Notulen gemeenteraad d.d. 11 december 2025

Ik heb net ook aangegeven, ik was druk even met het berichten sturen ook met de organisaties, er zijn wel meer mensen bij betrokken, waardoor ik dat niet nu direct zo kan zeggen. Mijn opmerking was we moeten het in één lijn brengen. Als we kijken naar het stuk kavelsplitsing als het meest recente stuk wat we hebben aangeboden, het meest recente dat vastgesteld wordt, dus dat zou in de basis dan de lijn moeten zijn. Dus daar mag u van uitgaan dat we die gebieden niet gaan comprimeren en dat het stuk zoals u dat nu vaststelt, dat daar sowieso niet aan getornd gaat worden. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Kerkmans: Voorzitter, ik ben eigenlijk klaar. Dus nogmaals, complimenten voor eenieder die op deze manier met elkaar samen heeft gewerkt. Volgens mij hebben wij hiermee een goed progressief stuk neergezet dat misschien ietsje buiten de standaardkaders van de omgevingsvisie gaat maar waarmee we wel een goed doel dienen en volgens mij heel veel dingen mogelijk gemaakt voor onze inwoners en daar kan het college alleen maar blij mee zijn. Dus hopen we dat u als voorzitter zo meteen het voorstel doet om het in één keer in stemming te brengen en dan zien we wel wat er gaat gebeuren. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Het is een amendement, daar staat in het reglementen dat we dat naar de volgende vergadering doorschuiven. Er is een voorstel om dat nu te doen.

Er is volgens mij grote eenduidigheid over wat er staat. Ik worstel nog wel met een klein puntje en dat moet ik u als voorzitter toch nog even meegeven. Dus kijken of we dat kunnen oplossen vanavond. Bij punt 2, het storten van de vereveningsheffing van de vaste bijdrage van 25.000 euro, deze te vervangen door een vereveningsbijdrage van 7,5 procent van de grondwaarde van een nieuw af te splitsen kavel met een minimum van 10.000 en een maximum van 50.000. Daar staat tussen haakjes, op basis van circa 500 euro per vierkante meter. Dat is een dubbele maatstaf die u hier oplegt. Dus ik denk dat u bedoelt te zeggen, want dit is een besluit wat u neemt, dus die is vanaf dat dit besloten is ook meteen van kracht en dan kan dus ook daar verschil van inzicht gaan ontstaan. Geldt die 500 per vierkante meter of 7,5 procent van de grondwaarde? Dus ik stel u voor, want ik denk dat dat echt uw bedoeling is, om wat tussen haakjes staat op basis van circa 500 euro per vierkante meter, weg te halen. Dan

is er een eenduidige maatstaf en dan is dat volgens mij volledig datgene wat u ook bedoelt te zeggen. Ik kijk even naar de indiener de heer Boon. De heer Boon: Voorzitter, dit lijkt mij een uitstekend voorstel. We moeten het zo eenduidig mogelijk hebben en die 500 euro per vierkante meter was een inschatting van de marktwaarde. Maar het kan natuurlijk altijd hoger of lager zijn. Dus heel hartelijk dank voor de aanvulling. Doorstrepen wat mij betreft als de andere fracties het ermee eens zijn en dan is het voorstel nog iets beter geworden. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Dan is er een gewijzigd amendement en dan hebben we op punt 2 van het amendement wat tussen haakjes staat, op basis van circa 500 euro per vierkante meter, dat schrappen we uit het amendement. Volgens mij is het dan nog steeds een heel eenduidig amendement waar goed over gesproken is en kijk ik even of iemand er problemen mee heeft om dat nu in stemming te brengen. Niemand, dan kunnen we in ieder geval doorgaan met de tweede termijn als dat nodig is. Maar ik kijk even, ik kan me voorstellen dat er al heel veel gezegd is en dat het antwoord van het college ook helder is geweest. Nee, niemand behoefte aan de tweede termijn. Dan gaan we over naar de stemming. Dan begint de stemming natuurlijk met het amendement zoals dat net is aangenomen, het gewijzigde amendement, mondeling gewijzigd.

Daar wordt nu de stemming geopend. De heer Van Limburg? De stemming is gesloten en hij is met algemene stemmen aangenomen, dank u wel. Excuses, ik had zoveel stemverklaringen gehoord dat ik dacht dat we dat hiermee konden doen. Maar excuus daarvoor, daar zullen we de volgende keer netjes toch vragen of een stemverklaring nodig is. Dan zijn we nu bij de geamendeerde gewijzigde vaststelling van het Beleidskader Kavelsplitsing. Is er iemand die een stemverklaring wil geven? Niet, dan vraag ik de griffier de stemming open te zetten over de geamendeerde gewijzigde vaststelling Beleidskader Kavelsplitsing. De stemming is gesloten en deze is met algemene stemmen aangenomen. En ik feliciteer u met de goede samenwerking die hieraan ten grondslag heeft gelegen. Dat is altijd mooi om te zien. Het is halftien, ik denk dat we nog één poging wagen en dan even gaan schorsen. 11. Vaststellen APV 2026 en Vfl 2026 De voorzitter: Dan zijn we bij punt 11 van de vergadering, het vaststellen APV 2026 en Vfl 2026. De raad wordt voorgesteld 1, de Verordening fysieke leefomgeving gemeente Epe 2026 vast te stellen en 2, de Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Epe 2026 vast te stellen en 3, de Verordening fysieke leefomgeving gemeente Epe 2024 en de Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Epe 2024 in te trekken, gelijktijdig met de inwerkingtreding van de nieuwe Vfl en APV.

Deze is in de commissie behandeld. Er zijn nog een aantal technische vragen gesteld, die zijn beantwoord en die zitten ook bij de stukken. Is er iemand die hierover wenst te beraadslagen? De heer Pruim, SGP-ChristenUnie. Aan u het woord. De heer Pruim: Dank u wel, voorzitter. Voor ons ligt de vaststelling van de Algemene Plaatselijke Verordening en de Verordening fysieke leefomgeving, een soort actualisering is het meer. Ik wil me even richten op de APV, de Algemene Plaatselijke Verordening. De APV is een soort van noodzakelijk iets als gemeente, maar het is goed dat het bestaat. Tegelijkertijd willen we het college hier wel meegeven altijd de menselijke maat hierbij ook in de gaten te houden en dat heeft het college trouwens en de gemeente altijd goed gedaan hoor, daar niet van. Maar dat blijft belangrijk en ook hier bijvoorbeeld, want de term slecht levensgedrag kwam nog even terug bij deze APV, komt er een paar keer in voor. En daar kun je heel lang over discussiëren, wat is dat dan, slecht levensgedrag. Die discussie, daar kun je tot in de oneindigheid wel hebben, maar belangrijker is dat er geen willekeur komt hierbij en dat de menselijke maat dus in de gaten wordt gehouden. Maar nogmaals, we hebben er vertrouwen in dat het college dit zal doen en goed blijft uitvoeren.

We hebben ook nog even aandacht gevraagd voor iets nieuws tijdens de commissie en dat was designerdrugs. En we hebben hier ook

een antwoord op gehad van de portefeuillehouder waar we blij mee waren. Het antwoord was dat dit zoveel mogelijk als kan in de gaten wordt gehouden. En eigenlijk hoorden we daar een beetje een toezegging bij, maar misschien kan de wethouder hier nog iets over zeggen. Maar we zullen zeker instemmen met deze verordening. We zijn er blij mee en we willen het college en de ambtenaren bedanken voor hun werk. De voorzitter: Dank u wel. Is er iemand die in eerste termijn nog het woord wil voeren? Zo niet, dan zal ik het eerste deel van de beantwoording doen en doe jij het tweede? Ja, dan zal ik het proberen. Het is goed dat u daar nog even op wijst, maatwerk, het kwam al eerder voorbij en dat betekent in dit geval de menselijke maat. Die wordt natuurlijk altijd toegepast zo goed als mogelijk. En nu heeft ze het over slecht levensgedrag maar dat is natuurlijk geen in beton gebeitelde term, maar daar is wel jurisprudentie over. Want alles wat er gebeurt en waar wij op basis daarvan bijvoorbeeld een vergunning zouden weigeren of een bepaalde actie zouden doen of laten, staat dat altijd natuurlijk open voor bezwaar en beroep en kan dat ook altijd in de in de rechtbank worden aangevochten en zienswijzes worden ingediend. Dus wat dat betreft krijgt dat vanzelf wel in de praktijk ook weer die menselijke maat en de het zoeken naar datgene wat nodig is om het juiste te doen.

Het tweede deel van de vraag, die heb ik niet helemaal meegekregen, want dat ging over de designerdrugs. Dus dan moet even iets duidelijker zijn wat u daar van het college verlangt. De heer Pruim: Dank u wel, voorzitter. Mag ik het vanaf deze plek doen? De voorzitter: Gaat u gang. De heer Pruim: Dank u wel. We hebben er ook al aandacht voor gevraagd in de commissie. Die designerdrugs zijn in opkomst en de vraag was destijds in de commissie, valt dit ook onder de APV of niet, of valt het onder de Opiumwet. En als ik het goed begrepen heb heeft het college gezegd dat ze dit zoveel mogelijk in elk geval in de gaten houden en dat ze dit zoveel mogelijk meenemen juist ook waar dat in de Opiumwet kan vallen. Het zal misschien niet in alle gevallen zo zijn, maar in elk geval hoorden wij een beetje een inspanning van dit willen we zeker in de gaten gaan houden. Dat is wat ons betreft belangrijk en waar dit kan, neem dit mee. De voorzitter: Dank voor uw toelichting, dan begrijp ik dat ook meer. Het college, maar ik ook als burgemeester maak me zorgen over het drugsgebruik, ook in onze gemeente. En dat doe ik niet alleen hier in Epe maar dat doen vele burgemeesters met mij.

En dat betekent dat wij al jaren gevochten hebben ervoor om in Den Haag aandacht te vragen voor leg vast hoe die designerdrugs, hoe je daar die werkzame stoffen in plaats van wat het precies is of welk naampje het heeft, om dat strafbaar te maken. En dat betekent dat het in de Opiumwet komt. Dus in die zin blijven we dat volgen en vragen we daar aandacht voor. Maar wij kunnen natuurlijk niet anders handelen dan datgene wat verboden spullen zijn. En dat is door de Opiumwet gegeven. Maar weet dat we er bovenop zitten, want een aantal collega's hier ook op te Veluwe is het met mij eens dat dat echt een zorgelijke ontwikkeling is, vooral wat de jeugd betreft. Ik hoop hiermee uw vraag voldoende te hebben beantwoord. De heer Pruim: Dank u wel voorzitter, en dat heeft u zeker. En daar gaat het ons juist om, om die inspanning inderdaad, precies wat u zegt, om ook richting Den Haag blijvend aandacht hiervoor vragen. En dank u wel dat u dat zo goed doet. Wat ons betreft helemaal voldoende een akkoord en kunnen we helemaal instemmen met dit voorstel. De voorzitter: Dank. Is er iemand die nog in tweede termijn iets wil zeggen erover? Zo niet, dan ga ik vragen of er iemand een stemverklaring heeft voor het vaststellen APV 2026 en Vfl 2026. De heer Vermaas, Forum voor Democratie, een stemverklaring.

De heer Vermaas: Voorzitter, dank u wel. Ik denk ik doe het even in een stemverklaring in plaats van in een termijn. Wij zijn op zich grotendeels tevreden met de stukken. Een klein dingetje was volgens mij dat het carbidschieten, dat mocht niet meer zo laat. Dus dat wordt opeens tot zes uur beperkt. Wij gaan ervan uit dat de handhaving op oudjaarsavond, dat dat toch niet lukt, dus dat mensen dat gewoon lekker kunnen doen als ze dat willen. Net zoals überhaupt vuurwerk wat straks allemaal verboden is. Dus wij maken ons geen zorgen om dat verbod. Dank u. De voorzitter: Ik had toch liever gehad dat dat in eerste termijn had gezegd. Dan had ik toch gezegd dat ik het toch prettig zou vinden als u niet het ondermijnt door te zeggen dat er geen handhaving is en dat dat nog mag. Maar goed, u heeft er een stemverklaring over gegeven. Is er nog iemand anders die een stemverklaring wenst te geven? Zo niet, dan vraag ik de griffier om de stemming open te zetten en dan gaat het over het vaststellen. APV 2026 en Vfl 2026. De stemming is gesloten en het is aangenomen met algemene stemmen. Dank u wel. Dan stel ik nu voor om even te schorsen tot kwart voor tien. Het is nu vijf over halftien. Klopt dat? Ik kijk of de klok gelijk staat, ik schors de vergadering tot kwart voor tien. Schorsing 12. Vaststelling beleidsnota recreatie en toerisme 2035 De voorzitter: Ik heropen de vergadering.

Als het weer een beetje rustig kan zijn, graag. Dan zijn we aangekomen bij punt 12 van de agenda, vaststelling beleidsnota recreatie en toerisme 2035. De raad wordt voorgesteld de ontwerpvisie recreatie en toerisme 2035 gemeente Epe vast te stellen. Deze is in de commissie behandeld en naar aanleiding daarvan heeft de fractie van GroenLinks-PvdA een amendement aangekondigd. Dus ik denk dat ik als eerste naar de heer Van der Baan kijk. Vanaf uw plek, gaat uw gang. De heer Van der Baan: Dank u voorzitter, dat klopt. Wij hebben een amendement opgesteld. Ik zal eerst even toch een aantal dingen nog zeggen. Ik ben geboren en getogen Epenaar, ondertussen bijna mijn hele leven hier gewoond, 73 jaar. En ik wil toch even een korte schets van de geschiedenis van onze mooie gemeente en haar natuur en toerisme schetsen. Epe is een toeristische gemeente, een belangrijke economische factor in onze gemeente. Het toerisme is rond 1900 in de gemeente een steeds belangrijkere rol gaan vervullen. Toeristen kwamen tot begin jaren zestig vooral met het openbaar vervoer en op de fiets. Waren het eerst vooral pensions en oude schuurtjes die als vakantiehuis werden ingericht, later kwamen een aantal grote bedrijven uit de Randstad en startten hier accommodaties voor hun werknemers. Vooral Wissel was erg in trek.

Ook in Emst aan de Officiersweg en aan de rand van Vaassen kwamen er allerlei accommodaties en die liggen allemaal dicht of tegen Natura 2000-gebieden aan en dat was toen in die tijd nog heel gebruikelijk. De rust en de natuur, de bossen en de heidevelden zijn het visitekaartje van onze mooie gemeente. Toen en nu ook nog steeds. Maar hoelang nog is de natuur de aantrekkingskracht voor het toerisme? De natuur staat steeds verder onder druk. De natuur is de afgelopen eeuw met sprongen achteruitgegaan. Was het eerst de zure regen, het vergrassen van de hei, de luchtvervuiling. Wat nu vooral opvalt is de sterke afname van de biodiversiteit, de teruggang van de waterkwaliteit en het lawaai. De teloorgang van de natuur in Nederland is na de industriële revolutie sneller achteruitgegaan dan de tweeduizend jaar daarvoor. Werden de heidevelden met ossen, vandaar de ossenstallen, aan het begin van de vorige eeuw omgevormd tot productiebossen om boomstammen voor de mijnen te leveren. Dat heeft plaatsgevonden tot in de jaren zestig. Ik kan me nog herinneren dat bij de spoorlijnen aan de Lange Veenteweg, hele stapels met allemaal stammetjes stonden, zijn nu vooral de bossen een toeristische trekpleister. Landgoederen zoeken naar andere verdienmodellen om het landgoed in stand te houden, maar dat gaat ten koste van de natuur en de rust.

Als dit doorgaat blijft er niets meer over van de natuur en is het verdienmodel van het toerisme eindig. Er is een begin gemaakt met

natuurbescherming door veel wegen en paden af te sluiten voor gemotoriseerd verkeer, de rustgebieden voor groot wild zijn uitgebreid en in het broedseizoen mogen er geen grootschalige activiteiten meer plaatsvinden in de natuurgebieden. Dit stuitte in het begin ook vaak op weerstand maar het is nu meestal wel geaccepteerd. Er is vaak naar andere oplossingen gezocht en ook gevonden. Nu zouden waarschijnlijk recreatieparken niet meer in of tegen Natura 2000-gebied worden gevestigd. In de visie staat beschreven dat uitbreiding in de IJsselvallei wel mogelijk is, maar ook in de nabijheid van Natura 2000. En daar ligt voor ons het probleem. Om te pleiten voor het teruggegeven aan de natuur van de recreatieparken die in of tegen Natura 2000 liggen is nu niet erg realistisch. Maar wat de toekomst ons brengen gaat, dat is koffiedik en daar waag ik me vandaag niet aan. Om een verdere teruggang van de mooie natuur in onze gemeente en het verdienmodel van de ondernemers in onze gemeente voor een mooie toekomst hebben we dit amendement gemaakt. De toerist kan blijven recreëren, de ondernemers kunnen dus blijven ondernemen en de inwoners van onze gemeente kunnen ook nog van de natuur blijven genieten. En wat het allerbelangrijkste is, dat de natuur zich weer kan herstellen, versterken en het leven van plant, dier en mens verbeteren. Dit vraagt om terughoudendheid in het groeien.

Want het kan toch niet zo zijn dat rupsje Nooitgenoeg alle blaadjes opeet en er niets meer overblijft voor de toekomstige generaties. Om een goed beeld te krijgen is het noodzakelijk in de visie de positieve en de negatieve effecten van het toerisme van het bestaande aanbod in beeld te brengen ten aanzien van het Natura 2000 en dat de doelen hierop worden afgestemd. Ook geldt dit voor het aantal overnachtingen en slaapplaatsen, mensen en vervoersstromen en dit zou allemaal in het uitwerkingsprogramma meegenomen moeten worden. Verdere uitbreiding in en in de nabijheid van Natura 2000, ook kleinschalig, hebben veelal een negatieve invloed op de natuur. Het afgeven van natuurvergunningen is een zaak van de provincie en niet van de gemeente maar we kunnen wel de norm stellen. Met de aanvullingen en de wijzigingen in dat amendement schep je wel de mogelijkheden voor ondernemers om te ondernemen maar zorgen we ook dat dit alleen mogelijk is met de borging dat onze natuur niet verder achteruitgaat. Ik kan het hele amendement ook nog voorlezen. De voorzitter: Graag het dictum. De heer Van der Baan: Alleen het dictum, dat is al het besluit als ik het goed heb. De beleidsvisie recreatie en toerisme vast te stellen met dien verstande dat de beleidsvisie wordt gewijzigd en aangevuld met onderstaande tekst.

Op de Veluwe zien we alleen mogelijkheden voor nieuwe ontwikkelingen of uitbreidingen mits deze in balans zijn met de natuurwaarde in lijn met pagina 40 van de Omgevingswet en inzichtelijk en geconstateerd is dat de ontwikkeling niet ten koste gaat van de natuur en de natuur leidend is. Punt 1 is dat in het Natura 2000-gebied en het overgangsgebied binnen een straal van 500 meter geen nieuwe ontwikkelingen mogelijk zijn en dat alle veranderingen aan activiteiten in het omgevingsplan een natuurvergunning moeten aanvragen en dat de natuur leidend is en dat economisch belang volgend is. De voorzitter: Daarmee maakt dit amendement onderdeel uit van de beraadslagingen. En u krijgt een interruptie van mevrouw Tibben, VVD. Mevrouw Tibben: Ik ben benieuwd of de fractie van GroenLinks-PvdA één concreet voorbeeld kan noemen van iets wat nog steeds mogelijk is, een ontwikkeling, als dit amendement wordt aangenomen. De voorzitter: De heer Van der Baan. De heer Van der Baan: Dank, voorzitter. Er zijn heel veel kleine vlekjes in het Natura 2000-gebied die eigenlijk de mogelijkheid hebben om zonder al te veel aanvullende voorwaarden allerlei dingen kunnen gaan doen. En dat is waar wij bang voor zijn, dat op een gegeven moment al die kleine plekjes waar nu bebouwing is, dat dat

straks allemaal accommodaties worden voor recreanten. Dat is één voorbeeld. Een ander voorbeeld is natuurbegraafplaatsen. Toevallig dat daar, ik dacht gisteren, toch ook vraagtekens bij zijn. Er zijn plannen om in de gemeente natuurbegraafplaatsen te creëren en deze blijken toch niet zo heel erg natuurvriendelijk te zijn door de grote vervuiling die tegenwoordig mensen meebrengen als ze in hun graf meegaan. Dus dat zijn twee voorbeelden waarvan ik me afvraag, zijn dat goede ontwikkelingen. De voorzitter: Mevrouw Tibben. Mevrouw Tibben: Dank u wel. Ik hoop vooral dat de fractie GroenLinks-PvdA zich er bewust van is dat als straks op het vakantiepark ze oude vakantiewoningen willen gaan weghalen om daar nieuwe duurzame varianten voor terug te zetten, dat dat onder dit amendement niet mogelijk gaat zijn. De voorzitter: De heer Van der Baan. De heer Van der Baan: Dat zij dan zo. Maar dat betekent wel dat de natuur steeds verder terug gaat lopen en dat we op een gegeven moment helemaal niets meer hebben aan natuur hier en dat het gewoon een grote woestijn aan het worden is van alleen maar stenen en andere dingen, maar niet meer van bomen, dieren en dus de leefbaarheid voor mensen ook steeds verder afneemt. De voorzitter: Dank. U krijgt een interruptie van de heer Vos. Ja, de heer Vos, Nieuwe Lijn. En daarna de heer Van den Berg, D66. De heer Vos: Dank u wel, voorzitter.

Mijnheer Van der Baan, de ontwikkelingen zouden in balans moeten zijn tussen de natuur en de ondernemingen. Maar u heeft dan niet daarmee dan de indruk dat dan de huidige bestaande ondernemers eigenlijk niet meer kunnen ondernemen op die locaties. Want dat wordt wel heel lastig denk ik. De voorzitter: De heer Van den Berg ook op dit punt? Nee. De heer Van der Baan. De heer Van der Baan: Dank, voorzitter. Ik denk dat de ondernemers wel kunnen ondernemen, alleen ze zullen dus veel meer rekening moeten gaan houden met de natuurwaarden die we hebben. En dat is dus eigenlijk een van de zwaktedingen in het voorstel zoals dat er nu ligt, dat ondernemers min of meer de voorrang krijgen en de natuur op een laag plan komt te staan. En wat wij met dit amendement willen is dat we de natuur op één zetten en dat ondernemers dan creatief worden om te kijken hoe ze hun onderneming kunnen laten voortbestaan. Want wat ik al zei, rupsje Nooitgenoeg heeft nooit genoeg. En dat betekent dat straks elk stukje benut gaat worden voor toerisme en dat de natuur dus nog steeds verder achteruitgaat. Want dat is in feite want dat is wat ik ook eigenlijk heb willen zeggen, die afgelopen zeventig jaar dat ik hier op deze aarde rondloop heb ik ook in Epe heel veel naar de Filistijnen zien gaan, dat de natuur steeds verder terugloopt en daar maak me grote zorgen om.

En dat we dus alles laten afhangen van economie terwijl ik eigenlijk het voorstel doe, ga eerst eens kijken wat de natuur ons brengt, breng in kaart hoe de belasting nu is en ga daarop je beleid maken. Niet nu al zeggen, de ruimte is er. En als er ruimte is, de IJsselvallei is dan nog een optie. De voorzitter: Uw punt is duidelijk, volgens mij. De heer Vos, Nieuwe Lijn. De heer Vos: Dank u wel, voorzitter. Maar dat betekent dus eigenlijk dat wat mevrouw Tibben net zegt over het vervangen van oude niet-duurzame woningen voor duurzame woningen dan eigenlijk wel zou moeten kunnen volgens u. Want dat lijkt er niet op als u dit amendement aanneemt.

De voorzitter: De heer Van der Baan. De heer Van der Baan: Dank, voorzitter. Ik denk dat op zich daar goed naar gekeken moet worden en dat uiteindelijk de provincie is degene die de natuurvergunningen afgeeft. De gemeente kan er al voor een deel de norm daarin stellen. En ik denk gewoon dat dat moeten doen. Willen we op een gegeven moment deze natuur nog een beetje behouden, dan moeten we gewoon toch de groei proberen te beperken of eigenlijk stilzetten. En wat ik al zei, ondernemen betekent eigenlijk vooral steeds meer verder, verder en groter, groter, ten koste van alles. En dat is wat ik wil voorkomen. De voorzitter: De heer Van den Berg, D66, een interruptie. De heer S. Van den Berg: Dank u wel, voorzitter. We hebben het hier op dit moment over het beleidskader recreatie en toerisme. Ik ben benieuwd hoe de heer Van der Baan de link legt met natuurbegraafplaatsen in dat kader. Dank u wel. De voorzitter: De heer Van der Baan. De heer Van der Baan: Dat klopt. Dank voorzitter, je moet altijd via de voorzitter praten. Een van de dingen is dat een landgoed daar plannen toe heeft en die heeft ook plannen om de recreatiemogelijkheden op haar landgoed te gaan uitbreiden. En het is maar een voorbeeldje van wat rupsje Nooitgenoeg wil. En ik snap ook wel dat het landgoed zijn financiën ook op orde moet krijgen, maar ik denk dat ze dan toch naar andere mogelijkheden moeten gaan kijken.

De voorzitter: De heer Van den Berg, helder? Ja. Wie mag ik in eerste termijn het woord geven? Het gaat hier nog steeds over de beleidsnota recreatie en toerisme. De heer Pruim, SGP-ChristenUnie. De heer Pruim: Dank u wel, voorzitter. Voor ons ligt de beleidsvisie recreatie en toerisme en hier kunnen we ons op zich heel goed in vinden, er wordt gestreefd naar een balans tussen natuur en recreatie. En als ik dan meteen even op het amendement van GroenLinks-PvdA mag inhaken, u zegt dat natuur altijd op één moet. Dan is het juist een disbalans in onze ogen. Om een goede balans te krijgen moet je dingen zorgvuldig overwegen. We wachten nog wel het antwoord van het college af maar we denken niet dat we dit amendement zullen gaan steunen. Wij willen juist ook pleiten, en dat hebben we ook in de commissie gedaan, voor de dagrecreatie. Want het stuk is goed, daar zijn we hartstikke tevreden mee, maar de praktijk is dat er best wel dagrecreatie juist voor jonge gezinnen, activiteiten voor jonge gezinnen met kinderen, die zijn verdwenen. Pak hem beet, ik noem maar wat eventjes, hier de ijsboerderij en er zijn nog tal van andere voorbeelden en dat is niet altijd ... Daar kan het college niets aan doen, dat is ook een ondernemer die ergens voor kiest of noem maar op.

Maar we zouden het wel juist fijn vinden en we zouden het stimuleren, en we hebben al een heel lijstje ook genoemd destijds in de commissie wat er allemaal verdwenen is, dus dat hoef niet te herhalen. Maar we zouden juist het college wel willen stimuleren om te kijken hoe kunnen we nog meer dagrecreatie toch weer, en misschien wel nieuwe dagrecreatie, in onze gemeente binnen zien te krijgen. Want dan is er ook gewoon weer meer te doen voor bijvoorbeeld juist die jonge gezinnen met kinderen. En dat heeft het college ook toegezegd natuurlijk wel in het gebied rondom de IJsselvallei. Daar zijn we ook blij mee, dat is een mooi iets. Maar ook hier rondom de kernen, kijk wat wel mogelijk is. En natuurlijk snappen we ook dat er natuurregels zijn. Want nogmaals, we pleiten echt wel voor die balans, dus dat dat goed in de gaten wordt gehouden. Maar kijk ook juist voor dagrecreatie nog wat er extra kan en probeer het te stimuleren bij onze ondernemers. Dat zouden we echt nog willen benadrukken. Verder willen we gewoon instemmen met

dit stuk en zijn we er blij mee. We willen de ambtelijke organisatie ook hiervoor bedanken en het college hiervoor bedanken. Dat was hem, dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank. Wie in eerste termijn? De heer Boermans, daarna de heer Van Limburg en daarna de heer Van den Berg. De heer Boermans, Hart voor Lokaal, gaat u gang. De heer Boermans: Voorzitter, als Hart voor Lokaal staan wij voor lokaal en in de commissie waren er verschillende insprekers op dit beleidsvisiestuk. En de ene zei het gaat veel te ver, bijna een beetje in lijn met de woorden van GroenLinks-Partij van de Arbeid zojuist. En de andere zei het gaat niet ver genoeg. Ik denk dat je dan als college een aardig stuk hebt neergelegd omdat je wel enige ruimte geeft om onze ondernemers ook nog wel wat kansen te geven in hun verdere ontwikkelingen. En die doe je ook met name omdat je daarmee onze dorpen ook overeind houdt en levendiger maakt en dergelijke. En volgens mij is dat juist de insteek die ik ook uit deze beleidsvisie haal. Daarmee complimenteer ik ook het college. Dus het rupsje Nooitgenoeg zoals de heer Van der Baan dat zojuist omschreef, dat zou ik toch echt niet zo willen betitelen op dit stuk. Sterker nog, ik denk dat het een nog best een behoudend stuk is waar het op onderdelen nog best wel wat verder had mogen gaan.

Als je ziet hoeveel onderdelen van recreatie in onze gemeente de afgelopen jaren door allerlei omstandigheden zijn gesloten of tijdelijk niet toegankelijk zijn waardoor mensen minder van onze gemeente op die manier kunnen gebruikmaken, dan denk ik dat is niet in lijn met rupsje Nooitgenoeg. Dus als ik u op een andere manier zou typeren, dan denk ik eigenlijk dat GroenLinks … Ik zie een interruptie, voorzitter. De voorzitter: U krijgt een interruptie van de heer Van der Baan, GroenLinks-PvdA. De heer Van der Baan: Dank, voorzitter. Maar hoe kijkt u tegen met name het gebied waar nu de concentratie plaatsvindt en wat of in het Natura 2000-gebied ligt, of er heel dicht tegenaan? Want daar gaat onze grote zorg naar uit, dat dat op een gegeven moment steeds verder uit gaat breiden en wat toch eigenlijk al jaren plaatsvindt, al is het heel kleinschalig. Maar het is heel geniepig wat er gebeurt. Hoe kijkt u daartegenaan? De voorzitter: De heer Boermans. De heer Boermans: Ik vind dat er helemaal niet geniepige wordt gewerkt in die zin. En ik ben het eens met opmerkingen die zojuist ook al zijn gemaakt. Op het moment dat we in onze gemeente ondernemers niet meer kunnen toestaan dat zij hun eigen recreatieparken of onderdelen van een recreatiepark niet meer kunnen verbeteren omdat daarmee de natuur enigszins onder druk komt te staan, dan denk ik dat we op de verkeerde weg bezig zijn.

Dus zo denken wij vanuit Hart voor Lokaal daarover. En daarmee zeggen we ook, het amendement wat u indient is voor ons als we dat in twee woorden moeten typeren een groot slot. U zet gewoon een slot op alles wat er op recreatie- en toerismegebied in onze gemeente plaatsvindt. Dat is uw goed recht, dat mag u ook vinden. Sterker nog, ik had het raar gevonden als u dat niet had gevonden. Maar ik denk dat dit voor onze gemeente en voor de leefbaarheid in onze gemeente niet wenselijk is. En daarom zullen wij uw amendement niet steunen en steunen wij het voorstel van het college wel. De voorzitter; u krijgt wederom … De heer Van der Baan: Maar toch de vraag die ik stelde, wat vindt u er dan van dat met name Natura 2000gebieden waar nu ondernemingen in zitten en ertegenaan, dat die daar zitten en hoe ver mogen die gaan met verder ontwikkelen? Want op zich denk ik als je een park gaat vernieuwen, daar kan ik ook nog mee leven maar daar zijn dus allerlei regels voor, onder andere natuurvergunningen van de provincie. Maar het gaat vooral om de grootschalige uitbreiding van allerlei zaken. Hoe verhoudt zich dat volgens u met de natuur?

De voorzitter: De heer Boermans. De heer Boermans: Als ik u zojuist hoor zeggen dat u kleinschalig opeens wel vindt dat daar toch wel iets op zou moeten kunnen, dan denk ik dan moet u uw amendement terugtrekken, want uw amendement zet alles op slot. Dus dat zou ik u dan adviseren. En ik heb u zojuist al aangegeven hoe ik daarover denk en dat is niet gewijzigd. De voorzitter: Dank. Gaat u verder met uw betoog. U was klaar, prima. De heer Van Limburg, Gemeentebelangen. De heer Van Limburg: Voorzitter, dank voor de aangepaste tekst en de memo van het college. Dit geeft een andere duiding dan de oorspronkelijke nota, vooral over de ruimte voor nieuwe logiesaccommodaties. Dat is begrijpelijk, maar het betekent wel dat inwoners en initiatiefnemers straks precies moeten weten hoe dit wordt toegepast. De beleidsnota zelf is bewust strategisch gehouden maar de term in balans met de natuurwaarden is nu nog heel breed en kan verschillend worden uitgelegd. Daarom heb ik twee korte vragen om de uitvoeringspraktijk duidelijk te krijgen. Vraag één, participatie en duidelijkheid in het proces. Hoe worden initiatiefnemers en omwonenden straks duidelijk meegenomen in het proces nu de tekst van de memo is aangepast? Hoe zorgen we ervoor dat iedereen weet waar hij aan toe is wanneer participatie plaatsvindt? De tweede vraag heeft betrekking op in balans met natuurwaarden.

Kunt u toelichten welke concrete toetsingscriteria hierbij horen, wanneer kan een initiatief wel en wanneer niet? Zodat er geen ruimte ontstaat voor verschillende interpretaties of willekeur. Voorzitter, dank aan GroenLinks-PvdA voor het indienen van een amendement. De zorg voor de natuur delen wij volledig. De Veluwe is een uniek gebied met een van de belangrijkste redenen waarom mensen hier willen wonen en recreëren. Dat vraagt om zorgvuldigheid die ook in de beleidsvisie zoals die nu voorligt. Maar wij vinden als Gemeentebelangen Epe het amendement te verstikkend. En het is zonet ook al gezegd in de vragen, door het amendement wordt alles op slot gedaan en daar zullen wij dus niet in meegaan. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank. De heer Van den Berg, D66. Gaat uw gang. De heer S. Van den Berg: Dank u wel, voorzitter. Zoals eerder aangegeven is toerisme een van de belangrijkste economische sectoren in onze gemeente. In de vakantieperiode verdubbelt het inwoneraantal zogezegd zo’n beetje. Als gemeente moeten we daarom ook onze rol nemen en duidelijke kaders stellen met het oog ook op de ontwikkeling en de uitbreiding waar mogelijk van de toeristische initiatieven. Het is wel een vereiste dat dat in balans is met de natuur, maar ook met de inwoners. Want moeten ons hier met zijn allen ook nog thuis blijven voelen.

Wat onze fractie betreft gaat de voorkeur dan ook uit naar ecotoerisme. Voordat de ecotoerist hier vakantie kan komen vieren moet het wel mogelijk blijven om recreatie en toerisme te blijven ontwikkelen. De omgevingsvisie biedt wat ons betreft daarvoor voldoende kaders om de natuur te beschermen maar ook om initiatieven gaande te houden en door te ontwikkelen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan Landgoed Welna waar goed natuurbeheer hoog in het vaandel staat en dat anders niet meer mogelijk is op het moment dat het amendement van GroenLinks-Partij van de Arbeid aangenomen zou worden. Het voorstel om binnen 500 meter van Natura 2000-gebied geen nieuwe activiteiten toe te staan draait in wezen de nek om van de toeristische sector. Daarnaast nog een technisch aspect, het amendement steekt dwars door ruimtelijk beleid heen en daarom staan we dus voor het voorstel en tegen het amendement. De voorzitter: U krijgt een interruptie van de heer Boermans, Hart voor Lokaal.

De heer Boermans: Mijnheer van Berg, ik dacht ik laat u even uitpraten. U had het over dat uw voorkeur uitgaat naar ecotoerisme. Maar kunt u dan aangeven welke toeristen u dan liever niet heeft? De voorzitter: De heer Van den Berg. De heer S. Van den Berg: Ik ga liever uit van het positieve. Dus wij hebben hier graag de toerist die op de fiets gaat, die lekker door de bossen wandelt en die het liefst de auto thuislaat. Dus kom hiernaartoe met het openbaar vervoer, neem je fiets mee, dat idee. De voorzitter: Gaat u verder met uw betoog of was u klaar? De heer S. Van den Berg: Ik was klaar, dank u wel. De voorzitter: Dank. Wie in eerste termijn nog? De heer Vermaas, Forum voor Democratie. U moet altijd goed zwaaien. Gaat uw gang. De heer Vermaas: Ik zat mooi verstopt achterin, maar het komt altijd goed. Dank u wel, voorzitter. Het is heel goed om een visie te hebben natuurlijk, 2035 hebben we het hier over. Ik vind ook in het stuk, daar staan ook heel veel positieve dingen. Daar wordt echt wel aandacht aan gegeven hoe belangrijk recreatie en toerisme is, dat staat goed beschreven. Epe heeft natuurlijk ook heel veel te bieden op dat vlak en het is gewoon echt cruciaal voor ons als gemeente dat we daar de ruimte voor hebben. Maar goed, helaas staan er inderdaad ook echt wel wat dingen in waar wij fundamentele problemen mee hebben.

En als ik dan kijk naar termen als gedragsverandering en ook de hele recreatiezonering, maar ook weer stikstof en CO2 komen er weer voluit in voor. En dat terwijl we het hebben over 2035. Ik bedoel, tegen die tijd is die hype allang weer voorbij. Tegen die tijd, ik bedoel al die hypes en net kwam dat ook weer naar voren, zure regen wordt genoemd, de ozonlaag, de kleine ijstijd, weet ik veel, al die klimaathypes en dergelijke duren meestal een jaar of tien en dan is het eindelijk voorbij. Dus dit gaat over 2035, dus dat zou niet in deze visie moeten passen. Maar goed. En dan een ander punt, iets waar wij misschien een hele andere visie op hebben. Maar wij vinden dat hotels er moeten zijn voor toeristen. En nu als we nu kijken vandaag de dag wat wij hier met onze hotels doen, dat is natuurlijk iets heel anders. Goed, we kunnen het daar weer heel uitgebreid over gaan hebben maar wat ons betreft mag ook best in de visie staan dat we dat nooit meer gaan doen. We hebben nog een amendement overwogen, maar dat hebben we niet gedaan want zelfs als dat zou worden aangenomen dan vinden we nog steeds het stuk niet goed genoeg. En dan is het ook flauw om een amendement te hebben en dan alsnog weer tegen het stuk te stemmen. Dus dat laten we achterwege. Dan tot slot ook nog eventjes het amendement van GroenLinks-PvdA. Ik hoor u allerlei dingen zeggen, ik hoor u spreken over lawaai.

Ik moet meteen denken aan lawaai van windmolens. Ik hoor u spreken over bossen die gekapt worden voor de mijnbouw, maar wat vindt PvdA-GroenLinks er dan van dat al die bossen die nu allemaal maar gekapt worden voor allerlei gekke biomassacentrales? Dat is nog veel ingrijpender dan iets wat constructief is voor de mijnbouw. De voorzitter: U krijgt een interruptie van de heer Van der Baan, u krijgt meteen een antwoord. De heer Van der Baan: Voorzitter, ik heb geschetst waar de bossen tot de jaren zestig voor dienden en dat was voor de mijnbouw. Ik weet niet of jij hier opgegroeid bent, of je uit deze omgeving komt, maar dat was toen de tijd een heel belangrijk middel om de bossen te exploiteren. En dat is op een gegeven moment gestopt en nu zijn we bezig om de biodiversiteit in het bos wat te verbeteren door in ieder geval een hele hoop naaldhout te vervangen door loofhout. Maar dat is een beetje de achtergrond. En voor de rest, stikstof en al die hypes die jij noemt, het punt is dat de maatregelen genomen worden die dan op een gegeven moment de zure regen

hebben voorkomen, op een gegeven moment is de ozonlaag, die haalde u er nog even bij, dat is door allerlei andere dingen minder geworden. Dus er worden maatregelen genomen en ten aanzien van stikstof zullen er ook maatregelen genomen worden. En die zullen u wel niet bevallen, maar het zal wel gaan gebeuren. De voorzitter: De heer Vermaas. De heer Vermaas: Ja voorzitter, veel politieke passie horen we dan geloof ik te zeggen. Nee, het is hartstikke apart. Ik was er inderdaad in 1960 nog niet, dat klopt. En het is mooi dat hout in het verleden ook goed gebruikt werd. Maar dat nu juist het punt. Als je dan biomassacentrales ziet waar allemaal gewoon bossen voor worden gesloopt, dat is echt destructief, dat is dat is doodzonde en dat moeten we niet willen. En dat is dan juist iets waar u dan wel voor pleit. Dus daar denken wij anders over. Ik denk dat ik gezegd heb wat ik erover wil zeggen. De voorzitter: U krijgt een interruptie van de heer Van der Baan, GroenLinks-PvdA. De heer Van der Baan: Sorry voorzitter, ik heb niet gepleit voor biomassacentrales. Dus u haalt er van alles en nog wat bij wat in dit geval niet relevant is. De voorzitter: De heer Vermaas, maakt u uw verhaal af.

De heer Vermaas: Dan zal ik concluderend vaststellen dat we het mooi met elkaar eens zijn dat we allebei dat heel erg ernstig vinden dat er biomassacentrale zijn, op dit moment toch wel een heel groot percentage van al die groene energie, zoals dat dan genoemd wordt. Dus daar vinden we elkaar, hartstikke mooi. En daar laat ik het graag bij. Dank u. De voorzitter: Dank. Santé, namens de hele raad begrijp ik en het college. Wie nog in eerste termijn over de vaststelling beleidsnota recreatie en toerisme 2035? Zo niet, dan gaan we naar wethouder Heere namens het college. Gaat u gang. De heer Heere: Dank u wel, voorzitter. Er is veel gezegd. Om te beginnen bij het amendement, de oppositie of de raad gaf zelf al een weerwoord. Het college raadt die ten sterkste af, precies om wat er ook gezegd werd dat dan alle ontwikkelingen op slot worden gezet. Ik vind het belangrijk dat we het niet over rupsjes Nooitgenoeg of dat soort dingen hebben, want mijnheer Van der Baan maakt een tegenstelling tussen de natuur en de ondernemers. En waar ik ondernemers spreek, de Stichting Promotie Gemeente Epe, het Programma Vitale Vakantieparken, de Veluwe Alliantie, wordt daar over het algemeen met respect over die Veluwe gesproken als het stamkapitaal.

Die ondernemers weten ontzettend goed dat hun bezoekers komen niet omdat ze, ja waarschijnlijk ook, o zo'n mooi park hebben of zo'n leuke brasserie hebben, maar vooral omdat die Veluwe er is en mensen willen komen genieten van de natuur. Dus die zijn absoluut niet tegen die natuur. De zorg die ik hoor in de toelichting op het amendement dat Natura 2000-gebied onbeschermd is, die wil ik gaan wegnemen. Want de provincie borgt met de natuurvergunningen daar al het nodige. En überhaupt gaan wij er als gemeente niet over wanneer een natuurvergunning nodig is, daar gaat de provincie over. Mijnheer Pruim, u bent het eens met de balans tussen natuur en recreatie. Dat kan ik alleen maar onderschrijven. En we hebben het inderdaad in de commissie even gehad over de oproep die u deed voor dagrecreatie en daar heb ik ook aangegeven, daar staan we als gemeente en als college achter. Waar we dat kunnen faciliteren en stimuleren doen we dat graag. En dan hebben we het met name, en dat ziet u voor een stuk terug in de visie en dat zal straks in het uitwerkingsprogramma ook zeker terug gaan komen, dan zien we dat met name dan het liefst in de Veluwe-flank. Dus niet in het Veluwe-massief, maar de flank en richting de

IJsselvallei, juist ook omdat daar zoveel moois te vinden is. Mijnheer Boermans, u noemde ook balans. Daar vinden we elkaar. Ik denk dat dat heel erg belangrijk is. En het is inderdaad af en toe een beetje worstelen of balanceren tussen de mensen die gewoon zeggen de natuur moet boven alles, of mensen die zeggen ik wil volledig vrij baan voor het ondernemerschap. En wij geloven dat het de kunst is om daar die balans in te vinden en dat het ook heel goed samen kan. Mijnheer Van Limburg stelde moeilijke vragen. Hoe worden initiatiefnemers en omwonenden geïnformeerd? Ik wil even de verwarring wegnemen dat als mensen participeren, dat er dan ineens dingen veranderen. Er is een mooi participatieproces geweest, daarop is de visie vastgesteld en door het college ter inzage gelegd. Dus die fout die erin was gesloten, die heb ik in de commissie … Die zin is er pas in gekomen nadat het ter inzage had gelegen. Die hebben we nu teruggedraaid omdat dat woordje geen daar gewoon nooit de bedoeling is geweest. En de mensen die hebben geparticipeerd zijn ook gewoon teruggekoppeld, dus daar blijven we gewoon helder over. En de moeilijke vraag vind ik met name in balans met natuurwaarden, hoe ziet dat er precies uit. Ik ga me niet nu wagen aan een precieze duiding. Ik kan u wel aangeven, dat zal aansluiten bij criteria die bijvoorbeeld bij een natuurvergunning nodig zijn.

En echt even in huis-tuin-en-keuken-taal, dat zou dan betekenen dat er geen, dan is het niet meer huis, tuin en keuken, onevenredige schade, dus geen grote schade mag zijn. Balans betekent dat het een ook naast het ander kan bestaan zonder dat een van die twee daar schade van onder lijdt. Want wij willen ook geen ruimte voor eigen interpretatie of willekeur, dus daar zijn we het wel eens. Maar de exacte definitie laat ik toch echt graag aan de mensen over die daar straks in de uitvoering dat soort dingen moeten toetsen. De voorzitter: U krijgt een interruptie van de heer Van Limburg. De heer Van Limburg: Nog moeilijkere vragen. Het stuk zegt in balans met de natuurwaarden. Waarom schrijft u dat dan, als er geen balans eigenlijk te omschrijven is? Is het dan niet anders beter om het wat eenvoudiger te omschrijven? De voorzitter: De heer Heere. De heer Heere: Dank u, voorzitter. Het is nu heel breed geformuleerd omdat dat ook gewoon, de Veluwe is heel groot, de situaties zullen steeds verschillend zijn. We kunnen gaan zoeken waarom omschrijft u het niet precies, maar volgens mij heeft iedereen het gevoel als ik zeg die balans betekent dat het een naast het ander kan bestaan zonder dat de ander schade oploopt. Maar dat is een huis-tuin-en-keuken-definitie, die begrijpt wel iedereen. De voorzitter: De heer Van Limburg. De heer Van Limburg: Maar omschrijf het dan ook zo.

De voorzitter: En u krijgt ook een interruptie van de heer Van der Baan, GroenLinks-PvdA. De heer Van der Baan: Dank, voorzitter. Die balans, daar zit nu natuurlijk het probleem. Dat is waar ik ook tegenaan loop en waarom ik er niet gelukkig mee ben, omdat die balans niet duidelijk omschreven is. Dus in die zin kan ik een heel eind meegaan met de heer Van Limburg dat dat gewoon heel duidelijk omschreven moet zijn, wil je daar iets mee kunnen. De voorzitter: De heer Heere.

De heer Heere: Dank u, voorzitter. Ik ga niet herhalen wat ik net zei, maar volgens mij begrijpt iedereen die balans en waar dat nodig is zullen we dat in het uitwerkingsprogramma of in het uitvoeringsprogramma nog meer stevig opnemen. Maar juist om de veelheid van verschillende initiatieven en de enorme omvang van het gebied moeten we op visieniveau daar in ieder geval wat mij betreft geen exacte definitie proberen toe te passen. Maar we zullen dus in de verdere uitwerking daar aandacht voor hebben. Ik ga even door met reageren op de sprekers, voorzitter. Mijnheer Van den Berg had het over ecotoerisme, laat mensen op de fiets komen. Ja prachtig, ook dat is iets wat we al langer roepen. We willen heel graag als die bezoeker hier is hem verleiden om de auto te laten staan en op andere manieren verder te gaan. Dat past heel erg bij het beeld wat we hebben. Daar mag hier genoten worden, maar mensen komen juist ook om te genieten van de natuur en dan moet je niet met je auto het bos in willen rijden. Mijnheer Vermaas, Epe heeft veel te bieden op het vlak van recreatie en toerisme. Het college kijkt soms anders aan tegen wat u hypes noemt. Misschien zijn er in 2035 dingen bijgekomen, maar juist ook die balans geeft aan dat we waar er nu stikstofregels zijn of CO2 waar we dat beter kunnen doen om in harmonie met de natuur te recreëren, willen we dat alleen maar toejuichen.

En uw oproep we willen de hotels terug voor de toeristen, dat willen wij ook graag en het is niet uit te sluiten dat er ooit weer zoiets nodig is. Maar volgens mij moeten we het daar vandaag niet over hebben. We zien in ons verblijfsaanbod dat op dit moment in ieder geval het aanbod van hotels heel laag is. Als er een ondernemer is die zich meldt met ik zou heel graag een hotel willen openen en dat past, dan zullen we daar graag medewerking aan verlenen. En het Fletcher Hotel zal volgend jaar ook hopelijk weer gewoon terugkomen. Of hopelijk, het zal weer terugkomen in het aanbod. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank. Er is een amendement ingediend. Ik neem tenminste aan dat de heer Van der Baan het amendement in de lucht houdt. Dat betekent dat wij naar de volgende vergadering gaan voor de tweede termijn. Ik zie ook nog wel dat er nog een paar dingetjes ook in het amendement nog even goed bekeken moeten worden. Dus dan schorsen we voor vandaag dit punt naar de volgende vergadering en zullen we daar de tweede termijn over voeren. 13. Voortgangsrapportage 2025-2 De voorzitter: Dan zijn we bij punt 13, Voortgangsrapportage 2025-2. De raad wordt voorgesteld de begroting 2025 te wijzigen op basis van de financiële rapportage over de programma's en investeringen, zoals toegelicht in onderdeel 2 van de tweede voortgangsrapportages 2025.

De totale afwijking op de programma's is 2.245.471 voordelig, dit na verrekening met de bestemmingsreserves. Het saldo bestaat uit een nadeel van 3.205.837 op de lasten en een voordeel van 5.451.308 euro op de baten. Daarbij zal het voordelige saldo van 2.245.471 worden toegevoegd aan de algemene reserve. Een heleboel bedragen, maar deze is ook uitgebreid in de commissie behandeld. Er zijn nog wat technische vragen gesteld die zijn beantwoord en bij de stukken gevoegd. Dus is hij nu open voor beraadslaging. Is er iemand die in de eerste termijn over de voortgangsrapportage wil spreken? Als niemand wil spreken, dan kijk ik of überhaupt iemand een stemming verlangt. Zo niet, dan stellen we hem vast. Dank u wel. 14. Toekomst Dorpscentrum De Wieken Vaassen De voorzitter: Punt 14 is vervallen. 15. Toekomst Wijkgebouw Balai Pusat De voorzitter: Dan zijn we bij punt 15, toekomst Wijkgebouw Balai Pusat. De raad wordt voorgesteld 1, Wijkgebouw Balai Pusat toekomstbestendig te maken voor maatschappelijk gebruik. 2, de kosten voor het

renoveren in beeld te brengen door middel van een voorlopig ontwerp. 3, hiervoor een voorbereidingskrediet van 100.000 euro beschikbaar te stellen en de kosten hiervan te dekken uit de reserve huisvesting onderwijsvoorzieningen/maatschappelijke accommodaties. 4, de mogelijkheden voor nieuwbouw (zorg)woningen op het terrein aan de noordzijde van Wijkgebouw Balai Pusat te onderzoeken en 5, hiervoor een voorbereidingskrediet van 150.000 euro beschikbaar te stellen. Deze is in de commissie behandeld en er is een amendement aangekondigd door Hart voor Lokaal, samen met D66 en GroenLinks-PvdA. Dus het lijkt mij verstandig als de heer Boermans het amendement indient, dan kan dat in de beraadslaging worden meegenomen. De heer Boermans, Hart voor Lokaal. De heer Boermans: Voorzitter, dank u wel. En inderdaad, in deze kerstsfeer waar we allemaal ons in begeven hebben wij een amendement ingediend, samen met D66 en GroenLinks-Partij van de Arbeid, ook wel weer een keer een mooi rijtje zo met zijn drieën elkaar, lijkt mij voorzitter. Dan de inhoud, een amendement op de nieuwbouw met betrekking tot Balai Pusat. De reden waarom wij dit amendement hebben ingediend is eigenlijk, en daar is in de commissie uitgebreid over gesproken, althans niet over het amendement maar wel over de staat van de pand.

En ik denk dat er niemand in deze raad aanwezig is die zegt van met een likje verf krijgen we dat wel weer voor elkaar. Ik bedoel, als je daar gaat renoveren dan moet je wel heel drastisch gaan renoveren en de insprekers hebben heel duidelijk gemaakt dat dat eigenlijk geen optie is. En wij zijn van mening, laten we dan gewoon boter bij de vis doen en laten we dan gewoon meteen die stap zetten en meteen het college de opdracht meegeven om te gaan voor nieuwbouw. Stop met alle overbodig onderzoeken om te gaan kijken wat we nog kunnen doen aan renovatie. Ik weet dat daar nog wat subsidiemogelijkheden zijn, maar soms moet je gewoon de stap echt durven zetten en snelheid in projecten durven zetten. Dat komt onze inwoners, in dit geval de lokale gemeenschap daar, meer dan ten goede. Dus vandaar dat wij het voorstel doen. En ik zal alleen het dictum voorlezen, voorzitter. Om het raadsvoorstel te wijzigen in die zin dat direct gekozen wordt voor de nieuwbouwvariant voor Balai Pusat en dat betekent dus dat wij, en dan ga ik toch mijn bril erbij zetten, dat wij beslispunt 2 doorstrepen. En dat wordt, de kosten voor nieuwbouw in beeld te brengen door middel van een voorlopig ontwerp. Punt 3, laten we staan. Punt 4, wijzigen we ook.

Daar zijn alle raadsfracties ook via de mail over geïnformeerd en dat wordt, overigens is dat vooral op verzoek van D66, de mogelijkheden voor nieuwbouw van (zorg)woningen op het terrein aan de noordzijde van het Wijkgebouw Balai Pusat en de mogelijkheid voor nieuwbouw boven het wijkgebouw te onderzoeken. Dat is dus toegevoegd. En 5 laten we gewoon staan, een voorbereidingskrediet van 150.000 euro beschikbaar te stellen. En dat had ik al verwacht. De voorzitter: Dient u hem eerst even in. De heer Boermans: Sorry, ik overhandig u hem hierbij, alstublieft. En daarmee is deze ingediend. De voorzitter: Dank. Daarmee maakt deze onderdeel uit van de beraadslagingen. U krijgt een interruptie van de heer Pruim, SGP-ChristenUnie. De heer Pruim: Dank u wel, voorzitter. Een vraag aan mijnheer Boermans. Tijdens de commissie waren hier ook mensen van Balai Pusat en die zeiden, die woningen hebben we juist liever niet boven eigenlijk het wijkgebouw want wij produceren nog best wel wat geluid en er wordt gerookt en zo. Dat is misschien niet altijd even prettig. Waarom kiezen jullie ervoor om dat dan nu toch, tenminste in elk geval dat onderzoek erna te doen dan? Want dat kost ook weer geld. De voorzitter: De heer Boermans.

De heer Boermans: We nemen het mee in het onderzoek en dat is er eigenlijk om, en ik hoop dat ik in commissie spreek maar anders dan corrigeren de mede-indieners dit wel op het moment dat zij dat iets anders zien. Maar het belang van woningbouw in onze gemeente is dermate hoog dat wij vinden dat we alle stappen moeten nemen om te kijken of je op plekken extra woningbouw kunt realiseren. De inspreker heeft ook duidelijk gemaakt, naast het huidige pand zijn er zeker mogelijkheden. Maar optoppen, en ik hoef u het kabinetsbeleid niet uit te leggen en alles wat alle ik zou haast zeggen niet alleen economen, bouwkundigen en anderen aangeven. Maar als je snelheid wilt maken op het gebied van woningbouw, kleinschalige woningbouw, dan is optoppen de allersnelste variant. Ik heb heel goed geluisterd naar de commissie, ik zat zelf in de andere commissiezaal zoals u weet, ik heb de band teruggeluisterd en ik heb de inspreker heel duidelijk gehoord. Daarom staat er ook onderzoeken, want wij vinden dat we dat onderzoek moeten meewegen en na dat onderzoek besluit je. En dan kan het nog steeds zijn dat het afvalt, maar op zich vind ik het een waardevol iets om die informatie te hebben. Vandaar het voorstel. De voorzitter: De heer Pruim. De heer Pruim: Dank u wel voor uw antwoord.

Dus eigenlijk begrijp ik, als ik u goed begrijp zegt u naast het noordelijk perceel om ook nog erbovenop dus nog te onderzoeken of bovenop dus ook nog woningen kunnen komen, dus beide. De voorzitter: De heer Boermans. De heer Boermans: Dank u, voorzitter. In het onderzoek neem je beide mee, want je wilt gewoon kijken wat zijn de maximale mogelijkheden. Dat wil niet zeggen dat je uiteindelijk kiest dat je beide gaat doen. Dat is iets anders. De voorzitter: De heer Pruim, de laatste. De heer Pruim: Maar u wilt dus onderzoeken of op beide plekken woningen tegelijkertijd kunnen worden gebouwd. Of tegelijkertijd, maar extra. De voorzitter: De heer Boermans. De heer Boermans: Wel extra, ik zou het niet tegelijk willen bouwen want dat is ook … Maar nogmaals, dan loop ik al vooruit op een onderzoek wat ik nog niet ken, want dat moet nog plaatsvinden. Maar de inspreker heeft ook heel duidelijk aangeduid, je zou eigenlijk moeten kiezen dat je het huidige gebouw nog tijdelijk kan gebruiken terwijl je al nieuwbouw gaat realiseren. Dus daar moet je wel naar kijken. De voorzitter: U krijgt een interruptie van de heer Siwabessij, CDA. De heer Siwabessij: Dank u wel, voorzitter. En dank ook voor het indienen van het amendement. Als ik zo uw woorden hoor, mijnheer Boermans, lijkt het bij ons over te komen van liever snelheid en ik zou kiezen voor zorgvuldigheid dan snelheid.

Zoals ook de heer Pruim ook zei willen heel veel gebruikers eigenlijk liever geen woningbouw boven Balai Pusat, vanwege de activiteiten, vanwege de festiviteiten, wat eigenlijk de heer Lagerweij ook zei als inspreker. En dat zeiden ook heel veel inwoners, want er waren ook verschillende politieke partijen ook aanwezig bij de verschillende participatiebijeenkomsten. Wij zagen bijvoorbeeld niemand van Hart voor Lokaal dus ik ben wel eigenlijk benieuwd, waar komt dit idee vandaan? Of misschien uit de D66-koker. Waar halen jullie dit vandaan? Daar zijn we even benieuwd naar.

De voorzitter: De heer Boermans, De heer Boermans: Dank u, voorzitter. Ik heb u volgens mij mijn eerste reactie al aangegeven dat dat voorstel in eerste instantie niet in het amendement zat zoals wij dat vanuit Hart voor Lokaal hebben voorgesteld. De D66-fractie gaf aan dit toe te voegen. Dat vond ik op zich een waardevolle toevoeging. Waarom? Juist omdat ik inderdaad de inspreker heb gehoord en ook de geluiden ken dat er best wel mensen daar kritisch naar kijken. Maar ik hoef u niet aan te geven dat op het moment dat als je ergens woningbouw gaat plaatsvinden, dat er heel snel mensen op tegen zijn. En dat is voor mij niet op voorhand een reden om te zeggen je moet dat niet gaan onderzoeken. Nogmaals, het enige wat we met dit amendement willen bewerkstelligen is snelheid creëren. Ik hoef u niet uit te leggen hoe het pand eruitziet. U kunt het volgens mij nog veel beter dan ik, althans op de details. Maar dat wil wel zeggen dat we daar iets moeten gaan doen. En als je nu eerst gaat onderzoeken van renovatie en daarna eventueel nieuwbouw, dan zijn we echt een stuk verder van huis. En ik denk dat het zinvol is om de snelheid te maken. En als raad komen we vanzelf nog via een mooi collegevoorstel in de afweging of we gaan optoppen of niet.

En ik sta positief tegenover het onderzoek naar optoppen, om het maar even zo te noemen, maar ik wil zeker hier ook duidelijk hebben gesteld dat ik nog op voorhand daar niet voor ben. Wel voor het onderzoek, maar niet voor het optoppen zelf. De voorzitter: ChristenUnie, de heer Siwabessij. De heer Siwabessij: Helder, dank u wel. De voorzitter: De heer Boermans, gaat u verder met uw betoog. Of u was klaar. De heer Boermans: Volgens mij was ik klaar, maar anders ben ik nu klaar. De voorzitter: Dank. De heer Van den Berg D66 en daarna de heer Van der Baan, GroenLinks-PvdA. Gaat uw gang. De heer S. Van den Berg: Dank u wel, voorzitter. Wijkgebouw Balai Pusat is meer dan alleen een buurthuis. Het is een plek die bruist, een gebouw dat tot leven komt door de gebruikers ervan, een plaats waar buurtbewoners elkaar ontmoeten, elkaar een luisterend oor bieden, voor elkaar koken en samen de maaltijd delen. Wijkgebouw Balai Pusat leeft, maar is nu oud geworden. De afgelopen weken heeft de fractie van D66 veel gelezen en gehoord over het wijkgebouw. Het is ons duidelijk geworden dat alleen een rimpelcrème of een facelift niet voldoende is om het gebouw toekomstbestendig te maken. Althans in eerste instantie, want het moet nog onderzocht worden. Wat ons betreft zou daarom nieuwbouw het uitgangspunt moeten zijn bij het onderzoek naar de toekomstbestendigheid van het wijkgebouw.

Het zou volgens ons een gemiste kans zijn om daarbij niet ook de mogelijkheden voor woningbouw boven het wijkgebouw te onderzoeken, optoppen zoals de heer Boermans aangaf. We zijn blij dat we Hart voor Lokaal op dit punt op onze weg hebben gevonden en daarom dienen wij dit amendement mee in. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank. Dan is het woord aan de heer Van der Baan, GroenLinks-PvdA. De heer Van der Baan: Dank, voorzitter. Wij zijn ook mede-indieners van het voorstel, het amendement. Ik kan vanuit mijn werkzame leven, ongeveer twintig jaar geleden was de vorige renovatie van het wijkgebouw. Dat was toen al lapmiddelen en het bij elkaar schrapen van allerlei dingen. Ik denk dat het nog een keer opknappen geen zin heeft. Dat gebouw is gewoon afgeschreven, het is niet meer van deze tijd, het past niet meer waar het voor bedoeld is. Ik denk dat het belangrijk is dat de ontmoetingsfunctie voor de wijk in stand

gehouden blijft worden, dat het een goed gebouw nodig heeft. En om nog weer een keer te gaan renoveren is zonde van de tijd, de energie en het geld dat je daarin stopt. Dus het verder gaan concretiseren in een nieuwbouwplan. Ten aanzien van het optoppen, dat is een onderzoek, laten we het afwachten. Op zich denk ik dat je daarmee misschien de bouwkosten van het wijkgebouw een stuk hoger gaat maken omdat je het gewoon nog veel beter moet gaan isoleren en dat soort zaken. Maar laat in ieder geval het onderzoek eerst maar eens even uitwijzen of dat realistisch is of dat het niet haalbaar is. Daarom steunen we dus dit amendement en hopen we dat er dus nieuwbouw gepleegd gaat worden en dat dat op een goede manier gaat plaatsvinden in overleg, in samenspraak met gebruikers, met inwoners en met de organisaties die er gebruik van maken. Dat was wat ik er nog even over kwijt wilde. De voorzitter: Dank u wel. Wie in eerste termijn? De heer Pruim, SGP-ChristenUnie. Daarna mevrouw Griep, Gemeentebelangen. En daarna mevrouw Rodijk, Nieuwe Lijn en de heer Siwabessij, CDA en de heer Van den Berg van de VVD. Ik hoop dat de griffier het nog genoteerd heeft. Gaat uw gang. De heer Pruim: Dank u wel, voorzitter. Dan volgen er nog velen. Voor ons ligt het besluit om een onderzoek te doen naar Balai Pusat.

Ten eerste hartstikke goed, er zijn al veel mooie woorden gezegd over de mooie functie van Balai Pusat en daar sluiten we ons helemaal bij aan. In eerste instantie zijn we hier gewoon tevreden mee als fractie, want het onderzoek sluit zeker nieuwbouw niet uit en dat geeft het college mee. En dat is wel belangrijk om in de gaten te houden. En ik had ook nog wel een vraag bij het amendement, maar goed ik had al zoveel interrupties gepleegd dus dan denk dat doe ik het wel even zo. De voorzitter: Misschien stelt u de vraag en krijgt u meteen een antwoord. De heer Pruim: Precies, hij komt al voren, misschien is het een beetje en had hij het al door. Maar met dit amendement, zeggen jullie dan sowieso nieuwbouw? Stel nu dat die kosten voor nieuwbouw nog hoger blijken dan nu al wordt gedacht, wat dan? Of is het sowieso nieuwbouw, of zo zeggen jullie we houden de optie van renovatie nog open? Want ik zeg daar even bij, wij hebben binnen onze fractie gelukkig iemand die best wel redelijk verstand heeft van bouwen en maatschappelijke gebouwen en die is vandaag ter plekke geweest. En de woorden dat er … Er moet zeker veel aan gedaan worden, absoluut, maar renovatie is ook zeker niet onmogelijk, blijkt. Dus om nu al deze deur keihard dicht te gooien vinden we misschien wel wat voorbarig. Dus we horen graag een reactie.