toelichting bp Parkeerterrein Perfromance Factory

Naast de fabriek van Ter Kuile & Zn, een stukje verder oostwaarts, bouwde niet veel later textielgigant Van Heek & Co. een zo nog groter ensemble van textielfabrieken. Beide ondernemingen vormden in het eerste kwart van de twintigste eeuw dan ook een imposant fabriekscomplex, dat een groot deel van de strook tussen het spoor en de Hoge Bothofstraat vulde. Stakingen, crisis en oorlog deden de textielindustrie echter geen goed en vrij snel na de oorlog raakte het fabriekscomplex ernstig in verval. Gebouwen kwamen leeg te staan en werden doorverhuurd of gesloopt. In de jaren zestig van de twintigste eeuw huurde het Amerikaanse bedrijf Polaroid, die van het filmpapier en de instant camera's, een overgebleven deel van de fabriek van Ter Kuile, gebouw Zuid. Vanuit dit gebouw breidde zij tot halverwege de jaren negentig van de twintigste eeuw langzaam uit, daarbij een eigen stempel drukkend op het terrein. Hierdoor staan er nu ook panden met de kenmerkende jaren 70 architectuur. Opvallend daarbij is dat het karakter van een fabrieksterrein met een centrale fabrieksstraat en het ensemble van grote volumes niet verloren is gegaan. Maar door de komst van de digitale camera kwam ook dit productieproces onder druk te staan. Minder gebouwen werden nodig en gebouwen kwamen leeg te staan.

Ondertussen was de gemeente in de jaren '70 ook begonnen met een grote stedenbouwkundige ingreep: de verlegging en nieuwe indeling van de Oldenzaalsestraat. Geheel passend bij de heersende ruimtelijke opvattingen van de jaren zestig en zeventig, waarbij in veel Nederlandse steden grote doorbraken werden voorzien om de auto ruim baan te geven, werd ook de smalle, licht slingerende Oldenzaalsestraat aangepakt. De straat werd verbreed en recht naar het zuiden doorgetrokken tot aan Boulevard 1945, de hoofdroute richting Duitsland. Tegelijkertijd werd het hele gebied ten zuiden van de Hoge Bothofstraat gesaneerd en

22 teld)

bestemmingsplan Parkeerterrein Performance Factory (vastges

werd vervolgens daar de nieuwe wijk Tattersal aangelegd. Een deel van de oude Oldenzaalsestraat is omgedoopt tot De Heurne en fungeert nu als winkelstraat richting het centrum. Met deze saneringsslag verdween ook de overgebleven bebouwing tussen de Lage- en Hogebothofstraat direct ten oosten van de Oldenzaalsestraat. Dit terrein werd ingericht als parkeerplaats en is tot op de dag van vandaag als zodanig in gebruik. Inmiddels hebben de meeste gebouwen op het bijna vijf hectare grote bedrijventerrein een nieuwe invulling gekregen. Zo heeft bijvoorbeeld de Performance Factory zich nu gevestigd in een van de oude fabriekspanden. Onderwijs, kunst, cultuur en sport vormen de pijlers van deze plek. Ook de Twentsche Foodhal en enkele bedrijven zijn hier neergestreken. Ten behoeve van het b estemmingsplan "Parkeerterrein Performance Facatory" is door het Oversticht met betrekking tot het aspect 'cultuurhistorie' onderzoek uitgevoerd. De bevindingen en resultaten van dit onderzoek zijn samengevat in een rapport (d.d. 1 oktober 2020) dat als bijlage bij deze plantoelichting is gevoegd en waarin uitgeb reid wordt ingegaan op de cultuurhistorische betekenis van het plangebied voor de stad Enschede.. 3.2.2

Monumenten in het plangebied.

In het plangebied van het bestemmingsplan "Parkeerterrein Performance Factory" zijn geen rijks- en/of gemeentelijke monumenten aanwezig. Het plangebied bestaat momenteel nagenoeg geheel uit een geasfalteerd parkeerterrein. 3.2.3

Overige cultuurhistorisch waardevolle elementen en structuren in het plangebied

In het plangebied van het bestemmingsplan "Parkeerterrein Performance Factory" zijn daarnaast geen 'overige' cultuurhistorisch waardevolle elementen en structuren aanwezig waarmee in dit bestemmingsplan rekening had moeten worden gehouden. 3.2.4

Archeologie

Het Europees verdrag inzake de bescherming van het archeologisch erfgoed (het Verdrag van Valetta) is in 1992 ondertekend. Het verdrag is geïmplementeerd via een wijziging van de Monumentenwet (Wet op de archeologische monumentenzorg), die op 1 september 2007 in werking is getreden. Op 9 december is de Monumentenwet onderdeel uit gaan maken van het Erfgoedwet dat op 9 december 2015 in werking is getreden. Deze nieuwe wet bundelt 6 wetten en regelingen met betrekking tot het erfgoed in Nederland. Doelstelling is om zoveel mogelijk bodemschatten in de bodem te behouden, om zo aantasting van het bodemarchief te voorkomen. Verder wordt bevorderd dat in een zo vroeg mogelijk stadium van de ruimtelijke ordening rekening wordt gehouden met archeologische waarden. Uitgangspunt is tevens dat bodemverstoorders archeologisch vooronderzoek en mogelijke opgravingen betalen. De wet legt de zorgplicht voor het archeologisch erfgoed bij de gemeenten en bepaalt dat archeologie voortaan binnen het instrumentarium van de ruimtelijke ordening dient te worden meegenomen.

De kern van deze wetgeving is: het Rijk blijft verantwoordelijk voor het verlenen van vergunningen ingevolge de Erfgoedwet en dus voor aanwijzingen van archeologische rijksmonumenten; de provincie kan archeologische attentiegebieden aanwijzen die moeten worden opgenomen in een bestemmingsplan van een gemeente en kan verplichtingen opleggen bij ontgrondingen; het inbedden van archeologie in ruimtelijke plannen; het behouden en beschermen van waardevolle archeologie in de bodem; verplicht archeologisch onderzoek bij bodemverstoring; de bodemverstoorder betaalt de kosten van archeologisch onderzoek. De gemeente heeft ten aanzien van het omgaan met archeologie een substantiële, inhoudelijke beleidsruimte om belangenafweging mogelijk te maken. De uitvoering van de Erfgoedwet voor het onderdeel archeologie draagt bij aan de kennis van het ontstaan van de stad en samen met de monumenten, landschapshistorie en bouwhistorie, aan de kwaliteit van de ruimte en de identiteit en het imago van de stad Enschede.

bestemmingsplan Parkeerterrein Performance Factory (vastgesteld) 23

Archeologiebeleid gemeente Enschede. Op 28 januari 2008 heeft de gemeenteraad van Enschede het gemeentelijk archeologiebeleid vastgesteld. Hierin is opgenomen op welke wijze binnen de gemeente Enschede invulling wordt gegeven aan de zorgplicht voor het archeologisch erfgoed. Op basis van het beleid dient archeologie op een dusdanig vroeg tijdstip te worden betrokken bij planontwikkelingen en/of aanvragen voor bouw-, sloop- of aanlegvergunningen dat de risico's van bodemverstoringen voor de archeologie voorafgaand aan de werkzaamheden in kaart kunnen worden gebracht.

Afbeelding: Archeologische beleidskaart Gemeente Enschede. met aanduiding locatie plangebied

Op de archeologische beleidskaart is het plangebied van dit bestemmingsplan aangemerkt als een 'archeologisch onderzoeksgebied B". (op de archeologische beleidskaart aangeduid met een okergele kleur). Dergelijke gebieden kennen een hoge- en middelhoge archeologische verwachtingswaarde. (Op de beleidskaart hebben betreffende gebieden een okergele kleur).

Beleid met betrekking tot gebieden die op de archeologische beleidskaart aangeduid zijn als 'archeologisch gebied- type B':

Archeologie en het bestemmingsplan "Parkeerterrein Performance Factory". Ten behoeve van het b estemmingsplan "Parkeerterrein Performance Factory" heeft 'Laagland Archeologie' in januari 2021 een Archeologisch b ureauonderzoek uitgevoerd aan de Oldenzaalse- straat - Hoge Bothofstraat . De resultaten van dit onderzoek en advies zijn verwoord in een rapport dat als bijlage bij deze plantoelichting is gevoegd (Laagland archeologie Rapport 585- d.d. februari 2021). Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangeb ied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen 24 teld)

bestemmingsplan Parkeerterrein Performance Factory (vastges

geraadpleegd. Op basis van het b ureauonderzoek b lijkt dat het plangebied op de lagere helling van een grondmorenerug ligt. Hierop was oorspronkelijk een dekzandpakket van circa 2 m dik aanwezig. In de afgelopen eeuw was het plangebied b eb ouwd. Uit milieukundige boringen en nab urig archeologisch onder- zoek blijkt dat het plangeb ied een grotendeels verstoord b odemprofiel kent. Van het oorspronkelijke dekzandpakket resteert waarschijnlijk alleen nog een C-horizont. Dit betekent dat alle oppervlakkige en minder diepe resten/grondsporen zijn verdwenen. Diepe grondsporen kunnen nog bewaard zijn gebleven: direct ten westen van het plangeb ied zijn b ij eerder archeologisch onderzoek vier water- putten uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd aangetroffen. Resten van waterputten kunnen ook in het plangebied verwacht worden.

Advies: Tenzij de bodemingrepen b eperkt b lijven tot een diepte van 80 cm –mv wordt een proefsleuvenonderzoek geadviseerd. Hiertoe dient een door het b evoegd gezag een goed te keuren Programma van Eisen te worden opgesteld. Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed). 3.2.5

Beschermingswaardige bomen in het plangebied

In het plangebied van het bestemmingsplan "Parkeerterrein Performance Factory" zijn geen beschermwaardige bomen aanwezig. Wel grenst het plangebied aan een beschermingswaardig boomgebied langs de Oldenzaalsestraat. De bescherming van bomen is geregeld in de Verordening kwaliteit leefomgeving. Op het bij de APV behorende bomenoverzicht zijn de beschermde bomen en boomgroepen weergegeven, voor het vellen waarvan in ieder geval een omgevingsvergunning (kapvergunning) op grond van de Verordening kwaliteit leefomgeving is vereist. Op het bomenoverzicht zijn niet alle beschermde bomen weergegeven. Ook de gemeentelijke bomen die niet op het bomenoverzicht zijn weergegeven zijn beschermd op grond van de Verordening kwaliteit leefomgeving . Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingsprojecten wordt in bestemmingsplannen zoveel mogelijk rekening gehouden met de aanwezige beschermwaardige bomen door bouwgrenzen en infrastructurele werken, voor zover dit redelijkerwijs mogelijk is, zodanig te situeren dat daardoor de maximale kroonprojectie van de bomen niet of zo min mogelijk wordt beperkt. Het bij de Verordening kwaliteit leefomgeving behorende bomenoverzicht is een interactieve bomenkaart die is te raadplegen op de website van de gemeente Enschede.

bestemmingsplan Parkeerterrein Performance Factory (vastgesteld) 25

Hoofdstuk 4 4.1

Planbeschrijving

Beleidsmatige uitgangspunten nieuwe ontwikkeling

In deze paragraaf worden de beleidsmatige c.q. programmatische uitgangspunten van de nieuwe ontwikkeling beschreven:

Woonvisie 2019. De Woonvisie gaat uit van 5 strategische thema's. De belangrijkste voor deze ontwikkeling is het aantrekken en vasthouden van talent. In Enschede vertrekken veel afgestudeerden na hun studie uit de stad, terwijl er wel veel banen voor deze groep zijn. In de Woonvisie is daarom een expliciete actie opgenomen om woonvormen te realiseren voor net afgestudeerden. Dit project geeft invulling aan dit beleidsdoel en het specifieke actiepunt. Het concept betreft namelijk betaalbare- en comfortabele woningen voor de doelgroep met gemeenschappelijke faciliteiten voor werken en ondernemen. Dit sluit aan op de vraag van de doelgroep. Dit project is een sleutelproject binnen de regionale woonagenda met de provincie. Het project ligt in het centrumstedelijke woonmilieu. Er worden hoge woningdichtheden gerealiseerd gecombineerd met andere functies. In dit concept zijn er voorzieningen en werkruimtes speciaal voor de bewoners van het complex, maar ook voorzieningen die door andere gebruikers van de Performance Factory gebruikt kunnen worden. Net afgestudeerden hebben vaak nog een laag inkomen en komen daarom nog in aanmerking voor een sociale huurwoning. Daarom valt de kale huur van de woningen in dit complex in die categorie. Bijkomende voorzieningen maken de huur hoger, maar nog steeds betaalbaar voor de doelgroep.

Het is de bedoeling dat bewoners na een paar jaar weer kunnen doorstromen naar een grotere woning en het complex zo telkens nieuwe afgestudeerden kan faciliteren. Daarmee onderscheid dit complex zich van het 'reguliere' sociale huurappartement

Kantorenbeleid Gemeente Enschede. Voor zakelijk vastgoed, gericht op kantoorgebruikers, worden alleen nieuwe initiatieven toegestaan als ze kwaliteit toevoegen aan de bestaande voorraad. De belangrijkste uitdaging is om de komende jaren een moderne, duurzame propositie te bieden op de beste plekken van de stad. We kiezen daarbij alleen voor kwaliteit en in ons stationsgebied zien we een grote potentie om een hoogstedelijk kantorenmilieu te realiseren, dichtbij woningen, voorzieningen, de binnenstad en een internationaal OV-knooppunt, met vernieuwende concepten zoals service offices, co-working spaces of andere moderne concepten (Visie Werklocaties, 2019). Het totale concept voor dit plangebied past binnen deze visie.

4.2

Ladder Duurzame Verstedelijking (artikel 3.1.6, 2e lid Bro)

Artikel 3.1.6, 2e tot en met 4e lid van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) schrijft voor dat van een stedelijke ontwikkeling die in een bestemmingsplan wordt mogelijk gemaakt in de toelichting moet worden aangetoond dat er sprake is van een behoefte. Wanneer een bestemmingsplan een stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied moet in de toelichting tevens worden gemotiveerd waarom in die behoefte niet kan worden voorzien binnen het bestaand stedelijk gebied. Bij iedere 'stedelijke ontwikkeling', waaronder iedere ontwikkeling van detailhandelsvloeroppervlak, moet inzichtelijk worden gemaakt of er, in relatie tot het bestaande aanbod, concreet behoefte bestaat aan de desbetreffende ontwikkeling. Die behoefte moet dan worden afgewogen tegen het bestaande aanbod, waarbij moet worden gemotiveerd dat rekening is gehouden met het voorkomen van leegstand. Dit wordt de 'Ladder voor Duurzame Verstedelijking' genoemd. Deze zogenoemde 'Ladder voor Duurzame Verstedelijking' is geen blauwdruk voor een optimale ruimtelijke inpassing van alle nieuwe ontwikkelingen en schrijft geen vooraf bepaald resultaat voor. De 'Ladder' is alleen

26 teld)

bestemmingsplan Parkeerterrein Performance Factory (vastges

van toepassing als er sprake is van een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling'. Een in een bestemmingsplan voorziene ontwikkeling dient voldoende substantieel te zijn om als 'stedelijke ontwikkeling' te kunnen worden aangemerkt. Daarvan zal in beginsel geen sprake zijn indien het nieuwe bestemmingsplan ten opzichte van het voorgaande planologische regime geen nieuw planologisch ruimtebeslag mogelijk maakt. Dit kan anders zijn indien het bestemmingsplan ten opzichte van het voorgaande planologische regime in een vanuit ruimtelijk oogpunt ingrijpende nieuwe planologische functiewijziging voorziet. Wanneer de 'stedelijke ontwikkeling' die een bestemmingsplan mogelijk maakt alleen betrekking heeft op de vestiging van een dienst als bedoeld in artikel 1 van de Dienstenwet, heeft het onderzoek naar de behoefte slechts tot doel om na te gaan of de vestiging van een dienst in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.

'stedelijke ontwikkeling' Onder 'stedelijke ontwikkeling' wordt in het Bro (art. 1.1.1, 1e lid onder i) verstaan: een ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen. Of in een bestemmingsplan sprake is van een of meer stedelijke ontwikkelingen als bedoeld in het Bro is niet altijd even duidelijk. Dit dient per plan te worden getoetst en gemotiveerd. In de jurisprudentie van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State, zie uitspraken 201310814/1/R1 en 201311211/1/R3, is inmiddels de lijn te ontdekken dat wanneer er sprake is van bestaande bebouwing en geen toename van het ruimtebeslag, er in dat geval geen sprake is van een 'stedelijke ontwikkeling' als bedoeld in het Bro. Ook bij nieuwbouw hoeft volgens de jurisprudentie, zie uitspraak 201310222/1/R6, niet altijd sprake te zijn van een 'stedelijke ontwikkeling' als bedoeld in het Bro. Dit geldt bijvoorbeeld wanneer er sprake is van een feitelijke capaciteitsafname doordat er minder commercieel vloeroppervlak wordt teruggebouwd dan er is afgebroken. Ook een op grond van het voorgaande plan reeds mogelijke maar nog niet gerealiseerde ontwikkeling hoeft niet altijd een 'stedelijke ontwikkeling' als bedoeld in het Bro te zijn.

Dit is onder meer het geval wanneer er geen sprake is van toename maar wel van concentratie van de bebouwingsmogelijkheden. Ook wanneer er sprake is van 'saldering' (verplaatsing van een stedelijke ontwikkeling, zonder netto extra (planologisch) ruimtebeslag of waarbij bebouwing wordt gereduceerd, zoals de 'Ruimte voor Ruimte' regelingen) is er meestal geen sprake van een 'stedelijke ontwikkeling' als bedoeld in het Bro. In de uitspraak 201608869/1/R3 geeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State een overzicht op hoofdlijnen van alle relevante aspecten waar aan moet worden getoetst om te bepalen of sprake is van een 'stedelijke ontwikkeling' als bedoeld in het Bro en zo ja, welke eisen er worden gesteld aan de beschrijving van de behoefte aan de betreffende stedelijke ontwikkeling.

'Ladder duurzame verstedelijking' en het bestemmingsplan "Parkeerterrein Performance Factory" De Performance Factory is dé nieuwe hotspot in Enschede en staat op een bijzondere locatie: het voormalige Polaroid fabrieksterrein. Het karakteristieke complex ligt in de wijk De Bothoven aan de rand van het centrum en is goed bereikbaar. Op de plek waar vroeger weefgetouwen stonden en later instantklaar films werden gemaakt, vind je nu een talentenfab riek met een hippe foodhal, kunst, cultuur, ambacht, ondernemerschap én je kunt er naar hartenlust sporten. Het is een plek waar mensen zich kunnen ontwikkelen, werken aan hun talenten en kunnen uitstromen naar werk.

Wonen: Dit project betreft een stedelijke ontwikkeling die getoetst moet worden aan de ladder voor duurzame verstedelijking. We gebruiken voor de woningbehoefte het Trendscenario, dat het bureau STEC (Stadseconomie) voor ons ontwikkeld heeft. Dit is onze Woonvisie opgenomen. In 2021 heeft STEC dit scenario op basis van de nieuwste prognoses en de Regionale Woonagenda van de provincie Overijssel geactualiseerd. Hieruit komt naar voren dat er tot 2031, 3225 woningen aan de woningvoorraad moeten worden toegevoegd. Pas voor een deel hiervan (1215 woningen per peildatum 1 januari 2021) is een bestemmingsplan gemaakt. De woningen binnen dit project passen dan ook binnen de behoefte. Het betreft hier een ontwikkeling binnen bestaand stedelijk gebied. Het plangebied ligt midden in de stad en had voorheen ook stedelijke functies. De voorgestane ontwikkeling van een woongebouw met 202 woningen in het plangebied van dit bestembestemmingsplan Parkeerterrein Performance Factory (vastgesteld) 27

mingsplan betreft een stedelijke ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied. Het gaat hier om de transformatie van een (parkeerplaats van) een voormalig industriecomplex naar een woongebouw met voorzieningen voor de doelgroep 'talent'. In de Woonvisie 2019 ( in 2020 geactualiseerd) staan belangrijke thema's genoemd zoals het vasthouden van 'talent' en het werken aan de inclusieve samenleving. In Enschede vertrekken veel afgestudeerden na hun studie uit de stad, terwijl er wel veel banen voor deze groep in de stad aanwezig zijn *). 'Talenten' zijn op banen in (grote) steden aangewezen en zijn comfortabele woningen in een stedelijke omgeving met alle daarbij behorende voorzieningen voor deze doelgroep belangrijke vestigingsfactoren. Daarnaast hebben zij veelal een 'urbane' leefstijl waarbij de directe nabijheid van de binnenstad als een 'plus' kan worden aangemerkt. Met dit project kunnen we dan ook een bijdrage leveren aan woningen voor startende talenten met huurappartementen. *) Tubantia/Twentsche Courant 29 juli 2021: ENSCHEDE - Enschede is één van de snelst groeiende steden in Europa in het aantrekken van mensen in technische b eroepen. Uit een recente studie van de Amerikaanse non-profitorganisatie CompTia b lijkt dat de kleinere Europese steden de grotere inhalen als het gaat om de werving van 'techmensen'. Enschede staat in het vacature-overzicht op plaats twee.

De vraag naar goed opgeleide softwareontwikkelaars domineert de vacatures. Uit een analyse van bijna 900.000 techb anen met name in de ontwikkeling van software in tien Europese landen b lijkt, dat die b anen nu percentueel vooral worden aangeboden in de kleinere steden. Met name in die steden met hogescholen en universiteiten met een scala aan informaticaopleidingen. De Universiteit Twente en de hogeschool Saxion zorgen voor veel start-ups. Dat kleinere steden het in verhouding nu zoveel beter doen dan de grote is een trend die wordt aangewakkerd door de opkomst van het 'telewerken', denken de Amerikaanse onderzoekers. Sinds corona is werken op afstand veel gangbaarder geworden. Volgens onderzoekers leidt dat er toe dat b edrijven zich afvragen of ze wel zo nodig in de grote prestigieuze steden moeten zitten. Op basis van het trendscenario woningbouw uit onze 'Woonvisie' is daarnaast aangetoond dat er veel behoefte is aan woningen voor de doelgroep 'talent'. Het concept van de beoogde ontwikkeling in het plangebied van dit bestemmingsplan speelt hierop in. Daarnaast maakt deze ontwikkeling deel uit van het project "Centrumkwadraat" en is binnen dit project onderdeel van de woningbouwimpuls van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Het gaat hierbij om een project dat er op gericht is woningbouw van betaalbare woningen te versnellen.

Ook is op basis van het woningbehoefteonderzoek van bureau STEC (STadsEConomie) voor Enschede van juni 2021, welke een update is van het STEC onderzoek dat is gebruikt voor onze Woonvisie, aangetoond dat de komende 10 jaar behoefte is aan het toevoegen in de stad van 3.200 woningen. De voorgenomen ontwikkeling in het plangebied van dit bestemmingsplan past binnen deze behoefte.

Kantoren: De Performance Factory is een bestaand en goed functionerend werkcluster met een hoge mate van gemengde functies. Het gebied is populair vanwege deze functiemix maar ook vanwege haar ruimtelijkeconomische vestigingsfactoren. Het is gelegen langs de drukke invalsroute vanuit het noorden en Duitsland (Oldenzaalsestraat), zichtbaar vanaf het spoor en daardoor een uitstekende zichtlocatie voor ondernemers. Tevens ligt het op korte loopafstand van een (inter)nationaal OV-knooppunt én de binnenstad van Enschede met al haar culturele en consumptieve voorzieningen. Het is daardoor een goede vestigingslocatie voor kleinschalige kantoorgebruikers en (ambachtelijke) bedrijfjes die goed gedijen in een gemengde en ondernemende omgeving. Dit specifieke bestemmingsplan biedt ruimte voor een woonconcept voor werkzame jongeren met op de begane grondverdieping circa 1.600 m2 commerciële ruimten die ondersteunend zijn aan de functies op de Performance Factory en het woonconcept van de beoogde nieuwbouw. Dit kan worden ingevuld door een mix van kantoorgebruikers en/of bedrijven. Omdat de kantoor en bedrijfsfunctie onderdeel is van een groter werk-cluster en functiemix is de kans groot dat het snel zal worden opgenomen door de markt of (deels) in gebruik wordt genomen door nieuwe en bestaande gebruikers van het gebied. Visie Werklocaties: 28 teld)

bestemmingsplan Parkeerterrein Performance Factory (vastges

Voor zakelijk vastgoed, gericht op kantoorgebruikers, staan we alleen nieuwe initiatieven toe als ze kwaliteit toevoegen aan de bestaande voorraad. De belangrijkste uitdaging is om de komende jaren een moderne, duurzame propositie te bieden op de beste plekken van de stad. We kiezen alleen voor kwaliteit en in ons stationsgebied zien we een grote potentie om een hoogstedelijk kantorenmilieu te realiseren, dichtbij woningen, voorzieningen, de binnenstad en een internationaal OV-knooppunt, met vernieuwende concepten zoals serviced offices, co-working spaces of andere moderne concepten (Visie Werklocaties, 2019). Het totale concept voor dit plangebied past binnen deze visie. Programmatisch: Het gebouw wordt modern en duurzaam opgeleverd en draagt daardoor bij aan de vernieuwingsopgave van het zakelijk vastgoed in de binnenstad van Enschede, waarbij grote solitaire kantoorgebouwen worden vernieuwd, uit de markt genomen of vervangen door kleinschaligere, duurzame en moderne multi-use gebouwen. Dit sluit aan bij de in 2019 vastgestelde Visie Werklocaties en de afgelopen 5 jaar is er ongeveer 25.000 m2 aan onttrekking van kantoormeters gerealiseerd. De komende jaren houdt de gemeente rekening met een onttrekking van nog eens 20.000 m2.

Kwalitatief goede toevoegingen die aansluiten bij de vraag van moderne kantoorgebruikers binnen de stationsomgeving zijn daarom van belang om de werkfunctie van het gebied op pijl te houden en te versterken.

4.3

Stedenbouwkundig plan

Ambitie: Woningcorporatie Domijn wil op een deel van het parkeerterrein op de hoek de Oldenzaalsestraat en de Hoge Bothofstraat een woongebouw realiseren met een sterk samenhangend inclusief woonconcept. Het gaat hierbij om een terrein ten zuiden van de Nationale Reisopera (voormalig pand Polaroid) en ten westen van de Performance Factory. Het beoogde “woonconcept” biedt hoogwaardige studio's en een bredere reeks voorzieningen om toekomstige bewoners te faciliteren. Community staat daarbij centraal wat zich vertaalt in het gebouwconcept waarin zelfstandig gewoond kan worden maar waarbij diverse diensten worden aangeboden zoals workshops en andere activiteiten die samen met bewoners worden georganiseerd. Zo is er o.a. een grote collectieve entree/lobby en een collectief ontmoetingsgebouw op de binnenplaats die ontmoeting stimuleert. Het ontwikkelconcept richt zich op werkzame jongeren tussen de 20 en 35 jaar – en andere maatschappelijke transitiegroepen. Door de ontwikkeling op de hoek Oldenzaalsestraat - Hoge Bothofstraat wordt er een nieuw hoofdstuk toegevoegd aan een oude fabriekslocatie. De toekomstige bouwmassa creëert een nieuwe ruimtelijke samenhang op het terrein van de Performance Factory [PF] en de aangrenzende openbare ruimten. Er ontstaan nieuwe ruimtes tussen de bouwblokken, nieuwe routes en verbindingen.

Met het karakter van de massa wordt een vergelijkbare opzet als die van de oorspronkelijke fabriekspanden nagestreefd. Het resultaat hiervan is een cluster van samengestelde bouwvolumes met een gemeenschappelijke binnenhof. De bouwvolumes staan op de grond, bezitten hun eigen uniciteit binnen de totale architectonische eenheid met een referentie naar fabrieksarchitectuur. Het woongebouw kent een 'carré'-vorm die plek biedt voor ca. 202 woningen. Op de begane grond zijn diverse functies gedacht zoals meerdere commerciële ruimtes, een entree/lobby en een fietsenberging op het binnenterrein. Ook zijn een aantal woon-werkeenheden aan de zijde van de Hoge Bothofstraat en in het binnenstraatje op het binnenterrein, gedacht. Op de bovenliggende verdiepingen, variërend in aantal bouwlagen (2 tot 7 woonlagen), worden uitsluitend woningen gerealiseerd. De nieuwe massa op oude fabriekslocatie met een uitwendige maat van circa 50x60 meter. Om voor de woonfunctie licht lucht en ruimte te genereren krijgt de bouwmassa in het midden een hof. Er wordt één centrale entree/binnenstraat naar de binnenruimte gemaakt die is gekoppeld aan de hoofdentree.

bestemmingsplan Parkeerterrein Performance Factory (vastgesteld) 29

De bouwmassa is een samenstelling van verschillende bouwblokken. Deze blokken vormen afzonderlijk een eigen uniciteit en staan met hun 'voeten' op de grond. Deze blokken bezitten een korrelmaat die tussen de kleinschalige korrel van de panden aan de westzijde van de Oldenzaalsestraat en de grootschalige korrel van het industrieterrein van de Perfomance Factory in zit. Dat wil zeggen dat er zo'n 2 tot 3 afzonderlijk herkenbare bouwblokken aan één gevelzijde zitten. Door de gevellijn van de bouwblokken op enkele plaatsen ten opzicht van elkaar te verschuiven, wordt de uniciteit van de losse blokken extra versterkt. De compositie, breedte en hoogte van de bouwblokken onderling reageren op de context (omgeving) en beantwoorden het ruimtelijke vraagstuk van de plek. Daarbij is rekening gehouden met de wens om aan de Oldenzaalsestraat een architectonisch ruimtelijk gebaar te maken richting de Nieuwe Lage Bothofstraat. De bouwhoogte langs de Hoge Bothofstraat is afgestemd op het tegenoverliggende woongebied Tattersall.

Schematische weergave aanbevelingen vanuit stedenbouwkundig perspectief.

30 teld)

bestemmingsplan Parkeerterrein Performance Factory (vastges

Openbare voorzieningen in de plinten begeleiden de gewenste doorgaande route langs de Oldenzaalsestraat richting de Nieuwe Lage Bothofstraat het terrein van de Performance Factory op. Er is gekozen voor een hoofdentree van het woongebouw aan de Nieuwe Lage Bothof om zo de gewenste en beoogde dynamiek te realiseren op het terrein waardoor ook meer samenhang met de Performance Factory kan ontstaan. Dit draagt ook bij aan de gewenste route vanuit het centrum. Zo wordt het straks interessanter om de aantrekkelijke Foodhal via deze route te bereiken. Hiertoe wordt de as Van Lochemstraat doorgezet. Daarnaast wordt met het realiseren van het woongebouw het karakter van het gebied meer openbaar toegankelijker doordat er ook meer mensen in de avonduren op het terrein zijn. Met als gevolg dat het sociale veiliger zal worden doordat woonkamers naar alle zijden van het bouwblok zijn gericht. Naast toename van beweging zal er dus meer zicht - en in de avond licht - vanuit de woningen op de omringende straten zijn. Door middel van het creëren van een levendige plint met ruime hoogte ( minimaal 5,5m), en de introductie van een binnenstraat waardoor woonprogramma, de openbare omgeving en de commerciële plint op verrassende manier met elkaar worden verbonden. Een en ander nog geaccentueerd door de extra insnijding van het gebouw te plaatse van de entree.

Anderzijds voorziet het ontwerp in een intieme verblijfsruimte op niveau. Door middel van een door galerijen omsloten binnentuin met een collectieve ruimte.

Openbare ruimte: De openbare ruimte van het terrein van de Perfomance Factory heeft een eigen karakter en beeldtaal. Deze is anders dan die van de aangrenzende woonwijk Tattersall of het centrumgebied aan de westzijde. Het karakter van de PF is te beschrijven als robuust, het heeft een eigentijdse uitstraling wat past bij het industriële karakter van de PF. Hierbij kan integratie van duurzaamheid, natuurinclusiviteit en circulariteit de aantrekkelijkheid en het hedendaagse imago versterken. Dit vraagt om een zorgvuldige aanhechting van de openbare ruimte van de PF met zijn omgeving. Waarbij de openbare ruimte en het nieuwe woongebouw elkaar versterken in sfeer en functie. Om de ambitie 'hotspot' van de stad te worden kracht bij te zetten, wordt ingezet om meer verblijf- en ontmoetingsplekken te realiseren. Deze moeten teweegbrengen dat de aantrekking vanuit het centrum groter wordt, waardoor het terrein langzaam transformeert van bedrijventerrein naar gemengd gebied. Voor dit plan blijft het industriestraatje tussen de PF en dit cluster haar huidige functie behouden. Belangrijk in de aan- en afvoer van de op productie georiënteerde bedrijvigheid. De maatvoering en boogstralen van deze weg zijn dan ook afgestemd op groter vrachtverkeer. Waarbij in de overgang naar het woongebouw een overgangszone zal zijn die de veiligheid zal waarborgen.

Deze straat krijgt met name een nog belangrijkere functie voor het langzaam verkeer. Door het toevoegen van zitplekken en groen zal de verblijfskwaliteit hier toenemen. Aan de Oldenzaalsestraat ontstaat een meer stedelijk profiel met ruimte voor langsparkeren, een doorgaand fietspad parallel aan de straat en een overgangszone voor de voetganger tussen gebouw en parkeerplaatsen. Daar waar mogelijk worden bomen toegevoegd. Aan de Hoge Bothof wordt het fietspad verlegd tegen de rijbaan aan waardoor er ruimte voor een groenstrook met opgaand groen ontstaat tussen de nieuwbouw en het fietspad. Voor de woon-werkeenheden wordt een voetpad aangelegd zodat deze ontsloten kunnen worden. In het ontwerp zal gekozen worden voor een bestrating met een robuust industrieel karakter zoals bijvoorbeeld betonplaten, asfalt of (gebakken of beton) klinkers. De beplanting zoekt eenduidigheid in beplanting die past bij het robuuste karakter van een industriecomplex. Denk daarbij aan het beplantingsplan bij de entree van de Foodhallen. Dat geldt ook voor de verlichting en het straatmeubilair die moeten passen bij wat nu al aanwezig is.

Mobiliteit: Parkeren In het plangebied van het bestemmingsplan "Parkeerterrein Performance Factory" zijn geen mogelijkheden aanwezig voor het parkeren van auto's. Om ten behoeve van de beoogde ontwikkeling in dit bestemmingsplan te voorzien in voldoende parkeermogelijkheden, wordt gebruik gemaakt van de parkeercapaciteit van het bestemmingsplan Parkeerterrein Performance Factory (vastgesteld) 31

bestaande parkeerdak van het meest oostelijk gelegen gebouw op het terrein van de Performance Factory (in eigendom van Domijn). Dit parkeerdek, op relatief korte afstand van de beoogde nieuwbouw gelegen, heeft een capaciteit van liefst 350 parkeerplaatsen en kent op dit moment een 'overcapaciteit'. Dit parkeerdak is geschikt op basis van de loopafstand en de beschikbare ruimte. De onderbouwing hiervoor is toegevoegd in de memo “210316 Parkeernotitie PF v2.pdf” Volgens cijfers uit 2019 (dus nog voor de coronatijdperk) was dit parkeerdak bij ca. 136 vaste parkeerders in gebruik naast gemiddeld 26 parkeerplaatsen bij mensen die niet als 'vaste parkeerders' gelden. Dit betekent dat gemiddeld genomen op het drukste moment, dit parkeerdak een bezetting kent van ca. 162 motorvoertuigen. Dit betekent dat er een overcapaciteit van ca. 188 parkeerplaatsen.

Ten behoeve van het autoparkeren is een berekening opgesteld die uitgaat van de geldende normen van de gemeente Enschede. Uitgaande van 202 appartementen (met een beperkte oppervlakte), 1.621 m2 kantoorruimte en 324 m2 horeca zijn 59 parkeerplaatsen nodig.

Gelet op de overcapaciteit van het parkeerdak van 188 parkeerplaatsen, kan als gevolg van de voorgestane ontwikkeling op de hoek van de Oldenzaalsestraat en de Hoge Bothofstraat ruim in de parkeerbehoefte worden voorzien.

Resume Met geb ruikmaking van de aanwezige overcapaciteit van het parkeerdek op het terrein van de Performance Factory kan, op relatief korte afstand van de beoogde nieuwb ouw van een woongeb ouw met voorzieningen 32 teld)

bestemmingsplan Parkeerterrein Performance Factory (vastges

op de hoek van de Oldenzaalsestraat en de Hoge Bothofstraat, in ruime mate in de parkeerbehoefte worden voorzien.

Verkeersbewegingen Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met een eventuele toename van de verkeersgeneratie. Hiertoe wordt de publicatie 'Toekomstbestendig parkeren, publicatie 381 (december 2018)' van het CROW aangehouden. In het kader van de voorgenomen ontwikkeling wordt uitgegaan van de volgende uitgangspunten: Stedelijke zone: schil centrum Verstedelijkingsgraad: sterk stedelijk/ Gemeente Enschede (Bron: CBS Statline). Commerciële ruimte Ten aanzien van de commerciële ruimte is uitgegaan van de functie 'commerciële dienstverlening' zoals opgenomen in de CROW-uitgave. Op basis van de vorenstaande uitgangspunten ontstaat qua verkeersgeneratie als gevolg van het project het volgende beeld:

Appartementen Ten aanzien van de beoogde appartementen is uitgegaan van de functie 'huur, appartement, sociale huur'. Op basis van de vorenstaande uitgangspunten ontstaat qua verkeersgeneratie als gevolg van het project het volgende beeld:

Verkeersbewegingen en het b estemmingsplan "Parkeerterrein Performance Factory": De totale verkeersgeneratie voor de voorgenomen ontwikkeling komt neer op afgerond 664 verkeersbewegingen per weekdag/etmaal. Opgemerkt wordt dat de doelgroep van de beoogde woningen primair pas-afgestudeerden zijn. Voor deze doelgroep geldt dat het autobezig betrekkelijk laag is. Daarnaast ligt het projectgebied op een b innenstedelijke locatie waarbij veel mogelijkheden zijn ten aanzien van het openbaar vervoer. In dit opzicht kan worden verondersteld dat de norm ten aanzien van de verkeersgeneratie beter te vergelijken is met de functie 'zelfstandige kamerverhuur'. Hiervoor geldt per woning een verkeersgeneratie van 1,5 verkeersb ewegingen per weekdag/etmaal. Gelet hierop zou de verkeersgeneratie neerkomen op (202*1,5+97,5=) 400,5 verkeersb ewegingen per weekdag/etmaal. Het projectgebied wordt in de huidige situatie gebruikt als parkeerterrein. Met realisatie van voorgenomen ontwikkeling zal dit komen te vervallen inclusief de daarbij b ehorende verkeersgeneratie (parkerende auto's die elders zullen parkeren). De Hoge Bothofstraat, Oldenzaalsestraat en overige omliggende infrastructuur zijn in voldoende mate zijn ingericht om de verkeersb ewegingen b ehorend bij de voorgenomen ontwikkeling eenvoudig en veilig af te kunnen wikkelen.

Gelet op het vorenstaande wordt het effect van de voorgenomen ontwikkeling op de verkeerssituatie ingeschaald op neutraal.

bestemmingsplan Parkeerterrein Performance Factory (vastgesteld) 33

4.4

Cultuurhistorie in relatie tot nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen

Het plangebied van het bestemmingsplan "Parkeerterrein Performance Factory" betreft een onbebouwd terrein dat momenteel grotendeels in gebruik is als parkeerterrein en nagenoeg in zijn geheel is geasfalteerd. Hier bevinden zich geen cultuurhistorische waardevolle gebouwen, objecten en/of structuren waarmee in dit bestemmingsplan rekening zou moeten worden gehouden.

4.5

Welstand en beeldkwaliteit

In de Welstandsnota "Bouwen aan identiteit" is aangegeven aan welke welstandseisen bouwplannen moeten worden getoetst. Daartoe zijn in de Welstandsnota voor het gehele grondgebied van de gemeente Enschede welstandsidentiteiten opgenomen. Voor het plangebied van het bestemmingsplan "Parkeerterrein Performance Factory" geldt de welstandsidentiteit "Bedrijventerrein". Voor gebouwen in gebieden met deze identiteit geldt in zijn algemeenheid dat ze qua bouwmassa in vergelijkbare orde van grootte moeten zijn, een representatieve maar functionele uitstraling moeten hebben en dat gebruikte materialen van duurzame kwaliteit moeten zijn en in hun eigen natuurlijke kleur moeten worden toegepast. Voor parkeerterreinen op een bedrijventerrein geldt dat deze geen barrière mogen vormen in de relatie tussen de bebouwing en de straat en netjes moeten worden vormgegeven. De buitenruimte op een bedrijventerrein moet zo efficiënt mogelijk worden ingericht en een nette representatieve uitstraling hebben. De realisatie van een woongeb ouw op het parkeerterrein van de Performance Factory, op de hoek van de Oldenzaalsestraat en de Hoge Bothofstraat, past niet binnen de voor deze locatie geldende criteria van de welstandscategorie 'Bedrijventerrein'.

Om voor dit gebied welstandseisen te laten gelden ten behoeve van de beoogde ontwikkeling, is het b eeldkwaliteitplan 'Ontwikkellocatie Performance Factory' ontworpen. Middels de wijziging 117 van de 'Welstandsnota Enschede, bouwen aan identiteit' gaat dit beeldkwaliteitplan en de daarin genoemde welstandscriteria voor deze locatie gelden. Aanvragen voor een omgevingsvergunning voor het b ouwen van een woongeb ouw op deze locatie, kunnen hieraan worden getoetst.

Beeldkwaliteitplan 'Ontwikkellocatie Performance Factory'. Het gebiedsgerichte welstandskader wat in dit BKP wordt opgesteld zoekt aansluiting met de "Welstandsnota Enschede, bouwen aan identiteit", maar voegt daar specifieke voorwaarden aan toe die meer rekening houden met de transformatie van een bedrijventerrein naar een meer centrumgebied, waar ook wonen mogelijk is. Daarnaast stuurt het beeldkwaliteitsplan op zorgvuldige stedenbouwkundige en architectonische aansluitingen op de omliggende buurten, het groeien van het centrumgebied en het bestaande industriële complex. Uitwerking: De industriële gebouwen van de PF wordt inclusief het nieuwe woongebouw als één stedenbouwkundig ensemble opgevat. De nieuwbouw van circa 50x60 meter is opgebouwd met 'fabrieksgevels' als architectonisch idioom. De massa bestaat uit tegen elkaar geplaatste zelfstandige blokken met een eigen entiteit. Die uniciteit van de verschillende bouwblokken kan worden bereikt door verschil in materiaalgebruik (beton versus baksteen), verschil in detaillering met hetzelfde materiaalgebruik en/of verschil in ritmiek van ramen of grote architectonische brutalistische gebaren. Voor het borgen van de samenhang van de blokken sluit de materialisering aan bij het bestaande ensemble van de PF. Daarnaast zijn er algemene uitgangspunten. De belangrijkste zijn: De bouwblokken staan met 'hun voeten op de grond'.

De verschillende bouwblokken zijn afleesbaar in de gevel door zowel raakvlakken als contrasten op te zoeken in materialisering en detaillering. De gevels van de heldere afleesbare bouwblokken zijn representatief vormgeven en 'om de hoek' ontworpen. Straatgevels /kopgevels zonder raamopeningen vragen om extra aandacht. Let op dat deze op logische

34 teld)

bestemmingsplan Parkeerterrein Performance Factory (vastges

wijze onderdeel uitmaken van het individuele bouwblok. Vermijdt grote afwisseling van architectonische expressie binnen één bouwblok, dit ontkracht de afleesbaarheid van de verschillende volumes. Voorkom te grote eenvormigheid van de verhoogde bouwlaag op de begane grond, waardoor een bouwblok op een plint lijkt te staan. Dit kan onder andere voorkomen worden door de afzonderlijke bouwblokken stevige hoeken te geven. Integratie van duurzaamheid, natuurinclusiviteit en circulariteit kan het hedendaagse imago versterken. Vluchttrappen en eventuele opbouwen zijn vanuit het functionele fabriekskarakter mee ontworpen en zijn ondergeschikt van karakter en donker van kleur.

Meer specifiek per straat (niet uitputtend zie hiervoor het beeldkwaliteitsplan): Oldenzaalsestraat De openheid van de eerste bouwlaag begeleidt de route van De Heurne naar de Nieuwe Lage Bothofstraat. De eerste bouwlaag op de hoek Oldenzaalsestraat - Nieuwe Lage Bothofstraat heeft een overhoeks karakter, waardoor passanten op vriendelijke en logische wijze verleidt worden het terrein van de PF in te gaan. De gevels zijn rijkelijk voorzien van details en ornamenten, passend bij het karakter van een fabrieksgevel, die een relatie heeft met het textielverleden. De plastiek van de bouwblokken laat een duidelijke gelaagdheid zien waarbij de verticale geleding overheerst. Vanaf De Heurne / Oldenzaalsestraat is op de hoek met de Nieuwe Lage Bothofstraat de architectonische expressie voorzien van een markant accent in de vorm van een blikvanger. Dit kan bijvoorbeeld een uitkraging of loggia over meerder verdiepingen zijn, een kunstwerk, klok of een gebouwnaam. Dit bouwblok kan tevens verbijzonderd worden door rijkelijke aanwezigheid van plastiek en (grafische) patronen of opmerkelijker te materialiseren dan de aangrenzende bouwblokken.

Nieuwe Lage Bothofstraat De hoofd entree is duidelijk afleesbaar. Denk hierbij aan een groot gebaar over meerdere verdiepingen. De toegang tot de binnenstraat wordt afsluitbaar door middel van een transparant hekwerk van hoogwaardige esthetische kwaliteit, bij voorkeur met referentie naar het textielverleden De gevels van de binnenstraat hebben een toegankelijk, transparant, aantrekkelijk en openbaar karakter. De ruimte van de binnenstraat vormt een hoogwaardig verblijfsgebied voorzien van zit- en groenelementen passend bij het karakter van de fabrieksgevels. De hoek Nieuwe Lage Bothofstraat - Industriestraat vraagt op de begane grond om een overhoeks toegankelijk, commercieel of publiek toegankelijk programma. Vanuit de PF begrenst deze hoek een ontmoetingsplek waar verschillende gebouwen elkaar komen, de architectuur anticipeert hierop.

Hoge Bothofstraat De openheid van de eerste bouwlaag en de meer gesloten uitstraling van de bovenliggende gevels vormt geen architectonische scheiding, de gevel wordt als één geheel ervaren De begane grond bevat tot circa 2/3 van de gevel, vanaf de Industriestraat, woon-werkeenheden. Hiervan zijn de voordeuren gericht op de Hoge Bothofstraat, voorzien van geveltuinen. De gevels zijn functioneel gedecoreerd, wat wil zeggen dat er een sterke plastiek zit in de functionele gelaagdheid. De gevels bezitten een sterk horizontaal/verticaal grid, waarbij de verticale geleding overheersend is. Op slechts enkele plekken komt een plastisch ontworpen dakrand die is voorzien van (grafische) patronen.

Industriestraat Op een groot deel van de begane grond zijn commerciële of openbare functies gesitueerd met een toegankelijk, transparant, aantrekkelijk en openbaar karakter. Vanuit de hoeken worden de commerciële, openbare- of woonfunctie door de hoek gezet, zodat er een levendig karakter in de Industriestraat ontstaat. De gevels zijn functioneel gedecoreerd, wat wil zeggen dat er een sterke plastiek zit in de functionele

bestemmingsplan Parkeerterrein Performance Factory (vastgesteld) 35

gelaagdheid. De gevels bezitten een sterk horizontaal/verticaal grid, waarbij de verticale geleding overheersend is. Op slechts enkele plekken komt een plastisch ontworpen dakrand. Eventuele industriële functionele lege gevelvlakken op zorgvuldige wijze mee ontwerpen binnen het bouwblok.

Binnenhof De binnengevels van de verschillende bouwblokken vertonen veel overeenkomsten maar hebben op detailniveau een relatie met de uniciteit van de zij - en buitengevels. Denk daarbij aan variatie per bouwblok van huisnummers, voordeuren, buitenlamp, naambord, doorvalbeveiliging etc. De binnengevels van de bouwblokken bevatten groen omklede galerijen, gevel- en daktuinen met een robuust en industrieel karakter. Het paviljoen in de daktuin krijgt het karakter en de uitstraling van een eigentijds tuinhuis van hoogwaardige kwaliteit. Het dak van het paviljoen wordt met groen en verblijfsplekken toegevoegd aan de gemeenschappelijke tuin.

Procedure wijziging 117 Welstandsnota Enschede, bouwen aan identiteit. De procedure voor deze wijziging van de welstandsnota zal gelijk oplopen met die van het bestemmingsplan "Parkeerterrein Performance Factory".

4.6

Duurzaamheid

Duurzaamheid is een centraal thema in het gemeentelijk beleid van Enschede. Duurzaam handelen is daarbij meer dan het ontzien van natuur en milieu. In dat opzicht vraagt duurzaam handelen bijvoorbeeld ook om een solide financieel beleid. Voor 2015 werd onder de noemer van het duurzaamheidsbeleid vooral gewerkt aan maatregelen die gericht zijn op het tegengaan van gevolgen voor de klimaatverandering. Daarmee is niet gezegd dat er voor thema's die op andere plaatsen wel onder het beleidsveld duurzaamheid worden geschaard, zoals afval, water en bodem, geen aandacht was maar van een breed en samenhangend duurzaamheidsbeleid was toen nog geen sprake. Om daar verandering in te kunnen brengen is het Actieplan Duurzaamheid opgesteld. Hierin wordt uitgewerkt aan welke doelen onder de noemer van het duurzaamheidsbeleid actief wordt gewerkt, welke aanpak daarvoor is vereist, welke partijen bij de realisatie daarvan een rol spelen en welke rol de gemeente daarbij voor zichzelf ziet weggelegd, alsmede de toewijzing van mensen en middelen om de gestelde doelen te realiseren. 4.6.1

Speerpunten van het duurzaamheidsbeleid

In het Actieplan duurzaamheid, dat op 8 juni 2015 door de gemeenteraad van Enschede is vastgesteld, heeft de gemeenteraad er voor gekozen om het duurzaamheidsbeleid toe te spitsen op de volgende punten:

Energie Eigen organisatie Verhogen van het op eigen grondgebied Zelf het goede voorbeeld geven. opgewekte aandeel hernieuwbare energie tot minimaal 12 procent in 2030 en minimaal 27 procent van het voor 2050 voorziene gebruik van energie. Biodiversiteit Behoud en versterken van de verscheidenheid aan dier- en plantsoorten in de leefomgeving

Groene groei Groei van de economie zonder dat dit nadelig is voor klimaat, water, bodem, grondstoffen en biodiversiteit.

Circulaire economie Verminderen van de hoeveelheid (rest-)afval door afvalpreventie en het beter scheiden van restafval.

Klimaatadaptatie Negatieve gevolgen die gepaard gaan met klimaatverandering beperken en de kansen die de klimaatverandering biedt benutten.

36 teld)

bestemmingsplan Parkeerterrein Performance Factory (vastges

Duurzame mobiliteit Verhoging van het aandeel fietsgebruik in het totaal aantal verplaatsingen, stimuleren van het gebruik van het openbaar vervoer en stimuleren van het gebruik van elektrische auto's.

WEconomy Bewoners in Enschede dragen in collectief verband actief bij aan een of meer van de duurzame doelstellingen.

Aanpak van het duurzaamheidsbeleid Binnen de aanpak van het Actieplan Duurzaamheid staan de begrippen 'duurzame daden', 'duurzame deals' en 'duurzaam doen' centraal. Duurzame daden De gedachte hierbij is dat het zichtbaar maken van bestaand duurzaam gedrag de beste manier is om anderen te inspireren en aan te zetten tot duurzaam handelen. We richten ons daarbij op de groep die in beginsel bereid is tot duurzaam gedrag. Duurzame deals Duurzame deals, oftewel afspraken over duurzaam handelen, zijn een middel om nieuw duurzaam gedrag uit te lokken. Bij de uitvoering van duurzame initiatieven lopen bedrijven, instellingen en groepen inwoners soms tegen barrières aan. De gemeente wil die belemmeringen wegnemen. Soms kunnen we daar zelf voor zorgen. In andere gevallen doen we daarvoor een beroep op anderen. De deals maken duidelijk dat verduurzaming van de samenleving een opgave is die we samen moeten oppakken. Duurzaam Doen Zelf het goede voorbeeld geven is binnen de gekozen aanpak een belangrijk uitgangspunt. Verduurzaming van de eigen organisatie is in dit Actieplan duurzaamheid verder uitgewerkt onder de noemer Duurzaam Doen. Voor deze benadering is gekozen, omdat het een positieve benadering is, die anderen inspireert en stimuleert tot duurzame handelingen (gedrag, het doen van investeringen etc.).

Het voordeel van deze aanpak is bovendien dat het gedrag voor de doelgroep herkenbaar en dichtbij is, de communicatieboodschap hierdoor aansluit bij de belevingswereld van mensen en de huidige doeners de afzender/ambassadeur zijn (in plaats van de gemeente). Hierdoor is het een aanpak van de stad, in plaats van de gemeente.

4.6.2

Duurzaamheidsbeleid en het bestemmingsplan

In deze paragraaf wordt aan de hand van het Actieplan Duurzaamheid bekeken in hoeverre het bestemmingsplan kan bijdragen aan de realisatie van de gemeentelijke duurzaamheidsambities.

Algemeen: Ontwikkelaar van beoogde nieuwbouw op de hoek van de Oldenzaalsestraat en de Hoge Bothofstraat heeft met betrekking tot zowel de uitstraling als de duurzaamheid van het complex een hoog ambitieniveau. Het nieuwe gebouw moet het visitekaartje en de entree vormen van het oude fabrieksterrein, zodat het zijn functie van hotspot in de stad nóg beter kan vervullen. Bij elke nieuwe ruimtelijke ontwikkeling zal, afhankelijk van de opgave en de locatie, bezien moeten worden welke duurzame energiebronnen aangeboord worden. Dit kan er toe leiden dat in het ene geval ingezet wordt op een zongerichte verkaveling, terwijl in het andere geval gekoerst wordt op het gebruik van bodem- en/of windenergie, dan wel aansluiting op het warmtenet. Ook de aanpassing aan de klimaatverandering is in hoge mate een ruimtelijk vraagstuk. Meer warme zomers en een toenemende kans op extreme weersituaties vragen bij een verdere ontwikkeling van de stad om het vergroten van afvoer- en absorptievermogen in stedelijke watersystemen en het voorkomen van 'hitte-eilanden' en hittestress.

Energie:

bestemmingsplan Parkeerterrein Performance Factory (vastgesteld) 37

Voor het realiseren van veel energie besparende maatregelen of voorzieningen in, aan of op gebouwen, zoals isolatie van vloer, muren of dak, het plaatsen van zonnepanelen of een zonnecollector op het dak, is geen omgevingsvergunning vereist. Voor warmte-koude opslag en bodemenergiesystemen is de provincie Overijssel het bevoegd gezag. Voor nieuwbouw geldt dat moet worden voldaan aan de energieprestatienormen uit het Bouwbesluit. Voor dat soort maatregelen en voorzieningen hoeven in een bestemmingsplan geen regels te worden opgenomen. Een bestemmingsplan kan wel regels bevatten voor bijvoorbeeld het realiseren van windturbines of zonneparken en andere voorzieningen en bouwwerken met een mogelijke impact op de kwaliteit van de woon- en leefomgeving.

Klimaatadaptatie: Voor het realiseren van relatief eenvoudige klimaatadaptieve maatregelen en voorzieningen als groene dakbedekking op gebouwen en het in de bodem infiltreren van hemelwater is geen omgevingsvergunning vereist. Voor dat soort maatregelen en voorzieningen hoeven in een bestemmingsplan geen regels te worden opgenomen. Een bestemmingsplan kan wel regels bevatten voor het realiseren van voorzieningen voor de berging van hemelwater, het vrij houden van bebouwing van overloopgebieden (bij overstroming), het vrij houden van bebouwing langs beken of van lage plekken die natuurlijke waterbergingen vormen, het ophogen van gronden of het realiseren van bouwwerken ter voorkoming van overstromingen en andere voorzieningen en bouwwerken met een mogelijke impact op de kwaliteit van de woon- en leefomgeving.

Circulaire economie: Voor het realiseren van afvalcontainers voor het gescheiden inzamelen van afval en herbruikbare materialen is geen omgevingsvergunning vereist. Voor dat soort voorzieningen hoeven in een bestemmingsplan geen regels te worden opgenomen. Een bestemmingsplan kan wel regels bevatten voor het realiseren van voorzieningen en bedrijven voor de verwerking van afval.

Biodiversiteit: Natuurgebieden, bossen, parken en andere structurele, veelal openbaar toegankelijke, groenvoorzieningen worden in een bestemmingsplan als zodanig bestemd en voorzien van een passende beschermende gebruiks- en bouwregeling. Daarnaast maakt een bestemmingsplan het in nagenoeg elke bestemming mogelijk om groenvoorzieningen van ondergeschikte aard te realiseren.

Duurzamheidsmaatregelen beoogde nieuwbouw. Als bijdrage voor een duurzame leefomgeving is de ambitie de nieuwbouw uit te voeren in hout. Hout is de enige grondstof die zichzelf hernieuwt én CO2 opslaat. Bouwen met hout kan daarmee een zeer grote bijdrage leveren voor het behalen van de klimaatdoelstellingen. Niet alleen het materiaal zelf maar ook het productieproces ervan draagt bij aan CO2 reductie. De 'units' kunnen worden gebouwd in de fabriek en dan in een vrachtwagen worden geladen, wat bijvoorbeeld voor minder verkeersbeweging zorgt dan bij bouwen met beton. Alleen dát maakt al dat de stikstofproblematiek minder aan de orde is dan in de traditionele bouw. Omdat hout minder geschikt is als buitengevel, zal deze in een materiaal worden uitgevoerd als een eigentijds woongebouw met kenmerken van- en een knipoog naar de oude fabriekslocatie. Door natuurinclusief te bouwen en te ontwerpen is het mogelijk hier een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving te creëren. En groen in de buurt levert veel meer op dan alleen maar een mooi plaatje. Groen zorgt voor verkoeling in de zomerhitte, zuivert de lucht en biedt volop ruimte aan mede-stadsbewoners, zoals huismus, gierzwaluw, merel of gewone dwergvleermuis. Juist dankzij deze bevolkingsgroepen komt de leefomgeving pas écht tot leven.

Door kleine openingen te maken in gevels en onder dakoverstekken of met behulp van nestkasten kunnen nestgelegenheden worden gemaakt voor vogels en vleermuizen. In het plan is de ambitie om voor diverse soorten verblijfsplaatsen te creëren. Daarbij denken we aan inbouwstenen voor vleermuizen, nestkasten voor diverse soorten vogels. Waar mogelijk wordt met kleine ronde gaten nestgelegenheid voor vogels geboden.

38 teld)

bestemmingsplan Parkeerterrein Performance Factory (vastges

Klimplanten en andere beplantingen kunnen een prima verblijfplaats bieden aan vele soorten. En alles wat bloeit of vruchten draagt biedt voedsel aan deze soorten rijkdom. In het plan is de ambitie om de gemeenschappelijke binnentuin grotendeels te voorzien van een extensief groendak. Deze zijn niet toegankelijk voor bewoners, maar bedoeld om de natuur terug te geven aan de stad, bestemd voor vogels en insecten. De verschillende soorten beplating zullen deels vruchtdragend zijn. De toepassing van beplanting vertraagt de afvoer van hemelwater en verbetert de luchtkwaliteit en akoestiek van het gemeenschappelijke binnenterrein. Langs de doorvalbeveiliging van de galerijen komen klimplanten die deels bloeien en vruchten dragen als voeding en schuilplaatsen voor vogels en insekten. Bij grotere glasvlakken worden markeringen aangebracht zodat deze geen botsingsgevaar vormen voor vogels. Er zal ook geen spiegelend glas worden toegepast. Er wordt rekening gehouden met vogel en vleermuisvriendelijke buitenverlichting. Voor instecten worden op enkele bloemrijke plekken verblijfsplaatsen aangebracht in de vorm van een insectenhotel of bijenstenen. Deze worden in de binnentuin of in de wand geplaatst. Tenslotte zal gebuik worden gemaakt van de toolbox www.bouwnatuurinclusief.nl om nog meer mogelijkheden te ontdekken.

bestemmingsplan Parkeerterrein Performance Factory (vastgesteld) 39

Hoofdstuk 5

Omgevingsaspecten

Op grond van artikel 3.1.6 van het Bro wordt in het kader van de voorbereiding van een bestemmingsplan nagegaan of dat plan uitvoerbaar is. In dat kader moet elk bestemmingsplan worden getoetst aan een aantal omgevingsaspecten. Het vaststellen van een bestemmingsplan kan namelijk gevolgen hebben voor de belangen van natuur en milieu en voor de waterhuishouding. In dit hoofdstuk wordt de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan "Parkeerterrein Performance Factory" getoetst aan de belangen van milieu, natuur en waterhuishouding.

5.1

Milieu

In deze paragraaf wordt achtereenvolgens ingegaan op diverse milieuaspecten zoals bodemkwaliteit, geluid, luchtkwaliteit externe veiligheid, etc. Daarnaast wordt in deze paragraaf verslag gedaan van de uitkomsten van de bedrijven- en milieu-inventarisatie en de toepassing van milieuzonering. 5.1.1

Milieueffectrapportage

Bij ruimtelijke plannen en besluiten die mogelijk gevolgen kunnen hebben voor het milieu dient te worden beoordeeld of ten behoeve van de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling een milieueffectrapportage moet worden opgesteld. Een milieueffectrapportage (m.e.r.) is bedoeld om milieubelangen bij verschillende+ ruimtelijke procedures een volwaardige plaats bij de besluitvorming te geven. Het wettelijk kader voor de m.e.r. is hoofdstuk 7 van de Wet milieubeheer (Wm) en het daarbij behorende Besluit milieueffectrapportage (Besluit m.e.r.). In het Besluit m.e.r. is geregeld voor welke plannen en besluiten die nieuwe ontwikkelingen mogelijk maken daadwerkelijk een m.e.r.-(beoordelings)procedure doorlopen moet worden dan wel een vormvrije m.e.r.-beoordeling dient te worden uitgevoerd. Bij het toetsen van plannen en besluiten aan het Besluit m.e.r. zijn er vier mogelijkheden: 1. 2. 3. 4.

het plan of besluit maakt geen activiteiten mogelijk die in het Besluit m.e.r. zijn genoemd. Er geldt geen m.e.r.-plicht of (vormvrije) m.e.r.-beoordelingsplicht. m.e.r.-plicht: voor (onderdelen van) het plan of besluit is het uitvoeren van een m.e.r.-verplicht; m.e.r.-beoordelingsplicht: voor (onderdelen van) het plan of besluit moet eerst worden beoordeeld of er mogelijk aanzienlijke milieugevolgen optreden. Zo ja, dan is alsnog het uitvoeren van een m.e.r. verplicht; vormvrije m.e.r.-beoordeling: het plan of het besluit omvat een m.e.r.-beoordelingsplichtige activiteit, maar deze activiteit ligt (ruim) beneden de daarvoor in het Besluit m.e.r. opgenomen indicatieve drempelwaarden. Het bevoegd gezag moet nagaan of die activiteit mogelijk aanzienlijke milieugevolgen zou kunnen hebben. Zo ja, dan moet er alsnog een volledige m.e.r.-(beoordelings)procedure worden doorlopen.