CConstaterende datErmelo
Koppel je AI →
Document · PDF

Meerjarenbegroting 2026-2029 e250055752

Gemeenteraad 12 november 2025, gemeente ErmeloBij agendapunt: Meerjarenbegroting 2026-202926.114 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Wat gaan we daarvoor doen? We ondersteunen initiatieven van vakantieparkeigenaren We ondersteunen parkeigenaren bij hun plannen voor uitbreiding of een transformatie naar andere functies.

We ronden het project Brandveiligheid en Natuurversterking af Het project Brandveiligheid en Natuurversterking is opgezet vanuit Vitale Vakantieparken Veluwe en wordt gesubsidieerd vanuit de Regio Deal Veluwe. Het project richt zich op het verbeteren van de brandveiligheid en versterken van de natuurwaarden in het cluster Drieërweg en loopt in principe tot eind 2025.

We stellen een visie op voor cluster Strokel We ontwikkelen beleid met kaders voor een transformatie naar wonen voor de recreatieparken binnen het cluster Strokel. Op dit moment is het project niet geprioriteerd, de daadwerkelijke startdatum is dus afhankelijk van prioritering door het college.

Wat willen we bereiken? Een aantrekkelijk ingevulde Markt 2.0 We willen dat de Markt een aantrekkelijke invulling krijgt. Hierin wordt voorzien door de uitbreiding van winkelruimte, parkeerruimte en de opwaardering van de kwaliteit van de openbare ruimte. Tevens worden woningbouwmogelijkheden onderzocht.

Wat gaan we daarvoor doen? We geven uitvoering aan Markt 2.0 In 2025 is het ontwerp voltooid en aanbesteed. In 2026 worden de werkzaamheden gefaseerd uitgevoerd afhankelijk van de parkeerdruk en bouwactiviteiten aan de zuidoostzijde van de Markt.

Wat willen we bereiken? Een geactualiseerde Nota Grondbeleid We actualiseren de nota uitgangspunten grondbeleid, zodat we een goed instrument in handen hebben om onze beleidsvoornemens te realiseren.

Wat gaan we daarvoor doen? De afweging over de inzet van de verschillende instrumenten en de te volgen grondpolitiek worden bij elk ruimtelijk project gemaakt Voor de projecten Hart van Horst en De Boskamer zal daar uiterlijk in 2026 een besluit over worden genomen.

47

Wat willen we bereiken? Woningbouw in het Hart van Horst Voor het gebied Hart van Horst zetten we in op het realiseren van woningbouw aanvullend op het ontwikkelingsperspectief Horst en Telgt. Dit traject volgt uit de eerder opgestelde visie voor Horst en Telgt.

Wat gaan we daarvoor doen? We werken de clusterlocatie Hart van Horst verder uit We werken aan de nadere uitwerking van een stedenbouwkundige invulling en ontwikkelstrategie om deze locatie tot ontwikkeling te kunnen brengen.

Wat willen we bereiken? Een bouwrijpe Boskamer In gebied de Boskamer willen we de gronden en opstallen saneren, waar mogelijk in samenwerking met grondeigenaren. Hierbij onderzoeken we welke functies in de toekomst mogelijk zijn, zoals wonen en werken.

Wat gaan we daarvoor doen? We stellen een ruimtelijk ontwikkelplan voor de Boskamer op In 2025 is een herstart gemaakt, gericht op de transformatie van De Boskamer naar een woonbuurt. Na het vaststellen van een haalbaarheidsnotitie wordt toegewerkt naar een stedenbouwkundig/ruimtelijk plan, wat de opmaat vormt naar een omgevingsplan.

Wat willen we bereiken? Een geïmplementeerde Omgevingswet We zetten ons in om de Omgevingswet goed te implementeren. Dit duurt meerdere jaren. We richten ons nu op de middellange- en lange termijn. Het gaat hier om het opstellen/actualiseren van de vier kerninstrumenten (omgevingsvisie, omgevingsprogramma's, omgevingsplannen en omgevingsvergunning). We onderzoeken hoe we deze logisch met elkaar kunnen verbinden. Bij al onze acties staan de verbeterdoelen van de wet centraal (integraliteit, lokaal maatwerk, gebruiksgemak en snelheid). Naast 'de techniek' vraagt de wet gemeenten om anders te werken ('houding en gedrag'). Bij het behandelen van initiatieven stimuleren we participatie en werken we vanuit een grondhouding waarbij we kijken hoe we deze kunnen faciliteren. Het werkproces 'Verkennen en begeleiden initiatieven' gebruiken we hiervoor als handvat.

Wat gaan we daarvoor doen? We evalueren het nieuwe werkproces en de werking van de ruimtecoaches Er zullen periodiek evaluaties plaatsvinden over hoe het proces verloopt en de inzet van de ruimtecoach. Door te evalueren willen we inzicht krijgen over of en welke verbeteringen eventueel nodig zijn.

We werken aan de Omgevingsvisie 2.0 en het Omgevingsplan In 2025 is het traject Omgevingsvisie 2.0 gestart. Streven is de eerste fase in 2025 / begin 2026 af te ronden. Beoogd resultaat is een op de verbeterdoelen van de Omgevingswet gestoelde nieuwe werkwijze van omgevingsbeleid maken en uitvoeren en een antwoord op de vraag Wat willen we als Ermelo zijn in 2050. Dit vormt de basis voor fase 2: het actualiseren van de omgevingsvisie. Tevens wordt gestart met het implementeren van de nieuwe werkwijze. Het traject Omgevingsplan Ermelo wordt na de eerste twee wijzigingen voor het Centrum en Verblijfsrecreatie verder vervolgd.

48

We zetten een beleidshuis op en implementeren een nieuwe werkwijze In het kader van het traject Omgevingsvisie 2.0 wordt een Ermeloos beleidshuis vastgesteld en geïmplementeerd. Een beleidshuis geeft met de inzet van instrumenten als de omgevingsvisie en programma's structuur aan het opstellen, vastleggen en uitvoeren van het omgevingsbeleid en biedt duidelijkheid over de rolverdeling tussen raad en college. Hier wordt duidelijk welk beleid binnen het ruimtelijk domein geldt, binnen welk kerninstrument dit een plaats krijgt en hoe wijzigingen doorwerken ('PDCA-cyclus'). Het beleidshuis wordt hiermee een centraal sturingsinstrument voor raad, college en organisatie.

Wat willen we bereiken? Een gebiedsvisie voor Buitengebied-Oost (Speuld en omstreken) We zetten in op het realiseren en uitvoeren van een gebiedsvisie voor het Buitengebied-Oost. Het doel van deze visie is het behouden en versterken van de leefbaarheid in het gebied. Op deze manier haken we samen met de betrokkenen in het gebied in op de huidige ontwikkelingen.

Wat gaan we daarvoor doen? We geven uitvoering aan Uitvoeringsprogramma Gebiedsvisie Speuld In 2025 is de gebiedsvisie Speuld door de raad vastgesteld. Het uitvoeringsprogramma heeft een looptijd van 3 jaar. Projecten die in 2026 worden opgestart zijn onder andere uitvoering geven aan de woningbouwambitie en bijbehorend beleid actualiseren en het onderzoek naar een multifunctionele ruimte uitvoeren.

Wat willen we bereiken? Gebiedsperspectief voor GEUS We ontwikkelen voor het gebied Garderen, Elspeet, Uddel en Speuld (GEUS) een goed toekomstperspectief. Het gebied bevindt zich in en rondom Natura 2000 gebied en er is sprake van intensieve veehouderij. Gezamelijk met de ondernemers denken we na over wat er moet gebeuren met de bestemming en de invulling van de ruimte en pakken we de uitvoering op. Hierin werken we samen met betrokken overheidspartijen (Barneveld, Nunspeet, Apeldoorn, provincie Gelderland en het waterschap).

Wat gaan we daarvoor doen? We geven uitvoering aan de ontwikkelstrategie GEUS Bij vaststelling van de Gebiedsvisie GEUS in 2025 is een lijst met prioritaire projecten vastgesteld. Met het gebiedsteam GEUS en de stakeholders in het gebied wordt daar uitvoering aan gegeven.

Wat willen we bereiken? Behouden lokaal erfgoed We zetten ons in om het lokale erfgoed te behouden en beleefbaar te maken. Dit op basis van de Beleidsnotitie Monumentenzorg die in 2022 is vastgesteld door de gemeenteraad.

Wat gaan we daarvoor doen? We brengen nieuw erfgoed in kaart In 2026 brengen we nieuwe potentiële gemeentelijke monumenten in kaart. Op basis van deze inventarisatie worden nieuwe gemeentelijke monumenten aangewezen en opgenomen in het omgevingsplan.

49

Wat willen we bereiken? Een visie voor de Zandkamp Voor het gebied de Zandkamp ontwikkelen we een visie. Deze ontwikkeling heeft een nauwe relatie met een onderzoek naar de toekomst van de gemeentewerf.

Wat gaan we daarvoor doen? We bereiden besluitvorming voor om tot een nieuwe locatie voor de gemeentewerf te komen Het college heeft eind 2024 het raadsvoorstel voor realisatie van de gemeentewerf op de locatie Zandkamp teruggehaald. In 2025 wordt onderzoek gedaan naar een locatie voor een gezamenlijke gemeentewerf met de gemeente Harderwijk. Verwacht wordt dat in 2026 duidelijkheid bestaat over de locatie voor de gemeentewerf en daarmee of er een visie voor de Zandkamp komt of niet.

Wat willen we bereiken? Sociale woningbouw bij de Wethouder Balverszaal De Wethouder Balverszaal is niet meer in gebruik, waardoor deze locatie in aanmerking komt voor sociale woningbouw.

Wat gaan we daarvoor doen? We werken samen met UWOON aan de uitvoering van het plan Balverszaal De vergunningen worden naar verwachting in 2025 verleend. In de loop van 2026 wordt vervolgens gestart met de sloop van de Balverszaal en de voorbereidingen voor de bouw van 41 appartementen.

Wat willen we bereiken? Een ontwikkeld Callunaterrein Op het terrein van het Callunaterrein wordt ruimte gemaakt voor de huisvesting van scholen en de realisatie van woningen. De oude sportaccommodaties (die momenteel leeg zijn) worden hierbij gesloopt.

Wat gaan we daarvoor doen? We werken de plannen voor het Callunaterrein verder uit De toekomstige mogelijkheden voor de locatie zijn in beeld gebracht en de raad heeft kaders meegegeven. De vervolgstap is het nader uitwerken van de planvorming. Hieronder valt het uitwerken van het ontwerp voor gebouwen en openbare ruimte, het uitvoeren van onderzoeken en het opstellen van een nieuw omgevingsplan. Parallel hieraan loopt het participatietraject. Na afronding hiervan kunnen, afhankelijk van de ontwikkelingen rondom stikstof, voorbereidingen getroffen worden voor de tender.

Wat willen we bereiken? Woningbouw op het Pretoriusplein Op het Pretoriussplein staat een dependance van de school: 'De Klokbeker'. Deze dependance verdwijnt door de bouw van een nieuwe school op het Callunaterrein, waardoor er mogelijkheden zijn om hier woningbouw te realiseren. Bij de planvorming zoeken we aansluiting bij andere ontwikkelingen in Ermelo Zuid-West (zoals de Wethouder Balverszaal en het Pretoriussplein).

Wat gaan we daarvoor doen? We zetten het voorbereiden van woningbouw op het Pretoriusplein tijdelijk stil

50

Pretoriusplein is een potentiële locatie in de regionale aanpak van tijdelijke woningbouw. Op dit moment zijn nieuwe ontwikkelingen op het Pretoriusplein echter niet toegestaan door het genomen voorbereidingsbesluit van de provincie. Door dit besluit zijn nieuwe ontwikkelingen tot Q4 2026 niet toegestaan. Daarnaast is het project momenteel niet geprioriteerd ivm capaciteitsgebrek bij o.a. het team RO.

Wat willen we bereiken? Locaties voor grootschalige woningbouw We verkrijgen inzicht in locaties waar op termijn grootschalige woningbouw (meer dan 50 woningen) mogelijk is en maken daarvoor een plan.

Wat gaan we daarvoor doen? We nemen (kansrijke) woningbouw op binnen de mogelijkheden van de omgevingsvisie 2.0 We brengen de claim op de ruimte integraal in beeld in het kader van de Omgevingsvisie. Afhankelijk van dat proces brengen we in beeld wat mogelijke ontwikkelingsstrategieën zijn ook voor woningbouw. We gebruiken tegenwoordig meer de term kansrijke in plaats van grootschalige woningbouw.

Wat willen we bereiken? Een aantrekkelijk Raadhuisplein We streven naar een aantrekkelijk Raadhuisplein, waarbij tevens woningbouwmogelijkheden worden onderzocht.

Wat gaan we daarvoor doen? We ronden de vergunningverlening voor de woningbouw Raadhuisplein af Begin 2026 hopen we de vergunningprocedure af te hebben afgerond. Medio 2026 kan dan gestart worden met de sloop en nieuwbouw van een appartementencomplex voor 16 seniorenwoningen met op de begane grond ruimte voor organisaties met een maatschappelijke functie.

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Ruimtelijke

Realisatie 2024

Begroting 2025

Ordening

Primitieve

Primitieve

Primitieve

Primitieve

begroting 2026

begroting 2027

begroting 2028

begroting 2029

Baten

1.308

1.060

624

378

378

378

Lasten

-2.737

-5.322

-2.653

-2.094

-1.754

-1.757

Gerealiseerd

-1.429

-4.262

-2.029

-1.716

-1.376

-1.379

-1.429

-4.262

-2.029

-1.716

-1.376

-1.379

saldo van baten en lasten Saldo Ruimtelijke Ordening

Vastgesteld beleid 

Beleid afweging woningbouw

Omgevingsvisie Ermelo (2022)

Verordening Toekomstigbestendige wonen lening gemeente Ermelo

Structuurvisie Landgoed Veldwijk en Hoge Riet

51

Masterplan Oranjepark

Visie Ontwikkelingsperspectief Horst en Telgt (2021)

Functieveranderingsbeleid (2022)

Kwaliteit openbare ruimte Wat willen we bereiken? Een groen Ermelo De gemeente Ermelo beheert de groene voorzieningen in de openbare ruimte. Deze leveren een positieve bijdrage aan een groen Ermelo, zowel binnen als buiten de bebouwde kom. De gemeente Ermelo beheert de groene voorzieningen op basis van de groenvisie. De groenvisie (2017) gaat in op de zes waarden van het groen in Ermelo: 1. De identiteit van onze leefomgeving; 2. Het bevorderen van de gezondheid van onze inwoners en bezoekers; 3. Het behouden en versterken van biodiversiteit; 4. Het realiseren van een duurzame en klimaatbestendige gemeente; 5. Het bevorderen van een betrokken en leefbare samenleving; 6. Een gezonde lokale economie en de rol van groen daarin.

Wat gaan we daarvoor doen? In 2026 ronden we het beheerplan Groen af Opstellen en vaststellen groenbeheerplan, op basis van de uitgangspunten en beschikbaar gestelde middelen in de Kadernota en Begroting 2026.

We beheren en onderhouden ons groenareaal en het bomenbestand We zetten in op het duurzaam beheren van de bomenstructuur en verbeteren van de kwaliteit van het bomenbestand. Met ons boombeheer voldoen we aan de wettelijke zorgplicht. Het beheer en onderhoud van het landschappelijk en stedelijk openbaar groen is vooral gericht op instandhouding. Sinds 2018 wordt het stedelijk groen in het centrum op “A”-niveau onderhouden en het overige groen van Ermelo op "B"-niveau.

Wat willen we bereiken? Een florerende heide In de langetermijnvisie wordt geschetst dat de aanpak van het heidebeheer in Ermelo op basis van voortschrijdende inzichten verschillende fasen heeft doorlopen. Met de huidige kennis en inzichten zijn in de visie voor de komende 25 jaar de speerpunten in het beheer geformuleerd. Naast deze speerpunten worden de maatregelen voortgezet die in de afgelopen beheerperiode succesvol zijn gebleken. Aan de hand hiervan is een beheerplan opgesteld.

Wat gaan we daarvoor doen? We voeren het beheerplan heide uit We geven uitvoering aan het begrazingsplan voor het Houtdorper Speulderveld (opgesteld in opdracht van de raad). We streven naar balans tussen natuur en recreatiedruk / toerisme (we ronden de werkzaamheden omtrent de recreatiezonering af). We streven naar het openhouden van het heidegebied. Met onze maatregelen is het doel de biodiversiteit te bevorderen. Effecten van verzuring, verbossing, droogte en hitte trachten we zoveel mogelijk te beperken.

52

Wat willen we bereiken? Beheren en uitbreiden van de begraafplaats We streven naar behoud van de bijzondere en groene sfeer op de begraafplaats. We houden bij het beheer meer rekening met de verschillen in ontwerp en sfeer in de verschillende delen van de begraafplaats. Het groen op de begraafplaats is onderdeel van de openbare ruimte waar ook biodiversiteit meer zichtbaar gemaakt kan worden. Op basis van grafuitgifte in het verleden, de sterfteprognose en de vrije capaciteit op de gemeentelijke begraafplaats Koningsvaren, is het noodzakelijk om ruimte te creëren voor minimaal 1.125 graven voor bepaalde tijd. Algemene graven en graven voor onbepaalde tijd zijn voldoende aanwezig.

Wat gaan we daarvoor doen? We geven uitvoering aan het beheerplan en de visie begraafplaats De begraafplaats Koningsvaren wordt duurzaam beheerd aan de hand van de visie begraafplaats (20102025) en het beheerplan (2020-2024). De in 2023 ingezette renovatie van diverse groenvakken wordt voortgezet. We bewaken het kwaliteitsniveau en wanneer dit niet meer houdbaar is gaan we over naar renovatie en vervanging.

We realiseren extra graven In 2025 is gestart met voorbereiding bestek en aanbesteding, in 2026 is de realisatie gepland.

Wat willen we bereiken? Stabiele gemeentelijke bossen Het hoofddoel van het bosbeheer in Ermelo is het kwalitatief en kwantitatief duurzaam in stand houden van het gehele bosareaal dat in bezit is van de gemeente. In het beheer wordt gestreefd naar een stabiel bos waarin de verschillende functies; natuur, recreatie, cultuurhistorie en houtoogst optimaal tot hun recht komen en voor toekomstige generaties geborgd zijn. E.e.a. is uitgewerkt in het beheerplan Bossen 20192023.

Wat gaan we daarvoor doen? We voeren het beheerplan bossen uit We geven verdere uitvoering aan het beheerplan bossen. Duurzaam bosbeheer is beheren op, en voor, de lange termijn zonder de actuele (maatschappelijke) vraagstukken en uitdagingen uit het oog te verliezen. Daarnaast zetten we in op natuurbrandrisicobeheersing.

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Kwaliteit

Realisatie 2024

Begroting 2025

openbare

Primitieve

Primitieve

Primitieve

Primitieve

begroting 2026

begroting 2027

begroting 2028

begroting 2029

ruimte Baten

1.219

1.201

979

979

979

979

Lasten

-4.473

-4.285

-4.225

-4.123

-4.141

-4.209

Gerealiseerd

-3.254

-3.084

-3.246

-3.144

-3.162

-3.230

-3.254

-3.084

-3.246

-3.144

-3.162

-3.230

saldo van baten en lasten Saldo Kwaliteit

53

Kwaliteit

Realisatie 2024

Begroting 2025

openbare

Primitieve

Primitieve

Primitieve

Primitieve

begroting 2026

begroting 2027

begroting 2028

begroting 2029

ruimte openbare ruimte

Vastgesteld beleid 

Landschapsontwikkelingsplan Ermelo - Putten 2011-2021 (2011)

Groenvisie (2018)

Beheerplan Bossen 2019-2023

Visie begraafplaats 2010-2025

Beheerplan begraafplaats 2020-2024

Wonen Wat willen we bereiken? Eerlijk verdeelde woningvoorraad We maken, in overleg met de regiogemeenten en samenwerkingspartners, afspraken over een eerlijke verdeling van de woningvoorraad. We onderzoeken daarbij hoe Ermeloërs passend kunnen worden gehuisvest. De woningcorporaties in de regio Noord-Veluwe hebben al lange tijd een gezamenlijke huisvestingsverordening resulterend in een gezamenlijk woonruimte verdeelsysteem, urgentieregeling en bezwarenregeling.

Wat gaan we daarvoor doen? We implementeren de nieuwe huisvestingsverordening In 2026 gaat de nieuwe huisvestingsverordening in werking (onder voorbehoud van besluitvorming door de raad in 2025). Hierin zijn concrete afspraken gemaakt over de verdeling van sociale huur- en koopwoningen. In 2026 wordt hier uitvoering aan gegeven.

Wat willen we bereiken? Specifieke doelgroepen huisvesten We willen dat specifieke doelgroepen voldoende kans maken op een woning, passend bij hun behoefte.

Wat gaan we daarvoor doen? We stellen de woonzorgvisie vast In 2026 bieden we een woonzorgvisie voor vaststelling aan de raad aan. In deze visie omschrijven we hoe wettelijk aangewezen aandachtsgroepen passend gehuisvest worden. Enerzijds kijken we hierbij naar concrete aantallen (kwantitatief) en anderzijds kijken we ook naar waar huisvesting aan moet voldoen (kwalitatief). De woonzorgvisie wordt integraal opgenomen in het volkshuisvestingsprogramma, waarbij gekeken wordt naar concrete locaties.

Wat willen we bereiken? Nieuwe (sociale) woningbouw In het Hybride-akkoord 2022-2026 hebben we de ambitie vastgelegd om tot 2030 minstens 1.000 woningen te realiseren, waarvan de helft sociale woningbouw. In de woondeal is deze ambitie bijgesteld naar de realisatie van 1.508 woningen in de periode 2022 tot en met 2030. Voor de periode na 2030 brengen we

54

nieuwe woningbouwlocaties in kaart. De nieuwe woningen komen bij voorkeur in of zijn direct verbonden met de huidige bebouwde kom van Ermelo.

Wat gaan we daarvoor doen? We geven uitvoering aan de geactualiseerde woondeal In de geactualiseerde woondeal (uit 2025) is een woningbouwambitie opgenomen van 1.400 woningen tot en met 2034. Hier wordt in 2026 verder uitvoering aangegeven, onder andere door te bouwen op de locaties Veldwijk en De Horsterhoeve.

We nemen kaders voor grootschalige woningbouw en hoogbouw op in de Omgevingsvisie 2.0 Toekomstige kansrijke woningbouwlocaties worden in 2026 vastgesteld en opgenomen in de omgevingsvisie. Er wordt in de omgevingsvisie aangegeven wat we onder hoogbouw verstaan, en op welke locaties hoogbouw passend is.

We stellen een volkshuisvestingsprogramma op Het volkshuisvestingsprogramma wordt in 2026 uitgewerkt. In dit programma omschrijven we hoe het woningbouwprogramma aansluit bij de toekomstige behoefte. Er wordt vastgesteld op welke concrete locaties er gebouwd gaat worden op de korte tot middellange termijn (4 tot 6 jaar). Ten slotte wordt vastgesteld voor welke doelgroepen er wordt gebouwd. Het volkshuisvestingsprogramma wordt een programma onder de omgevingsvisie.

We stimuleren vormen van tijdelijke bewoning In 2026 geven we uitvoering aan de beleidsregel tijdelijke bewoning. We behandelen vergunningen voor de tijdelijke bewoning van bijgebouwen en de realisatie van nieuwe tijdelijke woningen, waaronder prémantelzorgwoningen. Daarnaast onderzoeken we of de realisatie van flexwoningen haalbaar is. We kijken hierbij onder andere naar de locaties Calluna en Pretoriusplein.

Wat willen we bereiken? Prestatieafspraken met woningcorporaties en stakeholders We streven ernaar om het aanbod van sociale huurwoningen toe te laten nemen en om bestaande sociale huurwoningen te verbeteren. Hiervoor maken afspraken met de woningcorporatie en andere betrokken stakeholders, waaronder de huurdersorganisatie.

Wat gaan we daarvoor doen? We geven uitvoering aan de samenwerkingsafspraken In 2026 geven we uitvoering aan de samenwerkingsafspraken (prestatieafspraken) met woningcorporatie Uwoon en huurdersbelangenorganisatie De Groene Draad. Om de uitvoering te monitoren stellen we in 2026 een tussentijdse evaluatie op.

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000

55

Wonen

Realisatie 2024

Begroting 2025

Primitieve

Primitieve

Primitieve

Primitieve

begroting 2026

begroting 2027

begroting 2028

begroting 2029

Baten

1.394

1.595

1.266

1.366

1.366

1.366

Lasten

-1.903

-2.366

-2.352

-2.297

-2.324

-2.269

-509

-771

-1.086

-931

-958

-903

-509

-771

-1.086

-931

-958

-903

Gerealiseerd saldo van baten en lasten Saldo Wonen

Vastgesteld beleid 

Woonvisie Ermelo 2030 (2021)

Beleid + verordening sociale woningbouw (2022)

Huisvestingsverordening (2024)

Verordening Starterslening Ermelo (2021)

Nota Grondbeleid (2024)

Regionale woondeal (2022)

Woonzorgvisie (2024-2025)

Duurzaamheid en Milieu Wat willen we bereiken? Goede riolering en waterzuivering We zetten in op goede riolering en waterzuivering waarbij gezondheidsrisico’s worden afgedekt en de kosten worden beperkt. Klimatologische veranderingen vragen om aanpassingen. De plannen met betrekking tot de openbare ruimte en infrastructuur worden hierop voorbereid en aangepast. We streven daarnaast naar een integrale aanpak. De riolering en (her)inrichting van de weg en natuur worden waar mogelijk tegelijk aangepakt.

Wat gaan we daarvoor doen? We gaan van start met de uitvoering van de Torenlaan en de voorbereiding van de Dr. Holtropstraat In 2026 wordt gestart met de uitvoering van de Torenlaan.

We gaan verder met de uitvoering van het PWR (Programma Water en Riolering) Planvorming, studie en realisatie van diverse maatregelen conform PWR. O.a. renovatie gemalen, grootschalige putrenovatie transportriool Harderwijkerweg, afkoppelen Torenlaan, aanleg waterberging Boskamer, reiniging en inspectie.

Wat willen we bereiken? We besparen energie en vergroten de duurzame opwekking In 2030 is een vraagreductie van 366 TJ (15%) gerealiseerd. In 2030 is er 814 TJ (39%) aan duurzaam opwekvermogen gerealiseerd.

Wat gaan we daarvoor doen?

56

We stellen het warmteprogramma op en voeren projecten voor energiereductie uit In het warmteprogramma werken we uit welke stappen we de komende 10 jaar zetten richting een duurzaam verwarmde gebouwde omgeving. Het isoleren van woningen versnellen we met behulp van het isolatieprogramma voor bewoners in de doelgroep van de Rijksuitkering 'Lokale aanpak isolatie'. Voor woningen buiten deze doelgroep ontwikkelen we een aanbod en handelingsperspectief. In 2026 wordt de behandeling bij de Raad van State van het Windpark Horst en Telgt verwacht.

Wat willen we bereiken? We maken ons energienet toekomstbestendig In 2030 zijn er in Ermelo meerdere pilots op het gebied van opslag/conversie. In 2030 hebben we samen met onze ketenpartners de grootste knelpunten opgepakt.

Wat gaan we daarvoor doen? We stellen een (regionale) energievisie op en werken samen om het elektriciteitsnet te verzwaren We willen binnen EHPZ-verband een energievisie opstellen. Hieruit zal ook de lokale energievisie worden gedestileerd. In de energievisie komt vraag, aanbod en infrastructuur (transport, opslag en conversie) samen. We werken samen met Liander aan het verzwaren van het middenspanning- en laagspanningsnet.

Wat willen we bereiken? We gebruiken minder grondstoffen, verminderen restafval en zetten in op hergebruik 50% besparing gebruik grondstoffen in 2030. Restafval per inwoner daalt verder tot onder de 50 kg per jaar in 2030. In 2030 is 25% van gemeentelijk inkoop circulair. In 2030 zijn er in Ermelo meerdere pilots op het gebied van opslag/conversie. In 2030 kent iedere sector een bedrijf dat bezig is met circulaire economie.

Wat gaan we daarvoor doen? We herzien het afvalbeleid en voeren projecten op het gebied van circulariteit uit In het afvalbeleid werken we uit op welke manieren we grondstoffen zo hoogwaardig mogelijk blijven gebruiken. We voeren inwonerscampagnes om afvalreductie te stimuleren. Als gemeente vervullen wij een voorbeeldfunctie op het gebruik van grondstoffen; we maken een actieplan om circulair in te kopen. In de gemeente hebben we plekken waar grondstoffen opgeslagen kunnen worden voor hergebruik.

Wat willen we bereiken? We maken Ermelo zo veel mogelijk klimaatadaptief In 2030 hebben we zoveel mogelijk wateroverlastgevoelige locaties voorzien van oplossingen. In 2030 zijn alle hittestressgevoelige locaties voorzien van verkoelende maatregelen. In 2030 zijn er meerdere succesvolle initiatieven om droogte te beperken.

Wat gaan we daarvoor doen? We gaan verder met de voorbereiding en uitvoering van klimaatadaptieve maatregelen We nemen maatregelen waardoor de Markt water-robuust wordt ingericht. We stellen het Masterplan openbare ruimte op, waarin we integraal kijken naar hitte, droogte en wateroverlast en werken maatregelen uit. We voeren de stimuleringsregeling klimaatadaptatie voor bewoners uit. We gaan onderzoeken wat de kansen zijn om Veldzicht versneld te gaan afkoppelen (samen met waterschap). We gaan regionaal aan de slag met

57

het verder in beeld brengen van de grondwateropgave vanuit het principe "water en bodem sturend" (plus signaleringskaarten). Grote grondwateronttrekkingen worden in beeld gebracht om inzicht te krijgen op kansen om het watergebruik te beperken.

Wat willen we bereiken? We streven naar een biodivers en natuurvriendelijk Ermelo In 2030 willen we geen afname van soorten en populaties. In 2030 is een natuurvriendelijk inrichting en beheer de standaard. In 2030 is het kronendak in Ermelo toegenomen. In 2030 hebben we minimaal 6 lokale initiatieven gestimuleerd om de biodiversiteit te versterken.

Wat gaan we daarvoor doen? We doen veldwerk voor het soortenmanagementplan (SMP) en voeren de projecten op het gebied van biodiversiteit uit Het veldwerk ten behoeve van het Soortenmanagementplan zal worden opgestart. Met dit onderzoek wordt in kaart gebracht waar nest- en verblijfplaatsen van de vleermuizen, mussen en gierzwaluwen zich bevinden, en welke groene en blauwe structuren in de gemeente voor hen een belangrijke functie hebben. Met behulp van de ontwikkelde kansenkaart biodiversiteit hebben we een 0- meting waarmee we de huidige staat van de openbare ruimte kunnen blijven monitoren. De kansen die uit de kansenkaart naar voren komen worden geïmplementeerd in de beheerplannen.

Wat willen we bereiken? We werken met interne en externe stakeholders voor klimaatneutraal Ermelo in 2050 De communicatie en participatie is gericht op het vergroten van bewustwording, vergroten van betrokkenheid, stimuleren van gedragsverandering en tonen van leiderschap

Wat gaan we daarvoor doen? We versnellen de verduurzaming door bewoners, bedrijven en andere stakeholders. We stellen een digitaal duurzaamheidsloket beschikbaar met de mogelijkheid om energieadvies, energiecoaches en tuincoaches aan te vragen. We breiden het duurzaamheidsdashboard verder uit en werken aan de externe publicatie van het dashboard. We stellen de Toekomst bestendig lenen woning beschikbaar.

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Duurzaamheid Realisatie 2024

Begroting 2025

en Milieu

Primitieve

Primitieve

Primitieve

Primitieve

begroting 2026

begroting 2027

begroting 2028

begroting 2029

Baten

6.485

9.906

6.410

6.509

6.567

6.694

Lasten

-8.294

-13.087

-8.494

-8.067

-8.124

-8.187

Gerealiseerd

-1.809

-3.181

-2.084

-1.558

-1.557

-1.493

-1.809

-3.181

-2.084

-1.558

-1.557

-1.493

saldo van baten en lasten Saldo Duurzaamheid en Milieu

58

Vastgesteld beleid 

Visie en uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2024-2028 (september 2024)

RES Noord Veluwe 1.0 (2021)

Transitie Visie Warmte (2020)

Visie klimaatadaptatie (2020)

Indicatoren programma Samen Wonen in Ermelo Toelichting indicatoren Ermelo heeft geen eigen indicatoren opgenomen in de begroting. We beperken ons tot 'de basisset uniforme beleidsindicatoren' zoals wettelijk voorgeschreven door de BBV. Hiervoor zijn we afhankelijk van de actualiteit van de gegevens op Waarstaatjegemeente.nl. We hebben hier dus geen directe invloed op.

Aantal inwoners Bron: CBS - bevolkingsstatistiek Organisatie

2022

2023

2024

2025

Ermelo

27.258

27.496

27.856

28.131

Nederland

17.590.672

17.811.291

17.942.942

18.077.662

Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen

Bron: waarstaatjegemeente.nl 14-08-2025 Organisatie

2021

2022

2023

2024

Ermelo

8,90

7,90

14,60

9,10

Gemeenten 25.000 - 50.000 inwoners

8,10

8,30

8,40

7,30

Nederland

8,90

9,30

9,10

8,40

59

Omvang huishoudelijk restafval in kg per inwoner

Bron: waarstaatjegemeente.nl 14-08-2025 Organisatie

2021

2022

2023

2024

Ermelo

160,00

149,00

147,00

0,00

Gemeenten 25.000 - 50.000 inwoners

133,00

120,00

118,00

0,00

Nederland

164,00

153,00

148,00

0,00

Hernieuwbare elektriciteit

Bron: waarstaatjegemeente.nl 14-08-2025

60

Organisatie

2021

2022

2023

2024

Ermelo

14,50%

22,00%

0,00%

0,00%

Gemeenten 25.000 - 50.000 inwoners

0,00%

49,30%

0,00%

0,00%

Nederland

24,90%

32,50%

0,00%

0,00%

Demografische druk

Bron: waarstaatjegemeente.nl 14-08-2025 Organisatie

2022

2023

2024

2025

Ermelo

83,50%

82,80%

82,90%

83,70%

Gemeenten 25.000 - 50.000 inwoners

79,00%

79,10%

79,50%

80,10%

Nederland

70,30%

70,30%

70,40%

70,70%

Verbonden partijen programma Samen Wonen in Ermelo Verbonden partijen Bij de uitvoering van het programma Samen Wonen in Ermelo zijn de volgende verbonden partijen betrokken: 

Afvalsturing Friesland N.V.

Wat mag programma Samen Wonen in Ermelo kosten? Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000

61

Samen Wonen

Realisatie 2024

Begroting 2025

in Ermelo

Primitieve

Primitieve

Primitieve

Primitieve

begroting 2026

begroting 2027

begroting 2028

begroting 2029

Baten Duurzaamheid

6.485

9.906

6.410

6.509

6.567

6.694

1.219

1.201

979

979

979

979

1.308

1.060

624

378

378

378

227

202

511

511

511

511

Wonen

1.394

1.595

1.266

1.366

1.366

1.366

Totaal Baten

10.633

13.964

9.790

9.743

9.801

9.928

-8.294

-13.087

-8.494

-8.067

-8.124

-8.187

-4.473

-4.285

-4.225

-4.123

-4.141

-4.209

-2.737

-5.322

-2.653

-2.094

-1.754

-1.757

-4.030

-4.895

-5.478

-5.445

-5.505

-5.558

Wonen

-1.903

-2.366

-2.352

-2.297

-2.324

-2.269

Totaal Lasten

-21.436

-29.955

-23.202

-22.026

-21.848

-21.980

Gerealiseerd

-10.804

-15.991

-13.412

-12.283

-12.047

-12.052

-10.804

-15.991

-13.412

-12.283

-12.047

-12.052

en Milieu Kwaliteit Openbare Ruimte Ruimtelijke Ontwikkeling Verkeer en Vervoer

Lasten Duurzaamheid en Milieu Kwaliteit Openbare Ruimte Ruimtelijke Ontwikkeling Verkeer en Vervoer

saldo van baten en lasten Saldo programma Samen Wonen in Ermelo

62

Programma Samen Ondernemen in Ermelo Economie Wat willen we bereiken? Nieuw bedrijventerrein We werken aan de economische ambitie om een bedrijventerrein langs de A28 te ontwikkelen. Voorwaarde hiervoor is dat een nieuw Ermeloos bedrijven terrein wordt opgenomen in het Regionaal Programma Werklocaties (RPW).

Wat gaan we daarvoor doen? Na vaststelling van het RPW wordt de routekaart vervolgd De initiatieffase wordt gestart. Hierin worden eerst de kwantitatieve en kwalitatieve uitgangspunten geformuleerd. Hiervoor wordt ook uitvoering gegeven aan Motie 22 Kadernota 2025 "Motie indicatief financieel haalbaarheidsonderzoek transformatie bedrijventerrein Kerkdennen'' en Motie 21 Kadernota 2025 ''Versnelling woningbouw door participatie en innovatie''. Daarna volgt de ruimtelijke en financiële verkenning van het Bedrijventerrein A28. Het resultaat wordt ter afweging voorgelegd aan de raad om te komen tot een concept locatie.

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Economie

Realisatie 2024

Begroting 2025

Primitieve

Primitieve

Primitieve

Primitieve

begroting 2026

begroting 2027

begroting 2028

begroting 2029

Baten

73

25

28

31

35

35

Lasten

-353

-401

-309

-304

-307

-304

Gerealiseerd

-280

-376

-281

-273

-272

-269

-280

-376

-281

-273

-272

-269

saldo van baten en lasten Saldo Economie

Vastgesteld beleid Visiedocument is in ontwikkeling, zal naar verwachting in 2025 in werking treden.

Bedrijvigheid Wat willen we bereiken? Regionaal Programma Werken Het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) is gaandeweg 2023 en 2024 ontwikkeld i.s.m. de provincie en de gemeenten Harderwijk en Putten. De A28-ambitie, de ruimtelijke vervangingsvraag gegeven de transformatie van bedrijventerrein Kerkdennen naar wonen en de opname van Tonselse Veld in dat RPW vormen de kern van de Ermelose insteek in dat ontwikkelproces. De Ermelose ruimtelijk-economische ambitie zal ook een vertaalslag vinden in het Regio Arrangement en nog te ontwikkelen lokaal economisch beleid.

63

Wat gaan we daarvoor doen? We geven uitvoering aan het Regionaal Programma Werklocaties Na de besluitvorming van het RPW in Gedeputeerde Staten zal de uitvoering worden opgepakt, te beginnen met de ontwikkeling van een Afwegingskader Regionale Meerwaarde aan de hand van een op te stellen economisch regioprofiel. Een lokale prioriteit hierbij is de ontwikkeling van een Lokaal Programma Werklocaties (LPW).

We stellen een economische visie vast We stellen een economische visie met uitvoeringsprogramma vast.

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Bedrijvigheid Realisatie 2024

Begroting 2025

Primitieve

Primitieve

Primitieve

Primitieve

begroting 2026

begroting 2027

begroting 2028

begroting 2029

Lasten

-144

-152

-151

-162

-402

-414

Gerealiseerd

-144

-152

-151

-162

-402

-414

-144

-152

-151

-162

-402

-414

saldo van baten en lasten Saldo Bedrijvigheid

Vastgesteld beleid Het visiedocument regionale werklocaties is in ontwikkeling. Hiervoor is dekking vanuit twee aangenomen moties: • Versnelling woningbouw door Participatie en Innovatie. • Motie indicaties financieel haalbaarheidsonderzoek transformatie bedrijventerrein Kerkdennen.

Toerisme en Recreatie Wat willen we bereiken? Een gastvrij Ermelo Op basis van de Visie toerisme en recreatie 2025-2030: 'Trots op vrije tijd: wonen, ontspannen, verblijven, recreëren, ondernemen en beleven in een gastvrij Ermelo' willen we de economische en maatschappelijke waarde van toerisme en recreatie behouden en versterken. Onze ambitie is gericht op het bevorderen van ontspannen, verblijven en recreëren in de veelzijdige en gastvrije gemeente Ermelo. We werken daarvoor aan aan de vijf speerpunten: 1. Groen-blauwe recreatieve verbindingen versterken en positioneren; 2. Aantrekkelijke recreatieve routestructuren; 3. Een sterke vrijetijdssector; 4. Heldere profilering en excellente gastvrijheid; 5. Stevige samenwerking in de regio.

Wat gaan we daarvoor doen?

64

We continueren het Gastvrij Café Met de werkgroep bestaande uit VVV ErmeloBuitenleven, VERON, Museum Het Pakhuis en gemeente Ermelo continueren we het Gastvrij Café als platform om kennisdeling, samenwerking en ontmoeting tussen verschillende partijen uit de gastvrijheidssector te bevorderen.

We geven uitvoering aan de Visie Toerisme en Recreatie In 2024 zijn de Visie toerisme en recreatie 2025-2030 en bijbehorend uitvoeringsprogramma vastgesteld. Ze vormen de verdere de basis voor werkzaamheden op het gebied van toerisme en recreatie in 2025 en verder.

We maken afspraken met VVV ErmeloBuitenleven We implenteren nieuwe meerjarenafspraken met VVV ErmeloBuitenleven. We beleggen dorpsmarketing.

We verbeteren recreatieroutes Er wordt toegwerkt naar de herziening van het recreatieve fietsknooppuntennetwerk. We zetten in op goede voorzieningen langs routes.

We werken aan het recreatieperspectief van GEUS We participeren en adviseren in de recreatieve ontwikkelingen in GEUS en bij de uitwerking van de vastgestelde gebiedsvisie, o.a. een nieuwe fietsroute, uitwerking belevingsgebied Veluws Verleden, Veluwse ontvangstlocatie, etc.

We werken de plannen van het Regiodeal-project Veluwepoort aan Zee uit Na toekenning van subsidie door provincie Gelderland, gaan we vanaf 2026 aan de slag met het maken van ontwerpen voor beoogde deelresultaten uit het project Veluwepoort aan Zee: ontvangstlocaties, entreegebieden, recreatieve routes met daaromheen een groene en gastvrije openbare ruimte, bewegwijzering en herkenningspunten.

We zetten in op duurzaam gedrag van recreanten en toeristen We ontwikkelen een publiekscampagne. De campagne richt zich op het bewust maken van recreanten en toeristen op natuurbehoud en hen te stimuleren zich respectvol en verantwoordelijk te gedragen.

Wat willen we bereiken? Gastheergemeente Ermelo is gastheergemeente voor de regionale beleidstaak op het gebied van toerisme en recreatie. Deelnemende gemeenten zijn Elburg, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Nunspeet, Oldebroek en Putten. Door onderlinge afstemming willen we dat het toeristisch product in de verschillende gemeenten op elkaar aansluit, elkaar aanvult en elkaar versterkt. Toeristen en recreanten ondernemen immers activiteiten in de hele regio, en blijven niet binnen de grenzen van één gemeente. Zo wordt er gewerkt aan het verder versterken van de regio en het bieden van een optimale beleving aan toeristen en recreanten. Dit gebeurt specifiek op de thema’s van bezoekersmanagement, kwalitatief en hoogwaardig aanbod (versterken i.p.v. vergroten) en samen de krachten bundelen (lokaal/regionaal).

Wat gaan we daarvoor doen? We geven invulling aan belevingsgebieden op de Noord-Veluwe

65

We geven verdere invulling aan de belevingsgebieden voor de Noord-Veluwe. Dit zijn; Veluwse natuurgeheimen, Veluws verleden, Veluwse kust, Ambachtelijke Veluwe, Smakelijke Veluwe en het Derde Waterverhaal.

We stellen een jaarverslag en jaarplan op voor de 'Beleidstaak toerisme en recreatie Noord-Veluwe' We stellen elk jaar een jaarplan op, waarin de doelen, ambities, concrete projecten en activiteiten voor de regio Noord-Veluwe staan beschreven.

We stellen een nieuwe bestuursovereenkomst op voor de regio Noord-Veluwe. Als gastheergemeente stellen we voor het samenwerkingsverband Toerisme en Recreatie Noord-Veluwe een nieuwe bestuursovereenkomst op voor de jaren 2026 tot en met 2030.

We vertegenwoordigen als gastheergemeente de Veluwebrede samenwerking; de VeluweAlliantie Als gastheergemeente vertegenwoordigen we de Noord-Veluwe in de Veluwebrede samenwerking; de VeluweAlliantie. De samenwerking geeft uitvoering aan de Veluwe Agenda 2030 en het Noord-Veluwe jaarplan is hierop afgestemd. Samen met de Veluwegemeenten werken we aan een duurzame en toekomstbestendige toerisme- en recreatiesector op de Veluwe en een excellente gastvrijheid.

We werken aan de pilot Vrijwillige Veluwe-vignetten We werken samen met het Routebureau Veluwe, VeluweAlliantie en de gemeenten aan de pilot vrijwillige Veluwevignetten voor mountainbikes en ruiters.

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Toerisme en Realisatie 2024

Begroting 2025

Recreatie

Primitieve

Primitieve

Primitieve

Primitieve

begroting 2026

begroting 2027

begroting 2028

begroting 2029

Baten

619

111

112

136

136

136

Lasten

-687

-1.179

-752

-900

-700

-673

Gerealiseerd

-68

-1.068

-640

-764

-564

-537

-68

-1.068

-640

-764

-564

-537

saldo van baten en lasten Saldo Toerisme en Recreatie

Vastgesteld beleid 

Visie toerisme en recreatie: 2025-2030. Trots op vrije tijd. Wonen, ontspannen, verblijven, recreëren, ondernemen en beleven in een gastvrij Ermelo

Uitvoeringsprogramma visie toerisme en recreatie 2025-2030

Veluwe Agenda 2030 (wordt herzien)

Jaarplan 2024 regionale beleidstaak toerisme en recreatie Noord Veluwe

Vitale Vakantieparken: Toekomstvisie op de verblijfsrecreatie

Omgevingsvisie recreatiecluster Horst

Programma Transformatiebeleid recreatieterreinen buitengebied

66

Indicatoren programma Samen Ondernemen in Ermelo Toelichting indicatoren Ermelo heeft geen eigen indicatoren opgenomen in de begroting. We beperken ons tot 'de basisset uniforme beleidsindicatoren' zoals wettelijk voorgeschreven door de BBV. Hiervoor zijn we afhankelijk van de actualiteit van de gegevens op Waarstaatjegemeente.nl. We hebben hier dus geen directe invloed op.

Banen per 1.000 inwoners van 15 - 64 jaar

Bron: waarstaatjegemeente.nl 14-08-2025 Organisatie

2021

2022

2023

2024

Ermelo

854,70

872,90

899,70

0,00

Gemeenten 25.000 - 50.000 inwoners

706,90

725,90

738,40

0,00

Nederland

805,10

824,70

836,60

0,00

Netto arbeidsparticipatie

67

Bron: waarstaatjegemeente.nl 14-08-2025 Organisatie

2021

2022

2023

2024

Ermelo

71,40%

73,60%

73,70%

73,20%

Gemeenten 25.000 - 50.000 inwoners

71,00%

72,50%

73,40%

73,50%

Nederland

70,40%

72,20%

73,10%

73,20%

Vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners van 15 t.m. 64 jaar

Bron: waarstaatjegemeente.nl 14-08-2025 Organisatie

2021

2022

2023

2024

Ermelo

155,50

161,90

168,10

0,00

Gemeenten 25.000 - 50.000 inwoners

158,50

166,80

174,20

0,00

Nederland

164,50

173,30

181,80

0,00

68

Functiemenging (de verhouding tussen banen en woningen, varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken))

Bron: waarstaatjegemeente.nl 14-08-2025 Organisatie

2021

2022

2023

2024

Ermelo

55,40%

55,90%

56,40%

0,00%

Gemeenten 25.000 - 50.000 inwoners

49,70%

50,20%

50,60%

0,00%

Nederland

53,30%

53,80%

54,20%

0,00%

Verbonden partijen programma Samen Ondernemen in Ermelo Verbonden partijen Bij de uitvoering van het programma Samen Ondernemen in Ermelo zijn de volgende verbonden partijen betrokken: 

Coöperatie Gastvrije Randmeren

Leisurelands

Ontwikkelmaatschappij Vitale Vakantieparken B.V.

Wat mag programma Samen Ondernemen in Ermelo kosten? Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000

69

Samen

Realisatie 2024

Begroting 2025

Ondernemen

Primitieve

Primitieve

Primitieve

Primitieve

begroting 2026

begroting 2027

begroting 2028

begroting 2029

in Ermelo Baten Economie

73

25

28

31

35

35

Toerisme en

619

111

112

136

136

136

692

136

140

167

171

171

Bedrijvigheid

-144

-152

-151

-162

-402

-414

Economie

-353

-401

-309

-304

-307

-304

Toerisme en

-687

-1.179

-752

-900

-700

-673

-1.183

-1.732

-1.212

-1.366

-1.409

-1.391

-491

-1.596

-1.072

-1.199

-1.238

-1.220

-491

-1.596

-1.072

-1.199

-1.238

-1.220

Recreatie Totaal Baten Lasten

Recreatie Totaal Lasten Gerealiseerd saldo van baten en lasten Saldo programma Samen Ondernemen in Ermelo

70

Paragrafenverantwoording Paragraaf Lokale heffingen Algemeen Op grond van artikel 10 van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), is het college van burgemeester en wethouders verplicht de gemeenteraad inzicht te geven in ten minste: 

De geraamde inkomsten;

Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen;

Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarbij de mate van kostendekkendheid inzichtelijk wordt gemaakt;

Een aanduiding van de lokale lastendruk;

Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.

Ermelo's beleid Op grond van artikel 212 van de Gemeentewet is de raad verplicht om bij verordening de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie vast te stellen. Deze verordening waarborgt dat aan de eisen van rechtmatigheid, verantwoording en controle wordt voldaan. Deze Financiële Verordening is per 2023 geactualiseerd. Verder is het beleid in Ermelo inzake lokale belastingen en heffingen opgenomen in de volgende nota's: 

Belastingverordeningen (jaarlijks)

Beleidsregels aanwijzen belastingplichtige

Reglement automatische incasso 2024

Beleidsregels ambtshalve verminderingen 2016

Leidraad invordering 2025

Programma Water en Riolering (PWR 2025-2029)

Daarnaast zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd uit het Hybride-akkoord 2022-2026 Zorgzaam, spaarzaam en duurzaam. 

Wij laten de OZB (woningen en niet woningen) met maximaal het inflatiepercentage stijgen. Uitgangspunt hierbij is de meicirculaire. We streven naar minder verhoging om de inwoners te compenseren voor de (te) grote verhogingen van de afgelopen jaren.

Wij houden rekening met de reële WOZ-waardes bij het innen van de OZB.

Concreet betekent dit dat wij de belastingen laten stijgen met het inflatiepercentage van 2,75%. Het restant van de taakstelling op Toeristen- en Forensenbelasting uit de Kadernota 2024 is overeenkomstig het adviesrapport ingevuld en verwerkt in deze begroting. De geraamde inkomsten In de Begroting 2026 is rekening gehouden met de volgende bedragen voor leges en belastingontvangsten: Belastingontvangsten en heffingen 2026 vs 2025 Naam heffing of leges (bedragen x € 1.000)

Begroting 2026

Begroting 2025

OZB eigenaar (woning)

7.583

7.117

OZB eigenaar (niet woning)

2.746

2.226

Belastingsoort: ongebonden

71

OZB gebruiker (niet woning)

1.796

1.872

Toeristenbelasting

823

554

Watertoeristenbelasting

20

0

1.742

1.656

Taakstelling Toeristen- en Forensenbelasting

0

800

Reclamebelasting

50

51

14.760

14.276

Verbrede rioolheffing*

3.019

2.925

Afvalstoffenheffing*

2.555

2.560

Begraafrechten

445

433

Leges vergunningen en kabels

131

131

1.040

964

Leges burgerzaken

422

407

Marktgelden

13

10

Leges openbare orde en veiligheid

36

85

subtotaal

7.661

7.515

Totaal

22.421

21.791

Forensenbelasting

subtotaal

Belastingsoort: gebonden

Leges omgevingsvergunningen/welstand

*Voor aftrek van de kwijtscheldingen. De structurele raming kwijtscheldingen 2026 bedraagt € 170.000 waarvan € 100.000 Rioolheffing en € 70.000 Afvalstoffenheffing. Onroerend Zaak Belasting Landelijk Beleid

Maatstaf OZB: WOZ-waardering en aanpassing rekentarieven Onderdeel van de algemene uitkering is de verdeelmaatstaf OZB. Dit betreft een negatieve correctiepost op de algemene uitkering welke wordt bepaald door de omvang van de totale WOZ-waarde in de gemeente en een daaraan gekoppeld gewicht, het zogenaamde rekentarief. Door marktontwikkelingen kan de WOZwaarde sterk fluctueren. Het is staand beleid van het Rijk om dat effect te corrigeren door middel van een aanpassing van deze rekentarieven. Dit rekentarief wordt naar beneden (of naar boven) bijgesteld om de stijging (of daling) van de OZB-maatstaf als gevolg van de stijging (of daling) van de WOZ-waarde van woningen en niet-woningen ongedaan te maken. De maatstaf groeit wel met de inflatie mee (prijs Nationale Bestedingen, pNB). Dit leidt in de Meicirculaire 2025 van het Gemeentefonds tot nieuwe rekentarieven. Hiermee is rekening gehouden in deze begroting. Vastgesteld gemeentelijk beleid 

De OZB woningen is een algemene belasting.

De OZB woningen wordt geheven van eigenaren.

Voor OZB woningen eigenaren wordt geen vrijstellingen verleend.

Deze percentages gelden als stijging van de geraamde opbrengst t.o.v. vorig jaar.

72

De OZB woningen eigenaren 2026 is gebaseerd op de WOZ-waarde van 1 januari 2025.

Areaal-uitbreidingen leiden tot een hogere opbrengst, maar worden niet in de tarieven gecompenseerd.

Er is geen sprake van kwijtschelding voor OZB woningen.

Het OZB tarief wordt op basis van de formule A * B = C berekend. Waarbij A de WOZ waarde van het woningareaal is, B het belastingtarief en C de benodigde omvang van de totaalontvangst belastinggelden. Om een zo nauwkeurig mogelijk belastingtarief te kunnen bepalen is de kennis van de waarde van de woningen essentieel. Vandaar dat het tarief op een zo laat mogelijk moment in het jaar ter vaststelling wordt aangeboden.

Bij de voorlopige berekening wordt voor voor de waarde ontwikkeling van de woningen uitgegaan van de uitgangspunten uit de Meicirculaire 2025. Dit betekent voor woningen een percentage van 10,5%. Voor niet-woningen bedraagt de gemiddelde waarde ontwikkeling op basis van de meicirculaire 2%.

Een bijkomend effect van waardestijging van de woningen is een daling van opbrengsten vanuit het Gemeentefonds. In eerste instantie zal de gemeente voor deze hogere WOZ-waarde extra gekort worden in de algemene uitkering. Omdat dit bij alle gemeenten gebeurt blijft een stuk van de algemene uitkering onverdeeld. Dit wordt dan in tweede instantie alsnog aan de gemeenten uitgekeerd, echter niet in dezelfde verhouding als waarmee gekort is. Is de waardestijging in de gemeente conform het landelijk gemiddelde dan zal het effect op de algemene uitkering redelijk budgettair neutraal zijn, is de stijging hoger dan het landelijk gemiddelde dan gaat de gemeente er op achteruit, is de stijging lager dan het landelijk gemiddelde dan gaat de gemeente er op vooruit. Het effect van deze vermindering is lastig te bepalen, vandaar dat in deze meerjarenbegroting hiermee geen rekening is gehouden.

Maatregelen 2026: 

De geraamde opbrengst OZB woningen eigenaren 2026 wordt geraamd op de opbrengst 2025 verhoogd met een inflatiecorrectie 2,75%.

De tariefstelling voor OZB voor woningen 2026 wordt gebaseerd op de WOZ-waarde per 1 januari 2025.

Onroerende zaak belasting niet-woningen (eigenaar en gebruiker) Vastgesteld Beleid 

De OZB niet-woningen is een algemene belasting.

De OZB niet-woningen wordt geheven van eigenaren en gebruikers.

Voor OZB niet-woningen wordt geen kwijtschelding verleend.

Voor OZB niet-woningen bestaan wettelijke vrijstellingen.

De leegstand van niet-woningen wordt niet gecompenseerd door hogere tarieven.

Areaal-uitbreidingen leiden tot een beperkte hogere opbrengst, maar worden niet in de tarieven gecompenseerd.

Maatregelen 2026: 

De opbrengsten 2026 OZB niet-woningen (eigenaren en gebruikers) worden gebaseerd op de opbrengst OZB 2025, verhoogd met een inflatiecorrectie van 2,75%.

De OZB niet-woningen 2026 is gebaseerd op de WOZ-waarde per 1 januari 2025.

Het tarief wordt vastgesteld en berekend op de te realiseren opbrengst in de begroting.

73

Afvalstoffenheffing Vastgesteld Beleid 

De Afvalstoffenheffing is een specifieke (bestemmings)heffing; een vergoeding voor de kosten van ophalen en verwerken van huishoudelijk afval.

De Afvalstoffenheffing wordt geheven van gebruikers van woningen.

Uitgangspunt is volledige kostendekkendheid, waarbij tevens rekening wordt gehouden met de te compenseren btw in het btw compensatiefonds, de overhead, de rentelast en de stand van de voorziening Afvalstoffenheffing.

Voor Afvalstoffenheffing is kwijtschelding mogelijk. Dit leidt tot een inkomstenderving. Deze inkomstenderving wordt gecompenseerd door hogere tarieven Afvalstoffenheffing.

Voor Afvalstoffenheffing is een tegemoetkoming medisch afval mogelijk. De inkomstenderving is opgenomen in het bedrag vermeld bij kwijtschelding. Deze inkomstenderving wordt gecompenseerd door hogere tarieven Afvalstoffenheffing.

Maatregelen 2026: 

De begrote baten en lasten zijn gebaseerd op de baten en lasten 2026 verhoogd met een inflatiecorrectie van 2,75%.

De tarieven Afvalstoffenheffing 2026 worden eenmalig verlaagd met € 40 op basis van de motie verlaging woonlasten 2025 en 2026.

De vastrechttarieven Afvalstoffenheffing met 1% boven trendmatig te verhogen om te sparen voor de vervanging van ondergrondse containers vanaf 2030.

De tarieven Afvalstoffenheffing 2026 worden bij de belastingmaatregelen 2026 definitief bepaald.

Riool- en Waterzorgheffing Vastgesteld Beleid 

De Riool- en Waterzorgheffing is een specifieke heffing; een vergoeding voor de kosten van onder andere de inzameling en het transport van afval- en hemelwater.

De Riool- en Waterzorgheffing is een gebruikersheffing.

De Riool- en Waterzorgheffing is gebaseerd op het PWR (Programma Water en Riolering).

De actualisatie van het huidige PWR is in de raad 2024 vastgesteld.

Uitgangspunt is volledige kostendekkendheid, waarbij tevens rekening wordt gehouden met de te compenseren btw, de overhead, de rentelast en de stand van de voorziening Egalisatie riolering.

Voor Riool- en Waterzorgheffing is kwijtschelding mogelijk. Dit leidt tot een inkomstenderving. De inkomstenderving wordt gecompenseerd door hogere tarieven Riool- en Waterzorgheffing.

De kosten van waterschouwingen zijn opgenomen in het tarief Riool- en Waterzorgheffing.

De Riool- en Waterzorgheffing is gebaseerd op een tariefschijvensysteem.

De tarieven worden naar boven afgerond op hele euro's.

Maatregelen 2026: 

De begroting 2026 van de Riool- en Waterzorgheffing, alsook de voorlopige tarieven 2026 wordt vooralsnog geraamd op de baten en lasten van de Riool- en Waterzorgheffing 2025, verhoogd met de inflatiecorrectie 2,75%.

In het kader van de ombuigingen is het voorstel om de tarieven vanaf de 3e staffel met 80% te laten stijgen (dit levert naar verwachting € 300.000 extra op).

74

De tarieven Riool- en Waterzorgheffing zullen gebaseerd worden op deze begroting en de (financiële) consequenties volgend uit de PWR. Deze tarieven zullen bij de belastingmaatregelen 2026 definitief worden bepaald.

Het bovenstaande leidt tot de navolgende tarieven Riool- en Waterzorgheffing: Klasse-indeling

Voorgesteld tarief 2026 in €

0 - 100 m3

206

100 - 250 m3

233

250 - 500 m3

455

500 - 1.000 m3

920

1.000 - 2.000 m3

1.384

2.000 - 5.000 m3

2.776

5.000 - 10.000 m3

4.169

10.000 - 25.000 m3

8.347

25.000 - 50.000 m3

16.704

50.000 m3 en meer

33.417

Toeristenbelasting Vastgesteld Beleid 

De Toeristenbelasting is een algemene belasting.

De Toeristenbelasting wordt geheven op overnachtingen door niet ingezetene in de gemeente en is daarmee feitelijk een verblijfsbelasting.

De Toeristenbelasting is een bedrag per persoon per nacht.

Voor Toeristenbelasting wordt geen kwijtschelding verleend.

Van Toeristenbelasting kan vrijstelling worden verleend.

Het tarief Toeristenbelasting wordt altijd naar boven afgerond op hele eurocenten.

Maatregelen 2026: 

In 2025 is het onderzoek naar de opzet van de Toeristenbelasting in combinatie met de Forensenbelasting, de belastingplichtigen, heffingsmaatstaven en tarief in het kader van de taakstelling dat moet resulteren in een meeropbrengst van in totaal € 800.000 afgerond.

De tarieven 2026, te baseren op de tarieven 2025 en deze te verhogen met een inflatiecorrectie van 2,75%.

De tariefwijzigingen voor de Toeristenbelasting vanaf het jaar 2026 af te ronden op € 0,05.

Het voorstel is om de verordening Toeristenbelasting uit te breiden met een Watertoeristenbelasting.

De definitieve tarieven worden bij de belastingmaatregelen 2026 bepaald.

Forensenbelasting Vastgesteld Beleid 

De Forensenbelasting is een algemene belasting.

75

De Forensenbelasting wordt geheven bij niet-ingezetenen die meer dan 90 dagen per jaar beschikken over een gemeubileerde woning.

De tarieven Forensenbelasting worden afgerond en sinds 2020 altijd naar boven afgerond op hele euro's, dit heeft tot gevolg dat de daadwerkelijke stijging, als gevolg van afronding, uitkomt boven het de door de raad vastgestelde percentage.

Voor Forensenbelasting wordt geen kwijtschelding verleend.

Maatregelen 2026: 

In 2025 is het onderzoek naar de opzet van de Toeristenbelasting in combinatie met de Forensenbelasting, de belastingplichtigen, heffingsmaatstaven en tarief in het kader van de taakstelling dat moet resulteren in een meeropbrengst van in totaal € 800.000 afgerond.

In lijn met de uitkomsten vanuit het onderzoek de tarieven 2026 te baseren op de tarieven 2025 en deze eenmalig te verhogen met 2,5% en vervolgens te corrigeren voor inflatie met 2,75%.

Voor te stellen om met ingang van het belastingjaar 2026 de tariefwijzigingen voor de Forensenbelasting af te ronden op hele euro's waarbij bedragen tot en met € 0,49 naar beneden en bedragen van € 0,50 en hoger naar boven worden afgerond.

De definitieve tarieven worden bij de belastingmaatregelen 2026 bepaald.

Reclamebelasting Vastgesteld Beleid 

De Reclamebelasting is een algemene belasting, maar wordt geheven in afspraak met de ondernemers.

De Reclamebelasting is gebaseerd op de WOZ-waarde van 1 januari 2025 van het object waaraan één of meerdere reclameobjecten zijn aangebracht of geplaatst in het gebied dat in de verordening is vastgesteld.

Het tarief is per € 1.000 WOZ-waarde € 0,83 met een minimum van € 300 en een maximum van € 600.

De jaarlijkse opbrengst van € 50.000 wordt minus de perceptiekosten, beschikbaar gesteld aan het Ondernemersfonds.

Maatregelen 2026: 

Vooralsnog geen nieuwe of aangepaste voorstellen.

Het Convenant met de ondernemers loopt af. Dit betekent dat nader onderzocht wordt of de samenwerking op dezelfde wijze voortgezet zal worden. Verwacht wordt dat dit onderzoek in 2025 is afgerond.

Begraafrechten Vastgesteld Beleid 

De begraafrechten zijn een specifieke heffing (een dienst of gebruik van gemeentelijke bezittingen tegen vergoeding); een vergoeding voor onder andere het gebruik van de begraafplaats en diensten in verband met de begraafplaats.

De exploitatie van de begraafplaats is niet kostendekkend, zoals door de raad besloten. Dit heeft te maken met: o

de fictieve bespaarde rente over de voorzieningen begraafplaats wordt beschikbaar gesteld;

o

de dekking van kosten uit de algemene middelen;

76

o

het maximeren van € 200.000 aan onderhoudskosten in de tarieven / alles boven dit bedrag komt ten laste van de algemene middelen.

Maatregelen 2026: 

De tarieven begraafplaats 2026, te baseren op het tarief 2025 en deze te verhogen met een inflatiecorrectie van 2,75%.

De begrote lasten stijgen eveneens met een inflatiecorrectie van 2,75%.

Marktgelden Vastgesteld Beleid 

De marktgelden zijn een specifieke heffing (een dienst of gebruik van gemeentelijke bezittingen tegen vergoeding); een vergoeding voor de kosten van het innemen van een standplaats en de aansluiting op de elektriciteitskasten, inclusief btw.

De marktgelden worden geheven van de gebruikers van de weekmarkt en standplaatshouders.

Uitgangspunt is volledige kostendekkendheid, hetgeen thans niet gerealiseerd wordt. Dit wordt thans onderzocht.

De huidige tarieven zijn gebaseerd op een raadsbesluit van 27 november 2019.

Maatregelen 2026: 

Bij de vaststelling van de Kadernota 2026 is het ombuigingsvoorstel A26 - Verhogen kostendekking Markt aangenomen. Om hier invulling aan te geven, wordt voorgesteld de tarieven in 2026, 2027 en 2028 jaarlijks gemiddeld met 44% te verhogen.

De begroten baten en lasten van de marktgelden te verhogen met een inflatiecorrectie van 2,75%.

Op basis van de nog te actualiseren Marktgeldverordening en de Marktverordening alsnog de mate van kostendekkendheid te bepalen.

Overige legestarieven Vastgesteld Beleid 

De leges zijn een specifieke heffing (een dienst of gebruik van gemeentelijke bezittingen tegen vergoeding); een vergoeding voor, door of vanwege de gemeente verstrekte diensten, waaronder de Nederlandse identiteitskaart.

Uitgangspunt is volledige kostendekkendheid, tenzij nadrukkelijk door de raad anders is besloten. Deze besluiten zijn genomen voor: gehandicaptenparkeerkaart en organisatiekeurmerk CBF.

Op niveau van de verordening mogen de leges de 100% kostendekkendheid niet overstijgen.

Voor leges is geen kwijtschelding mogelijk.

Maatregelen 2026: 

De begrote baten en lasten van de leges met 2,75% te verhogen met als gevolg dat de tarieven in 2026 met 2,75% stijgen ten opzichte van de tarieven in 2025.

De nieuwe tarieven worden met de legesverordening ter vaststelling voorgelegd.

Kostendekkendheid Tarieven Naast belastingen, heft de gemeente bestemmingsheffingen, rechten en leges voor individuele dienstverlening aan haar burgers. De tarieven van deze rechten en leges dienen zodanig vastgesteld te worden dat de geraamde opbrengsten de geraamde kosten voor het verlenen van de diensten niet

77

overschrijden. De opbrengst van deze zogeheten gebonden heffingen dient alleen ter bestrijding van de kosten die de gemeente voor de betreffende dienstverlening maakt. Als onderdeel van de BBV 2017 is het voor de paragraaf Lokale heffingen verplicht een overzicht op hoofdlijnen op te nemen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk gemaakt wordt: 

Hoe bij de berekening van tarieven van heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn, wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de geraamde lasten niet overschrijden.

Wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen.

Hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd.

Voor de cijfermatige berekening van de kostendekkendheid van de heffingen wordt aangesloten bij de in de "Notitie overhead" van de commissie BBV opgenomen tabel. Deze berekening moet vervolgens worden aangevuld met een inhoudelijke toelichting over de totstandkoming van de tarieven en de beleidskeuzes die daaraan ten grondslag liggen. Een beleidskeuze die ten grondslag ligt aan de tarieven is dat in principe een kostendekkendheid van 100% wordt nagestreefd. Voor de leges burgerzaken zijn de diverse tarieven gemaximeerd vanuit het Rijk, wat impact heeft op de kostendekkendheid. De kostendekkendheid van de marktgelden wordt nog nader onderzocht. Tegelijkertijd wordt de marktverordening herzien. Door wijzigingen in de BBV heeft gemeente Ermelo de Notitie rentebeleid kostendekkende tarieven opgesteld en vastgesteld bij de Kadernota 2018. Aanleiding hiervoor is de gewijzigde verslagtechnische toerekening van rente aan taakvelden en producten. De notitie rentebeleid kostendekkende tarieven wordt betrokken bij de berekening van de tarieven met ingang van 2018. In 2023 is de Notitie Rentebeleid ingetrokken. Dit is gedaan omdat het BBV aanvullende regels heeft gesteld en andere punten uit het rentebeleid in andere beleidsstukken zijn geregeld. Derhalve was de Notitie Rentebeleid overbodig geworden.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15979384/1