Meerjarenbegroting 2024-2027 gemeente Ermelo Boekwerk

1

Besluit

Raadsbesluit

onze ref.​ ​casenr.

Aanbiedingsbrief Aan de leden van de raad van de gemeente Ermelo Datum: 12 september 2023 Onderwerp: Meerjarenbegroting 2024​-2027 gemeente Ermelo. Geachte leden, Hierbij bieden wij u ter vaststelling de Meerjarenbegroting 2024-2027 Ermelo aan. Gemeenten dienen conform de Gemeentewet uiterlijk 15 november voor aanvang van het begrotingsjaar een meerjarenbegroting vast te stellen én aan de provincie als financieel toezichthouder aan te bieden. Daarbij kijkt de toezichthouder of de begroting (2024) structureel en reëel sluitend is en wordt bepaald onder welk toezichtregime de gemeente gaat vallen. Met de aanbieding van deze Meerjarenbegroting 2024-2027 voldoet Ermelo aan bovenstaande eisen. Deze meerjarenbegroting verwoordt niet alleen de financiële positie van Ermelo, maar ook de beleidsvoornemens en uitvoeringsacties in het jaar 2024. Met de vaststelling van deze meerjarenbegroting geeft de raad opdracht aan het college van b&w om tot uitvoering over te gaan. In het kader van het budgetrecht van de raad autoriseert de raad de benodigde budgetten (op subprogrammaniveau), de investeringskredieten en de reserves / voorzieningen. Hierdoor kan het college van b&w verplichtingen aangaan en betalingen doen teneinde het voorgenomen beleid concreet uit te voeren. In vergelijking tot de Kadernota 2024 is dit boekwerk Meerjarenbegroting 2024-2027 anders opgebouwd.

Het bestaat uit de volgende hoofdstukken: 1. Algemeen gedeelte, bestaande uit: Raadsbesluit / Aanbiedingsbrief / Voorwoord wethouder van Financiën / Samenvatting Wat gaan we doen in 2024 / Begroting 2024 in het kort (de cijfers). 2. Beleidsbegroting, bestaande uit de (sub)programma’s en de paragrafen. 3. Financiële begroting, bestaande uit de budgettaire uitkomst en de financiële positie. Het algemeen gedeelte is met name bedoeld om snel inzicht te kunnen krijgen in deze Meerjarenbegroting 2024-2027. De meer gedetailleerdere informatie is vervolgens verwoord in de beleidsbegroting en in de financiële begroting. Wij stellen voor de Meerjarenbegroting 2024-2027 vast te stellen door: 1. Akkoord te gaan met de budgettaire uitkomst en inhoud van deze Meerjarenbegroting 20242027. 2. De budgettaire uitkomst van de Meerjarenbegroting 2024-2027 vast te stellen. 3. De nog niet vrij gegeven kredieten middels een afzonderlijke besluitvorming door de raad beschikbaar te stellen. Het begrotingsboekwerk is beschikbaar via internet: www.ermelo.nl/gemeentebestuur/financiën. In gedrukte vorm wordt het boekwerk niet meer verspreid. Daarnaast is ook dit jaar weer de Infographic van de Begroting 2024 beschikbaar.

Wij stellen deze Meerjarenbegroting 2024-2027 in handen van de agendacommissie van de raad en stellen voor om de behandeling te laten plaatsvinden op 4 oktober 2023 (beeldvormend), 25 oktober 2023 (oordeelsvormend) en op 8 november 2023 besluitvormend. Het college van burgemeester en wethouders van Ermelo, A.M. Weststrate, secretaris,

P.J.T. van Daalen, burgemeester,

2

3

Voorwoord Wethouder van Financiën Met een enigszins dubbel gevoel wordt u de Meerjarenbegroting 2024-2027 aangeboden. Een dubbel gevoel omdat ik er enerzijds trots op ben dat met deze begroting, waarin ook de vele beleidsvoornemens voor het jaar 2024 zijn verwoord, weer een goede stap voorwaarts is gezet naar een gezonde financiële positie van Ermelo en een verbeterde Planning & Control cyclus. Anderzijds echter geldt dat we worden geconfronteerd met toenemende onzekerheden ten gevolge van de oorlog in Oekraïne en – dichter bij huis – de val van het Nederlandse Kabinet en de voortdurende onduidelijkheid over een aantal belangrijke onderwerpen die ons hindert in het schetsen van een transparant (financieel) beeld voor de komende jaren. En welke gevolgen hebben al deze onzekerheden op de door gemeenten uit te voeren taken? En welke taken komen daar verder nog bij? Wat brengen de huidige hoge inflatiecijfers met zich mee en hoe ontwikkelen die zich verder? Welke invloeden hebben de voortdurende crises rond opvang asielzoekers, woningbouw, energie & duurzaamheid, stikstof, etc. etc. op regionaal/plaatselijk niveau? Zeker nu, door de val van het Kabinet, beleidsontwikkeling vanuit Den Haag tot stilstand dreigt te komen. Al deze onderwerpen (en andere...) brengen natuurlijk ook financiële onzekerheden voor Ermelo en de voorliggende meerjarenbegroting met zich mee.

Dat maakt onze opgave voor het uitvoeren van de in het Hybride-akkoord 2022-2026 en bijbehorende Collegeprogramma 20222026 neergelegde ambities extra uitdagend. Maar dit college is vast van plan om, ondanks alle onzekerheden, deze ambities zo goed als mogelijk in te vullen. Zorgzaam, Spaarzaam en Duurzaam blijven daarbij het uitgangspunt! Financieel perspectief Een ogenschijnlijke tegenstelling tot de in het Hybride-akkoord 2022-2026 neergelegde ambitie van een sluitende begroting lijkt de negatieve financiële uitkomst van de jaarschijven 2026 en 2027 in deze meerjarenbegroting. Echter, de voortdurende onduidelijkheid over het financiële beleid vanuit Den Haag richting de gemeenten (onder andere, maar niet uitsluitend, over de uitkeringen vanuit het Gemeentefonds waarvoor wij – als bekend – een lobby richting Den Haag hebben gestart), heeft het college doen besluiten om vooralsnog geen verdere bezuinigingen in gang te zetten. Dit uitgangspunt wordt ook door de VNG onderschreven die de (zeer uitzonderlijke!) oproep aan alle gemeenten in Nederland heeft gedaan om de meerjarenbegroting voor deze jaren niet, met bijvoorbeeld voorstellen voor schier onmogelijk te realiseren bezuinigingen, sluitend te maken. En om daarmee dus heel helder aan de landelijke overheid te laten weten dat gemeenten duidelijkheid nodig hebben om hun eigen beleid te kunnen bepalen en uitvoeren.

Zodra meer bekend wordt over ons toekomstig financieel perspectief (met name voor de jaren 2026 en 2027) zal het college nadere voorstellen ontwikkelen om de gemeentelijke begroting meerjarig sluitend te krijgen. Daarvoor is dus als eerste duidelijkheid van de landelijke overheid nodig. Daarnaast zullen onze taakstellende ombuigingsvoorstellen, zoals die bij de behandeling van de Kadernota 2024 zijn besproken, verder worden ingevuld. Het doel is en blijft daarbij het bewerkstelligen van een toekomstgerichte en evenwichtige financiële positie van de gemeente Ermelo. Bij het opstellen van de Meerjarenbegroting 2024–2027 is uitgegaan van de recent door de gemeenteraad vastgestelde Kadernota 2024 en zijn de gevolgen van de onlangs ontvangen Meicirculaire 2023 verwerkt. Daarnaast zijn een aantal aanpassingen en correcties doorgevoerd. Al met al levert dit het volgende beeld voor de Meerjarenbegroting 2024–2027 op. Omschrijving (​Bedragen x € 1.000,00)

2024

Meerjarenbegroting 2025 2026

2027

Uitkomst na 2e Bestuursrapportage 2023 en Kadernota 2024 Meicirculaire 2023 Budgetaanpassingen n.a.v. uitgangspunten Meicirculaire 2023 (m.n. indexeringen) Overige budgetaanpassingen Meerjarenbegroting 2024-2027

-134 V 84 N

-3.129 V -132 V

970 N 127 N

1.345 N -1.084 V

968 N

1.428 N

1.428 N

1.428 N

-937 V

106 N

91 N

-15 V

Totaal

-19 V

-1.727 V

2.616 N

1.674 N

Als eerder aangegeven bij de Kadernota 2024, wordt uitgegaan van een verder oplopende korting van € 15,00 per inwoner, per jaar op onze inkomsten uit het Gemeentefonds. Dit “voorzichtigheids-uitgangspunt” betekent dat in de begroting voor het jaar 2027 is uitgegaan van een totale korting van € 67,50 per inwoner daar waar de eerste aankondigingen vanuit Den Haag aangaven dat de kortingen op het Gemeentefonds voor Ermelo zouden oplopen tot € 153,00 per inwoner. Mocht dit doem-scenario bewaarheid worden dan zullen vanaf 2027 de budgettaire nadelen nog verder oplopen. Dit benadrukt nog maar eens de onzekerheid waarmee, ook Ermelo, door de landelijke overheid wordt geconfronteerd. Verder hebben wij in deze Meerjarenbegroting 2024-2027 al de eerste resultaten van onze zgn. Zero Based Budgetting aanpak verwerkt. Wij verwachten dat hiermee de ingeslagen weg naar reëel begroten in het voorjaar van 2024, bij het aanbieden van de Kadernota voor 2025, volledig zal zijn afgelegd.

4 Indexaties 2024 Als in eerdere jaren is deze begroting gebaseerd op de meest recent beschikbare informatie betreffende inflatie en indexering. De gegevens uit de onlangs ontvangen Meicirculaire 2023 betekenen dan ook een aanpassing van de betreffende cijfers zoals die in de Kadernota 2024 waren opgenomen. Zo is het inflatiecijfer voor 2024 aangepast van 2,1% naar 3,9%, is het indexeringspercentage Gemeenschappelijke Regelingen verhoogd van 2,46% naar 4,63% en wordt de indexering voor de CAO voor onze medewerkers nu ingeschat op 5,2% t.o.v. 2,8% bij de Kadernota 2024. Belastingen & Heffingen Het bovengenoemde herziene inflatiecijfer voor 2024 (3,9%) zal ook, conform het Hybrideakkoord 2022-2026, de basis vormen voor de aanpassingen van de tarieven voor belastingen en heffingen 2024. Hierbij vallen de volgende, aanvullende opmerkingen te maken: Voor de bepaling van de OZB-tarieven blijft de vorig jaar doorgevoerde aanpak gelden van het aanpassen van de verwachte opbrengsten met uitsluitend het inflatiecijfer. Daarnaast verrekenen (lees: verlagen) wij eenmalig in het tarief OZB woningen het in 2023 meer opgehaalde dan begrote bedrag (totaal € 130.000,00) als gevolg van een hoger dan verwachte stijging van de WOZ-waardes in het jaar 2022. De tarieven voor de Toeristen– en Forensenbelasting worden voor 2024 met uitsluitend met het inflatiecijfer gecorrigeerd.

De eerder aangekondigde aanvullende verhoging ter compensatie van het wegvallen van de Precariobelasting en ten behoeve van nieuw beleid kunnen daarmee, ook voor 2024, achterwege worden gelaten. De tarieven voor de Afvalstoffenheffing worden in 2024 met slechts het inflatiecijfer gecorrigeerd. De tarieven voor de Rioolrechten blijven vooralsnog ongewijzigd. Voor het einde van 2023 staat een herberekening van de te verwachten toekomstige kosten gepland. Hieruit zal een nieuwe berekening van de betreffende tarieven volgen maar eerst worden, in afwachting van de nieuwe berekeningen, de lasten voor rioolrechten niet verhoogd. De financieel-economische ontwikkelingen goed in de gaten houdend, valt zeker niet uit te sluiten dat de indexatie– en inflatieverwachtingen voor 2024 nog verder aangepast zullen worden. Het college is dan ook voornemens u op het laatst mogelijke moment de voorstellen voor aanpassing van belastingen en tarieven 2024 voor te leggen om zo de meest actuele ontwikkelingen rond kostenontwikkelingen e.d. in deze voorstellen te betrekken. Tenslotte: Als eerder genoemd: we leven in onzekere tijden en de “voorspelbaarheid” van de financiële positie van Ermelo wordt steeds lastiger. Dat doet echter niets af aan onze voornemens om het financiële perspectief van Ermelo, zowel qua structuur als qua inhoud, verder te verbeteren.

Ondersteund door het team Financiën van Meerinzicht en Ermelo maken wij hierin goede vorderingen. Zo worden de financiële cyclus en diverse financiële verordeningen herijkt en is de autorisatie op subprogrammaniveau doorgevoerd. Tevens worden, met ingang van 2024, de bestuursrapportages aangepast naar een minder frequente maar veel pro-actievere systematiek, die het proces rond de aangekondigde taakstelling en reëel begroten verder zullen ondersteunen. Graag werk ik met uw gemeenteraad verder aan een gezonde, houdbare en weerbare financiële positie van Ermelo. Hugo Weidema, Wethouder van Financiën

Samenvatting Bestuurlijke samenvatting MJB 2024-2027 Ermelo: Wat gaan we doen in 2024? Het college van b&w stuurt als dagelijks bestuur van de gemeente Ermelo op uitvoering van het Hybrideakkoord 2022-2026 met als titel 'Zorgzaam, spaarzaam en duurzaam'. Dit is verder uitgewerkt in het Collegeprogramma 2022–2026. In de Kadernota 2024 heeft de gemeente Ermelo keuzes gemaakt en inhoudelijke bezuinigingsrichtingen geformuleerd om ook in de toekomst goede voorzieningen en een passende dienstverlening te kunnen blijven bieden. De voorliggende Meerjarenbegroting 2024-2027 is de operationalisering hiervan. De begroting is verdeeld in vier programma’s: Samen Werken voor Ermelo, Samen Leven in Ermelo, Samen Wonen in Ermelo en Samen Ondernemen in Ermelo, welke zijn onderverdeeld in de 15 door de raad vastgestelde subprogramma’s. De subprogramma’s zijn het autorisatieniveau van de raad. Zonder compleet te zijn, worden hieronder de hoofdlijnen per programma geschetst: dit gaat de gemeente Ermelo in 2024 doen. Voor meer details verwijzen wij u naar de desbetreffende subprogramma’s, zoals opgenomen in het hoofdstuk Beleidsbegroting. Begroting Voor 2024 is een bedrag van € 96 miljoen aan uitgavenbudgetten begroot. Onder andere voor zorg en duurzaamheid, een versnelling van de woningbouw en ruimte voor bedrijven en ondernemers. Maar ook voor de reguliere uitvoeringstaken.

Spaarzaamheid blijft het uitgangspunt: voor een toekomstgerichte, evenwichtige financiële positie van Ermelo.

5 Wat gaan we doen in 2024 Samen Werken voor Ermelo Voor de uitvoering van dit programma is voor 2024 € 23 miljoen aan uitgavenbudgetten begroot. Ermelo staat voor een bestuur en organisatie die communiceren en samenwerken. Die luisteren, meedenken en uitleggen waarom ze bepaalde keuzes maken. Ermelo gaat rechtvaardig, oplossingsgericht en integer te werk. Hiermee ontwikkelt Ermelo zich verder tot een netwerkgemeente. Als netwerkorganisatie werken wij onder andere samen met onze partners Harderwijk en Zeewolde elke dag aan een (nog) beter Ermelo, bijvoorbeeld door middel van de Gebiedsagenda. Daarnaast bieden we inwoners zo veel als mogelijk de gelegenheid om mee te denken en te doen door het voeren van een actief participatiebeleid. Ook ontwikkelen we, eveneens samen met de buurgemeenten Harderwijk en Zeewolde, het Klant Expertise Centrum (KEC) waarmee we de dagelijkse dienstverlening aan onze inwoners verder verbeteren. Verder werken we in 2024 met deze gemeenten en ook met Putten aan een regioarrangement voor de komende 20 tot 30 jaar. Voor een veilig(er) Ermelo geven we in 2024 uitvoering aan het Integraal veiligheidsplan. De nadruk ligt op de aanpak van ondermijning en de verbinding op het snijvlak van zorg en veiligheid. Daarnaast worden verschillende beleidsstukken geactualiseerd, zoals het beleidskader cameratoezicht, het handhavingsbeleid en het BIBOB-beleid.

Zoals gezegd sturen we op een solide financieel beleid. Dit doen we onder andere door het realiseren van alle ombuigingen en het actualiseren van het financieel beleid. De Algemene belastingen (OZB, Toeristenbelasting en Forensenbelasting) stijgen met niet meer dan het inflatiepercentage. Samen Leven in Ermelo Voor de uitvoering van dit programma is voor 2024 € 49 miljoen aan uitgavenbudgetten begroot. Ermelo zet zich in voor kansrijk opgroeien, samenredzaamheid, bestaanszekerheid, perspectief op onbetaald werk en zelfstandig thuis kunnen leven. Hiermee kan Ermelo uitvoering geven aan de Nota Sociaal Domein. In 2024 stellen we een onderwijsvisie op en gaan we aan de slag met de nieuwbouw van het kindcentrum voor De Klokbeker en Augustinusschool. We voeren de inclusie- en diversiteitsagenda uit en gaan samen met cultuurpartners aan de slag met het cultuurbeleid. Ook investeren we in het versterken van de sociale basis en van sociale netwerken rond school, sport en buurtverenigingen. Voor perspectief op werk evalueren we het minimabeleid en werken we nauw samen met werkgevers en andere netwerkpartners. We faciliteren bewonersinitiatieven, door het versterken van het Leefbaarheidsteam en we zetten in op een sterke beweging naar het “voorveld”. Sport is een belangrijk middel voor het behalen van onze ambities.

Het nieuwe sportcentrum De Zanderij wordt begin 2024 in gebruik genomen. Samen Wonen in Ermelo Voor de uitvoering van dit programma is voor 2024 € 22 miljoen aan uitgavenbudgetten begroot. Ermelo moet een gezonde en aantrekkelijke plek zijn om te wonen. We hebben de ambitie om 1.508 woningen te realiseren. Eén van de manieren waarop we invulling geven aan onze ambities om nieuwe woningen te realiseren is de (regionale) woondeal. In 2024 verfijnen we de woondeal en geven we uitvoering aan de gemaakte afspraken, zoals het realiseren van 1.508 woningen vanaf 2022 tot en met 2030 in Ermelo. Op lokaal gebied voeren we verschillende onderzoeken uit, organiseren we de Ermelose woondag en geven we uitvoering aan het beleid afweging woningbouw en het beleid en de verordening sociale woningbouw. Ook wordt in 2024 gestart met het opstellen van een woonzorgvisie. Met het regionale programma Vitale Vakantieparken revitaliseren we vakantieparken. Mobiliteit is ook in 2024 een belangrijke factor. Voor verkeer en vervoer geven we uitvoering aan het uitvoeringsprogramma dat tot 2032 loopt. Ook gaan we door met het onderzoek met ProRail en Nijkerk naar de spoorwegovergangen en de aanleg van het fietspad over de ZeewegSchaapsdijk. Onze ambities op het gebied van duurzaamheid krijgen vorm via de visie- en uitvoeringsagenda duurzaamheid en klimaatadaptatie.

Hierin staat onder andere dat we verder investeren in de Wijk van de Toekomst, de ontwikkeling van het windpark Horst en Telgt en een circulair afvalbeleid. Op het terrein van ruimtelijke ontwikkelingen zetten we in 2024 stappen binnen de volgende ontwikkelingen: Calluna-terrein & Balverszaal, Kerkdennen, Veldwijk, Hart van Horst, Zoekzones grootschalige woningbouw, gemeentewerf & Zandkampweg, de Enk, de Boskamer, Markt 2.0 en het Raadhuisplein. Ook in 2024 beheren we het openbaar groen, bossen, heiden en de begraafplaatsen op het niveau dat u gewend bent. Daarnaast zetten we in op goede riolering en waterzuivering. De voormalige stortplaats aan de Zanderij krijgt een andere inrichting. In het kader van sport, spelen en bewegen ontwikkelen we een speelvisie waarin we koers bepalen voor de komende jaren omtrent het openbaar spelen in Ermelo. Samen Ondernemen in Ermelo ​Voor de uitvoering van dit programma is voor 2024 € 2 miljoen aan uitgavenbudgetten begroot. We creëren ruimte voor bedrijven en ondernemers, zo willen we op termijn de aanleg van een

6 nieuw duurzaam bedrijventerrein langs de A28 realiseren. Ook blijven we de waarde van toerisme en recreatie borgen en benutten De ruimtelijk-economische ambitie van een nieuw bedrijventerrein langs de A28 wordt vanaf 2024 verder richting fysieke realisatie opgepakt. Parallel aan dat ontwikkeltraject loopt, conform de huidige planning, de ontwikkeling van het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) in samenwerking met Harderwijk en Putten. Daarnaast stellen we samen met de toeristische sector een nieuwe visie voor toerisme en recreatie op. In regionaal verband wordt er verder gewerkt aan een optimale beleving van toeristen en recreanten. Dit gebeurt specifiek op de thema’s van bezoekersmanagement, kwalitatief en hoogwaardig aanbod (versterken i.p.v. vergroten) en samen de krachten bundelen. Tenslotte In deze Meerjarenbegroting 2024-2027 is een veelheid aan beleidsvoornemens en uitvoeringsacties voor het jaar 2024 opgenomen. Na vaststelling van deze meerjarenbegroting door de raad gaan wij de uitvoering (verder) ter hand nemen.

Begroting in het kort

Het overzicht:​ Begroting in het kort 2024 is HIER terug te vinden.

Beleidsbegroting Inleiding

Het programmaplan is hét onderdeel van de meerjarenbegroting waarin de raad zijn sturende invloed op hoofdlijnen (kaderstelling) naar het college van b&w invult. Het programmaplan wordt ook wel het beleidsdeel van de meerjarenbegroting genoemd. Tegelijk is daarmee het programmaplan ook hét basisdocument aan de hand waarvan de raad zijn controlerende taak gedurende het lopende begrotingsjaar uitoefent. Het programmaplan is voorgeschreven in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Het dient te bestaan uit twee delen, te weten: de raadsprogramma's; het overzicht Algemene Dekkingsmiddelen (inclusief Overhead, Vennootschapsbelasting en de stelpost Onvoorzien). Het overzicht maakt onderdeel uit van het programma Samen Werken voor Ermelo/subprogramma Financiën.

7 Het is gemeenten vrij om te bepalen welke programma's gehanteerd worden. Wel is voorgeschreven dat per programma de drie "W's" opgenomen moeten worden. Dit zijn: Wat willen wij bereiken? Wat gaan wij daarvoor doen? Wat mag het kosten? De programma's bestaan uit de volgende onderdelen: Algemeen Hierin worden weergegeven de subprogramma’s waarin het programma is onderverdeeld.

Beleidsdoelstellingen Hierin zijn alle subprogramma’s opgenomen. Per subprogramma is verwoord wat wij willen bereiken en wat wij daarvoor gaan doen. Basis hiervoor is de Kadernota 2024. Deze zijn echter meer concreet gemaakt, waardoor meer een verbinding is gelegd met het beoogde resultaat dat wij in 2024 hopen te bereiken. Onder het kopje vastgesteld beleid vindt u het achterliggende Ermelose beleid. In tegenstelling tot andere jaren staan hier niet de beleidsmatige risico’s vermeld. De financiële risico's staan genoemd in de paragraaf risicobeheersing en weerstandsvermogen.

Indicatoren Opgenomen zijn de indicatoren die wettelijk zijn voorgeschreven. Wie zijn daarbij betrokken Hierbij is een opsomming weergegeven van de Verbonden partijen, die betrokken zijn bij de uitvoering van het beleid dat onder het desbetreffende programma valt. Wat hebben we er voor over: Budgettaire uitkomst exploitatie: Hierin hebben wij de meest actuele exploitatiebudgetten (lasten en baten) per subprogramma op basis van bestaand en nieuw beleid (uitgesplitst naar baten en lasten) voor de jaren 2024 tot en met 2027 opgenomen. Om te kunnen vergelijken zijn zowel de begrotingscijfers van 2023 opgenomen als de realisatiecijfers van 2022. De cijfers van 2022 zijn ingedeeld overeenkomstig de nieuwe subprogramma structuur. Een vergelijking met de Jaarstukken 2022 is daarom lastig te maken. Investeringsplan: In dit overzicht hebben wij het totaal van de investeringskredieten (uitgaven en inkomsten) vermeld, die in de jaren 2024 tot en met 2027 in deze begroting zijn opgenomen. In het hoofdstuk investeringen is een doorklik waarmee het detail investeringsplan geraadpleegd kan worden.

Autorisatieniveau raad

De raad autoriseert alle baten en lasten op subprogrammaniveau. De raad autoriseert alle investeringskredieten (zie onderdeel investeringen). De raad autoriseert alle toevoegingen aan en beschikkingen over de reserves en voorzieningen. Met uitzondering van een aantal budgetten en kredieten die wel in de begroting zijn opgenomen maar nog niet vrij zijn gegeven door de raad, zie overzicht bij het onderdeel budgetrecht raad.

Portefeuilleverdeling

Binnen het college van burgemeester en wethouders zijn de taken als volgt verdeeld: Burgemeester dhr. P.J.T. van Daalen

8 Beleidscoördinatie, algemene en bestuurlijke zaken Representatie Woordvoering gemeentebrede aangelegenheden1 Politie, brandweer Openbare orde en veiligheid Horeca en evenementen Bestuurlijke coördinatie handhaving m.b.t. meervoudige handhavingsdossiers Handhaving APV Handhaving vakantieparken Asielbeleid Opvang/huisvesting vluchtelingen Oekraïne Woonwagenbeleid Overleg predikanten en voorgangers kerken Vereniging Nederlandse Gemeenten AvA Sport- en cultuurbedrijf Interactie (eigenaarsrol) AvA Alliander AvA Vitens AvA Leisurelands AvA Coöperatie Gastvrije Randmeren Defensie Algemeen Bestuur VNOG Bestuur Stichting Collectieve beveiliging Ermelo Coördinatie intergemeentelijke samenwerking EHZ Personeelsaangelegenheden 1Elk collegelid doet woordvoering over zijn/haar specifieke portefeuilles

Wethouder dhr. S. Hamstra Sociaal Domein, Werkgelegenheid, Sport, Dienstverlening en Organisatie Loco-burgemeester 1

Communicatie (beleid & strategie) Enkelvoudige handhaving m.b.t. bouwen Sociaal domein Werkgelegenheid Participatiewet AvA Inclusief Groep (eigenaarsrol) WMO Jeugdhulp Gezondheidszorg Algemeen Bestuur GGD Noord- en Oost-Gelderland Opdrachtgeverschap Inclusief Groep Opdrachtgeverschap Stichting Welzijn Ermelo Stichting Veilig Thuis Sport S​portaccommodaties Nieuwbouw sportcentrum De Zanderij (projectportefeuille) Onderwijsbeleid primair en voortgezet onderwijs met de bijbehorende onderwijsacc Kinderopvang en peuterspeelzalen Diaconaal platform Dienstverlening en inwonersparticipatie Wijkgericht werken Interne organisatie en organisatieontwikkeling

Wethouder dhr. H.C. Weidema

9 Financiën, Bedrijfsvoering, Wonen, Grondzaken, Economie Loco-burgemeester 2 Financiën en belastingen Bedrijfsvoering Bestuur GR Meerinzicht Inkoopbeleid Volkshuisvestingsbeleid (inclusief aanjagen woningbouwopgave) Grootschalige woningbouw Handhaving m.b.t. milieu Grondexploitatie (grondbedrijf) en overig vastgoed Economie Weekmarkt Vitale Vakantieparken Ontwikkelmaatschappij Vitale Vakantieparken Bedrijventerrein A28/verhuizing bedrijven (projectportefeuille) Centrum (w.o. centrummanagement) Kunst & cultuur Cultuuraccommodaties Bestuur Streekarchivariaat Bank Nederlandse Gemeenten Afvalsturing Friesland N.V. Gemeentewerf

Wethouder dhr. H.R. van Veen

Ruimtelijke ordening, Openbare werken, Recreatie&Toerisme, Verkeer&Vervoe Loco-burgemeester 3 Omgevingswet Ruimtelijke Ordening (inclusief kleinschalige woningbouwinitiatieven) EHZ-gebiedsagenda Landschap en Omgevingsgroen Vergunningsverlening WABO Water Grondbeleid Duurzaamheid & Energietransitie (projectportefeuille) Milieu Stikstof Afvalinzameling Openbare Werken Verkeer & vervoer Markt 2.0 HEMA (projectportefeuille) Recreatie & toerisme Veluwe Alliantie Algemeen Bestuur OmgevingsDienst Noord-Veluwe (ODNV) Dhr. A.M. Weststrate Gemeentesecretaris / Algemeen directeur WOR-bestuurder

​Verbonden Partijen ​Gemeenschappelijke regelingen GGD Noord- en Oost- Gelderland Meerinzicht Omgevingsdienst Noord Veluwe​ Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe​ Veiligheidsregio Noord en Oost Nederland​ Vennootschappen​ Alliander N.V. ​Afvalsturing Friesland N.V. Bank Nederlandse Gemeenten​ ​Leisurelands

Bestuurlijke vertegenwoordiging​ ​dhr. S. Hamstra dhr. H.C. Weidema dhr. H.R. van Veen ​dhr. H.C. Weidema dhr. P.J.T. van Daalen dhr. P.J.T. van Daalen dhr. H.C. Weidema dhr. H.C. Weidema dhr. P.J.T. van Daalen

10 Ontwikkelmaatschappij Vitale Vakantieparken ​Vitens ​AvA Inclusief Groep (eigenaarsrol) Opdrachtgeverschap Inclusief Groep ​AvA Interactie (eigenaarsrol) Coöperaties ​Coöperatie gastvrije Randmeren

dhr. H.C. Weidema dhr. P.J.T. van Daalen dhr. S. Hamstra dhr. S. Hamstra dhr. P.J.T. van Daalen dhr. P.J.T. van Daalen

Programma Samen Werken voor Ermelo Algemeen

Dit programma bestaat uit de navolgende 3 subprogramma's: 1. Bestuur en Organisatie 2. Openbare Orde en Veiligheid 3. Financiën

Bestuur en Organisatie

Wat willen we bereiken

Participatie We zetten in op een gemeentebestuur dat: Eerlijk, betrouwbaar, open, transparant, respectvol, betrokken en oplossingsgericht is en integriteit hoog in het vaandel heeft staan Gelijke gevallen gelijk behandelt (rechtvaardig) Samen met de gemeentelijke organisatie communiceert met de omgeving. Het gaat om luisteren, meedenken en uitleggen waarom bepaalde keuzes worden gemaakt en waarbij gestreefd wordt naar draagvlak voor onze besluiten Vertrouwen heeft in de inwoners, bedrijven en organisaties maar ook krachtig optreedt als zij dat vertrouwen schenden Dienstverlening Op basis van onze ‘visie op dienstverlening’ (2018) willen we een uitstekende dienstverlening voor onze inwoners en ondernemers realiseren. Een uitstekende dienstverlening draagt bij aan onze ambitie om een betrouwbare en toegankelijke overheid te zijn. Gebiedsagenda Samen met de gemeenten Harderwijk en Zeewolde en de provincies Gelderland en Flevoland werken we de actielijnen uit de Gebiedsagenda uit. De onderwerpen die hier aan bod komen zijn; Ruimte, Wonen, Werklocaties en de lobby voor verkeer en Recreatie en Toerisme. Duurzaamheid en circulariteit zijn hierbij randvoorwaarden. We leggen de link tussen de gebiedsagenda en de landelijk vereiste ruimtelijke puzzel, waarbij we ook met de gemeente Putten samenwerken.

Organisatieontwikkeling Binnen het programma organisatieontwikkeling werken we in Ermelo aan het zijn van een netwerkgemeente. Naast dat we een missie en kernwaarden (samen, bevlogen, wendbaar betrouwbaar) voor de organisatie hebben vastgesteld, geven we verder invulling aan deze ontwikkeling binnen het bestuur, de ambtelijke organisatie en samen met de samenleving. Intergemeentelijke Samenwerking We zetten in op het actualiseren van de visie op intergemeentelijke samenwerking (2015). Uitgangspunt bij de samenwerking is dat: We open staan voor intergemeentelijke samenwerking, gericht op uitvoering Lokaal beleid voor Ermelo door de gemeente Ermelo wordt opgesteld Ermelo een zelfstandige gemeente is en dat de intergemeentelijke samenwerking niet leidt tot een herindeling met een andere gemeente De lokale oriëntatie is op de belangen van het eigen Ermelose gebied

Wat gaan we daarvoor doen

Participatie De inzet is om inwoners zo veel mogelijk de gelegenheid te geven om mee te denken en te doen door het voeren van een actief participatiebeleid. Om binnen de organisatie blijvend aandacht te hebben voor dit onderwerp (vastgelegd in Participatiebeleid) wordt gewerkt met coaches die medewerkers begeleiden in dit proces zodat participatie onderdeel wordt van het DNA van de organisatie. Daarnaast hebben we in 2022 een start gemaakt met het ‘online dorpsgesprek Ermelo’. Het platform is dé plek voor initiatieven van en door Ermelo. Het platform wordt daarom zo ingericht dat hier niet alleen burgerparticipatie plaatsvindt, maar ook overheidsparticipatie. We vergroten het bereik van het platform door de inzet van campagnes. Dienstverlening In de komende jaren werken we, samen met de gemeenten Harderwijk en Zeewolde, verder aan het Klant Expertise Centrum (KEC) waarbij we de dienstverlening aan onze inwoners op alle kanalen (online, mail, telefoon, fysiek) verder verbeteren. Uitgangspunt is dat we inwoners snelle

11 en betrouwbare dienstverlening bieden op het kanaal van hun keuze en dat we via alle kanalen dezelfde informatie aanbieden. Hiervoor is een verdergaande samenwerking nodig tussen communicatie en dienstverlening. In 2024 en verder wordt onder meer gewerkt aan het verder optimaliseren van telefonische- en online-dienstverlening. Overigens blijft het ‘Huis van Ermelo’ de plek waar onze inwoners terecht kunnen voor ‘live’ contact met onze medewerkers. Gebiedsagenda Per 1 maart 2023 is de ambtelijk regisseur gebiedsagenda EHZ gestart, en in mei is de procesondersteuner begonnen. In lijn met de vastgestelde bestuursopdracht en het procesvoorstel 2023 zijn we gestart met het opstellen van een gezamenlijk profiel. Met ons EHZ profiel gaan wij onze regionale identiteit uitdragen richting partners en medeoverheden. Daarnaast gaan we aan de slag met de concretisering van de governance, waarbij we in gesprek gaan met de raden en de griffiers. Inhoudelijk wordt het thema ruimte opgepakt, waarbij de ruimtelijke puzzel centraal staat. Ook het inhoudelijke onderwerp werklocaties krijgt aandacht met het opstellen van een economisch profiel en het opstellen van het regionaal programma werklocaties (RPW). Ook wordt de verdere uitvoeringsagenda opgesteld.

Organisatieontwikkeling Organisatieontwikkeling wordt de komende jaren vorm gegeven aan de hand van een aantal thema’s: Bestuurlijk-ambtelijk samenspel: Om het samenspel tussen bestuurders en medewerkers soepel te laten verlopen zetten we in op wederzijds begrip, betrokkenheid en houden wij ons aan een verzameling van gezamenlijke afspraken waaronder het actueel houden van het beleid. Opgavegericht werken: We formuleren al onze opgaven (lees maatschappelijke vraagstukken), bestaande uit gewenste maatschappelijke effecten, strategische doelstellingen en onderliggende resultaten in samenwerking met inwoners en partners. We vergroten de sturingsmogelijkheden op de geformuleerde opgaven door opgave teams (zowel intern als extern) op te zetten, en opgave trekkers aan te wijzen. Rolontwikkeling: Het werken in een opgavegerichte organisatie vraagt meer dan expertise op een begrensd vakgebied. Medewerkers gaan steeds meer een rol vervullen in plaats van een functie uitoefenen. We werken aan het implementeren van teamrollen en ontwikkelrollen. Intergemeentelijke Samenwerking Gemeente Ermelo werkt samen met haar partners in het netwerk aan een beter Ermelo. Dat zijn onze verbonden partijen, gemeenten om ons heen, de provincie en tal van (uitvoerings)organisaties. Deze samenwerkingen worden de komende jaren voortgezet.

Op verzoek van de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening wordt gewerkt aan regioarrangementen tussen het Rijk en de provincies. In 2023 is gestart met de bestaande samenwerking Ermelo, Harderwijk en Zeewolde aan een arrangement als regio voor de komende 20 tot 30 jaar, samen met de gemeente Putten. Daarin geven we aan wat we belangrijk vinden en hoe we keuzes en afwegingen maken. De arrangementen vormen de basis voor de nader uit te werken gebiedsprogramma’s en voor realisatie daarvan. De zeven verschillende arrangementen worden door de provincie uiteindelijk vertaald naar één ruimtelijk voorstel voor het Rijk. Buiten het regio-arrangement worden er afspraken in breder bestuurlijk verband gemaakt (Noord-Veluwe) ten aanzien van energie (RES), wonen, stikstof en mobiliteit. Dit doen we al langer en zullen we blijven doen.

Wat mag het kosten

Rekening 2022 Saldo

Begroting 2023 (na wijzigingen) Lasten

Baten

Saldo

Begroting Begroting Begroting

Begroting 2024 Lasten

Baten

Saldo

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

PROGA Samen Werken voor Ermelo B&O Bestuur en Organisatie

14.948

18.064

-1.116

16.948

17.640

-1.166

(Bedragen x € 1.000,-) -/- = voordeel

Risico's

Financiële risico's De tien belangrijkste financiële risico's zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheer. Volstaan wordt met een verwijzing naar deze paragraaf.

Vastgesteld beleid

Ontwikkelagenda netwerkgemeente (2018) Visie intergemeentelijke samenwerking (2015) Visie op dienstverlening (2018)​

Openbare Orde en Veiligheid

Wat willen we bereiken

16.474

16.249

16.280

14.150

12 In het Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 Harderwijk, Ermelo & Putten zijn de prioriteiten vastgelegd op bovenlokaal en lokaal niveau. De bovenlokale prioriteiten zijn: 1. Kwetsbare personen 2. Ondermijning 3. Cybercrime 4. Informatievoorziening 5. Vitale vakantieparken De lokale prioriteiten zijn: 1. Overlast en geweld 2. Verkeersveiligheid 3. Jeugd & veiligheid (incl. alcohol en drugs) Het Integraal Veiligheidsplan is in juli 2023 met twee jaar verlengd en heeft daarmee een looptijd tot 2026.

Brandweer en rampenbestrijding De gemeente Ermelo is lid van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Noord- en OostGelderland (VNOG). De VNOG is belast met de uitvoering van de brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. De VNOG zal de komende jaren moeten anticiperen op de herziene Wet veiligheidsregio’s en bijvoorbeeld op veranderende risico’s door het klimaat of het langer thuis blijven wonen van verminderd zelfredzamen.

Wat gaan we daarvoor doen

Openbare orde en veiligheid Eind 2023 wordt het huidige uitvoeringsplan integrale veiligheid geëvalueerd en geactualiseerd. Vanaf 2024 zal hier uitvoering aan worden gegeven. De nadruk ligt op de aanpak van ondermijning en de verbinding op het snijvlak van zorg en veiligheid. Hierbij wordt nauw samengewerkt met interne en externe partners. Daarbij wordt er samen met de gemeenten Harderwijk en Putten gekeken op welke wijze gemeenten een bijdrage kunnen leveren in de aanpak van cybercriminaliteit. Ook wordt het thema informatievoorziening verder uitgewerkt om beschikbare data in te zetten in bijvoorbeeld de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Vanuit het thema Vitale Vakantieparken wordt aansluiting gezocht op het thema natuurbrandbeheersing. Het doel van handhaving is herstel van een illegale naar een legale situatie. Legalisatie kan door middel van het beëindigen van de overtreding of het verlenen van een vergunning. Het integrale handhavingsbeleid zal een herziening krijgen en voor het taakveld milieu zal een specifiek jaarprogramma worden opgesteld (wettelijke verplichting). We evalueren en updaten de volgende beleidsstukken: Damoclesbeleid 2019 Plan van aanpak ondermijning Beleidskader cameratoezicht Handhavingsbeleid HandhavingsUitvoeringsProgramma (HUP) BIBOB-beleid Jaarprogramma milieu Algemene Plaatselijke Verordening Preventie en Handhavingsplan Alcoholwet

Brandweer en rampenbestrijding De VNOG bereidt zich voor door te prepareren op nieuwe risico’s. Een belangrijk thema is het voorbereiden op grote natuurbranden door o.a. deelname aan de ‘Gebiedsgerichte aanpak natuurbranden’. Daarbij zullen ook veranderingen in de Wet veiligheidsregio’s aanpassingen vergen in bijvoorbeeld de crisisbeheersingsorganisatie. Dit laatste is ook het geval voor de gemeentelijke kolom (bevolkingszorg), waarbij er meer eisen worden gesteld aan de crisisorganisatie. Als relatief kleine gemeente hebben we te maken met grote uitdagingen. Samenwerken helpt, maar kan lokaal niet alles oplossen nu vanuit hogere overheden meer werk naar gemeenten komt en bewoners eerder bij de gemeente aan de bel lijken te trekken in plaats van het met elkaar op te lossen.

Wat mag het kosten

Rekening 2022 Saldo

Begroting 2023 (na wijzigingen) Lasten

Baten

Saldo

Begroting Begroting Begroting

Begroting 2024 Lasten

Baten

Saldo

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

PROGA Samen Werken voor Ermelo O&V Openbare Orde en Veiligheid (Bedragen x € 1.000,-) -/- = voordeel

Risico's

2.901

3.129

-112

3.017

3.523

-152

3.371

3.354

3.444

3.437

13 Financiële risico's De tien belangrijkste financiële risico's zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheer. Volstaan wordt met een verwijzing naar deze paragraaf.

Vastgesteld beleid

Handhavingsbeleid en HandhavingsUitvoeringsProgramma (HUP) (jaarlijkse update) Preventie en handhavingsplan: Drank- en horecawet (2014) Drank- en Horecaverordening (2014) Beleidsregels verblijfsontzeggingen Beleid Nazorg ex-gedetineerden Drugsbeleid 2015 (inclusief Damocles 2019) Regionaal Risicoprofiel VNOG Regionaal Beleidsplan VNOG Regionaal Crisisplan / gemeentelijk rampenplan Organisatieplan brandweer cluster Veluwe West Plan van aanpak ondermijning Beleidskader cameratoezicht BIBOB-beleid Jaarprogramma milieu Algemene Plaatselijke Verordening

Financiën

Wat willen we bereiken

Hybride-akkoord gemeente Ermelo 2022-2026 In het hybride-akkoord staat: Spaarzaam staat voor goed financieel beleid wat neerkomt op niet meer uitgeven dan beschikbaar is. We gaan spaarzaam met uw geld om. We stellen een sluitende meerjarenbegroting op. We houden de hand op de knip, dus geven niet meer uit dan dat er binnenkomt. We creëren door efficiënter werken financiële ruimte voor nieuw beleid. We maken de kosten in het Sociaal Domein beheersbaar. We laten de OZB (woningen en niet woningen) met maximaal het inflatiepercentage stijgen. We streven naar minder verhoging om de inwoners te compenseren voor de (te) grote verhogingen van de afgelopen jaren. We hebben aandacht voor nieuwbouw en renovatie van scholen. Collegeprogramma 2022-2026 De bestuurlijke ambitie luidt als volgt: “Ermelo moet een gemeente zijn waar niet meer geld wordt uitgegeven dan we binnen krijgen. Een gemeente waar we ons ervan bewust zijn dat geld van de gemeente belastinggeld van de inwoners is.”

Structureel en reëel sluitende meerjarenbegroting Ermelo beschikt over een meerjarenbegroting, waarin alle begrotingsjaren weer budgettair sluitend zijn, waarin in elk begrotingsjaar de structurele lasten worden gedekt door structurele inkomsten, waarin de opgenomen ramingen realistisch zijn en waarin alle opgenomen taakstellingen ook daadwerkelijk zijn gerealiseerd. Beheerste en evenwichtige lastendruk In deze Collegeperiode 2022-2026 komt er een nieuwe kijk op de belastingen voor burgers, bedrijven en passanten Ermelo. Op basis van het Hybride-akkoord 2022-2026 wordt het beleid ten aanzien van de lastendrukontwikkelingen drastisch herzien. Actualisatie financieel beleid In lijn met de wettelijke voorschriften (met name Gemeentewet en BBV) en het Hybride-akkoord 2022-2026 en in het licht van verdere standaardisatie in EHZM-verband wordt het financieel beleid (met name de 3 Verordeningen, beleidsnota’s en statuten/regelingen) geactualiseerd. Hierdoor ontstaat een goede basis voor de financiën van Ermelo.

Wat gaan we daarvoor doen

Structureel en reëel sluitende meerjarenbegroting De structuur en opzet P&C-cyclus en het autorisatieniveau (op subprogramma’s) zijn met ingang van de planning- en controlcyclus 2024 herzien. In 2024 gaan we over naar 2 pro-actieve bestuursrapportages. De uiteindelijke vorm en de autorisatie van de begrotingswijzigingen door de raad worden nog verder uitgewerkt in het eerste kwartaal 2024. Na besluitvorming door de raad (Kadernota 2024 en Meerjarenbegroting 2024-2027) inzake de bestaande en nieuwe taakstellingen zal worden gewerkt aan de verdere implementatie en daadwerkelijke realisatie van alle in de begroting verwerkte bezuinigingen. Dit zal worden gemonitord. De jaarlijkse baten en lasten zijn in evenwicht en alle bezuinigingen zijn daadwerkelijk gerealiseerd. De ramingen zijn gebaseerd op realistische onderbouwingen en planningen (zero based budgetting). Voorstellen voor nieuw beleid worden voorzien van een financieel plan waarin beschreven

14 staat wat de kosten zullen zijn en uit welk subprogramma dit betaald gaat worden. Financiering van nieuw beleid vindt binnen het eigen subprogramma plaats en is budgettair neutraal tenzij anders besloten. Er komt meer transparantie en beheersbaarheid van de kosten in het Sociaal Domein. Ermelo valt ook over 2024 onder het repressief provinciaal toezicht (= toezicht achteraf). Ermelo ontvangt in 2024 over 2023 een goedkeurende accountantsverklaring (eventueel met beperking). Voor het eerst bij de Jaarstukken 2023 gaat het college van b&w een rechtmatigheidsverantwoording afleggen. In 2024 zal er 1 doelmatigheidsonderzoek uitgevoerd worden.

Beheerste en evenwichtige lastendruk De lijn inzake de lastendruk, die is ingezet bij de Meerjarenbegroting 2023-2026 en 20242027, wordt verder doorgezet. Hierbij is in 2024 extra aandacht voor communicatie. De OZB (woningen en niet-woningen) stijgt met niet meer dan het inflatiepercentage. Daarbij wordt rekening gehouden met de reële WOZ-waardes. Areaal-uitbreidingen en hogere WOZ-waardes door verbouwingen e.d. kunnen wel leiden tot een hogere OZBopbrengst. In 2024 wordt eenmalig € 130.000,00 aan OZB woningen aan de burgers teruggegeven omdat de WOZ-waardes hoger waren dan de vooraf ingeschatte stijging van 15%. De lastendrukontwikkeling van de algemene belastingen is aan elkaar gekoppeld, tenzij de raad anders besluit. Dit betekent dat de OZB, Toeristenbelasting, Forensenbelasting en Reclamebelasting aan elkaar zijn gekoppeld en in principe met uitsluitend het inflatiepercentage stijgen. Actualisatie financieel beleid In de Kadernota 2025 wordt melding gemaakt van de actualiteitswaarde van het financieel beleid van Ermelo. Na de inhaalslag in 2023 is het financieel beleid actueel. In het eerste kwartaal 2024 zal de Regeling Krediet- en Budgetbeheer geactualiseerd worden.

Wat mag het kosten

Rekening 2022 Saldo

Begroting 2023 (na wijzigingen) Lasten

Begroting Begroting Begroting

Begroting 2024

Baten

Saldo

Lasten

-87.615

-70.760

2025

2026

2027

Baten

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

-76.364

-74.417

-72.213

-71.428

-68.926

PROGA Samen Werken voor Ermelo FIN Financien

-62.128

16.855

1.947

(Bedragen x € 1.000,-) -/- = voordeel

Risico's

Financiële risico's De tien belangrijkste financiële risico's zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheer. Volstaan wordt met een verwijzing naar deze paragraaf.

Vastgesteld beleid

Financiële verordening (2023) Notitie Reserves en voorzieningen gemeente Ermelo (2023) Regeling Tarieven Wet Open Overheid (2023) Nota Weerstandsvermogen en Risicomanagement (2008/2023) Raadsbrief Ratio weerstandsvermogen Programmabegroting 2012-2015 (2012) Strategisch financieel beleid, onderdeel Kadernota 2018 (2017) Subsidiebeleidskader Ermelo (2021)​​ Treasurystatuut (2023) Nota Activerings- en Afschrijvingsbeleid gemeente Ermelo (2015/2023) Belastingverordeningen (jaarlijks) Controleverordening (2023) Doelmatigheidsverordening (2020) Notitie Budget- en kredietbeheer gemeente Ermelo (2015)

Programma Samen Werken: Indicatoren

Indicator

Eenheid

Formatie

fte per 1.000 inwoners

2023

5,24

- Gemeentelijke administratie

Bezetting

fte per 1.000 inwoners

2023

4,49

- Gemeentelijke administratie

Apparaatskosten

Kosten per inwoner

2022

920,00

- Gemeentelijke administratie

Externe Inhuur

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten

2023

2,0

- Gemeentelijke administratie

2023

14,1

€

2022

1.098

Overhead Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden

Periode

Ermelo Nederland Bron

- Gemeentelijke administratie 823 COELO, Groningen

15 Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Gemiddelde WOZ-waarde woningen

€

2022

1.183

x € 1.000

2019

304

Gemiddelde WOZ-waarde woningen

x € 1.000

2020

322

Gemiddelde WOZ-waarde woningen

x € 1.000

2021

342

Gemiddelde WOZ-waarde woningen

x € 1.000

2022

369

Gemiddelde WOZ-waarde woningen

x € 1.000

2023

429

Misdrijven - Winkeldiefstallen

per 1.000 inwoners

2022

1,3

250 CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken 271 CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken 290 CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken 317 CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken 369 CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken 2,3 CBS - Diefstallen

Misdrijven - Diefstallen uit woning

per 1.000 inwoners

2022

1,7

1,4 CBS - Diefstallen

Misdrijven - Geweldsmisdrijven

per 1.000 inwoners

2022

3,5

4,6 CBS - Criminaliteit

2022

6,1

2022

9

8 Stichting Halt

2021

1

1 CBS Jeugd

Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen (in per 1.000 inwoners de openbare ruimte) Verwijzingen Halt per 10.000 inw 12-17jr Jongeren met een delict voor de rechter

%

905 COELO, Groningen

6

CBS - Criminaliteit

bron: waarstaatjegemeente.nl (31 juli 2023)

Welke Verbonden Partijen zijn betrokken bij Programma Samen Werken

Bij de uitvoering van het programma Samen Werken voor Ermelo zijn de volgende verbonden partijen betrokken: Meerinzicht (MIZ) OmgevingsDienst Noord-Veluwe (ODNV) Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe Veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland (VNOG) Alliander N.V​. N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (N.V. BNG) Vitens N.V.

Overzicht Algemene dekkingsmiddelen

Op grond van de in 2016 herziene BBV (artikel 8.1 en 8.5) moet onder het programmaplan worden opgenomen een weergave van de algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien. bedragen (x 1.000,00) - = voordeel Programma's Algemene Dekkingsmiddelen: - Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is - Algemene uitkering

- Dividend

- Saldo van de financieringsfunctie

- Overige algemene dekkingsmiddelen

Overhead

Vennootschapsbelasting

Onvoorzien

lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo lasten baten saldo

Totaal overzicht

2024

2025

2026

2027

424 -13.268 -12.844 0 -57.639 -57.639 1 -490 -489 1.042 -1.009 33 -705 -1.019 -1.724 13.635 -180 13.455 0 0 0 27 0 27 -59.181

424 -14.068 -13.644 0 -59.931 -59.931 1 -490 -489 1.096 -879 217 3.472 -1.119 2.353 13.438 -180 13.258 0 0 0 27 0 27 -58.209

424 -14.068 -13.644 0 -57.422 -57.422 1 -490 -489 1.165 -931 234 1.464 -1.119 345 13.404 -180 13.224 0 0 0 27 0 27 -57.725

424 -14.068 -13.644 104 -58.542 -58.438 1 -490 -489 1.096 -912 184 4.563 -1.119 3.444 11.264 -180 11.084 0 0 0 27 0 27 -57.832

Programma Samen Leven in Ermelo Algemeen

Dit programma bestaat uit de navolgende 4 subprogramma's: 1. Kansrijk opgroeien 2. Op weg naar samenredzaamheid 3. Perspectief op (on)betaald werk 4. Zelfstandig thuis

16 Het Sociaal Domein is de samenleving. De samenleving in al zijn facetten met de (professionele) vrijwilligersorganisaties, het onderwijs, sport en cultuur. En de ondersteuning aan inwoners die het zonder ondersteuning niet redden. In de Nota Sociaal Domein 2023 - 2028, die we samen met de gemeenten Harderwijk en Zeewolde hebben opgesteld, is het beleid voor de komende jaren vastgelegd. Dit is, samen met onze partners, verder uitgewerkt in een lokale uitvoeringsagenda. Hierin is een viertal opgaven benoemd: kansrijk opgroeien, op weg naar samenredzaamheid, zelfstandig thuis en perspectief op onbetaald werk. Voor het Sociaal Domein geven we invulling aan een kostenbesparing, oplopend tot € 2,7 miljoen in 2027, zoals meegenomen in de Kadernota 2024. Dit mag niet ten koste gaan van de meest kwetsbare inwoners. We streven naar versterking van het aanbod in het voorveld zodat een verschuiving kan plaatsvinden van specialistische ondersteuning (maatwerk) naar laagdrempelige ondersteuning dichtbij de inwoner. We doen dit gezamenlijk met onze partners, zoals Meerinzicht, CJG, Sociaal Team, Leefbaarheidsteam en Interactie.

Om zowel de raad, het college als de organisatie beter in staat te stellen om te kunnen sturen en monitoren op zowel beleidsmatige als financiële resultaten zijn we gestart met een verbetertraject ‘sturing en monitoring Sociaal Domein’ in samenwerking met Harderwijk, Zeewolde en Meerinzicht.

Kansrijk opgroeien

Wat willen we bereiken

Kansrijk opgroeien gaat over gelijke kansen voor alle kinderen en jongeren om zich te ontwikkelen in de volle breedte: in onderwijs, sport, persoonlijke ontwikkeling en gezondheid. Een kind- en gezinsvriendelijke opvoedings- en opgroeiomgeving. Een pedagogische samenleving biedt daarvoor de basis. Binnen de opgave Kansrijk opgroeien ligt de uitdaging erin dat alle kinderen gezond en veilig opgroeien, hun talenten ontwikkelen en naar vermogen meedoen. De volgende doelstellingen worden ter vaststelling voorgelegd in de Nota Sociaal Domein Ermelo, Harderwijk en Zeewolde (in 2023): 1. Alle jeugdigen kunnen gezond en veilig opgroeien in een kansrijke omgeving 2. Het gezin en de omgeving van jeugdigen zijn voldoende toegerust om alledaagse problemen op te kunnen vangen 3. Jeugdigen en/of hun ouders met een ondersteuningsvraag worden goed en snel geholpen (goed is goed genoeg/normaliseren) 4. Jeugdigen groeien op met gelijke kansen en ontwikkelen hun talenten op een manier die bij hen past (onderwijs, sport, cultuur)

Sport spelen en bewegen Spelen, sporten, bewegen en ontmoeten zijn van onschatbare waarde. Een goed gebruik van de openbare ruimte maakt Ermelo levendig en vitaal. Het draagt bij aan de ontwikkeling van Ermelo als een gezonde en aantrekkelijke plek om te wonen. Deze inzet draagt bij aan de maatschappelijke opgaven zoals Ermelo deze heeft geformuleerd: Kansrijk opgroeien en Op weg naar samenredzaamheid. Onderwijshuisvesting We zetten in op frisse en duurzame schoolgebouwen (inclusief kinderopvang en andere maatschappelijke functies) met een sterke wijkfunctie. We zorgen hierin doorlopend door de uitvoering van ons integraal huisvestingsplan.

Wat gaan we daarvoor doen

In de uitvoeringsagenda voor het onderdeel ‘kansrijk opgroeien’ is er onder meer aandacht voor: Lichte hulpverlening voorliggend aanbieden Implementatie van OKO (Opgroeien in een kansrijke omgeving) Positioneren van het jongerenwerk als preventieve functie Opstellen van een onderwijsvisie, als onderlegger voor het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Nieuwbouw / kindcentrum voor De Klokbeker en Augustinusschool Het opstellen en uitwerken van een speelvisie

Wat mag het kosten

Rekening 2022 Saldo

Begroting 2023 (na wijzigingen) Lasten

Baten

Saldo

Begroting Begroting Begroting

Begroting 2024 Lasten

Baten

Saldo

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

PROGB Samen Leven in Ermelo OPGROEIEN Kansrijk opgroeien (Bedragen x € 1.000,-) -/- = voordeel

Risico's

Financiële risico's

13.458

15.594

-528

15.066

18.285

-586

17.699

17.277

17.148

18.199

17 De tien belangrijkste financiële risico's zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheer. Volstaan wordt met een verwijzing naar deze paragraaf. Bij de reeds opgestelde bouwstenen ter invulling van de taakstelling Sociaal Domein zijn randvoorwaarden opgenomen. Deze voorwaarden zijn van belang voor de haalbaarheid van de betreffende bouwsteen. Op het moment dat er niet aan de gestelde voorwaarden voldaan wordt, ontstaat het risico dat het beoogde financiële effect niet of in mindere mate wordt behaald.

Vastgesteld beleid

Nota Sociaal Domein (wordt naar verwachting in 2023 vastgesteld) Verordening bekostiging leerlingenvervoer Ermelo 2022 Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Ermelo 2015 Subsidieregeling Kinderopvang gemeente Ermelo 2022 Besluit Jeugdwet Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Ermelo, Harderwijk en Zeewolde 2022 Kwaliteitskader Kinderopvang 2022 Tijdelijke regionale subsidieregeling continuïteit jeugdhulp en Wmo Noord-West-Veluwe en Zeewolde 2021 Beleidsregels Persoonsgebonden budget Beschermd Wonen gemeente Ermelo 2021 Mandaatbesluit Tijdelijke regionale subsidieregeling continuïteit van cruciale zorgaanbieders – Noord-West-Veluwe en Zeewolde 2021 Beleidsregels handhaving Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen Ermelo 2013 Beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs gemeente Ermelo 2015 Subsidieregeling Sociaal Domein Ermelo 2022

Op weg naar samenredzaamheid

Wat willen we bereiken

De opgave ‘Op weg naar samenredzaamheid’ is erop gericht dat inwoners van Ermelo zich zo veel mogelijk zelf kunnen redden op alle levensterreinen, met hulp van mensen uit hun netwerk. Ondersteuning vanuit de gemeente is gericht op het zo snel, eenvoudig en duurzaam mogelijk oplossen van meervoudige problemen. De volgende doelstellingen worden ter vaststelling voorgelegd in de Nota Sociaal Domein Ermelo, Harderwijk en Zeewolde (in 2023): 1. Samenredzaamheid van buurten en wijken is versterkt 2. Hulp en ondersteuning vanuit de gemeente is gericht op het zo snel, eenvoudig en duurzaam mogelijk oplossen van ondersteuningsvragen 3. Gelijke kansen in een inclusieve samenleving bevorderen 4. Inzet op een gezonde generatie in 2040 en stimuleren van een gezonde leefstijl

Sportcentrum De Zanderij Het nieuwe sportcentrum De Zanderij wordt begin 2024 formeel overgedragen aan de huurder Interactie Sportbedrijf Ermelo B.V. Voor de vrijkomende locatie wordt een plan ontwikkeld voor de toekomstige invulling. Het nieuwe sportcentrum is een centrale plek die voor veel inwoners bijdraagt aan een gezonde leefstijl.

Wat gaan we daarvoor doen

In 2023 wordt samen met organisaties een uitvoeringsagenda opgesteld aan de hand van bovengenoemde doelen. In 2024 zullen we hier invulling aan gaan geven via onder meer de volgende initiatieven: Bewonersinitiatieven faciliteren (Versterken Leefbaarheidsteam) Ontmoetingsplekken faciliteren Wijkplannen opstellen samen met bewoners GGZ in de wijk: samenwerking versterken en afspraken maken over werkwijze overlast Preventie-akkoord uitvoeren Gezondheidsbeleid koppelen aan andere domeinen (health in all policies) Positieve gezondheid implementeren Regioplan laaggeletterdheid uitvoeren Uitvoeren inclusie- en diversiteitsagenda Samen met cultuurpartners uitvoering geven aan het cultuurbeleid Wij zoeken verder naar een geschikte locatie voor de opvang van vluchtelingen en / of ontheemden.

Wat mag het kosten

Rekening 2022 Saldo

Begroting 2023 (na wijzigingen) Lasten

Baten

Saldo

Begroting Begroting Begroting

Begroting 2024 Lasten

Baten

Saldo

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

PROGB Samen Leven in Ermelo SAMENREDZH Op weg naar samenredzaamh (Bedragen x € 1.000,-)

5.248

6.755

-1.257

5.498

8.144

-1.122

7.022

7.376

7.226

6.256

18 -/- = voordeel

Risico's

Financiële risico's De tien belangrijkste financiële risico's zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheer. Volstaan wordt met een verwijzing naar deze paragraaf. Bij de reeds opgestelde bouwstenen ter invulling van de taakstelling Sociaal Domein zijn randvoorwaarden opgenomen. Deze voorwaarden zijn van belang voor de haalbaarheid van de betreffende bouwsteen. Op het moment dat er niet aan de gestelde voorwaarden voldaan wordt, ontstaat het risico dat het beoogde financiële effect niet of in mindere mate wordt behaald.

Vastgesteld beleid

Nota Sociaal Domein (wordt naar verwachting in 2023 vastgesteld) Subsidieregeling Culturele projecten Ermelo 2022 Subsidieregeling Dorpendeal Ermelo-West 2021 Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Ermelo, Harderwijk en Zeewolde 2022 Integrale verordening sociaal domein gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde 2023 Verordening Adviesraad Sociaal Domein Ermelo 2016 Mandaatbesluit Tijdelijke regionale subsidieregeling continuïteit van cruciale zorgaanbieders – Noord-West-Veluwe en Zeewolde 2021

Perspectief op (on)betaald werk

Wat willen we bereiken

De opgave 'Bestaanszekerheid en perspectief op (on)betaald werk' richt zich op het voorkomen van financiële problemen en werkloosheid, en het bevorderen van de doorstroming naar (betaald) werk voor mensen met een uitkering. Dit betekent concreet dat we inwoners, ondernemers en zelfstandigen ondersteunen bij het voorkomen van schulden. En dat we hen begeleiden naar betaald werk, op een laagdrempelige en efficiënte manier. De volgende doelstellingen worden voorgelegd, ter vaststelling in de Nota Sociaal Domein Ermelo, Harderwijk en Zeewolde (in 2023): 1. Het vergroten van bestaanszekerheid 2. Werkzoekenden doen naar vermogen mee in de samenleving 3. Ondersteuning aan werkzoekenden biedt perspectief op (on)betaald werk

Wat gaan we daarvoor doen

In de Uitvoeringsagenda 2024 -2025, behorend bij de Nota Sociaal Domein, wordt door het college uitvoering gegeven aan de vastgestelde doelen, kaders en uitgangspunten. Binnen de opgave ‘perspectief op (on)betaald werk’ zorgen we voor inzicht in het bijstandsbestand en werken we nauw samen met werkgevers en partners bij begeleiding van werknemers uit de bijstand. Re-integratie We zetten vanuit de Participatiewet in op het bewegen van inwoners naar (on)betaald werk. We doen dit samen met onze netwerkpartners zoals het werkgeversloket, Inclusief Groep en Factor Werk. Voor inwoners die blijvend niet regulier kunnen werken organiseren we werk in een beschutte omgeving. Minimabeleid We houden het aantal werkenden dat onder het sociaal minimum leeft zo laag mogelijk. In 2023 evalueren we het minimabeleid en zo nodig passen we dit aan, waarbij de economische ontwikkelingen, zoals inflatie (deels door stijgende energieprijzen), koopkrachtontwikkeling en mogelijke recessie worden meegenomen. We geven doorlopend uitvoering aan het minimabeleid en schuldhulpverlening. Wet inburgering De reguliere re-integratiemiddelen worden ingezet voor bijstandsgerechtigden en statushouders. De Wet inburgering beoogt dat statushouders zo snel mogelijk participeren in de samenleving. We zetten de benodigde middelen in om dit te realiseren.

Wat mag het kosten

Rekening 2022 Saldo

Begroting 2023 (na wijzigingen) Lasten

Baten

Saldo

Begroting Begroting Begroting

Begroting 2024 Lasten

Baten

Saldo

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

PROGB Samen Leven in Ermelo WERK Perspectief op (on)betaald werk (Bedragen x € 1.000,-)

6.918

14.341

-5.604

8.737

13.696

-6.444

7.252

6.982

6.903

6.794

19 -/- = voordeel

Risico's

Financiële risico's De tien belangrijkste financiële risico's zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheer. Volstaan wordt met een verwijzing naar deze paragraaf. Bij de reeds opgestelde bouwstenen ter invulling van de taakstelling Sociaal Domein zijn randvoorwaarden opgenomen. Deze voorwaarden zijn van belang voor de haalbaarheid van de betreffende bouwsteen. Op het moment dat er niet aan de gestelde voorwaarden voldaan wordt, ontstaat het risico dat het beoogde financiële effect niet of in mindere mate wordt behaald.

Vastgesteld beleid

Nota Sociaal Domein (wordt naar verwachting in 2023 vastgesteld) Uitvoeringsbesluit WMO 2015 Inkomensbesluit volksverzekeringen en sociale voorzieningen Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 Beleidsregels Re-intergratie Participatiewet, IOAW en IOAZ 2017 Beleidsregels bijzondere bijstand Integrale verordening sociaal domein gmeente Ermelo 2021 Regeling tegemoetkoming zorgkosten chronisch zieken en mensen met een beperking Ermelo 2017 Toeslagenverordening WWB en WIJ Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Ermelo, Harderwijk en Zeewolde 2022 Integrale verordening sociaal domein gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde 2023 Verordening Adviesraad Sociaal Domein Ermelo 2016 Mandaatbesluit Tijdelijke regionale subsidieregeling continuïteit van cruciale zorgaanbieders – Noord-West-Veluwe en Zeewolde 2021 Beleidsregels schuldhulpverlening Ermelo 2021 Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Ermelo 2021 Beleidsregels uitstroompremie naar werk Ermelo Harderwijk Zeewolde 2022