ENS Gemeentebegroting 2022-2025 - 30-9-2021

. 3. Versterking samenwerking bestuur/(regionale) partners In de samenwerking is het voor ons van belang dat deze bijdraagt aan de opgaven van onze stad en regio. We zetten in op gerichte samenwerking met (regionale) partners op basis van een gemeenschappelijke agenda. We zijn een duidelijke opdrachtgever voor verbonden partijen en andere samenwerkingspartners. We richten ons daarbij op waar we als Enschede voor staan en wat we willen bereiken. Samenwerking is op inhoud noodzakelijk op tal van terreinen. Bijvoorbeeld bij het voeren van een lobby. We willen met lef vooruit om onze groeiende (inter)nationale positie te versterken. Dat geldt in het bijzonder voor onze Duitse buren, de MONT-regio en onze partnersteden Münster, Dalian en Palo Alto. 3.01 Goede (Eu)regionale samenwerking Samenwerking met partners is gebaseerd op een gezamenlijke agenda en moet bijdragen aan het realiseren van onze maatschappelijke doelen. Om goed geïnformeerd te blijven over belangrijke kansen voor de stad, kennis uit te wisselen en samen met anderen op te komen voor onze belangen, participeren we in

blz. 22 (van 234)

samenwerkingsverbanden op (eu)regionaal, landelijk en internationaal niveau. Op basis van de grootste opgaven voor Enschede selecteren we een beperkt aantal dossiers waarop een actieve lobby wordt gevoerd. Acties 2022 Aantal acties: 3

01. We werken met alle Twentse gemeenten aan de brede regionale samenwerking op basis van een bestuursovereenkomst Met de herinrichting van de Regio Twente zijn nieuwe verbonden partijen ingesteld, namelijk het recreatieschap Twente en de stichting Twente Board. Het openbaar lichaam Regio Twente is opgegaan in het openbaar lichaam Gezondheid. Overall Twentse bestuurlijke samenwerking en regie wordt geborgd via een bestuursovereenkomst. Met het nieuwe gemeentebestuur in 2022 wordt de bestuurlijke positionering bepaald. Ook wordt invulling gegeven aan een goede informatievoorziening in deze context richting de gemeenteraad. 02. We zetten in op de Agenda voor Twente voor onze regionale sociaal-economische structuurversterking Op basis van een evaluatie werken we samen met de Twente Board aan een nieuwe Agenda voor Twente in 2022. Daarbij wordt gewerkt aan een nieuwe regionale investeringsagenda. Gezamenlijke lobby, financiering en nieuwe regiodeals maken daarvan deel uit. Samenhang met onze eigen gemeentelijke investeringsagenda wordt optimaal gezocht. 03. We herijken onze strategie op internationale samenwerking (Euregio, Europa en stedenbanden) In 2022 evalueert de Euregio de eigen strategie. Dit biedt kansen voor Enschede om desgewenst accenten te leggen. Bijvoorbeeld de versterking van Enschede als grensstad.

Die versterking draagt bij aan onze strategische opgaven zoals de bereikbaarheid van banen en talent. In het verlengde van de versterking van onze positie als grensstad, geven we in 2022 uitvoering aan de evaluatie van onze internationale stedenbanden. Tot slot werken we in 2022 samen met Hengelo aan een visie op Europa. Bijdrage verbonden partij Euregio

Maatschappelijk rendement: Wij werken samen binnen de Euregio om binnen Europa op lobby- en subsidiegebied onze kracht te kunnen bundelen. Daarnaast is één van de doelstellingen van de Euregio het wegnemen van grens gerelateerde barrières. Bijdrage verbonden partij: Bestuursovereenkomst Twentse samenwerking

Maatschappelijke rendement: Doel van deze samenwerking is het voeren van bestuurlijk overleg ten behoeve van het voorbereiden, het afstemmen en het terugkoppelen van de inbreng van de gemeenten in het bestuur van de Twente Board. Zodat gezamenlijk regie wordt gevoerd op de Twente Board. Daarnaast draagt dit bestuurlijk overleg bij aan (de afstemming van) het lobbyen van de gemeenten bij provincie, Rijk, de Europese Unie en andere (semi)overheden en haar organisaties ten behoeve van de sociaal economische structuurversterking en andere door het bestuurlijk overleg gekozen onderwerpen.

. 3.02 Verbeterde sturing op maatschappelijk rendement samenwerkingspartners (door professioneler opdrachtgeverschap) Wij verstrekken heldere opdrachten aan onze samenwerkingspartners zoals o.a. de verbonden partijen, gesubsidieerde instellingen en inkooprelaties. Ook werken we constructief samen met andere samenwerkingspartners. Daarin is duidelijk wat onze gemeentelijke rol is, wie opdrachtgever is, wat onze gewenste maatschappelijk resultaten zijn, in welke tijd we deze resultaten willen behalen en tegen welke kosten. Voor de Raad zorgen wij voor duidelijke informatie en een helder sturingskader. Op deze

blz. 23 (van 234)

manier zorgen we ervoor dat we niet verrast worden door (financiële) tegenvallers bij de samenwerkingspartners. Indien wij netwerkpartner zijn, respecteren wij de autonomie en kaders van onze partners. Acties 2022 Aantal acties: 2

01. We geven uitvoering aan de Notitie Samenwerken en de beleidskaders gesubsidieerde instellingen en verbonden partijen De beleidskaders worden geactualiseerd waarbij meer aandacht is voor het samenwerken met de partners aan maatschappelijk rendement. Steeds meer is duidelijk dat we een netwerkende overheid zijn. Dat vraagt om een andere houding dan alleen het houden van toezicht en grip. Dit vraagt in 2022 aandacht. Ambtelijk maar ook bestuurlijk. 02. We zetten in op onze lobbydossiers in samenhang met andere overheden Het nieuwe Regeerakkoord biedt input voor het overdachtsdossier rondom de gemeenteraadsverkiezingen en wordt vertaald naar kansen en acties binnen de lobbystrategie van gemeente Enschede. Specifiek voor de langere termijn lobbydossiers. Voorbeelden daarvan zijn de herverdeling van het gemeentefonds en het dossier mobiliteit en bereikbaarheid.

. 4. Professionele dienstverlening aan de samenleving Bij belangrijke momenten in het leven van onze inwoners, spelen wij een rol. Of het nou om een geboorte gaat of het halen van een rijbewijs. Een nieuw huis bouwen of een zaak beginnen. Als iemand zorg nodig heeft of net werkloos is geworden. Mensen herinneren zich de gemeente door onze dienstverlening. En niet wat we precies zeiden of deden, maar wel het gevoel dat ze erbij hadden. Dienstverlening is mensenwerk. Dagelijks werken we met hart en ziel voor onze inwoners. We zijn betrokken en betrouwbaar en maken daarmee het verschil. Dat doen we digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet. Samen zorgen we dat het klikt. 4.01 Tevredenheid over de dienstverlening De gebruikers van onze dienstverlening zijn tevreden en worden steeds vaker positief verrast. Dat draagt bij aan een prettig contact, een beter imago en meer vertrouwen in de overheid. Indicatoren Aantal indicatoren: 1

blz. 24 (van 234)

Toelichting In deze grafiek staat de score van de klanttevredenheid uitgedrukt in een percentage. Na het bezoek bij de balies in het Stadskantoor, tijdens het bezoek op de website en na mailcontact kan de inwoner de ervaring met de dienstverlening doorgeven. Dit kan eenvoudig met smileys (groen, oranje, rood). We streven er naar dat 75% van de inwoners tevreden zijn is met de dienstverlening. Met de acties in dit hoofdstuk dragen we bij aan een betere dienstverlening aan de inwoner. Acties 2022 Aantal acties: 1

01. We geven uitvoering aan klanttevredenheidsonderzoeken We voeren regelmatig verbeteringen door in onze dienstverlening gericht op bezoekers van het stadskantoor en de website. Op de algemene website, de digitale dienstverlening, met onze email en in het stadskantoor werken we continu met de feedback van onze bezoekers. Deze feedback gebruiken we om sneller te kunnen inspringen op de op- en aanmerkingen over onze dienstverlening. Daarnaast zoeken we actief de verbinding met vrijwilligers en samenwerkingpartners die onze inwoners helpen met digitale dienstverlening met de overheid, zoals het Diaconaal Platform Enschede en het informatiepunt Digitale Overheid. Zodat we ook kunnen leren van hun ervaringen met onze digitale dienstverlening.

. 4.02 Toegankelijke dienstverlening Er is gewerkt aan een vernieuwde visie op dienstverlening. Deze is aangeboden aan College en Raad als kader voor de komende jaren. "Enschede zorgt dat het klikt”, is de titel van de visie op dienstverlening en zegt veel over waar Enschede voor staat. Meegaan in de digitale wereld en gelijktijdig contact maken en houden met onze inwoners. De menselijke maat zorgt dat er een klik is. Dat betekent dat we gastvrij en mensgericht zijn, klant-en-klare diensten leveren en duidelijk zijn in onze informatievoorziening en communicatie. We leveren gewoon goede dienstverlening; welk “kanaal” de inwoner ook kiest, overal krijgt men op een prettige manier hetzelfde goede en begrijpelijke antwoord. Indicatoren Aantal indicatoren: 2

Toelichting In deze grafiek wordt de ontwikkeling in een percentage weergeven hoeveel producten

blz. 25 (van 234)

digitaal zijn aangevraagd. Het gaat om de top 10 producten van Publieksdienstverlening. We streven er naar vanaf 2022 75% van de producten digitaal / worden aangevraagd. Een 100% score is niet het uitgangspunt omdat we de inwoner diverse kanalen blijven aanbieden (balie, telefonie, mail en sociale media). Met de acties in dit hoofdstuk dragen we bij aan een betere dienstverlening aan de inwoner.

Toelichting In deze grafiek wordt de ontwikkeling in een percentage weergeven van het aantal producten dat digitaal kan worden aangevraagd zonder tussenkomst van een medewerker. Het is niet mogelijk om alle producten digitaal aan te bieden. Dit komt door bijvoorbeeld de wetgeving. Van de 87 producten die aan zijn te vragen bij publieksdienstverlening zijn er 48 die we volledig digitaal kunnen aanbieden. Van deze 48 producten bieden we er 47 zonder tussenkomst van een medewerker aan. Een voorbeeld hiervan is verhuizen: dit gaat nu zonder tussenkomst van een medewerker want de inwoner doet dit via de website met DigiD. Door de snelle ontwikkeling van de digitalisering wordt er ver boven de door de raad vastgestelde streefwaarde vanaf 2022 gescoord. Een 100% score is niet het uitgangspunt. We blijven de inwoner via diverse kanalen faciliteren (balie, telefonie, mail en social media). Met de acties in dit hoofdstuk dragen we bij aan een betere dienstverlening aan de inwoner. Acties 2022 Aantal acties: 3

01. We verbeteren de (digitale) dienstverlening en breiden deze uit We geven invulling aan de visie op Dienstverlening ‘Enschede zorgt dat het klikt’. De leidende principes en inrichtingsprincipes zijn vertaald naar de uitvoeringsagenda stedelijke dienstverlening met daarin de 4 pijlers: 1. Doorontwikkeling van de digitale dienstverlening 2. Het betrekken van inwoners en luisteren naar inwoners 3. Eén gezicht naar buiten 4. Basis op orde Concrete projecten hierin zijn de vernieuwing van de gemeentelijke website, reductie aantal websites, toegang sociaal domein, inwonerspanel, leren van meldingen, klachten en bezwaren, doorontwikkeling KCC, vervolg pilot automatische inkomstenverrekening in de bijstand, aanbesteding (in i-4-sociaal verband) voor een Open Inwoner Platform, deelname aan Gemeentelijke Basisprocessen Inkomen (GBI, onderdeel van VNG-realisatie), aansluiting op

blz. 26 (van 234)

Digitaal Stelsel Omgevingswet en we zetten de eerste stappen om een persoonlijke MijnEnschede omgeving voor inwoners te realiseren, een persoonlijk, gemakkelijk en pro-actief digitaal dienstverleningskanaal. Naast digitale kanalen bieden we alternatieven zoals balie en telefoon, houden we rekening met laaggeletterdheid en mensen met een beperking. De inwoner wordt onafhankelijk van het kanaal altijd op dezelfde en goede manier geholpen (omnichannel). Door de communicatiekanalen bij elkaar te brengen, slimmer in te richten en goed op elkaar af te stemmen, komt alle benodigde informatie voor en over de klant beschikbaar. Daardoor wordt de kwaliteit van onze dienstverlening verbeterd en inclusie bevorderd. 02 . We denken mee over de mogelijke doorontwikkeling naar 1 overheidsloket bij gemeenten Zowel vanuit het Rijk als door de VNG wordt gewerkt aan een voorstel voor diverse bestuurstafels om één overheidsloket bij gemeenten in te voeren. Een overheidsbreed loket betekent een verschuiving van taken, budgetten en bevoegdheden. En integraal werken vraagt om allerlei investeringen, op het gebied van huisvesting, personeel met de benodigde competenties, infrastructuur, experimenteerruimte en passende juridische kaders.

In de kabinetsreactie op het rapport “Ongekend onrecht” over de kinderopvangtoeslag worden ook concrete voorstellen gedaan voor het verbeteren van (de randvoorwaarden voor) de uitvoering, inclusief een budgettair kader van 0,8 miljard structureel. Door het rijksprogamma (Wau) wordt geïnvesteerd in een duurzame overheidsdienstverlening in de volle breedte met een horizon van 10 jaar. 03. Wij bereiden ons voor op de nieuwe wetten voor veilige en betrouwbare toegang tot onze digitale dienstverlening De hoeveelheid wetten die er aan komt is groot op het gebied van informatievoorziening. Deze actie is gericht op het voorbereiden en implementeren van de verschillende wetten. In 2022 bereiden we ons verder voor op de uitvoering van de Wet digitale overheid. Deze wet moet ervoor zorgen dat burgers en bedrijven veiliger digitaal zaken kunnen doen met de overheid. Ook gaan we verder met acties rondom Digitoegankelijkheid van onze websites, waarbij we aansluiting zoeken bij de nieuwe koers van de gemeentelijk website Enschede.nl. Met de VNG bereiden we ons voor op de invoering eind 2022 van de Single Digitale Gateweay; Europese regelegving die het mogelijk moet maken om eenvoudiger overheidszaken te regelen binnen Europa. Onder andere met één landelijk digitaal portaal met informatie in het Engels.

De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer verkeert ook in de voorbereidings- en implementatiefase in 2022. De wet regelt het recht voor burgers om digitaal zaken te doen met de overheid. Voor deze wet moeten verschillende dienstverleningprocessen worden aangepast naar standaard vereisten voor inwoners en ondernemers.

. 5. Openbare orde en veiligheid We willen dat Enschede een aantrekkelijke stad is om te wonen, te werken, te ondernemen en te recreëren. Een gevoel van veiligheid draagt hieraan bij. Dat blijkt ook uit het feit dat veel inwoners veiligheid als één van de belangrijkste thema’s hebben benoemd bij de straatgesprekken die de raad heeft gehouden in het kader van het Enschede Akkoord. We hebben dan ook in de volle breedte aandacht voor veiligheid. Van de meer zorg gerelateerde onderwerpen als woonoverlast en overlast van personen met verward gedrag tot georganiseerde en ondermijnende criminaliteit. Om de stad veilig te houden, is het belangrijk dat we weten wat er gebeurt. Een goede informatiepositie is belangrijk. We hebben hier de afgelopen tijd veel in geïnvesteerd. Interne en externe data is gebruikt om meer inzicht te krijgen en om patronen te ontdekken. We willen de komende periode op een slimmere manier gebruik maken van deze informatie. Als gemeente hebben we een aantal taken en bevoegdheden die belangrijk zijn voor de aanpak van criminaliteit. Door deze bevoegdheden gericht en effectief in te zetten, maken we Enschede minder aantrekkelijk voor mensen met slechte bedoelingen. We pakken georganiseerde criminaliteit hard aan, in samenwerking met onze partners.

blz. 27 (van 234)

Belangrijk is dat we een evenwicht vinden tussen repressie, preventie en zorg. Veiligheid is een verantwoordelijkheid van ons allemaal; die verantwoordelijkheid pakken we dan ook samen op. 5.01 Bevorderen verbinding in samenleving (tegengaan polarisatie en radicalisering) In een stad met veel verschillende nationaliteiten is het van belang dat we begrip hebben voor elkaars achtergronden, dat we elkaar respecteren en met elkaar in gesprek blijven. Als gemeente onderhouden we een relevant netwerk. We hebben contact met mensen met grote maatschappelijke status binnen verschillende bevolkingsgroepen. Dit doen we bijvoorbeeld via de “Tafel van Vrede”. We willen een rol spelen in het verbinden van groepen met verschillende achtergronden en overtuigingen. Acties 2022 Aantal acties: 1

01. De onderwerpen radicalisering en polarisatie blijven onze aandacht houden, met focus op spanningen in de samenleving Om openbare orde problemen te voorkomen volgen we signalen van onrust en sentimenten in de samenleving. Door vroegtijdig in gesprek te gaan met diverse partijen is tijdig ingrijpen mogelijk. Denk hierbij onder andere aan gesprekken met initiatiefnemers van demonstraties. Enschede moet een stad zijn waarin iedereen zich betrokken en geaccepteerd voelt en waarin respectvol met elkaar wordt omgegaan. Een stad waar het niet wordt getolereerd dat mensen elkaar discrimineren, intimideren of bedreigen. We investeren in het vormen van netwerken binnen “gesloten culturen/gezinsverbanden”.

. 5.02 Ervoor zorgen dat Enschede een ongunstig klimaat heeft voor ondermijnende activiteiten Ondermijning is een verzamelnaam voor verschillende vormen van criminaliteit die vaak verborgen blijft. Het gaat dan bijvoorbeeld om illegale hennepteelt, drugshandel, witwassen, mensenhandel, bedreiging en intimidatie, en vastgoedfraude. Om hun criminele activiteiten uit te kunnen voeren, maken criminelen gebruik van allerlei legale diensten en voorzieningen. Hierdoor ontstaat een vermenging tussen ‘onderwereld’ en ‘bovenwereld’, waardoor onschuldige mensen en bedrijven onbedoeld in aanraking kunnen komen met criminelen. Daarnaast zorgt ondermijning voor een oneerlijke samenleving (denk aan misbruik van overheidsgelden, oneerlijke concurrentie voor ondernemers), en tast ondermijning de leefbaarheid en veiligheid aan en zorgt het voor overlast. Enschede is aantrekkelijk voor criminele organisaties; enerzijds vanwege onze ligging aan de grens, anderzijds vanwege de aanwezigheid van kwetsbare doelgroepen in wijken met een zwakkere sociaaleconomische positie. De aanwezigheid van ondermijnende criminaliteit laat zich steeds duidelijker zien in Enschede. Zo zijn er het afgelopen jaar verschillende geweldsincidenten geweest, die hun oorsprong vinden in het drugscircuit. In ons integraal veiligheidsbeleid hebben we dan ook aandacht voor de aanpak van georganiseerde criminaliteit.

Landelijk, regionaal en lokaal groeit het besef dat ondermijning steeds meer een gevaar vormt voor onze maatschappij. Voor de komende regeerperiode is geld vrijgemaakt voor de aanpak van ondermijning. In ons Integraal Veiligheidsbeleid 20172020 is de aanpak van georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit dan ook als prioriteit benoemd.

blz. 28 (van 234)

Indicatoren Aantal indicatoren: 1

Toelichting In deze grafiek staat het aantal drugsmisdrijven per 1.000 inwoners. Het gaat hier om telen, bereiden, bewerken, verkopen, verwerken, verstrekken, vervoeren, vervaardigen en aanwezig hebben van harddrugs (Opiumwet art. 2) en softdrugs (Opiumwet art. 3). Voor deze indicator is er geen streefwaarde vastgesteld omdat wijzigingen in beleid van invloed zijn op het cijfer. Tevens zegt een streefcijfer iets over het aantal incidenten en niets over de ernst van de incidenten. Men kan dus niet uit een streefwaarde opmaken of het nu goed of slecht gaat, omdat het een verzameling is van meerdere zaken waarvoor een nadere duiding nodig is. Het beleid van nu en de toekomst is erop gericht om zowel het aantal incidenten als ook de ernst ervan te reduceren tot een minimum. Acties 2022 Aantal acties: 4

01. We gaan door met de integrale aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit en leggen hierbij de focus op drugscriminaliteit, zorgfraude, cybercrime, weerbare overheid en weerbare maatschappij We zetten hierbij in op een integrale casuïstiekaanpak met partners als het Regionaal informatieen expertisecentrum ondermijning (RIEC), de Belastingdienst, de politie en het OM: iedere partner benut zijn eigen bevoegdheden en instrumenten om casussen van ondermijnende criminaliteit aan te pakken. Hierbij vergroten we onze informatiepositie door informatie van verschillende afdelingen en partners beter te verbinden. 02. We verstevigen de aanpak van drugscriminaliteit Drugscriminaliteit wordt aangepakt door een duurzame persoonsgerichte aanpak op de doelgroep, het sluiten van drugspanden, het opleggen van dwangsommen, opstellen beleid m.b.t. wietontwikkelwinkels en een intensieve samenwerking met betrekking tot het oprollen van hennepkwekerijen waarbij aandacht is voor bewustwording bij inwoners. De verbindingsambtenaar veiligheid wordt ingezet om overlast en criminaliteit veroorzaakt door de doelgroep in wijken tegen te gaan. Dit in nauwe verbinding met zorg en welzijnspartijen, woningcorporaties, politie, etc. 03.

We maken de problematiek rondom cybercrime inzichtelijk en maken onze inwoners bewust, weerbaar en veerkrachtig Bij cybercrime willen we meer inzicht krijgen in de aard, omvang, doelgroepen en governance, en daarnaast handelingsperspectieven bepalen en inzetten op voorlichting. Hierbij wordt de samenwerking gezocht met Twentse gemeenten, politie, OM, Veiligheidsregio, gemeenten,

blz. 29 (van 234)

Saxion Hogeschool, Ministerie J&V, bedrijfsleven, onderwijs, maatschappelijke organisaties en inwoners. 04. We gaan de weerbaarheid van de gemeente vergroten We onderzoeken op welke manieren de gemeente kwetsbaar is voor het onbedoeld faciliteren van criminaliteit en daarop acteren we. Verder professionaliseren we de werkwijze en informatiepositie met betrekking tot Bibob. We voeren de aanbevelingen uit de weerbaarheidsscan (RIEC) uit. Denk daarbij onder andere (actualisatie) van Bibob beleid en een adequate uitvoering van de Wet Bibob.

. 5.03 Versterken van de samenwerking tussen zorg en veiligheid Bij complexe casuïstiek spelen vaak zorg- en veiligheidsvraagstukken. Door een verbeterde samenwerking tussen de betrokkenen vanuit zorg- en veiligheidshoek wordt bijgedragen aan de algemene veiligheid, het verbeteren van de persoonlijke situatie en het voorkomen en verminderen van recidive, (ernstige) overlast, criminaliteit en/of maatschappelijke uitval. Het Veiligheidshuis speelt hierin een belangrijke rol. Situaties waarin goede samenwerking van groot belang is zijn bijvoorbeeld woonoverlast, overlast veroorzaakt door personen met verward gedrag, jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit. Acties 2022 Aantal acties: 4

01. We geven een extra impuls aan de aanpak van straatintimidatie en geweld in de openbare ruimte In het kader van het programma veilige steden wordt straatintimidatie aangepakt, met bewustwordingcampagnes, door het vergroten van de meldingsbereidheiden het opzetten van een breed netwerk waar kennis en kunde wordt uitgewisseld en samen oplossingen worden bedacht. In afwachting van landelijke wetgeving op dit gebied wordt de APV aangepast. 02. We zetten in op het voorkomen dat mensen slachtoffers worden van mensenhandel en loverboys Samen met het kenniscentrum mensenhandel Twente wordt een regionale aanpak opgesteld en uitgevoerd. Hierbij wordt ingezet op preventie, signalering en ondersteuning van slachtoffers, verdachten en daders. Deze actie moet in samenhang gezien worden met de actie “We zetten in op het voorkomen en aanpakken van huiselijk geweld & kindermishandeling, mensenhandel en prostitutie” uit het programma Vitaal en Sociaal. 03. We gaan intensiever samenwerken aan concrete veiligheidsvraagstukken m.b.t. verwarde en kwetsbare personen, woonoverlast, huiselijk geweld en andere zware casuïstiek De procesmanagers zorg en veiligheid pakken hierbij een stevige regie waarbij ruimte is voor maatwerk en out of de box oplossingen. De stedelijke aanpak woonoverlast wordt doorontwikkeld en hierbij is aandacht voor de stedelijke uitrol van buurtbemiddeling. 04.

We intensiveren de huidige groepsaanpak op jeugd om meer aan de voorkant te komen In ieder stadsdeel is een weegtafel met gemeente, jeugdagenten, jongerenwerkers en wijkcoaches. We blijven gebruik maken van elkaars mogelijkheden op het gebied van zorg, drang en dwang. Hierbij valt te denken aan de inzet van het justitieel overleg risicojeugd. We nemen deel aan het project Rising Stars, gericht op (beginnende) jeugdcriminaliteit.

.

blz. 30 (van 234)

Wettelijk verplichte indicatoren Op grond van het Besluit begroting en verantwoording zijn onderstaande indicatoren opgenomen. De indicatoren gelden voor iedere gemeente en zijn bedoeld om gemeenten met elkaar te kunnen vergelijken. Dit is mogelijk via www.waarstaatjegemeente.nl. Beleidsveld Naam indicator

Eenheid

Jaar

Score Bron

6.

1. Veiligheid

Verwijzingen Halt

Aantal per 10.000 jongeren

2020

110

8.

1. Veiligheid

Winkeldiefstallen

Aantal per 1.000 inwoners

2020

3,6 CBS

9.

1. Veiligheid

Geweldsmisdrijven

Aantal per 1.000 inwoners

2020

4,9

CBS

10. 1. Veiligheid

Diefstallen uit woning

Aantal per 1.000 inwoners

2020

2,7

CBS

11. 1. Veiligheid

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Aantal per 1.000 inwoners

2020

8,4

CBS

Bureau Halt

Wat mag het kosten? Om de gestelde doelen te bereiken zijn per doel lasten begroot voor 2022. Deze bedragen worden ingezet voor het realiseren van de acties (onder 'Wat gaan we doen') maar ook voor het realiseren van de reguliere werkzaamheden. Onderstaande grafiek geeft per product inzicht in de beschikbaar gestelde budgetten.

blz. 31 (van 234)

Onderstaande tabel geeft inzicht in de meerjarige ontwikkeling van de lasten, baten en reserve mutaties. Samenleving en bestuur Bedragen x 1.000 euro

Begroting 2021

Begroting 2022

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

Lasten

42.446

39.141

38.999

40.437

40.370

Baten

8.228

4.880

4.739

6.353

6.353

Saldo van baten en lasten

34.218

34.261

34.260

34.084

34.017

0

0

0

0

0

740

0

0

0

0

33.479

34.261

34.260

34.084

34.017

Storting reserves Onttrekking reserves Resultaat

Toelichting Zowel de baten als de lasten nemen in 2022 af met circa 3,3 miljoen euro. •

•

• •

In 2021 heeft het Rijk incidenteel budget beschikbaar gesteld (3,1 miljoen euro) aan het RIEC voor de aanpak van ondermijnende activiteiten. Voor 2022 heeft het RIEC hier (vooralsnog) geen middelen begroot. Het budget Verkiezingen was in 2021 incidenteel opgehoogd (0,4 miljoen euro) voor de aanvullende bekostiging van de Tweede Kamer verkiezingen en om gemeenten in staat te stellen deze Coronaproof te organiseren. Voor 2022 is (vooralsnog) geen sprake van deze extra bijdrage. Het budget van het product Ondersteuning College van B&W en Directie neemt af vanwege krimp in het directieleden (0,2 miljoen euro). Vanwege de transitie van de Regio Twente naar de drie verschillende verbonden partijen (Twenteboard, Gezondheidszorg en Recreatieve voorzieningen) is uitvoeringsbudget overgeheveld naar het programma Samenleving & Bestuur (-0,4 miljoen euro).

De budgetten voor baten en lasten van de overige producten blijven in 2022 nagenoeg gelijk aan 2021. Een opvallende meerjarige trendbreuk is dat er vanaf 2024 meer reisdocumenten zijn begroot. Hierdoor stijgen de lasten en baten van het product publieksdienstverlening vanaf 2024. Dit komt door het 10 jaren termijn van reisdocumenten waardoor er rond 2024 veel reisdocumenten verlopen en opnieuw moeten worden aangevraagd. Meer info

Klik hier voor meer informatie over reguliere werkzaamheden en beleidsnota's.

Portefeuillehouders Onno van Veldhuizen, Arjan Kampman, Niels van den Berg, June Nods Concerndirecteuren Kees Meijer

blz. 32 (van 234)

3.2 Duurzaam wonen, leven en werken

Doelenboom Doel 1. De bereikbaarheid van banen wordt vergroot totale lasten (x 1.000 euro): 16.684,00

Subdoel

Link

1.01 Enschede is meer verbonden met aanliggende economische centra (agglomeratiekracht)

Indicatoren: 2 Aantal acties: 4

1.02 In Enschede groeien de banen op de toplocaties

Indicatoren: 3 Aantal acties: 4

1.03 In Enschede kunnen bestaande en nieuwe bedrijven Indicatoren: 2 Aantal acties: 6 groeien en innoveren 2.01 De stedelijke voorzieningen zijn attractief voor inwoners en bezoekers (nationaal en internationaal)

2. Talent wordt aangetrokken en vastgehouden totale lasten (x 1.000 euro): 159.402,00

3. Enschede is een duurzame en klimaatbestendige stad totale lasten (x 1.000 euro): 510,00

Indicatoren: 2 Aantal acties: 3

2.02 Het woningaanbod en de leefomgeving zijn attractief, Indicatoren: 5 Aantal acties: 22 veilig en toekomstbestendig 2.03 Wij werken effectiever samen met de kennisinstellingen (UT, Saxion, Aki, ROC) en het bedrijfsleven op de opgave "aantrekken en vasthouden van talent”

Indicatoren: 2 Aantal acties: 2

2.04 De (inter)nationale branding van Enschede wordt versterkt

Indicatoren: 2 Aantal acties: 1

3.01 Transitie naar duurzame energiebronnen en energietransitie

Indicatoren: 5 Aantal acties: 7

3.02 Naar een klimaatadaptief Enschede

Aantal acties: 8

3.03 Optimaal hergebruik van producten en grondstoffen Indicatoren: 2 Aantal acties: 3 (circulaire economie)

Wat willen we bereiken? Sterker, groener en inclusiever uit de crisis In 2022 blijven we volop investeren in wonen, werken en leven in Enschede. We willen als stad groeien, kwantitatief en kwalitatief, en daarbij harder dan andere steden. Daarmee versterken we tegelijkertijd het fundament onder de opgaven in het sociaal domein. Immers: als onze inwoners op een fijne, duurzame, groene en betaalbare plek wonen én aan het werk zijn, is ook minder ondersteuning nodig. De gevolgen van de coronacrisis zijn voor de komende jaren nog ongewis. We zien veel kansen om sterker uit de coronacrisis te komen in 2022 door ‘met lef’ en anticyclisch te investeren in onze stad. Duurzaam wonen We pakken grote uitdagingen aan, zoals betaalbaar wonen en groei richting 170.000 inwoners. Met als uitgangspunt groei van de de brede welvaart van onze inwoners. We brengen de randvoorwaarden daarvoor op orde: een heldere programmatische koers, versnelling van de woningbouw en versterking van de toekomstbestendigheid van onze woonwijken. Dat doen we met een strategische investeringsagenda inclusief versterking van

blz. 33 (van 234)

de organisatie. Daarmee kunnen we nieuwe plannen ontwikkelen en bestaande plannen sneller richting uitvoering brengen. Denk daarbij onder meer aan de Spoorzone HengeloEnschede, de Kop, Centrumkwadraat, Eschmarkerveld en Cromhoff. Deze plannen dragen bij aan het aantrekken en vasthouden van talent en de doorstroming op de woningmarkt. Bij de vernieuwing en verduurzaming van de bestaande woningvoorraad zetten we stevig in op samenwerking met zowel de provincie als het Rijk. We werken daarnaast samen met corporaties en zorgpartijen aan de huisvesting voor (en daarmee de doorstroming van) spoedzoekers en mensen die een steuntje in de rug nodig hebben. Het instrument Stedelijke InvesteringsAfweging (SIA) gebruiken we om met andere partners in enkele buurten en wijken over de volle breedte aan de slag te gaan. Wij verwachten dat dit ook positieve effecten heeft op de leefbaarheid en veiligheid in deze wijken. Duurzaam leven We werken aan een klimaatrobuust en groen Enschede dat bestand is tegen de effecten van hitte, natte en droogte. Het belang van water en groen voor een aantrekkelijke en leefbare stad met een prachtig landelijk gebied staat daarbij centraal. Daarmee kunnen we beter het hoofd bieden aan de klimaatverandering en de gevolgen van een verstoord natuurlijk evenwicht. In 2022 gaan we hierin samen met bewoners, ondernemers en instellingen verschillende stappen zetten.

We gaan water beter vasthouden of juist versneld afvoeren waar nodig. In 2022 zetten we samen met bewoners in op het weghalen van verharding en bieden we meer ruimte aan water en groen in tuinen. En we werken aan het herstel van het natuurlijk evenwicht in de stad. Daarmee beperken we de overlast van bijvoorbeeld de Eikenprocessierups. Onze openbare ruimte blijft schoon, heel en veilig. Met extra aandacht voor een gezonde en toegankelijke leefomgeving die uit daagt tot sporten, bewegen en recreëren. Daarnaast werken we aan een gezonde en goede bodem en ondergrond. Op het gebied van mobiliteit hebben we aandacht voor alle vervoersvormen: lopen, fietsen, openbaar vervoer, auto en logistiek. Ons uitgangspunt is dat we ons binnen Enschede zoveel mogelijk lopend of met de fiets verplaatsen. Dit sluit aan bij onze inzet het verkeers- en vervoersgedrag te verduurzamen. Zo maken we tegelijkertijd ruimte voor inwoners die niet zonder de auto kunnen. Energie- en warmtetransitie Enschede wil een aantrekkelijke en leefbare gemeente zijn voor iedereen die er woont, werkt of op bezoek komt. Nu en in de toekomst. Daarom maken we ons sterk voor maatregelen waarmee we onze bijdrage leveren aan het verminderen van uitstoot van broeikasgassen om de opwarming van de aarde te beperken.

Deze energietransitie is niet alleen noodzakelijk om de opwarming van de aarde te beperken, zij biedt ook allerlei kansen. Denk daarbij aan verbetering van de luchtkwaliteit, meer comfortabele en energiezuinigere woningen, meer werkgelegenheid en meer kansen voor onze bedrijven. De energietransitie en de warmtetransitie vormen één van de grootste naoorlogse opgaven. Er ligt vanuit het coalitieakkoord een hoge ambitie. We werken de beleidskaders nader uit in een uitvoeringsprogramma en we maken op verschillende onderdelen de slag naar uitvoering. Dit doen we bijvoorbeeld door te onderzoeken hoe we ons eigen vastgoed energieneutraal kunnen krijgen in 2040. Naast onze eigen opgave zijn wij voor een belangrijk deel afhankelijk van de initiatieven van derden. Wij willen onze inwoners, industrie en bedrijven ondersteunen bij de energietransitie. Daarbij spannen we ons in om de noodzakelijke randvoorwaarden op orde te brengen vanuit de gebiedsgerichte aanpak (participatie) en de netcapaciteit. In 2022 werken we, op basis van de transitievisie warmte en landelijke ontwikkelingen, verder uit hoe we de warmtetransitie aanpakken en gaan we onder andere door met de

blz. 34 (van 234)

voorbereidingen in Twekkelerveld en Enschede Zuid. Daarbij gaat het om de overgang van het gebruik van aardgas naar duurzame alternatieven. We bezien welke kansen er zijn voor individuele complexen en woningen, maar ook voor de wijk of buurt als geheel. Dit doen we zoveel mogelijk in combinatie met andere werkzaamheden. Tevens werken we uit hoe we mensen verder kunnen ontzorgen in de stappen richting een aardgasvrij(e) woning of bedrijf. Duurzaam werken Voor onze inzet op de bereikbaarheid van banen is groen herstel na de coronacrisis leidend. We richten ons daarbij allereerst op de binnenstad. We leggen het accent op vergroening en bevordering van ontmoeting. De coronacrisis heeft een fors effect gehad op de culturele sector. Veel inwoners hebben het ontbreken van cultureel aanbod en evenementen gemist. Ook is nogmaals duidelijk geworden dat cultuur en evenementen een belangrijke vestigingsfactor zijn voor onze stad. Tegelijk zijn onze partners in de stad creatief en weerbaar gebleken. In 2022 willen we inzetten op het versterken van de goede dingen die we al hebben, aansluiten bij de ideeën van een nieuw kabinet op het gebied van cultuur en de positieve regionale samenwerking verder brengen. Daarnaast willen we meer aandacht besteden aan de makers en creatief talent in onze stad. Ook de verbindende factor die cultuur kan zijn bij sociale vragen willen we verder versterken.

Beide lijnen van talent en sociaal komen samen in de nieuwe Huiskamer van de stad. Met evenementen gaan we nog meer inzetten op de bijdrage die evenementen leveren op de citymarketingvisie en de doelen van de stad. We koersen er op dat er in 2022 weer sprake kan zijn van een volwaardig evenementenseizoen. Onze ambitie blijft om als evenementenstad verder te groeien en daarmee meer bezoekers van buiten de regio te trekken. We richten ons op het toekomstbestendig maken van de bestaande bedrijventerreinen. Daar zijn immers de meeste banen en is sprake van een hoog energieverbruik. Vergroenen, verduurzamen en vergroten van de aantrekkelijkheid staan hier voorop. Ook werken we aan de voorwaarden om voldoende ruimte te bieden aan groei van bedrijven en bedrijvigheid in onze stad. We verbinden ons met de kennis en het talent rond de kennisinstellingen, gericht op groen herstel en het aanjagen van innovaties. Daarbij gaat het om nieuwe toepassingen die onze stad én de wereld in staat stellen om antwoorden te vinden op de grote maatschappelijke opgaven. Daarmee groeien ook andere sectoren en banen op alle niveaus. Onze focus ligt daarbij op de topwerklocaties Kennispark, Binnenstad/spoorzone en Technology Base.

We bouwen verder aan strategische samenwerking (lokaal, nationaal, euregionaal en internationaal) voor de lobby voor de (groene herstel)fondsen (zoals het Europese green deal-fonds). Op het gebied van bereikbaarheid van banen blijven we aandacht vragen op onder andere rijks- en provinciaal niveau voor het doortrekken van het spoor vanuit Zwolle via Enschede naar Münster. Daarmee vergroten we de kansen op verdubbeling van de spoorlijn naar Zwolle. Met als gewenst effect dat de reistijd per spoor naar de noordelijke Randstad, via Zwolle, met een half uur afneemt. Al deze inspanningen moeten leiden tot een groei van de werkgelegenheid in onze stad met 10.000 banen tot en met 2030. Voorwaardenscheppend: een nieuwe Omgevingsvisie Door de gewenste stedelijke groei en de inzet op klimaatadaptatie en energietransitie neemt de druk op de ruimte toe, zowel onder- als bovengronds. Dit biedt kansen én vraagt om zorgvuldige keuzes. Een ruimtelijke visie op de toekomstige ontwikkeling van de stad is daarvoor het vertrekpunt. Die keuzes maken we in de omgevingsvisie. We werken aan deze strategische visie in het kader van de invoering van de Omgevingswet (OW). De omgevingsvisie is enerzijds een visie op hoofdlijnen op de ruimtelijke ontwikkeling van

blz. 35 (van 234)

Enschede, inclusief een vertaling in ruimtelijke ingrepen. We maken hierbij gebruik van allerlei bestaande en in ontwikkeling zijnde beleidsproducten. Anderzijds beschrijven we in de omgevingsvisie hoe we dat vergezicht willen bereiken. Dit koppelen we aan hoe we vervolgens moeten handelen, inclusief een sturingsfilosofie. Zo maken we helder wat we van anderen verwachten en wanneer we zelf ‘aan de lat staan’. Voorwaardenscheppend: actualisatie en implementatie van nieuwe wet- en regelgeving Het Rijk heeft de inwerkingtreding van de OW met een half jaar uitgesteld naar 1 juli 2022. Deze wet heeft ten doel te komen tot een veilige en gezonde fysieke leefomgeving, een goede omgevingskwaliteit en doelmatig beheer, gebruik en ontwikkeling ervan. De rol van de gemeente verschuift: van een hiërarchische verhouding naar steeds meer samen met burgers en ondernemers. Wij zijn daar op 1 juli 2022 klaar voor. Het Rijk heeft de aan OW gekoppelde Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) eveneens uitgesteld tot 1 juli 2022. Doel van deze wet is de kwaliteit van bouwwerken en de positie van de bouwconsument verbeteren. Onderdeel daarvan is overheveling van taken: de technische toets van het gemeentelijke bouw- en woningtoezicht gaat naar private partijen. We werken eraan ook hiervoor op tijd klaar te zijn voor de invoeringsdatum.

De komst van de OW en de Wkb zorgt ervoor dat we minder taken (bestemmen, vergunningenverlening, handhaving en toezicht) kunnen verrekenen in de leges. We willen voorkomen dat daardoor (wettelijke) taken onder druk komen te staan. Voorwaardenscheppend: handhavingsinzet op niveau brengen Onze stad moet veilig en leefbaar zijn. Bewoners, ondernemers en bezoekers hebben daar in eerste instantie een belangrijke taak in. Maar ook de gemeente heeft een belangrijke rol. Voor het behoud van de leefbaarheid en veiligheid van onze stad is handhaving van groot belang. De maatschappelijke vraag naar handhaving voor een veilige openbare ruimte neemt steeds verder toe. Tegelijkertijd is er sprake van verschuiving van taken van politie naar gemeente. In 2022 zijn bijzondere opsporingsambtenaren (BOA’s) meer zichtbaar in de wijken door de nieuwe aanpak van wijkgericht werken. De structurele extra middelen voor handhaving stellen ons in staat om de benodigde capaciteit van BOA’s verder op niveau te brengen, zowel qua capaciteit als uitrusting.

Wat gaan we doen?

1. De bereikbaarheid van banen wordt vergroot We willen Enschede economisch versterken. Op deze manier kunnen we kwalitatief groeien, baanmogelijkheden bieden voor iedereen en daardoor ook sociale problemen beter het hoofd bieden. Eerste prioriteit om dit voor elkaar te krijgen is het vergroten van de bereikbaarheid van banen. We willen de agglomeratiekracht van onze stad versterken. Dit doen we op verschillende manieren: kortere reistijden naar aanliggende gebieden met banen, een betere interne bereikbaarheid, een sterkere verwevenheid/relatie met naastliggende economische centra en meer banen in de stad zelf. Dit hoofddoel hangt heel sterk samen met de hoofddoelen "aantrekken en vasthouden van talent" en "inwoners zijn financieel zelfstandig".

blz. 36 (van 234)

1.01 Enschede is meer verbonden met aanliggende economische centra (agglomeratiekracht) Agglomeratiekracht is de massa en dichtheid in een gebied in de vorm van lokale concentraties van bedrijven, kennis, human capital en een goede bereikbaarheid, internationale connectiviteit en kwaliteit van leven. De aanwezigheid hiervan kan leiden tot agglomeratievoordelen. Dit zijn voordelen die bedrijven en instellingen ondervinden door ruimtelijke en organisatorische nabijheid. Versterking van agglomeratievoordelen leidt tot een toename van agglomeratiekracht (Raspe et al, 2012). Het beter verbinden van Enschede met aanliggende economische centra is van belang om de agglomeratiekracht te versterken. Er komen meer banen beschikbaar binnen een redelijke reisafstand. Hierdoor kunnen meer mensen aan het werk en kan HBO en universitair opgeleid talent in Enschede blijven wonen. Dit gaan we bereiken door een betere externe bereikbaarheid (lobby op kortere reistijden), een betere interne bereikbaarheid (denk hierbij bijvoorbeeld aan een zo kort mogelijk voor- en natransport naar de OV knooppunten en werklocaties) en door verdere verweving met onze buren in Duitsland via de Duitslandagenda (vergroting van het daily urban system). Indicatoren Aantal indicatoren: 2

Toelichting In deze grafiek is te zien hoeveel banen binnen een redelijke reisafstand bereikbaar zijn voor een gemiddelde inwoner van Enschede. Hierbij is geen rekening gehouden met filedruk en ook de banen in Duitsland worden niet meegeteld. De bereikbare banen zijn een maatstaf voor de externe bereikbaarheid van onze gemeente. Het streven is dat dit aantal bereikbare banen toe gaat nemen op de langere termijn.

blz. 37 (van 234)

Toelichting De bereikbaarheidsindicator is in 2011 gestart als een indexcijfer van de reistijden over een aantal invalswegen naar het centrum van Enschede. Een lagere waarde betekent dat de reistijd ten opzichte van 2011 verbeterd is. We streven er naar dat het indexcijfer niet boven de 86% komt. Bron: Gemeentelijke reistijdmonitoringssysteem

Acties 2022 Aantal acties: 4

01. We stellen een masterplan voor het Station Enschede op in het kader van de ontwikkeling van de Spoorzone De spoorzone Hengelo-Kennispark/UT-Enschede moet doorgroeien als centrum van de integrale ontwikkelas Zwolle-Twente-Münster. Daarbij moet een vestigingsmilieu ontstaan van vernieuwende combinaties van duurzaam wonen, werken, ondernemen en studeren. Binnen het project spoorzone Hengelo-Enschede en Centrumkwadraat gaan we als stad grootschalig ontwikkelen rond het station van Enschede: de belangrijkste entree van de stad. In 2022 zullen wij samen met onze partners een masterplan opleveren voor het station van de toekomst. 02. We verbeteren de ontsluiting van de N35 via de Oostweg Conform mobiliteitsvisie en coalitieakkoord is in 2021 onderzoek gedaan naar een betere auto ontsluiting van Enschede Oost en Glanerbrug naar de N35. Vanaf 2022 realiseren we de eerste maatregelen. Met deze maatregelen wordt de route over de N35 sneller dan de route over de Singel. Dit draagt bij aan een leefbare, aantrekkelijke en bereikbare stad. 03. We realiseren de eerste mobipunten In 2022 zullen de eerste mobipunten gerealiseerd worden in de stad. Op deze plekken zijn diverse vormen van deelmobiliteit beschikbaar voor de inwoners en bezoekers van de stad.

Met het realiseren van deze punten maken we mobiliteit voor iedereen beschikbaar en zal het autobezit gaan afnemen waardoor er ruimte ontstaat om de leefbaarheid in de wijken te verbeteren. Hiermee verbeteren we ook de verbinding tussen werklocaties en woonlocaties. 04. We versterken het fietsklimaat We werken aan het uitvoeren van de ambities uit de Fietsvisie 2030 door zoveel mogelijk mensen te laten fietsen. Zo houden we ruimte voor het verkeer dan van verder komt. We starten met de realisatie van de deeltrace’s van de fietssnelweg F35 tussen het station en de Lambertus Buddestraat, waaronder 2 fietsbruggen, en verbeteren de fietspaden langs de Haaksbergerstraat.

blz. 38 (van 234)

Bijdrage verbonden partij: Euregio

Maatschappelijk rendement: De Euregio zet zich in voor een grensoverschrijdende samenwerking. De Euregio adviseert gemeenten, burgers, ondernemers en organisaties bij grensoverschrijdende vragen. Bijdrage verbonden partij: Twente Board

Maatschappelijk rendement: Een goede bereikbaarheid is van invloed op het economisch functioneren van de stad en de regio. Een verbeterde bereikbaarheid leidt tot een vergroting van de aantrekkelijkheid van het vestigingsklimaat en een versterking van het ruimtelijk economisch functioneren. Twente Board coördineert de lobby op de bereikbaarheid van banen.

. 1.02 In Enschede groeien de banen op de toplocaties Op de toplocaties Kennispark, binnenstad/stadscampus en Technology Base faciliteren wij de vestiging van bedrijven en de groei van banen. In de binnenstad groeien de banen in met name de horeca en detailhandel. De stadscampus, Kennispark en Technology Base gaan zorgen voor een internationaal aantrekkelijk profiel van onze stad en regio, bieden een nieuwe inspirerende werkomgeving en dragen daarmee ook bij aan het aantrekken en vasthouden van talent. Indicatoren Aantal indicatoren: 3

Toelichting In deze grafiek zien we de ontwikkeling van het aantal banen op Kennispark. Kennispark beslaat de gebieden: UT, Business and Science Park en Twente Village. Het streven van de banenontwikkeling is gebaseerd op een groei met 300 banen per jaar tot 2022. Dit hangt samen met verwachte ontwikkelingen, nieuwbouw en nieuwe vestigers in dit gebied. Bron: Vestigingenregistratie Enschede

blz. 39 (van 234)

Toelichting In deze grafiek is de ontwikkeling van het aantal banen op de toplocatie "luchthaven" te zien. Het betreft de banen op de werklocaties van de voormalige luchthaven (Technology Base, Deventer Poort en de werkparken van Van Eck). Streven: met de ontwikkelingen die spelen binnen het cluster Maintenance, Repair en Operations is de verwachting dat 50 extra banen worden gecreëerd in drie jaar (2021-2023).

Toelichting In deze grafiek staan het aantal banen van drie belangrijke binnenstadsgebieden: het kernwinkelgebied, de kantoorlocatie Stationsomgeving en de kantoorlocatie Stadsweide (inclusief het voormalige MST aan het Ariënsplein). De streefwaarde (een groei met 150 banen per jaar) is gebaseerd op de sterker wordende functie van de binnenstad in de Euregio (voorzieningen, komst bioscoop, vernieuwing van winkels en horeca) en de ontwikkeling van de stadscampus met woon/werkfuncties, onderwijs, bedrijvigheid, diensten etc. Bron: VR beheer gemeente Enschede

blz. 40 (van 234)

Acties 2022 Aantal acties: 4

01. We voeren de gebiedsstrategie Kennispark uit In 2022 werken we verder aan het tot uitvoering brengen van de gebiedsstrategie Kennispark en het stedenbouwkundig plan Business & Sciencepark. We voltooien het aanpassen van ons ruimtelijk instrumentarium. We leggen daartoe een nieuwe bestemmingsplan voor dit gebied voor aan de raad. Dit bestemmingsplan vloeit voort uit het stedenbouwkundig plan dat de raad in 2021 heeft vastgesteld. Hiermee creëren we belangrijke randvoorwaarden voor realisatie van de doelstelling van de structuurvisie om een innovatiecampus te ontwikkelen waarin ontmoeten en verbinden centraal staat. 02. We dragen bij aan de versterking van de regionale topwerklocaties In het kader van de omgevingsagenda Oost werken we aan het versterken van agglomeratiekracht door ontwikkeling van wonen en werken in de samenhangende stationsgebieden Hengelo-Kennispark-Enschede (de Innovatiedriehoek). Specifiek gaat het om het ontwikkelen van een nieuw (hoog)stedelijk vestigingsmilieu rond de stations, in relatie tot de bereikbaarheid van de topwerklocaties. 03. We ronden de evaluatie af van de Gemeenschappelijke Regeling Technology Base en komen met voorstellen over het vervolg van deze GR In 2021 besloten de colleges van GS van Overijssel en B&W van Enschede de voorgenomen evaluatie van de GR Technology Base te vervroegen.

Dit vanwege de tegenvallende resultaten in 2020 en 2021. Deze evaluatie is eind maart 2022 gereed. Vervolgens komen we met voorstellen voor de toekomst van deze GR. 04. Uitvoering actieplan 'Groen herstel binnenstad’ Samen met onze partners geven we in 2022 uitvoering aan het actieprogramma voor de binnenstad dat we in het najaar van 2021 hebben opgesteld. Dit actieprogramma is gericht op groen herstel van de binnenstad. Het vormt tegelijkertijd de onderlegger om een beroep te kunnen doen op de subsidie impulsaanpak binnensteden (waarvoor landelijk 100 miljoen euro beschikbaar is). Met dit actieplan geven we ook uitvoering aan de raadsmotie over herstel na corona. We onderkennen dat we voor de realisatie van dit actieplan in hoge mate afhankelijk zijn van private investeerders. Bijdrage verbonden partij: stichting Gebiedsorganisatie Kennispark

Maatschappelijk rendement: De stichting Gebiedsorganisatie Kennispark is een ‘triple-helix’-samenwerking tussen de Universiteit Twente, ondernemers en vastgoedeigenaren en de gemeente Enschede. De stichting heeft de opgave het ontplooien van activiteiten binnen het innovatie-ecosysteem van Kennispark, zodat deze innovatiecampus een aantrekkelijke vestigingsplaats is en blijft voor zowel innovatieve bedrijven als het talent passend bij het profiel van het gebied. Bijdrage verbonden partij: Technology Base

Maatschappelijk rendement: Technology Base/Area Development Twente (ADT) heeft de opgave het gebied van de voormalige militaire luchthaven Twente integraal te ontwikkelen tot een impuls en aanjager voor een economisch sterker en duurzamer Twente. Bijdrage verbonden partij: XL Businesspark Twente/Regionaal Bedrijventerrein RBT

Maatschappelijk rendement: De ontwikkeling en uitgifte van XL Businesspark draagt bij aan de regionale groei van bedrijven en het creëren van nieuwe banen. Een deel van deze banen kan door Enschedeërs worden ingevuld. Ook worden indirect banen gecreëerd door het versterken van de logistieke sector Twente.

. 1.03 In Enschede kunnen bestaande en nieuwe bedrijven groeien en innoveren De basis van onze economie zijn onze bestaande bedrijven. Op regionaal niveau vindt acquisitie plaats in de sectoren High Tech Systems en Materials (HTSM) en logistiek. Hiernaast acquireren we zelf op enkele voor Enschede specifieke sectoren: zakelijke dienstverlening, ICT en winkels voor de binnenstad. Acquisitie gebeurt heel gericht en is

blz. 41 (van 234)

afgestemd op het profiel van onze regio en stad. Voor alle bedrijven (bestaand en nieuw) gaan we een goede dienstverlening bieden, zorgen we voor digitale bereikbaarheid, bieden we ondersteuning van netwerken voor starters, start ups en scale ups en innovatie (Novel-T), bevorderen we internationalisering, hebben we aandacht voor het arbeidsmarktbeleid en voor een aantrekkelijke werkomgeving. Indicatoren Aantal indicatoren: 2

Toelichting In deze grafiek is de ontwikkeling te zien van het totaal aantal banen in Enschede. De banengroei is een resultaat van inzet op bereikbaarheid van banen en van aantrekken en vasthouden van talent. Het streefgetal is gebaseerd op de landelijke verwachtingen in banengroei (1,4% groei per jaar vanaf 2019). Bron: Vestigingenregistratie Enschede (realisatie) en CBS/UWV (voor het streven)

Toelichting In deze grafiek is de ontwikkeling van het bruto regionaal product (BRP) van Enschede te zien. Het BRP zegt iets over de samenstelling van de economische sectoren in een gemeente en de toegevoegde waarde per baan. Het BRP wordt berekend met behulp van

blz. 42 (van 234)

gegevens van het CBS (nationale rekeningen) en werkgelegenheidsgegevens (LISA). In 2019 blijkt dat het CBS de realisatiecijfers met terugwerkende kracht heeft aangepast. De aangepaste realisatiecijfers liggen iets hoger dan vorig jaar werd aangegeven door het CBS. Dit is nu verwerkt in bovenstaande grafiek. Het streven is hierop ook aangepast (met het nieuwe cijfer voor 2018 als uitgangspunt). Het streven is het BRP harder te laten stijgen dan de landelijke prognose (een stijging van 1,8% per jaar vanaf 2018, bron: CPB). We hopen met ontwikkelingen op de toplocaties, ondersteuning van innovatie en inzet op goede voorzieningen een sterkere samenstelling in sectoren te krijgen en meer toegevoegde waarde per baan. Acties 2022 Aantal acties: 6

01. We gaan een locatie-onderzoek doen naar strategische uitbreidingsruimte voor bedrijven In 2021 hebben we de zoekopgave en het programma van eisen voor een nieuw te ontwikkelingen bedrijventerrein vastgesteld. In 2022 geven we dat een vervolg met een planologisch locatie-onderzoek naar concrete en kansrijke locaties. 02. We stimuleren de toekomstbestendigheid van bedrijfsterreinen In 2021 hebben we samen met ondernemersverenigingen op vijf bedrijventerreinen gebiedsgerichte agenda's opgesteld voor het bereiken van toekomstbestendige en duurzame bedrijventerreinen. In 2022 beginnen we met de uitvoering van deze agenda's. De inspanningen in deze agenda's zijn gericht op verbeteringen op zowel ruimtelijk-fysiek, duurzaamheids-, gezondheids- als sociaal-economisch gebied. Dit doen we samen met de ondernemers en vastgoedeigenaren op de terreinen en waar mogelijk haken we aan bij het investeringsbudget voor toekomstbestendige bedrijventerreinen van de provincie 03. We ronden een nieuwe kantorenvisie af In navolging op de kantorenanalyse leggen we in 2022 een nieuwe kantorenvisie voor aan de gemeenteraad. Daarbij ligt de nadruk op transformatie/herontwikkeling van incourante panden en het toevoegen van een kwalitatief goede en duurzaam kantorenaanbod. 04.

Wij dragen bij aan de ontwikkeling van innovatieve ecosystemen We dragen ook in 2022 bij aan een sterk en innovatief ecosysteem door inzet op kennisvalorisatie. Dit doen we enerzijds via ondersteuning van innovatieclusters zoals het medtechcluster en Space53 (onbemande systemen). Anderzijds dragen we bij via het verbinden van kennisinstellingen met de maatschappelijke opgaven. Dat doen wij samen met partners in het Netwerk Kennissteden Nederland, via CityDeals en met partners als Novel-T. 05. We onderzoeken de ontwikkelingskansen voor verouderde bedrijventerreinen We ontwikkelen in 2022 een gebiedsvisie voor de herontwikkeling van het verouderde bedrijventerrein Kop Westerval. 06. We ontwikkelen de Oostkrans van de Usseler Es In het kader van de uitvoeringsagenda voor de visie werklocaties gaan we de Oostkrans van de Usseler Es ontwikkelen. Bijdrage verbonden partij: Technology Base

Maatschappelijk rendement: Technology Base/Area Development Twente (ADT) heeft de opgave het gebied van de voormalige militaire luchthaven Twente integraal te ontwikkelen tot een impuls en aanjager voor een economisch sterker en duurzamer Twente. Bijdrage verbonden partij:XL Businesspark Twente/Regionaal Bedrijventerrein RBT

Maatschappelijk rendement: De ontwikkeling en uitgifte van XL Businesspark draagt bij aan de regionale groei van bedrijven en het creëren van nieuwe banen. Een deel van deze banen kan door Enschedeërs worden ingevuld. Ook worden indirect banen gecreëerd door het versterken van de logistieke sector in Twente.

.

blz. 43 (van 234)

2. Talent wordt aangetrokken en vastgehouden De aantrekkelijkheid van een stad wordt in eerste instantie bepaald door de inwoners: het aandeel HBO en universitair opgeleiden en het aandeel creatieve klasse bepaalt de aantrekkelijkheid van de stad voor bedrijven en de economische groei. Economische groei is nodig om iedereen aan het werk te houden. Enschede heeft een relatief laag aandeel HBO en universitair opgeleiden. Dit beperkt de economische kansen van onze stad. Om hier verandering in aan te brengen, gaan wij meer inzetten op het aantrekken en vasthouden van HBO en universitair opgeleid talent. Hiervoor is het belangrijk dat de voorzieningen (wonen, cultuur, profilering) goed op orde zijn. We willen kwalitatief groeien om als stad sterker te worden. Deze doelstelling hangt sterk samen met "de bereikbaarheid van banen wordt vergroot", "inwoners zijn gezond en actief" en "inwoners zijn financieel zelfstandig". 2.01 De stedelijke voorzieningen zijn attractief voor inwoners en bezoekers (nationaal en internationaal) Een aantrekkelijke stad heeft een bruisende binnenstad, goede culturele voorzieningen, evenementen en voorzieningen als een internationale school. En dit is afgestemd op de wens tot het vasthouden van meer HBO en universitair opgeleiden.

Indicatoren Aantal indicatoren: 2

Toelichting In deze grafiek staat het gemiddeld aantal weekbezoekers in de binnenstad. Dit gemiddelde aantal is tot en met 2017 gemeten op basis van handmatige tellingen. Deze tellingen vonden eens per jaar en tijdens winkeltijden plaats. Vanaf 2018 tellen we alle dagen, via wifisensoren en 24 uur per dag. Dit levert een trendbreuk op in de cijfers (omdat we nu 24 uur per dag tellen). Het getal van 2018 is het gemiddeld aantal weekbezoekers in de eerste helft van het jaar gebaseerd op wifitellingen. Het streven is gebaseerd op een verwachte toename van bezoekers door realisatie van nieuwbouwprojecten rondom de binnenstad, ontwikkeling van de stadscampus en verdere versterking van de positie van de binnenstad in de Euregio. Bron: Locatus (2015-2017) en City Traffic (vanaf 2018)

blz. 44 (van 234)

Toelichting Cultuur en evenementen zijn belangrijke factoren voor een aantrekkelijke stad en goede stedelijke voorzieningen. Doel is dat dit totaal aantal stijgt. Indirect effect zijn meer bestedingen (o.a. restaurantbezoek) in de stad. De streefwaarden zijn het aantal bezoekers per jaar. Acties 2022 Aantal acties: 3

01. We leggen het overkoepelend evenementenbeleid voor aan de raad In 2020 is het evenementenbeleid geëvalueerd. Uitkomst is dat het belangrijk is om een overkoepelend evenementenbeleid op te stellen vanuit de verschillende domeinen (cultuur, sociaal en economie). Hiermee kan het evenementenbeleid een bijdrage leveren aan de uitvoering van de citymarketingvisie. Op basis van het overkoepelende beleid wordt gekeken welke instrumenten ingezet kunnen worden om de doelen binnen het beleid te realiseren. Denk aan het verstrekken van subsidie, evenementvergunningen en een evenementenkalender. Vooruitlopend op dit overkoepelende beleid is in 2021 een subsidiekader evenementen en verordening opgesteld als overgangsregeling voor 2023 en 2024. 02. We leggen een nota van uitgangspunten voor een nieuwe cultuurnota voor aan de raad De meest recente cultuurnota dateert uit 2013: Enschede culturele hotspot van het Oosten. In 2021 is de subsidieverordening Tijdelijke Subsidieverordening Ondersteuning culturele sector uitgevoerd. Binnen deze regeling is geëxperimenteerd met verschillende methodieken om subsidies te verstrekken. Daarbij is een proces ingericht om potentiële aanvragers te ondersteunen. Deze regeling wordt in 2022 geëvalueerd.

De ervaringen en leerpunten vormen onderdeel van de nota van uitgangspunten die in aan de raad wordt voorgelegd en worden meegenomen in het proces voor de nieuwe cultuurnota die in 2022 wordt opgestart. 03. We stellen een uitvoeringsprogramma op ter versterking van de cultuurregio Twente In 2018 is samen met de 14 Twentse gemeenten en het culturele veld het cultuurprofiel “Ruimte voor verbeelding” opgesteld. In dit cultuurprofiel zijn gezamenlijke doelen en acties geformuleerd. De afgelopen jaren is door de regio geïnvesteerd in verschillende initiatieven via de regeling Creatieve Broedplaatsen en de proeftuin Maakplaatsen en Generators. In het cultuurprofiel is de focus gelegd op de verbinding tussen kunst, cultuur en technologie met als verbindende factor het (ambachtelijke) maakklimaat in Twente. Deze focus en het werken vanuit Twente helpt om landelijk cultuur beter te positioneren in de gesprekken met het Rijk en de landelijke fondsen. De volgende stap is om op basis van het cultuurprofiel een uitvoeringsprogramma op te stellen. Bijdrage verbonden partij: Twentse Schouwburg