Document · PDF

Meerjarenbegroting 2026-2029 e250055752

Gemeenteraad 12 november 2025, gemeente ErmeloBij agendapunt: Meerjarenbegroting 2026-202926.114 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

De kostendekkendheid van de tarieven wordt berekend door het totaal van de netto-kosten per taakveld (exclusief omslagrente) en de toegerekende overhead, inclusief omslagrente en de toegerekende rente op basis van de visie rentetoerekening af te zetten tegen de opbrengst van de heffingen per taakveld. In onderstaande tabel is de kostendekkendheid in beeld gebracht voor afvalstoffen, riolering, begraafplaats, bouwen, marktgelden, burgeraangelegenheden alsmede openbare orde en veiligheid: Berekening van kostendekkendheid van een heffing:

OmgevingsAfvalstoffen

/Welstand

(bedragen x € 1.000) Kosten taakveld(en), excl.

Openbare

Riolering Begraven vergunningen Marktgelden Burgerzaken

orde en veiligheid

2.344

2.002

683

997

780

166

-274

-34

-48

-3

2.070

1.968

635

997

780

166

Overhead incl. (omslag)rente

406

107

Toe te rekenen rente

405

587

Totale kosten

2.571

3.019

743

997

780

166

Opbrengst heffingen*

2.571

3.019

445

1.040

422

(omslag)rente Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen Netto kosten taakveld

Toe te rekenen kosten:

BTW

Dekkingspercentage

100,0%

59,9%

104,3%

18,8%

54,1%

21,7%

*) De kosten voor kwijtschelding maken in deze tabel onderdeel uit van de lasten. In tegenstelling tot het staatje van de opbrengsten heffingen is de kwijtschelding niet verrekend met de opbrengsten. Met andere woorden deze opbrengst is bruto. 

Voor de Afvalstoffenheffing betreft dit de heffing inzake het vastrecht + verzamelcontainers, alsmede de Afvalstoffenheffing variabel (Diftar).



Voor de Rioolheffing betreft dit de heffing bij woningen alsmede de niet-woningen.



Voor de begraafplaats betreft dit de leges lijkbezorging, reiniging graven en instandhouding graven. De berekende kostendekkendheid betreft het gemiddelde van de tarieven.



De invoering van de omgevingswet leidt tot veranderingen binnen het onderwerp omgevingsvergunningen. Vooralsnog is in de begroting uitgegaan van gelijkblijvende opbrengsten. In het najaar 2025 worden de leges voor de nieuwe producten bekend.

Woonlasten per gemeente Woonlasten zijn betalingen die huishoudens doen in verband met wonen. De gemeentelijke woonlasten bestaan uit de Onroerende Zaak Belasting (OZB), de Rioolheffing en de Afvalstoffenheffing. Een eventuele heffingskorting wordt hiervan afgetrokken. De gemeentelijke woonlasten bestaan voor huishoudens met een huurwoning uit de Afvalstoffenheffing en soms Rioolheffing. Eigenaar-bewoners betalen daarnaast ook OZB. In enkele gemeenten wordt van deze bedragen een heffingskorting afgehaald. In Ermelo bedroegen voor 2025 de woonlasten voor een éénpersoonshuishouden (eigenaar-bewoner) € 1.092 en voor meerpersoonshuishouden (eigenaar-bewoner) € 1.175. Ter vergelijking in Gelderland bedraagt dit gemiddeld € 966 resp. € 1.055. Landelijk bedragen voor 2025 de woonlasten gemiddeld € 1.053 voor een meerpersoonshuishouden, waarbij het de hoogste lasten € 2.117 (Bloemendaal) bedragen en de laagste € 680 (Ameland).

Bijlage Woonlasten per gemeente (OZB, Rioolheffing en Afvalstoffenheffing; woning met gemiddelde waarde; na aftrek heffingskorting; euro per jaar per huishouden) Eigenaar-bewoner

Huurder

Woonlasten

Rangnummer

Woonlasten

Rangnummer

eenpersoons-

meerpersoons-

eenpersoons-

meerpersoons-

huishouden

huishoudens

huishouden

huishoudens

964

1.053

376

480

966

1.055

330

431

1.092

1.175

279

352

435

132

Harderwijk

911

962

423

474

164

Zeewolde

1.114

1.206

296

456

548

230

1.860

2.117

346

861

880

346

596

680

Bruto woonlasten 2025 Landelijk gemiddeld Gelderland gemiddeld Ermelo

Hoogste tarief Laagste tarief

Bron: Coelo atlas lokale lasten 2025

Het is niet altijd zo dat gemeenten met hoge woonlasten ook veel geld overhouden aan de belastingen die zij van huishoudens innen. Dat komt doordat gemeenten met relatief waardevol onroerend goed binnen hun grenzen een lagere algemene uitkering van het Rijk ontvangen dan andere gemeenten. Gemeenten die binnen hun grenzen veel hooggewaardeerd onroerend goed hebben, ontvangen een relatief lage uitkering. Zij hebben dus hogere woonlasten, of minder bestedingsruimte. De netto woonlasten geven een indicatie van het bedrag dat een gemeente per huishouden van de woonlasten overhoudt. Deze netto woonlasten zijn gedefinieerd als de woonlasten die er zouden zijn als de belastingcapaciteit niet zou worden verevend. De extra OZB-opbrengst die gemeenten met dure woningen nu nodig hebben om de lagere algemene uitkering te compenseren is van de woonlasten afgetrokken. Bij gemeenten met lage woningwaarden is het profijt van de verevening bij de woonlasten opgeteld. Ameland heeft de laagste netto woonlasten (€ 680), de hoogste netto woonlasten heeft Bloemendaal (€ 2.117). Het gemiddelde in Nederland bedraagt € 1.053. Kwijtschelding Particulieren die aan bepaalde voorwaarden voldoen kunnen, afhankelijk van de persoonlijke financiële omstandigheden, in aanmerking komen voor kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen.

Geen kwijtschelding wordt echter verleend voor de leges en niet voor de OZB. Bij de invoering van Diftar is besloten om personen, die medisch afval hebben (bijvoorbeeld: incontinentie-, stoma of dialysemateriaal), tegemoet te komen in de Afvalstoffenheffing. Hiervoor dient een schriftelijk verzoek te worden ingediend, voorzien van een medische verklaring van bijvoorbeeld de huisarts, of een rekening waaruit blijkt dat medisch materiaal gebruikt wordt. In de jaarrekening wordt jaarlijks verantwoording afgelegd over het aantal verleende kwijtscheldingen. In de Begroting 2026-2029 is voor kwijtschelding structureel de volgende ramingen opgenomen: Kwijtschelding

2026

2027

2028

2029

Kwijtscheldingen Rioolheffing

-100

Kwijtschelding vastrecht + verzamel container

-47

Kwijtschelding variabel (DifTar)

-23

Totaal

-170

Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Algemene informatie Risicobeleid van Ermelo De gemeente Ermelo wil voorkomen dat elke niet begrote, financiële tegenvaller direct dwingt tot bezuinigingen, zonder dat hiertoe een onnodig hoge, financiële buffer wordt aangehouden. Daarom wordt bij de meerjarenbegroting geïnventariseerd welke grote financiële risico's de gemeente loopt, waarvoor geen beheersmaatregelen of voorzieningen zijn getroffen en geen verzekering is afgesloten. Het beleid is erop gericht om de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit tenminste 1,0 te laten zijn zoals ook vastgesteld in de Nota weerstandsvermogen en risicobeheersing 2023.

Indien een risico daadwerkelijk leidt tot budgettaire gevolgen, dan zijn daarvoor in de huidige begroting in beginsel geen directe dekkingsmiddelen beschikbaar. Dit betekent dat in eerste instantie dekking gevonden moet worden binnen andere posten van de lopende begroting. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan vormt de Algemene risicoreserve de eerste buffer om de financiële gevolgen op te vangen. Het optreden van een risico kan ook structurele financiële gevolgen met zich meebrengen. Als maximaal risico bij structurele kosten hanteren we de som van twee jaar. De aanname is dat er binnen twee jaar maatregelen worden getroffen, waarmee het risico wordt opgeheven. We nemen alleen risico's op die binnen de begrotingsperiode vallen (dus in de komende vier jaar). Vastgesteld beleid inzake Weerstandsvermogen 

Notitie Weerstandsvermogen en Risicobeheersing (2023)



Nota reserves en voorzieningen gemeente Ermelo (2023)



Financiële Verordening (2023)

De gemeente is voornemens om het risicobeleid in de gemeente te verbeteren. Daarbij zal aandacht besteed worden aan het beter in beeld brengen van de risico's zelf, maar ook aan het implementeren van risicobeheersing. Risicoprofiel en benodigde weerstandscapaciteit Financiële risico's In onderstaande tabel worden de voornaamste financiële risico's weergegeven en toegelicht. Per risico is een inschatting gemaakt van de kans dat het risico optreedt en de inschatting van de financiële gevolgen. Tabel 1: Belangrijkste financiële risico's Risico nummer

R238

Risico

Gevolgen

Kans

Niet alle in de

Geld - Ermelo kent al vele jaren ombuigingen en ook via

meerjarenbegroting

de Kadernota 2026 was het voor een sluitende begroting

opgenomen

noodzakelijk om aanvullende bezuinigingen op te

ombuigingen worden

nemen. De realisatie daarvan vraagt veel capaciteit en

(volledig) gerealiseerd.

doorzettingsvermogen van zowel de organisatie als de

Voor 2026 en 2027

politiek. Gezien zowel het grote aantal, als de omvang

staan in totaal voor €

van de ombuigingen, dienen we rekening te houden met

4,5 miljoen aan

het feit dat deze wellicht niet allemaal (volledig) gaan

ombuigingen begroot.

worden gerealiseerd.

20%

Financieel

Kans x

gevolg

max. € 4.500.000

€ 900.000

De ingroeikorting na evaluatie herverdeling R235

Geld - De gemeente wordt ook na de evaluatie in 2026

gemeentefonds 2023 in geconfronteerd met een korting van circa € 425.000 per 2026 blijft zoals

jaar op de algemene uitkering (conform de herverdeling

oorspronkelijk

gemeentefonds per 2023).

50%

max. € 850.000

€ 425.000

ingevoerd. Er is sprake van R237

tekorten bij partijen (deels) in eigendom.

Geld - Als aandeelhouder moet de gemeente het tekort aanvullen.

50%

max. € 500.000

€ 250.000

Niet alle vacatures kunnen worden vervuld R236

waardoor meer ingehuurd moet

Geld - De inhuurkosten overschrijden de vacaturemiddelen.

worden.

30%

max. € 750.000

€ 225.000

Bij een verbonden partij treedt een risico op R191

welke niet door de verbonden partij zelf

Geld - De verbonden partij is genoodzaakt een beroep te doen op de gemeente voor aanvullende middelen.

30%

max. € 500.000

€ 150.000

kan worden afgedekt. Voortijdige functiebeëindiging van

R19

een wethouder (óf wachtgelder).

Geld - Het uitbetalen van wachtgeld, een arbeidsongeschiktheidsuitkering of een levenslang

30%

nabestaandenpensioen aan de achterblijvende partner.

max. € 480.000

€ 144.000

Als gevolg van gewijzigde btw R230

wetgeving wordt voor sport onvoldoende

Geld - Er treedt een nadeel op in de begroting.

10%

max. € 1.000.000

€ 100.000

compensatie ontvangen. Een instelling kan niet voldoen aan haar betalingsverplichting R139

op een door de gemeente Ermelo gewaarborgde

Geld - Een beroep van geldverstrekkers op de gemeente Ermelo om de betalingsverplichting van een instelling over te nemen ter grootte van het bedrag waar de

10%

max € 580.000

€ 58.000

gemeente garant voor staat.

geldlening. Bij een door de gemeente gesubsidieerde partij R231

Geld - Met als gevolg dat de gemeente een aanvullende

treedt een calamiteit op subsidie moet verstrekken wat leidt tot een nadeel in de welke niet binnen de

gemeentebegroting.

20%

max. € 250.000

€ 50.000

eigen begroting kan worden opgevangen. €

Totaal

€

9.410.000 2.302.000

Deze tabel is als volgt te lezen: het totaal van de risico's bedraagt maximaal € 9.410.000. Daarnaast is een inschatting gemaakt van de kans dat een risico zich voordoet. Door de kans te vermenigvuldigen met het risico ontstaat een totaal gewogen risico inschatting. Deze bedraagt € 2.302.000. Dit is de benodigde weerstandscapaciteit. Risico's versus weerstandsvermogen Beschikbare Weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit het geheel aan middelen dat de gemeente Ermelo beschikbaar heeft om de risico’s in financiële zin af te dekken. De weerstandscapaciteit bestaat uit: 

Algemene risicoreserve



Algemene reserve (vrij besteedbaar)



Reserve grondexploitatie (vrij besteedbaar)



Bestemmingsreserves waarvan de middelen nog vrij besteedbaar zijn én nog geen beleid vastgesteld is

Ratio weerstandsvermogen De benodigde weerstandscapaciteit wordt afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt de ratio weerstandsvermogen.

Ratio weerstandsvermogen = Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit Het ratio weerstandsvermogen wordt in de meerjarenbegroting voor de eerste jaarschijf berekend. Tabel 3: Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstandscapaciteit (bedragen x € 1.000)

2026

Weerstandscapaciteit (vermogen) Algemene risicoreserve

2.302

Algemene reserve vrij besteedbaar

9.963

Vrij aanwendbare deel bestemmingsreserves

8.312

Reserve grondexploitatie vrij besteedbaar

5.598

Totaal Weerstandscapaciteit

26.175

Benodigde weerstandscapaciteit

2.302

Ratio weerstandsvermogen

11,4

De wetgever heeft voor het weerstandsvermogen geen absolute norm gesteld. Het weerstandsvermogen is een belangrijk onderdeel van het provinciale toezicht. De provincie Gelderland hanteert in haar rol als toezichthouder bij de duiding van het weerstandsvermogen de categorieën A, B en C. Daarbij valt de normstelling van gemeente Ermelo (1,0) in het provinciaal toezicht in de minst risicovolle categorie A.

Algemene financiële kengetallen Algemene informatie Kengetallen geven de verhouding tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans aan en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van Ermelo. De kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel financiële ruimte er is om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of op te kunnen vangen. Zij geven inzicht in de financiële weerbaarheid en wendbaarheid. Het verloop van de uitkomsten en de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie is hierbij ook van belang. De financiële kengetallen die op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) moeten worden vermeld in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing zijn; Netto schuldquote, Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, Solvabiliteitsratio, Grondexploitatie, Structurele exploitatieruimte en Belastingcapaciteit. Financiële kengetallen

Streefkengetallen Het beheersen van de ontwikkelingen van de financiële kengetallen is een belangrijk onderdeel van het risicomanagement en het financieel beleid. Gemeente Ermelo heeft bij het vaststellen van de 'Nota weerstandsvermogen en risicobeheersing gemeente Ermelo 2023' streefwaarden bepaald voor de financiële kengetallen. De financiële positie van de gemeente is aanleiding dit te doen. Door deze kengetallen meer te integreren in de financiële besluitvorming kan beter richting gegeven worden aan de financiële houdbaarheid van de gemeente.

De algemene financiële kengetallen voor Ermelo met daarbij de streefwaarden zien er als volgt uit: Kengetallen

Streefkengetallen

Jaarstukken

Begroting

2024

2025

2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting Categorie 2029

verklaring A=<90%, B= 90-

Netto schuldquote

25% A

60% A

57% A

60% A

68% A

66% A 130%, C= >130% A=<90%,

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle

B= 90A

19% A

51% A

50% A

53% A

61% A

59% A 130%,

verstrekte leningen

C= >130% A= >50%,

Solvabiliteitsratio

44% B

38% B

39% B

36% B

37% B

B= 2050%, C=<20% A=<20%,

Grondexploitatie

0% A

B=2035% C=>35%

Structurele exploitatieruimte

A=>0% A

1% A

0,92% A

1% A

2% A

1% A

1% A B= 0% C=<0% A=<95%

Belastingcapaciteit

116% C

112% C

111% C

B= 95105% C=>105%

Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van Ermelo ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een hoge netto schuldquote hoeft op zichzelf geen probleem te zijn. Of dat het geval is valt niet direct af te leiden uit de netto schuldquote zelf, maar hangt af van meerdere factoren. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen).

Solvabiliteitsrisico Dit ratio geeft inzicht in de mate waarin Ermelo in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Het ratio wordt bepaald door het eigen vermogen (algemene en bestemmingsreserves en resultaat uit het overzicht van baten en lasten) uit te drukken in een percentage van het balanstotaal. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid. Eerder aangetrokken leningen en de verwachting tot het aantrekken van nieuwe leningen alsmede de verdere daling van het eigen vermogen leiden tot een verslechterd solvabiliteitsratio.

Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamd)

baten. Voor de berekening van dit kengetal wordt het totaal van de bouwgrond in exploitatie gedeeld door de totale baten uit de begroting of rekening en uitgedrukt in een percentage. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop.

Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte Ermelo heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves te delen door de totale baten en uit te drukken in een percentage.

Belastingcapaciteit De definitie van het kengetal belastingcapaciteit is: Woonlasten meerpersoonshuishouden in het begrotingsjaar ten opzichte van het landelijk gemiddelde in het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar, uitgedrukt in een percentage. Hoe lager dit percentage is, hoe meer vrije belastingcapaciteit een gemeente heeft. Voor de gemeenten wordt de belastingcapaciteit gerelateerd aan de hoogte van de gemiddelde woonlasten (OZB, Rioolheffing en Reinigingsheffing). Naast de OZB wordt gekeken naar de Riool- en Afvalstoffenheffing omdat de heffing niet kostendekkend hoeft te zijn, maar ook lager mag worden vastgesteld. Er is dan sprake van belastingcapaciteit die niet benut wordt.

Uitkomsten We zijn nog steeds een financieel gezonde gemeente, maar uit de kengetallen blijkt wel dat de financiële positie de komende jaren onder druk komt te staan. De samenhang van de financiële kengetallen met de verschillende onderwerpen is terug te vinden bij het onderdeel financiële positie.

Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen Algemene informatie Wegen, riolering, water, groen en gebouwen vormen gezamenlijk de kapitaalgoederen van de gemeente Ermelo. Deze kapitaalgoederen zijn van belang voor het functioneren van de gemeente op het terrein van veiligheid, vervoer, recreatie, onderwijs en overige gemeentelijke diensten. Om de kapitaalgoederen zo lang en zo goed mogelijk te kunnen blijven gebruiken moeten zij onderhouden worden. Het niveau van het onderhoud en de kwaliteit van de kapitaalgoederen zijn bepalend voor het voorzieningenniveau en de jaarlijkse lasten. In deze paragraaf worden het vastgestelde beleidskader, de beheerplannen en de financiële consequenties van het onderhoud aan de kapitaalgoederen gebundeld in één overzicht. Aandachtsgebied: Wegen De gemeente Ermelo beheert de verkeersinfrastructuur waarbij evenwicht is tussen bereikbaarheid, verkeersveiligheid, leefomgeving en kosten. Onder de categorie "wegen" wordt gerekend 

Wegen (inclusief wegmeubilair en civieltechnische kunstwerken)



Fietspaden



Voetpaden



Onverharde paden



Openbare verlichting.

Beleid en beheersmatige uitgangspunten zijn vastgelegd in: Vastgesteld

Omschrijving

Actueel

Wegenbeheersplan Ermelo 2018-2022 (de geldigheidsduur van het wegenbeheerplan is door de raad op 13 februari 2024 verlengd tot en met 2025 (e24000296). In 2025 wordt het

2018

Nee

Mobiliteitsvisie 2021-2030

2022

Beleidsplan Bewust verlichten 2021-2025

2021

Parkeerbeleidsplan

2016

Beleidsnota onverharde wegen

2016

Kwaliteit fietsvoorzieningen Ermelo

2013

Notitie Gladheidsbestrijding

2018

MOP Civiele Kunstwerken (2022-2025). In 2025 wordt het MOP geactualiseerd.

2022

Uitvoeringsprogramma mobiliteitsvisie (2024-2032)

2023

Wegenlegger

2022

wegenbeheerplan behandeld.

Samenvatting van de wijze waarop het wordt uitgevoerd Het vigerende Wegenbeheersplan 2018-2022 wordt in de 2e helft van 2025 geactualiseerd. In juli 2025 heeft de Raad bij de kadernota de financiering voor het wegenonderhoud vastgesteld. De Raad heeft besloten de Ermelose wegen te blijven onderhouden op kwaliteitsniveau B en het centrumgebied op kwaliteitsniveau A en de financiële middelen hier op af te stemmen. Deze kaders worden opgenomen in het nieuwe Wegenbeheerplan 2025-2030, die voor eind 2025 ter besluitvorming wordt aangeboden aan het college. In het Wegenbeheersplan staan beleidskaders en speerpunten met betrekking tot duurzaamheid, innovatie en klimaatbestendigheid. Het beleidsplan Bewust Verlichten 2021-2025 beschrijft hoe de gemeente Ermelo de openbare ruimte duurzaam, bewust en gericht wil verlichten. Het bijbehorende beheerplan geeft inzicht in de technische staat van de huidige verlichting, de beheersuitgangspunten en de benodigde onderhoudsmaatregelen voor de periode 2021-2025 en verder. Uitgangspunt voor het beheerplan is het handhaven van het huidige onderhoudsniveau. Eind 2025 wordt deze geactualiseerd. Wat hebben wij er voor over: Omschrijving

Jaarstukken

Begroting

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Verkeer

-49

-47

-224

-122

-79

-52

Groot onderhoud

-982

-877

-1.606

-303

-274

-390

-273

-253

-277

Regulier Onderhoud

Meerjarenbegroting

Schoon- en berijdbaar houden

Wegmeubilair Openbare Verlichting Waterlossingen

-34

-40

-23

-59

-62

-12

-17

-2.616

-2.514

-2.471

-2.444

Taakstelling verkeer en

-280

vervoer conform Kadernota 2024 Totaal onderhoudslasten aandachtsgebied

-1.676

-1.287

wegen

Aandachtsgebied: Riolering en waterhuishouding De gemeente Ermelo heeft een drietal wettelijke watertaken. Het gaat om de watertaken voor afvalwater, regenwater en grondwater. Het Programma Water en Riolering (PWR) is het nieuwe beleidsplan Water en Riolering en gaat over de vraag hoe de gemeente Ermelo omgaat met deze drie gemeentelijke watertaken. Deze watertaken zijn vanuit het oogpunt van volksgezondheid, leefbaarheid, klimaatadaptatie en milieubescherming een van de kerntaken van elke gemeente. Het PWR is een van de programma’s in het kader van de omgevingswet. Onder de categorie "riolering en waterhuishouding" wordt gerekend 

Voorziening voor het afvalwatertransport en de verwerking/zuivering van afvalwater



Overige waterhuishouding.



klimaatadaptatie

Beleid en beheersmatige uitgangspunten zijn vastgelegd in: Vastgesteld

Omschrijving

Programma Water en Riolering (PWR) Basis Riolering Plan (BRP), deze wordt momenteel geactualiseerd (2025) onder de nieuwe naam SSW (Systeemoverzicht Stedelijk Water)

Actueel

2024

2012

Samenvatting van de wijze waarop het wordt uitgevoerd We onderhouden ons areaal (riolering, gemalen, drainage, pompunits, etc.) op basis van risico-gestuurd rioolbeheer. Hiermee bedoelen we dat we met een belangrijk riool minder risico's willen lopen dan met een minder belangrijk riool. Een belangrijk riool is een riool dat door zijn functie essentieel is, het effect van falen groot. Zo wordt in 2025/2026 een deel van het belangrijke transportriool dat dwars door de gemeente loopt gerenoveerd. Dit transportriool is een essentieel onderdeel van ons rioolstelsel, het afvalwater van de gemeente Putten wordt hier ook door afgevoerd. Klimaatadaptatie is een kernonderdeel in de PWR. We passen de openbare ruimte van Ermelo integraal aan op extreem weer (hitte, droogte, stortbuien) om overlast te beperken. Het doel is dat Ermelo in 2050 klimaatadaptief ingericht is. Voor de periode 2026 t/m 2035 is er een budget gereserveerd van € 750.000 per jaar om klimaatmaatregelen te kunnen realiseren. Dit budget wordt o.a. ingezet voor de herinrichting van de

Torenlaan en de Dr Holtropstraat (straat van de toekomst). In het Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) worden alle (deel)systemen van het stedelijk watersysteem, het functioneren, de beoordeling van het functioneren en de benodigde hydraulische en klimaat-adaptieve maatregelen beschreven. Het SSW heeft een looptijd van 10 jaar, en wordt zo nodig vaker geactualiseerd. Wat hebben wij er voor over: Omschrijving

Jaarstukken

Begroting

Meerjarenbegroting

2024

2025

2026

2027

2028

2029

-83

-80

-73

-571

-416

-728

-654

-496

-801

Specifieke GRP/ZAPMaatregelen Onderhoud afval-, hemel- en grondwater Totaal onderhoudslasten aandachtsgebied Riolering en Waterhuishouding

Aandachtsgebied: Groen De gemeente Ermelo beheert de groene voorzieningen in de openbare ruimte. Deze leveren een positieve bijdrage aan een groen Ermelo, zowel binnen als buiten de bebouwde kom. Onder de categorie "groen" wordt gerekend 

Stedelijk groen (inclusief speelvoorzieningen)



Landschap



Begraafplaatsen



Natuurterreinen (inclusief De Leemputten)



Bossen



Heide



Cultuurhistorische/archeologische elementen (onder andere grafheuvels en Romeins Marskamp).

Beleids- en beheersmatige uitgangspunten zijn vastgelegd in: Omschrijving

Vastgesteld in Actueel

Stedelijk Groen: Groenvisie gemeente Ermelo 2017-2027

2017

Speelvisie (Nieuw speelvisie is opgesteld en wordt behandeld eind 2025)

2012

Nee

LandschapsOntwikkelingsPlan Ermelo Putten (LOP)

2011

Beheersplan landschapselementen 2018-2028 (betreft kleine bosjes, houtwallen e.d.)

2019

Landschap:

Begraafplaatsen:

Visie Begraafplaats

2012

Notitie Opties kosten en baten

2014

Analyse Begraafplaatsexploitatie

2014

Evaluatie exploitatie Algemene begraafplaats Koningsvaren

2018

Langetermijnvisie bossen Ermelo en Faunabeleidsnota (maken onderdeel uit van de Groenvisie)

2017

Faunabeleidsnota (maakt onderdeel uit van de in 2017 opgesteld Groenvisie)

2017

Heidevisie gemeente Ermelo

2024

2019

0-Uitgangspunten groenbeheerplannen

2019

1-Beheerplan groen (nieuw beheerplan begin 2026)

2019

Nee

2-Beheerplan bomen

2025

3-Beheerplan landschap

2019

4-Beheerplan bossen

2019

5-Beheerplan leemputten bij Staverden

2019

6-Beheerplan flora en fauna

2019

7-Beheerplan begraafplaats

2020

Beheerplan heideterreinen (2023-2032)

2024

Natuurterreinen:

Flora & Fauna: Dierenwelzijnsbeleid 2018-2028 Groene Beheerplannen:

Samenvatting van de wijze waarop het wordt uitgevoerd

Stedelijk Groen In 2017 is een Groenvisie ontwikkeld en vastgesteld en in 2019 zijn de Groenbeheerplannen vastgesteld met bijbehorend budget, ook voor vervanging. Het groenbeheer en -onderhoud gebeurt deels in eigen beheer, deels door derden, volgens een vast bestek. De gemeente gebruikt Gisib, een geïntegreerd beheersysteem voor groen, wegen en riolen, gekoppeld aan de BGT, waarin areaal-, schouw- en beheergegevens continu worden bijgehouden. De Groenvisie van Ermelo richt zich op zes kernwaarden: identiteit, gezondheid, biodiversiteit, klimaat & duurzaamheid, participatie & leefbaarheid en economie. Deze visie omvat diverse deelgebieden en het beheer en onderhoud van dit groen is gericht op instandhouding. Het onderhoud van speelplaatsen en -toestellen in Ermelo volgt het "Speelruimteplan 'Speelruimte in Ermelo deel 1'". We focussen op cyclisch onderhoud, vervanging en herinrichting, en nieuwe aanleg, met nadruk op schoon, heel en veilig. Een nieuw beleidsplan dat voortbouwt op wat goed werkt en tevens kijkt naar een bredere context, zoals sport en welzijn is in ontwikkeling.

Landschap Het beheer van de buitengebieden is vastgelegd in het Landschap Ontwikkelings Plan (LOP). De doelstelling van het LOP is om met behulp van een consequente uitvoering van beleid de kwaliteit van het landschap te verbeteren. In 2019 is een beheerplan Landschap opgesteld. De visie op het landschap is voor een belangrijk deel opgenomen in de in 2022 vastgestelde omgevingsvisie.

Begraafplaatsen In 2020 is het beheerplan opgesteld op basis waarvan het beheer en onderhoud ingevuld gaat worden. Voor de begraafplaats geldt kwaliteitsniveau”A”.

Natuurterreinen Door toenemende klimaatextremen zoals hitte en droogte verslechtert de natuur: bomen sterven af, heidevelden vertonen kale plekken, en soorten verdwijnen, mede door stikstofproblematiek. De houtoogst valt hierdoor aanzienlijk lager uit. Voor het staatsnatuurmonument De Leemputten is het afzonderlijk Beheerplan De Leemputten 2018-2028 opgesteld. Het is een gebied met een bijzondere wettelijke status waarvoor een specifiek beheerregime geldt. De provincie Gelderland is gestart met natuurherstelprogramma’s die naar verwachting in de komende jaren ook effect zullen hebben voor de natuurterreinen in ons beheer.

Bossen In de gemeentebossen wordt in het beheer gebruik gemaakt van natuurlijke processen, bijvoorbeeld natuurlijke verjonging (naast plantwerk op beperkte schaal). Op langere termijn wordt daardoor de structuur van het bos gevarieerder en aantrekkelijker voor de natuur en de recreant. In 2019 is het nieuwe beheerplan voor onze grotere boscomplexen vastgesteld. In dit beheerplan komen Europese en landelijke wetgeving alsmede eigen gemeentelijk beleid en FSC beginselen samen. Het beheerplan schetst de kaders waarbinnen het beheer moet worden gevoerd.

Heide Het beheer van de heidevelden focust op intensief cyclisch patroonbeheer en procesbeheer middels extensieve begrazing om de heide te behouden en te ontwikkelen. Mede als gevolg van een doelstelling in het kader van een ontvangen SNL-subsidie om bepaalde dier- en plantensoorten te behouden, zijn hiertoe specifieke beheermaatregelen getroffen. Klimaatextremen en stikstof vragen om nieuwe onorthodoxe maatregelen en deze zijn samen met een vertaling van de Natura 2000 doelstellingen vastgelegd in het in 2024 geïmplementeerde heidebeheerplan. Samenwerking met de gemeenschap wordt ook gezocht in de vorm van het in toenemende mate betrekken van vrijwilligers bij het heidebeheer.

Cultuurhistorische/archeologische elementen De Veluwe heeft een lange ontstaansgeschiedenis, in de bodem en in het landschap is dit verleden te vinden. Zoals bijvoorbeeld het Romeins Marskamp en grafheuvels in het bos en op de heide. Het beheer en onderhoud hiervan vraagt speciale aandacht. Wat hebben wij er voor over: Omschrijving

Jaarstukken

Begroting

2024

2025

2026

2027

2028

2029

-1.325

-799

-1.253

Speelvoorzieningen

-24

-30

Begraafplaats

-182

-177

-201

-442

-410

-1.732

-1.448

-1.870

Openbaar Groen

Natuurterreinen, bossen en heide Totaal onderhoudslasten

Meerjarenbegroting

aandachtsgebied Groen

Aandachtsgebied: Gebouwen Ermelo streeft naar een doelmatig, duurzaam en adequaat beheer van zowel gemeentelijke als enkele private en semi-publieke gebouwen en accommodaties. Het doel hiervan is om de veiligheid van deze gebouwen te waarborgen waarbij toegankelijkheid voor alle burgers, conform de visie "Ermelo, Onbelemmerd en Zorgzaam" en de daarmee samenhangende BTB-gedachte een hoofdrol speelt. Onder de categorie "gebouwen" wordt gerekend 

Gebouwen (inclusief daarbij behorende terreinen)



Installaties



Monumentenzorg



Buitensportaccommodaties.

Beleid en beheersmatige uitgangspunten zijn vastgelegd in: Omschrijving

Vastgesteld in Actueel

Meerjarenonderhoudsplan gemeentelijk vastgoed 2025-2034

2025

Meerjarenonderhoudsplan Huis van Ermelo 2024-2033

2024

Meerjarenonderhoudsplan sportaccommodaties en private gebouwen 2023-2032

2024

Strategisch Beleidskader Gemeentelijke Vastgoedportefeuille

2019

Uitwerking Accommodatiebeleid

2022

Lasten van groot onderhoud kunnen alleen dan ten laste van een gevormde voorziening worden gebracht indien er een recent beheerplan van het kapitaalgoed aanwezig is van maximaal vijf jaar oud ten opzichte van het verslagleggingsjaar. In deze paragraaf worden door de raad geautoriseerde afwijkingen van deze termijn verantwoord inclusief maatregelen om achterstallig onderhoud te voorkomen. In het collegebesluit van 11 februari 2025 (e240059410) waarin het Meerjarenonderhoudsplan gemeentelijk vastgoed 2025-2034 is goedgekeurd, zijn daarnaast nog de volgende bijzonderheden opgenomen: Oude Telgterweg 181 en Molenaarsplein 24: In 2024 is besloten tot verduurzaming. De financiële gevolgen van deze verduurzamingsmaatregelen zijn reeds opgenomen in aparte raadsbesluiten. Dit voorstel ziet slechts op het reguliere onderhoud van deze twee objecten. Stationsstraat 120: Vanwege de lopende tender voor de herontwikkeling van het Raadhuisplein kan dit object nog niet verkocht worden, zoals bij aanschaf in 2021 besloten. Er is kritisch gekeken naar het noodzakelijke onderhoud voor de komende drie jaar, gezien de verwachte verkoop in 2027. De onderhoudsbijdragen zijn gebaseerd op de daadwerkelijke bedragen van de afgelopen twee jaar.

Dr Holtropstraat 169: Het college heeft besloten dit pand te verkopen in 2025, we nemen daarom slechts een kleine post op voor 2025 voor onderhoud aan de cv-ketels en onvoorzien klein onderhoud. Oude Nijkerkerweg 120: In 2024 aangekocht voor de realisatie van een waterberging in het gebied De Boskamer. De waterberging wordt naar verwachting over twee jaar definitief gerealiseerd. Pas dan kan de woning worden doorverkocht. Tot die tijd is er een instandhoudingsbudget nodig. Nieuwe woonwagens Patrijzenhof: Deze zijn medio 2024 geplaatst. In de aanneemsom was het onderhoud voor de eerste tien jaar inbegrepen, voor deze objecten is dus geen MJOP opgemaakt.

Samenvatting van de wijze waarop het wordt uitgevoerd De gemeente stelt voor bijna alle gemeentelijke gebouwen elke vier jaar een Meerjarenonderhoudsplan (MOP) op. In het accommodatiebeleid is opgenomen dat het opstellen van een MOP voor private gebouwen voortaan door de eigenaar zelf dient te gebeuren. Voor het voortgezet, bijzonder en openbaar onderwijs regelen de schoolbesturen dit zelf en zijn ook verantwoordelijk voor de uitvoering van het onderhoud. De gemeente controleert jaarlijks of geplande werkzaamheden zijn uitgevoerd, met als doel een adequaat onderhoud van de (gemeentelijke) gebouwen te garanderen. De jaarlijkse kosten van onderhoud en groot onderhoud zijn op basis van het meerjarenonderhoudsplan in de meerjarenbegroting verwerkt. Wat hebben wij er voor over: Omschrijving

Jaarstukken

Begroting

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Muziektent

-5

-6

-11

Toren Oude Kerk

-7

-11

-16

-23

-30

-21

-11

-10

-14

-99

-169

-95

-47

-123

-152

-29

-60

-37

-55

-77

-24

-258

-472

-589

-495

-516

-487

-404

-727

-756

-639

-766

-709

Gebouwen onderwijs Private accommodaties

Meerjarenbegroting

Diverse tijdelijk in bezit zijnde gebouwen Gemeentelijke Gebouwen Totaal onderhoudslasten aandachtgebied Gebouwen

Paragraaf Financiering Inleiding De paragraaf Financiering gaat over de manier waarop gemeente Ermelo haar activiteiten en projecten financiert en haar liquiditeiten beheert. Ambitie Gemeente Ermelo streeft naar regie op de gemeentelijke uitgaven en inkomsten resulterend in een optimale financiering (op korte en lange termijn) in geldstromen. Daarbij wordt geopereerd binnen de wettelijke en gemeentelijke vastgestelde kaders. Om de treasuryfunctie goed uit te voeren, wordt gekeken naar de meerjarige liquiditeitsontwikkeling van de gemeente en de renteontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt in Nederland. De treasuryfunctie wordt financieel risicomijdend uitgevoerd. Gemeente Ermelo geeft waar het kan invulling aan duurzaam (ethisch) bankieren. Op het gebied van reputatie en imago stelt gemeente Ermelo eisen aan de organisaties en instellingen, waarmee het zaken doet. Gemeente Ermelo stelt bij de treasuryfunctie bestuurlijke en ambtelijke integriteit voorop.

Doelstellingen De doelstellingen van gemeente Ermelo op het gebied van treasury luiden: regie hebben op de gemeentelijke uitgaven en inkomsten, duurzaam toegang hebben tot de financiële markten, tijdig kunnen beschikken over voldoende financieringsmiddelen, beheersen van risico’s, streven naar rente-optimalisatie en beperken van verwerkingskosten bij het beheren van geldstromen en financiële posities. Regelgeving De Wet Financiering Decentrale Overheden is kader stellend voor de treasuryfunctie van gemeenten. Gemeenten worden verplicht tot een transparant en inzichtelijk lokaal treasurybeleid en -beheer. Het actuele beleidskader voor de gemeentelijke financiering is het op 1 februari 2023 door de raad vastgestelde Treasurystatuut gemeente Ermelo 2023. Ontwikkelingen

Marktontwikkelingen Renteontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt zijn voor de gemeente belangrijk om te kunnen sturen op de financiële risico’s. Deze ontwikkelingen, die van buiten komen, kunnen niet beïnvloed worden. De renteontwikkelingen worden nauwlettend gevolgd door gebruik te maken van informatie van met name de Bank Nederlandse Gemeenten, het Schatkistbankieren en enkele andere banken. De ECB heeft met een aantal renteaanpassingen de rente begin juni 2025 verlaagd tot 2%. De verwachting is dat de ECB met nog een aantal aanpassingen de rente eind 2025 verlaagd heeft tot 1,5%. De prognose voor 2026 is dat de rente stabiel zal blijven op 1,5%. Renteontwikkelingen

Aantrekken geld Waar de langlopende rente de afgelopen jaren meebewoog met de ECB rente, lijkt dat nu niet meer het geval. De marktrente reageert nu meer op geopolitieke ontwikkelingen zoals de aankondiging van de Europese Commissie wil dat de EU-landen de uitgaven voor defensie met zeker € 800 miljard verhogen. Waar de ECBrente nog een dalend verloop laat zien, blijft de marktrente vrij stabiel. De kapitaalrente wordt daarnaast ook sterk beïnvloed door economische groei, inflatie en monetair beleid. De renteontwikkelingen worden bepaald op basis van langlopende leningen met een looptijd van 20 jaar. Voor 2026 en verder wordt een rentepercentage verwacht van 3,50%.

Beleggen in Schatkist De rentepercentages voor het schatkistbankieren bevinden zich ongeveer op hetzelfde niveau als de ECBrente. Voor de lopende rekening in de Schatkist wordt een gemiddelde renteopbrengst verwacht van 1,5% in 2026. Vanaf 2026 wordt ook een gemiddelde renteopbrengst van 1,5% verwacht. Liquiditeit Schatkistbankieren Om de staatsschuld en beleggingsrisico’s te beperken zijn decentrale overheden verplicht om hun overtollige geldmiddelen aan te houden in ’s Rijks schatkist. Daarnaast mogen alleen leningen verstrekt worden aan medeoverheden. Het bedrag, dat Ermelo zelf mag aanhouden op haar eigen bankrekeningen, is maximaal gelijk aan het drempelbedrag schatkistbankieren. Het Rijk heeft voor het buiten de Schatkist aan te houden liquide middelen een normpercentage ingesteld van 2% van het totaal van de begrote lasten vóór bestemming. In onderstaande tabel wordt het drempelbedrag voor Ermelo weergegeven per begrotingsjaar. Drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1.000)

Meerjarenbegroting 2026

2027

2028

2029

Grondslag voor de norm: totaal van de begrote lasten op jaarbasis

108.259 107.174 109.172 111.946

Drempelbedrag Ermelo In procenten In €

2,0

2.170

2.140

2.180

2.240

Gemeente Ermelo heeft op de lopende rekening bij de BNG een plafond ingesteld van € 400.000. Aan het eind van elke dag wordt het saldo boven dit plafond automatisch afgeroomd naar de Schatkist. Wekelijks wordt aan de hand van de betalingen die gedaan moeten worden, ingeschat welk bedrag van de Schatkist teruggestort moet worden op de lopende rekening bij de BNG. Financieringspositie Gemeente Ermelo heeft de komende jaren een omvangrijk investeringsprogramma. Er worden forse investeringen gepland in onderwijshuisvesting. De reservepositie van Ermelo neemt langzaam af, waardoor de solvabiliteitspositie ook afneemt. Voor de financiering van de investeringen is Ermelo aangewezen op externe financiering. Tijdelijk overtollige financieringsmiddelen worden in de Rijks Schatkist gestald. Tabel Financieringspositie 2026 (bedragen x € 1.000) Ultimo boekjaar

2026

2027

2028

2029

138.619

144.064

151.742

150.299

9.089

9.037

8.985

8.933

147.708

153.101

160.727

159.232

Reserves

60.701

63.520

61.776

61.288

Voorzieningen

15.898

15.555

15.223

14.827

Waarborgsommen en aangegane langlopende leningen

50.501

56.001

64.001

54.501

Totaal Financieringsmiddelen

127.100

135.076

141.000

130.616

Financieringstekort

-20.608

-18.025

-19.727

-28.616

406

2.780

577

1.143

-442

-23.794

-19.008

-21.276

-28.580

-20.608

-18.025

-19.727

-28.616

Financieringsbehoefte Boekwaarde vaste activa Voorraden, waaronder bouwgronden in exploitatie Vorderingen Totaal Financieringsbehoeften

Financieringsmiddelen

Financiering Liquide middelen Schatkist Geïnduceerd vermogen (crediteuren + overlopende passiva overlopende activa) Totaal Financiering

Financieringsbehoefte korte en lange termijn

Periodiek wordt de liquiditeitsplanning geactualiseerd, waardoor inzicht verkregen wordt in de financieringspositie van gemeente Ermelo voor de komende jaren. Daarbij wordt gebruik gemaakt van het aflossingsschema van de afgesloten geldleningen, de meest actuele grondexploitaties en de meerjareninvesteringsplanning. Waar nodig wordt rekening gehouden met actuele ontwikkelingen. Op basis van de liquiditeitsplanning en de rentevisie wordt de strategie bepaald. De komende jaren zal Ermelo waarschijnlijk één langlopende lening en 2 kortlopende leningen afsluiten. Liquiditeitsplanning (bedragen x € 1.000)

2025

Beginstand liquiditeit 1-1

2026

2027

2028

2029

8.815

3.186

983

1.549

Liquiditeit opnamedatum 1-7-2025

30.462

Algemene Dienst

-18.531

-1.054

-7.703

-7.434

7.915

Grondexploitatie

-616

-75

Uitgezette deposito's / leningen

500

Aflossingen leningen

-3.000

-4.500

-14.500

-9.500

Eindstand liquiditeit 31-12

8.815

3.186

-9.017

-20.951

-36

10.000

22.500

8.815

3.186

983

1.549

-36

Mogelijk aan te trekken lening Eindstand liquiditeit 31-12

Risico's Koersrisico De doelstelling van het koersrisicobeheer is het beheersen van de risico's die voortvloeien uit de mogelijkheid dat de financiële activa van de gemeente in waarde verminderen door negatieve koersontwikkelingen. In het Treasurystatuut 2023 is dit risico op uitzettingen beperkt door uitsluitend schatkistbankieren en onderhandse leningen te hanteren. Tegelijkertijd worden valutarisico’s uitgesloten door alleen financieringen en uitzettingen aan te gaan in euro’s. Kredietrisico

Deelnemingen Deelnemingen worden alleen aangegaan in het kader van de uitoefening van de publieke taak, passend binnen het gemeentelijk beleid. Ermelo bezit vanuit de publieke taak in enkele ondernemingen aandelen, waaronder Alliander, Vitens, de BNG, Inclusief Groep, Afvalsturing, Interactie en Recreatie Gemeenschap Veluwe Holding.

Verstrekte leningen Hierbij gaat het om startersleningen, duurzaamheidsleningen, renteloze leningen woningbouw, toekomstbestendig wonen en een verstrekte lening aan netbeheerder Alliander. Deze laatste lening kan door Alliander alleen onder strikte voorwaarden worden omgezet in gewone aandelen (deelneming).

Gewaarborgde geldleningen Borgstellingen kunnen via directe borgstelling of via achtervang plaatsvinden. Betrokkenheid van waarborgfondsen betekent dat de borgstelling en hiermee ook het risico wordt gedeeld. In dat geval is het netto geborgde bedrag, dus het werkelijke procentuele deel waarover Ermelo risico loopt, lager dan de restant hoofdsom van de gewaarborgde leningen. Ermelo kent zowel directe als indirecte garant- en borgstellingen.

Debiteurenrisico Met betrekking tot debiteuren die niet aan hun betalingsverplichtingen voldoen, wordt een actief invorderingsbeleid gevoerd. Op deze wijze worden de (financiële) risico's die voortvloeien uit de mogelijkheid van een waardedaling van onze vorderingspositie op debiteuren voorkomen.

Intern liquiditeitenrisico De doelstelling van het intern liquiditeitenbeheer is het beheersen van de risico's van mogelijke wijzigingen in de liquiditeitsplanning en Meerjareninvesteringsplanning waardoor als gevolg daarvan de financieringskosten hoger kunnen uitvallen. Ermelo beperkt haar interne liquiditeitenrisico door haar financieringsactiviteiten te baseren op een actuele liquiditeitsplanning in meerjarenperspectief. Renterisico Renterisico over de vlottende schuld

Kasgeldlimiet De rentepercentages voor kortlopende financiering (looptijd < 1 jaar) kunnen sterk fluctueren, waardoor ook de rentelasten sterk meebewegen. Daarom heeft het Rijk met betrekking tot het financieren met kortlopende middelen wettelijke voorschriften vastgesteld. De maximale gemiddelde omvang waarvoor gemeenten kortlopende leningen en schulden in rekening courant mogen aangaan, wordt bepaald door de kasgeldlimiet. Deze limiet wordt volgens de Wet Financiering decentrale overheden (Wet Fido) berekend op basis van een vast percentage (8,5%) van het begrotingstotaal per 1 januari. Als onderdeel van de treasuryfunctie wordt de afweging kort- of langlopend financieren gemaakt op basis van de actuele liquiditeitsplanning. Als de kasgeldlimiet structureel overschreden dreigt te worden, is de gemeente verplicht om de vlottende financiering (korter dan 1 jaar) om te zetten in vaste financiering. In het kader van de Wet Fido heeft de provincie een toezichthoudende rol. Kasgeldlimiet (bedragen x € 1.000) Begroting 2026 Omvang begroting per 1 januari 2026

2027

2028

2029

108.259 107.174 109.172 111.946

(1) Toegestane kasgeldlimiet In procenten in €

8,5

9.200

9.110

9.280

9.520

Gemeente Ermelo zal op basis van de liquiditeitsplanning de komende jaren waarschijnlijk gebruik maken van een tweetal kasgeldleningen ter overbrugging. De totale financieringsbehoefte wordt ingevuld met een langlopende geldlening. Renterisico over de vaste schuld

Renterisiconorm In de Wet Fido is ook voor langlopende financieringen (looptijd langer dan 1 jaar) een norm gesteld om in meerjarenperspectief een stabiele rentelast in de begroting te bewerkstelligen. Hierbij geldt een limiet van maximaal 20% per jaar over het begrotingstotaal. Met de berekening van de renterisiconorm wordt inzichtelijk gemaakt hoeveel risico de gemeente in elk jaar loopt ten aanzien van de rentelast van dat jaar.

Simpel gezegd worden de aflossingen en de renteherzieningen gerelateerd aan het begrotingstotaal (na wijzigingen). Hierdoor is het renterisico direct gerelateerd aan het budgettaire risico. Hoe meer de aflossing van de schuld in tijd gespreid wordt, hoe minder gevoelig de begroting is voor renteschokken bij herfinanciering. Evenals bij de kasgeldlimiet heeft de provincie in het kader van de Wet Fido ook hier een toezichthoudende rol. De toetsing vindt plaats via de paragraaf Financiering in de begroting (vooraf) en de jaarstukken (achteraf). Deze norm bepaalt bij de treasuryfunctie naast onder andere rentepercentages mede de looptijd van nieuw af te sluiten leningen. In tegenstelling tot de liquiditeitsplanning wordt bij de berekening van de renterisiconorm geen rekening gehouden met de aflossing van nog af te sluiten leningen. Renterisiconorm (bedragen x € 1.000) Begroting 2026

2027

2028

2029

Grondslag voor de norm: totaal van de begrote lasten op jaarbasis

108.259 107.174 109.172 111.946

Drempelbedrag volgens wet Fido 20% van de begrote lasten op jaarbasis

21.650

21.430

21.830

22.390

Aflossingen

4.500

Risicobedrag (renteherzieningen + aflossingen)

4.500

Ruimte (+) of overschrijding (-) ten opzichte van het drempelbedrag risiconorm

17.150

16.930

17.330

17.890

Renteherzieningen

Wordt voldaan aan de norm?

Gemeente Ermelo blijft ruimschoots binnen de renterisiconorm. Dit komt doordat de leningen een lange looptijd hebben, waardoor de jaarlijkse aflossingen relatief laag zijn. Het risico van renteschommelingen door herfinanciering en aflossing van leningen in de begroting is beperkt. Opgenomen langlopende geldleningen De portefeuille van langlopende geldleningen bevat drie leningen. De omvang van de leningen bedraagt begin 2026 € 55 miljoen. Leningportefeuille (bedragen x € 1.000) Bedrag 01-01-

Bedrag 31-12-

2026

N.V. Bank Nederlandse Gemeenten

6.000

NWB Bank

Geldverstrekker

Rentepercentage

Einddatum

4.500

0,278%

06-04-2029

15.000

14.000

0,015%

02-11-2040

NWB Bank

34.000

32.000

2,591%

01-07-2042

Totaal

55.000

50.500

Rente Renteschema In de Notitie rente 2017 heeft de Commissie BBV de aanbeveling gedaan het renteschema op te nemen om het inzicht te vergroten in de rentelasten, het renteresultaat en de wijze van rentetoerekening. Dit renteschema is in onderstaand schema weergegeven. Schema rentetoerekening (bedragen x € 1) Begroting 2026

Externe rentelasten over de korte en lange termijn

881.000

Externe rentebaten

-136.000

Totaal door te berekenen externe rente

745.000

De rente die aan de facilitaire grondexploitaties (kostenverhaal) moet worden doorberekend

Rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (=

projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend Saldo door te rekenen externe rente

745.000

Rente over eigen vermogen

Rente over voorzieningen

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente

745.000

De werkelijke aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)

-660.000

Resultaat op taakveld treasury

85.000

Rentetoerekening grondexploitatie Gemeente Ermelo heeft voor de grondexploitatie twee complexen in exploitatie. Het betreffen Het Trefpunt en Veldzicht Noord 4e fase. Rente-omslagpercentage De Notitie rente 2023 van de Commissie BBV schrijft voor hoe gemeenten de doorberekening van de rente dienen te verantwoorden. Het te hanteren renteomslag-percentage dient door alle gemeenten op een éénduidige wijze berekend te worden, zodat onderlinge vergelijkbaarheid toeneemt en beter aansluit bij de werkelijke rentekosten. Ermelo heeft over 2025 per saldo een rentelast van € 745.000. Over genoemd bedrag wordt het renteomslagpercentage berekend. Voor 2025 komt het rente-omslagpercentage uit op 0,5%. Renteresultaat Het renteresultaat na doorbelasting van rente aan de producten bedraagt € 85.000. Samenvatting Effectindicatoren financiering Effectindicatoren Begroting 2026

2027

2028

2029

Wettelijke norm

20%

Percentage Ermelo

4,2%

4,1%

Wettelijke norm

8,5%

Percentage Ermelo

Renterisiconorm:

Kasgeldlimiet:

Drempelbedrag schatkistbankieren: Wettelijke norm

Percentage Ermelo

N.B.

-20.608

-18.025

-19.727

-28.616

Financieringspositie: Financieringstekort (x € 1.000)

Op basis van de in deze paragraaf opgenomen liquiditeitsplanning heeft de gemeente Ermelo op de korte termijn nog een financieringsoverschot. Gemeente Ermelo heeft echter een omvangrijk investeringsschema en zal daarom de komende jaren een langlopende lening en een tweetal kortlopende leningen aantrekken om de financieringsbehoefte af te dekken. In deze meerjarenbegroting is op basis van de liquiditeitsplanning en de renteontwikkelingen uit deze paragraaf de rentelast in de begroting bijgesteld. Gemeente Ermelo blijft ruim onder de gestelde rentenormen. Afgezien van het renterisico is het risicoprofiel van gemeente Ermelo op het gebied van financiering laag.

Paragraaf Bedrijfsvoering Algemene informatie In deze paragraaf duiden wij de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van bedrijfsvoering voor de gemeente Ermelo in 2026. Netwerkorganisatie Ermelo De gemeente Ermelo is een netwerkorganisatie: een organisatie die zich samen met partners inzet voor de samenleving. Een organisatie die open en wendbaar is en zich aanpast aan de veranderende samenleving. Voor een beter Ermelo, dat gericht is op het leveren van uitstekende dienstverlening aan ons bestuur, inwoners en bedrijven. Waarbij Ermelo zich blijft onderscheiden als een gemeente waar het beter wonen, werken en verblijven is. In 2026 geven we uitvoering aan het organisatieplan (2025). Dit organisatieplan bouwt voort op de ontwikkeling die we de afgelopen jaren hebben ingezet en doorgemaakt. Dit plan beschrijft geen reorganisatie, maar een volgende stap in onze organisatieontwikkeling. Daarbij is een aantal sleutelwoorden van belang. Enerzijds zijn dat de basisprincipes van ‘zelforganisatie’ binnen onze ‘netwerkgemeente’. Die basisprincipes blijven overeind. De complexiteit van ons werk neemt toe en daarom benutten wij ons netwerk optimaal: werk wat onze partners beter kunnen, laten we aan hen over. Daarnaast kan werk sneller en beter gedaan worden als medewerkers ruimte krijgen hun werk vanuit hun professie in te vullen.

De organisatie faciliteert uiteraard wel de kaders waarbinnen het werk gedaan moet worden en is duidelijk over de richting. Anderzijds zijn sleutelwoorden van het organisatieplan ‘professionaliseren’ en ‘doorontwikkelen’. Dat alles om het werk ‘leuker, beter, effectiever en efficiënter’ te maken ten gunste van onze inwoners, instellingen en bedrijven. Belangrijke ontwikkelingen en interventies richten zich op het aanbrengen van sturing en (meer) duidelijkheid in rollen, taken en verantwoordelijkheden, maar ook processen. Hierbij blijft het concept van zelforganisatie overeind staan. Meerinzicht Meerinzicht professionaliseert: steeds meer processen en systemen worden voor de vier organisaties

gestandaardiseerd en geharmoniseerd om zowel enerzijds zo efficiënt mogelijk te werken als om een goede kwaliteit en goede dienstverlening te kunnen waarborgen. Als EHZM werken wij samen om talent binnen te halen en te blijven binden aan onze organisaties, onder andere door middel van ons traineeprogramma. In 2026 geeft Meerinzicht uitvoering aan de ombuigingen die door de gemeenteraden van Ermelo, Harderwijk en Zeewolde eind 2025 worden vastgesteld. De bestaande afspraken over de verdeling van de kosten van MIZ lopen af in 2025. Dat betekent dat er voor de periode vanaf 1 januari 2026 nieuwe afspraken moeten worden gemaakt. Bij aanvang van de samenwerking is gekozen voor een historisch kostenverdeelmodel. Mensen en middelen werden door gemeenten ingebracht en iedereen bleef doen wat hij deed. Logischerwijs bleven de gemeenten ook betalen wat ze betaalden. De samenwerking ontwikkelde zich en het historische verdeelmodel was niet langer houdbaar. Voor de periode 2021-2025 zijn er aanvullende afspraken gemaakt tussen de gemeenten, inhoudelijk en financieel. Inmiddels is het laatste jaar hiervan aangebroken en voeren de gemeenten gesprekken om tot nieuwe afspraken te komen. De verdeling van de kosten die in de samenwerking worden gemaakt, moeten ook passen bij de ontwikkeling van de samenwerking en gebaseerd zijn op de werkelijke dienstverlening naar de gemeenten.

Ten tijde van het opstellen van deze begroting (zomer 2025) zijn de gesprekken hierover nog in volle gang. Om die reden hebben alle drie gemeenten de kostenverdeling zoals was afgesproken voor 2025, vooralsnog overgenomen in de begroting van 2026. Nadat de drie gemeenteraden hebben ingestemd met een nieuwe verdeelsystematiek zal de begroting daarop worden aangepast. Doorontwikkeling EHZM Samenwerking is cruciaal voor onze toekomst. Het vergroot onze bestuurlijke en ambtelijke effectiviteit en stelt ons in staat de regie te houden over onze eigen, lokale leefomgeving. Sinds november 2023 geven de colleges hier invulling aan in het traject ‘Perspectief op EHZ-samenwerking’. Het richt zich op het optimaliseren van de dienstverlening en het versterken van de brede welvaart voor onze ruim 100.000 inwoners door belangrijke vraagstukken gezamenlijk, op zowel bestuurlijk als ambtelijk niveau (de drie gemeenten en Meerinzicht), aan te pakken. Ons doel? Het borgen van de lokale autonomie voor de lange termijn, dienstverlening optimaliseren en versterken van de brede welvaart in onze gemeenten. Het draait om vertrouwen, transparantie, soms loslaten en van elkaar leren. Inhuurbeleid Inhuur van medewerkers heeft verschillende redenen. Zo is de tijdelijke expertise die we inhuren veelal een beperkte flexibele schil rond de vaste formatie.

De expertise die benodigd is, varieert en is niet permanent nodig. Daarnaast wordt soms ingehuurd bij ziekte. Hoewel de inhuurtarieven hoger liggen dan de kosten van vast personeel, maken we altijd een bewuste afweging of de grotere investering wenselijk of noodzakelijk is. Het ambitieniveau in Ermelo is hoog. Dit leidt geregeld tot een werkvoorraad die niet door de eigen capaciteit opgevangen kan worden. Daarvoor moet dan worden ingehuurd. De kosten worden dan ten laste gebracht van het desbetreffende project. Inhuur wegens langdurige ziekte of anderszins vindt plaats indien de continuïteit en kwaliteit van het werk in het geding komt. Wij zijn eigenrisicodrager voor doorbetaling bij ziekte. Om dit risico zoveel mogelijk te beperken wordt een actief ziekteverzuimbeleid gevoerd. Personeelslasten De personeelsbegroting omvat alle personeelsgerelateerde kosten. De werkorganisatie telt 148,3 fte tegenover 148,0 fte vorig jaar. De tabel hieronder toont de ontwikkeling van de personeelslasten: Bedragen in €

Huidige begroting

Nieuwe begroting

2025

2026

€ 13.247.000

€ 13.705.000

Salarislasten

100

Verschil

€ 458.000

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15979384/1