Meerjarenbegroting 2024-2027 gemeente Ermelo Boekwerk

Zelfstandig thuis

Wat willen we bereiken

Steeds meer inwoners met een zorg- en/of ondersteuningsvraag wonen in de buurten en wijken. Inwoners komen er niet of minder snel voor in aanmerking om in een verblijfssetting met toezicht, of nabij verzorgenden te verblijven. Binnen het subprogramma Zelfstandig thuis anticiperen we op een toenemende ondersteuningsbehoefte van deze groter wordende groep. De volgende doelstellingen worden ter vaststelling voorgelegd in de Nota Sociaal Domein Ermelo, Harderwijk en Zeewolde (in 2023): 1. Een gezonde en veilige woonomgeving voor iedereen met passend woningaanbod voor alle doelgroepen 2. Ouderen wonen naar tevredenheid zelfstandig thuis 3. Ouderen hebben regie over hun eigen leven en kunnen op een gezonde manier oud worden 4. Inwoners met een ondersteuningsvraag worden tijdig, passend en nabij ondersteund zodat zij (zo lang mogelijk) zelfredzaam zijn

Wat gaan we daarvoor doen

In het Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein gemeente Ermelo wordt door het college uitvoering gegeven aan de vastgestelde doelen, kaders en uitgangspunten uit de Nota Sociaal Domein. Binnen de opgave ‘langer zelfstandig thuis’ zetten we onder meer in op: Het ontwikkelen van activiteiten om eenzaamheid te bestrijden Onderzoek naar samenhang en samenwerking maatwerkvoorzieningen en algemene voorzieningen Het in kaart brengen van de omvang van aandachtsgroepen, en de woningbehoefte voor specifieke doelgroepen in verbinding met het programma ‘Samen Wonen in Ermelo’ Uitvoering en herziening Regioaanpak Samen tegen Huiselijk Geweld Vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is de gemeente gevraagd om zich actief in te zetten op het gebied van leefstijl en gezondheid. Onderliggende visie is het vergroten van de bewustwording dat inwoners eigen regie op het leven hebben en daar vervolgens de ondersteuning op inrichten.

Wat mag het kosten

Rekening

Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 (na wijzigingen)

Begroting 2024

20 Begroting 2023 (na wijzigingen)

Begroting 2024

2022 Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

PROGB Samen Leven in Ermelo THUIS Zelfstandig thuis

8.198

10.363

-137

10.226

9.341

-134

9.207

9.095

(Bedragen x € 1.000,-) -/- = voordeel

Risico's

Financiële risico's De tien belangrijkste financiële risico's zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheer. Volstaan wordt met een verwijzing naar deze paragraaf. Bij de reeds opgestelde bouwstenen ter invulling van de taakstelling Sociaal Domein zijn randvoorwaarden opgenomen. Deze voorwaarden zijn van belang voor de haalbaarheid van de betreffende bouwsteen. Op het moment dat er niet aan de gestelde voorwaarden voldaan wordt, ontstaat het risico dat het beoogde financiële effect niet of in mindere mate wordt behaald.

Vastgesteld beleid

Nota Sociaal Domein (wordt naar verwachting in 2023 vastgesteld) Uitvoeringsbesluit WMO 2015 Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Ermelo, Harderwijk en Zeewolde 2022 Integrale verordening sociaal domein gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde 2023 Verordening Adviesraad Sociaal Domein Ermelo 2016 Mandaatbesluit Tijdelijke regionale subsidieregeling continuïteit van cruciale zorgaanbieders – Noord-West-Veluwe en Zeewolde 2021 Tijdelijke regionale subsidieregeling continuïteit jeugdhulp en Wmo Noord-West-Veluwe en Zeewolde 2021 Maatschappelijke bijdrageregeling en computerregeling Ermelo 2022 Mandaatbesluit tijdelijke overeenkomsten Wmo 2015: producten begeleiding groep regulier en begeleiding groep arbeidsmatig 2021 Subsidieregeling gemeenschappelijk gebruik van Wmo-maatwerkvoorzieningen Ermelo 2022 Verordening tegemoetkoming aannemelijke meerkosten personen met een chronische ziekte of een beperking Ermelo 2022

Programma Samen Leven: Indicatoren

Indicator

Eenheid

Niet-sporters

%

2020

52,4

Personen met bijstandsuitkeringen

per 10.000 inwoners

2021

233,2

49,3 Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM 431,2 CBS - Participatiewet

Lopende re-integratievoorzieningen

per 10.000 inw van 15-64jr

2022

282,9

197,7 CBS - Participatiewet

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO per 10.000 inw

2022

770

Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin

%

2021

3

6 CBS Jeugd

Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren

%

2021

2

2 CBS Jeugd

%

2021

1,5

1,9 DUO/Ingrado

per 1.000 leerlingen

2017

0

1,8 DUO/Ingrado

Relatief verzuim

per 1.000 leerlingen

2022

9

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

2022

13,9

13,2 CBS Jeugd

Jongeren met jeugdreclassering

%

2022

0,2

0,3 CBS Jeugd

Jongeren met jeugdbescherming

%

2022

2

1,2 CBS Jeugd

Vroegtijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) Absoluut verzuim

Periode

Ermelo Nederland Bron

700

CBS - Monitor Sociaal Domein WMO

24 DUO/Ingrado

bron: waarstaatjegemeente.nl (31 juli 2023)

Welke Verbonden Partijen zijn betrokken bij Programma Samen Leven

Bij de uitvoering van het programma Samen Leven in Ermelo zijn de volgende verbonden partijen betrokken: GGD Noord- en Oost- Gelderland (GGD NOG) Meerinzicht (MIZ) Interactie Inclusief Groep N.V.

Programma Samen Wonen in Ermelo Algemeen

8.729

8.727

21 Dit programma bestaat uit de navolgende 5 subprogramma's: 1. Verkeer en Vervoer 2. Ruimtelijke Ordening 3. Kwaliteit openbare ruimte 4. Wonen 5. Duurzaamheid en Milieu

Verkeer en Vervoer

Wat willen we bereiken

We willen uitvoering geven aan het nog vast te stellen uitvoeringsprogramma van de mobiliteitsvisie en het wegenbeheerplan. We willen zorgen voor een veilige, duurzaam ingerichte, groene en vitale omgeving waarbij de bereikbaarheid hoog is.

Wat gaan we daarvoor doen

We geven uitvoering aan het uitvoeringsplan dat tot 2032 loopt. Er zal een nieuw wegenbeheerplan opgesteld worden waarbij we rekening houden met taakstellingen. We zijn betrokken bij veel (bouw)ontwikkelingen. Daarnaast gaan we door met het onderzoek met ProRail en Nijkerk over de spoorwegovergangen en de aanleg van het fietspad over de ZeewegSchaapsdijk.

Wat mag het kosten

Rekening 2022 Saldo

Begroting 2023 (na wijzigingen) Lasten

Baten

Saldo

Begroting Begroting Begroting

Begroting 2024 Lasten

Baten

Saldo

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

PROGC Samen Wonen in Ermelo V&V Verkeer en Vervoer

3.493

4.688

-106

4.582

4.264

-110

(Bedragen x € 1.000,-) -/- = voordeel

Risico's

Financiële risico's De tien belangrijkste financiële risico's zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheer. Volstaan wordt met een verwijzing naar deze paragraaf.

Vastgesteld beleid

Mobiliteisvisie 2022-2030 Uitvoeringsprogramma 2024-2032 Kwaliteit fietsvoorzieningen Ermelo Bewust verlichten

Ruimtelijke Ontwikkeling

Wat willen we bereiken

In Ermelo is de afgelopen jaren een flink aantal ruimtelijke plannen opgestart, die zich allemaal in een verschillende fase bevinden. Voor de belangrijkste ontwikkelingen hebben we hieronder weergegeven wat we met deze plannen willen bereiken. Daarnaast wordt er, vaak op initiatief van de gemeente, gewerkt aan visievorming voor verschillende gebieden in Ermelo. Dit is vaak een proces dat langere tijd beslaat. In de komende periode willen we deze visie een flinke stap verder brengen. Tot slot vinden we het belangrijk dat ons beleid actueel en toepasbaar is. Daarom zetten we in op de verdere implementatie van de Omgevingswet, die per 1 januari 2024 in werking treedt, maar ook op een aantal andere specifieke beleidsonderwerpen. Ruimtelijke plannen Markt 2.0 We willen dat de Markt een aantrekkelijke invulling krijgt. Hierin wordt voorzien door de uitbreiding van winkelruimte, parkeerruimte en de opwaardering van de kwaliteit van de openbare ruimte.

Veldwijk Deze ontwikkeling bestaat uit verschillende deelgebieden. Deelgebied A, C en D: willen we ontwikkelen tot een gebied waar het goed en fijn wonen is. Daarom wordt er door de ontwikkelaar een plan ontwikkeld voor de bouw van de woningen en de aanleg van het openbaar gebied. De gemeente begeleidt en toetst dit plan. Deelgebied B: Hier willen we mogelijk maken dat er een Zorgpark voor GGz-Centraal wordt gecreëerd met plek voor de huidige bewoners van het zorgpark én toekomstige bewoners. Voormalige Calluna-terrein en Balverszaal

4.154

4.089

4.227

4.178

22 De inzet voor beide locaties is dat er een gebied wordt gerealiseerd waarin verschillende nieuwe en bestaande functies (o.a. onderwijs, wonen) onderling goed op elkaar aansluiten. De oude sportaccommodatie wordt hierbij gesloopt. Bij de planvorming willen we aansluiting zoeken bij andere ontwikkelingen in Ermelo Zuid-West.

De Enk De al gestarte ontwikkeling gericht op het toekomstbestendiger maken van de bedrijvigheid in de Enk willen we voortzetten. Fase 1 is in uitvoering en fase 2 richt zich op het verplaatsen van de Hema en waar mogelijk het ontwikkelen van een supermarkt. Hart van Horst Voor dit gebied zetten we in op het realiseren van woningbouw aanvullend op het ontwikkelingsperspectief Horst en Telgt. Dit traject volgt uit de eerder opgestelde visie voor Horst en Telgt. (Her)ontwikkeling raadhuisplein Het project, waarbij we de panden aan het Raadhuisplein 8 en 10 en Stationsstraat 118 vervangen, willen we voortzetten. Daarbij blijft wonen de hoofdfunctie, maar worden in de plint ook aanvullende functies gerealiseerd. De Boskamer Voor dit gebied willen we de gronden en opstallen saneren, waar mogelijk in samenwerking met grondeigenaren. Hierbij is ook een beeld nodig van welke functies hier in de toekomst mogelijk zijn, zoals wonen en werken. Ruimtelijke visieontwikkeling Zoekzones grootschalige woningbouw We willen inzicht krijgen in locaties waar op termijn grootschalige woningbouw (meer dan 50 woningen) mogelijk is en daar een plan voor maken. Dit vanwege de langlopende doorlooptijden van ontwikkelingen.

Gebiedsvisie Buitengebied-Oost We zetten in op het realiseren van een gebiedsvisie voor het Buitengebied-Oost. Het proces en de inhoud van de gebiedsvisie heeft als doel het behoud en waar mogelijk het versterken van de leefbaarheid in Buitengebied-Oost. Om op deze wijze antwoord te geven op de ontwikkelingen in het gebied en hierop een visie te hebben voor en door het gebied. Gebiedsperspectief GEUS Voor de Veluwse enclave GEUS hebben de betrokken overheidspartijen (Barneveld, Ermelo, Nunspeet, Apeldoorn, waterschap) afgesproken gezamenlijk op te trekken bij de transitie van het landelijk gebied in de GEUS enclave en te komen tot een gedragen nieuw perspectief. De Veluwse enclave GEUS (Garderen, Elspeet, Uddel en Speuld) bevindt zich in en rondom Natura 2000 gebied. Er is sprake van intensieve veehouderij. De uitstoot van stikstof van deze intensieve landbouw heeft een negatief effect op de natuur en leefbaarheid in het gebied. Daarom willen we gezamenlijk tot een goed perspectief komen voor deze ondernemers en met elkaar nadenken over wat er moet gebeuren met de bestemming en invulling van de ruimte die mogelijk beschikbaar zou kunnen komen. Visie Zandkamp Ook voor het gebied de Zandkamp willen we een visie ontwikkelen. Deze ontwikkeling heeft een nauwe relatie met een onderzoek naar de toekomst van de gemeentewerf.

Specifieke beleidsonderwerpen Omgevingswet We zetten ons in om de Omgevingswet goed te implementeren. Daarbij maken we onderscheid tussen de korte termijn (wat kan en moet er voor de ingangsdatum gebeuren) en de (middel)lange termijn (waarvoor hebben we langer de tijd). De nieuwe Omgevingswet staat voor een goede balans tussen het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving. Ook biedt de Omgevingswet de mogelijkheid om met overzichtelijker regels de leefomgeving meer in samenhang in te richten. Het biedt daarnaast meer ruimte voor lokaal maatwerk en leidt tot een betere en op den duur snellere besluitvorming. Deze wet heeft impact voor inwoners en bedrijven, maar zeker ook op de gemeentelijke organisatie.

Erfgoed We zetten ons in om het lokale erfgoed te behouden en beleefbaar te maken. Dit op basis van de Beleidsnotitie Monumentenzorg die in 2022 is vastgesteld door de gemeenteraad. Nota Grondbeleid We willen de nota uitgangspunten grondbeleid actualiseren, zodat we een goed instrument in handen hebben om onze beleidsvoornemens te realiseren. Vitale Vakantieparken Regionaal willen we blijven samenwerken met tien andere gemeenten en de provincie in het programma Vitale Vakantieparken Veluwe. Revitalisering geven we vorm langs twee sporen: 1. Het ontwikkelspoor: recreatieondernemers waar mogelijk ruimte geven voor innovatie en groei 2. Het transformatie spoor: hierbij wordt bekeken of een transformatie naar andere functies wenselijk en mogelijk is De keuze voor een van beide sporen is onder meer afhankelijk van het recreatieve

23 toekomstperspectief, de ligging, eigendomssituatie en wens van de parkeigenaren. De gebiedsgerichte aanpak richt zich op de verschillende deelgebieden: cluster Horst, cluster Drieërweg, cluster Strokel & Tonsel en Buitengebied. Voor de parken in het buitengebied wordt maatwerk gehanteerd.

Wat gaan we daarvoor doen

Ruimtelijke plannen Markt 2.0 In 2023 wordt het definitieve ontwerp voltooid. Vervolgens worden de werkzaamheden gefaseerd uitgevoerd afhankelijk van parkeerdruk en de bouwactiviteiten van Borghese aan de zuidzijde van de Markt.

Veldwijk Deelgebied A: We gaan de plannen van de ontwikkelaar begeleiden, toetsen en faciliteren zodat er woningen kunnen worden gerealiseerd en een kwalitatief hoogwaardig openbaar gebied kan worden overgenomen. Deelgebied B: We hebben het ruimtelijk kader vastgesteld en de bouwplannen die door GGz of ontwikkelaars worden ingediend worden daaraan getoetst. Het openbaar gebied wordt door GGz-Centraal aangelegd en we zorgen ervoor dat het een goed en duurzaam aangelegd gebied wordt wat we op termijn kunnen overnemen. Deelgebied C en D: We gaan samen met de eigenaar van de grond, GGz Centraal, de voorbereidingen treffen voor de herontwikkeling van de deelgebieden C en D zodat ook voor die deelgebieden een plan kan worden ontwikkeld en gereed kan worden gemaakt voor de bouw van woningen en de aanleg van groen en wegen. Voormalige Calluna-terrein en Balverszaal Het in 2023 opgestelde Project Initiatie Document wordt uitgevoerd. De toekomstige mogelijkheden voor beide locaties worden in beeld gebracht en er wordt een haalbaarheidsanalyse uitgevoerd. Voor beide locaties ligt de focus op het verkennen van mogelijkheden voor woningbouw en eventuele aanvullende functies, zoals onderwijs. De Enk Zodra de anterieure overeenkomst met de initiatiefnemer is getekend, worden ruimtelijke procedures opgestart voor het verplaatsen van de Hema en de vestiging van een supermarkt.

Hart van Horst We werken aan het opstellen van een definitieve stedenbouwkundige uitwerking voor het gebied. Afhankelijk van de besluitvorming in de raad kan aansluitend een ontwikkelstrategie worden bepaald en een omgevingsplan worden opgesteld. (Her)Ontwikkeling Raadhuisplein Nadat er in het najaar van 2023 een tender is uitgezet, kunnen ontwikkelaars zich melden. De inschrijvingen worden getoetst aan de gestelde voorwaarden. Vervolgens wordt er een keuze gemaakt voor een ontwikkelaar, waarna de vervolgstappen tot een definitieve invulling worden gezet. Eén van deze stappen is het overdragen van de grond. De Boskamer Er wordt verder gewerkt aan de voorbereiding van de sanering. Het tempo van deze ontwikkeling is sterk afhankelijk van de uitkomsten van flora- en faunaonderzoeken. Op basis van de reeds beschikbare visie van het gebied wordt een omgevingsplan opgesteld. Ruimtelijke visieontwikkeling Zoekzones grootschalige woningbouw Op basis van de uitkomsten van het verdiepende onderzoek dat eind 2023 wordt gepresenteerd, stellen wij een vervolgproces voor. Op basis van de gekozen strategie worden er diverse onderzoeken en berekeningen gemaakt. Het uiteindelijke doel is om een ​onafhankelijk stedenbouwkundig ontwerp op te stellen voor een zone met grootschalige woningbouw met bijbehorend communicatie- en participatietraject.

Gebiedsvisie Buitengebied-Oost De buurtvereniging Speuld neemt het voortouw in de ontwikkeling van de gebiedsvisie. De gemeentelijke rol bestaat primair uit meedenken, het bewaken van de kaders, de link met GEUS en het provinciale programma landelijk gebied. Wij zorgen ook voor het aanvragen van de subsidie ​en voor de verantwoording daarvan. Hiernaast regelt de gemeente het aanleveren van relevant materiaal zoals beleidskaders en draagt ​zorg voor het besluitvormingsproces. Naar verwachting is de gebiedsvisie rond de zomer van 2024 klaar. Gebiedsperspectief GEUS In 2023 is er een startnotitie gemaakt en deze vormt samen met de intentieovereenkomst tussen de overheidspartijen de start voor de verkenningsfase. De verkenningsfase levert in 2024 een door het gebied gedragen ambitiedocument op. Het ambitiedocument bestaat uit een integrale visie en plan op hoofdlijnen, ontwikkelstrategie en samenwerkingsovereenkomst. Aansluitend aan het opstellen van het ambitiedocument kan gestart worden met de uitwerking en uitvoering van projecten en maatregelen binnen het GEUS gebied. Visie Zandkamp Zodra er duidelijkheid is over de toekomst van de Gemeentewerf kan de visieontwikkeling voor dit gebied worden opgestart.

24

Specifieke beleidsonderwerpen Omgevingswet Sinds dit jaar is bekend dat de Omgevingswet op 1 januari 2024 daadwerkelijk in werking treedt. De daadwerkelijke implementatie duurt echter verschillende jaren. In de eerste periode focussen wij op processen die in het eerste kwartaal van 2024 moeten plaatsvinden. Het gaat met name over de werkwijze voor het aanvragen van omgevingsvergunningen. Daarnaast en daarna komt de nadruk meer te liggen op de beleidsmatige aspecten, zoals het opstellen van omgevingsplannen, het vertalen van de bruidsschat, etc.

Nota Grondbeleid In 2024 wordt na een onderzoek naar de actuele grondprijzen de nota uitgangspunten grondbeleid geactualiseerd. De verschillende instrumenten van het grondbeleid worden gewogen. Er wordt een afweging gemaakt tussen facilitaire en actieve grondpolitiek en de daarbij behorende financiële doorrekeningen zijn gemaakt. Erfgoed Er wordt ingezet op het opnemen van monumenten in het omgevingsplan, het digitaliseren van erfgoed en het samenwerken met lokale en regionale organisaties en eigenaren van monumenten. Daarnaast gaan we de komende jaren met de betrokken eigenaren aan de slag met de planvorming voor de herbestemming en restauratie van meerdere (gemeentelijke) monumenten, onder andere op Veldwijk. Vitale vakantieparken​ We blijven de komende jaren binnen het regionale programma Vitale Vakantieparken Veluwe samenwerken met de betrokken gemeenten, de provincie en diverse andere partijen. Er wordt ingezet op: Horst: Het merendeel van de 14 recreatieparken binnen dit cluster heeft een woonbestemming gekregen. We blijven de parkeigenaren en VvE's waar nodig ondersteunen bij hun plannen en werken aan een plan voor aanpassing van de infrastructuur. Drieërweg: Binnen het cluster Drieërweg liggen voornamelijk vitale, aantrekkelijke recreatieparken. In dit gebied wordt ingezet op behoud en versterking van recreatie.

Strokel & Tonsel: Voor de parken in dit gebied willen we beleid ontwikkelen om een ​ transformatie naar wonen mogelijk te maken. Voor de parken in het zuidoostelijk deel aan de Haspel en Eendenparkweg, zetten we in op behoud van en terug bewegen naar recreatie. Buitengebied: We ontwikkelen beleid om een ​transformatie naar andere functies van een deel van deze parken mogelijk te maken. Wij ondersteunen de parkeigenaren de komende jaren bij hun plannen. Omgevingsplan Recreatieterreinen: We stellen een Omgevingsplan op voor alle recreatieterreinen dat meer ruimte en flexibiliteit geeft aan ondernemers en er tegelijkertijd voor zorgt dat andere waarden zoals natuur ook gerespecteerd blijven.

Wat mag het kosten

Rekening 2022 Saldo

Begroting 2023 (na wijzigingen) Lasten

Baten

Saldo

Begroting Begroting Begroting

Begroting 2024 Lasten

Baten

Saldo

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

PROGC Samen Wonen in Ermelo RO Ruimtelijke Ontwikkeling

967

1.797

-1.530

267

3.107

-634

(Bedragen x € 1.000,-) -/- = voordeel

Risico's

Financiële risico's De tien belangrijkste financiële risico's zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheer. Volstaan wordt met een verwijzing naar deze paragraaf.

Vastgesteld beleid

Beleid afweging woningbouw Omgevingsvisie Ermelo (2022) Verordening Toekomstigbestendige lening gemeente Ermelo Structuurvisie Landgoed Veldwijk en Hoge Riet Masterplan Oranjepark Visie Ontwikkelingsperspectief Horst en Telgt (2021) Functieveranderingsbeleid (2022)

Kwaliteit Openbare Ruimte

Wat willen we bereiken

Sport, spelen en bewegen Spelen, sporten, bewegen en ontmoeten zijn van onschatbare waarde. Een goed gebruik van de openbare ruimte maakt Ermelo levendig en vitaal. Het draagt bij aan de ontwikkeling van Ermelo als een gezonde en aantrekkelijke plek om te wonen. Speeltuinen en sportplekken zijn dé plekken

2.473

1.909

1.823

1.706

25 waar onze inwoners elkaar ontmoeten. Buiten spelen is niet alleen erg leuk, maar het draagt sterk bij aan de ontwikkeling van kinderen. Kinderen die buiten spelen ontwikkelen zich gezonder, slimmer en socialer. Spelen zien we als de opstap naar een leven met meer beweging! Om dit te borgen willen we sport en spel meer gaan verbinden door middel van programmering rondom de speelplekken. Deze inzet draagt bij aan de maatschappelijke opgaven zoals Ermelo deze heeft geformuleerd: Kansrijk opgroeien en Op weg naar samenredzaamheid. Openbaar groen De gemeente Ermelo beheert de groene voorzieningen in de openbare ruimte. Deze leveren een positieve bijdrage aan een groen Ermelo, zowel binnen als buiten de bebouwde kom. Bossen en heide De gemeente Ermelo heeft in totaal 600 hectare bos, 1.000 hectare heide en 160 hectare overige natuur in haar beheer. Het in bezit hebben van zo’n verscheidenheid aan bos- en natuurgebieden, brengt een verantwoordelijkheid met zich mee om deze gebieden zo optimaal en zo duurzaam mogelijk te beheren.

Bossen (Beheerplan Bosbeheer 2019-2029) Het hoofddoel van het bosbeheer in Ermelo is het kwalitatief en kwantitatief duurzaam in stand houden van het gehele bosareaal dat in bezit is van de gemeente. In het beheer wordt gestreefd naar een stabiel bos waarin de verschillende functies; natuur, recreatie, cultuurhistorie en houtoogst optimaal tot hun recht komen en voor toekomstige generaties geborgd zijn. E.e.a. is uitgewerkt in het beheerplan Bossen 2019-2023. Heide (Beheerplan heideterreinen 2023-2032) In de langetermijnvisie wordt geschetst dat de aanpak van het heidebeheer in Ermelo op basis van voortschrijdende inzichten verschillende fasen heeft doorlopen. Met de huidige kennis en inzichten zijn in de visie voor de komende 25 jaar de speerpunten in het beheer geformuleerd. Naast deze speerpunten worden de maatregelen voortgezet die in de afgelopen beheerperiode succesvol zijn gebleken. Aan de hand hiervan is een beheerplan opgesteld. Leemputten (Beheerplan Leemputten bij Staverden) Met de Leemputten bij Staverden als Europees beschermd natuurparel hebben we een prachtig en al jarenlang gekoesterd natuurgebied binnen onze gemeentegrenzen. Binnen onze provincie is het één​​ ​van de meest soortenrijke terreinen die vooral bekend staan om haar grote diversiteit aan voor Nederland zeldzame planten, vlinders, libellen en paddenstoelen.

Vanuit het provinciale beheerplan Natura 2000 Veluwe zijn beheerdoelstellingen aan het gebied gekoppeld, die wij uitvoeren. Qua habitattypen en doelsoorten gaat het om instandhouding of toename of verbetering van areaal, verspreiding en kwaliteit. Begraafplaats Behoud van de bijzondere en groene sfeer op de begraafplaats, door bij het beheer meer rekening te houden met de verschillen in ontwerp en sfeer in de verschillende delen van de begraafplaats. Het groen op de begraafplaats is ook onderdeel van de openbare ruimte waar ook biodiversiteit meer zichtbaar gemaakt kan worden. Tot aan 2050 voldoen de begraaf behoeften in Ermelo, door de begraafplaats uit te breiden met minimaal 1.125 graven. Op basis van grafuitgifte in het verleden, de sterfteprognose en de vrije capaciteit op de gemeentelijke begraafplaats Koningsvaren, is het noodzakelijk om ruimte te creëren voor minimaal 1.125 graven voor bepaalde tijd. Algemene graven en graven voor onbepaalde tijd zijn voldoende aanwezig. Sport spelen en bewegen Spelen, sporten, bewegen en ontmoeten zijn van onschatbare waarde. Een goed gebruik van de openbare ruimte maakt Ermelo levendig en vitaal. Het draagt bij aan de ontwikkeling van Ermelo als een gezonde en aantrekkelijke plek om te wonen. Speeltuinen en sportplekken zijn dé plekken waar onze inwoners elkaar ontmoeten.

Wat gaan we daarvoor doen

Sport, spelen en bewegen We houden het huidige speelaanbod veilig, schoon en op kwalitatief niveau. Dit jaar ontwikkelen wij, in samenspraak met de inwoners, een speelvisie waarin we koers bepalen voor de komende jaren omtrent het openbaar spelen in Ermelo. Hierbij wordt breder gekeken dan enkel speeltoestellen. We kijken naar een bredere functie van speelplekken waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Ook is er oog voor de ontmoetingsplekken voor jongeren. De vervanging en het onderhoud van de speeltoestellen in de openbare ruimte wordt gecontinueerd waardoor we de veiligheid kunnen garanderen en speelplekken aantrekkelijk houden. Openbaar groen De gemeente Ermelo beheert de groene voorzieningen op basis van de groenvisie. De groenvisie (2017) gaat in op de 6 waarden van het groen in Ermelo: 1. De identiteit van onze leefomgeving; 2. Het bevorderen van de gezondheid van onze inwoners en bezoekers; 3. Het behouden en versterken van biodiversiteit;

26 4. Het realiseren van een duurzame en klimaatbestendige gemeente; 5. Het bevorderen van een betrokken en leefbare samenleving; 6. Een gezonde lokale economie en de rol van groen daarin. We zetten in op het duurzaam beheren van de bomenstructuur en verbeteren van de kwaliteit van het bomenbestand. Met ons boombeheer voldoen we aan de wettelijke zorgplicht. Het beheer en onderhoud van het landschappelijk en stedelijk openbaar groen is vooral gericht op instandhouding. Vanaf 2018 wordt het stedelijk groen in het centrum op “A”-niveau onderhouden en het overige groen van Ermelo op "B"-niveau. De in 2023 bepaalde bezuiniging krijgt in 2024 invulling, hierbij kijken we kritisch naar de huidige en toekomstige inrichting en beeldkwaliteit. Gezocht wordt naar een eenvoudige en spaarzame groene inrichting, zodat het beheer daar waar mogelijk vereenvoudigd wordt. Bossen en heide Bos We voeren het beheerplan bossen uit. Binnen het bosbeheer wordt onderscheid gemaakt tussen twee hoofd bostypen, het dennen-, eiken-, beukenbos (ca. 200 hectare) en Droog bos met productie (ca. 500 hectare). Dit zijn de bostypen zoals deze zijn aangewezen in het natuurbeheerplan 2017 Gelderland. Binnen het dennen-, eiken-, beukenbos is natuur de hoofdfunctie. Houtoogst is in het overgrote deel van het bostype “droog bos met productie” de belangrijkste functie.

Duurzaam bosbeheer is beheren op, en voor, de lange termijn zonder de actuele (maatschappelijke) vraagstukken en uitdagingen uit het oog te verliezen. De uitgevoerde bosinventarisatie heeft aangetoond dat het wenselijk is om de komende beheerperiode met name in te zetten op bosverjonging. Om het bos gevarieerd naar soort en leeftijd te houden is een gefaseerde aanpak nodig. Onder andere met een SPUK-subsidie van de provincie krijgt de verjonging vorm.

Heide Uitvoering geven aan de beheersmaatregelen van het beheerplan heideterreinen. Per jaar is een set maatregelen bepaald. Balans zoeken natuur en recreatiedruk / toerisme Openhouden van het heidegebied Bevorderen biodiversiteit Tegengaan effecten verzuring, verbossing, droogte en hitte Leemputten In stand houden van de huidige hoge natuurwaarden en biodiversiteit; gebied is reservaat. Het gebied is te kwetsbaar om open te stellen. Continuïteit in het gevoerde reguliere beheer is het uitgangspunt. Dit betekent op basis van ontwikkelingen van vooral de vegetatie doorgaan met het kleinschalige en gefaseerd maaibeheer en plaggen. Begraafplaats Beheer De begraafplaats Koningsvaren wordt duurzaam beheerd aan de hand van de visie begraafplaats (2010-2025) en het beheerplan (2020-2024) op CROW beeldkwaliteit niveau A. Op de begraafplaats is een deel van de beplanting aan renovatie toe. In 2022 is gestart met het renoveren van diverse groenvakken. Dit wordt voortgezet. Bij het beheer en onderhoud is het belangrijk om voortdurend het afgesproken kwaliteitsniveau te bewaken en wanneer dit niet meer houdbaar is om tijdig renovatie en vervanging in gang te zetten, waarbij er meer aandacht is voor thema’s als identiteit, duurzaamheid en biodiversiteit.

Begraaf Capaciteit Om blijvend aan de begraaf behoefte te kunnen voldoen, moet er ruimte gecreëerd worden voor minimaal 1.125 graven. In 2023 en 2024 worden de plannen uitgewerkt, begroot en waar mogelijk al gerealiseerd.

Wat mag het kosten

Rekening 2022 Saldo

Begroting 2023 (na wijzigingen) Lasten

Baten

Saldo

Begroting Begroting Begroting

Begroting 2024 Lasten

Baten

Saldo

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

PROGC Samen Wonen in Ermelo KWALITEIT OR Kwaliteit Openbare Ruimte

3.017

3.623

-1.072

2.551

3.789

-872

(Bedragen x € 1.000,-) -/- = voordeel

Risico's

Financiële risico's De tien belangrijkste financiële risico's zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheer. Volstaan wordt met een verwijzing naar deze paragraaf.

Vastgesteld beleid

Landschapsontwikkelingsplan Ermelo - Putten 2011-2021 (2011)

2.917

2.595

2.435

2.433

27 Groenvisie (2018)

Wonen

Wat willen we bereiken

We hebben de ambitie in het Hybride-akkoord 2022-2026 vastgelegd om van 2020 tot en met 2030 minstens 1.000 woningen te realiseren. Dit hangt samen met het grote woningtekort in Nederland en specifiek in de gemeente Ermelo. Met de bouw van deze woningen kan onze jeugd beter ‘starten’ en ouderen en jonge gezinnen kunnen beter doorstromen naar passende koop- en huurwoningen. Voor de komende tijd ligt de focus vooral op het versnellen van de woningbouw. In het Hybride-akkoord 2022-2026 hebben we de volgende ambities opgenomen: De bouw van minstens 1.000 woningen tot 2030 waarvan de helft sociale woningbouw. Daarmee neemt het aantal woningen in Ermelo met 10% toe. De nieuwe woningen zijn bij voorkeur in of direct verbonden met de huidige bebouwde kom van Ermelo te realiseren. De nieuwe woningen zo veel mogelijk beschikbaar te laten komen voor Ermeloërs. De nieuwe woningen duurzaam te bouwen (zie onderdeel Duurzaamheid en milieu). Het vrijkomende terrein van Calluna te benutten als locatie voor tijdelijke woningbouw, totdat het bedrijventerrein van Kerkdennen uitgefaseerd is en een integraal plan gemaakt kan worden voor het hele ontwikkelgebied (zie onderdeel Ruimtelijke ontwikkeling). Sinds 2022 is het werkveld wonen sterk in ontwikkeling. In het voorjaar van 2022 is vanuit het Rijk de Nationale Woon- en Bouwagenda (NWBA) verschenen.

De NWBA heeft als hoofddoel om diverse bouw- en woonopgaven samen en in samenhang met andere belangen aan te pakken. Met de NWBA zorgt het Rijk voor meer regie op het gebied van woningbouw. De NWBA is vervolgens uitgewerkt in programma’s op het gebied van woningbouw, betaalbaarheid, huisvesting van doelgroepen, ouderen, leefbaarheid en duurzaamheid. De acties die vanuit het rijksbeleid worden ingezet sluiten voor een belangrijk deel aan bij de doelen die Ermelo op lokaal niveau voor ogen heeft. Wij zetten ons dan ook in om de voornaamste doelen die in het NWBA genoemd worden binnen de gemeente Ermelo, maar ook in regionaal verband te bereiken.

Wat gaan we daarvoor doen

Doorvertaling rijksbeleid Het Rijk acht meer regie vanuit de centrale overheid wenselijk. In het voorjaar van 2023 is het wetsvoorstel voor de Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting in consultatie gegaan. Het voorstel bevat wijzigingen in verschillende wetten, zoals de Omgevingswet, Woningwet, Huisvestingswet 2014 en Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. Van gemeenten wordt verwacht dat zij deze regelgeving gaan uitvoeren. Op het moment van schrijven is van een flink deel van de wijzigingen nog niet bekend hoe deze er uit komen te zien en wat de effecten zijn, ook vanwege de demissionaire status van het Kabinet. Wel is het de verwachting dat deze een flinke impact voor gemeenten gaan hebben. Woondeal Een belangrijk onderdeel van de Nationale Woon- en Bouwagenda is de woondeal. De eerste woondeal is op 8 maart 2023 ondertekend door de gemeente Ermelo, de provincie Gelderland en het Rijk. Deze woondeal is in regionaal verband (zeven Noordveluwse gemeenten) opgesteld en hierin is afgesproken dat de gemeente Ermelo tussen 2022 tot en met 2030 1.508 woningen realiseert. Aansluitend aan de ondertekening van de woondeal is gestart met een proces waarin de woondeal verder wordt verfijnd. Hierbij is o.a. aandacht voor het toevoegen van afspraken rondom flexwonen en wonen en zorg. De ondertekening van de ‘woondeal 2.0’ is gepland voor eind 2023.

Dit betekent dat 2024 vooral in het teken zal staan van het uitvoeren van de afspraken die in deze woondeal zijn gemaakt. Ook de monitoring en bijstelling van gemaakte afspraken vraagt de nodige inzet. Lokaal woonbeleid Ons lokale woonbeleid is vastgelegd in de Woonvisie Ermelo 2030: Exclusief wonen voor iedereen. Ook in 2024 werken we verder aan de uitvoeringsagenda die bij de Woonvisie is opgesteld. Het gaat om het uitvoeren van verschillende onderzoeken, het organiseren van de Ermelose Woondag en het uitvoeren van het beleidsafweging woningbouw en het beleid en de verordening sociale woningbouw.

Beleidsafweging woningbouw: Initiatiefnemers hebben de mogelijkheid om op een vast moment hun woningbouwplannen aan te melden bij de gemeente voor een afwegingsronde, die vanaf 2023 twee keer per jaar plaatsvindt. In 2024 wordt tijdens de afwegingsrondes vastgesteld aan welke woningbouwplannen de gemeente het komende jaar medewerking verleent en aan welke niet. Ook vindt in het najaar van 2024 de jaarlijkse evaluatie plaats van de puntentabel waaraan plannen worden getoetst. Op basis van deze evaluatie kan de puntentabel worden aangepast voor de rondes in 2025. Het belangrijkste onderdeel is het werken aan de uitvoering van projecten die in 2021, 2022, 2023 en 2024 prioriteit hebben gekregen. Beleid en verordening sociale woningbouw: In 2022 zijn de verordening en het beleid sociale

28 woningbouw geactualiseerd. Met de actualisatie is onder andere ingezet op het verhogen van het aandeel betaalbare koopwoningen in woningbouwplannen en het instandhouden van sociale huurwoningen. De verordening en het beleid sociale woningbouw worden uiterlijk in 2026 opnieuw geëvalueerd. In 2024 worden alle ingediende woningbouwplannen getoetst aan dit beleid. Op basis van het wetsvoorstel versterken regie Volkshuisvesting wordt Volkshuisvesting toegevoegd aan de doelen van de Omgevingswet. In de Omgevingsvisie wordt het woonbeleid op hoofdlijnen uitgezet, in samenhang daarmee wordt in het wetsvoorstel een verplicht volkshuisvesting programma voorgeschreven. Hierin concretiseren Rijk, provincie en gemeenten hun woonbeleid met een aantal verplichte volkshuisvestelijke onderdelen. Verwacht wordt dat dit Volkshuisvesting Programma in 2024 vorm moet krijgen. Een specifiek onderdeel in het lokale woonbeleid is de overdracht van het beheer van gemeentelijk woonwagencentrum De Patrijzenhof. We zorgen er voor dat het beheer op orde is door onder meer een oplossing te bieden voor achterstallig onderhoud en de huurovereenkomsten te actualiseren, waarna het gesprek met UWOON over de overdracht verder gevoerd kan worden.

Huisvestingsverordening De woningcorporaties in de regio Noord-Veluwe hebben al lange tijd een gezamenlijke huisvestingsverordening resulterend in een gezamenlijk woonruimte​verdeelsysteem, urgentieregeling en bezwarenregeling. De huidige huisvestingsverordening loopt in het voorjaar van 2024 af. Regionaal wordt er gewerkt aan een nieuwe verordening waarin actuele ontwikkelingen (mogelijke nieuwe wetgeving), de uitkomsten van de verschillende evaluaties en de verbeterpunten van de huidige verordening worden meegenomen. Prestatieafspraken woningcorporaties De Woningwet vereist dat er ieder jaar afspraken gemaakt worden tussen de gemeente, de woningcorporatie en de huurdersorganisaties. In de prestatieafspraken wordt een link gelegd met de afspraken uit de woondeal. In het najaar van 2023 zijn samen met UWOON en huurdersorganisatie De Groene Draad nieuwe prestatieafspraken opgesteld voor 2024 en 2025. In 2024 ligt de focus op het uitvoeren van de gemaakte afspraken. In 2024 zal er tevens een tussentijdse evaluatie plaatsvinden van de prestatieafspraken. Tijdelijke huisvesting In het najaar van 2022 zijn door de raad twee moties aangenomen die gericht zijn op tijdelijke huisvesting. De eerste richt zich op een onderzoek naar locaties voor tijdelijke jongerenhuisvesting; de tweede gaat over het tijdelijk bewonen van (recreatie)bijgebouwen.

Aan beide onderzoeken en de uitvoering hiervan wordt in 2024 gewerkt, gedeeltelijk in regionaal verband. Ook de afspraken uit de ‘woondeal 2.0’ over flexwonen worden in 2024 en verder uitgevoerd. Woonzorgvisie Vanuit het Rijksbeleid (programma Langer Thuis) geldt voor gemeenten de verplichting om een woonzorgvisie op te stellen. Momenteel is nog veel onduidelijkheid over de specifieke vereisten. Naar verwachting wordt in 2024 gestart met het opstellen van een woonzorgvisie. Bij het opstellen van de woonzorgvisie zoeken wij aansluiting bij reeds bestaande informatie en afspraken (woonvisie, regionaal woningmarktonderzoek) en initiatieven die in regionaal verband worden opgestart.

Wat mag het kosten

Rekening 2022 Saldo

Begroting 2023 (na wijzigingen) Lasten

Baten

Saldo

Begroting Begroting Begroting

Begroting 2024 Lasten

Baten

Saldo

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

PROGC Samen Wonen in Ermelo WONEN Wonen

1.241

1.693

-844

849

1.496

-861

(Bedragen x € 1.000,-) -/- = voordeel

Risico's

Financiële risico's De tien belangrijkste financiële risico's zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheer. Volstaan wordt met een verwijzing naar deze paragraaf.

Vastgesteld beleid

Woonvisie Ermelo 2030 (2021) Beleid + verordening sociale woningbouw (2022) Huisvestingsverordening (2020) Verordening Starterslening Ermelo (2021) Nota Grondbeleid (2022) Regionale woondeal (2022)

635

586

567

491

29

Duurzaamheid en Milieu

Wat willen we bereiken

Vanuit de landelijke overheid komt er in het werkveld Duurzaamheid veel op de gemeenten af dat lokaal vertaald moet worden. De landelijke doelstellingen zijn fors en alleen door samen te werken binnen het ruimtelijk gebied kunnen we de uitdagingen op het gebied van wonen, duurzaamheid, klimaat en stikstof slim combineren. Voor duurzaamheid en klimaat worden er wets- c.q. beleidswijzigingen verwacht die ingrijpend zijn. Ook voor het onderdeel milieu is er een aantal acties nodig gericht op de verbetering van riolering, afvalbeleid en sanering. Milieu Riolering en Waterzuivering We zetten in op goede riolering en waterzuivering waarbij gezondheidsrisico’s worden afgedekt en de kosten worden beperkt. Klimatologische veranderingen vragen om aanpassingen. De plannen met betrekking tot de openbare ruimte en infrastructuur worden hierop voorbereid en aangepast.

Afvalbeleid De lange termijn ambitie van Ermelo is om over te gaan naar een circulaire economie in 2050 (d.w.z. een economie zonder afval). De focus om deze ambitie te halen ligt op betere bronscheiding (o.a. GFT(e) afval, textiel en oud papier) en op meer nascheiding van het restafval. Het afvalbeleid maakt deel uit van de opvolger van het programma Duurzaamheid. Sanering stortplaats Zanderij De voormalige stortplaats aan de Zanderij willen we opnieuw inrichten. Daarbij worden de gezondheidsrisico's weggenomen en het gebied mogelijk weer (deels) toegankelijk gemaakt voor publiek. Duurzaamheid Windpark Horst en Telgt Het windpark Horst en Telgt gaat elektriciteit produceren voor huishoudens en bedrijven in Ermelo. Het doel is om tot de uitvoering van de wettelijke taak uit de klimaatwet, 49% CO2reductie in 2030, te komen.

Toekomstbestendig Veldzicht Met Toekomstbestendig Veldzicht willen we in samenwerking met ondernemers, Rabobank en Liander komen tot een toekomstbestendig bedrijventerrein. Hierbij wordt ingezet op de energietransitie, tenderend naar elektriciteit neutraliteit in 2030 en circulariteit en klimaatbestendigheid in 2040. Visie Duurzaamheid en uitvoeringsplan duurzaamheid & klimaatadaptatie We willen een visie opstellen met daarin de duurzaamheidsambities en -doelstellingen voor de middellange (2030) en lange termijn (2050) met daaraan gekoppeld een uitvoeringsprogramma Duurzaamheid en Klimaatadaptatie met een looptijd van 4 jaar. CO2 bewust handelen Tot 2023 was gemeente Ermelo gecertificeerd voor de CO2-prestatieladder. De CO2prestatieladder stimuleert bedrijven/overheden CO2-bewust te handelen en uitstoot te verlagen. We overwegen of we deze certificering voort moeten zetten. Duurzaamheidsloket We willen dat bewoners in de regio met al hun vragen op het vlak van de verduurzaming van de eigen woning en tuin terecht kunnen bij het “Duurzaamheidsloket Noord-Veluwe”. Regionale energiestrategie (RES) In regionaal verband willen we verder werken aan onze energiestrategie. Nederland is opgedeeld in 30 RES-regio's. Elke regio moet een RES maken waar staat hoe de regio en daarmee ook gemeente Ermelo een bijdrage wil leveren aan het Klimaatakkoord.

We werken regionaal verder aan de actualisatie en implementatie van de RES. Wijk van de Toekomst De wijk van de toekomst is de eerste Ermelose wijk waar sinds enkele jaren op wijkniveau gewerkt wordt aan een aardgasvrije toekomst. Deze transitie willen we voortzetten. Doel is om uiterlijk in 2027 alle huurwoningen te hebben voorzien van een hybride warmtepomp en particuliere eigenaren gedurende de looptijd zo veel als mogelijk stappen te laten zetten richting een aardgasvrije woning. Transitievisie Warmte In de transitievisie warmte staat aangegeven in welke wijken voor 2030 een start wordt gemaakt met het zetten van stappen richting aardgasvrij. Op basis van deze visie willen we inzetten op het isoleren van woningen, zodat er met name de woningen met slechte energielabels worden aangepakt. Lokaal Hitteplan We zetten in op het beschikbaar hebben van een lokaal hitteplan. Dit communicatieplan zorgt ervoor dat bij afkondiging van het Nationaal Hitteplan kwetsbare groepen ook via de gemeente het signaal krijgen om maatregelen te nemen, zodat gezondheidsproblemen worden voorkomen of zo veel als mogelijk worden beperkt.

30

Leningen Toekomstbestendig wonen We continueren de beschikbaarheid van leningen voor Ermelose bewoners om hun woning te verduurzamen en toekomstbestendig te maken. Sinds enkele jaren is dit mogelijk via de Stichting Volkshuisvesting Nederland (SVn). Het gaat om een revolverend fonds met een laag rentepercentage. Stimuleringsleningen We continueren de beschikbaarheid van leningen voor Ermelose verenigingen en stichtingen zonder winstoogmerk om hun pand te verduurzamen. Ook dit verloopt via de SVn. Het gaat om een revolverend fonds met een laag rentepercentage. Afweegkader energieopwek We zetten in op het beschikbaar hebben van een afweegkader voor energie opwek en -opslag opgesteld. Voor inwoners en andere initiatiefnemers moet het duidelijk zijn welke energieopweken -opslaginitiatieven kansrijk zijn en welke niet.

Wat gaan we daarvoor doen

Milieu Riolering en Waterzuivering Het beleid op het gebied van riolering en waterzuivering wordt geactualiseerd, waarbij wordt ingezet op risicogestuurd rioolbeheer. Te denken valt aan het programma water en riolering, uitvoeringsprogramma wateroverlast, kostendekkingsplan en het Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW).

Afvalbeleid Er worden verschillende campagnes uitgevoerd om de hoeveelheid huishoudelijk afval te verminderen en meer te scheiden. Het gaat om de campagne ‘Jouw afval heeft toekomst’ gericht op recycling, een campagne gericht op het scheiden van groenafval en een campagne om de hoeveelheid textiel en (kapotte) kleding in het restafval te verminderen. Sanering stortplaats Zanderij In 2023 zijn er verschillende inrichtingsvarianten uitgewerkt en er heeft een informatiebijeenkomst voor belanghebbende plaatsgevonden. Op basis hiervan wordt de raad gevraagd een keuze te maken uit de varianten waarna een saneringsplan wordt uitgewerkt. Met dit plan wordt een aanbesteding gedaan voor de uitvoering van het project, dat naar verwachting in 2024 wordt uitgevoerd. Duurzaamheid Windpark Horst en Telgt Op verzoek van de gemeenten Putten en Ermelo voert provincie Gelderland het bevoegd gezag voor de ontwikkeling van het windpark Horst en Telgt. In de formele planuitwerking wordt toegewerkt naar een ontwerp Provinciaal Inpassingsplan (PIP), inclusief lokale normen en de benodigde vergunningen. Het voorontwerp- inpassingsplan wordt rond eind 2023 verwacht. Na de formele consultatie worden het PIP en de lokale normen ter besluitvorming voorgelegd aan Provinciale Staten (1-2e kwartaal 2024).

Toekomstbestendig Veldzicht Na zowel technische, juridische als organisatorische onderzoeken wordt in 2023 verder bepaald hoe er een Energie BV/coöperatie Veldzicht kan worden opgericht. Hiervoor is een samenwerkingsovereenkomst ondertekend door een aantal bedrijven op Veldzicht. Na ondertekening wordt er toegewerkt naar Veldzicht Energie BV/coöperatie, dat in 2024 een vervolg krijgt. Visie Duurzaamheid en klimaatadaptatie In 2023 worden de raadsvisie duurzaamheid en het uitvoeringsprogramma Duurzaamheid en Klimaatadaptatie voor de periode 2024-2028 opgesteld. Deze uitvoeringsprogramma’s vormen de basis voor de werkzaamheden op het gebied van duurzaamheid in 2024 en verder. CO2 prestatieladder Vanuit kostenoverweging is er in 2023 voor gekozen om het certificaat CO2-prestatielader te laten verlopen. Er vindt een evaluatie plaats om te bezien of gemeente Ermelo dit in de toekomst wil doorzetten. Regionaal duurzaamheidsloket Noord Veluwe Sinds 2023 wordt er op grond van een aanbesteding gewerkt met een nieuwe partij voor het duurzaamheidsloket. Er zullen verdiepende afspraken worden gemaakt met de nieuwe partij, zodat de dienstverlening voor bewoners zo soepel mogelijk kan worden voortgezet en in 2024 zo optimaal mogelijk kan functioneren. RES De plannen uit de RES 1.0 worden verder uitgewerkt naar concrete lokale energieprojecten, zoals bijvoorbeeld het windpark Horst en Telgt.

Daarnaast krijgt de energieinfrastructuur onder druk van de netcongestie steeds meer aandacht. Er wordt toegewerkt naar de RES herijking 2.0. Wijk van de Toekomst Om de doelen te bereiken worden diverse activerende bijeenkomsten in de wijk georganiseerd over isoleren, warmtepompen en ventilatie. Daarnaast worden bewoners met elkaar in contact gebracht om bij elkaar te kijken en successen te delen. De woningcorporatie is een kennispartner

31 en deelt met particulieren en huurders hun plan van aanpak voor het energiezuinig maken van woningen en de installatie van een hybride warmtepomp.

Transitievisie warmte In 2024 wordt gestart met het lokale isolatieprogramma. Hierin worden woningen met energielabels D- en lager aangepakt. Woningeigenaren kunnen middels hiervoor beschikbare Rijksmiddelen extra subsidie en ondersteuning krijgen om de energievraag van de woning te verlagen. Lokaal Hitteplan Als eerste worden de lokale stakeholders in beeld gebracht. Op basis van deze informatie wordt bepaald hoe het vervolgproces eruit komt te zien. Lening toekomstbestendig wonen In 2024 en verder wordt het verstrekken van leningen aan bewoners voor het verduurzamen en toekomstbestendig maken van de particuliere woningvoorraad gecontinueerd. Stimuleringsleningen In 2024 en verder wordt het verstrekken van leningen aan verenigingen en stichtingen zonder winstoogmerk ten behoeve van het verduurzamen van hun onroerend goed gecontinueerd. In 2024 wordt bekeken of aanpassing van de verordening noodzakelijk is, vanwege signalen van de SVn dat dit op termijn nodig is. Afweegkader energieopwek Er wordt een afweegkader grootschalige en kleinschalige duurzame energie opwek en-opslag opgesteld.

Wat mag het kosten

Rekening 2022

Begroting 2023 (na wijzigingen)

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Begroting Begroting Begroting

Begroting 2024 Lasten

Baten

Saldo

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

PROGC Samen Wonen in Ermelo DZH&MILIEU Duurzaamheid en Milieu

987

10.950

-9.321

1.629

9.564

-7.784

1.780

1.656

(Bedragen x € 1.000,-) -/- = voordeel

Risico's

Financiële risico's De tien belangrijkste financiële risico's zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheer. Volstaan wordt met een verwijzing naar deze paragraaf.

Vastgesteld beleid

n.v.t.

Programma Samen Wonen: Indicatoren

Indicator

Eenheid

Periode

Ermelo

Aantal inwoners

Aantallen

2023

27.494

Nederland Bron

Nieuw gebouwde woningen

per 1.000 woningen

2022

7,9

9,3 Basisregistraties adressen en gebouwen - bewerking ABF Research

Omvang huishoudelijk restafval

kg per inwoner

2021

160

169 CBS statistiek Huishoudelijk afval

Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit Demografische druk

%

2021

14,5

33,2 berekening

%

2023

82,8

70,3 CBS - Bevolkingsstatistiek

CBS - Bevolkingsstatistiek

bron: waarstaatjegemeente.nl (31 juli 2023)

Welke Verbonden Partijen zijn betrokken bij Programma Samen Wonen

Bij de uitvoering van het programma Samen Wonen in Ermelo zijn de volgende verbonden partijen betrokken: Afvalsturing Friesland N.V.

Programma Samen Ondernemen in Ermelo Algemeen

Dit programma bestaat uit de navolgende 3 subprogramma's: 1. Economie 2. Toerisme en Recreatie

1.637

1.563

32 3. Bedrijvigheid

Economie

Wat willen we bereiken

1. ​We willen de Ermelose ruimtelijk-economische ambitie - aanleg van een Ecopark langs de A28 – realiseren. 2. Het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) wordt gaandeweg 2023 ontwikkeld i.s.m. de provincie en de gemeenten Harderwijk en Putten. De A28-ambitie (zie bovenstaand), de ruimtelijke vervangingsvraag gegeven, de transformatie van bedrijventerrein Kerkdennen naar wonen en de opname van Tonselse Veld in dat RPW vormen de kern van de Ermelose insteek in dat ontwikkelproces.

Wat gaan we daarvoor doen

1. In 2023 is inzicht verkregen in het proces en de aanpak van het ontwikkelen van een nieuw bedrijventerrein langs de A28. Er is gewerkt aan een gedeeld beeld van de stappen die gezet moeten worden en het tijdpad dat daarbij hoort, welke opties er bestaan in de ontwikkeling en aanpak en op welke onderdelen er keuzes moeten worden gemaakt. De ruimtelijk-economische ambitie van een nieuw bedrijventerrein langs de A28 wordt vanaf 2024 daadwerkelijk gerealiseerd, afhankelijk van de uitkomst van het regionale traject - met Ermelo in de trekkersrol - dat een nieuw Regionaal Programma Werklocaties (RPW) oplevert. 2. Ermelo heeft de trekkersrol in de ontwikkeling van het komende RPW. Dit RPW komt tot stand in opdracht van de provincie, met vaststelling in Gedeputeerde Staten (2024). Ermelo zal in dat ontwikkelproces de eigen ambities en ontwikkelingen nadrukkelijk agenderen.

Wat mag het kosten

Rekening 2022 Saldo

Begroting 2023 (na wijzigingen) Lasten

Baten

Saldo

Begroting Begroting Begroting

Begroting 2024 Lasten

Baten

Saldo

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

PROGD Samen Ondernemen in Ermelo ECONOMIE Economie

218

436

-39

397

402

-22

(Bedragen x € 1.000,-) -/- = voordeel

Risico's

Financiële risico's De tien belangrijkste financiële risico's zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheer. Volstaan wordt met een verwijzing naar deze paragraaf.

Vastgesteld beleid

N.v.t.

Toerisme en Recreatie

Wat willen we bereiken

Lokaal De sector toerisme en recreatie is van maatschappelijke waarde voor de gemeente Ermelo. Het draagt bij aan de lokale economie en de leefbaarheid en leefomgeving, kortom aan de welvaart en het welzijn van inwoners (recreanten in eigen omgeving), ondernemers en bezoekers. ‘Ontspannen verblijven en recreëren’ voor inwoners (recreanten in eigen omgeving) en bezoekers is daarom als één van de zes peilers opgenomen in de omgevingsvisie. In het Hybride-akkoord 2022-2026 is de volgende ambitie opgenomen: We ontwikkelen samen met de toeristische sector een nieuwe visie voor Toerisme en Recreatie. We hebben de ambitie de waarde van toerisme en recreatie te blijven borgen en benutten. Tegelijkertijd willen we de balans tussen de vrijetijdseconomie en de leefomgeving bewaken. De omgevingsvisie, het thema ‘Ontspannen verblijven en recreëren’, is het vertrekpunt en de basis om samen met belanghebbenden tot een nieuwe visie toerisme en recreatie en bijhorende projectagenda. Daarnaast is de omgevingsvisie leidend voor ontwikkelingen in de toekomst. Kernpunten thema ‘Ontspannen verblijven en recreëren’ als opgenomen in de omgevingsvisie: Ermelo heeft recreanten veel te bieden Versterken, verbreden, verlengen Veluwe op 1 Recreatie en toerisme dragen bij aan welvaart en welzijn Via zonering beschermen van waarden Goede verbindingen en aantrekkelijke routes

380

370

378

370

33 Aantrekkelijke, vitale vakantieparken Strand Horst: regionale recreatieve trekpleister Iedereen in Ermelo cultuur laten ervaren Regionaal Daarnaast is Ermelo gastheergemeente voor de regionale beleidstaak op het gebied van toerisme en recreatie. De aan deze samenwerking deelnemende gemeenten zijn Elburg, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Nunspeet, Oldebroek en Putten. Door onderlinge afstemming wordt er onder meer voor gezorgd dat het toeristisch product in de verschillende gemeenten op elkaar aansluit, elkaar aanvult en elkaar versterkt. Toeristen en recreanten ondernemen immers activiteiten in de hele regio, en blijven niet binnen de grenzen van één gemeente. Zo wordt er gewerkt aan het verder versterken van de regio en het bieden van een optimale beleving aan toeristen en recreanten. Dit gebeurt specifiek op de thema’s van bezoekersmanagement, kwalitatief en hoogwaardig aanbod (versterken i.p.v. vergroten) en samen de krachten bundelen (lokaal/ regionaal).

Wat gaan we daarvoor doen

Lokaal: Samen met belanghebbenden starten we in september 2023 met het traject om tot een nieuwe visie toerisme en recreatie en bijhorende projectagenda te komen. Dit geeft concrete handvatten om de bovengenoemde kernpunten ‘Ontspannen verblijven en recreëren' uit de omgevingsvisie te implementeren. Naar verwachting gaat dit in april-mei 2024 ter besluitvorming naar de raad. Ondertussen werken we aan goede verbindingen en aantrekkelijke routes door uitvoering van het project Regiodeal Veluwe Versterking Duurzame Mobiliteit en het uitrollen van een Veluwestijl routenetwerk met aantrekkelijke recreatieve routes voor wandelaars, fietsers, ruiters en mountainbikers. Daarnaast wordt een subsidiemogelijkheid verkend om in te zetten op goede verbindingen en aantrekkelijke routes en de ontwikkeling van Strand Horst als regionale recreatieve trekpleister. Zo verzilveren we kansen om grotere investeringen te doen in de kwaliteit van toerisme en recreatie en de openbare ruimte in onze gemeente. Regionaal: We werken regionaal elk jaar met een jaarplan, waarin de doelen, ambities, concrete projecten en activiteiten voor dat jaar staan beschreven. Daarnaast vertegenwoordigt Ermelo de NoordVeluwe in het Veluwe brede samenwerkingsverband Veluwe op 1. De Veluwe brede samenwerking geeft uitvoering aan de VeluweAgenda 2023 en het Noord-Veluwe jaarplan is hierop afgestemd.

Concrete activiteiten en projecten van de komende tijd zijn: Project Icoon Jaar Hanze 2023, Project Joodse Geschiedenis op de Noordelijke Veluwe, Onderzoek doen naar een bestemmingsmanagementvisie voor de Veluwse Kust, Verder ontwikkelen van de Veluwse ontvangstlocaties, Het verder uitrollen van de de Veluwse Routenetwerken, De uitvoeringsagenda van de Veluwse Belevingsgebieden.

Wat mag het kosten

Rekening 2022 Saldo

Begroting 2023 (na wijzigingen) Lasten

Baten

Saldo

Begroting Begroting Begroting

Begroting 2024 Lasten

Baten

Saldo

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

PROGD Samen Ondernemen in Ermelo T&R Toerisme en Recreatie

381

714

-105

609

869

-111

(Bedragen x € 1.000,-) -/- = voordeel

Risico's

Financiële risico's De tien belangrijkste financiële risico's zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheer. Volstaan wordt met een verwijzing naar deze paragraaf.

Vastgesteld beleid

Vitale Vakantieparken: Toekomstvisie op de verblijfsrecreatie Omgevingsvisie recreatiecluster Horst Toeristisch Profiel en Ambitie 2022 - 2023 van de Noord Veluwe Jaarplan 2023 regionale beleidstaak toerisme en recreatie Noord Veluwe Veluwe Agenda 2030

Bedrijvigheid

Wat willen we bereiken

Bedrijventerrein A28 ​We zetten in op het realiseren van een nieuw bedrijventerrein langs de A28. Dit bedrijventerrein

758

453

409

400

34 is bedoeld voor bedrijven op Kerkdennen, Veldzicht en verspreid liggende bedrijven die zich niet kunnen ontwikkelen. Het nieuwe bedrijventerrein moet de verduurzaming van bedrijven mogelijk maken, energieneutraal zijn en optimaal worden ingepast in de omgeving. Regionaal programma werken Het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) wordt gaandeweg 2023 ontwikkeld i.s.m. de provincie en de gemeenten Harderwijk en Putten en zal normaliter in het eerste kwartaal van 2024 geaccordeerd moeten worden door de provincie. De A28-ambitie, de ruimtelijke vervangingsvraag gegeven de transformatie van bedrijventerrein Kerkdennen naar wonen en de opname van Tonselse Veld in dat RPW vormen de kern van de Ermelose insteek in dat ontwikkelproces. De Ermelose ruimtelijk-economische ambitie zal ook een vertaalslag vinden in de uitwerking van de economische paragraaf van de EHZ Gebiedsagenda en te ontwikkelen lokaal economisch beleid.

Wat gaan we daarvoor doen

Bedrijventerrein A28 In 2023 is samen met een adviesbureau gestart met een traject waarbij inzicht wordt verkregen in het proces en de aanpak van het ontwikkelen van een nieuw bedrijventerrein. Er is gewerkt aan een gedeeld beeld van de stappen die gezet moeten worden en het tijdpad dat daarbij hoort, welke opties er bestaan in de ontwikkeling en aanpak en op welke onderdelen er keuzes moeten worden gemaakt. Nadat het verkenningsrapport in het najaar van 2023 is opgeleverd, kunnen de vervolgstappen worden gezet richting verdere realisatie. Regionaal programma werken Parallel aan dat ontwikkeltraject loopt, conform de huidige planning, de ontwikkeling van het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) in samenwerking met Harderwijk en Putten. Ermelo heeft de trekkersrol in de ontwikkeling van het komende RPW. Dit RPW komt tot stand in opdracht van de provincie, met vaststelling in Gedeputeerde Staten (2024). Ermelo zal in dat ontwikkelproces de eigen ambities en ontwikkelingen nadrukkelijk agenderen. Voor de realisatie van de Ermelose ruimtelijk-economische ambitie is opname van die ambitie in het komende RPW vereist.

Normaliter zal de Ermelose ambitie dus een eigen ontwikkeltraject kennen, noodzakelijkerwijs in het RPW worden opgenomen, en ook op enigerlei wijze een plaats krijgen in de uitrol van de economische paragraaf van de EHZ Gebiedsagenda en in te ontwikkelen lokaal economisch beleid. Die laatste trajecten zullen resp. op regionaal- en lokaal worden opgepakt.

Wat mag het kosten

Rekening 2022 Saldo

Begroting 2023 (na wijzigingen) Lasten

Baten

Begroting Begroting Begroting

Begroting 2024

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

PROGD Samen Ondernemen in Ermelo BEDR HEID Bedrijvigheid

153

384

0

384

295

0

295

222

(Bedragen x € 1.000,-) -/- = voordeel

Risico's

Financiële risico's De tien belangrijkste financiële risico's zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheer.

Vastgesteld beleid

N.v.t.

Programma Samen Ondernemen: Indicatoren

Indicator

Eenheid

Banen

per 1.000 inwoners van 15-64 jaar %

2022 2022

73,6

825,4 CBS Bevolkingsstatistiek / LISA bewerking ABF Research 72,2 CBS - Arbeidsdeelname

per 1.000 inw.15 t/m 64jr %

2022

166,1

174,1 LISA

2022

56

Netto arbeidsparticipatie Vestigingen (van bedrijven) Functiemenging

Periode

Ermelo Nederland Bron 877,7

53,8 CBS BAG/LISA - bewerking ABF Research

bron: waarstaatjegemeente.nl (31 juli 2023)

Welke Verbonden Partijen zijn betrokken bij Programma Samen Ondernemen

Bij de uitvoering van het programma Samen Ondernemen in Ermelo zijn de volgende verbonden partijen betrokken: Leisurelands Ontwikkelmaatschappij Vitale Vakantieparken B.V.

222

222

35 Coöperatie Gastvrije Randmeren

Beleidsbegroting: Paragrafen De opname van de paragrafen in de begroting en de rekening is wettelijk geregeld in het BBV 2004. Doel van de paragrafen is dat onderwerpen die versnipperd in de begroting of rekening staan worden gebundeld in één overzicht, waardoor de raad voldoende inzicht krijgt. De paragrafen geven feitelijk een dwarsdoorsnede van de begroting of rekening. Ook de inhoud (opzet) van de diverse paragrafen is op hoofdlijnen geregeld in het BBV 2004 (herzien in 2016). Ermelo heeft er voor gekozen om uitsluitend de wettelijk voorgeschreven paragrafen op te nemen in de begroting. In dit hoofdstuk zijn opgenomen de paragrafen: Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid Wet Open Overheid