet aan de afgesproken CROW-normen voor aanleg en onderhoud (op basis van steekproef). Verhardingen

2024

94%

Groen

2024

97%

Meubilair

2024

93%

Verzorging

2024

96%

Totaal huishoudelĳk afval kg per inwoner

2023

470

479

Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? Er wordt veel gecontroleerd op afvaldumpingen. Toch krĳgen we niet de grip op de bĳplaatsingen bĳ sommige pers-locaties. Ondanks dat de persen het vrĳwel altĳd doen plaatsen inwoners toch geregeld afval bĳ. Controles achteraf kosten veel tĳd en leveren telkens minder beboetingen op. Het is daarom dat nu gekeken wordt naar de aanschaf van 4 camera's. In 2024 stelde de gemeenteraad het groenplan vast. In 2025 stellen we een verhardingenplan en een plan voor straatmeubilair op. In deze plannen kĳken we naar het aanpassen van de onderhoudsniveaus zoals gewenst in het college uitvoeringsplan. We voeren het beheer en onderhoud van de openbare ruimte doelmatig uit op het gewenste niveau

Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? De implementatie van de camera's zal in 2025 plaatsvinden waarna de boa's gerichter, in burger, controles kunnen doen op dié momenten dat inwoners bĳplaatsen. Het verhardingplan verder uitwerken en vaststellen in 2025 met de daarbĳ behorende kwaliteitsniveaus

Jaarstukken 2024

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Intensiveren toezicht en handhaving zwerfafval en afvaldumpingen

Omschrĳving We intensiveren het toezicht en de handhaving op zwerfafval en afval dumpingen.

planning: 2024

2025

Beheer openbare ruimte op niveau (groen en uitvoering)

Onderhoudsniveaus vaststellen en organisatie hierop aanpassen om aan afspraken te voldoen. Areaaluitbreiding, uitbesteden of zelf gaan doen in relatie tot beheer en onderhoud hierin meenemen.

2024

2025

Onderhoudsniveaus handhaven op huidig niveau (grĳs-voorbereiding)

Terug naar A, B en C niveau van het CROW (kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur)

2024

Jaarstukken 2024

3.5 Huisvesting bĳzondere doelgroepen Wat wilde de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op voldoende huisvesting van statushouders en andere bĳzondere doelgroepen. Maatschappelĳk effect • Een thuis voor alle aandachtsgroepen. Wat waren de doelen? 1. Samen met woningcorporaties zorgen voor voldoende (tĳdelĳke) en betaalbare huisvesting voor: - statushouders; - spoedzoekers; - arbeidsmigranten; - sociaal en medisch urgenten; - uitstroom uit intramurale instelling; - Oekraïense vluchtelingen. 2. Voldoende en kwalitatief goede huisvesting van arbeidsmigranten binnen de kaders van het raadsbesluit op 7 februari 2022. Wat hebben we gemeten? Indicator Aantal beschikbaar gestelde woningen voor het totaal van hieronder genoemde aandachtsgroepen

Laatste Vorige Laatste meting meting meting 2024

Statushouders

Arbeidsmigranten (1 grootschalig gebouw)

250

Door- en uitstroom kwetsbare groepen (beschermd wonen en maatschappelĳke opvang)

Spoedzoekers

Medisch urgenten

Andere urgenten

Opvang Oekraïners (2 locaties)

128

Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? We realiseerden de taakstelling voor statushouders. Daarnaast is er een eerste project grootschalige huisvesting voor 65 arbeidsmigranten gerealiseerd.

Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? --

Jaarstukken 2024

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Projecten huisvesting van arbeidsmigranten/ asielzoekers/ spoedzoekers/doorstromers

Omschrĳving We werken mee aan oplossingen voor huisvesting van de genoemde doelgroepen en waar de markt niet met oplossingen komt, zorgen we zelf in samenwerking met Alwel voor passende woonoplossingen.

planning: 2024

2025

2026

Risico's De belangrĳkste risico's in dit programma zĳn: Capaciteit en snelheid van bouwprocessen Het bouwen van 300 woningen per jaar, onder andere in de nieuwe wĳk Haansberg, kan vertraging oplopen door bĳvoorbeeld een tekort aan bouwmaterialen, arbeidskrachten en problemen bĳ de uitgifte van bouwvergunningen. Vertraging in dit proces kan tot forse rentelasten leiden. Toenemende congestie op het netwerk Door toenemende congestie op het elektra netwerk, kan het bouwen van woningen, uitbreiding van industriegebieden en het realiseren van maatschappelĳke voorzieningen, lastiger, later of niet meer gerealiseerd worden. Ruimtelĳke planning en gemeenschapsbetrokkenheid Het creëren van een woon- en leefomgeving die uitnodigt tot activiteit en ontmoeting vereist zorgvuldige ruimtelĳke planning en betrokkenheid van de gemeenschap. Deze processen zĳn in de afgelopen jaren door verharding van de samenleving intensiever en complexer geworden. Dit leidt in toenemende mate tot langere procedures. Complexiteit van infrastructurele projecten Het uitvoeren van grote infrastructurele projecten kan complex zĳn vanwege technische en financiële beperkingen. Dit kan de volledige uitvoering belemmeren (bĳvoorbeeld de realisatie van de tunnel bĳ de Lage Vaartkant).

Vervangingsopgave van riolering en verhardingen De komende jaren voorzien we een grote vervangingsopgave van de riolering en verharding in de naoorlogse wĳken. Het wordt steeds moeilĳker om vakbekwame medewerkers te vinden en de instroom van nieuwe studenten in de opleidingen is laag. Hierdoor wordt het lastiger om de gewenste kwaliteit te behouden. Dit kan leiden tot ongewenste situaties zoals slechtere wegen of kapotte riolering.

Jaarstukken 2024

Verbonden partĳen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma levert de volgende verbonden partĳ een bĳdrage: • Gemeenschappelĳke Regeling West-Brabants Archief (WBA); • Coöperatie Parkeerbeheer Zuidwest Nederland UA.

Wat kostte het? Werkelĳk

Begroting

Aangepaste begroting

Werkelĳk

2023

2024

-29.214

-34.904

-49.886

-29.225

20.661

17.098

20.922

36.317

16.078

-20.239

-12.116

-13.982

-13.570

-13.147

423

Toevoeging reserves Onttrekking reserves

-2.642

-2.092

-5.005

-2.913

1.078

836

871

3.302

2.431

Resultaat programma

-13.680

-15.238

-14.791

-14.851

-60

Incidentele lasten Incidentele baten

-2.177 677

-2.293 833

Resultaat structureel programma

-12.180

-13.778

3. Ruimte voor wonen en leven (bedragen x € 1.000) Lasten Baten Totaal saldo van baten en lasten programma

Resultaat

Mutaties eigen vermogen:

Incidenteel

Jaarstukken 2024

-3.301 2.408 -14.791

-13.958

-60

Bedrag

1. Parkeren

137

2. Volkshuisvesting

3. Kabels en leidingen

4. Openbare orde

-45

5. Zwembad De Banakker

-165

6. Grondexploitatie

482

7. Reserve grondexploitatie

-482

8. Riolering algemeen

111

9. Rioolrechten

127

10. Voorziening riolering

-238

11. Overig

-169

Resultaat programma 3

-60

Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Parkeren

5. Zwembad De Banakker

Door de inzet van de scanauto handhaven we beter en nam het aantal parkeerboetes toe. De bereidheid om te betalen is hoger en er zĳn meer parkeervergunningen verstrekt. De scanauto werd een half jaar ingezet. We maakten kosten voor woonzorganalyse in 2023 en 2024. Na afronding zĳn de kosten doorbelast aan meerdere gemeenten en woningcorporaties. Voor het aanleggen van het glasvezelnetwerk door KPN ontvangen we een aanvullende vergoeding voor het toezicht tĳdens de werkzaamheden. In 2024 plaatsten we een camera op de Markt. De gemeente Breda leest deze camera uit. We sloten met hen hiervoor een overeenkomst. Deze kosten zĳn extra ten opzichte van voorgaande jaren. Energieafrekeningen over 2022 en 2023, terugbetaling subsidie, gepland extra onderhoud en indexering onderhoudscontract (ook over oude jaren).

6. Grondexploitatie

Verschillende winstnemingen, saneringen boekwaarde en afdrachten reserves grondbedrĳf.

7. Reserve grondexploitatie 8. Riolering algemeen

Verschillende winstnemingen, saneringen boekwaarde en afdrachten reserves grondbedrĳf.

2. Volkshuisvesting 3. Kabels en leidingen 4. Openbare orde

9. Rioolrechten 10. Voorziening riolering 11. Overig

Het kost extra tĳd om geplande grote rioolwerkzaamheden uit te voeren onder andere door inspraakprocedures, levertĳd materialen en wachttĳd bĳ nutsbedrĳven. Hierdoor zĳn investeringen vertraagd. De kosten van rente en afschrĳving zĳn lager. We ontvingen dit jaar nabetalingen van rioolheffing van grootverbruikers. Het bedrag wordt achteraf berekend op basis van het waterverbruik. Het saldo op het product riolering is gestort in de voorziening riolering Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

Jaarstukken 2024

4. Economie en werk in Etten-Leur Samen met ondernemers, inwoners en andere partners werken we aan een gezonde economie met volop kansen voor iedereen. We stimuleren het toegroeien naar een volledig circulaire economie in 2050 en geven daarin als gemeente zelf het goede voorbeeld. Werken biedt de mogelĳkheid om in ons levensonderhoud te voorzien en is een belangrĳke basis om mee te doen in onze samenleving. Een goed ondernemersklimaat met aantrekkelĳke werkgelegenheid, ook voor mensen met een beperking en een afstand tot de arbeidsmarkt, is daarom van groot belang. We werken aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt, de verbinding van onderwĳs met ondernemers, het aantrekken van arbeidsintensieve bedrĳven die van toegevoegde waarde zĳn, een goed vestigingsklimaat en aantrekkelĳke vitale bedrĳventerreinen. Voor het goed benutten van arbeidspotentieel blĳven we inzetten op een goede aansluiting tussen het onderwĳs en de arbeidsmarkt.

Jaarstukken 2024

4.1 Zo veel mogelĳk mensen aan het werk Wat wilde de gemeenteraad bereiken? Iedereen kan meedoen en zo veel mogelĳk mensen gaan aan het werk. Ook vrĳwilligerswerk is werk; het doel is dan om daar waar mogelĳk in te stromen op de arbeidsmarkt. Als dat laatste niet lukt, dan is het belangrĳk dat mensen een zinvolle dagbesteding hebben. Maatschappelĳk effect • Zo veel mogelĳk Etten-Leurenaren hebben betaald werk. • Ook Etten-Leurenaren, die niet kunnen werken, doen mee door vrĳwilligerswerk te doen of een zinvolle dagbesteding te hebben. Wat waren de doelen? 1. Het terugdringen van het aantal Etten-Leurenaren, dat niet werkt. 2. Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt begeleiden naar werk of dagbesteding. 3. Het voorkomen van armoedeval . 1

Wat hebben we gemeten? Indicator Aantal personen per 1.000 inwoners met bĳstandsuitkering (18 jaar en ouder) Percentage van de beroepsbevolking dat werkzaam is ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking (netto arbeidsparticipatie)

Laatste Vorige Laatste meting meting meting 2024 28 28 2023

72 %

74 %

Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? In het vierde kwartaal 2024 is de eerder vastgestelde regionale arbeidsmarktagenda uitgewerkt in een regionaal uitvoeringsplan. Dit plan bevat meerdere actielĳnen voor ondernemers, onderwĳsinstellingen, gemeenten en uitvoeringsorganisaties. Deze organisatie werken samen aan het bevorderen van de afstemming tussen onderwĳs en bedrĳfsleven en het bevorderen van de instroom van werkzoekenden met een afstand tot de arbeidsmarkt. Om het optreden van armoedeval terug te dringen, stemde de gemeenteraad in november 2024 in om de inkomensgrens voor de individuele inkomenstoeslag per 1 januari 2025 ver verhogen van 100% naar 105%.

Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? Jaarlĳks wĳzigt de hoogte van toeslagen, waardoor het omslagpunt voor het optreden van armoedeval kan veranderen.

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024:

Armoedeval is de situatie waarin iemand vanuit de bĳstand gaat werken en er daardoor financieel op achteruit gaat.

Jaarstukken 2024

Naam project Uitwerken visie Werken aan Onderwĳs en Human Capital agenda.

Omschrĳving Goede samenwerking stimuleren tussen gemeente, (voortgezet) onderwĳs en bedrĳfsleven om schoolverlaters zoveel mogelĳk rechtstreeks door te laten stromen naar de arbeidsmarkt.

planning:

Onderzoek naar armoedeval

Onderzoek naar armoedeval en waar nodig beperken/ voorkomen van armoedeval.

2024

Jaarstukken 2024

2024

4.2 Het versterken van de economie Wat wilde de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een sterke lokale economie die voorbereid is op de kansen en uitdagingen van de toekomst. Maatschappelĳk effect • Een sterke lokale economie die voorbereid is op de toekomst. Wat waren de doelen? 1. Goed ondernemersklimaat. 2. Ruimte voor gevestigde bedrĳven om uit te breiden. 3. Binnen de mogelĳkheden bĳ inkoop voorrang geven aan Etten-Leurse bedrĳven. 4. Tegengaan van leegstand en revitaliseren van bestaande bedrĳventerreinen. Wat hebben we gemeten? Indicator Aantal vestigingen van bedrĳven per 10.000 inwoners.

Laatste Vorige Laatste meting meting meting 2024 1.264 1.267

(Waarstaatjegemeente/KvK cĳfer 2024, 1e kwartaal)

Stĳging op ranking MKB-vriendelĳkste gemeente. (indicator vervalt omdat deze niet meer bestaat)

2020

(ranking 2020: plaats 57)

Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? We startten met het maken van een plan om bedrĳventerreinen weer levendig en aantrekkelĳk te maken. Het onderzoek naar de investeringsbereidheid is afgerond. Het traject voor de centrumvisie is opgestart en in 2025 worden hier verdere stappen in gemaakt. Ook leggen we dan het uitvoeringsprogramma voor aan de raad. Het programma vrĳetĳdseconomie en herontwikkeling centrum wordt (op onderdelen) vervlochten in het uitvoeringsprogramma centrumvisie. Verkoop van Fri-Jado locatie vindt medio 2025 plaats. We voerden in 2024 bedrĳfsbezoeken uit. Ook vonden er collegevergaderingen bĳ bedrĳven plaats.

Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? De organisatiegraad in de winkelgebieden moet worden vergroot. Dan kunnen gemeente, vastgoedeigenaren en ondernemers gezamenlĳk projecten starten en uitvoeren.

Jaarstukken 2024

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Duurzame en toekomstbestendige bedrĳventerreinen (zie ook 5.4) en revitalisering bedrĳventerreinen door actief grondbeleid (revitaliseringsfonds)

planning: Omschrĳving We zetten actief in op de ontwikkeling van toekomstbestendige 2024 2025 bedrĳventerreinen. Daar waar nodig zetten we actief grondbeleid, betere benutting van gronden en panden (label C) in om de revitalisering te bespoedigen. We maken daarbĳ (bĳ voorkeur) gebruik van een revitaliseringsfonds (nog op te richten). We onderzoeken de investeringsbereidheid bĳ ondernemers om sneller stappen te zetten om duurzaam en toekomstbestendig te ondernemen.

Versterken lokaal ondernemerschap

We initiëren projecten en gaan actief inzetten om het lokaal ondernemerschap te versterken, zoals bĳ het winkelcentrum. Daarnaast zullen we de organisatiegraad bĳ lokale ondernemers stimuleren.

2024

Acquisitie verkoop bedrĳventerrein (FriJado)

We zetten actief in op de verkoop van de beschikbare bedrĳfsgronden.

2024

Accountmanagement

We zetten adequaat accountmanagement in om verbindingen te realiseren, te weten wat er speelt, bedrĳven en starters te laten groeien en beter in te spelen op economische kansen voor Etten-Leur.

2024

Jaarstukken 2024

2026

2025

2026

2025

2026

4.3 Toerisme en recreatie Wat wilde de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat voor een groei naar een duurzame vrĳetĳdseconomie. Meer evenementen in het bĳzonder voor de jongeren onder de 18 en het beter benutten van onze parken. Maatschappelĳk effect • Een duurzame vrĳetĳdseconomie. • Etten-Leur is aantrekkelĳk voor vrĳetĳdsbesteding door inwoners en bezoekers. • Culturele voorzieningen zĳn voor iedereen toegankelĳk in aanbod en gebruik. Wat waren de doelen? 1. Een duurzaam en aantrekkelĳk vestigingsklimaat voor toerisme, recreatie en vrĳe tĳd. 2. Er zĳn voldoende culturele voorzieningen en activiteiten. 3. Het wegnemen van onnodige regels voor ondernemers in toerisme en recreatie. 4. Het aantrekkelĳker maken van de Markt door onder andere een autovrĳe of autoluwe markt. 5. Het stimuleren en/of faciliteren van evenementen voor jongeren onder de 18 jaar. 6. Levendige parken waar inwoners en bezoekers graag gebruik van maken. 7. We vermarkten Etten-Leur beter. Wat hebben we gemeten? Indicator Aantal toeristen met overnachting

Laatste Vorige Laatste meting meting meting 2023 90.422

Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? De digitale matrixborden zĳn geplaatst. Het plan van de wegwĳzers naar toeristische plekken voeren we in 2025 uit. Ook het plan voor het ruiter- en menroutenetwerk voeren we in 2025 uit. De status van Van Gogh Nationaal Park is toegekend. Het onderzoek naar autoluw maken van de Markt maakt onderdeel uit van het Mobiliteitsplan. De uitvoeringsagenda vrĳetĳdseconomie koppelen we aan het uitvoeringsplan van de Centrumvisie.

Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? --

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024:

Jaarstukken 2024

Naam project Versterking vrĳetĳdseconomie (project Oderkerkpark, Van Gogh Nationaal Park, doorontwikkeling cultuurhuis Nobelaer)

Jaarstukken 2024

planning: Omschrĳving Realiseren van een duurzaam en aantrekkelĳk 2024 2025 vestigingsklimaat voor toerisme, recreatie en vrĳe tĳd. Hiervoor stellen we in 2022 een uitvoeringsprogramma toerisme op wat in 2023-2024 en 2025 wordt uitgevoerd.

2026

4.4 Een levendig centrum Wat wilde de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op het versterken van de regiofunctie van Etten-Leur door voorwaarden te scheppen voor levendige en aantrekkelĳke winkelcentra. Maatschappelĳk effect • Winkelgebieden zĳn levendig, aantrekkelĳk en leefbaar. • Versterken van de regiofunctie van Etten-Leur. Wat waren de doelen? 1. Bĳdragen aan en investeren in het aantrekkelĳk maken en/of houden van winkelgebieden voor winkeliers, bezoekers en bewoners. 2. Stimuleren en ondersteunen van activiteiten in winkelgebieden. Wat hebben we gemeten? Indicator Percentage gestarte MKB-vestigingen per 10.000 inwoners

Laatste Vorige Laatste meting meting meting 2024 31,2 26,4

Percentage gestopte MKB-vestigingen per 10.000 inwoners

2024

26,7

37,9

Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? Rond de zomer ontvingen we een aangepast plan voor de herontwikkeling van het winkelcentrum. Momenteel beoordelen we dat. Zodra we globale overeenstemming bereiken kan het participatietraject worden opgestart. Het traject voor de centrumvisie is opgestart. In 2025 zetten we hier verdere stappen in. Ook leggen we het uitvoeringsprogramma voor aan de raad. Het programma vrĳetĳdseconomie en herontwikkeling centrum nemen we (op onderdelen) op in het uitvoeringsprogramma centrumvisie.

Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? --

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024:

Jaarstukken 2024

Naam project Herontwikkeling Winkelcentrum

Omschrĳving We werken actief mee aan de herontwikkeling van het winkelcentrum. We kĳken ook wat het centrum nodig heeft om levendig en toekomstbestendig te blĳven. Denk hierbĳ aan vergroening, vierkante meters voor detailhandel, woningbouw, maatschappelĳke activiteiten, autoluwe Markt en versterking lokaal ondernemerschap.

planning:

Uitwerken visie levendig en toekomstbestendig centrum

We werken het advies om te komen tot een levendig en toekomstbestendig winkelcentrum uit. De acties die hieruit voortkomen voeren we daarna uit.

2024

Jaarstukken 2024

2024

2025

4.5 Agrarische sector Wat wilde de gemeenteraad bereiken? Het behouden van een vitaal, leefbaar en aantrekkelĳk buitengebied met ruimte voor economische activiteiten. Maatschappelĳk effect • Vitaal, leefbaar en aantrekkelĳk buitengebied. • Verduurzamen van het buitengebied. Wat waren de doelen? 1. In het buitengebied is ruimte voor economische activiteiten en herbestemming van vrĳkomende agrarische bebouwing. 2. Toeristisch-recreatief gebruik van het buitengebied stimuleren. Wat hebben we gemeten? De actuele cĳfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'. Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? 1) In 2024 formuleerden we samen met onze buitengebiedpartners de bestedingsdoelen voor de reserve 'Kwaliteitsverbetering landschap'. Binnen die doelen worden nu elk jaar concrete bestedingen voorgesteld via de paragraaf 'Grondbeleid', onderdeel 'Kwaliteitsverbetering landschap' van de begroting. Project is afgewerkt en loopt voortaan mee in de jaarlĳkse begrotingscyclus. 2) Op 16 december 2024 vond een gedachtewisseling met de gemeenteraad plaats over diverse buitengebied-onderwerpen. De betreffende toezegging is daarmee afgewerkt.

Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? In de bĳeenkomst met de raad op 16 december 2024 zĳn diverse wensen en vragen besproken. Die willen we verder verkennen.

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering landschap

Omschrĳving Voor de uitvoering van de Omgevingsvisie stellen we een uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering landschap op.

planning: 2024

Jaarstukken 2024

Risico's De belangrĳkste risico's in dit programma zĳn: Samenwerking bĳ de ontwikkeling van de centrumvisie Als de samenwerking tussen enerzĳds de ondernemers onderling en anderzĳds met de gemeente niet beter wordt, heeft dit negatieve effecten op de langere termĳn. Het centrumgebied zal minder aantrekkelĳk worden en vestiging van nieuwe ondernemers zal uitblĳven. Arbeidsmarkt dynamiek Het terugdringen van het aantal niet-werkenden kan bemoeilĳkt worden door economische schommelingen, waardoor er mogelĳk onvoldoende banen beschikbaar zĳn. Effectiviteit van begeleidingsprogramma's We willen inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt begeleiden naar werk of dagbesteding. Of dit lukt is afhankelĳk van de effectiviteit van begeleidingsprogramma en van de bereidheid van werkgevers om deze doelgroep in dienst te nemen. Armoedeval en sociaal vangnet Het voorkomen van armoedeval vereist nauwkeurige afstemming van financiële prikkels en een sociaal vangnet. Zonder deze afstemming kan het stimuleren van werk leiden tot verlies van sociale voorzieningen, waardoor mensen terughoudend worden om (meer) te gaan werken.

Jaarstukken 2024

Verbonden partĳen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma levert de volgende verbonden partĳ een bĳdrage: • N.V. Rewin (Regionale Ontwikkelingsmaatschappĳ Rewin West-Brabant).

Wat kostte het? 4. Economie en werk (bedragen x € 1.000) Lasten Baten Totaal saldo van baten en lasten programma

Werkelĳk

Begroting

Aangepaste begroting

Werkelĳk

Resultaat

2023

2024

-29.044

-28.722

-28.599

-28.780

-181

11.363

13.269

14.098

14.162

-17.682

-15.453

-14.501

-14.618

-117

Mutaties eigen vermogen: Toevoeging reserves Onttrekking reserves Resultaat programma

-117

170

-17.799

-15.283

-14.331

-14.448

-117

-70 -

-100 170

-17.729

-15.353

Incidenteel Incidentele lasten Incidentele baten Resultaat structureel programma

170 -14.331

-14.618

-117

Jaarstukken 2024

Bedrag

1. Participatie - bĳstand

-183

2. Participatie - schuldhulpverlening

-90

3. Overig

156

Resultaat programma 4

-117

Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Participatie - bĳstand

De uitkeringskosten zĳn hoger dan verwacht. De uitkeringsnormen zĳn gekoppeld aan de ontwikkeling van het wettelĳk minimumloon. Het minimumloon en daarmee de uitkeringskosten stegen sterker dan waar het Werkplein in zĳn begroting rekening mee hield. Er zĳn meer kosten gemaakt bĳ de Kredietbank. De Kredietbank helpt de inwoners ondersteuning bĳ schuldhulpverlening. Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

2. Participatie schuldhulpverlening 3. Overig

Jaarstukken 2024

5. Duurzaam denken en doen in Etten-Leur Duurzaam denken en doen gaat om het vinden van evenwicht tussen ecologische, economische en sociale belangen: we kĳken naar de huidige behoeften die mensen hebben en hoe die in de toekomst ontwikkeld kunnen worden zonder dat de mensen, het milieu of de economie in gevaar komen. Het is dus een zeer breed begrip en raakt in veel opzichten ons leven en onze omgeving. Duurzaamheid is meer dan alleen energie duurzaam opwekken. Het gaat ook om klimaat, behoud van natuur, voorkomen en hergebruiken van afval, biodiversiteit en circulaire economie. Samen hebben we de opgave onze leefomgeving goed door te geven aan volgende generaties. Samen met inwoners, regiogemeenten en partners als woningcorporaties, waterschap, energieleveranciers, netbeheerders, landbouw- en natuurorganisaties en ontwikkelaars werken we aan duurzame oplossingen.

Jaarstukken 2024

5.1 Duurzaam wonen Wat wilde de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad wil minimaal 3.000 woningen verduurzamen. Maatschappelĳk effect • Woningen en wĳken verduurzamen. Wat waren de doelen? 1. Minimaal 3.000 woningen verduurzamen. 2. Integrale benadering van de aanpak bĳ voorbereiding en uitvoering. 3. Energiebesparing stimuleren en realiseren. 4. Aantal zonnepanelen bĳ particulieren. Doel 2030 (95.000) - 2022 (61.440). Wat hebben we gemeten? Indicator Aantal verduurzaamde woningen. Zie de toelichting.

Laatste Vorige Laatste meting meting meting -

Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? We zĳn actief betrokken bĳ de Regionale Energie Strategie West-Brabant. Daar maken we plannen om verdere opwek van duurzame energie mogelĳk te maken. Het aantal energie-adviezen en warmtescans steeg flink naar 739. Inwoners hoeven de kosten niet meer zelf voor te schieten. Ook het aantal isolatiemaatregelen is goed gestegen naar 338, al is er nog genoeg ruimte voor verbetering. We hebben daarom de subsidie voor isolatiemaatregelen verhoogd, versoepeld en aangepast op de landelĳke subsidieregeling Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing. Het aantal zonnepanelen steeg naar afgerond 210.000 stuks, een plus van 13% in 2024. Om de mogelĳkheden voor isolatie gemakkelĳk inzichtelĳk te maken, zĳn we de samenwerking gestart met Smart-Twin. Inwoners kunnen simpel een quick-scan invullen, en samen met DuurSaam Etten-Leur een breder advies krĳgen. Samen met woningcorporatie Alwel is het project voor het verduurzamen van gespikkeld bezit in Banakkers gestart. Gespikkeld bezit zĳn huur- en koopwoningen in hetzelfde woningblok. De intentie tot samenwerking is met elkaar besproken. In de eerste helft van 2025 gaan we actief met inwoners in gesprek over de mogelĳke maatregelen. De start van Alwel is in het eerste kwartaal van 2026.

We zetten een wĳkaanpak op voor het isoleren van woningen in Banakkers en Centrum Oost. We hadden bĳ de start 750 tegoedbonnen voor nieuw energiezuinig witgoed. Daarna hebben we nog een extra aantal inwoners geholpen die op de wachtlĳst stonden. Daarmee schaften 763 huishoudens een nieuw energiezuinig witgoedapparaat aan. Er zĳn tot eind 2024 ongeveer 1.000 adviezen voor energiebesparing verstrekt, met een gemiddelde besparing van € 262 per huishouden. Inwoners die hebben deelgenomen zĳn tevreden en geven het een gemiddelde score van een 8,2.

Jaarstukken 2024

Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? Netcongestie (een overvol elektriciteitsnet) is een blĳvend probleem. Zoveel mogelĳk lokaal gebruik van opgewekte energie wordt de toekomst. Communicatie over de subsidieregelingen voor isolatie en zonnepanelen heeft aandacht nodig. De subsidieregelingen van de gemeente en van het Rĳk zĳn goed op elkaar afgestemd. We kunnen nu grootschaliger gaan communiceren, zodat nog meer inwoners er gebruik van gaan maken. De communicatie richting inwoners over verduurzamen van woningen heeft aandacht nodig. Specifiek het bereiken van inwoners die niet vanuit zichzelf gemotiveerd zĳn. We hebben een goede basis staan voor inwoners om aan de slag te gaan. Die bestaat uit subsidies, gratis advies en een persoonlĳk platform (Smart-Twin) om maatregelen te treffen. Nu komt het erop aan dat inwoners deze ondersteuning begrĳpen en goed weten te vinden. Daarnaast blĳft het soorten management plan een aandachtspunt. Inwoners weten te weinig af van de dieren die hieronder vallen en de maatregelen die ze moeten nemen. Wanneer in de toekomst een soortgelĳke regeling voor energiezuinig witgoed komt, moeten we overwegen of we dit nogmaals uitbesteden of dat we deze regeling ook zelf kunnen opzetten.

Het lukt de uitvoerende partĳ Energiebox onvoldoende om de doelgroep 'energie-armoede' over te halen om deel te nemen, ondanks het voorgestelde verbeterplan. Daarover gaan we met elkaar in overleg.

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Regionale Energie Strategie (RES)

Omschrĳving Klimaatdoelstellingen voor 2030 en vervolgens 2050 halen. Focus vanuit RES ligt bĳ "zon op dak".

planning: 2024

2025

2026

Transitievisie Warmte (TVW)

In 2050 is iedereen van het gas af. Start met verduurzamen van woningen. Deze raadsperiode 3.000 woningen verduurzamen, met name inzet op isoleren van oudere woningen.

2024

2025

2026

Transitievisie Warmte (TVW) voorbeeldwoningen aardgasvrĳ ready

We werken toe naar een aardgasvrĳe gemeente in 2050. Het verduurzamen van woningen roept vragen op bĳ inwoners. Met het maken van aardgasvrĳ-ready voorbeeldwoningen in de wĳk maken we duurzame maatregelen tastbaar en concreet.

2024

2025

2026

Witgoedregeling voor bestrĳden van energiearmoede

We bieden inwoners uit de doelgroep de mogelĳkheid om een oud witgoed apparaat om te ruilen voor een energiezuinige variant.

2024

2025

2026

Klussendienst voor bestrĳden van energiearmoede

Huishoudens die te maken hebben met energiearmoede worden door een klussendienst benaderd en voorzien van kleine energiebesparende maatregelen en praktische tips om de energierekening structureel te verlagen.

2024

2025

2026

Jaarstukken 2024

5.2 Duurzame woon- en leefomgeving Wat wilde de gemeenteraad bereiken? Een duurzame woon- en leefomgeving creëren en een duurzame gemeente zĳn. Maatschappelĳk effect • Duurzame woon- en leefomgeving creëren. • Duurzame gemeente zĳn. Wat waren de doelen? 1. Hittestress, wateroverlast en droogte voorkomen. 2. We beheren de gemeentelĳke riool- en watervoorziening doelmatig en duurzaam om het (afval)watersysteem toekomstbestendig te maken. 3. Gebruik van fiets en openbaar vervoer stimuleren. 4. De gemeente geeft zelf het goede voorbeeld in duurzaamheid. 5. De gemeentelĳke panden zĳn duurzaam. Wat hebben we gemeten? Indicator Het duurzaamheidslabel van de gemeentelĳke panden De huidige en toekomstige labels staan in het duurzaamheidsplan dat we in 2023 opstelden. Percentage oppervlakte van groen Percentage oppervlakte van bomen

Laatste Vorige Laatste meting meting metin 2021

44,5 %

2021

20,0 %

Wat is de stand van zaken? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? We voeren de gemeentelĳke zorgplichten en watertaken uit volgens het vastgestelde Gemeentelĳk Waterplan Met de vaststelling van de verschillende beleidsplannen wordt klimaatadaptatie steeds beter meegenomen in de verschillende disciplines. Hierdoor worden aanpassingen aan onze openbare ruimte steeds klimaatadaptiever uitgevoerd. Het verduurzamen van het stadskantoor gaat van start met de verbouwing van de begane grond. Voor de parkeergarage kozen we ervoor naast de verduurzaming van de verlichting ook een parkeergeleidingssysteem te onderzoeken. Hiervoor publiceren we de aanbesteding. Voor alle overige panden volgen we het vastgestelde accommodatiebeleid.

Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? --

Acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024:

Jaarstukken 2024

Naam project Gemeentelĳk waterplan in relatie tot klimaatadaptatie

Omschrĳving Een gemeentelĳk Waterplan beschrĳft de bĳdrage van de gemeentelĳke zorgplichten en watertaken.

planning:

Klimaatadaptatie beleid en uitvoering.

Klimaatbestendig inrichten van het stedelĳk en landelĳk gebied met koppeling aan vergroten biodiversiteit en het vergroten van de hoeveelheid groen in de leefomgeving.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=EttenLeur&id=1de12986-f89c-4884-ba28-9b3e63e76fc0