CConstaterende datEtten-Leur
Koppel je AI →
Document · PDF

Concept - begroting Etten-Leur 2024

Raad besluit 6 november 2023, gemeente Etten-LeurBij agendapunt: Begroting 202427.439 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

33

2. Sociaal Etten-Leur Etten-Leur is een inclusieve gemeente waar iedereen alle kansen krijgt om mee te doen. Iedereen moet zich prettig en veilig kunnen voelen in zijn eigen leefomgeving. Samen zijn we verantwoordelijk voor schone en leefbare straten, buurten en wijken. Voor iedereen in EttenLeur die dat nodig heeft moeten (sport)voorzieningen, zorg en ondersteuning toegankelijk en beschikbaar zijn. We denken vanuit het perspectief van mensen. Daarom spannen we ons in om zoveel als mogelijk problemen te voorkomen en de zorgvragers vroegtijdig te signaleren en te ondersteunen. We werken samen aan een gemeente waarin iedereen zelf regie voert over zijn/ haar leven en de mogelijkheid krijgt om talenten en kwaliteiten te ontwikkelen en te benutten. Het beleid van de gemeente richt zich op alle doelgroepen, zogenaamd inclusief beleid. De komende jaren is er vanuit dit beleid wel extra aandacht voor de doelgroepen jongeren en ouderen.

Ontwikkelingen Jeugdzorg De kosten voor jeugdzorg stijgen in 2023 aanzienlijk. Deze kostenstijging wordt niet veroorzaakt door een stijging van het aantal jeugdigen dat een beroep doet op jeugdzorg. De oorzaak is een noodzakelijke inzet van intensievere en zwaardere (en daarmee duurdere) zorg. Bij de jaarrekening 2022 en kadernota 2024-2027 wezen we hier al op. We zien nu dat deze ontwikkeling zich doorzet. Dit is een landelijke ontwikkeling die we ook zien bij de andere gemeenten binnen ons samenwerkingsverband. Door de coronacrisis ontwikkelde het mentaal welbevinden van jongeren zich negatief. Om de wachtlijsten bij het Centrum voor Jeugd en Gezin weg te werken, breidden we de formatie van de jeugdprofessionals voor twee jaar uit. Deze kosten brachten we ten laste van de jeugdzorgbudgetten. De Tweede Kamer stelde in juni 2023 de Hervormingsagenda Jeugd vast. Deze agenda kwam tot stand na intensief overleg tussen jongeren, cliëntenorganisaties, professionals, aanbieders en gemeenten. Deze agenda geeft de koers aan voor de jeugdzorg voor de periode 2023-2028. Doel van de Hervormingsagenda Jeugd is het beter organiseren van de specialistische hulp voor de meest kwetsbare kinderen, duidelijke keuzes maken over de reikwijdte van de jeugdhulp en de jeugdzorg financieel houdbaar maken voor de toekomst. Er is nog wel onzekerheid over de middelen voor jeugdzorg vanaf 2026.

Op dit moment is er nog een aanzienlijke bezuiniging door het Rijk aangekondigd voor 2026 (landelijk € 665 miljoen). Maatschappelijke ondersteuning Huishoudelijke Ondersteuning Met ingang van 1 oktober 2022 sloten we een nieuwe overeenkomst af voor de maatwerkvoorziening Huishoudelijke Ondersteuning. Een aantal aanbieders gaf aan dat de tarieven te laag waren. Om dit te toetsen gaven we extern bureau HHM opdracht om de opbouw van de kostprijselementen nader te onderzoeken. In dit onderzoek neemt HHM ook

34

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

de verschilllende CAO stijgingen mee. Dit onderzoek is in september afgerond. Dan weten we of we de tarieven moeten aanpassen om te voldoen aan de maatregel om reële tarieven te betalen. Begeleiding Met ingang van 1 januari 2023 sloten we een nieuwe overeenkomst af met aanzienlijk minder zorgaanbieders voor de maatwerkvoorziening Begeleiding. In deze overeenkomst namen we meer producten op. Met ingang van 1 januari 2023 zijn alle cliënten omgezet naar de nieuwe producten. We constateren nu dat dit een gunstig financieel effect heeft. Het aantal inwoners dat een beroep doet op de maatwerkvoorziening Begeleiding in het eerste halfjaar van 2023 stabiliseert. In de begroting 2023 hielden we nog rekening met een structurele stijging. Door deze ontwikkelingen vinden we het verantwoord om het budget voor de maatwerkvoorziening Begeleiding te verlagen. Beschermd Wonen Met ingang van 2022 trad de Gemeenschappelijke Regeling Beschermd Wonen (GRBW) in werking. De gemeente Breda voert de taken van Beschermd Wonen uit namens de regiogemeenten. Breda krijgt daarvoor budget van het Rijk en vanuit de deelnemende gemeenten. Voor 2023 en 2024 verwacht de GRBW, net als in 2022, een positief resultaat. De gemeente Breda keert dit resultaat uit aan de deelnemende gemeenten. Voor Etten-Leur is dit in 2023 € 211.000 en in 2024 € 337.000.

Breda begroot voorzichtig omdat er onzekerheid bestaat over de uitname uit het budget voor Beschermd Wonen door de uitstroom naar de Wet langdurige zorg. Dit kan betekenen dat het werkelijk positieve resultaat in 2023 en 2024 nog hoger uitvalt. Overig Minima- en armoedebeleid Door de sterk toegenomen inflatie stegen de kosten van het levensonderhoud de afgelopen jaren sterk. Dit heeft grote invloed op de bestaanszekerheid van onze inwoners. In 2024 geven we hier, onder andere via het Werkplein, extra aandacht aan. We zetten in op het vergroten van het gebruik van landelijke en lokale armoede- en minimaregelingen. Dit doen we door in onze communicatie meer bekendheid te geven aan beschikbare regelingen voor huishoudens met een laag inkomen en door de inzet van de Voorzieningenwijzer. Ook zoeken we nadrukkelijker de samenwerking met de organisaties in onze gemeente die zich inzetten voor armoedebestrijding. Uniek sportplan Bij de behandeling van de Kadernota 2024-2027 gaven we aan dat onze sportpartners samen bezig zijn om een uniek Sportplan op te stellen. Ze hadden het plan om het sportplan in september 2023 af te ronden. Hierin ontstond enige vertraging. We verwachten dat het Uniek sportplan in oktober 2023 afgerond wordt. De financiële gevolgen kunnen we niet meer meenemen bij de begroting 2024. We brengen dit in beeld bij de eerste bestuursrapportage 2024.

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

35

Financiële ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we wel toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

1. Opvang Oekraïners - vergoeding

4.000

0

0

0

0

2. Opvang Oekraïners - kosten

-4.000

0

0

0

0

0

-11

1.189

1.190

1.189

4. Voortgezet onderwijs: huisvesting

-109

-109

-109

-109

-109

5. Jeugdzorg: Zorg in Natura

-777

-777

-777

-777

-777

6. Jeugdzorg: ombouw JeugdzorgPlus

-6

-196

-194

0

0

7. Jeugdzorg: wachtlijsten

-88

-177

-89

0

0

8. Jeugdzorg: werkbegroting

-83

-35

-35

-35

-35

Actualisatie begroting 2023-2027

3. Algemene uitkering (septembercirculaire 2023)

9. Jeugdzorg: Jeugdbescherming Brabant

-66

0

0

0

0

10. Wmo begeleiding

600

600

600

600

600

11. Wmo: eigen bijdrage

80

80

80

0

0

12. Wmo: Beschermd Wonen

0

159

0

0

0

13. Wmo: Beschermd Wonen

211

337

0

0

0

14. Wmo: Community Care

-72

0

0

0

0

15. Wmo: Community Care

72

0

0

0

0

16. GGD West-Brabant: begroting

-54

-184

-184

-184

-184

17. Wet Inburgering

739

763

1.065

1.141

1.141

18. Werkplein: inburgering

-454

-508

-811

-887

-887

19. Energiecompensatie maatschappelijke organisaties

500

-500

0

0

0

20. Reserve nog uit te voeren werkzaamheden

-500

500

0

0

0

21. Ontvangst subsidie Gezond en actief leven akkoord

729

746

746

591

0

22. Uitgaven Gezond en actief leven akkoord

-729

-746

-746

-591

0

23. Energiekosten

-157

-79

-79

-79

-79

24. Onderhoudskosten

-66

0

0

0

0

25. Verduurzamen scouting Tarcisius

-91

0

0

0

0

26. Indexering

-209

-522

-522

-623

-950

27. Overig

-164

-224

-216

-216

-215

Totaal wijzigingen

-694

-883

-82

21

-306

36

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

2.1 Iedereen moet mee kunnen doen Wat wil de gemeenteraad bereiken? Iedereen moet mee kunnen doen in Etten-Leur. De gemeenteraad zet in op het voorkomen dat jongeren vertrekken en zorgt ervoor dat ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. De gemeente moet voorkomen dat mensen tussen wal en schip vallen, in een armoedesituatie terechtkomen of grotere (gezondheids-)problemen krijgen. Ook gaat de raad voor een dementievriendelijke gemeente. Dat alles vraagt om meer activiteiten die gericht zijn op preventie, goede ondersteuning, zorg, hulpverlening, algemene voorzieningen, sport- en cultuurvoorzieningen. Ook hierbij is de menselijke maat leidend en doen we dit samen met de inwoners, ondernemers, verenigingen, instellingen en andere partners door goede communicatie en participatie. Door het samen te doen vergroot dit het gemeenschapsgevoel en wordt de afstand tussen gemeente en inwoners kleiner. Maatschappelijk effect • Iedereen kan meedoen en is welkom in de Etten-Leurse samenleving. • (Kwetsbare) inwoners kunnen langer zelfstandig blijven. • Etten-Leurenaren voelen zich verbonden met elkaar en met de gemeente. Wat zijn de doelen? 1. Er zijn voldoende en laagdrempelige zorg- en welzijnsvoorzieningen dichtbij voor (kwetsbare) inwoners om langer zelfstandig te blijven leven in de eigen woning. 2.

Voorzieningen en activiteiten, gericht op preventie, goede ondersteuning, zorg, hulpverlening, algemene voorzieningen, sport- en cultuur worden door de inwoners optimaal benut. 3. In deze voorzieningen en activiteiten samen optrekken met inwoners, zorg- en welzijnsondernemers, verenigingen en andere partners. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/burgerpeiling Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Tenminste 68% van de inwoners is (zeer) tevreden over de sportvoorzieningen in de nabijheid. (waarstaatjegemeente cijfer 2021 is 68% en waarstaatjegemeente cijfer 2023 is 67,3%).

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

37

Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners geven voor de inspanning van de gemeente om inwoners volledig te laten deelnemen aan de maatschappij is tenminste 6,4. (waarstaatjegemeente cijfer 2021 is 6,4 en waarstaatjegemeente cijfer 2023 is 6,2). Tenminste 70% van de volwassenen ervaart nauwelijks of geen gevoelens van eenzaamheid. (waarstaatjegemeente cijfer 2021 is 70% en waarstaatjegemeente cijfer 2023 is 88,1%).

Wat is de stand van zaken in 2023? Hieronder melden we wat goed gaat en wanneer nodig wat niet volgens planning verloopt. Wat gaat goed? Met de fractiespecialisten sociaal domein bespraken we in juli 2023 de verwachtingen van deze opdracht. We starten na de zomervakantie met het project 'een aanspreekpunt'. De voorbereidingen voor de mantelzorgwaardering lopen op schema: 7 juni startte de aanvraagprocedure. Deze liep tot en met 11 augustus. Samen met de mantelzorgers ontwikkelen we een campagne over mantelzorg: wanneer is sprake van mantelzorg en welke (ondersteunings)mogelijkheden zijn er. Het Steunpunt Mantelzorg Etten-Leur (nieuwe naam sinds 13 april) geeft aan dat zij geleidelijk meer ondersteuningsvragen krijgen omdat inwoners het steunpunt beter weten te vinden. We voeren samen met de werkgroepen en partners de acties uit van het actieplan 'een tegen eenzaamheid'. De activiteit Join us is opgestart voor jongeren tegen eenzaamheid. Ook maakten we een flyer waarop alle inloopmogelijkheden in Etten-Leur vermeld staan. Er waren bijeenkomsten 'Up', 'maatjes en buddies', trainingen en cursussen. In de week tegen eenzaamheid (28 september tot en met 4 oktober) zijn er allerlei activiteiten in Etten-Leur, zoals 'social bake off', 'liederen luisteren', 'samen taartje eten', 'de aanschuiftafel' enzovoorts. Al deze activiteiten zijn te vinden op de website www.etten-leurvoorelkaar.nl.

Aanpak laaggeletterdheid voor de Regio West-Brabant: heldere subsidiecriteria volgens een subsidieregeling, gegevens voor Monitor Volwassenen-educatie in Beeld zijn aangeleverd, er is een samenwerking met Amphia. De regionale voorstelling laaggeletterdheid voor werkgevers vond plaats in Etten-Leur. Er zijn voorbereidingen voor de werkgeversaanpak Regio West-Brabant, er zijn diverse communicatie campagnes, we hebben de mini bieb voorzien van makkelijk lezen boeken. Het eerste concept van de Koerswijzer Beschermd Wonen is klaar en dat gaan we nu met onze partners bespreken. Uit gesprekken met werkgevers en arbeidsmigranten kwam naar voren dat arbeidsmigranten hun informatie vooral halen bij hun werkgever en (via internet) bij elkaar. De behoefte aan informatie en ondersteuning vanuit de gemeente was niet groot. Toch zijn we bezig alle informatie die mogelijkerwijs van belang is voor arbeidsmigranten te verzamelen en te bundelen om deze op één plaats (digitaal) aan te bieden. Naast dit traject nemen we in Etten-Leur ook deel aan een regionale pilot rondom informatieverstrekking: het zogeheten Brabants Migratie Informatie Punt (werktitel: BMIP). Zo proberen we in de regio de informatiestroom en behoefte op elkaar af te stemmen. Het opstellen van de woonzorgvisie loopt op schema. In de woonzorgvisie komt de huisvesting voor alle aandachtsgroepen aan de orde.

Ook stellen zorgaanbieders plannen van aanpak op voor de vormgeving van verpleeghuiszorg thuis. We maakten prestatieafspraken met Alwel over de inzet van woningen voor ondermeer uitstroom uit Beschermd Wonen, crisis/safehouse-woningen en medische urgenten.

Dit zijn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2023:

38

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Naam project Eén aanspreekpunt

planning: Omschrijving Inwoners met een hulpvraag krijgen de juiste hulp op het juiste 2023 2024 moment om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven.

Versterkingsprogramma mantelondersteuning

Ondersteunen en waarderen van mantelzorgers om hun draagkracht en draaglast te versterken.

2023

2024

Eén tegen eenzaamheid

Inwoners met gevoelens van eenzaamheid en het netwerk ondersteunen om mee te laten doen in de samenleving.

2023

2024

Aanpak laaggeletterdheid

De basisvaardigheden van onze minder taalvaardige volwassen inwoners op een laagdrempelige manier vergroten.

2023

2024

Koerswijzer beschermd wonen opstellen

Met een sterke sociale basis van voorzieningen kunnen inwoners met een beperking in de wijk wonen.

2023

Arbeidsmigranten kunnen deelnemen aan de Etten-Leurse

2023

Project integrale aanpak en beleid arbeidsmigranten

samenleving.

Woon-zorgvisie voor alle aandachtsgroepen

Realiseren van voldoende voorzieningen voor wonen en zorg voor de aandachtsgroepen.

2025

2026

2025

2023

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Naam project Eén aanspreekpunt

Omschrijving Inwoners met een hulpvraag krijgen de juiste hulp op het juiste moment om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven.

Versterkingsprogramma mantelondersteuning

Ondersteunen en waarderen van mantelzorgers om hun draagkracht en draaglast te versterken.

2024

2025

Eén tegen eenzaamheid

Inwoners met gevoelens van eenzaamheid en het netwerk ondersteunen om mee te laten doen in de samenleving.

2024

2025

Aanpak laaggeletterdheid

De basisvaardigheden van onze minder taalvaardige volwassen inwoners op een laagdrempelige manier vergroten.

2024

2025

Woon-zorgvisie voor alle aandachtsgroepen Realiseren van voldoende voorzieningen voor wonen en zorg voor de aandachtsgroepen.

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

2024

2026

2024

39

2.2 Minima- en armoedebeleid Wat wil de gemeenteraad bereiken? De raad zet erop in dat mensen niet buiten de boot vallen door financiële problemen. Ook mensen met een smalle beurs moeten mee kunnen doen in de Etten-Leurse samenleving. Maatschappelijk effect • Niemand mag buiten de boot vallen door financiële problemen. • Mensen met een smalle beurs moeten mee kunnen doen in de samenleving. Wat zijn de doelen? 1. Het terugdringen van het aantal mensen met schulden. 2. Inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum maken zoveel mogelijk gebruik van voorzieningen voor minima. 3. We zorgen voor laagdrempelige voorzieningen. 4. Het vroegtijdig signaleren en preventie van mogelijke schuldenproblematiek. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/werk-en-inkomen Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Het aantal verstrekte minimaregelingen via het Werkplein (gespecificeerd naar regeling). Het aandeel particuliere huishoudens dat te maken heeft met geregistreerde problematische schulden. Wat is de stand van zaken in 2023? Hieronder melden we wat goed gaat en wanneer nodig wat niet volgens planning verloopt. Wat gaat goed? Het pilot project Vroeg erop af hebben we omgezet naar structurele uitvoering. Het project loopt inmiddels vanaf januari 2021. We zijn met andere partijen in gesprek om aan te sluiten bij het Pact tegen armoede. Ook werken we aan de praktische invulling door het organiseren van netwerkbijeenkomsten met partijen. Vooruitlopend op het vaststellen van nieuwe wetgeving verstrekten we aan bekende rechthebbenden een voorschot van € 500. Na vaststelling van de wet volgt de resterende € 800. Ook voor niet bekende rechthebbenden staat de mogelijkheid om de energietoeslag aan te vragen open. Wat heeft aandacht nodig? De invoering van de VoorzieningenWijzer liep door onduidelijkheid binnen De6 (Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen en Zundert) vertraging op. Invoering is nu voorzien na de zomer, zodat onze inwoners vanaf dan gebruik kunnen maken van de digitale variant en vanaf eind het jaar via persoonlijke hulp bij het Werkplein terecht kunnen.

40

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Dit zijn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2023: Naam project Uitvoeren speerpunten regionale armoedebeleidsnota

Omschrijving Bestrijden van armoede door deelprojecten: - Project Vroeg erop af - Invoering Voorzieningencheck - Uitwerken en uitvoeren Pact tegen armoede Relatie met project onderzoek armoedeval.

planning:

Energietoeslag

Etten-Leurse minima met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum voorzien van de energietoeslag (uitvoering motie van de gemeenteraad).

2023

2023

2024

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Naam project Uitvoeren speerpunten regionale armoedebeleidsnota

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Omschrijving Bestrijden van armoede door deelprojecten: - Project Vroeg erop af - Invoering Voorzieningencheck - Uitwerken en uitvoeren Pact tegen armoede Relatie met project onderzoek armoedeval.

2024

41

2.3 Wijkvoorzieningen en -gebouwen/accommodaties Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een levendig netwerk van wijk- en sportvoorzieningen zodat we contact tussen inwoners bevorderen, het gemeenschapsgevoel stimuleren, eenzaamheid en stress voorkomen en gezondheid bevorderen. Maatschappelijk effect • Inwoners, van jong tot oud, kunnen elkaar ontmoeten en deelnemen aan activiteiten in de wijk(voorzieningen). Wat zijn de doelen? 1. Wijkbewoners, verenigingen, maatschappelijke partners zetten zich actief in in de wijken en in de wijkvoorzieningen met als doel dat ze zich samen meer verantwoordelijk voelen voor de sociale samenhang in de wijk. 2. Er zijn voldoende maatschappelijke accommodaties die multifunctioneel gebruikt worden én toegankelijk zijn. 3. Wijkbewoners kunnen vinden welke activiteiten georganiseerd worden in de wijkvoorzieningen. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: • www.waarstaatjegemeente.nl/burgerpeiling Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Tenminste 51% van de inwoners is (zeer) tevreden over het aanbod van welzijnsvoorzieningen in de nabije omgeving.(waarstaatjegemeente cijfer 2021 is 51% en waarstaatjegemeente cijfer 2023 is 48%).

Wat is de stand van zaken in 2023? Hieronder melden we wat goed gaat en wanneer nodig wat niet volgens planning verloopt.

42

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Wat gaat goed? Op 8 mei stelde de raad de startnotitie voor de visie op maatschappelijke accommodaties vast. Op 2 augustus stuurden we de raad een brief waarin we het proces verder toelichten. We maken een tussenstap door eerst de inventarisatie af te ronden en daarna eind 2023 beleids-uitgangspunten vast te laten stellen voor het nieuwe beleid. We verwachten de beleidsnota medio 2024 vast te stellen. We werken aan de eerder afgesproken vervolgacties voor het ondersteunen van vrijwilligers. In de tussentijd waren er nog een aantal interessante bijeenkomsten ("jij bent geld waard' en 'verenigd Etten-Leur') die ons weer input gaven voor vervolgstappen. Zo gaven we extra trainingen en cursussen op de aangegeven behoeften. Nu werken we de verdere verenigingsondersteuning uit. De accommodatienota en Uniek Sportplan zijn beiden in voorbereiding en lopen ieder hun eigen traject. De accommodatienota is gereed medio 2024. De sportclubs verwachten Uniek Sportplan in de tweede helft van 2023 af te ronden. Het thema 'bevorderen medegebruik' krijgt in beide beleidsstukken aandacht. Op 9 augustus startte de biedingsprocedure voor het vergadercentrum. Het bod van de provincie voor de Van Goghkerk werken we verder uit in een overeenkomst. Loopt door in 2024.

Wat heeft aandacht nodig? In december 2022 maakten we afspraken over de beheersvorm en de systematiek van beheer van de zes multifunctionele accommodaties. We hebben overeenstemming over de vaststellingsovereenkomst waarin de afspraken zijn vastgelegd. De ondertekening heeft nog niet plaatsgevonden omdat de schoolbestuurders eerst de resultaten van een accountantscontrole willen afwachten. Deze resultaten komen direct na de zomervakantie. Hierna volgt de verdere uitwerking van de beheersvorm. We streven naar afronding in 2023. Besluitvorming over de toekomst van Jeugdland maakt onderdeel uit van de op te stellen accommodatienota (gereed medio 2024). Herhuisvesting is ook afhankelijk van het moment waarop de herontwikkeling van het plangebied Wipakker (al dan niet) wordt opgepakt.

Dit zijn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2023: Naam project Visie maatschappelijke accommodaties

Omschrijving Er is een netwerk van toegankelijke en multifunctionele voorzieningen, met actieve inzet van wijkbewoners, verenigingen en maatschappelijke partners.

planning:

Ondersteuning vrijwilligers

Ondersteunen van vrijwilligers om met voldoende vrijwilligers het maatschappelijk veld te versterken in Etten-Leur.

2023

Samenwerking met sportverenigingen vormgeven

Multifunctioneel gebruik mogelijk maken, zelfredzaamheid en zelfwerkzaamheid ontwikkelen, vrijwilligers stimuleren.

2023

Verkoop Van Gogh kerk en vergadercentrum

Verkoop maatschappelijk vastgoed.

2023

Onderwijshuisvesting

Komen tot een nieuwe rechtsvorm en systematiek van beheer van de onderwijsgebouwen.

2023

Huisvesting Jeugdland

Passende huisvesting Jeugdland zoeken.

2023

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

2023

2024

43

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Naam project Visie maatschappelijke accommodaties

Omschrijving Er is een netwerk van toegankelijke en multifunctionele voorzieningen, met actieve inzet van wijkbewoners, verenigingen en maatschappelijke partners.

Ondersteuning vrijwilligers

Ondersteunen van vrijwilligers om met voldoende vrijwilligers het maatschappelijk veld te versterken in Etten-Leur.

2024

Samenwerking met sportverenigingen vormgeven

Multifunctioneel gebruik mogelijk maken, zelfredzaamheid en zelfwerkzaamheid ontwikkelen, vrijwilligers stimuleren.

2024

Verkoop Van Gogh kerk en vergadercentrum

Verkoop maatschappelijk vastgoed.

2024

Onderwijshuisvesting

Komen tot een nieuwe rechtsvorm en systematiek van beheer van de onderwijsgebouwen.

2024

Huisvesting Jeugdland

Passende huisvesting Jeugdland zoeken.

2024

44

2024

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

2.4 Jong zijn in Etten-Leur Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat ervoor dat Etten-Leur voor de jeugd voldoende (vrijetijd- sport- en cultuur)activiteiten, een bruisend jongerencentrum en goed onderwijs heeft. De gemeente denkt actief mee met ondernemende jongeren en werkt aan meer huisvesting voor jongeren. We zetten in op een betere verbinding van jong tot oud. Zo zetten we in op een aantrekkelijke gemeente voor de jeugd. Maatschappelijk effect • Etten-Leur is aantrekkelijk voor de jeugd. • Etten-Leur zorgt goed voor haar jeugd. Wat zijn de doelen? 1. Onderwijs zoveel als mogelijk dichtbij huis voor jongeren in Etten-Leur. 2. Ieder kind krijgt passende jeugdhulp en een veilig thuis. 3. Kwaliteit van zorg bevorderen door bundeling van jeugdhulp en onderwijs. 4. Goede, voldoende en betaalbare huisvesting voor jongeren. 5. De jeugd heeft/houdt eigen bruisende ontmoetingsplekken in Etten-Leur 6. Jeugd verbinden aan Etten-Leur in samenwerking met sport- en wijkverenigingen en ondernemers. 7. Inzicht krijgen in de behoeften en wensen van de jeugd, inclusief onderzoek naar behoefte jongerenraad. 8. Actief meedenken met ondernemende jongeren. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/jeugdhulpverlening Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Minder dan 10% van de jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. (waarstaatjegemeente eerste halfjaar 2021 11,3% en eerste halfjaar 2022 11,4% - bron: CBS). Cliënten waarderen de hulp van het Centrum Jeugd en Gezin met tenminste een 8,3. (Kwaliteitsmonitor cijfer 2022)

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

45

Wat is de stand van zaken in 2023? Hieronder melden we wat goed gaat en wanneer nodig wat niet volgens planning verloopt. Wat gaat goed? We hebben een dekkend zorglandschap met passende jeugdhulpvoorzieningen. De bundeling van jeugdhulp en onderwijs vindt plaats via zogenaamde onderwijs arrangementen. Per 1 juli 2023 is de nieuwe contractering van de jeugdzorgaanbieders afgerond. We organiseerden deskundigheidsbevordering uit voor het personeel in het voortgezet onderwijs om de mentale weerbaarheid van jongeren te vergroten. We maakten dit bespreekbaar met theatervoorstellingen. We realiseerden aanwezigheid van de ggz-discipline op het voortgezet onderwijs. De thema's uit de Nationaal Plan Onderwijs agenda vormen de hoofdlijnen voor de te vernieuwen onderwijsagenda 2023-2027. Daar voegen we nog een aantal onderwerpen aan toe. Het thema sociaal emotionele ontwikkeling/mentaal welbevinden en thema taal zijn in uitvoering. Met ingang van 2024 geven we een extra impuls aan de thuiszittersgroep met diverse projecten binnen het primair onderwijs als het gaat om gedrag, concentratie enzovoorts. We zijn met de bestuurders in overleg over de onderwijsagenda, waarbij we de thema's van het Nationaal Plan Onderwijs (mentaal welbevinden, gedrag) doortrekken en verder uitbouwen. Er is goed contact met de jongeren van What's Next.

De startersdag van StartTOGrow werd goed bezocht door jonge startende ondernemers. What's Next zoekt naar de juiste aanpak voor de uitvoering. Begeleiding hierbij is aangeboden. Starters kunnen moeilijk ruimte vinden om zich te vestigen. Wat heeft aandacht nodig? Specifieke deskundigheid en ervaring bij jongeren met betrekking tot de creative factory ontbreekt. Het gaat dan om het runnen van een gebouw, de gewenste organisatiestructuur en het opstellen businesscase. Jongeren hebben hierdoor zorgen over hun rol en aansprakelijkheid. De kosten van een uitbreiding van Urban Sport zijn nog niet inzichtelijk voor investeringen en onderhoud. Deze betrekken we bij het speelbeleid.

Dit zijn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2023: Naam project Uitvoeren regiovisie jeugdzorg en lokale paragraaf

Omschrijving Zorgen voor een dekkend landschap aan voorzieningen om voor elke jongere een passend aanbod van hulp te bieden.

planning: 2023

2024

2025

Nationaal Plan Onderwijs

Maatregelen treffen om de onderwijsvertraging bij kinderen als gevolg van Covid-19 in te lopen op cognitief, uitvoerend, sociaal en emotioneel vlak aanvullend op de maatregelen van school.

2023

2024

2025

Jong zijn in Etten-Leur

In gesprek gaan met jongeren om hun wensen en behoeften te kennen, behoefte aan een jongerenraad, meedenken met ondernemende jongeren en het behoud van een bruisende ontmoetingsplek.

2023

2024

2025

Lokale onderwijsagenda 2023 - 2027

Met partners (schoolbesturen, voorschool, gemeente) afspraken maken over de ontwikkeling van onderwijs en zorg in de onderwijsagenda.

2023

Jong Ondernemen

Dienstverlening verbeteren aan startende en jonge ondernemers.

2023

2024

2025

46

2026

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Naam project Uitvoeren regiovisie jeugdzorg en lokale paragraaf Nationaal Plan Onderwijs

Omschrijving Zorgen voor een dekkend landschap aan voorzieningen om voor elke jongere een passend aanbod van hulp te bieden.

2024

2025

Maatregelen treffen om de onderwijsvertraging bij kinderen als

2024

2025

gevolg van Covid-19 in te lopen op cognitief, uitvoerend, sociaal en emotioneel vlak aanvullend op de maatregelen van school. Jong zijn in Etten-Leur

In gesprek gaan met jongeren om hun wensen en behoeften te kennen, behoefte aan een jongerenraad, meedenken met ondernemende jongeren en het behoud van een bruisende ontmoetingsplek.

2024

2025

Lokale onderwijsagenda 2023 - 2027

Met partners (schoolbesturen, voorschool, gemeente) afspraken maken over de ontwikkeling van onderwijs en zorg in de onderwijsagenda.

2024

2025

2026

Jong Ondernemen

Dienstverlening verbeteren aan startende en jonge ondernemers.

2024

2025

2026

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

47

2.5 Gezond oud worden en zelf- en samenzorg Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op maatregelen die ervoor zorgen dat inwoners langer gezond en zelfstandig kunnen blijven wonen. Dat vraagt inzet op het gebied van gezondheid, veiligheid, welzijn, eenzaamheid, activiteiten voor ouderen, maar ook op het gebied van (senioren-)huisvesting. Dit alles in samenwerking met onder andere partners in de wijken, jongeren, zorginstellingen en de woningcorporatie. Vanwege de verwachte toename van het aantal kwetsbare ouderen zet de gemeente in op een dementievriendelijke gemeente, houden we rekening met de mogelijkheden van (intensieve) zorg in de wijken en bouwen we aan een sterke gemeenschap. Maatschappelijk effect • Ouderen wonen langer zelfstandig en veilig in Etten-Leur. Wat zijn de doelen? 1. Versterken van zelfredzaamheid en gezondheid (preventie). 2. Sterke gemeenschappen, waarbij inwoners zelf en samen zorgen. 3. Voldoende ondersteuning op het juiste moment en in de juiste omgeving 4. Etten-Leur is een dementievriendelijke gemeente. 5. Voldoende passende huisvesting (met zorg) voor senioren Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/gezondheid Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Minder dan 21% van de mantelzorgers ervaart hoge belasting. (waarstaatjegemeente cijfer 2021 is 21% en waarstaatjegemeente cijfer 2023 is 24,1%). Tenminste 71% van de inwoners is (zeer) tevreden over het aanbod van (gezondheids-)zorgvoorzieningen in de nabije omgeving. (waarstaatjegemeente cijfer 2021 is 71% en waarstaatjegemeente cijfer 2023 is 63,2%). Cliënten waarderen het (keukentafel-)gesprek met een medewerker van de gemeente over zorg en ondersteuning

48

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

met tenminste een 7,9. (klanttevredenheidsonderzoek Wmo cijfer 2022)

Wat is de stand van zaken in 2023? Hieronder melden we wat goed gaat en wanneer nodig wat niet volgens planning verloopt. Wat gaat goed? We vroegen samen met Avoord, Surplus en Thebe de specifieke uitkering aan voor het domein overstijgend samenwerken. Deze subsidie is inmiddels toegekend door het ministerie. Aansluitend aan deze toekenning zijn we gestart met de uitwerking en invulling van de zogenaamde zorgarrangeur/leefcoach. We voeren het plan 'een tegen éénzaamheid' (zie voor de activiteiten uit dit plan onder 2.1). We voeren het plan dementievriendelijke gemeente uit (zie voor de activiteiten uit dit plan onder 2.5). Het traject voor het opstellen van een woonzorgvisie loopt op schema (zie onder 2.1). Het actieplan om het predicaat dementievriendelijk te halen loopt op schema volgens het opgestelde jaarplan van de projectgroep. Inwoners met dementie zijn blij met de stappen die we zetten. We zijn aan de slag met de voorbereidingen voor een groot virtual-reality -brillen project om zo te werken aan bewustwording. We moeten de vereisten van een dementievriendelijke openbare ruimte bepalen. Daarna nemen we die in het huidige of een nieuw handboek openbare ruimte op. Brede Specifieke Uitkeringen (SPUK) zijn aangevraagd en ontvangen. We stelden een aangepast Lokaal Sportakkoord op en dienden dit tijdig in.

Het totaal plan (Samen Gezond Leven Etten-Leur) dienden we eind september in bij het Rijk. Dit project loop door in 2024 tot en met 2026. Diverse werkgroepen zijn inmiddels gestart met de uitwerking van de diverse onderdelen van het plan van aanpak, zoals valpreventie, visie versterken sociale basis en welzijn op recept. Er lopen nog meer projecten zoals één tegen eenzaamheid, dementievriendelijke gemeente en de inzet van de brede regeling combinatiefunctionarissen/buurtsportscoaches. We nemen deel aan de regionale overleggen over het Integraal Zorg Akkoord (IZA) voor het opstellen van de vereiste regioplannen. Het concept van de geactualiseerde notitie mantelzorgwoningen legden we inmiddels voor aan de provincie en de Participatieraad. De reacties hiervan verwerkten we in de definitieve notitie. Het college stelde deze vast. We werken nu aan laagdrempelige publieksinformatie.

Dit zijn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2023: Naam project Regisseren Community Care

Omschrijving Sterke gemeenschappen waarin (kwetsbare) ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen.

planning: 2023

2024

Dementievriendelijke gemeente

Inwoners met (beginnende) dementie en hun mantelzorgers zo lang mogelijk mee laten doen in de samenleving.

2023

2024

2025

2026

Project samen gezond leven (verbinding lokaal sportakkoord, lokaal preventieakkoord en lifestyle)

Preventiemaatregelen treffen op het gebied van gezondheid, sport en bewegen en lifestyle.

2023

Versterken van de samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars (sociaal en medisch domein)

Samenwerken aan preventie en positieve gezondheid met gezamenlijke financiering.

2023

2024

2025

2026

Notitie mantelzorgwoningen, inclusief premantelzorgwoningen.

De huidige notitie voor mogelijkheden huisvesting mantelzorg actualiseren en daarbij mogelijkheden onderzoeken voor premantelzorgwoningen (mantelzorgwoning realiseren voordat er sprake is mantelzorgondersteuning).

2023

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

49

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Naam project Regisseren Community Care

Dementievriendelijke gemeente

Omschrijving Sterke gemeenschappen waarin (kwetsbare) ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen.

2024

Inwoners met (beginnende) dementie en hun mantelzorgers zo lang

2024

2025

2026

mogelijk mee laten doen in de samenleving. Project samen gezond leven (verbinding lokaal sportakkoord, lokaal preventieakkoord en lifestyle)

Preventiemaatregelen treffen op het gebied van gezondheid, sport en bewegen en lifestyle.

2024

2025

2026

Versterken van de samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars (sociaal en medisch domein)

Samenwerken aan preventie en positieve gezondheid met gezamenlijke financiering.

2024

2025

2026

50

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Toelichting afwijkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Opvang Oekraïners - vergoeding

Het Rijk vergoedt de kosten die we maken voor de opvang van de vluchtelingen uit Oekraïne.

2. Opvang Oekraïners - kosten

Het Rijk vergoedt de kosten die we maken voor de opvang van de vluchtelingen uit Oekraïne.

3. Algemene uitkering (septembercirculaire 2023)

We actualiseren de begroting op basis van de septembercirculaire 2023. De opbrengst stijgt door het accres. We ontvangen een bijdrage voor loon- en prijsstijgingen. Ook zijn een aantal maatstaven waarop de uitkering is gebaseerd hoger vastgesteld. In de Hervormingsagenda Jeugd wordt vanaf 2025 landelijk rekening gehouden met een bezuiniging van € 500 miljoen. Het Rijk sprak af maatregelen te nemen waardoor de lasten van gemeenten dalen. Leveren die maatregelen niet genoeg op, dan compenseert het Rijk de gemeenten daarvoor. Deze besparing nemen we nu op en is voor Etten-Leur € 1,2 miljoen. Door een verwachte stijging van het aantal leerlingen en een indexering van de kosten stijgen de kosten van de huisvesting van het voortgezet onderwijs. Stijging van kosten van jeugdzorg door een toename van de complexiteit van de hulpvragen. Hierdoor is inzet van intensievere en zwaardere (en daarmee duurdere) jeugdzorg noodzakelijk. Aansluitend op het Rijksvoornemen om de jeugdzorgPlus om te bouwen dragen we bij aan de aanpassingen die Almata hiervoor moet doen. Almata is een jeugdhulpaanbieder van de

4. Voortgezet onderwijs: huisvesting 5. Jeugdzorg: Zorg in Natura 6. Jeugdzorg: ombouw JeugdzorgPlus

7. Jeugdzorg: wachtlijsten 8. Jeugdzorg: werkbegroting 9. Jeugdzorg: Jeugdbescherming Brabant 10. Wmo begeleiding

jeugdzorgregio West-Brabant-West. Om de wachtlijsten in de jeugdzorg terug te dringen, huren we extra jeugdprofessionals in voor een periode van 24 maanden. De kosten zijn inclusief de kosten voor trainingen. We passen onze begroting aan aan de regionale werkbegroting Jeugdzorg. Er is sprake van een structurele stijging van de organisatiekosten. Om Jeugd Bescherming Brabant de gewenste inhoudelijke doorontwikkeling te laten maken, is voor 2023 aangepaste financiering noodzakelijk. Dit in afwachting van landelijke ontwikkelingen. We zien in het eerste halfjaar een stabilisatie van het aantal inwoners, dat een beroep doet op de maatwerkvoorziening begeleiding. In de begroting hielden we nog rekening met een structurele groei. We sloten per 1 januari 2023 een nieuwe overeenkomst af voor de maatwerkvoorziening Begeleiding. We constateren dat deze nieuwe overeenkomst met nieuwe producten een financieel gunstig effect heeft.

11. Wmo: eigen bijdrage

In 2022 ontvingen we een hoger bedrag aan bijdragen van het Centraal Administratie kantoor. We passen 2024 tot en met 2025 daarop aan. Omdat de regering van plan is om vanaf 2026 weer een inkomensafhankelijke bijdrage in te stellen voor alle voorzieningen, bepalen we in 2026 de hoogte van de eigen bijdrage.

12. Wmo: Beschermd Wonen

We ontvangen van het Rijk een bijdrage voor inwoners met een licht verstandelijke beperking. Omdat de Gemeenschappelijke Regeling Beschermd Wonen een positief resultaat heeft, betalen we deze rijksbijdrage niet door aan de Gemeenschappelijke Regeling Beschermd Wonen.

13. Wmo: Beschermd Wonen

Met ingang van 2022 trad de Gemeenschappelijke Regeling Beschermd Wonen (GRBW) in werking. De gemeente Breda voert de taken van Beschermd Wonen uit namens alle regiogemeenten. Over 2023 en 2024 verwacht de GRBW, net als in 2022, een positief resultaat. Dit resultaat betaalt Breda in 2023 en 2024 aan de deelnemers.

14. Wmo: Community Care

Samen met Avoord gaan we een experiment aan met het werken met leefcoaches om senioren zo lang mogelijk thuis zorg en ondersteuning te bieden. We krijgen hiervoor een subsidie. We ontvangen van het ministerie een specifieke uitkering voor de uitvoering van het experiment community care. We verwerken de in juni 2023 vastgestelde begroting 2024 van de GGD West-Brabant. Ook stijgt de bijdrage vanaf 2023 door hogere loonkosten kosten bij de GGD We ontvangen van het Rijk een specifieke uitkering voor de uitvoering van de inburgeringstaken. Het Werkplein voert deze taak voor ons uit. De kosten van de inburgeringstrajecten worden hierdoor volledig vergoed. Het Werkplein maakte een schatting van het aantal inburgeringsplichtigen in 2024. Hierop baseert zij de uitvoeringskosten in haar begroting. Een gedeelte van de inburgeringskosten namen we al eerder op. We verhogen nu onze kosten zodat de kosten en de ontvangen Rijksbijdrage aan elkaar gelijk zijn. Minder maatschappelijke organisaties en sportverenigingen deden een beroep op de regeling energiecompensatie dan waarmee we in de begroting rekening hielden. We gebruiken het vrijvallende budget tot en met 2026 om de kosten van verdere verduurzaming voor onze sportaccommodaties, gebouwen van sportclubs en andere sociaal maatschappelijke organisaties op te vangen.

Versneld verduurzamen heeft enkele jaren geleden al zijn effect bewezen en past prima binnen het toekomstig sport- en accommodatiebeleid. In oktober wordt een uniek sportplan afgerond waarin diverse acties en projecten zijn opgenomen en waarin

15. Wmo: Community Care 16. GGD West-Brabant: begroting 17. Wet Inburgering

18. Werkplein: inburgering

19. Energiecompensatie maatschappelijke organisaties

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

51

Onderwerp

20. Reserve nog uit te voeren werkzaamheden

21. Ontvangst subsidie Gezond en actief leven akkoord 22. Uitgaven Gezond en actief leven akkoord 23. Energiekosten

24. Onderhoudskosten

25. Verduurzamen scouting Tarcisius 26. Indexering 27. Overig

52

Toelichting sportclubs nadrukkelijk om extra ondersteuning vragen. We houden er rekening mee dat hieruit en uit de accommodatienota extra financiële gevolgen ontstaan. Minder maatschappelijke organisaties en sportverenigingen deden een beroep op de regeling energiecompensatie dan waarmee we in de begroting rekening hielden. We gebruiken het vrijvallende budget tot en met 2026 om de kosten van een nieuwe duurzaamheidslening voor sportclubs en andere sociaal maatschappelijke organisaties op te vangen. Een dergelijke duurzaamheidslening heeft enkele jaren geleden al zijn effect bewezen en past prima binnen het toekomstig sport- en accommodatiebeleid. We ontvangen een subsidie voor het uitvoeren van het Gezond en Actief Leven Akkoord. We voeren het Gezond en Actief Leven Akkoord uit. Door financiële problemen stopt de huidige energieleverancier DVEP vanaf 2024 met het leveren van energie. In 2023 verhoogde de leverancier de voorschotten waarvoor extra budget nodig is. Omdat nog onduidelijk is welke prijs de nieuwe leverancier gaat rekenen gaan we voor 2024 uit van 50% van de extra kosten die we in 2023 hebben. De onderhoudskosten aan gebouwen en installaties (bijvoorbeeld storingen aan verschillende cv-ketels) en de onvoorziene onderhoudskosten van verschillende gemeentelijke gebouwen zijn hoger dan was verwacht. De accomodatie aan de Vijfhuizenweg dragen we over aan scouting Tarcisius.

De eenmalige kosten voor verduurzaming van het pand brengen we ten laste van de post onvoorzien. In de kadernota namen we budget op voor prijsstijgingen. Een deel van dit budget gebruiken we op de diverse programma's om de gestegen kosten op te vangen. Eén of meerdere afwijkingen, kleiner dan € 50.000.

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Wat kost het? We nemen voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. 2. Sociaal

Werkelijk

Raming

Raming

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Lasten Baten

-45.406 3.906

-55.722 10.014

-53.723 5.798

-52.985 5.410

-52.956 5.180

-52.920 4.610

Totaal saldo van baten en lasten programma

-41.501

-45.708

-47.925

-47.575

-47.776

-48.310

Toevoeging reserves Onttrekking reserves

-1.040 659

-500 967

1.042

527

512

497

Resultaat programma

-41.882

-45.241

-46.883

-47.048

-47.264

-47.813

-550

-550

-550

-50

-50

-50

966

966

1.042

527

512

497

-42.298

-45.657

-47.375

-47.525

-47.726

-48.260

(bedragen x € 1.000)

Meerjarenraming

Mutaties eigen vermogen:

Incidenteel Incidentele lasten Incidentele baten Resultaat structureel programma

Dit programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen (taakvelden).

Verbonden partijen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma leveren de volgende verbonden partijen een bijdrage: • Gemeenschappelijke Regeling Werkvoorzieningschap West Noord-Brabant (WVS); • Gemeenschappelijke Regeling Intergemeentelijke Sociale Dienst Werkplein Hart van WestBrabant; • Gemeenschappelijke Regeling voor Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt Crisiszorg West-Brabant; • Gemeenschappelijke Regeling Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten regio West-Brabant; • Gemeenschappelijke Regeling Beschermd Wonen regio Breda.

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

53

3. Ruimte voor wonen en leven in Etten-Leur We werken aan een groen, levendig en veilig Etten-Leur. Op wijk- en buurtniveau zorgen we voor een goed voorzieningenniveau en kijken we waar nieuwe(re) vormen van voorzieningen de ruimte kunnen krijgen. We werken aan een optimale inrichting van de openbare ruimte en zorgen ervoor dat het onderhoud van openbaar groen, wegen en straten in orde is, nu en in de toekomst. Met adequate preventie en projecten dragen we bij aan de versterking van de leefbaarheid en de veiligheid van wijken en buurten.

Ontwikkelingen Uitbreiding De 4 Heemskinderen We concludeerden samen met de schoolbestuurder en twee schooldirecteuren van de Stichting Katholiek Primair Onderwijs Etten-Leur (SKPOEL) dat De 4 Heemskinderen te klein is. In de scholen in de omgeving is niet direct een passende oplossing beschikbaar. Het tekort aan lokalen heeft onder andere te maken met de toename van de vraag naar speciaal onderwijs. Met het uitgangspunt van onderwijs dicht bij huis willen we de extra ruimtevraag in de Sonate honoreren. Samen met SKPOEL bespraken we de mogelijkheden om de school uit te breiden. We bekeken twee opties. De eerste is het huren van het gebouw van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG). De tweede optie is het gebouw van De 4 Heemskinderen met 3 lokalen uitbreiden op de tweede verdieping. Het verbouwen van het CJG levert geen goede oplossing op, waardoor deze optie komt te vervallen. De tweede optie is mogelijk omdat daarmee in de constructie bij de bouw rekening is gehouden op de tweede verdieping van de school. De uitbreiding van De 4 Heemskinderen nemen we op in het investeringsplan (investering van € 800.000). Laadpalen Banakkerterrein We willen eigen laadpalen gaan plaatsen op het Banakkerterrein. Dit doen we omdat we in de toekomst sterke vraag voorzien naar het laden van elektrische voertuigen. Door eigen laadpalen te plaatsen kunnen we met het parkeerbeleid sturen.

Daarnaast is er de wens om op dit terrein weer werknemers te laten parkeren. Werknemers kunnen dan gebruik maken van deze laadpalen. Het terrein is geen openbare weg en valt daarom buiten de concessie voor de laadpalen in openbare ruimte.

54

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Financiële ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we afwijkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zijn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zijn lichten we wel toe. Bij de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

1. Energiekosten

-887

-444

-444

-444

-444

2. Investeringen

94

0

0

0

0

3. Veiligheidsregio

375

75

29

16

-66

4. West-Brabants Archief

-22

-96

-103

-113

-119

5. Omgevingsdienst Midden-en West Brabant (OMWB)

-59

-78

-88

-97

-107

6. Leges omgevingsvergunningen

-171

0

0

0

0

0

-160

-160

-160

-160

9. Riolering (kapitaallasten)

280

0

0

0

0

10. Riolering (voorziening)

-280

0

0

0

0

93

132

108

109

109

12. Voorziening riolering

-53

0

0

0

0

13. Kabels en leidingen

121

0

0

0

0

14. Omgevingswet

100

0

0

0

0

15. Sloten en vaarten

58

0

0

0

0

16. Bijdrage Volkshuisvesting flexibele woningen

350

-350

0

0

0

17. Reserve nog uit te voeren werkzaamheden

-350

350

0

0

0

18. Kosten spooronderdoorgang

350

0

0

0

0

19. Reserve Infrastructurele oplossingen

-350

0

0

0

0

20. Brug Halsche Vliet

40

-40

0

0

0

21. Reserve nog uit te voeren werkzaamheden

-40

40

0

0

0

22. Indexering

-184

-178

-178

-178

-178

48

-220

-229

-205

-197

-487

-969

-1.065

-1.072

-1.162

Actualisatie begroting 2023-2027

8. Onderhoudsvoorziening sportaccommodaties

11. Riolering

23. Overig Totaal wijzigingen

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

55

3.1 Woningbouw Wat wil de gemeenteraad bereiken? Woningen toevoegen aan onze woningvoorraad zodat er een woning is voor elke EttenLeurenaar, passend bij diens inkomen met een diversiteit aan woningen voor jongeren, gezinnen en senioren. We gaan voor gemengde duurzame, veilige wijken waarin sprake is van sociale samenhang. Maatschappelijk effect • Er zijn voldoende passende woningen voor iedere aandachtsgroep. • Wijken en woningen zijn duurzaam, de omgeving is veilig en er is sociale samenhang. Wat zijn de doelen? 1. Het bouwen van gemiddeld 300 woningen per jaar. 2. De woon- en leefomgeving nodigen uit om naar buiten te gaan, elkaar te ontmoeten en te bewegen. 3. Er is voldoende groen, ruimte voor waterberging, infiltratie en er zijn voldoende speelvoorzieningen in woonwijken. 4. Het stimuleren van de verduurzaming van 3.000 woningen. 5. Het realiseren van nieuwe woonvormen om senioren beschut maar zelfstandig te laten wonen. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/bouwen-en-wonen Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Aantal gerealiseerde woningen (onderverdeeld naar type, aandachtsgroep en koop/huur) in een jaar. Aantal verduurzaamde woningen in een jaar. Wat is de stand van zaken in 2023? Hieronder melden we wat goed gaat en wanneer nodig wat niet volgens planning verloopt.

56

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Wat gaat goed? We hebben op basis van de beschikbare data voor drie doelen uit de Omgevingsvisie indicatoren gevonden. Die geven inzicht in de staat of ontwikkeling van dat doel. De indicatoren zijn raadpleegbaar via een dashboard. Voor de overige doelen werken we de beschikbare data en indicatoren nog uit. Daarna zetten we die ook in het dashboard. Mogelijk knelpunt daarbij kan zijn dat niet voor alle doelen geschikte data voorhanden is. In dat geval zoeken we een alternatief, zoals het opnemen in de reguliere burgerpeiling. De meeste projecten lopen volgens schema. Het project Wipakker is uitgesteld in verband met het onderzoek naar de maatschappelijke functies. We vulden de regionale woningbouwmonitor in. Deze gaat online. Voor de Lage Vaartkant zijn we in gesprek met het waterschap. Met de ontwikkelaar en eigenaar van Life & Garden zijn we in overleg over het te volgen proces. De startnotitie voor Haansberg is vastgesteld. Het vergunningstraject voor de omvorming van de geitenhouderij naar vleesvee volgt. We werken aan bouwclaimovereenkomsten met ontwikkelaars in het gebied. Besluitvorming hierover verwachten we in het 3e kwartaal van 2023.

Dit zijn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2023: Naam project Uitwerking en uitvoering omgevingsvisie inclusief inzet op data sturing

Omschrijving We brengen in beeld wat de opgaven zijn uit de Omgevingsvisie en plannen die voor de komende jaren. In deze periode maken wij een start met de doelen en opdrachten van de omgevingsvisie.

planning: 2023

2024

2025

2026

Diverse woonprojecten (met uitzondering van nieuwe wijken)

We ronden onder andere de volgende projecten af: Anna van Berchemlaan, Kloostervelden, Markt 9, Hoge Neerstraat 2, Schoenmakershoek-Oost, Spoorlaan 19, Stationsplein 45, Stationsplein 3, Flexwoningen en Wipakker. Verder zetten we actief in op andere minder omvangrijke projecten binnenstedelijk waar wenselijk en mogelijk.

2023

2024

2025

2026

Toegankelijk maken concrete informatie woningbouwplannen

We zorgen ervoor dat de planning van woningbouwplannen voor inwoners digitaal vindbaar en toegankelijk is.

2023

Lage Vaartkant; Life & Garden en lintbebouwing

We onderzoeken wat de mogelijkheden voor woningbouw voor deze locatie zijn.

2023

2024

2025

2026

Haansberg (Oost) Ontwikkeling

Wij starten met de gebiedsontwikkeling van Haansberg, met als doel start woningbouw in 2025.

2023

2024

2025

2026

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

57

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Naam project Uitwerking en uitvoering omgevingsvisie inclusief inzet op data sturing

Omschrijving We brengen in beeld wat de opgaven zijn uit de Omgevingsvisie en plannen die voor de komende jaren. In deze periode maken wij een start met de doelen en opdrachten van de omgevingsvisie.

Diverse woonprojecten (met uitzondering van nieuwe wijken)

2024

2025

2026

We ronden onder andere de volgende projecten af: Anna van Berchemlaan, Kloostervelden, Markt 9, Hoge Neerstraat 2, Schoenmakershoek-Oost, Spoorlaan 19, Stationsplein 45, Stationsplein 3, Flexwoningen en Wipakker. Verder zetten we actief in op andere minder omvangrijke projecten binnenstedelijk waar wenselijk en mogelijk.

2024

2025

2026

Lage Vaartkant; Life & Garden en lintbebouwing

We onderzoeken wat de mogelijkheden voor woningbouw voor deze locatie zijn.

2024

2025

2026

Haansberg (Oost) Ontwikkeling

Wij starten met de gebiedsontwikkeling van Haansberg, met als doel start woningbouw in 2025.

2024

2025

2026

Visie kantorenstrip en wonen

We stellen een visie op voor een eventuele transformatie van de kantorenstrip aan de Bredaseweg naar woonbestemming.

2024

58

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

3.2 Verkeersafwikkeling Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat voor een goede, duurzame en veilige verkeersafwikkeling door de verkeersstructuur daarop aan te passen. Maatschappelijk effect • Er is goede verkeersafwikkeling en verkeersdoorstroming in en om Etten-Leur. Wat zijn de doelen? 1. Duurzame mobiliteit en specifiek fietsen stimuleren. 2. Keuzemogelijkheden in mobiliteit bieden voor duurzame verkeersafwikkeling. 3. Het parkeerbeleid wordt geoptimaliseerd Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/mobiliteit Let op: wijzig bovenaan pagina gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? De totaalscore fietsstad is tenminste 3,7. (waarstaatjegemeente cijfer 2020 is 3,7 - bron Fietsersbond). Aantal verplaatsingen zonder gemotoriseerd voertuig per persoon per dag tenminste 0,61 voor lopen en 0,7 voor fietsen. (waarstaatjegemeente 2021 aantal verplaatsingen lopen 0,61, aantal verplaatsingen fietsen 0,6 waarstaatjegemeente 2022 aantal verplaatsingen lopen 0,57, aantal verplaatsingen fietsen 0,71 bron CBS).

Wat is de stand van zaken in 2023? Hieronder melden we wat goed gaat en wanneer nodig wat niet volgens planning verloopt.

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

59

Wat gaat goed? We optimaliseren het parkeerbeleid. De verbeterpunten uit de raadsinformatiebrief werken we de komende jaren uit. We stellen een Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan op. We ronden dit begin 2024 af. De onderzoeken naar de (technische) haalbaarheid van een spooronderdoorgang doen we samen met ProRail. Het onderzoek naar de financieringsmogelijkheden loopt ook nog. Het onderzoeken en aanpakken van geadviseerde wijzigingen aan de infrastructuur is onderdeel van het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan.

Dit zijn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2023: planning:

Naam project Evaluatie Parkeerbeleid en parkeerbeleid

Omschrijving We evalueren en optimaliseren ons parkeerbeleid en passen

aanpassen

aan de hand van de opgedane leerpunten uit de evaluatie ons beleid daarop aan.

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan

We maken een verkeers- en vervoerplan waarin aandacht is voor duurzame mobiliteit en een verkeersveilige infrastructuur. Met name de afwikkeling van het verkeer in Haansberg is een belangrijk aandachtspunt.

2023

Onderzoek spooronderdoorgang

We onderzoeken de mogelijkheden voor een spooronderdoorgang en starten met een uitvoeringsaanpak waarin we een lobby traject starten om extra inkomsten te realiseren bij ketenpartners.

2023

2024

2025

2026

Plan van aanpak en uitvoering verkeersontsluitingen (inclusief tijdelijke aanpassingen Etten-Leur Noord)

Na vaststelling van het verkeers-en vervoersplan, komen we met een plan van aanpak om de geadviseerde wijzigingen in de infrastructuur verder op te pakken.

2023

2024

2025

2026

2024

2025

2026

2023

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Naam project Evaluatie Parkeerbeleid en parkeerbeleid aanpassen

Omschrijving We evalueren en optimaliseren ons parkeerbeleid en passen aan de hand van de opgedane leerpunten uit de evaluatie ons beleid daarop aan.

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan

We maken een verkeers- en vervoerplan waarin aandacht is voor duurzame mobiliteit en een verkeersveilige infrastructuur. Met name de afwikkeling van het verkeer in Haansberg is een belangrijk aandachtspunt.

2024

Onderzoek spooronderdoorgang

We onderzoeken de mogelijkheden voor een spooronderdoorgang en starten met een uitvoeringsaanpak waarin we een lobby traject starten om extra inkomsten te realiseren bij ketenpartners.

2024

2025

2026

Plan van aanpak en uitvoering verkeersontsluitingen (inclusief tijdelijke aanpassingen Etten-Leur Noord)

Na vaststelling van het verkeers-en vervoersplan, komen we met een plan van aanpak om de geadviseerde wijzigingen in de infrastructuur verder op te pakken.

2024

2025

2026

60

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

3.3 Verkeersveiligheid Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op het verbeteren van de verkeersveiligheid door zich te focussen op gedrag, infrastructuur en handhaving. De gemeenteraad gaat voor 0 verkeersdoden. Maatschappelijk effect • Er is veilig gedrag in het verkeer • De infrastructuur is veilig Wat zijn de doelen? 1. Verkeersveilig gedrag stimuleren en daar bij de inrichting van infrastructuur rekening mee houden. 2. Verkeersdoden en ongevallen voorkomen. 3. Het aantal gevaarlijke verkeerspunten terugdringen. Ambitie en metingen • Het aantal gevaarlijke punten en hoeveel er daarvan aangepakt zijn (op basis van inventarisatie gevaarlijke verkeerssituaties). • Aantal verkeersdoden per jaar. • www.waarstaatjegemeente.nl/mobiliteit Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Zo weinig mogelijk verkeersdoden per jaar (5 jaars cumulatief, per 100 km weglengte) . (waarstaatjegemeente 2021: 0,3 - 2020: 0,6 - 2019: 2,2) Wat is de stand van zaken in 2023? Hieronder melden we wat goed gaat en wanneer nodig wat niet volgens planning verloopt. Wat gaat goed? Het onderzoeken en aanpakken van knelpunten in de infrastructuur is onderdeel van het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan. Aan de Liesbosweg passen we de verlichting verder aan. Wat heeft aandacht nodig? De (slimme) verlichting op het Bolwerk heeft meer aandacht en onderzoek nodig.

We starten daar in de tweede helft van 2023 mee.

Dit zijn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2023:

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

61

Naam project Aanpak knelpunten verkeersveiligheid

planning: Omschrijving We komen met een aanpak voor de knelpunten uit de 2023 2024 inventarisatie gevaarlijke verkeerssituaties en lossen deze voor zover dat mogelijk is op.

Verlichting fietspaden

We leggen (extra) verlichting aan op de Liesbosweg en het Bolwerk. Hierdoor creëren we een veilig verlichte toegang en ontsluiting voor de fietsers die in de ochtend en avond van deze routes gebruik maken.

2023

2025

2024

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Naam project Aanpak knelpunten verkeersveiligheid

Verlichting fietspaden

Omschrijving We komen met een aanpak voor de knelpunten uit de inventarisatie gevaarlijke verkeerssituaties en lossen deze voor zover dat mogelijk is op. We leggen (extra) verlichting aan op de Liesbosweg en het Bolwerk.

2024

2025

2024

Hierdoor creëren we een veilig verlichte toegang en ontsluiting voor de fietsers die in de ochtend en avond van deze routes gebruik maken.

62

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

3.4 Beheer en onderhoud van het openbaar gebied Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een veilige en schone leefomgeving als gegarandeerd basisniveau in alle wijken en op de bedrijventerreinen. Maatschappelijk effect • De leefomgeving is schoon, veilig en voldoet aan de afgesproken normen voor aanleg en beheer. • Het afvalbeleid is duidelijk voor inwoners en ondernemers. Wat zijn de doelen? 1. De aanlegkwaliteit van de leefomgeving voldoet aan CROW niveau A+/A (CROW: kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur). 2. Het beheer en onderhoud van de leefomgeving voldoet aan CROW niveau B of C. 3. Het behalen van de doelen uit het afvalbeleid. Ambitie en metingen De actuele cijfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/duurzame-leefomgeving Let op: wijzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

• Percentage van de leefomgeving dat voldoet aan de afgesproken CROW-normen voor aanleg en onderhoud (op basis van steekproef). • Hoeveelheid huishoudelijk afval per inwoner. Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Ten hoogste 100 kilogram huishoudelijk afval per inwoner. (waarstaatjegemeente 2021: 526 kg - 2022: 95 kg) Wat is de stand van zaken in 2023? Hieronder melden we wat goed gaat en wanneer nodig wat niet volgens planning verloopt.

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

63

Wat gaat goed? Handhaving en de buitendienst (afvalcoaches en medewerkers buitendienst) werken goed samen. Er is meer capaciteit bij de bijzondere opsporingsambtenaren (BOA's) beschikbaar voor dit programma. Het uitvoeren van controles op het gebied van afvaldumpingen en bijplaatsingen (locatiecontrole en controle op aanwezigheid van bewijslast) optimaliseren we hierdoor verder. We maken plannen voor de uitgangspunten en de aanleg- en onderhoudsniveaus voor verhardingen en straatmeubilair. Deze leggen we in 2024 ter besluitvorming voor aan de raad.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=EttenLeur&id=23a67808-5b0c-4179-bb1c-d71eb71aa585