Concept - begroting Etten-Leur 2025
Tekst van het document
32
Begroting 2025-CONCEPT
Financiële ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we wel toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
2028
Actualisatie begroting 2024-2028 1. Jeugdzorg - Zorg in natura
-1.100
-1.100
-1.100
-1.100
-1.100
2. Jeugdzorg - Zorg in natura indexering
0
-600
-600
-600
-600
3. Jeugdzorg - Jeugdprofessionals
0
-96
0
0
0
4. Jeugdzorg - Plus
132
0
0
0
0
5. Jeugdzorg - dienstverleningsovereenkomst
50
0
0
0
0
6. Wmo - indexering Wmo voorzieningen
-462
-346
-346
-449
-449
7. Wmo - huishoudelijke ondersteuning
-338
-338
-338
-338
-338
8. Wmo - Begeleiding
-204
-204
-204
-204
-204
9. Wmo - vervoersvoorzieningen
-181
-181
-181
-181
-181
10. Wmo - Persoonsgebonden budget
-117
-117
-117
-117
-117
11. Wmo - woonvoorzieningen
-125
-125
-125
-125
-125
12. Wmo - rolstoelen
60
60
60
60
60
13. Wmo: Beschermd Wonen
291
0
0
0
0
14. Wmo: Beschermd Wonen
775
685
0
0
0
15. Wmo: Beschermd Wonen
159
159
159
159
159
16. Participatie inburgering
-178
240
350
350
350
17. Leerlingenvervoer
-130
-85
-85
-85
-85
18. Onderwijs Achterstanden Beleid
57
57
57
57
57
19. Kinderopvang Sociaal Medische Indicatie
-80
-80
-80
-80
-80
20. Energiecompensatie maatschappelijke organisaties
500
0
0
0
0
21. Geweld in Afhankelijkheidsrelaties
-41
-105
-105
-105
-105
22. GGD West-Brabant
0
-58
-156
-257
-363
23. Opvang Oekraïners
-3.882
0
0
0
0
24. Opvang Oekraïners
3.882
0
0
0
0
0
0
-1.200
-1.200
-1.200
26. Overig
493
317
321
341
341
Totaal wijzigingen
-439
-1.917
-3.690
-3.874
-3.980
25. Algemene uitkering (septembercirculaire 2024)
Begroting 2025-CONCEPT
33
2.1 Iedereen moet mee kunnen doen Wat wil de gemeenteraad bereiken? Iedereen moet mee kunnen doen in Etten-Leur. De gemeenteraad zet in op het voorkomen dat jongeren vertrekken en zorgt ervoor dat ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. De gemeente moet voorkomen dat mensen tussen wal en schip vallen, in een armoedesituatie terechtkomen of grotere (gezondheids-)problemen krijgen. Ook gaat de raad voor een dementievriendelijke gemeente. Dat alles vraagt om meer activiteiten die gericht zijn op preventie, goede ondersteuning, zorg, hulpverlening, algemene voorzieningen, sport- en cultuurvoorzieningen. Ook hierbij is de menselijke maat leidend en doen we dit samen met de inwoners, ondernemers, verenigingen, instellingen en andere partners door goede communicatie en participatie. Door het samen te doen vergroot dit het gemeenschapsgevoel en wordt de afstand tussen gemeente en inwoners kleiner. Maatschappelijk effect • Iedereen kan meedoen en is welkom in de Etten-Leurse samenleving. • (Kwetsbare) inwoners kunnen langer zelfstandig blijven. • Etten-Leurenaren voelen zich verbonden met elkaar en met de gemeente. Wat zijn de doelen? 1. Er zijn voldoende en laagdrempelige zorg- en welzijnsvoorzieningen dichtbij voor (kwetsbare) inwoners om langer zelfstandig te blijven leven in de eigen woning. 2.
Voorzieningen en activiteiten, gericht op preventie, goede ondersteuning, zorg, hulpverlening, algemene voorzieningen, sport- en cultuur worden door de inwoners optimaal benut. 3. In deze voorzieningen en activiteiten samen optrekken met inwoners, zorg- en welzijnsondernemers, verenigingen en andere partners. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/burgerpeiling Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.
Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Tenminste 68% van de inwoners is (zeer) tevreden over de sportvoorzieningen in de nabijheid. (waarstaatjegemeente cijfer 2021 is 68% en waarstaatjegemeente cijfer 2023 is 67,3%). Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners geven voor de inspanning van de gemeente om inwoners volledig
34
Begroting 2025-CONCEPT
te laten deelnemen aan de maatschappij is tenminste 6,4. (waarstaatjegemeente cijfer 2021 is 6,4 en waarstaatjegemeente cijfer 2023 is 6,2). Tenminste 70% van de volwassenen ervaart nauwelijks of geen gevoelens van eenzaamheid. (waarstaatjegemeente cijfer 2021 is 70% en waarstaatjegemeente cijfer 2023 is 88,1%). Wat is de stand van zaken in 2024? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? Met het Centrum voor jeugd en gezin, Wmo-loket en Werkplein vergelijken we de wijze van uitvragen van aanmeldingen. Het doel is de wijze van uitvragen te uniformeren en de totale hulpvraag van de klant in beeld te brengen. Ongeacht bij welke toegang een klant zich meldt. Dit is de eerste stap in het proces. Daarna volgen de stappen naar de verschillende vormen van ondersteuning. Ook maken we afspraken wie de regie voert. De reguliere mantelzorgondersteuning door het steunpunt loopt goed. Ruim 900 mantelzorgers vroegen de mantelzorgwaardering aan. We reiken die op 21 september uit. Rondom de dag van de mantelzorg organiseren we verschillende workshops. We ontwikkelden een campagne om inwoners te wijzen op de ondersteuningsmogelijkheden. Vooral voor die inwoners die mantelzorg verlenen maar zich niet bewust zijn dat zij mantelzorger zijn. Deze campagne lanceerden we in juni 2024, gelijktijdig met de mantelzorgtest.
Het uitvoeringsplan 2024 Eén tegen eenzaamheid dat aansluit bij het meerjaren ontwikkelplan loopt volgens schema. Steeds meer kansen worden gezien om aan te sluiten met initiatieven en activiteiten bij andere (GALA) onderdelen zoals armoedebestrijding, laaggeletterdheid, sport, cultuur, mentale gezondheid. Ook partners en collega's met betrokkenheid op deze onderdelen weten de werkgroep steeds beter te vinden. Het brede programma van de week tegen eenzaamheid, wat we lokaal benadrukken als de week voor meer verbinding, laat dit ook zien. Eind september organiseren we een netwerkbijeenkomst voor inwoners, partners en ondernemers. Met als thema: sociale verbinding en life-events. Tijdens de maand van Lezen en Schrijven (september) boden we diverse regionale evenementen, verschillende workshops en taalactiviteiten voor inwoners en cursisten aan. Hiermee vergroten we de zichtbaarheid. Daarnaast ontvingen we een eenmalige subsidie van Tel mee met Taal voor een taalklas voor volwassenen in basisschool De Hasselbraam. Ook openen we samen met Curio een taalklas in Etten-Leur vanuit de reguliere subsidie volwasseneducatie. De gemeenteraad stelde in mei 2024 de Woonzorgvisie voor Etten-Leur inclusief het uitvoeringsprogramma vast. Het uitvoeringsprogramma is gestart en loopt op schema.
Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? Alles loopt momenteel op schema maar het blijft belangrijk om aandacht te blijven houden voor mantelzorgers, gezien de stijgende druk op de mantelzorg. Met Surplus zijn we in gesprek over mantelzorgondersteuning in 2025 om te voorkomen dat het succes van het Steunpunt Mantelzorg leidt tot wachtlijsten. De werkgroep Eén tegen eenzaamheid heeft nog steeds veel sturing en stimulering nodig vanuit de beleidsmedewerker en de welzijnswerker (Surplus). Wanneer wij structuur en duidelijke focus aanbrengen, ontstaat er draagvlak en komen werkgroepleden ook meer in actie. Wanneer dit niet gebeurt, komt er weinig van de grond. Het is van belang dat gemeente en Surplus doorgaan met het voorzetten van de plannen zodat alle voornomen acties zoals aangegeven in het uitvoeringsplan ook werkelijk dit kalenderjaar plaats vinden. De regionale samenwerking voor Taal West-Brabant vraagt veel tijd en aandacht. Hoewel de resultaten positief zijn en we vooruitgang boeken, blijft het samenwerken soms een uitdaging door de ambities en de capaciteit. Toch blijft het belangrijk om deze samenwerking voort te zetten. De behaalde resultaten laten zien dat onze gezamenlijke inspanningen lonen. Een tweede zorgpunt is dat de subsidie voor de Hasselbraam maar eenmalig is. Dat maakt het duurzaam wegzetten kwetsbaar.
Dit zijn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024:
Begroting 2025-CONCEPT
35
Naam project Eén aanspreekpunt
planning: Omschrijving Inwoners met een hulpvraag krijgen de juiste hulp op het juiste 2024 moment om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven.
Versterkingsprogramma mantelondersteuning
Ondersteunen en waarderen van mantelzorgers om hun draagkracht en draaglast te versterken.
2024
2025
Eén tegen eenzaamheid
Inwoners met gevoelens van eenzaamheid en het netwerk ondersteunen om mee te laten doen in de samenleving.
2024
2025
Aanpak laaggeletterdheid
De basisvaardigheden van onze minder taalvaardige volwassen inwoners op een laagdrempelige manier vergroten.
2024
2025
Woon-zorgvisie voor alle aandachtsgroepen
Realiseren van voldoende voorzieningen voor wonen en zorg voor de aandachtsgroepen.
2024
2026
Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Naam project Eén aanspreekpunt
planning: Omschrijving Inwoners met een hulpvraag krijgen de juiste hulp op het juiste 2025 moment om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven.
Versterkingsprogramma mantelondersteuning
Ondersteunen en waarderen van mantelzorgers om hun draagkracht en draaglast te versterken.
2025
Eén tegen eenzaamheid
Inwoners met gevoelens van eenzaamheid en het netwerk ondersteunen om mee te laten doen in de samenleving.
2025
Aanpak laaggeletterdheid
De basisvaardigheden van onze minder taalvaardige volwassen inwoners op een laagdrempelige manier vergroten.
2025
Woon-zorgvisie voor alle aandachtsgroepen
Realiseren van voldoende voorzieningen voor wonen en zorg voor de aandachtsgroepen.
2025
36
2026
2026
Begroting 2025-CONCEPT
2.2 Minima- en armoedebeleid Wat wil de gemeenteraad bereiken? De raad zet erop in dat mensen niet buiten de boot vallen door financiële problemen. Ook mensen met een smalle beurs moeten mee kunnen doen in de Etten-Leurse samenleving. Maatschappelijk effect • Niemand mag buiten de boot vallen door financiële problemen. • Mensen met een smalle beurs moeten mee kunnen doen in de samenleving. Wat zijn de doelen? 1. Het terugdringen van het aantal mensen met schulden. 2. Inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum maken zoveel mogelijk gebruik van voorzieningen voor minima. 3. We zorgen voor laagdrempelige voorzieningen. 4. Het vroegtijdig signaleren en preventie van mogelijke schuldenproblematiek. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/werk-en-inkomen Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.
Het aantal verstrekte minimaregelingen via het Werkplein (gespecificeerd naar regeling). Het aandeel particuliere huishoudens dat te maken heeft met geregistreerde problematische schulden. We rapporteren hierover bij de jaarrekening. Wat is de stand van zaken in 2024? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? Met Alwel maken we afspraken om inwoners eerder hulp te bieden bij een huurachterstand (Vroegsignalering). In de afgelopen periode organiseerden we bijeenkomsten voor netwerkpartners om hen te informeren over de Voorzieningenwijzer. Daarnaast zijn we in gesprek met partijen om inhoud te geven aan het armoedepact.
Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben.
Begroting 2025-CONCEPT
37
Wat heeft aandacht nodig? We stellen een communicatieplan op om de bekendheid van de Voorzieningenwijzer onder inwoners te vergroten. Omdat we ernaar streven om concrete acties te verbinden aan het armoedepact, duurt het sluiten langer dan voorzien. Daardoor neemt de waarde van het armoedepact toe.
Dit zijn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Uitvoeren speerpunten regionale armoedebeleidsnota
Omschrijving Bestrijden van armoede door deelprojecten: - Project Vroeg erop af - Invoering Voorzieningencheck - Uitwerken en uitvoeren Pact tegen armoede Relatie met project onderzoek armoedeval.
planning: 2024
Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Naam project Uitvoeren speerpunten regionale armoedebeleidsnota
38
Omschrijving Bestrijden van armoede door deelprojecten: - Project Vroeg erop af - Invoering Voorzieningencheck - Uitwerken en uitvoeren Pact tegen armoede Relatie met project onderzoek armoedeval.
planning: 2025
Begroting 2025-CONCEPT
2.3 Wijkvoorzieningen en -gebouwen/accommodaties Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een levendig netwerk van wijk- en sportvoorzieningen zodat we contact tussen inwoners bevorderen, het gemeenschapsgevoel stimuleren, eenzaamheid en stress voorkomen en gezondheid bevorderen. Maatschappelijk effect • Inwoners, van jong tot oud, kunnen elkaar ontmoeten en deelnemen aan activiteiten in de wijk(voorzieningen). Wat zijn de doelen? 1. Wijkbewoners, verenigingen, maatschappelijke partners zetten zich actief in in de wijken en in de wijkvoorzieningen met als doel dat ze zich samen meer verantwoordelijk voelen voor de sociale samenhang in de wijk. 2. Er zijn voldoende maatschappelijke accommodaties die multifunctioneel gebruikt worden én toegankelijk zijn. 3. Wijkbewoners kunnen vinden welke activiteiten georganiseerd worden in de wijkvoorzieningen. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/burgerpeiling Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.
Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Tenminste 51% van de inwoners is (zeer) tevreden over het aanbod van welzijnsvoorzieningen in de nabije omgeving.(waarstaatjegemeente cijfer 2021 is 51% en waarstaatjegemeente cijfer 2023 is 48%). Wat is de stand van zaken in 2024? Hieronder melden we wat goed gaat.
Begroting 2025-CONCEPT
39
Wat gaat goed? De raad stelde in juni 2024 de beleidsnota maatschappelijke accommodaties vast. Op dit moment zijn we volop bezig met de implementatie van de punten uit deze beleidsnota. Het implementatieplan is in een afrondende fase. Naast het implementatieplan stellen we ook een uitvoeringsplan op. In het uitvoeringsplan komen de plannen voor de huisvesting van Jeugdland, Scouting Lambertus, Scouting Paulus en Jongerencentrum. Daarnaast komt er een financiële uitwerking van de geschatte € 4 miljoen, die voor de implementatie nodig is. Onze verenigingsondersteuner is gestart en sprak al veel verenigingen en stichtingen. We werken aan een campagne om in Etten-Leur breed vrijwilligers te werven. De campagne loopt in het vierde kwartaal 2024. Op 17 oktober zetten we in het vrijwilligersgala de Etten-Leurse vrijwilligers in het zonnetje. Gemeente en sportclubs voeren het uitvoeringsprogramma voor de Sportvisie uit. Deze uitvoering loopt op schema. Effectmeting vindt eind 2024 plaats. De overdracht van de Van Goghkerk vindt plaats op 1 oktober 2024. Het gunningsdocument voor het vergadercentrum is verzonden aan twee partijen. Gunning vindt begin 2025 plaats. De afwikkeling van de nieuwe rechtsvorm en systematiek van beheer van de onderwijsgebouwen loopt.
In afstemming met de verschillende partijen wikkelen we het verleden van de beheersstichting af en zetten we stappen in de toekomst van de beheerstichting. Waar nodig is binnen de projectgroep de juiste (externe) deskundigheid aanwezig. De raad stelde in juni 2024 de beleidsnota maatschappelijke accommodaties vast. Samen met Jeugdland en een aantal andere maatschappelijke partijen stellen we een uitvoeringsplan op voor de herhuisvesting van Jeugdland. Daarin werken we de locatie, samenwerking en financiën uit. Dit leggen we in het eerste kwartaal 2025 voor aan het college en de gemeenteraad.
Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? Het verplaatsen van Jeugdland en Scouting is politiek gevoelig.Een passend participatietraject met de maatschappelijke partijen is noodzakelijk. De druk op vrijwilligers en het vrijwilligerstekort blijven aandachtspunten. Sportclubs draaien op vrijwilligers. Zij moeten goed aangehaakt blijven om de doelstellingen uit de Sportvisie te behalen. De werkzaamheden voor de verkoop van het vergadercentrum liggen op schema. Beoordeling van de in te dienen plannen op uitgangspunten loopt. Daarbij kijken we onder andere naar de prijs en kwaliteit van de plannen. De financiële afwikkeling van de huidige rechtsvorm van het beheer van de onderwijsgebouwen vraagt zorgvuldigheid. Ook de rechtsvorm om in de toekomst beter met elkaar afspraken te maken rondom het beheer vraagt zorgvuldigheid in afstemming, samenwerking en het maken van de juiste keuzes vanuit gemeentelijk standpunt maar ook van die van de scholen. Hier moet voldoende tijd voor worden vrij gemaakt. Voor draagvlak voor een passende huisvesting van Jeugdland is een goed participatietraject noodzakelijk.
Dit zijn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024:
40
Begroting 2025-CONCEPT
Naam project Visie maatschappelijke accommodaties
Omschrijving Er is een netwerk van toegankelijke en multifunctionele voorzieningen, met actieve inzet van wijkbewoners, verenigingen en maatschappelijke partners.
planning:
Ondersteuning vrijwilligers
Ondersteunen van vrijwilligers om met voldoende vrijwilligers het maatschappelijk veld te versterken in Etten-Leur.
2024
Samenwerking met sportverenigingen vormgeven
Multifunctioneel gebruik mogelijk maken, zelfredzaamheid en zelfwerkzaamheid ontwikkelen, vrijwilligers stimuleren.
2024
Verkoop Van Gogh kerk en vergadercentrum
Verkoop maatschappelijk vastgoed.
2024
Onderwijshuisvesting
Komen tot een nieuwe rechtsvorm en systematiek van beheer van de onderwijsgebouwen.
2024
Huisvesting Jeugdland
Passende huisvesting Jeugdland zoeken.
2024
2024
Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Naam project Visie maatschappelijke accommodaties
Omschrijving Er is een netwerk van toegankelijke en multifunctionele voorzieningen, met actieve inzet van wijkbewoners, verenigingen en maatschappelijke partners.
planning: 2025
2026
Ondersteuning vrijwilligers
Ondersteunen van vrijwilligers om met voldoende vrijwilligers het maatschappelijk veld te versterken in Etten-Leur.
2025
2026
Samenwerking met sportverenigingen vormgeven
Multifunctioneel gebruik mogelijk maken, zelfredzaamheid en zelfwerkzaamheid ontwikkelen, vrijwilligers stimuleren.
2025
2026
Verkoop Van Gogh kerk en vergadercentrum
Verkoop maatschappelijk vastgoed.
2025
Onderwijshuisvesting
Komen tot een nieuwe rechtsvorm en systematiek van beheer van de onderwijsgebouwen.
2025
Huisvesting Jeugdland
Passende huisvesting Jeugdland zoeken.
2025
Begroting 2025-CONCEPT
41
2.4 Jong zijn in Etten-Leur Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat ervoor dat Etten-Leur voor de jeugd voldoende (vrijetijd- sport- en cultuur)activiteiten, een bruisend jongerencentrum en goed onderwijs heeft. De gemeente denkt actief mee met ondernemende jongeren en werkt aan meer huisvesting voor jongeren. We zetten in op een betere verbinding van jong tot oud. Zo zetten we in op een aantrekkelijke gemeente voor de jeugd. Maatschappelijk effect • Etten-Leur is aantrekkelijk voor de jeugd. • Etten-Leur zorgt goed voor haar jeugd. Wat zijn de doelen? 1. Onderwijs zoveel als mogelijk dichtbij huis voor jongeren in Etten-Leur. 2. Ieder kind krijgt passende jeugdhulp en een veilig thuis. 3. Kwaliteit van zorg bevorderen door bundeling van jeugdhulp en onderwijs. 4. Goede, voldoende en betaalbare huisvesting voor jongeren. 5. De jeugd heeft/houdt eigen bruisende ontmoetingsplekken in Etten-Leur 6. Jeugd verbinden aan Etten-Leur in samenwerking met sport- en wijkverenigingen en ondernemers. 7. Inzicht krijgen in de behoeften en wensen van de jeugd, inclusief onderzoek naar behoefte jongerenraad. 8. Actief meedenken met ondernemende jongeren. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/jeugdhulpverlening Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.
Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Minder dan 10% van de jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. (waarstaatjegemeente eerste halfjaar 2021 11,3% en eerste halfjaar 2023 12,5% - bron: CBS). Cliënten waarderen de hulp van het Centrum Jeugd en Gezin met tenminste een 8,3. (Kwaliteitsmonitor cijfer 2022)
42
Begroting 2025-CONCEPT
Wat is de stand van zaken in 2024? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? De uitvoering van de regiovisie en de daarin opgenomen lokale paragraaf ligt op schema. Het Nationaal Plan Onderwijs loopt op schema. We werkten het verder uit in de Onderwijsagenda. In de tweede helft van 2024 vinden er in de Nobelaer 2 'Nablijf festen' plaats. Samen met Start to Grow en de betrokken jongeren onderzoeken we de mogelijkheid om (tijdelijke) werkruimten in het Jongerencentrum zelf te realiseren. In de tweede helft van 2024 leggen we in het Brabantpark een nieuw basketbalveld en Calisthenicsfield aan. De uitvoering van de Onderwijsagenda loopt op schema. In deze Onderwijsagenda werken we samen met partners aan projecten op taal, gedrag en thuiszitters. Het project TAEL loopt inmiddels vanaf 2018. Vanaf mei 2024 is een taalklas geopend bij de Hasselbraam, waar inmiddels 12 kinderen onderwijs volgen. Dit schooljaar ging de bovenschoolse voorziening De Trampolinegroep van start. Ook de projecten in het voortgezet onderwijs, zoals de GGZ, verlopen naar wens. Het evenement 'Laat het licht aan' wordt eind dit kalenderjaar en de eerste maand van 2025 uitgevoerd voor ruim 1.000 leerlingen van het voortgezet onderwijs. StartToGrow en het Ondernemersklankbord bieden dienstverlening aan voor startende en jonge ondernemers.
Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? We hebben voortdurend aandacht voor de ontwikkelingen in ons zorglandschap. Dit doen we ondermeer door reële tarieven voor onze zorgaanbieders vast te stellen om financiële problemen of faillissementen te voorkomen. Daarnaast proberen we met het project 'normaliseren' de instroom in de jeugdzorg te verminderen. Het vasthouden van betrokkenheid van onze jongeren bij het realiseren van plannen met een langere doorlooptijd vraagt om continue aandacht. Het M@zzelproject in het primair onderwijs loopt in de uitvoering vertraging op door capaciteitsproblemen bij de GGD.
Dit zijn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Uitvoeren regiovisie jeugdzorg en lokale paragraaf
Omschrijving Zorgen voor een dekkend landschap aan voorzieningen om voor elke jongere een passend aanbod van hulp te bieden.
planning: 2024
2025
Nationaal Plan Onderwijs
Maatregelen treffen om de onderwijsvertraging bij kinderen als gevolg van Covid-19 in te lopen op cognitief, uitvoerend, sociaal en emotioneel vlak aanvullend op de maatregelen van school.
2024
2025
Jong zijn in Etten-Leur
In gesprek gaan met jongeren om hun wensen en behoeften te kennen, behoefte aan een jongerenraad, meedenken met ondernemende jongeren en het behoud van een bruisende ontmoetingsplek.
2024
2025
Lokale onderwijsagenda 2023 - 2027
Met partners (schoolbesturen, voorschool, gemeente) afspraken maken over de ontwikkeling van onderwijs en zorg in de onderwijsagenda.
2024
2025
2026
Jong Ondernemen
Dienstverlening verbeteren aan startende en jonge ondernemers.
2024
2025
2026
Begroting 2025-CONCEPT
43
Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Naam project Uitvoeren regiovisie jeugdzorg en lokale paragraaf
Nationaal Plan Onderwijs
Omschrijving Zorgen voor een dekkend landschap aan voorzieningen om voor elke jongere een passend aanbod van hulp te bieden.
planning:
Maatregelen treffen om de onderwijsvertraging bij kinderen
2025
2025
als gevolg van Covid-19 in te lopen op cognitief, uitvoerend, sociaal en emotioneel vlak aanvullend op de maatregelen van school. Jong zijn in Etten-Leur
In gesprek gaan met jongeren om hun wensen en behoeften te kennen, behoefte aan een jongerenraad, meedenken met ondernemende jongeren en het behoud van een bruisende ontmoetingsplek.
2025
Lokale onderwijsagenda 2023 - 2027
Met partners (schoolbesturen, voorschool, gemeente) afspraken maken over de ontwikkeling van onderwijs en zorg in de onderwijsagenda.
2025
2026
Jong Ondernemen
Dienstverlening verbeteren aan startende en jonge ondernemers.
2025
2026
44
Begroting 2025-CONCEPT
2.5 Gezond oud worden en zelf- en samenzorg Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op maatregelen die ervoor zorgen dat inwoners langer gezond en zelfstandig kunnen blijven wonen. Dat vraagt inzet op het gebied van gezondheid, veiligheid, welzijn, eenzaamheid, activiteiten voor ouderen, maar ook op het gebied van (senioren-)huisvesting. Dit alles in samenwerking met onder andere partners in de wijken, jongeren, zorginstellingen en de woningcorporatie. Vanwege de verwachte toename van het aantal kwetsbare ouderen zet de gemeente in op een dementievriendelijke gemeente, houden we rekening met de mogelijkheden van (intensieve) zorg in de wijken en bouwen we aan een sterke gemeenschap. Maatschappelijk effect • Ouderen wonen langer zelfstandig en veilig in Etten-Leur. Wat zijn de doelen? 1. Versterken van zelfredzaamheid en gezondheid (preventie). 2. Sterke gemeenschappen, waarbij inwoners zelf en samen zorgen. 3. Voldoende ondersteuning op het juiste moment en in de juiste omgeving 4. Etten-Leur is een dementievriendelijke gemeente. 5. Voldoende passende huisvesting (met zorg) voor senioren Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/gezondheid Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.
Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Minder dan 21% van de mantelzorgers ervaart hoge belasting. (waarstaatjegemeente cijfer 2019 is 31% en waarstaatjegemeente cijfer 2021 is 21%). Tenminste 71% van de inwoners is (zeer) tevreden over het aanbod van (gezondheids-)zorgvoorzieningen in de nabije omgeving. (waarstaatjegemeente cijfer 2021 is 71% en waarstaatjegemeente cijfer 2023 is 63%). Cliënten waarderen het (keukentafel-)gesprek met een medewerker van de gemeente over zorg en ondersteuning
Begroting 2025-CONCEPT
45
met tenminste een 7,9. (klanttevredenheidsonderzoek Wmo cijfer 2022)
Wat is de stand van zaken in 2024? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? De pilot voor Community Care raakt goed gevuld met deelnemers. De leefcoaches bouwden het netwerk goed op en volgen de deelnemers. De samenwerking met zorgkantoor en zorgverzekeraar kreeg door deze pilot een impuls. Tijdens grootschalig onderhoud kijken we naar de inrichting van de openbare ruimte. Uitgangspunt is dat alle doelgroepen die zo goed als mogelijk kunnen gebruiken. In samenwerking met de verschillende groepen lopen alle acties voor een dementievriendelijke gemeente op schema. Voorbeelden zijn het VR-brillen project, informatievoorziening en de organisatie van bijeenkomsten. Op de laatste dementiescan scoorden we goed. De score was hoger dan in april 2024 (op 5 van de 8 onderdelen). Op alle 8 onderdelen hoger dan het landelijk gemiddelde. We vroegen het certificaat dementievriendelijke gemeente aan. We ontvingen het certificaat. We namen dat op 19 september in ontvangst bij de uitverkochte voorstelling 'Zeg ja bij dementie'. We voeren het project samen gezond leven Etten-Leur en de daarin opgenomen doelen uit. Er komen mooie initiatieven van partners en inwoners tot stand die bijdragen aan de gezondheid van inwoners. Daarnaast voeren we projecten uit die werken aan preventie en gezondheid. Dit loopt ook volgens planning.
Voorbeelden zijn de zonnebrandpalen, theathervoorstellingen over mentale gezondheid, verenigingsondersteuning en welzijn op recept. We werken aan de uitvoering van de regioplannen van het Integraal Zorgakkoord. Ook werken we aan de voorbereiding en concretisering van de plannen voor 2025.
Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? We evalueren de pilot voor Communitye Care en de samenwerking met zorgkantoor en zorgverzekeraar in het vierde kwartaal 2024. Het aantal inwoners met dementie blijft stijgen. Blijvende aandacht is daarom nodig. Bij dit plan voor preventiemaatregelen horen 5 ketenaanpakken, waarmee de gemeente aan de slag moet. De samenwerking met de zorgverzekeraars verloopt langzaam. Regionaal werken we zoveel mogelijk samen om ervoor te zorgen dat er zo snel mogelijk eenduidige afspraken komen.
Dit zijn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Regisseren Community Care
Omschrijving Sterke gemeenschappen waarin (kwetsbare) ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen.
planning:
Dementievriendelijke gemeente
Inwoners met (beginnende) dementie en hun mantelzorgers zo lang mogelijk mee laten doen in de samenleving.
2024
2025
2026
Project samen gezond leven (verbinding lokaal sportakkoord, lokaal preventieakkoord en lifestyle)
Preventiemaatregelen treffen op het gebied van gezondheid, sport en bewegen en lifestyle.
2024
2025
2026
Versterken van de samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars (sociaal en medisch domein)
Samenwerken aan preventie en positieve gezondheid met gezamenlijke financiering.
2024
2025
2026
46
2024
Begroting 2025-CONCEPT
Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Naam project Regisseren Community Care
Dementievriendelijke gemeente
Omschrijving Sterke gemeenschappen waarin (kwetsbare) ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen.
planning: 2025
2026
Inwoners met (beginnende) dementie en hun mantelzorgers
2025
2026
zo lang mogelijk mee laten doen in de samenleving. Project samen gezond leven (verbinding lokaal sportakkoord, lokaal preventieakkoord en lifestyle)
Preventiemaatregelen treffen op het gebied van gezondheid, sport en bewegen en lifestyle.
2025
2026
Versterken van de samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars (sociaal en medisch domein)
Samenwerken aan preventie en positieve gezondheid met gezamenlijke financiering.
2025
2026
Begroting 2025-CONCEPT
47
Toelichting afwijkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp
Toelichting
1. Jeugdzorg - Zorg in natura
De complexiteit van de hulpvragen wordt steeds groter. Hierdoor is inzet van intensievere en zwaardere (en daarmee duurdere) jeugdzorg noodzakelijk. Ook het aantal aanmeldingen stijgt. Deze kostenstijging is structureel. Wij verhogen de tarieven voor de jeugdzorgaanbieders. Op grond van wettelijke afspraken bieden we reële tarieven. We dekken dit uit de stelpost indexeringsbudgetten (zie programma 1). Per saldo budgettair neutraal. Om de toename van de wachttijd en wachtlijst aan te pakken, breiden we de formatie jeugdprofessionals voor de periode 15 mei 2025 tot 1 januari 2026 uit met 1,33 fte. Op basis van de gegevens tot en met augustus 2024 verwachten we minder uitgaven voor Jeugdzorg Plus dan we in de begroting opnamen. Een eventuele instroom in de laatste maanden van dit jaar kan nog wel een negatief effect hebben.
2. Jeugdzorg - Zorg in natura indexering
3. Jeugdzorg - Jeugdprofessionals 4. Jeugdzorg - Plus
5. Jeugdzorg dienstverleningsovereenkomst 6. Wmo - indexering Wmo voorzieningen
7. Wmo - huishoudelijke ondersteuning
8. Wmo - Begeleiding 9. Wmo - vervoersvoorzieningen
10. Wmo - Persoonsgebonden budget 11. Wmo - woonvoorzieningen
12. Wmo - rolstoelen 13. Wmo: Beschermd Wonen
14. Wmo: Beschermd Wonen 15. Wmo: Beschermd Wonen
16. Participatie inburgering
17. Leerlingenvervoer
18. Onderwijs Achterstanden Beleid
De dienstverleningsovereenkomst met Roosendaal over 2023 leverde een positief resultaat op. Volgens de contracten indexeren we de tarieven voor de verschillende Wmo voorzieningen. We dekken dit uit de stelpost indexeringsbudgetten (zie programma 1) Per saldo budgettair neutraal. Het aantal inwoners dat een beroep doet op huishoudelijke ondersteuning neemt nog steeds toe, vooral door vergrijzing. Door een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep werden we gedwongen het tarief voor het persoonsgebonden budget sociaal netwerk te verhogen. Het aantal inwoners dat een beroep doet op de Wmo voorziening Begeleiding stijgt door de vergrijzing en een toename van kwetsbare inwoners. Het beroep op Wmo-vervoersvoorzieningen stijgt door de vergrijzing en omdat ouderen thuis blijven wonen. Ook zijn we verantwoordelijk voor de verstrekking van hulpmiddelen wanneer ouderen kiezen voor verpleeghuiszorg thuis (Wet langdurige zorg - volledig pakket thuis). Meer inwoners doen een beroep op het Persoonsgebonden budget voor Wmo voorzieningen. Er is sprake van een forse vergrijzing en ouderen die zelfstandig (moeten) blijven wonen. Hierdoor doen meer ouderen een beroep op de duurdere woonvoorzieningen zoals trapliften. Daarnaast is er sprake van een stijging van de materiaalkosten voor woningaanpassingen. Minder inwoners doen een beroep op de Wmo-voorziening rolstoelen.
Met ingang van 2022 trad de Gemeenschappelijke Regeling Beschermd Wonen in werking. De gemeente Breda voert de taken van Beschermd Wonen uit namens alle regiogemeenten. Het resultaat is over 2023 positief. Ook over 2024 en 2025 verwacht Beschermd Wonen een positief resultaat. We passen de begroting hierop aan. We ontvangen van het Rijk een bijdrage voor inwoners met een licht verstandelijke beperking. We betaalden deze bijdrage door aan Breda voor de uitvoering van Beschermd Wonen. Omdat de Gemeenschappelijke Regeling Beschermd Wonen een positief resultaat laat zien, hoeven we dit bedrag niet meer aan Breda te betalen. De kosten voor inburgeringstrajecten vallen in 2024 hoger uit door een groter aantal inburgeraars dan waar we in de begroting rekening hielden. Voor 2025 en navolgende jaren verwerken we de begroting 2025 van het Werkplein. Ondanks een lager aantal leerlingen in het leerlingenvervoer stegen de kosten door een ongunstige aanbesteding in 2023. In 2024 betaalden we voor het eerst de individuele verstrekkingen uit aan het begin van het schooljaar. Hierdoor ontstaan in 2024 éénmalig hogere kosten voor het leerlingenvervoer (€ 45.000). We passen het budget voor het Onderwijs Achterstanden Beleid aan de Rijksbijdrage aan.
19. Kinderopvang Sociaal Medische Indicatie De laatste jaren neemt het aantal toekenningen kinderopvang met sociaal medische indicatie toe. Deze stijging zet zich de komende jaren door. We verhogen daarom het budget voor deze kinderopvang. 20. Energiecompensatie maatschappelijke Dit is het overschot van de subsidieregeling tijdelijke noodmaatregel energielasten organisaties maatschappelijke instellingen Etten-Leur 2022 en 2023. Voor de tweede fase van de energiecompensatie voor maatschappelijke instellingen is geen geld nodig omdat we kozen voor duurzaamheidsleningen. 21. Geweld in Afhankelijkheidsrelaties We verwerken de in juni 2024 vastgestelde begroting 2025 van Gemeenschappelijke Regeling Geweld In Afhankelijkheidsrelaties en Safegroep. Met deze stijging hielden we rekening bij de kadernota. We namen hiervoor een budget voor indexeringen gemeenschappelijke regelingen op. Dit budget gebruiken we nu bij mutatie nummer 14 in programma 1. 22. GGD West-Brabant We verwerken de in juni 2024 vastgestelde begroting 2025 van GGD West-Brabant. Met deze stijging hielden we rekening bij de kadernota. We namen hiervoor een budget voor
48
Begroting 2025-CONCEPT
Onderwerp
Toelichting indexeringen gemeenschappelijke regelingen op. Dit budget gebruiken we nu bij mutatie nummer 14 in programma 1.
23. Opvang Oekraïners
Het Rijk vergoedt de kosten die we maken voor de opvang van de vluchtelingen uit Oekraïne.
24. Opvang Oekraïners
Het Rijk vergoedt de kosten die we maken voor de opvang van de vluchtelingen uit Oekraïne. 25. Algemene uitkering (septembercirculaire We actualiseren de begroting op basis van de septembercirculaire 2024. De taakstelling op 2024) Jeugdzorg vervalt. Zie hiervoor ook programma 1. 26. Overig Eén of meerdere afwijkingen, kleiner dan € 50.000.
Begroting 2025-CONCEPT
49
Risico's De belangrijkste risico's in dit programma zijn: Jeugdzorg Nog altijd neemt het beroep op de Jeugdzorg toe. In het kader van de zorgplicht is de gemeente genoodzaakt de gevraagde zorg te blijven leveren. Het effect van het project “normaliseren” is niet op korte termijn zichtbaar. Ook de (financiële) gevolgen van de hervormingsagenda jeugd zijn nog onduidelijk. Door deze ontwikkelingen kunnen de financiële tekorten, bij geen of beperkte compensatie vanuit het Rijk de komende jaren, toenemen. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) In de toekomst zal een deel van de Wmo niet langer via de algemene uitkering van het Gemeentefonds gaan, maar via een aparte financiering. Welke nieuwe financieringsvorm het wordt, is nog onbekend Hierdoor ontstaat een onzekerheid ten aanzien van de toekomstige financiering. Maatschappelijke accommodaties Op 17 juni 2024 stelde de raad de beleidsnota maatschappelijke accommodaties vast. De raad gaf het college de opdracht om een uitvoeringsplan op te stellen waarin onder andere nieuwe investeringen zijn opgenomen. De raad kan besluiten deze voorgestelde investeringen niet uit te voeren. Dit kan leiden tot minder multifunctioneel gebruik van maatschappelijke accommodaties. Er bestaat ook een risico bij het maatschappelijk gebruik van ’t Turfschip.
Wanneer er op 1 januari 2025 geen nieuwe exploitant is gevonden, kan dit gevolgen hebben voor het gebruik van de beschikbare maatschappelijk ruimte in ’t Turfschip. Zelfredzaamheid en gezondheid Op basis van diverse landelijke akkoorden (GALA, IZA, Sportakkoord II) en de lokale vertaling hiervan wordt gewerkt aan gezondheid en preventie. Het doel is een gezonde generatie en samenleving in 2040. De financiering van deze akkoorden en bijbehorende regelingen loopt door tot 2026. Echter is de enorme transformatie- en preventieopgave dan nog niet klaar. Dit zorgt voor een risico op het gebied van borging en preventie en oplopende kosten voor de gemeente. Vroegtijdig signaleren schuldenproblematiek Door de oplopende inflatie kunnen meer inwoners in financiële problemen komen. Hierdoor kan de vraag naar ondersteuning toenemen. De financiële middelen en beschikbare capaciteit zijn echter beperkt. Het risico bestaat dat de gemeente schuldenproblematiek onvoldoende signaleert en daardoor haar preventiefunctie kan uitvoeren.
50
Begroting 2025-CONCEPT
Wat kost het? We nemen voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. 2. Sociaal
Werkelijk
Raming
Raming
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten Baten
-53.325 10.593
-62.011 11.193
-58.423 5.992
-58.284 5.105
-57.979 4.478
-58.276 4.448
Totaal saldo van baten en lasten programma
-42.732
-50.818
-52.432
-53.178
-53.501
-53.828
-500 917
1.089
521
528
509
493
-42.315
-49.729
-51.911
-52.650
-52.992
-53.335
(bedragen x € 1.000)
Meerjarenraming
Mutaties eigen vermogen: Toevoeging reserves Onttrekking reserves Resultaat programma Incidenteel Incidentele lasten Incidentele baten Resultaat structureel programma
-500
-50
-50
-50
-50
-50
917
1.042
521
528
509
493
-42.732
-50.721
-52.382
-53.128
-53.451
-53.778
Dit programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen (taakvelden).
Begroting 2025-CONCEPT
51
Welke activiteiten voeren we uit in programma 2? De activiteiten in programma 2 kosten in 2025 € 51,9 miljoen. Hieronder lichten we toe welke activiteiten we in dit programma uitvoeren. U ziet ook wat die activiteiten ons kosten.
4.309
6.721 18.864
Jeugd WMO
3.623
Nobelaer Onderwijs Overig
18.394
bedrag x € 1.000
Jeugd
Begroting
Raming
Raming
(bedragen x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
Jeugdzorg - algemeen
3.213
3.191
3.314
3.326
Jeugdzorg - gesloten Jeugdzorg - NVTZ
Raming
541
348
348
348
13.648
13.819
13.821
13.828
Jeugdzorg - veiligheid
1.461
1.489
1.490
1.497
Totaal
18.864
18.848
18.974
18.999
WMO
Raming
Begroting
Raming
Raming
(bedragen x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
WMO - algemeen
4.237
5.046
4.957
5.044
WMO - Begeleiding
5.665
5.766
5.868
5.868
791
791
791
791
WMO - huishoudelijke hulp
5.330
5.098
5.181
5.181
WMO - Persoonsgebonden budget WMO - WRV voorzieningen
1.091
1.094
1.091
1.094
1.279
1.279
1.279
1.279
Totaal
18.394
19.073
19.167
19.257 Raming
WMO - deeltaxi
Nobelaer
Begroting
Raming
Raming
(bedragen x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
Nobelaer
3.623
3.673
3.721
3.762
Totaal
3.623
3.673
3.721
3.762 Raming
Onderwijs
Begroting
Raming
Raming
(bedragen x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
Onderwijs
6.721
6.757
6.736
6.757
Totaal
6.721
6.757
6.736
6.757
52
Begroting 2025-CONCEPT
Overig
Begroting
Raming
Raming
Raming
2025
2026
2027
2028
3
-106
-107
-104
Sport en cultuur
540
552
545
560
Volksgezondheid
2.350
2.448
2.549
2.657
Wijkgebouwen en verenigingen Overig
1.193 223
1.188 217
1.176 232
1.192 256
Totaal
4.309
4.299
4.395
4.560
Totaal
51.911
52.650
52.992
53.335
(bedragen x € 1.000) Participatie
Verbonden partijen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma leveren de volgende verbonden partijen een bijdrage: • Gemeenschappelijke Regeling Werkvoorzieningschap West Noord-Brabant (WVS); • Gemeenschappelijke Regeling Intergemeentelijke Sociale Dienst Werkplein Hart van WestBrabant; • Gemeenschappelijke Regeling Gemeentelijke Gezondheidsdienst West-Brabant (GGD); • Gemeenschappelijke Regeling Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV); • Gemeenschappelijke Regeling voor Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt Crisiszorg West-Brabant; • Gemeenschappelijke Regeling Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten regio West-Brabant; • Gemeenschappelijke Regeling Beschermd Wonen regio Breda.
Begroting 2025-CONCEPT
53
Toelichting tekst (op website anders weergegeven) Onderdeel
Toelichting
Jeugdzorg - algemeen
De post Jeugdzorg algemeen bestaat voornamelijk uit Jeugdprofessionals en gemeentepersoneel.
Jeugdzorg - gesloten
Jeugdzorg plus is een vorm van jeugdhulp waarin complexe jeugdzorg wordt geboden in een gesloten 24 uurs instelling. Alle niet vrijtoegankelijke jeugzorg. Dit is de verleende zorg na een verwijzing door een jeugdprofessional, huisarts, kinderarts of gecertificeerde instelling. Onder veiligheid valt de jeugdreclassering, jeugdbescherming geleverd door gecertificeerde instellingen en crisisopvang waarbij de veiligheid van het kind in het geding is. Hieronder valt de subsidie aan de Nobelaer. De overige kosten zijn rente- en afschrijvingkosten en kosten voor de storting voorziening onderhoud. Onder de kosten van onderwijs vallen leerlingenvervoer, huisvesting voortgezet onderwijs en doordecentralisatiegelden. Ook zijn hierin meegenomen de afschrijvings- en rentekosten, salariskosten en overige subsidies.
Jeugdzorg - NVTZ Jeugdzorg - veiligheid Nobelaer Onderwijs
Overig Participatie Sport en cultuur Volksgezondheid Wijkgebouwen en verenigingen
Onder de overige posten vallen de toevoegingen aan de reserve programma 2 en structurele subisidies jeugd- enjongerenwerk. Onder participatie vallen de kosten voor kinderopvang en overige kleine posten voor inburgering. De salariskosten van het sport- en cultuurbeleid. Verder vallen hier nog wat overige subsidies onder. Onder volksgezondheid valt de gemeentelijke bijdrage aan de GGD.
WMO - deeltaxi
De kosten voor huisvesting van maatschappelijke voorzieningen. Ook vallen hier de kosten onder van wijken zoals preventie, bewonersinitiatieven enzovoorts. De kosten voor het eerstelijnsloket, de subsidie mantelzorg, kosten voor subsidie maatschappelijk werk en de inhuur WVS. De kosten voor begeleiding bestaan uit dagbesteding, ambulante begeleiding, inloopfunctie GGZ en overige maatwerkarrangementen. De kosten voor het gebruik van de deeltaxi.
WMO - huishoudelijke hulp
De kosten voor huishoudelijke hulp.
WMO - Persoonsgebonden budget
Hier worden de kosten voor het persoons gebonden budget betaald. Hierbij bepalen de inwoners zelf welke zorg zij inkopen. WRV voorzieningen zijn de kosten voor woningaanpassingen, woonvoorzieningen, rolstoelen en vervoersvoorzieningen (bijvoorbeeld scootermobielen en fietsen).
WMO - algemeen WMO - Begeleiding
WMO - WRV voorzieningen
54
Begroting 2025-CONCEPT
3. Ruimte voor wonen en leven in Etten-Leur We werken aan een groen, levendig en veilig Etten-Leur. Op wijk- en buurtniveau zorgen we voor een goed voorzieningenniveau en kijken we waar nieuwe(re) vormen van voorzieningen de ruimte kunnen krijgen. We werken aan een optimale inrichting van de openbare ruimte en zorgen ervoor dat het onderhoud van openbaar groen, wegen en straten in orde is, nu en in de toekomst. Met adequate preventie en projecten dragen we bij aan de versterking van de leefbaarheid en de veiligheid van wijken en buurten.
Ontwikkelingen Onderzoek laadpalen in eigen beheer We onderzoeken of we op termijn ook zelf laadpalen kunnen exploiteren. Daarmee krijgen we grip op het aanbod van laadpalen in Etten-Leur en de bijbehorende prijsstelling. Ook kunnen we laadpalen dan inzetten om laadgedrag te beïnvloeden. We onderzoeken de kosten en baten. Een mogelijke eerste stap is het faciliteren van een laadplein op het Banakkerterrein, eventueel met een carport met zonnepanelen. Ook willen we het aantal laadpalen in de parkeergarage onder het winkelhart uitbreiden. Parkeren De parkeertarieven in Etten-Leur zijn voor het laatst in 2022 gewijzigd. Een aantal tarieven (bijvoorbeeld voor bewonersvergunningen) is zelfs van voor 2022. In de afgelopen jaren stegen de kosten. Omdat de gestegen kosten nooit zijn doorbelast, kwam de exploitatie steeds verder onder druk te staan. Daarnaast is parkeerregulering een effectief middel om het autobezit en -gebruik te beperken en te reguleren. De druk op de schaarse openbare ruimte wordt groter en groter. We kunnen niet meer eindeloos openbare ruimte blijven gebruiken ten gunste van de auto. Een ander gebruik van de openbare ruimte is noodzakelijk. Vanaf 2025 verhogen we het tarief voor de parkeergarage en straatparkeren met 5%. Dit is in tegenstelling met wat we in de kadernota besloten. Vanaf 2026 indexeren we onze tarieven met de door het Centraal Plan Bureau gepubliceerde index.
Volgend jaar gaan we de dialoog aan over de diverse (gratis) parkeerproducten en leggen we dit naast de recent vastgestelde mobiliteitsvisie. Op basis van deze dialoog komen we met een voorstel hoe we vanaf 2026 omgaan met de diverse parkeerproducten. Toekomstbestendig Vosdonk Op basis van de uitkomsten van het onderzoek Toekomstbestendig Vosdonk worden in 2025 voorstellen gedaan om de ruimtelijke invulling van het bestaande industrieterrein te verbeteren. Daarbij zoeken we ook aansluiting bij de resultaten en verbeteracties die binnen het programma Grote Oogst plaatsvinden. Belangrijke randvoorwaarde voor de toekomstige ontwikkeling is de wijze waarop de samenwerking tussen de bedrijven is georganiseerd.
Begroting 2025-CONCEPT
55
Financiële ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we wel toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000)
2024
2025
2026
2027
2028
1. Leges kabels en leidingen
250
212
212
212
212
2. Vergoeding straatwerk
114
112
112
112
112
3. Parkeergarage
-218
0
0
0
0
4. Straatparkeren
106
112
112
112
112
5. Uitkering Sport
200
0
0
0
0
6. Rioolrechten
37
0
0
0
0
7. Voorziening riolering
-37
0
0
0
0
8. Afschrijvingskosten projecten
100
0
0
0
0
9. Baggeren sloten
0
75
-160
0
0
10. Verkeersbeleid
65
0
0
0
0
-108
0
0
0
0
12. West-Brabants Archief
51
33
13
11
4
13. Veiligheidsregio
-10
-139
-105
-107
-177
14. Lasten grondbedrijf
-14.570
0
0
0
0
15. Baten grondbedrijf
-9.550
0
0
0
0
16. Mutatie boekwaarde
24.120
0
0
0
0
17. Overig
63
271
268
267
258
Totaal wijzigingen
613
676
452
607
521
Actualisatie begroting 2024-2028
11. Elektriciteit
56
Begroting 2025-CONCEPT
3.1 Woningbouw Wat wil de gemeenteraad bereiken? Woningen toevoegen aan onze woningvoorraad zodat er een woning is voor elke EttenLeurenaar, passend bij diens inkomen met een diversiteit aan woningen voor jongeren, gezinnen en senioren. We gaan voor gemengde duurzame, veilige wijken waarin sprake is van sociale samenhang. Maatschappelijk effect • Er zijn voldoende passende woningen voor iedere aandachtsgroep. • Wijken en woningen zijn duurzaam, de omgeving is veilig en er is sociale samenhang. Wat zijn de doelen? 1. Het bouwen van gemiddeld 300 woningen per jaar. 2. De woon- en leefomgeving nodigen uit om naar buiten te gaan, elkaar te ontmoeten en te bewegen. 3. Er is voldoende groen, ruimte voor waterberging, infiltratie en er zijn voldoende speelvoorzieningen in woonwijken. 4. Het stimuleren van de verduurzaming van 3.000 woningen. 5. Het realiseren van nieuwe woonvormen om senioren beschut maar zelfstandig te laten wonen. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/bouwen-en-wonen Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'. Aantal gerealiseerde woningen (onderverdeeld naar type, aandachtsgroep en koop/huur) in een jaar. (rapportage bij de jaarrekening). Aantal verduurzaamde woningen in een jaar. Wat is de stand van zaken in 2024? Hieronder melden we wat goed gaat.
Begroting 2025-CONCEPT
57
Wat gaat goed? Vanuit de Omgevingsvisie werkten we op enkele beleidsterreinen visies uit en stelden die vast. De woningbouw van de projecten Markt 9, Kloostervelden en Hoge Neerstraat 2 is afgerond. De bouw aan de Anna van Berchemlaan vordert volgens planning. Voor overige projecten is de ruimtelijke procedure (vrijwel) afgerond. Het project Life & Garden verloopt volgens planning. De ontwikkelaars stellen met de gemeente een stedenbouwkundig plan op. We verwachten dat we eind 2024 de kaders aan de raad voorleggen. Het project gebiedsontwikkeling Haansberg loopt volgens planning. Op dit moment ronden we het Masterplan Haansberg af. Haansberg Oost is het eerste deel om te ontwikkelen. De ruimtelijke procedure hiervoor loopt. De visie voor de kantorenstrip Bredaseweg is afgerond en ter kennisname naar de raad verzonden.
Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? Woningbouw aan de Wipakker is nog onduidelijk. Afronding Schoenmakershoek-Oost loopt mogelijk vertraging op.
Dit zijn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Uitwerking en uitvoering omgevingsvisie inclusief inzet op data sturing
Omschrijving We brengen in beeld wat de opgaven zijn uit de Omgevingsvisie en plannen die voor de komende jaren. In deze periode maken wij een start met de doelen en opdrachten van de omgevingsvisie.
planning: 2024
2025
2026
Diverse woonprojecten (met uitzondering van nieuwe wijken)
We ronden onder andere de volgende projecten af: Anna van Berchemlaan, Kloostervelden, Markt 9, Hoge Neerstraat 2, Schoenmakershoek-Oost, Spoorlaan 19, Stationsplein 45, Stationsplein 3, Flexwoningen en Wipakker. Verder zetten we actief in op andere minder omvangrijke projecten binnenstedelijk waar wenselijk en mogelijk.
2024
2025
2026
Lage Vaartkant; Life & Garden en lintbebouwing
We onderzoeken wat de mogelijkheden voor woningbouw voor deze locatie zijn.
2024
2025
2026
Haansberg (Oost) Ontwikkeling
Wij starten met de gebiedsontwikkeling van Haansberg, met als doel start woningbouw in 2025.
2024
2025
2026
Visie kantorenstrip en wonen
We stellen een visie op voor een eventuele transformatie van de kantorenstrip aan de Bredaseweg naar woonbestemming.
2024
58
Begroting 2025-CONCEPT
Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Naam project Uitwerking en uitvoering omgevingsvisie inclusief inzet op data sturing
Omschrijving We brengen in beeld wat de opgaven zijn uit de Omgevingsvisie en plannen die voor de komende jaren. In deze periode maken wij een start met de doelen en opdrachten van de omgevingsvisie.
planning: 2025
2026
Diverse woonprojecten (met uitzondering van nieuwe wijken)
We ronden onder andere de volgende projecten af: Anna van Berchemlaan, Kloostervelden, Markt 9, Hoge Neerstraat 2, Schoenmakershoek-Oost, Spoorlaan 19, Stationsplein 45, Stationsplein 3, Flexwoningen en Wipakker. Verder zetten we actief in op andere minder omvangrijke projecten binnenstedelijk waar wenselijk en mogelijk.
2025
2026
Lage Vaartkant; Life & Garden en lintbebouwing
We onderzoeken wat de mogelijkheden voor woningbouw voor deze locatie zijn.
2025
2026
Haansberg (Oost) Ontwikkeling
Wij starten met de gebiedsontwikkeling van Haansberg, met als doel start woningbouw in 2025.
2025
2026
Begroting 2025-CONCEPT
59
3.2 Verkeersafwikkeling Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat voor een goede, duurzame en veilige verkeersafwikkeling door de verkeersstructuur daarop aan te passen. Maatschappelijk effect • Er is goede verkeersafwikkeling en verkeersdoorstroming in en om Etten-Leur. Wat zijn de doelen? 1. Duurzame mobiliteit en specifiek fietsen stimuleren. 2. Keuzemogelijkheden in mobiliteit bieden voor duurzame verkeersafwikkeling. 3. Het parkeerbeleid wordt geoptimaliseerd. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/mobiliteit Let op: wijzig bovenaan pagina gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.
Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? De totaalscore fietsstad is tenminste 3,7. (waarstaatjegemeente cijfer 2020 is 3,7, cijfer 2024 is 3,6 - bron Fietsersbond). Aantal verplaatsingen zonder gemotoriseerd voertuig per persoon per dag tenminste 0,61 voor lopen en 0,7 voor fietsen. (waarstaatjegemeente 2021 aantal verplaatsingen lopen 0,61, aantal verplaatsingen fietsen 0,6 waarstaatjegemeente 2022 aantal verplaatsingen lopen 0,57, aantal verplaatsingen fietsen 0,71 bron CBS). Wat is de stand van zaken in 2024? Hieronder melden we wat goed gaat.
60
Begroting 2025-CONCEPT
Wat gaat goed? Uitvoering van het parkeerbeleid is een doorlopend proces. We rondden het onderzoek parkeren in de stationsomgeving af. Binnenkort informeren we de raad daarover. Op dit moment werken we aan het Mobiliteitsplan. Dat is de uitwerking van de Mobiliteitsvisie. Het werk loopt volgens planning. We publiceerden de aanbestedingsdocumenten voor de werving van een ingenieursbureau voor de studiefase naar de tunnel met ProRail. We voorzien de gunning en daarmee de start van de studiefase begin november 2024. De aanbesteding voor werving van projectteamleden voor de tunnel loopt. Met particulieren en bedrijven die in of direct naast de route van de tunnel wonen voeren we gesprekken. Er is een lobbytraject voor de financiering van de tunnel. We werken aan het mobiliteitsplan volgens de afgesproken planning.
Dit zijn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Evaluatie Parkeerbeleid en parkeerbeleid aanpassen
Omschrijving We evalueren en optimaliseren ons parkeerbeleid en passen aan de hand van de opgedane leerpunten uit de evaluatie ons beleid daarop aan.
planning:
Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan
We maken een verkeers- en vervoerplan waarin aandacht is voor duurzame mobiliteit en een verkeersveilige infrastructuur. Met name de afwikkeling van het verkeer in Haansberg is een belangrijk aandachtspunt.
2024
Onderzoek spoortunnel
We onderzoeken de mogelijkheden voor een spooronderdoorgang en starten met een uitvoeringsaanpak waarin we een lobby traject starten om extra inkomsten te realiseren bij ketenpartners.
Plan van aanpak en uitvoering verkeersontsluitingen (inclusief tijdelijke aanpassingen Etten-Leur Noord)
Na vaststelling van het verkeers-en vervoersplan, komen we met een plan van aanpak om de geadviseerde wijzigingen in de infrastructuur verder op te pakken.
2024
2025
2026
2024
2025
2026
2024
2025
2026
Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Naam project Evaluatie Parkeerbeleid en parkeerbeleid aanpassen
Omschrijving We evalueren en optimaliseren ons parkeerbeleid en passen aan de hand van de opgedane leerpunten uit de evaluatie ons beleid daarop aan.
planning:
Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan
We maken een verkeers- en vervoerplan waarin aandacht is voor duurzame mobiliteit en een verkeersveilige infrastructuur. Met name de afwikkeling van het verkeer in Haansberg is een belangrijk aandachtspunt.
2025
Onderzoek spoortunnel
We onderzoeken de mogelijkheden voor een spoortunnel en starten met een uitvoeringsaanpak waarin we een lobby traject starten om extra inkomsten te realiseren bij ketenpartners.
2025
2026
Plan van aanpak en uitvoering verkeersontsluitingen (inclusief tijdelijke aanpassingen Etten-Leur Noord)
Na vaststelling van het verkeers-en vervoersplan, komen we met een plan van aanpak om de geadviseerde wijzigingen in de infrastructuur verder op te pakken.
2025
2026
Begroting 2025-CONCEPT
2025
2026
61
3.3 Verkeersveiligheid Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op het verbeteren van de verkeersveiligheid door zich te focussen op gedrag, infrastructuur en handhaving. De gemeenteraad gaat voor 0 verkeersdoden. Maatschappelijk effect • Er is veilig gedrag in het verkeer • De infrastructuur is veilig Wat zijn de doelen? 1. Verkeersveilig gedrag stimuleren en daar bij de inrichting van infrastructuur rekening mee houden. 2. Verkeersdoden en ongevallen voorkomen. 3. Het aantal gevaarlijke verkeerspunten terugdringen. Ambitie en metingen • Het aantal gevaarlijke punten en hoeveel er daarvan aangepakt zijn (op basis van inventarisatie gevaarlijke verkeerssituaties). • Aantal verkeersdoden per jaar. • www.waarstaatjegemeente.nl/mobiliteit Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Zo weinig mogelijk verkeersdoden per jaar (5 jaars cumulatief, per 100 km weglengte) . (waarstaatjegemeente 2021: 0,5 - 2022: 0,4 - 2023: 0,6) Wat is de stand van zaken in 2024? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? We riepen op om onveilig geplaatste paaltjes op fietspaden te melden. We verwijderen deze paaltjes of verbeteren de situatie. Ook werken we aan een plan voor het verkeersveiliger maken van de fietsoversteken in de wijk het Hooghuis. Daarnaast bekijken we of we voor de bevordering van de verkeersveiligheid de verlichting bij zebrapaden kunnen verbeteren.
Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? Op dit moment is er geen kabel op het Bolwerk aanwezig om de verlichting op aan te sluiten. We brengen uiterlijk in het vierde kwartaal in beeld of de aanleg mogelijk is en wat de kosten zijn. Op basis daarvan bepalen we of het mogelijk is om (slimme) verlichting te realiseren op het Bolwerk.
62
Begroting 2025-CONCEPT
Dit zijn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Aanpak knelpunten verkeersveiligheid
planning: Omschrijving We komen met een aanpak voor de knelpunten uit de 2024 2025 inventarisatie gevaarlijke verkeerssituaties en lossen deze voor zover dat mogelijk is op.
Verlichting fietspaden
We leggen (extra) verlichting aan op de Liesbosweg en het Bolwerk. Hierdoor creëren we een veilig verlichte toegang en ontsluiting voor de fietsers die in de ochtend en avond van deze routes gebruik maken.
2024
Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Naam project Aanpak knelpunten verkeersveiligheid
planning: Omschrijving We komen met een aanpak voor de knelpunten uit de 2025 inventarisatie gevaarlijke verkeerssituaties en lossen deze voor zover dat mogelijk is op.
Verlichting fietspaden
We leggen (extra) verlichting aan op de Liesbosweg en het Bolwerk. Hierdoor creëren we een veilig verlichte toegang en ontsluiting voor de fietsers die in de ochtend en avond van deze routes gebruik maken.
Begroting 2025-CONCEPT
2025
63
3.4 Beheer en onderhoud van het openbaar gebied Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een veilige en schone leefomgeving als gegarandeerd basisniveau in alle wijken en op de bedrijventerreinen. Maatschappelijk effect • De leefomgeving is schoon, veilig en voldoet aan de afgesproken normen voor aanleg en beheer. • Het afvalbeleid is duidelijk voor inwoners en ondernemers. Wat zijn de doelen? 1. De aanlegkwaliteit van de leefomgeving voldoet aan CROW niveau A+/A (CROW: kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur). 2. Het beheer en onderhoud van de leefomgeving voldoet aan CROW niveau B of C. 3. Het behalen van de doelen uit het afvalbeleid. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/duurzame-leefomgeving Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.
• Percentage van de leefomgeving dat voldoet aan de afgesproken CROW-normen voor aanleg en onderhoud (op basis van steekproef). • Hoeveelheid huishoudelijk afval per inwoner. Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Ten hoogste 100 kilogram huishoudelijk afval per inwoner (restafval aan huis). (2022 69,4 kilogram, 2023 62,4 kilogram) Wat is de stand van zaken in 2024? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? De buitendienst en team Handhaving steken veel tijd in de opvolging en bestrijding van afvaldumpingen. Veroorzakers krijgen nog altijd bekeuringen. We voeren het beheer en onderhoud van de openbare ruimte doelmatig uit op het gewenste niveau.
64
Begroting 2025-CONCEPT
Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? In 2024 stellen we een groenplan op en in 2024/2025 stellen we een verhardingenplan op. In deze plannen kijken we naar het aanpassen van de onderhoudsniveaus zoals gewenst in het college uitvoeringsplan.
Dit zijn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Intensiveren toezicht en handhaving zwerfafval en afvaldumpingen