Document · PDF

Concept - begroting Etten-Leur 2025

Raad besluit 11 november 2024, gemeente Etten-LeurBij agendapunt: Vervolg behandeling Vaststellen Begroting 202526.762 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Omschrĳving We intensiveren het toezicht en de handhaving op zwerfafval en afval dumpingen.

planning: 2024

2025

Beheer openbare ruimte op niveau (groen en uitvoering)

Onderhoudsniveaus vaststellen en organisatie hierop aanpassen om aan afspraken te voldoen. Areaaluitbreiding, uitbesteden of zelf gaan doen in relatie tot beheer en onderhoud hierin meenemen.

2024

2025

Onderhoudsniveaus handhaven op huidig niveau (grĳs-voorbereiding)

Terug naar A, B en C niveau van het CROW (kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur)

2024

Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Naam project Intensiveren toezicht en handhaving zwerfafval en afvaldumpingen

Omschrĳving We intensiveren het toezicht en de handhaving op zwerfafval en afval dumpingen.

planning:

Beheer openbare ruimte op niveau (groen en uitvoering)

Onderhoudsniveaus vaststellen en organisatie hierop aanpassen om aan afspraken te voldoen. Areaaluitbreiding, uitbesteden of zelf gaan doen in relatie tot beheer en onderhoud hierin meenemen.

2025

Onderhoudsniveaus handhaven op huidig niveau (grĳsvoorbereiding)

Terug naar A, B en C niveau van het CROW (kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur)

2025

Begroting 2025-CONCEPT

2025

3.5 Huisvesting bĳzondere doelgroepen Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op voldoende huisvesting van statushouders en andere bĳzondere doelgroepen. Maatschappelĳk effect • Een thuis voor alle aandachtsgroepen. Wat zĳn de doelen? 1. Samen met woningcorporaties zorgen voor voldoende (tĳdelĳke) en betaalbare huisvesting voor: - statushouders; - spoedzoekers; - arbeidsmigranten; - sociaal en medisch urgenten; - uitstroom uit intramurale instelling; - Oekraïense vluchtelingen. 2. Voldoende en kwalitatief goede huisvesting van arbeidsmigranten binnen de kaders van het raadsbesluit op 7 februari 2022. Ambitie en metingen • Aantal beschikbaar gestelde woningen voor bovenstaande aandachtsgroepen. Volgens cĳfers van de Rĳksoverheid zĳn tot en met juli 2024 in totaal 54 van de taakstelling van 55 statushouders gehuisvest. Wat is de stand van zaken in 2024? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? Volgens cĳfers van de Rĳksoverheid zĳn tot en met juli 54 van de taakstelling van 55 statushouders gehuisvest. De procedure voor eerste grootschalige huisvesting van arbeidsmigranten loopt.

Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? In de tweede helft 2024 hebben we de opdracht om 43 statushouders te huisvesten. Het Centraal Orgaan Asielzoekers moet dan voldoende statushouders aan Etten-Leur koppelen. Er moeten ook voldoende passende woonruimten zĳn.

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024:

Begroting 2025-CONCEPT

Naam project Projecten huisvesting van arbeidsmigranten/ asielzoekers/spoedzoekers/doorstromers

Omschrĳving We werken mee aan oplossingen voor huisvesting van de genoemde doelgroepen en waar de markt niet met oplossingen komt, zorgen we zelf in samenwerking met Alwel voor passende woonoplossingen.

planning: 2024

2025

2026

Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Naam project Projecten huisvesting van arbeidsmigranten/ asielzoekers/ spoedzoekers/doorstromers

Begroting 2025-CONCEPT

planning: 2025

2026

Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Leges kabels en leidingen

Er zĳn meer aanvragen voor het verleggen van kabels en leidingen.

2. Vergoeding straatwerk

Er zĳn meer aanvragen voor het verleggen van kabels en leidingen. We ontvangen aanvullend een vergoeding voor het herstel van het straatwerk. Het bezoek aan de parkeergarage blĳft achter bĳ de begrote opbrengsten. Hierop passen we de begroting aan. Er wordt meer gebruik gemaakt van het betaald parkeren. Vanaf 1 januari 2025 verhogen we de parkeertarieven. We ontvangen een uitkering ter compensatie van de vervallen BTW vrĳstelling op sport.

3. Parkeergarage 4. Straatparkeren 5. Uitkering Sport 6. Rioolrechten

7. Voorziening riolering 8. Afschrĳvingskosten projecten

We ontvangen meer riool opbrengsten van grootverbruikers (rioolheffing niet-woningen) en minder kwĳtscheldingen dan begroot. Deze extra opbrengsten worden gedempt door de afrekening van elektriciteit voor riolering. Het voordeel op riolering storten we in de voorziening riolering. Hiermee blĳft het beschikbaar om in te zetten bĳ de bepaling van het riooltarief. Door het later uitvoeren van verschillende projecten zĳn de afschrĳvingskosten lager.

9. Baggeren sloten

In 2026 baggert Brabantse Delta de sloten. Etten-Leur moet het baggerafval opruimen. In 2025 zĳn er geen baggerwerkzaamheden. We schuiven het budget van 2025 daarom door naar 2026.

10. Verkeersbeleid

Door de inzet van medewerkers op diverse grote projecten, is minder tĳd aan verkeersbeleid besteed. Door de afwikkeling van het contract met DVEP en het opstarten van het contract met Greenchoice ontstonden verschillen. We verwerken de in juni 2024 vastgestelde begroting 2025 van het West-Brabants Archief.

11. Elektriciteit 12. West-Brabants Archief 13. Veiligheidsregio

14. Lasten grondbedrĳf 15. Baten grondbedrĳf 16. Mutatie boekwaarde 17. Overig

We verwerken het resultaat van de Veiligheidsregio over 2023 en de vastgestelde begroting 2025 van de Veiligheidsregio Midden en West-Brabant. Met de stĳging hielden we rekening bĳ de kadernota. We namen hiervoor budget voor indexeringen gemeenschappelĳke regelingen op. Dit budget gebruiken we nu bĳ mutatie nummer 14 in programma 1. De uitgaven bĳ het grondbedrĳf zĳn hoger dan begroot. Het gaat vooral om grondaankopen voor plan Haansberg. In de begroting namen we opbrengsten voor grondverkoop woningbouw op. In 2024 komen die nog niet voor. De wĳzigingen binnen het grondbedrĳf verrekenen we met de boekwaarde van de grondexploitaties. Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

Begroting 2025-CONCEPT

Risico's De belangrĳkste risico's in dit programma zĳn: Capaciteit en snelheid van bouwprocessen, inclusief partĳen die verantwoordelĳk zĳn voor de NUTS voorzieningen Het bouwen van 300 woningen per jaar, onder andere in de nieuwe wĳk Haansberg, kan vertraging oplopen door bĳvoorbeeld een tekort aan bouwmaterialen, arbeidskrachten en problemen bĳ de uitgifte van bouwvergunningen. Ruimtelĳke planning en gemeenschapsbetrokkenheid Het creëren van een woon- en leefomgeving die uitnodigt tot activiteit en ontmoeting vereist zorgvuldige ruimtelĳke planning en betrokkenheid van de gemeenschap. Het risico bestaat dat de plannen niet voldoen aan de behoeften en verwachtingen van de bewoners. Complexiteit van infrastructuurprojecten Het uitvoeren van grote infrastructurele projecten kan complex zĳn vanwege technische en financiële beperkingen, wat de volledige uitvoering kan belemmeren (bĳvoorbeeld de realisatie van de tunnel bĳ de Lage Vaartkant). Sociale Acceptatie bĳ huisvesting van bĳzondere doelgroepen Het zorgen voor voldoende huisvesting voor diverse doelgroepen kan stuiten op sociale weerstand en discriminatie. Dit kan de uitvoering bemoeilĳken. Stĳgende loon-, bouw- en brandstofkosten De snel veranderende markt zorgt ervoor dat een groot deel van de bovenstaande doelen lastiger, later of niet meer gerealiseerd worden.

Toenemende congestie op het netwerk Door toenemende congestie op het elektra netwerk, kan een aantal van onderstaande doelen lastiger, later of niet meer gerealiseerd worden.

Begroting 2025-CONCEPT

Wat kost het? We nemen voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. 3. Ruimte voor wonen en leven

Werkelĳk

Raming

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Lasten Baten

-29.214 17.098

-49.886 36.317

-26.843 12.740

-43.537 28.535

-52.703 37.084

-43.693 27.812

Totaal saldo van baten en lasten programma

-12.116

-13.570

-14.103

-15.001

-15.619

-15.881

Toevoeging reserves Onttrekking reserves

-2.642 1.078

-2.092 871

-1.907 445

-3.024 1.364

-1.500 286

Resultaat programma

-13.680

-14.791

-15.565

-16.661

-16.833

-17.095

Incidentele lasten Incidentele baten

-2.177 677

-868 868

-1.749 249

-1.946 446

-1.500 -

Resultaat structureel programma

-12.180

-14.791

-14.065

-15.161

-15.333

-15.595

(bedragen x € 1.000)

Meerjarenraming

Mutaties eigen vermogen:

Incidenteel

Dit programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen (taakvelden).

Verbonden partĳen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma levert de volgende verbonden partĳ een bĳdrage: • Gemeenschappelĳke Regeling West-Brabants Archief (WBA); • Coöperatie Parkeerbeheer Zuidwest Nederland UA.

Begroting 2025-CONCEPT

4. Economie en werk in Etten-Leur Samen met ondernemers, inwoners en andere partners werken we aan een gezonde economie met volop kansen voor iedereen. We stimuleren het toegroeien naar een volledig circulaire economie in 2050 en geven daarin als gemeente zelf het goede voorbeeld. Werken biedt de mogelĳkheid om in ons levensonderhoud te voorzien en is een belangrĳke basis om mee te doen in onze samenleving. Een goed ondernemersklimaat met aantrekkelĳke werkgelegenheid, ook voor mensen met een beperking en een afstand tot de arbeidsmarkt, is daarom van groot belang. We werken aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt, de verbinding van onderwĳs met ondernemers, het aantrekken van arbeidsintensieve bedrĳven die van toegevoegde waarde zĳn, een goed vestigingsklimaat en aantrekkelĳke vitale bedrĳventerreinen. Voor het goed benutten van arbeidspotentieel blĳven we inzetten op een goede aansluiting tussen het onderwĳs en de arbeidsmarkt.

Ontwikkelingen Participatiewet Ontwikkeling aantal uitkeringsgerechtigden en uitkeringslasten Na een stĳging van het aantal uitkeringsgerechtigden in 2023 bleef het uitkeringsbestand in de eerste helft van dit jaar stabiel. Daarmee wĳken we in positieve zin af van de stĳgende trend die landelĳk zichtbaar is. Omdat wĳ in de gemeentebegroting uitgingen van de landelĳke trend verwachten we in 2024 een voordeel op de uitkeringslasten. Onderzoek uitvoering Participatiewet in West-Brabant Werkplein, WVS en ISD Brabantse Wal voeren een onderzoek uit naar de uitvoering van de Participatiewet in de regio West-Brabant. Partĳen onderzoeken hoe de dienstverlening beter kan aansluiten bĳ de behoeften van inwoners en wat dit betekent voor de organisatie van de uitvoering van de Participatiewet in de regio. In de loop van 2025 verwachten we de uitkomsten van dit onderzoek. Participatiewet in Balans Om de Participatiewet beter te laten aansluiten op de mogelĳkheden en omstandigheden van de mensen voor wie ze bedoeld zĳn, is het wetsvoorstel Participatiewet in Balans ingediend. In dit wetvoorstel zĳn maatregelen opgenomen om de Participatiewet te verbeteren en de balans tussen rechten en plichten te herstellen. Daarnaast om de regels en procedures rondom bĳstandsuitkeringen te vereenvoudigen en gemeenten meer ruimte te geven voor maatwerk.

Vertrouwen en de menselĳke maat worden bĳ de uitvoering kernwaarden. Het wetsvoorstel is inmiddels aangeboden aan de Tweede Kamer. Wanneer het wetsvoorstel aangenomen wordt, zal de Participatiewet naar verwachting per 2026 gewĳzigd worden. In 2025 bereiden we ons voor op de aanpassing van onze verordeningen en beleidsregels. Vooruitlopend

Begroting 2025-CONCEPT

op de wetswĳziging bekĳken we hoe we al kunnen anticiperen op de uitvoering volgens de aangepaste Participatiewet.

Begroting 2025-CONCEPT

Financiële ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cĳfers op hoofdlĳnen. Dat betekent dat we afwĳkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zĳn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwĳkingen die kleiner zĳn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zĳn lichten we wel toe. Bĳ de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000)

2024

2025

2026

2027

2028

Actualisatie begroting 2024-2028 1. Rĳksbĳdrage BUIG

822

1.430

1.138

841

2. Werkplein - participatie BUIG

216

-52

-137

-529

3. Werkplein - bĳzondere bĳstand

-10

-24

-35

-85

4. Werkplein - maatschappelĳke participatie

5. Werkplein - participatie re-integratie

-158

-108

-99

-122

6. Organisatiekosten Werkplein

208

138

115

-2

7. Participatie - re-integratie

-237

8. Participatie - bĳstand/BUIG

214

9. Participatie - bĳzondere bĳstand

-32

10. Participatie - maatschappelĳke participatie

11. Werkvoorzieningsschap (WVS)

253

-59

-134

-169

12. Overig

276

131

132

131

1.579

1.835

1.196

714

105

Totaal wĳzigingen

Begroting 2025-CONCEPT

4.1 Zo veel mogelĳk mensen aan het werk Wat wil de gemeenteraad bereiken? Iedereen kan meedoen en zo veel mogelĳk mensen gaan aan het werk. Ook vrĳwilligerswerk is werk; het doel is dan om daar waar mogelĳk in te stromen op de arbeidsmarkt. Als dat laatste niet lukt, dan is het belangrĳk dat mensen een zinvolle dagbesteding hebben. Maatschappelĳk effect • Zo veel mogelĳk Etten-Leurenaren hebben betaald werk. • Ook Etten-Leurenaren, die niet kunnen werken, doen mee door vrĳwilligerswerk te doen of een zinvolle dagbesteding te hebben. Wat zĳn de doelen? 1. Het terugdringen van het aantal Etten-Leurenaren, dat niet werkt. 2. Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt begeleiden naar werk of dagbesteding. 3. Het voorkomen van armoedeval . 1

Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/economie Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Minder dan 30,9 personen per 1.000 inwoners met bĳstandsuitkering (18 jaar en ouder). (waarstaatjegemeente cĳfer 2021 is 31personen per 1.000 inwoners - cĳfer 2023 is 28 personen per 1.000 inwoners- bron CBS). Minimaal 72,4 % beroepsbevolking is werkzaam ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking (netto arbeidsparticipatie). (waarstaatjegemeente cĳfer 2022 is 72,4 personen per 1.000 inwoners, waarstaatjegemeente cĳfer 2023 is 73,8 personen per 1.000 inwoners - bron CBS).

Wat is de stand van zaken in 2024? Hieronder melden we wat goed gaat.

Armoedeval is de situatie waarin iemand vanuit de bĳstand gaat werken en er daardoor financieel op achteruit gaat.

Begroting 2025-CONCEPT

Wat gaat goed? De regionale arbeidsmarktagenda is vastgesteld. Uit het rekenkameronderzoek blĳkt dat de invloedsfeer van de gemeente beperkt is om de armoedeval weg te nemen.

Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? De uitwerking van de ambities in de regionale arbeidsmarktagenda in concrete actieplannen vindt in de komende periode plaats. De verschillende uitvoeringsorganisaties in de regio werken daarvoor samen (gemeenten/intergemeentelĳke sociale diensten, UWV, Sociale Werkbedrĳven). We onderzoeken nu één van de maatregelen, die de gemeente kan nemen om armoedeval weg te nemen. Dat is het ophogen van de inkomensgrens om in aanmerking te komen voor de individuele inkomenstoeslag.

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Uitwerken visie Werken aan Onderwĳs en Human Capital agenda.

Omschrĳving Goede samenwerking stimuleren tussen gemeente, (voortgezet) onderwĳs en bedrĳfsleven om schoolverlaters zoveel mogelĳk rechtstreeks door te laten stromen naar de arbeidsmarkt.

planning:

Onderzoek naar armoedeval

Onderzoek naar armoedeval en waar nodig beperken/ voorkomen van armoedeval.

2024

Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Naam project Uitwerken visie Werken aan Onderwĳs en Human Capital agenda.

Begroting 2025-CONCEPT

Omschrĳving Goede samenwerking stimuleren tussen gemeente, (voortgezet) onderwĳs en bedrĳfsleven om schoolverlaters zoveel mogelĳk rechtstreeks door te laten stromen naar de arbeidsmarkt.

planning: 2025

4.2 Het versterken van de economie Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een sterke lokale economie die voorbereid is op de kansen en uitdagingen van de toekomst. Maatschappelĳk effect • Een sterke lokale economie die voorbereid is op de toekomst. Wat zĳn de doelen? 1. Goed ondernemersklimaat. 2. Ruimte voor gevestigde bedrĳven om uit te breiden. 3. Binnen de mogelĳkheden bĳ inkoop voorrang geven aan Etten-Leurse bedrĳven. 4. Tegengaan van leegstand en revitaliseren van bestaande bedrĳventerreinen. Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/economie Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Minimaal 1.153 vestigingen van bedrĳven per 10.000 inwoners. (waarstaatjegemeente 2023 1.253 per 10.000 inwoners - 2022 1.153 per 10.000 inwoners - bron handelsregister KVK) Stĳging op ranking MKB-vriendelĳkste gemeente. (ranking 2020: plaats 57 - deze ranglĳst bestaat niet meer)

Wat is de stand van zaken in 2024? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? We startten met het maken van een plan om bedrĳventerreinen weer levendig en aantrekkelĳk te maken. In het derde kwartaal van 2024 zĳn alle percelen van Vosdonk-Zuid in optie. We voeren de bedrĳfsbezoeken uit. Ook voerden we een systeem in waarin we bezoeken aan ondernemers en contacten met ondernemers vastleggen en opvolgen. StartToGrow en het Ondernemers Klankbord zĳn ook aangesloten bĳ Roode looper-evenement.

Begroting 2025-CONCEPT

Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? De organisatiegraad in de winkelgebieden moet worden vergroot. Dan kunnen gemeente, vastgoedeigenaren en ondernemers gezamenlĳk projecten starten en uitvoeren. Voor de locatie Fri-Jado loopt het juridisch geschil nog. Verwachting is dat in het derde kwartaal van 2024 duidelĳkheid is over te volgen stappen.

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Duurzame en toekomstbestendige bedrĳventerreinen (zie ook 5.4) en revitalisering bedrĳventerreinen door actief grondbeleid (revitaliseringsfonds)

planning: Omschrĳving We zetten actief in op de ontwikkeling van toekomstbestendige 2024 2025 bedrĳventerreinen. Daar waar nodig zetten we actief grondbeleid, betere benutting van gronden en panden (label C) in om de revitalisering te bespoedigen. We maken daarbĳ (bĳ voorkeur) gebruik van een revitaliseringsfonds (nog op te richten). We onderzoeken de investeringsbereidheid bĳ ondernemers om sneller stappen te zetten om duurzaam en toekomstbestendig te ondernemen.

Versterken lokaal ondernemerschap

We initiëren projecten en gaan actief inzetten om het lokaal ondernemerschap te versterken, zoals bĳ het winkelcentrum. Daarnaast zullen we de organisatiegraad bĳ lokale ondernemers stimuleren.

2024

Acquisitie verkoop bedrĳventerrein (Fri-Jado)

We zetten actief in op de verkoop van de beschikbare bedrĳfsgronden.

2024

Accountmanagement

We zetten adequaat accountmanagement in om verbindingen te realiseren, te weten wat er speelt, bedrĳven en starters te laten groeien en beter in te spelen op economische kansen voor Etten-Leur.

2024

2026

2025

2026

2025

2026

Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Naam project Duurzame en toekomstbestendige bedrĳventerreinen (zie ook 5.4) en revitalisering bedrĳventerreinen door actief grondbeleid (revitaliseringsfonds)

planning: Omschrĳving We zetten actief in op de ontwikkeling van toekomstbestendige 2025 2026 bedrĳventerreinen. Daar waar nodig zetten we actief grondbeleid, betere benutting van gronden en panden (label C) in om de revitalisering te bespoedigen. We maken daarbĳ (bĳ voorkeur) gebruik van een revitaliseringsfonds (nog op te richten). We onderzoeken de investeringsbereidheid bĳ ondernemers om sneller stappen te zetten om duurzaam en toekomstbestendig te ondernemen.

Versterken lokaal ondernemerschap

We initiëren projecten en gaan actief inzetten om het lokaal ondernemerschap te versterken, zoals bĳ het winkelcentrum. Daarnaast zullen we de organisatiegraad bĳ lokale ondernemers stimuleren.

2025

Acquisitie verkoop bedrĳventerrein (Fri-Jado)

We zetten actief in op de verkoop van de beschikbare bedrĳfsgronden.

2025

Accountmanagement

We zetten adequaat accountmanagement in om verbindingen te realiseren, te weten wat er speelt, bedrĳven en starters te laten groeien en beter in te spelen op economische kansen voor Etten-Leur.

2025

Begroting 2025-CONCEPT

2026

4.3 Toerisme en recreatie Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat voor een groei naar een duurzame vrĳetĳdseconomie. Meer evenementen in het bĳzonder voor de jongeren onder de 18 en het beter benutten van onze parken. Maatschappelĳk effect • Een duurzame vrĳetĳdseconomie. • Etten-Leur is aantrekkelĳk voor vrĳetĳdsbesteding door inwoners en bezoekers. • Culturele voorzieningen zĳn voor iedereen toegankelĳk in aanbod en gebruik. Wat zĳn de doelen? 1. Een duurzaam en aantrekkelĳk vestigingsklimaat voor toerisme, recreatie en vrĳe tĳd. 2. Er zĳn voldoende culturele voorzieningen en activiteiten. 3. Het wegnemen van onnodige regels voor ondernemers in toerisme en recreatie. 4. Het aantrekkelĳker maken van de Markt door onder andere een autovrĳe of autoluwe markt. 5. Het stimuleren en/of faciliteren van evenementen voor jongeren onder de 18 jaar. 6. Levendige parken waar inwoners en bezoekers graag gebruik van maken. 7. We vermarkten Etten-Leur beter. Ambitie en metingen • Aantal toeristen met overnachting. Het aantal overnachtingen was in 2023 bĳna 49.000. Wat is de stand van zaken in 2024? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? We voeren het uitvoeringsprogramma Vrĳetĳdseconomie uit. Voorbeelden zĳn de digitale matrixborden en het onderzoek ruiter- en menroutenetwerk.

De aanvraag voor de status van het Van Gogh Nationaal Park is ingediend bĳ het Ministerie. Het onderzoek naar het autoluw maken van de Markt maakt onderdeel uit van het Mobiliteitsplan. We koppelen de uitvoeringsagenda vrĳetĳdseconomie 2025-2026 aan de uitwerking van de Centrumvisie.

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Versterking vrĳetĳdseconomie (project Oderkerkpark, Van Gogh Nationaal Park, doorontwikkeling cultuurhuis Nobelaer)

planning: Omschrĳving Realiseren van een duurzaam en aantrekkelĳk 2024 2025 vestigingsklimaat voor toerisme, recreatie en vrĳe tĳd. Hiervoor stellen we in 2022 een uitvoeringsprogramma toerisme op wat in 2023-2024 en 2025 wordt uitgevoerd.

2026

Begroting 2025-CONCEPT

Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Naam project Versterking vrĳetĳdseconomie (project Oderkerkpark, Van Gogh Nationaal Park, doorontwikkeling cultuurhuis Nobelaer)

Begroting 2025-CONCEPT

planning: Omschrĳving Realiseren van een duurzaam en aantrekkelĳk 2025 2026 vestigingsklimaat voor toerisme, recreatie en vrĳe tĳd. Hiervoor stellen we in 2022 een uitvoeringsprogramma toerisme op wat in 2023-2024 en 2025 wordt uitgevoerd.

4.4 Een levendig centrum Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op het versterken van de regiofunctie van Etten-Leur door voorwaarden te scheppen voor levendige en aantrekkelĳke winkelcentra. Maatschappelĳk effect • Winkelgebieden zĳn levendig, aantrekkelĳk en leefbaar. • Versterken van de regiofunctie van Etten-Leur. Wat zĳn de doelen? 1. Bĳdragen aan en investeren in het aantrekkelĳk maken en/of houden van winkelgebieden voor winkeliers, bezoekers en bewoners. 2. Stimuleren en ondersteunen van activiteiten in winkelgebieden. Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/economie Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? 31,8% gestarte en 15,8% gestopte MKB-vestigingen per 10.000 inwoners. (Waarstaatjegemeente cĳfer 2e kwartaal 2024 is 28,5% gestarte en 22,7% gestopte MKBvestigingen, Waarstaatjegemeente cĳfer 2e kwartaal 2023 is 31,8% gestarte en 15,6% gestopte MKBvestigingen - bron handelsregister KVK). Wat is de stand van zaken in 2024? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? De uitwerking van de Centrumvisie loopt volgens planning. De eigenaar van het overdekt Winkelcentrum kondigde nieuwe plannen aan die ze nu verder uitwerken. De raad stelde de Centrumvisie vast. We werken nu aan het uitvoeringsprogramma. Daarin maken we een koppeling met het Uitvoeringsprogramma Vrĳetĳdseconomie.

Begroting 2025-CONCEPT

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Herontwikkeling Winkelcentrum

Omschrĳving We werken actief mee aan de herontwikkeling van het winkelcentrum. We kĳken ook wat het centrum nodig heeft om levendig en toekomstbestendig te blĳven. Denk hierbĳ aan vergroening, vierkante meters voor detailhandel, woningbouw, maatschappelĳke activiteiten, autoluwe Markt en versterking lokaal ondernemerschap.

planning:

Uitwerken visie levendig en toekomstbestendig centrum

We werken het advies om te komen tot een levendig en toekomstbestendig winkelcentrum uit. De acties die hieruit voortkomen voeren we daarna uit.

2024

2025

Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Naam project Herontwikkeling Winkelcentrum

planning:

Uitwerken visie levendig en toekomstbestendig centrum

We werken het advies om te komen tot een levendig en toekomstbestendig winkelcentrum uit. De acties die hieruit voortkomen voeren we daarna uit.

2025

Begroting 2025-CONCEPT

2025

4.5 Agrarische sector Wat wil de gemeenteraad bereiken? Het behouden van een vitaal, leefbaar en aantrekkelĳk buitengebied met ruimte voor economische activiteiten. Maatschappelĳk effect • Vitaal, leefbaar en aantrekkelĳk buitengebied. • Verduurzamen van het buitengebied. Wat zĳn de doelen? 1. In het buitengebied is ruimte voor economische activiteiten en herbestemming van vrĳkomende agrarische bebouwing. 2. Toeristisch-recreatief gebruik van het buitengebied stimuleren. Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/duurzame-leefomgeving Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is de stand van zaken in 2024? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? Met onze externe buitengebiedpartners formuleerden we bestedingsdoelen voor de reserve ‘Kwaliteitsverbetering landschap’. De Griffie plant een moment voor een gedachtewisseling met de gemeenteraad over een aantal onderwerpen in het buitengebied.

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering landschap

Omschrĳving Voor de uitvoering van de Omgevingsvisie stellen we een uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering landschap op.

planning: 2024

Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Naam project Uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering landschap

Omschrĳving Voor de uitvoering van de Omgevingsvisie stellen we een uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering landschap op.

planning: 2025

Begroting 2025-CONCEPT

Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Rĳksbĳdrage BUIG

Rĳksbudget Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG). Het voorlopig budget 2025 is aanzienlĳk hoger dan het budget voor 2024. Dit komt door een verwachte landelĳke stĳging van de bĳstandsuitkeringen in 2024. Het aantal uitkeringsgerechtigden ontwikkelt zich in 2024 gunstiger dan verwacht. Dit werkt door in 2025. Voor 2026 en verder verwerken we de meerjarenraming van de Werkpleinbegroting 2025. We verhogen de lasten van bĳzondere bĳstand met de te verwachten prĳsindexering.

2. Werkplein - participatie BUIG

3. Werkplein - bĳzondere bĳstand 4. Werkplein - maatschappelĳke participatie

5. Werkplein - participatie re-integratie

6. Organisatiekosten Werkplein

Het Werkplein houdt in zĳn begroting 2025 nog geen rekening met een toename van het gebruik van de webshop door de inzet van de VoorzieningenWĳzer. In onze begroting hielden we hier al wel rekening mee. We brengen de begroting nu in overeenstemming met de Werkpleinbegroting. We verwachten dat de uitgaven aan re-integratieactiviteiten voor bĳstandsgerechtigden hoger uitvallen dan eerder geraamd. Enerzĳds is dit het gevolg van een grotere inzet van re-integratie en participatietrajecten. Anderzĳds is de wettelĳke begeleidingsvergoeding beschut werken verhoogd. Het Rĳk compenseert de gemeente voor deze kostenstĳging. We verwerken de in juni 2024 vastgestelde begroting 2025 van het werkplein. We hielden in onze begroting rekening met een sterkere toename van de organisatiekosten dan de prognose van het Werkplein nu laten zien.

7. Participatie - re-integratie

De uitgaven aan re-integratieactiviteiten voor bĳstandsgerechtigden vallen hoger uit dan geraamd. Enerzĳds is dit het gevolg van een grotere inzet van re-integratie en participatietrajecten voor de toegenomen groep inburgeraars. Anderzĳds is de wettelĳke begeleidingsvergoeding beschut werken verhoogd. Via de meicirculaire is de gemeente voor deze kostenstĳging gecompenseerd.

8. Participatie - bĳstand/BUIG

We verwachten lagere uitkeringslasten doordat het aantal uitkeringsgerechtigden lager uitvalt dan waar we in de begroting 2024 rekening mee hielden. In het eerste kwartaal van 2024 deed een aantal inwoners nog een aanvraag voor de Energietoeslag 2023. Deze aanvragen zĳn met terugwerkende kracht toegekend en uitgekeerd. In de begroting hielden we hier geen rekening mee.

9. Participatie - bĳzondere bĳstand

10. Participatie - maatschappelĳke participatie 11. Werkvoorzieningsschap (WVS)

12. Overig

Begroting 2025-CONCEPT

In de begroting hielden we rekening met een toename van het gebruik van de Webshop door de inzet van de VoorzieningenWĳzer. Omdat de VoorzieningenWĳzer later van start ging dan gepland, neemt het gebruik minder sterk toe dan geraamd. We verwerken het resultaat over 2023 en de vastgestelde begroting 2025 van het Werkvoorzieningsschap. Met de stĳging hielden we rekening bĳ de kadernota. We namen hiervoor budget voor indexeringen gemeenschappelĳke regelingen op. Dit budget gebruiken we nu bĳ mutatie nummer 14 in programma 1. Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

Risico's De belangrĳkste risico's in dit programma zĳn: Arbeidsmarkt dynamiek Het terugdringen van het aantal niet-werkenden kan bemoeilĳkt worden door economische schommelingen, waardoor er mogelĳk onvoldoende banen beschikbaar zĳn. Effectiviteit van begeleidingsprogramma's Het succesvol begeleiden van inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt naar werk of dagbesteding kan beperkt worden door de effectiviteit van de begeleidingsprogramma's en de bereidheid van werkgevers om deze doelgroep in dienst te nemen. Armoedeval en sociaal vangnet Het voorkomen van armoedeval vereist nauwkeurige afstemming van financiële prikkels en sociaal vangnet. Zonder deze afstemming kan het stimuleren van werk leiden tot verlies van sociale voorzieningen, waardoor mensen terughoudend worden om (meer) te gaan werken. Leegstand en revitalisatie Tegengaan van leegstand en revitaliseren van bedrĳventerreinen kan financiële risico's met zich meebrengen, vooral als er weinig interesse is vanuit bedrĳven om zich in bestaande gebieden te vestigen. Balans tussen economie en natuur Het stimuleren van toeristisch-recreatief gebruik van het buitengebied moet zorgvuldig worden afgewogen om de balans tussen economische voordelen en behoud van natuurwaarden te waarborgen.

Terugdringen van het aantal mensen met schulden Door prĳsstĳgingen en een achterblĳvend financieel (sociaal) vangnet komen steeds meer huishoudens in financiële problemen. Ontwikkelingen Werkplein Hart van West-Brabant De toenemende aanspraak op bĳstandsuitkeringen kunnen tot gevolg hebben dat het rĳksbudget voor uitkeringslasten niet toereikend is.

Begroting 2025-CONCEPT

Werkelĳk

Raming

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Lasten Baten

-29.044 11.363

-28.599 14.098

-29.156 15.076

-29.692 15.082

-30.119 15.087

-30.575 15.092

Totaal saldo van baten en lasten programma

-17.682

-14.501

-14.081

-14.611

-15.032

-15.483

-117 -

170

-17.799

-14.331

-14.081

-14.611

-15.032

-15.483

-70 -

170

-17.729

-14.501

-14.081

-14.611

-15.032

-15.483

(bedragen x € 1.000)

Meerjarenraming

Mutaties eigen vermogen: Toevoeging reserves Onttrekking reserves Resultaat programma Incidenteel Incidentele lasten Incidentele baten Resultaat structureel programma

Dit programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen (taakvelden).

Verbonden partĳen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma levert de volgende verbonden partĳ een bĳdrage: • N.V. Rewin (Regionale Ontwikkelingsmaatschappĳ Rewin West-Brabant).

Begroting 2025-CONCEPT

5. Duurzaam denken en doen in Etten-Leur Duurzaam denken en doen gaat om het vinden van evenwicht tussen ecologische, economische en sociale belangen: we kĳken naar de huidige behoeften die mensen hebben en hoe die in de toekomst ontwikkeld kunnen worden zonder dat de mensen, het milieu of de economie in gevaar komen. Het is dus een zeer breed begrip en raakt in veel opzichten ons leven en onze omgeving. Duurzaamheid is meer dan alleen energie duurzaam opwekken. Het gaat ook om klimaat, behoud van natuur, voorkomen en hergebruiken van afval, biodiversiteit en circulaire economie. Samen hebben we de opgave onze leefomgeving goed door te geven aan volgende generaties. Samen met inwoners, regiogemeenten en partners als woningcorporaties, waterschap, energieleveranciers, netbeheerders, landbouw- en natuurorganisaties en ontwikkelaars werken we aan duurzame oplossingen.

Ontwikkelingen Circulaire economie In 2023 zĳn de doelstellingen vastgesteld voor Nederland Circulair 2030. In 2025 werken we het beleid daarvoor uit. We leggen de voorstellen in 2025 aan de raad voor. Het doel is in de periode 2026-2030 een uitvoeringsplan op te stellen.

Begroting 2025-CONCEPT

2024

2025

2026

2027

2028

Actualisatie begroting 2024-2028 1. Groenplan

-418

-457

-696

2. Afval

525

570

3. Voorziening afval

-579

-621

5. Bĳdrage OMWB

-67

-73

-77

-98

6. Snippergroen

-50

-35

7. Kwaliteitsverbetering landschap

-38

8. Reserve Kwaliteitsverbetering Landschap

9. Overig

-103

-558

-603

-846

-867

4. Afvalstoffenheffing

Totaal wĳzigingen

Begroting 2025-CONCEPT

5.1 Duurzaam wonen Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad wil minimaal 3.000 woningen verduurzamen. Maatschappelĳk effect • Woningen en wĳken verduurzamen. Wat zĳn de doelen? 1. Minimaal 3.000 woningen verduurzamen. 2. Integrale benadering van de aanpak bĳ voorbereiding en uitvoering. 3. Energiebesparing stimuleren en realiseren. 4. Vervangen door aantal zonnepanelen bĳ particulieren. Doel 2030 (95.000) - 2022 (61.440). Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/duurzame-leefomgeving www.waarstaatjegemeente.nl/energietransitie Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? We stimuleren de verduurzaming van minimaal 3000 woningen. Dat doen we met een pakket aan maatregelen.

Steeds meer inwoners en bedrĳven installeren zonnepanelen. Daarover rapporteren we bĳ de jaarrekening. Ook subsidiëren we energieadviezen en isolatiemaatregelen. In de focuswĳken Centrum-West en Baai/Noord kunnen eigenaar-bewoners gebruik maken van een aanbod voor woningisolatie door een lokaal bouwbedrĳf. Bĳna alle inwoners die recht hebben op een voucher voor energiezuinig witgoed wisselden het voucher in. Ook is er een klussendienst voor energiebesparing waar inwoners gebruik van maken. Alle informatie over het gebruik van bovenstaande initiatieven staat onder 'Wat is de stand van zaken in 2024?'.

Begroting 2025-CONCEPT

Wat is de stand van zaken in 2024? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? 278 huishoudens vroegen de subsidie aan voor isolatiemaatregelen. Ook is er de subsidieregeling vanuit het Nationaal Isolatieprogramma, waarbĳ inwoners tot € 1.800 extra subsidie kunnen aanvragen. Die subsidie is specifiek voor slecht geïsoleerde woningen met energielabel D, E, F en G. We leerden veel van de collectieve inkoopactie voor woningisolatie in de wĳken Centrum-West, Baai en Noord. Er was een goede samenwerking met het bouwbedrĳf. Ook was er een positieve en drukbezochte informatieavond. De leerpunten nemen we mee naar de volgende focuswĳken. De gemeente, Alwel, en verschillende aannemers nemen deel aan een aantal masterclasses over de verduurzaming van gespikkeld bezit. Dat zĳn gebieden waar koop- en huurwoningen in hetzelfde woningblok zĳn. We gebruiken het budget van € 250.000 voor de aanpak daarvan.

691 inwoners wisselden hun voucher in voor nieuw energiezuinig witgoed. Dat is 92% van alle inwoners die er recht op hebben (stand juli 2024). Niet alle inwoners verzilveren de voucher, waardoor deze waarde vrĳkwam voor anderen. Het aantal huishoudens dat gebruik maakt van de klussendienst voor energiebesparing steeg flink. Inmiddels gebruikten 713 huishoudens de klussendienst. (stand juli 2024). De gemiddelde besparing per jaar is € 285.De score op inwonerstevredenheid is gemiddeld een 8,1.

Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? Door netcongestie (een overvol electriciteitsnet) is de aansluiting van projecten een probleem. Daarom streven we naar zoveel mogelĳk direct gebruik van zonne-energie. Het aantal subsidies voor energie-adviezen en uitgevoerde isolatiemaatregelen loopt wat terug. We onderzoeken hoe we dit aantal kunnen verhogen. De pilot van collectieve inkoop van woningisolatie voor gespikkeld bezit in de wĳk Centrum-West leidde niet tot het gewenste resultaat. Gespikkeld bezit zĳn huur- en koopwoningen in hetzelfde woningblok. Dat komt met name door de leeftĳd van bewoners, zelf getroffen maatregelen en de kosten. We starten daarom nu al met de aanpak voor de wĳk Banakkers in 2026. We moeten meer aandacht besteden aan de invloed van het Soorten Management Plan (SMP). We moeten daarmee rekening houden bĳ het isoleren van woningen om diersoorten te beschermen. We bekĳken of de eerdere focuswĳken opnieuw aandacht moeten krĳgen.

Het aantal adviesgesprekken over energiebesparing loopt nog achter. Per gemeente ontwikkelden we een verbeterplan. De deelnemende gemeenten kiezen ervoor om in ieder geval eenmalig de klussendienst energiebesparing met zes maanden te verlengen.

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024:

Begroting 2025-CONCEPT

Naam project Regionale Energie Strategie (RES)

Omschrĳving Klimaatdoelstellingen voor 2030 en vervolgens 2050 halen. Focus vanuit RES ligt bĳ "zon op dak".

planning: 2024

2025

2026

Transitievisie Warmte (TVW)

In 2050 is iedereen van het gas af. Start met verduurzamen van woningen. Deze raadsperiode 3.000 woningen verduurzamen, met name inzet op isoleren van oudere woningen.

2024

2025

2026

Transitievisie Warmte (TVW) - voorbeeldwoningen aardgasvrĳ ready

We werken toe naar een aardgasvrĳe gemeente in 2050. Het verduurzamen van woningen roept vragen op bĳ inwoners. Met het maken van aardgasvrĳ-ready voorbeeldwoningen in de wĳk maken we duurzame maatregelen tastbaar en concreet.

2024

2025

2026

Witgoedregeling voor bestrĳden van energiearmoede

We bieden inwoners uit de doelgroep de mogelĳkheid om een oud witgoed apparaat om te ruilen voor een energiezuinige variant.

2024

2025

2026

Klussendienst voor bestrĳden van energiearmoede Huishoudens die te maken hebben met energiearmoede worden door een klussendienst benaderd en voorzien van kleine energiebesparende maatregelen en praktische tips om de energierekening structureel te verlagen.

2024

2025

2026

Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Naam project Regionale Energie Strategie (RES)

Omschrĳving Klimaatdoelstellingen voor 2030 en vervolgens 2050 halen. Focus vanuit RES ligt bĳ "zon op dak".

planning: 2025

2026

Transitievisie Warmte (TVW)

In 2050 is iedereen van het gas af. Start met verduurzamen van woningen. Deze raadsperiode 3.000 woningen verduurzamen, met name inzet op isoleren van oudere woningen.

2025

2026

Gelĳktĳdig verduurzamen van huur- en koopwoningen

We werken samen met Alwel en enkele aannemers aan het gelĳktĳdig verduurzamen van huur- en koopwoningen. Dit gaat vooral om woningen in dezelfde wĳk of hetzelfde blok. Daardoor kunnen woningeigenaren en huurders op dezelfde wĳze verduurzamen.

2025

2026

Witgoedregeling voor bestrĳden van energiearmoede

We bieden inwoners uit de doelgroep de mogelĳkheid om een oud witgoed apparaat om te ruilen voor een energiezuinige variant.

2025

2026

Klussendienst voor bestrĳden van energiearmoede

Huishoudens die te maken hebben met energiearmoede worden door een klussendienst benaderd en voorzien van kleine energiebesparende maatregelen en praktische tips om de energierekening structureel te verlagen.

2025

2026

Begroting 2025-CONCEPT

5.2 Duurzame woon- en leefomgeving Wat wil de gemeenteraad bereiken? Een duurzame woon- en leefomgeving creëren en een duurzame gemeente zĳn. Maatschappelĳk effect • Duurzame woon- en leefomgeving creëren. • Duurzame gemeente zĳn. Wat zĳn de doelen? 1. Hittestress, wateroverlast en droogte voorkomen. 2. We beheren de gemeentelĳke riool- en watervoorziening doelmatig en duurzaam om het (afval)watersysteem toekomstbestendig te maken. 3. Gebruik van fiets en openbaar vervoer stimuleren. 4. De gemeente geeft zelf het goede voorbeeld in duurzaamheid. 5. De gemeentelĳke panden zĳn duurzaam. Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/duurzame-leefomgeving www.waarstaatjegemeente.nl/energietransitie Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Het duurzaamheidslabel van de gemeentelĳke panden. Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Oppervlakte van groen is minimaal 44,5%. (waarstaatjegemeente cĳfer 2021 is 44,5% - bron Klimaateffectatlas). Oppervlakte van bomen is minimaal 20%. (waarstaatjegemeente cĳfer 2021 is 20% - bron Klimaateffectatlas). Wat is de stand van zaken in 2024? Hieronder melden we wat goed gaat.

Begroting 2025-CONCEPT

Wat gaat goed? Het Gemeentelĳk Waterplan is vanaf 2024 van kracht. We voeren de gemeentelĳke zorgplichten en watertaken uit conform dit Waterplan. De samenwerking tussen de vakdisciplines op het vlak van klimaatbestendig inrichten gaat goed. We werken op dit moment samen aan verschillende belangrĳke beleidsstukken. We stellen het mobiliteitsplan op en ronden het groenplan af. We verwĳderen vanaf najaar 2024 paaltjes op fietspaden om fietsen te stimuleren en veiliger te maken. De paaltjes die blĳven staan maken we veiliger door bĳvoorbeeld markering erbĳ aan te brengen. Ook vergroenen we op een aantal plekken. Dit soort acties kunnen zonder goede afstemming niet plaatsvinden. De duurzaamheids maatregelen aan het stadskantoor zĳn nu in de aanbestedingsfase. Voor de verduurzaming van de parkeergarage is de aanbesteding in voorbereiding. De wĳkteam units zĳn beide voorzien van zonnepanelen. Het vastgestelde accomodatiebeleid bepaalt de aanpak voor het verduurzamen van de overigen panden.

Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? De ambities uit de verschillende vakgebieden om klimaatbestendig in te richten hebben bĳna altĳd onderlinge verbanden. Bĳvoorbeeld financiële gevolgen. Als we in het ene beleidsstuk hoge ambities voor bĳvoorbeeld verkoeling en wateroverlast neerzetten heeft dat effect op de kosten van de andere vakgebieden. Deze onderlinge verbanden willen we meer onder de aandacht brengen. Het een kan namelĳk niet zonder het ander.

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Gemeentelĳk waterplan in relatie tot klimaatadaptatie

Omschrĳving Een gemeentelĳk Waterplan beschrĳft de bĳdrage van de gemeentelĳke zorgplichten en watertaken.

planning:

Klimaatadaptatie beleid en uitvoering.

Klimaatbestendig inrichten van het stedelĳk en landelĳk gebied met koppeling aan vergroten biodiversiteit en het vergroten van de hoeveelheid groen in de leefomgeving.

2024

Verduurzaming maatschappelĳk vastgoed

Naast verduurzaming binnen bestaande (vervangings-) budgetten stellen we een plan van aanpak op voor verduurzaming van het maatschappelĳk vastgoed.

2024

2025

2026

Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Naam project Klimaatadaptatie beleid en uitvoering.

planning: Omschrĳving Klimaatbestendig inrichten van het stedelĳk en landelĳk gebied 2025 2026 met koppeling aan vergroten biodiversiteit en het vergroten van de hoeveelheid groen in de leefomgeving.

Begroting 2025-CONCEPT

5.3 Duurzaam produceren Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad wil voorwaarden scheppen zodat bedrĳven hun productieprocessen circulair in kunnen richten. Als gemeente geven we zelf het goede voorbeeld. Maatschappelĳk effect • Mogelĳk maken dat bedrĳven hun productieprocessen circulair kunnen inrichten. • Verbindingen tussen bedrĳfsleven onderling en onderwĳs leggen. • De gemeente werkt duurzaam (beleid, huisvesting, wagenpark, inkoop). Wat zĳn de doelen? 1. De gemeente stimuleert en faciliteert bedrĳven en onderwĳs in Etten-Leur die innovatieve oplossingen bieden. 2. De gemeente koopt duurzaam in. Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: • www.waarstaatjegemeente.nl/duurzame-leefomgeving • www.waarstaatjegemeente.nl/energietransitie Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'. Wat is de stand van zaken in 2024? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? We werken aan een beleid 'duurzaam inkopen' als onderdeel van het algemeen inkoopbeleid. Circulaire economie is hier een onderdeel van. We onderzoeken het beter benutten van bedrĳventerrein. Dit doen we als voorbereiding op het opstellen van een aanpak toekomstbestendig bedrĳventerrein. We werken aan een beleid rondom circulaire economie. Het rapport over het Circulair Ambachtscentrum is gereed. Momenteel werken we het college- en raadsvoorstel uit.

Daarbĳ houden we rekening met de financiële ontwikkelingen van de gemeente.

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024: Naam project Circulaire Economie

Circulair Ambachtscentrum

Begroting 2025-CONCEPT

Omschrĳving Aanpak en aanjagen van circulaire economie om de landelĳke doelstelling volledig circulaire economie in 2050 en 50% in 2030 te realiseren.

planning:

We onderzoeken de mogelĳkheden om te komen tot een circulair ambachtscentrum.

2024

2025

2026

Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Naam project Circulaire Economie

Omschrĳving Aanpak en aanjagen van circulaire economie om de landelĳke doelstelling volledig circulaire economie in 2050 en 50% in 2030 te realiseren.

planning: 2025

2026

Circulair Ambachtscentrum

We onderzoeken de mogelĳkheden om te komen tot een circulair ambachtscentrum.

2025

2026

Begroting 2025-CONCEPT

5.4 Duurzame bedrĳven- en industrieterreinen Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad wil bedrĳventerreinen revitaliseren, herstructureren en vervolgens duurzaam inrichten om zo zuinig mogelĳk met de beschikbare ruimte om te gaan. Maatschappelĳk effect • Vitale en toekomstbestendige bedrĳventerreinen met zuinig ruimtegebruik. • Bedrĳven(-terreinen) betrekken bĳ energieopwekking. Wat zĳn de doelen? 1. De structuur van bedrĳventerreinen voldoet aan de behoefte van daar gevestigde ondernemers. 2. De inrichting van bedrĳventerreinen voldoet aan de duurzaamheidseisen. 3. De beschikbare ruimte wordt zuinig gebruikt. 4. Het bedrĳventerrein draagt bĳ aan de verduurzaming van Etten-Leur. Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: • www.waarstaatjegemeente.nl/duurzame-leefomgeving • www.waarstaatjegemeente.nl/energietransitie Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'. Wat is de stand van zaken in 2024? Hieronder melden we wat goed gaat. Wat gaat goed? We voeren een pilot voor klimaatadaptatie uit aan de Hermelĳnweg. We verwĳderden daar aan een zĳde een stoep en voegden groen toe. Deze pilot is goed ontvangen. We werken voor de energietransitie aan een mogelĳke energiehub. Enexis gaf meer informatie vrĳ over de mogelĳkheden van het netwerk waardoor we bedrĳven gericht kunnen benaderen.

We voeren met ondernemers verkennende gesprekken over samenwerking rondom duurzaamheid op Vosdonk. We hielden over circulaire economie de eerste verkennende gesprekken onder andere met Rewin om circulariteit op het bedrĳventerrein te stimuleren.

Hieronder melden we de projecten die aandacht nodig hebben. Wat heeft aandacht nodig? Er is vanuit de doelstelling klimaatadaptatie weinig deelname aan vergroeningssubsidies voor het bedrĳventerrein.

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2024:

Begroting 2025-CONCEPT

Naam project Grote Oogst

Omschrĳving Samen met bedrĳven, provincie, VNO-NCW op industrieterrein Vosdonk mogelĳkheden zoeken voor duurzame energie/ elektriciteit en verdere verduurzaming op andere milieuthema's (zie ook 4.2).

planning: 2024

2025

2026

Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Naam project Grote Oogst

Omschrĳving Samen met bedrĳven, provincie, VNO-NCW op industrieterrein Vosdonk mogelĳkheden zoeken voor duurzame energie/elektriciteit en verdere verduurzaming op andere milieuthema's (zie ook 4.2).

planning: 2025

2026

Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Groenplan

We stelden het Groenplan op. In dit Groenplan kiezen we voor vergroening van Etten-Leur en houden we rekening met de ontwikkelingen rondom het klimaat. Voor de huis-aan-huis inzameling van PBD namen we kosten op in de begroting die we niet maakten. De indexering op tarieven voor verwerking van afval steeg minder hard dan verwacht. Over het algemeen is er minder afval ingezameld wat tot minder kosten leidt. We verrekenen deze bedragen in 2024 met de voorziening. De jaren daarna verrekenen we met de opbrengsten uit afvalstoffenheffing. Voor de huis-aan-huis inzameling van PBD namen we kosten op in de begroting die we niet maakten. De indexering op tarieven voor verwerking van afval steeg minder hard dan verwacht. Over het algemeen is er minder afval ingezameld wat tot minder kosten leidt. We verrekenen deze bedragen in 2024 met de voorziening. De jaren daarna verrekenen we met de opbrengsten uit afvalstoffenheffing. De financiële verschillen bĳ afval verrekenen we vanaf 2025 met de opbrengsten uit afvalstoffenheffing.

2. Afval

3. Voorziening afval

4. Afvalstoffenheffing 5. Bĳdrage OMWB

We verwerken de in juni 2024 vastgestelde begroting 2025 van de Omgevingsdienst Midden-en West Brabant (OMWB). Met de stĳging hielden we rekening bĳ de kadernota. We namen hiervoor budget voor indexeringen gemeenschappelĳke regelingen op. Dit budget gebruiken we nu bĳ mutatie nummer 14 in programma 1.

6. Snippergroen

Het project Snippergroen ronden we af. De begrote inkomsten zĳn lager.

7. Kwaliteitsverbetering landschap 8. Reserve Kwaliteitsverbetering Landschap 9. Overig

Bĳdrage Reserve kwaliteitsverbetering landschap voor wĳziging bestemmingsplannen agrarische verbouwing en Zwarthoofd. We voegen de ontvangen bedragen voor wĳziging van bestemmingsplannen toe aan de Reserve kwaliteitsverbetering landschap. Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

Begroting 2025-CONCEPT

Risico's De belangrĳkste risico's in dit programma zĳn: Financiële en technische haalbaarheid van verduurzaming Het stimuleren van de verduurzaming van 3.000 woningen brengt risico's met zich mee, zoals hoge kosten, technische uitdagingen en mogelĳke weerstand van bewoners. Complexiteit van de integrale aanpak Het implementeren van een integrale benadering vereist samenwerking tussen verschillende belanghebbenden en disciplines. Het risico bestaat dat de coördinatie moeilĳk wordt, wat kan leiden tot vertragingen en inefficiënties. Financiële middelen voor duurzaam beheer Voor het duurzaam beheren van gemeentelĳke riool- en watervoorziening zĳn investeringen nodig. Het risico bestaat dat onvoldoende financiële middelen beschikbaar zĳn voor duurzaam waterbeheer. Prĳs en beschikbaarheid van duurzame producten Het duurzaam inkopen door de gemeente kan worden beïnvloed door de beschikbaarheid en de kosten van duurzame producten, waardoor het moeilĳk kan zĳn om aan duurzaamheidsdoelen te voldoen. Betekenisvolle bĳdrage aan verduurzaming Het is mogelĳk dat bedrĳventerreinen niet in voldoende mate bĳdragen aan de overkoepelende verduurzamingsdoelen van Etten-Leur. Dit kan de impact van het beleid verminderen.

Begroting 2025-CONCEPT

Werkelĳk

Raming

(bedragen x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Lasten Baten

-9.956

-14.084

-12.837

-12.458

-12.847

-13.021

6.677

8.663

7.819

7.836

7.904

7.989

-3.279

-5.421

-5.019

-4.621

-4.943

-5.033

-350 -

-38 579

-3.629

-4.881

-5.019

-4.621

-4.943

-5.033

350 -

-38 579

-3.979

-5.422

-5.019

-4.621

-4.943

-5.033

Totaal saldo van baten en lasten programma

Meerjarenraming

Mutaties eigen vermogen: Toevoeging reserves Onttrekking reserves Resultaat programma Incidenteel Incidentele lasten Incidentele baten Resultaat structureel programma

Dit programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen (taakvelden).

Verbonden partĳen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma leveren de volgende verbonden partĳen een bĳdrage: Gemeenschappelĳke Regeling Nazorg Gesloten Stortplaatsen Bavel-Dorst en Zevenbergen; Gemeenschappelĳke Regeling Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB); N.V. Brabant Water.

Begroting 2025-CONCEPT

Paragrafen Vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten moeten we een aantal verplichte paragrafen bĳ de begroting en het jaarverslag opnemen, dit zĳn: Lokale heffingen, Weerstandsvermogen en risicobeheersing, Onderhoud kapitaalgoederen, Financiering, Bedrĳfsvoering, Verbonden partĳen en Grondbeleid. Naast deze verplichte onderdelen nemen we ook een paragraaf Investeringen en Subsidies op.

Begroting 2025-CONCEPT

Lokale heffingen Lokale heffingen Lokale heffingen zĳn inkomsten die de gemeente ontvangt van inwoners en bedrĳven. We maken onderscheid tussen belastingen en rechten. Belastingen Belastingen zĳn geldbedragen die inwoners en bedrĳven betalen, zonder dat de gemeente daarvoor een directe tegenprestatie levert. Onroerendezaakbelasting is een voorbeeld. Rechten Rechten betalen inwoners en bedrĳven om kosten die de gemeente maakt te dekken. Dit zĳn bĳvoorbeeld rioolheffing en leges.

Beleid en ontwikkelingen Lokale heffingen De tarieven van de lokale heffingen passen we jaarlĳks op basis van de kadernota aan. Volgens de kadernota 2025-2028 gaan we voor de onroerendezaakbelasting uit van een opbrengststĳging van 7,2%. Voor de reinigingsheffingen en rioolheffingen is het uitgangspunt 100% kostendekkendheid. Voor de tariefstĳging van de belastingen gaan we uit van cĳfers die het Centraal Planbureau (CPB) publiceert in de ‘prĳs netto materiële overheidsconsumptie’. Voor deze begroting is dat 2,2%. Leges De gemeente brengt voor een aantal diensten de kosten in rekening bĳ de aanvrager. Deze kosten noemen we leges. We zorgen er voor dat de tarieven voor de leges niet hoger dan kostendekkend zĳn. Kostendekkend betekent dat de verwachte opbrengsten niet hoger zĳn dan de verwachte kosten. Bĳ de stĳging van de leges zoeken we aansluiting bĳ de uitgangspunten voor de stĳging van de loonkosten. Dit omdat het grootste deel van de legeskosten bestaat uit loonkosten. We baseren ons op de cĳfers die het CPB publiceert over de ‘prĳs overheidconsumptie, beloning werknemers’. Hierdoor bedraagt de indexering van de totale loonkosten voor 2025 4,4%. Kwĳtschelding Onder bepaalde voorwaarden verlenen we kwĳtschelding voor de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Deze kwĳtschelding geldt alleen voor inwoners met een inkomen van minder dan 100% van de bĳstandsnorm.

100

Begroting 2025-CONCEPT

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=EttenLeur&id=1498bb39-1ebd-4255-be5a-9677998f6e84