Document · PDF

Concept - begroting Etten-Leur 2024

Raad besluit 6 november 2023, gemeente Etten-LeurBij agendapunt: Begroting 202427.439 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Wat heeft aandacht nodig? We liepen vertraging op bĳ het opstellen van het Groenplan. We leggen dit nu in het eerste kwartaal van 2024 ter besluitvorming voor.

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2023: Naam project Intensiveren toezicht en handhaving zwerfafval en afvaldumpingen

Omschrĳving We intensiveren het toezicht en de handhaving op zwerfafval en afval dumpingen.

planning: 2023

2024

2025

Beheer openbare ruimte op niveau Onderhoudsniveaus vaststellen en organisatie hierop aanpassen om (groen en uitvoering) aan afspraken te voldoen. Areaaluitbreiding, uitbesteden of zelf gaan doen in relatie tot beheer en onderhoud hierin meenemen.

2023

2024

2025

Onderhoudsniveaus handhaven op Terug naar A, B en C niveau van het CROW (kenniscentrum voor huidig niveau (grĳs-voorbereiding) verkeer, vervoer en infrastructuur)

2023

2024

Naam project Intensiveren toezicht en handhaving zwerfafval en afvaldumpingen

Omschrĳving We intensiveren het toezicht en de handhaving op zwerfafval en afval dumpingen.

2024

2025

Beheer openbare ruimte op niveau (groen en uitvoering)

Onderhoudsniveaus vaststellen en organisatie hierop aanpassen om aan afspraken te voldoen. Areaaluitbreiding, uitbesteden of zelf gaan doen in relatie tot beheer en onderhoud hierin meenemen.

2024

2025

Onderhoudsniveaus handhaven op huidig niveau (grĳs-voorbereiding)

Terug naar A, B en C niveau van het CROW (kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur)

2024

Wat gaan we daarvoor doen in 2024?

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

3.5 Huisvesting bĳzondere doelgroepen Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op voldoende huisvesting van statushouders en andere bĳzondere doelgroepen. Maatschappelĳk effect • Een thuis voor alle aandachtsgroepen. Wat zĳn de doelen? 1. Samen met woningcorporaties zorgen voor voldoende (tĳdelĳke) en betaalbare huisvesting voor: - statushouders; - spoedzoekers; - arbeidsmigranten; - sociaal en medisch urgenten; - uitstroom uit intramurale instelling; - Oekraïense vluchtelingen. 2. Voldoende en kwalitatief goede huisvesting van arbeidsmigranten binnen de kaders van het raadsbesluit op 7 februari 2022. Ambitie en metingen • Aantal beschikbaar gestelde woningen voor bovenstaande aandachtsgroepen. Wat is de stand van zaken in 2023? Hieronder melden we wat goed gaat en wanneer nodig wat niet volgens planning verloopt. Wat gaat goed? De taakstelling huisvesting statushouders verloopt volgens schema. We verleenden een eerste vergunning voor een grootschalige voorziening. De pandeigenaar koos daarna ervoor om een nieuwe gebruiker te werven. Daarom komt er een nieuwe aanvraag. We verwachten tot op heden geen grootschalige voorziening in 2023. De raad betrekken we actief bĳ de ontwikkelingen via een uitnodiging voor de omgevingsdialoog.

Volgens de afspraken met Alwel en de HuurdersBelangenVereniging Etten-Leur zĳn specifieke woningen beschikbaar gesteld voor crisisopvang en de projecten Housing First en Onder de pannen. Alle 21 tĳdelĳke woningen zĳn toegewezen aan spoedzoekers. Daarnaast leveren we waar nodig maatwerk om mensen aan passende reguliere woonruimte te helpen.

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2023: Naam project Projecten huisvesting van arbeidsmigranten/ asielzoekers/ spoedzoekers/doorstromers

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Omschrĳving We werken mee aan oplossingen voor huisvesting van de genoemde doelgroepen en waar de markt niet met oplossingen komt, zorgen we zelf in samenwerking met Alwel voor passende woonoplossingen.

planning: 2023

2024

2025

2026

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Naam project Projecten huisvesting van arbeidsmigranten/ asielzoekers/ spoedzoekers/doorstromers

2024

2025

2026

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Energiekosten

Door financiële problemen stopt de huidige energieleverancier DVEP vanaf 2024 met het leveren van energie. In 2023 verhoogde de leverancier de voorschotten waarvoor extra budget nodig is. Omdat nog onduidelĳk is welke prĳs de nieuwe leverancier gaat rekenen gaan we voor 2024 uit van 50% van de extra kosten die we in 2023 hebben. We actualiseerden de activastaat. Doordat enkele investeringen later worden uitgevoerd dan gepland levert dit een voordeel op. We verwerkten het positieve resultaat van de Veiligheidsregio over 2022 en de vastgestelde begroting 2024 van de Veiligheidsregio Midden en West-Brabant. We verwerken de in juni 2023 vastgestelde begroting 2024 van het West-Brabants Archief.

2. Investeringen 3. Veiligheidsregio 4. West-Brabants Archief 5. Omgevingsdienst Midden-en West Brabant (OMWB) 6. Leges omgevingsvergunningen 8. Onderhoudsvoorziening sportaccommodaties

9. Riolering (kapitaallasten) 10. Riolering (voorziening)

We verwerken de in juni 2023 vastgestelde begroting 2024 van de Omgevingsdienst Midden-en West Brabant (OMWB). Projecten lopen achterstand op door stagneren bouwmarkt, participatie. Hierdoor worden minder vergunningen afgegeven. We verhogen de jaarlĳkse storting in de onderhoudsvoorziening sportaccommodaties vanaf 2024. Dit om te voorkomen dat deze voorziening vanaf 2031 negatief wordt. Dat komt omdat we vanaf 2031 diverse kostbare en gelĳktĳdige onttrekkingen voorzien. In een Europees besluit is opgenomen dat vanaf 2031 geen rubber korrels meer in kunstgras gebruikt mogen worden. De consequenties voor de onderhoudsvoorziening zĳn nog niet bekend. Voor het onderdeel riolering zien we dat investeringen ook later worden uitgevoerd. Dit levert een eenmalig voordeel op. Het voordeel op riolering voegen we toe aan de voorziening riolering. Hiermee blĳft het beschikbaar om in te zetten bĳ de bepaling van het riooltarief.

11. Riolering

Door onderbezetting voeren we minder rioleringswerkzaamheden uit.

12. Voorziening riolering

De financiële verschillen bĳ riolering verrekenen we in 2023 met de voorziening.

13. Kabels en leidingen

We ontvangen extra inkomsten door de aanleg van kabels van het glasvezelnetwerk.

14. Omgevingswet

Door het uitstel van de Omgevingswet naar 1 januari 2024 is het beschikbare budget voor 2023 niet nodig voor de implementatie. Waterschap Brabantse Delta voert in het buitengebied minder maaiwerkzaamheden aan de sloten uit. Hierdoor hebben we geen kosten voor de verwerking van het afval wat uit de sloot komt. Het project flexibele woningen is gestart. We maakten nog geen kosten. De bĳdrage vanuit Volkshuisvesting gebruiken we in 2024. Het project flexibele woningen is gestart. We maakten nog geen kosten. De bĳdrage vanuit Volkshuisvesting gebruiken we in 2024. De onttrekking uit de reserve voor de spooronderdoorgang is niet nodig. We vangen de gemaakte kosten binnen de begroting op. De onttrekking uit de reserve voor de spooronderdoorgang is niet nodig. We vangen de gemaakte kosten binnen de begroting op. De brug over de Halsche Vliet wordt niet in 2023 aangelegd maar (waarschĳnlĳk) in 2024.

15. Sloten en vaarten

16. Bĳdrage Volkshuisvesting flexibele woningen 17. Reserve nog uit te voeren werkzaamheden 18. Kosten spooronderdoorgang 19. Reserve Infrastructurele oplossingen 20. Brug Halsche Vliet 21. Reserve nog uit te voeren werkzaamheden 22. Indexering 23. Overig

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

De brug over de Halsche Vliet wordt niet in 2023 aangelegd maar (waarschĳnlĳk) in 2024. In de kadernota namen we budget op voor prĳsstĳgingen. Een deel van dit budget gebruiken we op de diverse programma's om de gestegen kosten op te vangen. Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

Wat kost het? We nemen voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. 3. Ruimte voor wonen en leven

Werkelĳk

Raming

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Lasten Baten

-24.891 17.250

-43.766 30.790

-34.894 20.922

-35.862 21.328

-36.466 21.630

-37.031 21.856

Totaal saldo van baten en lasten programma

-7.640

-12.976

-13.971

-14.534

-14.836

-15.175

-2.489 1.316

-2.092 826

-1.907 445

-3.024 1.364

-7.640

-14.149

-15.238

-15.997

-16.496

-16.835

Incidentele lasten Incidentele baten

-3.809 2.920

-1.890 430

-2.293 833

-1.749 249

-1.924 424

-1.924 427

Resultaat structureel programma

-6.751

-12.689

-13.778

-14.497

-14.996

-15.338

(bedragen x € 1.000)

Meerjarenraming

Mutaties eigen vermogen: Toevoeging reserves Onttrekking reserves Resultaat programma Incidenteel

Dit programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen (taakvelden).

Verbonden partĳen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma levert de volgende verbonden partĳ een bĳdrage: • Gemeenschappelĳke Regeling West-Brabants Archief (WBA); • Coöperatie Parkeerbeheer Zuidwest Nederland UA.

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

4. Economie en werk in Etten-Leur Samen met ondernemers, inwoners en andere partners werken we aan een gezonde economie met volop kansen voor iedereen. We stimuleren het toegroeien naar een volledig circulaire economie in 2050 en geven daarin als gemeente zelf het goede voorbeeld. Werken biedt de mogelĳkheid om in ons levensonderhoud te voorzien en is een belangrĳke basis om mee te doen in onze samenleving. Een goed ondernemersklimaat met aantrekkelĳke werkgelegenheid, ook voor mensen met een beperking en een afstand tot de arbeidsmarkt, is daarom van groot belang. We werken aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt, de verbinding van onderwĳs met ondernemers, het aantrekken van arbeidsintensieve bedrĳven die van toegevoegde waarde zĳn, een goed vestigingsklimaat en aantrekkelĳke vitale bedrĳventerreinen. Voor het goed benutten van arbeidspotentieel blĳven we inzetten op een goede aansluiting tussen het onderwĳs en de arbeidsmarkt.

Ontwikkelingen Participatiewet In de eerste helft van dit jaar nam het aantal uitkeringsgerechtigden toe. In onze begroting gingen we, op grond van de begroting 2023 van het Werkplein, nog uit van een daling.

Door de verhoging van het wettelĳk minimumloon met 10% per 1 januari 2023 zĳn ook de uitkeringen met 10% verhoogd zĳn. Hierdoor vallen de uitkeringslasten dit jaar fors hoger uit dan verwacht. Het Werkplein kondigde daarom aan de begroting 2023 te wĳzigen. We verwachten dat de uitkeringslasten voor Etten-Leur € 1,6 miljoen hoger uitvallen. Ook stĳgen de organisatiekosten door de stĳging van de Cao voor gemeenteambtenaren en nam het gebruik van de minimaregelingen toe. In totaal verwachten we een nadeel van € 1,9 miljoen. Vooruitlopend op de formele begrotingswĳziging van het Werkplein verwerken we dit nadelige resultaat in onze begroting 2023. Dit nadeel werkt ook door in de komende jaren. In welke mate is op dit moment nog niet met zekerheid te zeggen. Dat inzicht krĳgen we pas wanneer het Werkplein een gewĳzigde begroting 2024 indient. Daarom nemen we dit nadeel van € 1,9 miljoen ook op in 2024 en de jaren daarna. Wanneer we de begrotingswĳziging 2024 van het Werkplein ontvangen verwerken we deze in onze cĳfers. Het Rĳk verhoogde bĳ de september-circulaire 2023 het budget voor de uitkeringslasten. We ontvangen € 1,1 miljoen meer dan waarmee we in de begroting rekening hielden.

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Financiële ontwikkelingen We verantwoorden onze financiële cĳfers op hoofdlĳnen. Dat betekent dat we afwĳkingen alleen toelichten wanneer ze € 50.000 of hoger zĳn. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwĳkingen die kleiner zĳn dan € 50.000. Posten die politiek relevant zĳn lichten we wel toe. Bĳ de toelichting op het financiële resultaat nemen we voordelen op als een positief bedrag en nadelen als een negatief bedrag. We ronden de bedragen af op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. (bedragen x € 1.000)

2023

2024

1. Rĳksbĳdrage BUIG

1.110

2. Rĳksbĳdrage BUIG - stelpost

-1.015

-806

3. Werkplein - bĳstand

-689

4. Werkplein - bĳzondere bĳstand

5. Werkplein - uitvoeringskosten

2025

2026

2027

1.110

-1.097

-1.172

-874

-398

-323

-621

-131

-139

-146

-185

154

-335

-419

-492

-636

-96

-93

-89

-2.119

Actualisatie begroting 2023-2027

6. Werkplein - webshop 7. Werkplein 8. Rĳksbĳdrage BUIG

1.110

9. WVS

188

-199

-143

-172

-167

10. Centrumvisie

-70

11. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden

-70

12. Toeristenbelasting

-25

13. Septembercirculaire 2023

-81

-170

-73

-69

-65

14. Algemene uitkering

165

15. Overig

-50

-36

-39

-72

-1.673

-2.361

-2.300

-2.401

-2.608

Totaal wĳzigingen

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

4.1 Zo veel mogelĳk mensen aan het werk Wat wil de gemeenteraad bereiken? Iedereen kan meedoen en zo veel mogelĳk mensen gaan aan het werk. Ook vrĳwilligerswerk is werk; het doel is dan om daar waar mogelĳk in te stromen op de arbeidsmarkt. Als dat laatste niet lukt, dan is het belangrĳk dat mensen een zinvolle dagbesteding hebben. Maatschappelĳk effect • Zo veel mogelĳk Etten-Leurenaren hebben betaald werk. • Ook Etten-Leurenaren, die niet kunnen werken, doen mee door vrĳwilligerswerk te doen of een zinvolle dagbesteding te hebben. Wat zĳn de doelen? 1. Het terugdringen van het aantal Etten-Leurenaren, dat niet werkt. 2. Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt begeleiden naar werk of dagbesteding. 3. Het voorkomen van armoedeval . 1

Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/economie Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Minder dan 30,9 personen per 1.000 inwoners met bĳstandsuitkering (18 jaar en ouder). (waarstaatjegemeente cĳfer 2021 is 30,9 personen per 1.000 inwoners - bron CBS). Minimaal 72,4 % beroepsbevolking is werkzaam ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking (netto arbeidsparticipatie). (waarstaatjegemeente cĳfer 2021 is 72,2 personen per 1.000 inwoners, waarstaatjegemeente cĳfer 2022 is 72,4 personen per 1.000 inwoners - bron CBS).

Wat is de stand van zaken in 2023? Hieronder melden we wat goed gaat en wanneer nodig wat niet volgens planning verloopt.

Armoedeval is de situatie waarin iemand vanuit de bĳstand gaat werken en er daardoor financieel op achteruit gaat.

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Wat gaat goed? Stimulansz leverde het onderzoek naar armoedeval en het instrument daarvoor deze zomer op. De resultaten hiervan delen we kort na de zomervakantie met de gemeentereraad.

Wat heeft aandacht nodig? Uitwerking van het regionaal uitvoeringsplan voor de Human Capital Agenda is vertraagd doordat het Rĳk een wĳziging van de arbeidsmarktinfrastructuur heeft aangekondigd. Het uitvoeringsplan wordt gesplitst in een korte en langere termĳn deel. Afronding van het korte termĳn deel staat nu gepland voor het begin van het vierde kwartaal 2023. Project loopt door in 2024.

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2023: Naam project Uitwerken visie Werken aan Onderwĳs en Human Capital agenda.

Omschrĳving Goede samenwerking stimuleren tussen gemeente, (voortgezet) onderwĳs en bedrĳfsleven om schoolverlaters zoveel mogelĳk rechtstreeks door te laten stromen naar de arbeidsmarkt.

planning:

Onderzoek naar armoedeval

Onderzoek naar armoedeval en waar nodig beperken/ voorkomen van armoedeval.

2023

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Naam project Uitwerken visie Werken aan Onderwĳs en Human Capital agenda.

Omschrĳving Goede samenwerking stimuleren tussen gemeente, (voortgezet) onderwĳs en bedrĳfsleven om schoolverlaters zoveel mogelĳk rechtstreeks door te laten stromen naar de arbeidsmarkt.

Onderzoek naar armoedeval

Onderzoek naar armoedeval en waar nodig beperken/voorkomen van armoedeval.

2024

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

4.2 Het versterken van de economie Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op een sterke lokale economie die voorbereid is op de kansen en uitdagingen van de toekomst. Maatschappelĳk effect • Een sterke lokale economie die voorbereid is op de toekomst. Wat zĳn de doelen? 1. Goed ondernemersklimaat. 2. Ruimte voor gevestigde bedrĳven om uit te breiden. 3. Binnen de mogelĳkheden bĳ inkoop voorrang geven aan Etten-Leurse bedrĳven. 4. Tegengaan van leegstand en revitaliseren van bestaande bedrĳventerreinen. Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/economie Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Minimaal 1.153 vestigingen van bedrĳven per 10.000 inwoners. (waarstaatjegemeente 2023 1.253 per 10.000 inwoners - 2022 1.153 per 10.000 inwoners - bron handelsregister KVK) Stĳging op ranking MKB-vriendelĳkste gemeente. (ranking 2020: plaats 57 - deze ranglĳst bestaat niet meer)

Wat is de stand van zaken in 2023? Hieronder melden we wat goed gaat en wanneer nodig wat niet volgens planning verloopt. Wat gaat goed? Er is grote interesse van zowel bewoners als ondernemers voor het gezamenlĳk opstellen voor de centrumvisie. We willen ook jongeren betrekken. In september start een onderzoek hoe we dat kunnen doen. Ambtenaren en bestuurders leggen bedrĳfsbezoeken af. Ook bezoeken we netwerkbĳeenkomsten. We hielden in 2023 een ondernemerspeiling, de resultaten daarvan worden in het najaar van 2023 bekend.

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Wat heeft aandacht nodig? Het knelpunt dat er te weinig capaciteit op het stroomnet van Enexis is zal zeker een rol spelen op het thema energie binnen het project Grote Oogst. De opgeleverde grond bĳ Fri-Jado voldoet niet. Daar hebben we een dispuut over. Daardoor ontstaat vertraging. Het gebrek aan capaciteit op het stroomnet zal ook een knelpunt zĳn voor uitgifte van kavels.

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2023: Naam project Duurzame en toekomstbestendige bedrĳventerreinen (zie ook 5.4) en revitalisering bedrĳventerreinen door actief grondbeleid (revitaliseringsfonds)

planning: Omschrĳving We zetten actief in op de ontwikkeling van toekomstbestendige 2023 2024 bedrĳventerreinen. Daar waar nodig zetten we actief grondbeleid, betere benutting van gronden en panden (label C) in om de revitalisering te bespoedigen. We maken daarbĳ (bĳ voorkeur) gebruik van een revitaliseringsfonds (nog op te richten). We onderzoeken de investeringsbereidheid bĳ ondernemers om sneller stappen te zetten om duurzaam en toekomstbestendig te ondernemen.

Versterken lokaal ondernemerschap

We initiëren projecten en gaan actief inzetten om het lokaal ondernemerschap te versterken, zoals bĳ het winkelcentrum. Daarnaast zullen we de organisatiegraad bĳ lokale ondernemers stimuleren.

2023

2024

Acquisitie verkoop bedrĳventerrein (FriJado)

We zetten actief in op de verkoop van de beschikbare bedrĳfsgronden.

2023

2024

Accountmanagement

We zetten adequaat accountmanagement in om verbindingen te realiseren, te weten wat er speelt, bedrĳven en starters te laten groeien en beter in te spelen op economische kansen voor Etten-Leur.

2023

2025

2026

2025

2026

2024

2025

2026

2024

2025

2026

2025

2026

2025

2026

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Naam project Duurzame en toekomstbestendige bedrĳventerreinen (zie ook 5.4) en revitalisering bedrĳventerreinen door actief grondbeleid (revitaliseringsfonds)

Omschrĳving We zetten actief in op de ontwikkeling van toekomstbestendige bedrĳventerreinen. Daar waar nodig zetten we actief grondbeleid, betere benutting van gronden en panden (label C) in om de revitalisering te bespoedigen. We maken daarbĳ (bĳ voorkeur) gebruik van een revitaliseringsfonds (nog op te richten). We onderzoeken de investeringsbereidheid bĳ ondernemers om sneller stappen te zetten om duurzaam en toekomstbestendig te ondernemen.

Versterken lokaal ondernemerschap

We initiëren projecten en gaan actief inzetten om het lokaal ondernemerschap te versterken, zoals bĳ het winkelcentrum. Daarnaast zullen we de organisatiegraad bĳ lokale ondernemers stimuleren.

2024

Acquisitie verkoop bedrĳventerrein (FriJado)

We zetten actief in op de verkoop van de beschikbare bedrĳfsgronden.

2024

Accountmanagement

We zetten adequaat accountmanagement in om verbindingen te realiseren, te weten wat er speelt, bedrĳven en starters te laten groeien en beter in te spelen op economische kansen voor EttenLeur.

2024

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

4.3 Toerisme en recreatie Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad gaat voor een groei naar een duurzame vrĳetĳdseconomie. Meer evenementen in het bĳzonder voor de jongeren onder de 18 en het beter benutten van onze parken. Maatschappelĳk effect • Een duurzame vrĳetĳdseconomie • Etten-Leur is aantrekkelĳk voor vrĳetĳdsbesteding door inwoners en bezoekers. • Culturele voorzieningen zĳn voor iedereen toegankelĳk in aanbod en gebruik. Wat zĳn de doelen? 1. Een duurzaam en aantrekkelĳk vestigingsklimaat voor toerisme, recreatie en vrĳe tĳd. 2. Er zĳn voldoende culturele voorzieningen en activiteiten. 3. Het wegnemen van onnodige regels voor ondernemers in toerisme en recreatie. 4. Het aantrekkelĳker maken van de Markt door onder andere een autovrĳe of autoluwe markt. 5. Het stimuleren en/of faciliteren van evenementen voor jongeren onder de 18 jaar. 6. Levendige parken waar inwoners en bezoekers graag gebruik van maken. 7. We vermarkten Etten-Leur beter. Ambitie en metingen • Aantal toeristen met overnachting. Wat is de stand van zaken in 2023? Hieronder melden we wat goed gaat en wanneer nodig wat niet volgens planning verloopt. Wat gaat goed? Er zĳn in Etten-Leur veel culturele voorzieningen en activiteiten. We brengen Etten-Leur onder andere onder de aandacht via het platform Etten-Leur City App. Cultuurhuis De Nobelaer is bĳ veel activiteiten een belangrĳke partner.

Dit najaar zĳn vier evenementen gepland met het Jongerenwerk: 2 voor de leeftĳd 13-15 jaar en 2 voor de leeftĳd 16-17 jaar. In het uitvoeringsprogramma vrĳetĳdseconomie staan onze acties voor 2022 en 2023. In het vierde kwartaal maken we een uitvoeringsprogramma voor 2024 en 2025. We verruimden de terrastĳden voor de vrĳdag- en zaterdagavonden. In 2024 onderzoeken we bĳ het Mobiliteitsplan of we de Markt autoluw kunnen maken. De samenwerkingsovereenkomst voor het Van Gogh Nationaal Park in oprichting loopt tot en met 31 december 2023. Samen met de omliggende Van Gogh gemeenten kĳken we of we de samenwerking tot en met 31 december 2024 kunnen verlengen. Dat kost Etten-Leur ongeveer € 12.000. Daarna is er mogelĳk meer duidelĳk over de status van het nationaal park. Dan is er ook meer duidelĳkheid over een financiële bĳdrage van het Ministerie van landbouw, natuur en visserĳ.

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2023:

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Naam project Versterking vrĳetĳdseconomie (project Oderkerkpark, Van Gogh Nationaal Park, doorontwikkeling cultuurhuis Nobelaer)

planning: Omschrĳving Realiseren van een duurzaam en aantrekkelĳk 2023 2024 vestigingsklimaat voor toerisme, recreatie en vrĳe tĳd. Hiervoor stellen we in 2022 een uitvoeringsprogramma toerisme op wat in 2023-2024 en 2025 wordt uitgevoerd.

2025

2026

2025

2026

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Naam project Versterking vrĳetĳdseconomie (project Oderkerkpark, Van Gogh Nationaal Park, doorontwikkeling cultuurhuis Nobelaer)

Omschrĳving Realiseren van een duurzaam en aantrekkelĳk vestigingsklimaat voor toerisme, recreatie en vrĳe tĳd. Hiervoor stellen we in 2022 een uitvoeringsprogramma toerisme op wat in 2023-2024 en 2025 wordt uitgevoerd.

2024

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

4.4 Een levendig centrum Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad zet in op het versterken van de regiofunctie van Etten-Leur door voorwaarden te scheppen voor levendige en aantrekkelĳke winkelcentra. Maatschappelĳk effect • Winkelgebieden zĳn levendig, aantrekkelĳk en leefbaar. • Versterken van de regiofunctie van Etten-Leur. Wat zĳn de doelen? 1. Bĳdragen aan en investeren in het aantrekkelĳk maken en/of houden van winkelgebieden voor winkeliers, bezoekers en bewoners. 2. Stimuleren en ondersteunen van activiteiten in winkelgebieden. Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/economie Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? 31,8% gestarte en 15,8% gestopte MKB-vestigingen per 10.000 inwoners. (Waarstaatjegemeente cĳfer 2e kwartaal 2022 is 31,8% gestarte en 15,8% gestopte MKBvestigingen, Waarstaatjegemeente cĳfer 2e kwartaal 2023 is 31,8% gestarte en 15,6% gestopte MKBvestigingen - bron handelsregister KVK). Wat is de stand van zaken in 2023? Hieronder melden we wat goed gaat en wanneer nodig wat niet volgens planning verloopt.

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Wat gaat goed? We zĳn in gesprek met de ontwikkelaar van het winkelcentrum. Ook doorlopen we het traject om te komen tot een Centrumvisie. De afronding daarvan is eind 2023 of begin 2024. De startnotitie is vastgesteld en er is kennisgenomen van de economische startfoto van het centrumgebied. We willen de organisatiegraad van ondernemers vergroten. Adviesbureau CLOK stelt een kopgroep samen voor het opstellen van de centrumvisie. Deze groep breiden we in de toekomst uit. Ook werken we nauw samen met Koninklĳke Horeca Nederland. We zetten een werkgroep met de horeca op om het vestigingsklimaat voor nieuwe en bestaande horecaondernemers te verbeteren.

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2023: Naam project Herontwikkeling Winkelcentrum

Omschrĳving We werken actief mee aan de herontwikkeling van het winkelcentrum. We kĳken ook wat het centrum nodig heeft om levendig en toekomstbestendig te blĳven. Denk hierbĳ aan vergroening, vierkante meters voor detailhandel, woningbouw, maatschappelĳke activiteiten, autoluwe Markt en versterking lokaal ondernemerschap.

planning: 2023

2024

Uitwerken visie levendig en toekomstbestendig centrum

We werken het advies om te komen tot een levendig en toekomstbestendig winkelcentrum uit. De acties die hieruit voortkomen voeren we daarna uit.

2023

2024

2025

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Naam project Herontwikkeling Winkelcentrum

Uitwerken visie levendig en toekomstbestendig centrum

We werken het advies om te komen tot een levendig en toekomstbestendig winkelcentrum uit. De acties die hieruit voortkomen voeren we daarna uit.

2024

2025

2024

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

4.5 Agrarische sector Wat wil de gemeenteraad bereiken? Het behouden van een vitaal, leefbaar en aantrekkelĳk buitengebied met ruimte voor economische activiteiten. Maatschappelĳk effect • Vitaal, leefbaar en aantrekkelĳk buitengebied. • Verduurzamen van het buitengebied. Wat zĳn de doelen? 1. In het buitengebied is ruimte voor economische activiteiten en herbestemming van vrĳkomende agrarische bebouwing. 2. Toeristisch-recreatief gebruik van het buitengebied stimuleren. Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: • www.waarstaatjegemeente.nl/duurzame-leefomgeving Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Wat is de stand van zaken in 2023? Hieronder melden we wat goed gaat en wanneer nodig wat niet volgens planning verloopt. Wat heeft aandacht nodig? Het opstellen van het uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering landschap liep vertraging op. In overleg met externe partners stellen we een eenvoudig overzicht op van de beoogde bestedingen uit de reserve ‘Kwaliteitsverbetering landschap’. We streven ernaar dit eind 2023 of uiterlĳk het eerste kwartaal van 2024 te doen. We zegden toe dat we de beleidsmatige gedachtewisseling over het buitengebied met de raad tĳdens deze raadsperiode willen doen. Dit moeten we nog oppakken. Externe partners, waaronder de provincie, betrekken we hierbĳ. We voorzien de gedachtewisseling in de eerste helft van 2024.

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2023: Naam project Uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering landschap

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Omschrĳving Voor de uitvoering van de Omgevingsvisie stellen we een uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering landschap op.

planning: 2023

Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Rĳksbĳdrage BUIG

Het Rĳk verhoogde het Rĳksbudget Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG) 2023 voor de uitkeringslasten in verband met de verhoging van het minimumloon. Ook ontvangen we de definitieve uitkering over 2022. Deze uitkering over 2022 is minder dan verwacht omdat landelĳk het aantal uitkeringsgerechtigden in 2022 uiteindelĳk lager uitviel. De baten en lasten BUIG nemen we budget-neutraal op totdat het definitieve budget bekend is. Dan wordt het voordeel of nadeel zichtbaar. De verwachte lasten voor de bĳstandsuitkeringen worden verhoogd in verband met de verhoging van het minimumloon (10,15% in 2023 en 2,1% in 2024). Daarnaast verwachten we een stĳging van het aantal bĳstandsuitkeringsgerechtigden in 2024 op basis van de prognoses van het Centraal Planbureau. De kosten voor bĳzondere bĳstand vallen hoger uit door een toename van het aantal deelnemers aan collectieve ziektekostenverzekeringen en een prĳsindexering van de vergoedingen bĳzondere bĳstand.

2. Rĳksbĳdrage BUIG - stelpost 3. Werkplein - bĳstand

4. Werkplein - bĳzondere bĳstand

5. Werkplein - uitvoeringskosten

We verwerken de in juni 2023 vastgestelde begroting 2024 van het Werkplein.

6. Werkplein - webshop

We houden rekening met een hoger gebruik van de webshop door de intensievere communicatie en de inzet van de Voorzieningenwĳzer.

7. Werkplein

In de eerste helft van dit jaar nam het aantal uitkeringsgerechtigden toe. In onze begroting gingen we nog uit van een daling. Dit nadeel werkt ook door in de komende jaren. In welke mate is op dit moment nog niet met zekerheid te zeggen. Daarom nemen we dit nadeel van € 1,9 miljoen ook op in 2024 en de jaren daarna. We ontvangen vanaf 2024 meer BUIG-budget voor de uitkeringslasten dan waar we rekening meer hielden. Het Rĳk verhoogt dit budget voor de verwachte stĳging van het aantal uitkeringsgerechtigden.

8. Rĳksbĳdrage BUIG

9. WVS

10. Centrumvisie 11. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden 12. Toeristenbelasting 13. Septembercirculaire 2023 14. Algemene uitkering 15. Overig

Het Werkvoorzieningsschap West Noord-Brabant (WVS) keerde een deel van de gemaakte winst aan de gemeenten uit. Ook verwerken we de in juni 2023 vastgestelde begroting 2024 van Werkvoorzieningsschap West Noord-Brabant (WVS). We formuleren een centrumvisie waarin we kĳken naar het winkelbestand, verblĳven in het winkelgebied en het verkeer. Dit project ronden we na 2023 af. We formuleren van een centrumvisie waar we kĳken naar het winkelbestand, verbliven in het winkelgebied en verkeer. Dit project ronden we na 2023 af. Door de noodopvang van vluchtelingen uit de Oekraïne verwachten we lagere inkomsten van de toeristenbelasting. We actualiseren de begroting op basis van de septembercirculaire 2023 We ontvangen in de algemene uitkering geld voor specifieke taken. De kosten voor deze specifieke taken betaalden we uit de bestaande budgetten. Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Werkelĳk

Raming

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Lasten Baten

-25.637 11.023

-28.188 11.403

-28.622 13.269

-28.872 13.629

-29.249 13.924

-29.553 14.225

Totaal saldo van baten en lasten programma

-14.614

-16.785

-15.353

-15.243

-15.325

-15.328

-70 -

-14.614

-16.855

-15.283

-15.243

-15.325

-15.328

-70 -

-14.544

-16.785

-15.353

-15.243

-15.325

-15.328

(bedragen x € 1.000)

Meerjarenraming

Mutaties eigen vermogen: Toevoeging reserves Onttrekking reserves Resultaat programma Incidenteel Incidentele lasten Incidentele baten Resultaat structureel programma

Dit programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen (taakvelden).

Verbonden partĳen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma levert de volgende verbonden partĳ een bĳdrage: • N.V. Rewin (Regionale Ontwikkelingsmaatschappĳ Rewin West-Brabant).

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

5. Duurzaam denken en doen in Etten-Leur Duurzaam denken en doen gaat om het vinden van evenwicht tussen ecologische, economische en sociale belangen: we kĳken naar de huidige behoeften die mensen hebben en hoe die in de toekomst ontwikkeld kunnen worden zonder dat de mensen, het milieu of de economie in gevaar komen. Het is dus een zeer breed begrip en raakt in veel opzichten ons leven en onze omgeving. Duurzaamheid is meer dan alleen energie duurzaam opwekken. Het gaat ook om klimaat, behoud van natuur, voorkomen en hergebruiken van afval, biodiversiteit en circulaire economie. Samen hebben we de opgave onze leefomgeving goed door te geven aan volgende generaties. Samen met inwoners, regiogemeenten en partners als woningcorporaties, waterschap, energieleveranciers, netbeheerders, landbouw- en natuurorganisaties en ontwikkelaars werken we aan duurzame oplossingen.

Ontwikkelingen Duurzaamheidsregeling 2024-2026 In 2022 en 2023 konden sport- en maatschappelĳke organisaties door de negatieve effecten van de energiecrisis een energiecompensatie aanvragen. Daarvoor reserveerde de gemeenteraad € 700.000. Op basis van de ontvangen aanvragen verwachten we daarvan € 200.000 uit te keren. Eerder gaven we aan een nieuwe duurzaamheidsregeling uit te werken. Het doel van die regeling is verenigingen en organisaties ertoe aan te zetten om het eigen sportcomplex of (maatschappelĳk) gebouw verder te verduurzamen. Ze kunnen hun energielasten dan structureel verlagen. Daar willen we het restant van € 500.000 voor inzetten. We werken deze regeling de komende maanden uit. Door de nieuwe duurzaamheidsregeling werken we binnen de bedoeling van de Omgevingsvisie. Het verduurzamen van alle gebouwen in Etten-Leur is daarin een belangrĳk onderwerp. Ook zorgen lagere energielasten ervoor dat sport- en maatschappelĳke organisaties financieel sterk staan. Leden kunnen dan ook in de toekomst voor een aantrekkelĳk bedrag lid worden of blĳven. Klussendienst energiearmoede We zetten samen met Altena, Moerdĳk, Roosendaal, Rucphen en Woensdrecht een klussendienst op. De Europese aanbesteding daarvan loopt. Eind oktober 2023 verwachten we de gunning. Deze dienst benadert actief huishoudens (huur en koopwoningen) die te maken hebben met energiearmoede.

De klussendienst is erop gericht om die huishoudens direct of zo snel mogelĳk te voorzien van kleine energiebesparende maatregelen en tips. Zo willen we de energierekening van deze huishoudens structureel verlagen. Voor de klussendienst is dekking vanuit de Specifieke Uitkering van de Rĳksoverheid.

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Extra kosten Omgevingsdienst West-Brabant (OMWB) De begroting van Etten-Leur sluit niet meer aan bĳ de meerjarenbegroting van de OMWB. Dit komt onder andere door: • Extra kosten voor de inzet van derden; • Extra kosten voor personeel door indexering lonen; • Stĳging van overige lasten door hoge inflatie; • Overdracht van asbest- en bodemtaken van OMWB naar gemeente vanaf 2024. Dit is een gevolg van de Omgevingswet waardoor de kosten jaarlĳks sterk stĳgen. In 2024 gaat het om € 62.000 voor deze twee taken.

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

2023

2024

2025

2026

2027

1. Klusdienst energiearmoede

-173

-519

2. Klusdienst energiearmoede

173

519

3. Bĳdrage OMWB

-20

-42

-53

-65

-76

4. Medewerkers duurzaamheid

-132

5. Uitkering Rĳk klimaatbeleid

132

6. Schone luchtakkoord

-50

7. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden

-50

8. Budget duurzaamheid

200

9. Subsidie energieadviezen

300

-300

10. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden

-300

300

11. Subsidie provincie Grote Oogst

125

-125

13. Afval

228

14. Voorziening afval

-199

15. Afvalstoffenheffing

16. Overig

-44

-45

343

-57

-69

Actualisatie begroting 2023-2027

12. Kosten voor uitvoering Grote Oogst

Totaal wĳzigingen

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

5.1 Duurzaam wonen Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad wil minimaal 3.000 woningen verduurzamen. Maatschappelĳk effect • Woningen en wĳken verduurzamen. Wat zĳn de doelen? 1. Minimaal 3.000 woningen verduurzamen. 2. Integrale benadering van de aanpak bĳ voorbereiding en uitvoering. 3. Energiebesparing stimuleren en realiseren. 4. Vervangen door aantal zonnepanelen bĳ particulieren. Doel 2030 (95.000) - 2022 (61.440). Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/duurzame-leefomgeving www.waarstaatjegemeente.nl/energietransitie Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Het aantal verduurzaamde woningen. Wat is de stand van zaken in 2023? Hieronder melden we wat goed gaat en wanneer nodig wat niet volgens planning verloopt. Wat gaat goed? Het aantal zonnepanelen op daken van woongebouwen neemt snel toe. We krĳgen nieuwe gegevens in het najaar van 2023. We hielden twee bĳeenkomsten over verduurzamen voor belanghebbenden en een derde is in voorbereiding. Ook stonden we op 3 momenten in iedere wĳk. Daarnaast spreken we met aannemers over een aanbod. De bedoeling is dat om na de zomer concreet te maken en inwoners weer te informeren over een aanbod voor isolatie.

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2023:

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Naam project Regionale Energie Strategie (RES)

Omschrĳving Klimaatdoelstellingen voor 2030 en vervolgens 2050 halen. Focus vanuit RES ligt bĳ "zon op dak".

planning: 2023

2024

2025

2026

Transitievisie Warmte (TVW)

In 2050 is iedereen van het gas af. Start met verduurzamen van woningen. Deze raadsperiode 3.000 woningen verduurzamen, met name inzet op isoleren van oudere woningen.

2023

2024

2025

2026

2024

2025

2026

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Naam project Regionale Energie Strategie (RES)

Omschrĳving Klimaatdoelstellingen voor 2030 en vervolgens 2050 halen. Focus vanuit RES ligt bĳ "zon op dak".

Transitievisie Warmte (TVW)

In 2050 is iedereen van het gas af. Start met verduurzamen van woningen. Deze raadsperiode 3.000 woningen verduurzamen, met name inzet op isoleren van oudere woningen.

2024

2025

2026

Transitievisie Warmte (TVW) voorbeeldwoningen aardgasvrĳ ready

We werken toe naar een aardgasvrĳe gemeente in 2050. Het verduurzamen van woningen roept vragen op bĳ inwoners. Met het maken van aardgasvrĳ-ready voorbeeldwoningen in de wĳk maken we duurzame maatregelen tastbaar en concreet.

2024

2025

2026

Witgoedregeling voor bestrĳden van energiearmoede

We bieden inwoners uit de doelgroep de mogelĳkheid om een oud witgoed apparaat om te ruilen voor een energiezuinige variant.

2024

2025

2026

Klussendienst voor bestrĳden van energiearmoede

Huishoudens die te maken hebben met energiearmoede worden door een klussendienst benaderd en voorzien van kleine energiebesparende maatregelen en praktische tips om de energierekening structureel te verlagen.

2024

2025

2026

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

5.2 Duurzame woon- en leefomgeving Wat wil de gemeenteraad bereiken? Een duurzame woon- en leefomgeving creëren en een duurzame gemeente zĳn. Maatschappelĳk effect • Duurzame woon- en leefomgeving creëren. • Duurzame gemeente zĳn. Wat zĳn de doelen? 1. Hittestress, wateroverlast en droogte voorkomen. 2. We beheren de gemeentelĳke riool- en watervoorziening doelmatig en duurzaam om het (afval)watersysteem toekomstbestendig te maken. 3. Gebruik van fiets en openbaar vervoer stimuleren. 4. De gemeente geeft zelf het goede voorbeeld in duurzaamheid. 5. De gemeentelĳke panden zĳn duurzaam. Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: www.waarstaatjegemeente.nl/duurzame-leefomgeving www.waarstaatjegemeente.nl/energietransitie Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'.

Het duurzaamheidslabel van de gemeentelĳke panden. Wat is onze ambitie en wat hebben we gemeten? Oppervlakte van groen is minimaal 44,5%. (waarstaatjegemeente cĳfer 2021 is 44,5% - bron Klimaateffectatlas). Oppervlakte van bomen is minimaal 20%. (waarstaatjegemeente cĳfer 2021 is 20% - bron Klimaateffectatlas). Wat is de stand van zaken in 2023? Hieronder melden we wat goed gaat en wanneer nodig wat niet volgens planning verloopt.

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Wat gaat goed? De raad besloot in juni 2023 positief over het Gemeentelĳk Waterplan 2024-2028. Bĳ de herinrichting kĳken we naar de mogelĳkheden om het openbaar groen minimaal gelĳk te houden. Het is dus niet vanzelfsprekend dat er parkeerplaatsen bĳ komen ten koste van groen. Bĳ het groen dat we opknappen kĳken we meer naar het gebruik van een grotere diversiteit in groen dan tot nu toe. We maakten het plan voor verduurzaming van het eigen vastgoed met daarbĳ een tĳdsplanning en financiele onderbouwing. In de laatste kadernota vroegen we hiervoor middelen aan. We gebruiken 2023 om de plannen voor 2024 voor te bereiden. In 2024 pakken we de uitvoering van de plannen uit het verduurzamingsplan dan op.

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2023: Naam project Gemeentelĳk waterplan in relatie tot

Omschrĳving Een gemeentelĳk Waterplan beschrĳft de bĳdrage van de

klimaatadaptatie

gemeentelĳke zorgplichten en watertaken.

Klimaatadaptatie beleid en uitvoering.

Verduurzaming maatschappelĳk vastgoed

planning: 2023

2024

Klimaatbestendig inrichten van het stedelĳk en landelĳk gebied met koppeling aan vergroten biodiversiteit en het vergroten van de hoeveelheid groen in de leefomgeving.

2023

2024

Naast verduurzaming binnen bestaande (vervangings-) budgetten stellen we een plan van aanpak op voor verduurzaming van het maatschappelĳk vastgoed.

2023

2024

2025

2026

2025

2026

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Naam project Gemeentelĳk waterplan in relatie tot klimaatadaptatie

Omschrĳving Een gemeentelĳk Waterplan beschrĳft de bĳdrage van de gemeentelĳke zorgplichten en watertaken.

Klimaatadaptatie beleid en uitvoering.

Klimaatbestendig inrichten van het stedelĳk en landelĳk gebied met koppeling aan vergroten biodiversiteit en het vergroten van de hoeveelheid groen in de leefomgeving.

2024

Verduurzaming maatschappelĳk vastgoed

Naast verduurzaming binnen bestaande (vervangings-) budgetten stellen we een plan van aanpak op voor verduurzaming van het maatschappelĳk vastgoed.

2024

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

5.3 Duurzaam produceren Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad wil voorwaarden scheppen zodat bedrĳven hun productieprocessen circulair in kunnen richten. Als gemeente geven we zelf het goede voorbeeld. Maatschappelĳk effect • Mogelĳk maken dat bedrĳven hun productieprocessen circulair kunnen inrichten. • Verbindingen tussen bedrĳfsleven onderling en onderwĳs leggen. • De gemeente werkt duurzaam (beleid, huisvesting, wagenpark, inkoop). Wat zĳn de doelen? 1. De gemeente stimuleert en faciliteert bedrĳven en onderwĳs in Etten-Leur die innovatieve oplossingen bieden. 2. De gemeente koopt duurzaam in. Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: • www.waarstaatjegemeente.nl/duurzame-leefomgeving • www.waarstaatjegemeente.nl/energietransitie Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'. Wat is de stand van zaken in 2023? Hieronder melden we wat goed gaat en wanneer nodig wat niet volgens planning verloopt. Wat gaat goed? We starten vanaf najaar 2023 met de voorbereidingen om een plan van aanpak voor de circulaire economie op te stellen. Het onderzoek naar de haalbaarheid van het Circulair Ambachtscentrum ligt op schema.

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2023: Naam project Circulaire Economie

Circulair Ambachtscentrum

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Omschrĳving Aanpak en aanjagen van circulaire economie om de landelĳke doelstelling volledig circulaire economie in 2050 en 50% in 2030 te realiseren.

planning: 2023

2024

We onderzoeken de mogelĳkheden om te komen tot een circulair ambachtscentrum.

2023

2024

2025

2026

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Naam project Circulaire Economie

Omschrĳving Aanpak en aanjagen van circulaire economie om de landelĳke doelstelling volledig circulaire economie in 2050 en 50% in 2030 te realiseren.

Circulair Ambachtscentrum

We onderzoeken de mogelĳkheden om te komen tot een circulair ambachtscentrum.

2024

2025

2026

2024

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

5.4 Duurzame bedrĳven- en industrieterreinen Wat wil de gemeenteraad bereiken? De gemeenteraad wil bedrĳventerreinen revitaliseren, herstructureren en vervolgens duurzaam inrichten om zo zuinig mogelĳk met de beschikbare ruimte om te gaan. Maatschappelĳk effect • Vitale en toekomstbestendige bedrĳventerreinen met zuinig ruimtegebruik. • Bedrĳven(-terreinen) betrekken bĳ energieopwekking. Wat zĳn de doelen? 1. De structuur van bedrĳventerreinen voldoet aan de behoefte van daar gevestigde ondernemers. 2. De inrichting van bedrĳventerreinen voldoet aan de duurzaamheidseisen. 3. De beschikbare ruimte wordt zuinig gebruikt. 4. Het bedrĳventerrein draagt bĳ aan de verduurzaming van Etten-Leur. Ambitie en metingen De actuele cĳfers staan hier: • www.waarstaatjegemeente.nl/duurzame-leefomgeving • www.waarstaatjegemeente.nl/energietransitie Let op: wĳzig bovenaan de pagina de gemeentenaam 'Aa en Hunze' in 'Etten-Leur'. Wat is de stand van zaken in 2023? Hieronder melden we wat goed gaat en wanneer nodig wat niet volgens planning verloopt. Wat gaat goed? Het project Grote Oogst is gestart. Zie daarvoor ook ons antwoord bĳ 4.2. Revitalisering zal vanaf 2024 ook een rol spelen binnen Vosdonk. Najaar 2023 is er een 'quickscan energie'. De energiehuishouding van de grootste bedrĳven op Vosdonk brengen we dan in beeld.

Ook is er een onderzoek naar de mogelĳkheden om een eigen energienetwerk aan te leggen.

Dit zĳn de acties uit het college uitvoeringsprogramma voor 2023: Naam project Grote Oogst

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Omschrĳving Samen met bedrĳven, provincie, VNO-NCW op industrieterrein Vosdonk mogelĳkheden zoeken voor duurzame energie/ elektriciteit en verdere verduurzaming op andere milieuthema's (zie ook 4.2).

planning: 2023

2024

2025

2026

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Naam project Grote Oogst

Omschrĳving Samen met bedrĳven, provincie, VNO-NCW op industrieterrein Vosdonk mogelĳkheden zoeken voor duurzame energie/elektriciteit en verdere verduurzaming op andere milieuthema's (zie ook 4.2).

2024

2025

2026

Toelichting afwĳkingen (op website anders weergegeven) Onderwerp

Toelichting

1. Klusdienst energiearmoede

We zetten samen met Altena, Moerdĳk, Roosendaal, Rucphen en Woensdrecht een klussendienst voor energiearmoede op. In het programmablad leest u de toelichting. We gebruiken de specifieke uitkering vanuit het Rĳk voor energiearmoede voor deze klusdienst.

2. Klusdienst energiearmoede 3. Bĳdrage OMWB 4. Medewerkers duurzaamheid

5. Uitkering Rĳk klimaatbeleid 6. Schone luchtakkoord 7. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden 8. Budget duurzaamheid 9. Subsidie energieadviezen

10. Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden 11. Subsidie provincie Grote Oogst 12. Kosten voor uitvoering Grote Oogst 13. Afval

We verwerken de in juni 2023 vastgestelde begroting 2024 van de Omgevingsdienst Midden-en West Brabant (OMWB) Medewerkers milieu en duurzaamheid zetten we in voor het programma Capaciteit van Decentrale Overheden voor de uitvoering van Klimaat- en Energiebeleid. We ontvangen hiervoor van het Rĳk een specifieke uitkering. De uitkering vanuit het Rĳk voor klimaat- en energiebeleid gebruiken we voor de loonkosten van de medewerkers milieu en duurzaamheid. Later dit jaar wordt duidelĳk hoe het schone luchtakkoord wordt uitgevoerd. We schuiven de werkzaamheden door naar 2024. Later dit jaar wordt duidelĳk hoe het schone luchtakkoord wordt uitgevoerd. We schuiven de werkzaamheden door naar 2024. Door een nieuwe regeling van het Rĳk ontvangen we extra geld voor duurzaamheid. Hierdoor is het overgehevelde budget van 2022 niet meer nodig. De raad stelde budget beschikbaar voor het verstrekken van subsidie voor energieadviezen en oplossingen. Er zĳn energieadviezen aangevraagd die alleen in de winter kunnen worden uitgevoerd. We verwachten de kosten in 2024. De raad stelde budget beschikbaar voor het verstrekken van subsidie voor energieadviezen en oplossingen. Er zĳn energieadviezen aangevraagd die alleen in de winter kunnen worden uitgevoerd. We verwachten de kosten in 2024. Provincie verstrekte subsidie voor het verduurzamen van industrieterrein Vosdonk.

Dit is het project Grote Oogst. Deze subsidie moet eind 2026 zĳn besteed. Diverse kosten voor de uitvoering van het project Grote Oogst (kosten voor 2023 zĳn al opgenomen). Door optimalisatie van routes, het niet meer verlengen van de zomerinzameling en het optimaal inzetten van onze eigen voertuigen realiseerden we kostenbesparingen. Ook het niet meer huis-aan-huis inzamelingen van Plastic, blik en drankkartons levert een besparing op.

14. Voorziening afval

De financiële verschillen bĳ afval verrekenen we in 2023 met de voorziening.

15. Afvalstoffenheffing

De financiële verschillen bĳ afval verrekenen we vanaf 2024 met de afvalstoffenheffing.

16. Overig

Eén of meerdere afwĳkingen, kleiner dan € 50.000.

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Werkelĳk

Raming

(bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Lasten Baten

-9.736

-11.207

-12.890

-12.171

-11.685

-11.820

7.613

7.382

8.493

8.084

8.091

8.175

-2.123

-3.825

-4.397

-4.087

-3.594

-3.645

Toevoeging reserves Onttrekking reserves

-4.390 2.304

-350 -

350

Resultaat programma

-4.209

-4.175

-4.047

-4.087

-3.594

-3.645

-65 369

350

-4.513

-4.175

-4.397

-4.087

-3.594

-3.645

Totaal saldo van baten en lasten programma

Meerjarenraming

Mutaties eigen vermogen:

Incidenteel Incidentele lasten Incidentele baten Resultaat structureel programma

Dit programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen (taakvelden).

Verbonden partĳen Aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma leveren de volgende verbonden partĳen een bĳdrage: Gemeenschappelĳke Regeling Nazorg Gesloten Stortplaatsen Bavel-Dorst en Zevenbergen; Gemeenschappelĳke Regeling Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB); Gemeenschappelĳke Regeling Gemeentelĳke Gezondheidsdienst West-Brabant (GGD); Gemeenschappelĳke Regeling Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV); N.V. Brabant Water.

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Paragrafen Vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten moeten we een aantal verplichte paragrafen bĳ de begroting en het jaarverslag opnemen, dit zĳn: Lokale heffingen, Weerstandsvermogen en risicobeheersing, Onderhoud kapitaalgoederen, Financiering, Bedrĳfsvoering, Verbonden partĳen en Grondbeleid. Naast deze verplichte onderdelen nemen we ook een paragraaf Investeringen en Subsidies op.

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Lokale heffingen Lokale heffingen Lokale heffingen zĳn inkomsten die de gemeente ontvangt van inwoners en bedrĳven. We maken onderscheid tussen belastingen en rechten. Belastingen Belastingen zĳn geldbedragen die inwoners en bedrĳven betalen, zonder dat de gemeente daarvoor een directe tegenprestatie levert. Onroerendezaakbelasting is een voorbeeld. Rechten Rechten betalen inwoners en bedrĳven om kosten die de gemeente maakt te dekken. Dit zĳn bĳvoorbeeld rioolheffing en leges.

Beleid en ontwikkelingen Lokale heffingen De tarieven van de lokale heffingen passen we jaarlĳks op basis van de kadernota aan. Volgens de kadernota 2024-2027 gaan we voor de onroerendezaakbelasting uit van een opbrengststĳging van 8,0%. Voor de reinigingsheffingen en rioolheffingen is het uitgangspunt 100% kostendekkendheid. Voor de tariefstĳging van de belastingen gaan we uit van cĳfers die het Centraal Planbureau (CPB) publiceert in de ‘prĳs netto materiële overheidsconsumptie’. Voor deze begroting is dat 3,9%. Leges De gemeente brengt voor een aantal diensten de kosten in rekening bĳ de aanvrager. Deze kosten noemen we leges. We zorgen er voor dat de tarieven voor de leges niet hoger dan kostendekkend zĳn. Kostendekkend betekent dat de verwachte opbrengsten niet hoger zĳn dan de verwachte kosten. Bĳ de stĳging van de leges zoeken we aansluiting bĳ de uitgangspunten voor de stĳging van de loonkosten. Dit omdat het grootste deel van de legeskosten bestaat uit loonkosten. We baseren ons op de cĳfers die het CPB publiceert over de ‘prĳs overheidconsumptie, beloning werknemers’. Hierdoor bedraagt de indexering van de totale loonkosten voor 2024 4,7%. Kwĳtschelding Onder bepaalde voorwaarden verlenen we kwĳtschelding voor de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Deze kwĳtschelding geldt alleen voor inwoners met een inkomen van minder dan 100% van de bĳstandsnorm.

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Overzicht hoofdlĳnen van de diverse belastingen en heffingen Belasting Onroerendezaakbelasting

Hoofdlĳnen Eigenaren van woningen en eigenaren en gebruikers van bedrĳfspanden en andere onroerende zaken moeten onroerendezaakbelasting betalen. De hoogte van het bedrag hangt af van de waarde van de onroerende zaak.

Hondenbelasting

Wie één of meer honden heeft, betaalt hondenbelasting. Voor de eerste hond geldt een lager bedrag dan voor de andere honden.

Precariobelasting

Precariobelasting is een vergoeding voor het hebben van voorwerpen op, onder of boven openbare gemeentegrond. Voorbeelden zĳn reclamevoorwerpen aan de gevel, uitgestalde goederen of een terras.

Toeristenbelasting

Toeristenbelasting is een belasting voor aanbieders van overnachtingsmogelĳkheden zoals hotels, campings, pensions en bed&breakfasts.

Parkeerbelasting

Parkeerbelasting wordt betaald voor het parkeren van een voertuig op daartoe aangewezen plaatsen.

Rechten Reinigingsheffingen

Hoofdlĳnen Reinigingsheffingen bestaan uit afvalstoffenheffing en reinigingsrechten. Afvalstoffenheffing is een vergoeding voor de inzameling en verwerking van huishoudelĳke afvalstoffen. Bedrĳven en winkels kunnen de gemeente vragen het afval op te halen. Het reinigingsrecht is een vergoeding daarvoor.

Rioolheffingen

De gemeente zorgt voor de inzameling, het transport en de zuivering van afvalwater, hemelwater en grondwater. De gemeente zorgt ook voor het beperken van nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor gebouwen. De gebruiker van een woning, bedrĳfspand of gebouw met een (in)directe aansluiting op de gemeentelĳke riolering betaalt een vast tarief rioolheffing. Gebruikers die meer dan 500 m3 per jaar afvoeren, betalen boven de 500 m3 een bedrag per m3.

Lĳkbezorgingsrechten

De gemeente heft dit recht voor diensten op de begraafplaats.

Leges

De gemeente brengt voor tal van diensten kosten in rekening bĳ de aanvrager. Deze kosten worden leges genoemd. Vaak gaat het om administratieve diensten zoals het aanvragen van een paspoort, rĳbewĳs of een bouwvergunning.

Marktgelden

Voor het innemen van een standplaats brengen we marktgeld in rekening. Een standplaats kan op een marktterrein of op een andere openbare plaats zĳn.

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Tarieven 2024 Hieronder staan de voorgestelde tarieven 2023 voor rioolheffing, afvalstoffenheffing, het reinigingsrecht en de hondenbelasting. De tarieven stelt de gemeenteraad in december vast. De onroerendezaakbelasting nemen we niet mee, omdat de (individuele) waardeontwikkelingen de hoogte van de belasting beïnvloeden. Ook andere lokale heffingen nemen we niet mee, omdat deze minder vaak voorkomen. 2023

2024

Rioolheffing Vast bedrag

191,88

135,00

Per m3 > 500 m3

0,31

Lokale heffing inwoners

Afvalstoffenheffing Vast bedrag

216,12

251,40

Aanbieding container restafval

7,50

Hondenbelasting Eerste hond

49,56

51,48

Andere honden

62,88

65,40

voor hotels, bed & breakfasts, Airbnb's

1,50

1,55

voor kampeerplaatsen, camperplaatsen en tĳdelĳke ligplaatsen in de jacht- en passantenhaven

1,00

1,05

Lokale heffing bedrĳven

2023

2024

155,81

209,88

7,50

Toeristenbelasting per persoon per nacht:

Reinigingsrecht Vast bedrag Aanbieding container restafval

Verwachte inkomsten De begrote opbrengst per belastingsoort van de lokale heffingen is in 2024 € 23.151.000. Jaarrekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Onroerendezaakbelasting

9.008

9.295

9.760

Reinigingsheffingen

5.616

5.091

5.773

Rioolheffingen

4.209

3.939

2.746

Overige leges

979

780

994

Leges omgevingsvergunningen

1.065

745

876

Parkeergelden

2.213

2.534

2.559

Hondenbelasting

239

194

199

Lĳkbezorgingsrechten

116

Toeristenbelasting

Precariobelasting Marktgelden

0 32

48 19

49 21

23.477

22.791

23.151

Belastingsoort (Bedragen x € 1.000)

Totaal

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Kwĳtscheldingsbeleid Onder bepaalde voorwaarden verlenen we kwĳtschelding voor de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Deze kwĳtschelding geldt alleen voor inwoners met een inkomen van minder dan 100% van de bĳstandsnorm. De begrote bedragen aan kwĳtschelding zĳn: (bedragen x € 1.000)

2023

2024

Kwĳtschelding

-413

-449

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Kostendekkendheid tarieven We nemen een overzicht op van de diverse heffingen op hoofdlĳnen. We laten zien hoe we er voor zorgen dat de tarieven niet hoger dan kostendekkend zĳn. Kostendekkend betekent dat de verwachte opbrengsten niet hoger zĳn dan de verwachte kosten. Overhead Bĳ de kosten houden we rekening met een opslag van 72% voor overhead op de loonkosten en de kosten van inhuur derden. Meer informatie en uitleg over overhead staat hier. Compensabele BTW Voor overheidstaken declareren gemeenten de BTW die ze betalen bĳ het BTWcompensatiefonds. Bĳvoorbeeld voor afvalinzameling of rioolwerkzaamheden. Hierdoor is de BTW per saldo geen kostenpost voor de gemeente. De gemeenten voeden het BTW-compensatiefonds zelf. Hiervoor zĳn gemeenten gekort op de uitkering vanuit het Gemeentefonds. Door deze korting op het Gemeentefonds mogen we het BTW-bedrag in de berekening van het tarief meenemen. Reinigingsheffingen (afvalstoffenheffing en reinigingsrecht) Voor de reinigingsheffingen geldt als uitgangspunt dat deze 100% kostendekkend is. Kostendekkendheid Kosten reiniging Inkomsten reiniging (exclusief afvalstoffenheffing)

(bedragen x € 1.000) 6.010 982

Netto kosten

5.028

Overhead

699

BTW Onttrekking voorziening

746 -700

Totale kosten

5.773

Opbrengst heffingen

5.773

Dekkingspercentage

100%

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

Rioolheffing Het Gemeentelĳk Waterplan is de basis voor de rioolheffing. Het uitgangspunt is dat deze 100% kostendekkend is. Kostendekkendheid

(Bedragen x € 1.000)

Kosten riool

2.256

Overhead

253

BTW Onttrekking voorziening

289 0

Totale kosten

2.798

Opbrengst heffingen

2.798

Dekkingspercentage

100%

Marktgeld We verhogen de tarieven met 3,9%. Omdat de weekmarkt een maatschappelĳke en sociale functie heeft streven we hierbĳ niet naar 100% kostendekkendheid. Kostendekkendheid

(bedragen x € 1.000)

Kosten

Overhead

Totale kosten

Opbrengst

Dekkingspercentage

20%

Lĳkbezorgingsrechten Kostendekkendheid

(bedragen x € 1.000)

Beheer begraafplaats Overhead

133 24

Totale kosten

157

Opbrengst

Dekkingspercentage

100

58%

Begroting Etten-Leur 2024 - CONCEPT

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=EttenLeur&id=23a67808-5b0c-4179-bb1c-d71eb71aa585