* Jaarstukken 2022 Enkhuizen

Baten OAB middelen (€ -39.000 nadeel) De hogere uitgaven worden via de balans gedekt uit de totale OAB-vergoeding voor de lopende vierjarenperiode. NPO middelen (€ -93.000 nadeel) Dit betreft het niet uitgegeven deel van de ontvangen NPO middelen. Dit kan in 2023 worden uitgegeven. Spuk sportakkoord (€ 22.000 voordeel) De uitkering SPUK sportakkoord was hoger dan begroot. Spuk IJZ (€ 58.000 voordeel) Voor dekking van de exploitatietekorten als gevolg van hogere energielasten die zijn geleden door ijsbanen en zwembaden hebben we van het Rijk een uitkering gekregen. Spuk inburgering (€ -82.000 nadeel) Zie lasten BUIG (€ -345.000 nadeel)

Enkhuizen

36

Jaarstukken 2022

Er wordt voor de begroting uitgegaan van de vastgestelde begroting van WerkSaam. De BUIG is gedurende het jaar door het Rijk naar beneden bijgesteld. TOZO (€ -60.000 nadeel) De Tozo is per 1 oktober 2021 gestopt. Het Rijk heeft middelen beschikbaar gesteld voor de Tozo 2021. De kosten worden 1 op 1 gedekt door de inkomsten vanuit het Rijk. Beschermd Wonen (€ 46.000 voordeel) Voor- en nadelen op de budgetten MO/BW worden verrekend met de daarvoor ingestelde bestemmingsreserve. Het saldo van de bestemmingsreserve wordt afgebouwd naar een omvang van 5 procent van de totale inkomsten in 2022. Op 1 januari 2022 bedroeg de reserve € 1,3 miljoen. Dit was na uitbetaling aan de regiogemeenten om de hoogte van de reserve eind 2021 terug te brengen naar 10 %. Bij de jaarrekening 2022 wordt het saldo van de reserve teruggebracht naar 5 % van het regionale budget. Na toevoeging van het verwachte resultaat over 2022 is er in totaal € 2,9 miljoen onder de gemeenten verdeeld. Vanaf 2022 blijft de hoogte van de reserve op maximaal 5 % van de totale inkomsten. Het verschil tussen de werkelijke stand en die 5% van de inkomsten wordt jaarlijks naar rato van inwoneraantal verdeeld over de gemeenten. Oekraïne (€ 2.762.000 voordeel) Zie de toelichting bij de lasten. Reserves De mutaties in de reserves zijn toegelicht in het onderdeel Financiën - Toelichting op de balans (Reserves)

Enkhuizen

37

Jaarstukken 2022

Milieu Portefeuillehouder: J. Franx en W. Bijman Dit programma omvat de taakvelden: • Afval • Klimaat en Duurzaamheid • Milieubeheer • Riolering • Begraafplaatsen In het Raadsbrede Akkoord is opgenomen dat duurzaamheid de kern van het gemeentelijk beleid dient te zijn. Uitgangspunt is verder dat de klimaattaken van het Rijk leidend zijn bij de uitvoering van ons duurzaamheidsbeleid.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? De afvalmarkt is in 2022, net zoals in voorgaande jaren, sterk in beweging geweest. We zien landelijk weer een afname in huishoudelijk afval omdat mensen weer meer op kantoor werken, hebben recyclers besloten om de recycling van drankkartonnen tijdig te staken omdat de energie hoog zijn opgelopen en is papierprijs is weer gestegen. Met het vaststellen van het Afvalbeleidsplan heeft de raad gekozen om het restafval en PMD in het grootste deel van de binnenstad ondergronds te brengen en gft/e cocons te plaatsen. Samen met HVC is gewerkt aan de uitwerking van het inrichtingsplan. Daarnaast is circulaire economie doorlopend onder de aandacht gebracht bij de inkopers en neemt Enkhuizen deel aan het uitvoeringsprogramma circulaire economie van Duurzaam WF.

Afval en Circulaire economie Doelstelling Wat hebben we bereikt? Uitvoeringsprogramma: Optimale afvalinzameling

Inrichtingsplan is gereed

Uitvoeringsprogramma: Duurzame economie van grondstoffen.

Bijgedragen aan optimaal gebruik van grondstoffen

Enkhuizen

38

Wat hebben we ervoor gedaan? Uitwerking van het inrichtingsplan voor het ondergronds plaatsen van het restafval en het plaatsen van gft/e cocons. Circulaire en duurzame economie onder de aandacht gebracht bij inkopers. Eveneens neemt Enkhuizen deel aan het circulaire uitvoeringsprogramma van duurzaam WF waarin projecten worden ondernomen met bedrijven en inwoners.

Jaarstukken 2022

Klimaat en Duurzaamheid Doelstelling Wat hebben we bereikt? Uitvoeringsprogramma: Vormgeven aan de energietransitie SED

Een concept regionaal beleidskader voor zon- en wind energie op land.

Wat hebben we ervoor gedaan? Stakeholders zijn betrokken bij het verder invullen van de zoekgebieden. Hiervoor zijn regionale beleidskaders voor zonen wind energie op land opgesteld

Het duurzaam ondernemers loket Inwoners en ondernemers zijn van is opgericht. Daarnaast heeft het informatie voorzien over de Duurzaam Bouwloket mogelijkheden van verduurzamen. 1.150 inwoners geholpen bij het verduurzamen van de woning. De energierekening van Voor de landelijke Regeling kwetsbare huishoudens beter Reductie Energiegebruik Woningen betaalbaar houden. Er zijn 1.145 is een aanpak opgesteld en huishoudens geholpen met gratis uitgevoerd om kleine energiebesparende maatregelen. verduurzamingsmaatregelen uit te kunnen voeren aan de woningen voor de kwetsbare huishoudens. Ongeveer 80 energiecoaches zijn hiervoor van deur tot deur gegaan. Huurders en eigenaar-bewoners Energiecoaches bezoeken sinds met maatwerkadvies helpen bij 2022 zowel huurders als eigenaarhet verduurzamen. bewoners om te adviseren rondom energiebesparing en verduurzamingsmaatregelen De SED pilot (Buurtwarmte De subsidies zijn aangevraagd. Enkhuizen) voor het opstellen Met de bewonersparticipatie is van het eerste wijkuitvoeringsplan intensief contact gehouden en heeft de landelijke PAW subsidie wordt regulier overlegd om het en een provinciale subsidie wijkuitvoeringsplan op te stellen verkregen. Er is een start gemaakt met het wijkuitvoeringsplan. De bewoners uit de wijk hebben zich inmiddels georganiseerd in een coöperatie.

De aanpak voor de gemeentelijke Met de ambtelijke stakeholders is wijkaanpak is geactualiseerd. de wijkaanpak opnieuw bekeken om voor 2023 tot een start van de vervolgwijken te komen Een plan om het gemeentelijke Het eerder opgestelde plan voor vastgoed te verduurzamen het in kaart brengen van de verduurzaming van het vastgoed is bijgesteld naar de in 2022 vastgestelde landelijke leidraad. Er zijn 15 leningen verstrekt. Uitvoering geven aan de Hiermee is voor € 200.000 aan verordening 'Toekomst bestendig

Enkhuizen

39

Jaarstukken 2022

Klimaatadaptatie Doelstelling

verduurzamingsmaatregelen uitgevoerd.

wonen Enkhuizen' (lening voor verduurzaming van de woning).

Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Voorbereiding op de consequenties van de klimaatverandering.

We hebben stappen gezet om De acties uit de uitvoeringsagenda het klimaatadaptief inrichten en voor 2022 zijn opgepakt. Eén van handelen te borgen in de de belangrijkste resultaten is de lijnorganisatie. Dit is nodig om de realisatie van een regionaal Voldoen aan doelstellingen ambitie voor klimaatadaptie in inspiratieboek klimaatadaptatie en Nationaal Deltaplan Ruimtelijke 2050 te behalen. biodiversiteit openbare ruimte. Adaptatie

Milieubeheer Doelstelling

Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Voorkomen onaanvaardbare milieurisico's

De gecontroleerde bedrijven voldoen aan de milieuregels.

Uitvoering gegeven aan de VTHmilieustrategie Goed opdrachtgeverschap OD NHN

Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Riolering Doelstelling

Voldoen aan zorgplichten op het Doelmatig beheer en ondergebied van stedelijk afvalwater, houd om zo risicogestuurd te hemelwater en grondwater. kunnen werken.

Doelmatig beheer uitgevoerd volgens het gemeentelijk rioleringsplan (GRP)

Opstellen van actueel rioleringsplan

Actualiseren van nieuw Programma Stedelijk Water en Riolering(PSWR).

Doelstelling

Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

De begraafplaatsen, op het vastgestelde kwaliteitsniveau brengen en houden.

De begraafplaats is op het afgesproken kwaliteitsniveau gebracht en onderhouden.

Regulier onderhoud

Begraafplaatsen

Indicatoren Verplichte indicatoren Eenheid

Bron

Meest recent

Omvang huishoudelijk afval

Kg/inwoner

CBS

2020: 197

Hernieuwbare electriciteit

%

RWS

2020: 10,1

Enkhuizen

40

Jaarstukken 2022

Met wie hebben we samengewerkt? Binnen dit programma wordt samengewerkt met de volgende gemeenschappelijke regelingen: • Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN) • Afvalbeheer Westfriesland (ABWF) (voorheen CAW) Een nadere toelichting op deze samenwerking is opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen.

Wat heeft het gekost?

Primitieve begroting 2022

Begroting 2022

Werkelijk 2022

Totaal lasten

4.535

5.032

5.194

Totaal baten

- 5.431

- 5.451

- 5.869

- 896

- 419

- 675

Toevoeging aan reserves

0

0

245

Onttrekking aan reserves

0

0

0

- 896

- 419

- 430

Saldo van baten en lasten

Resultaat

Toelichting op afwijkingen Toelichting afwijkingen JR2022 t.o.v. B2022 (>€ 20.000) Lasten: Kapitaallasten Bijdrage SED Riolering Afvalinzameling Milieubeheer Klimaat en duurzaamheid Ruimtelijke klimaatadaptatie Begraafplaats

Bedrag

V/N

34 V -139 N -247 N 152 V -37 N 100 V 32 V -76 N

Overige verschillen

20 V

Totaal lasten:

-161 N

Baten: Riolering Afvalinzameling Milieubeheer

80 V 73 V 42 V

Enkhuizen

41

Jaarstukken 2022

Klimaat en duurzaamheid Begraafplaats

145 V 86 V

Overige verschillen

-8 N

Totaal baten:

418 V

Totaal verschil

256 V

Het totale resultaat van programma 6 is in vergelijking met de begroting 256k voordelig. In bovenstaande tabel zijn deze verschillen zichtbaar. De belangrijkste verschillen worden hieronder tekstueel nader toegelicht. Lasten Kapitaallasten (€ 34.000 voordeel) De kapitaallasten bij de riolering zijn lager omdat investeringen later uitgevoerd worden dan gepland. Bijdrage SED (€ 139.000 nadeel) Zie onderdeel Financiën: Toelichting bijdrage SED organisatie Riolering (€ 247.000 nadeel) In verband met opstellen van het Programma Stedelijk Water en Riolering is extra inhuur noodzakelijk gebleken door een personeelstekort. Er is besloten deze werkzaamheden uit te besteden. Ook zijn er extra onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd onder andere diverse rioolreparaties. Afvalinzameling (€ 152.000 voordeel) In 2022 is een teruggave uit de eindafrekening 2021 HVC geboekt van € 74.000. Daarnaast zijn er minder kosten gemaakt voor going concern afvalbeheer ad € 78.000, omdat werd gewerkt aan nieuw afvalbeleid. Daarnaast zijn de kosten en inkomsten op deze post mede afhankelijk van fluctueerde marktprijzen en vergoedingen van Nedvang. Milieubeheer: herstellen deklaag De Bult (€ 44.000 nadeel) In 2020 werd bekend dat de deklaag (bovenste bodemlaag) ter plaatse van de voormalige stortplaats Oosterdijk hersteld moest worden. Deze werkzaamheden zijn in 2022 succesvol afgerond.

Voor de kosten is subsidie aangevraagd en € 42.000 ontvangen. Zie ook baten. Klimaat en duurzaamheid (€ 100.000 voordeel) Het restant wordt veroorzaakt door de middelen van het Rijk voor de uitvoering van het klimaatakkoord (meicirculaire: € 177.000). Deze zijn bedoeld voor versterken van de organisatie voor de klimaatopgave. Hiervoor is een vacature procedure gestart. De middelen zijn wel geraamd maar niet benut. Ruimtelijke klimaatadaptatie (€ 32.000 voordeel) Dit betreft een restant incidenteel budget wat is aangedragen voor het overhevelingsbesluit.

Enkhuizen

42

Jaarstukken 2022

Begraafplaats (€ 76.000 nadeel) In 2022 is er een toename van het aantal begrafenissen en asbestemmingen. Hierdoor is de storting in de voorziening vooruitbetaald onderhoud graven hoger (zie ook toelichting bij de inkomsten).

Baten Riolering (€ 80.000 voordeel) De tarieven worden jaarlijks vastgesteld op basis van de op dat moment bekende gegevens. Uit een controle op het bestand is gebleken dat een aantal percelen die wel zijn aangesloten op de riolering, nog niet werden betrokken in de rioolheffing. Afvalinzameling (€ 73.000 voordeel) In 2022 is een hogere vergoeding voor ingezameld verpakkingsmateriaal ontvangen. Milieubeheer: subsidie herstellen deklaag De Bult (€ 42.000 voordeel) Voor de kosten van herstel van de deklaag De Bult is subsidie aangevraagd en € 42.000 ontvangen. Klimaat en duurzaamheid (€ 145.000 voordeel) De inkomsten zijn van niet geraamde inkomsten. De verkregen middelen voor de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen zijn wel benut. De verkregen middelen van de provincie NH betreft de subsidie voor het project Buurtwarmte Enkhuizen en de subsidie voor de in 2021 uitgevoerde activiteiten uit het Regionale energiebesparingsprogramma particulier bestaande bouw 2018-2022 (WF). Hiervoor zijn o.a. de duurzame huizenroute, de isolatiecampagne voor de jaren 60/70 woningen en het energieloket uitgevoerd. Begraafplaats (€ 86.000 voordeel) Door een toename van het aantal begrafenissen en asbestemmingen zijn de opbrengsten bij de begraafplaats hoger.

Een deel van deze hogere opbrengst is vooruitbetaald onderhoud graven en wordt gestort in de voorziening vooruitbetaald onderhoud graven (zie toelichting bij de uitgaven).

Reserves De mutaties in de reserves zijn toegelicht in het onderdeel Financiën - Toelichting op de balans (Reserves)

Enkhuizen

43

Jaarstukken 2022

Volkshuisvesting en ruimtelijke ontwikkeling Portefeuillehouder: J. Franx Met het programma voor deze beleidsvelden beoogt de gemeente Enkhuizen een evenwichtig en duurzaam kader te geven voor de inrichting en het gebruik van de ruimte. Voor de huidige en toekomstige inwoners zal naar verwachting het geactualiseerde beleid leiden tot een uitkomst waarbij het aantal woningen en de gewenste kwaliteit passend is en aansluit bij hun behoefte. Hierbij is speciale aandacht voor kwetsbare groepen. In het Raadsbrede Akkoord zijn onderwerpen benoemd waarvoor in de periode 2018-2021 initiatieven van het college worden verwacht. Hiermee komen we, in samenwerking met de regio, tot een toekomstbestendige woningvoorraad die aansluit op de behoefte. Hiermee wordt tevens voorzien in voldoende betaalbare huisvesting voor jongeren (zowel huur als koop).

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Doelstelling

Wat hebben we bereikt?

Wat gaan we ervoor doen?

Toekomstbestendige woningvoorraad tot stand brengen

Voorbereiding van woningbouw- We hebben een planologische projecten die zorgen voor een procedure doorlopen voor het evenwichtige woningvoorraad op uitleggebied Gommerwijk west-west de lange termijn van en voor die aansluit op de actuele en woningzoekenden in de toekomstige gemeente. woningbehoefte We hebben voorbereidingen getroffen voor ontwikkeling van het binnenstedelijke project Hoogstraat-Zilverstraat We doen onderzoek naar de haalbaarheid Westeinde zuid voor ontwikkeling van flexwoningen. Een evenwichtige en duurzame Voorbereiding ontwikkeling Het plan voor de herontwikkeling ruimtelijke ontwikkeling van Zilver- en Hoogstraat van de zone Zilver- en Hoogstraat Enkhuizen is middels een aanbestedingsprocedure in het najaar van 2022 gegund. We werken in 2023 verder aan een ontwikkelovereenkomst en de verdere planuitwerking Gommerwijk west-west

Enkhuizen

44

Op 21 juni 2022 is het uitwerkingsbestemmingsplan en het bijbehorende exploitatieplan vastgesteld. We verwachten het bouwrijp maken in 2023 te starten. Het streven is dat in 2024 het vergunningstraject kan beginnen voor de bouw van de woningen.

Jaarstukken 2022

Westeinde Zuid

We werken met gemeente Stede Broec aan een ambitiedocument voor hele gebied FloraparkWesteinde zuid. Het ambitiedocument gaat onderdeel uitmaken van de intentieovereenkomst. We verwachten in 2023 het ambitiedocument ter vaststelling aan te bieden aan de raad.

Herontwikkeling Snouck van Loosenziekenhuis

De raad heeft in december 2022 een besluit genomen met betrekking tot het gebruik van deelauto’s in dit plangebied. Het plan voor herontwikkeling wordt in 2023 verder uitgewerkt

Vaststellen omgevingsvisie

Voorbereidingen van de Europese aanbesteding zijn gestart.

In 2023 gaan we een begin maken met het opstellen een gezamenlijke omgevingsvisie voor de drie SEDgemeenten. Daaropvolgend (vanaf 2025) kunnen we gaan werken aan gemeentebrede omgevingsplannen.

Implementatie Omgevingswet

Voorbereidingen voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet gaan door. De inwerkingtredingsdatum is naar verwachting 1 januari 2024

We hebben onze medewerkers opgeleid. In 2023 e.v. volgen verdiepende opleidingen. We hebben de nieuwe VTH applicatie RX.Mission in gebruik genomen. We hebben voor de raad een themabijeenkomst georganiseerd. We hebben een succesvolle marktconsultatie gehouden voor de aanbesteding van de omgevingsvisie en het omgevingsplan. We werken al volgens het principe van de Omgevingswet door bijvoorbeeld omgevingstafels te organiseren zoals wij dat gedaan hebben bij de gebiedsontwikkeling van Florapark –Westeinde zuid.

Enkhuizen

45

Jaarstukken 2022

Indicatoren Verplichte indicatoren Naam indicator

Eenheid

Bron

Meest recent

Gemiddelde WOZ waarde

Duizend euro

CBS

2022: 269

Nieuw gebouwde woningen

Aantal per 1.000 woningen

Basisregistratie adressen en gebouwen 2021: 0,7

Demografische druk

%

CBS

2022: 76,1

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden

In Euro's

COELO

2022: 802

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

In Euro's

COELO

2022: 882

Met wie hebben we samengewerkt? Binnen dit programma wordt samengewerkt met de volgende gemeenschappelijke regeling: • Archeologie Westfriese Gemeenten (AWF) Een nadere toelichting op deze samenwerking is opgenomen in de paragraaf Verbonden Partijen.

Wat heeft het gekost?

Primitieve begroting 2022

Begroting 2022

Werkelijk 2022

Totaal lasten

1.659

2.622

1.578

Totaal baten

- 491

- 372

- 352

Saldo van baten en lasten

1.168

2.250

1.226

Toevoeging aan reserves

0

0

0

Onttrekking aan reserves

-7

- 21

- 11

1.161

2.229

1.215

Resultaat

Enkhuizen

46

Jaarstukken 2022

Toelichting op afwijkingen Toelichting afwijkingen JR2021 t.o.v. B2021 (>€ 20.000)

Bedrag

V/N

Lasten: Kapitaallasten Bijdrage SED Omgevingswet Flexwoningen VTH beleid

240 V 646 V 75 V 21 V

Overige verschillen

21 V

42 V

Totaal lasten:

1.044 V

Baten:

Overige verschillen

-20 N

Totaal baten:

-20 N

Totaal verschil

1.024 V

Het totale resultaat van programma 7 is in vergelijking met de begroting 1.024k voordelig. In bovenstaande tabel zijn deze verschillen zichtbaar. De belangrijkste verschillen worden hieronder tekstueel nader toegelicht.

Lasten Kapitaallasten (€ 42.000 voordeel) In 2022 zijn er nog geen rentekosten voor Gommerwijk West-West Bijdrage SED (€ 240.000 voordeel) Zie onderdeel Financiën: Toelichting bijdrage SED organisatie. Omgevingswet (€ 646.000 voordeel) Dit betreft een incidenteel budget wat is aangedragen voor het overhevelingsbesluit. Flexwoningen (€ 75.000 voordeel) Dit betreft een incidenteel budget wat is aangedragen voor het overhevelingsbesluit. VTH beleid (€ 21.000 voordeel) Dit betreft een incidenteel budget wat is aangedragen voor het overhevelingsbesluit.

Enkhuizen

47

Jaarstukken 2022

Baten Overige verschillen (€ 20.000 nadeel) Minder leges Omgevingsvergunningen ad € 8.000 en minder plankosten doorberekend aan derden ad € 12.000. Reserves De mutaties in de reserves zijn toegelicht in het onderdeel Financiën - Toelichting op de balans (Reserves).

Enkhuizen

48

Jaarstukken 2022

Algemene dekkingsmiddelen

Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

Algemene dekkingsmiddelen

Primitieve begroting

Begroting 2022

Rekening

2022

na wijziging

2022

Lokale heffingen

5.199

5.139

5.136

Algemene uitkering

35.803

40.776

41.451

Dividend en obligaties

472

504

502

Nutsbedrijven

55

55

53

Financiering

0

0

-5

Overige baten

6

126

234

-25

-25

0

41.510

46.575

47.371

Lasten onvoorziene uitgaven Totaal

Lokale heffingen Lokale heffingen bestaan uit gebonden en niet gebonden heffingen. Gebonden heffingen zijn bijvoorbeeld afvalstoffenheffing en rioolheffing en zijn niet vrij aanwendbaar. Zij worden verantwoord op het taakveld waar ook de kosten worden gemaakt. Een niet gebonden heffing is de Onroerende Zaak Belasting (OZB). Deze belasting is dus vrij aanwendbaar. In de paragraaf lokale heffingen staat een nadere specificatie en toelichting op deze belastingen en het gevoerde beleid.

Algemene uitkering In de primaire begroting 2022 is uitgegaan van een algemene uitkering van € 35.803.000. Bij de voorjaarsnota 2022 en de Najaarsnota 2022 is de raming op basis van diverse circulaires bijgesteld naar € 40.776.000. Het bedrag dat in 2022 als algemene uitkering is ontvangen bedraagt € 41.451.000. De overschrijding ad € 675.000 wordt verklaard door mutaties in de Decembercirculaire 2022 (een plus van € 683.000) en Uitkeringsspecificatie 9 van 30 januari 2023 (een min van € 8.000). De Decembercirculaire 2022 geeft voor dienstjaar 2022 ten opzichte van de raming een plus te zien van € 683.000. Deze plus kon niet meer in dienstjaar 2022 worden bijgeraamd en wordt dus onderdeel van het jaarresultaat 2022. Een groot deel van deze toename (ca. 5,5 ton) betreft de vooruitbetaling van een deel van de energietoeslag 2023: het kabinet heeft besloten om in 2023 nogmaals € 1.300 aan mensen met een laag inkomen uit te keren. Om huishoudens in 2022 nog beter te kunnen ondersteunen, biedt het kabinet gemeenten de mogelijkheid om € 500 hiervan al in 2022 uit te keren. Het restant betreft een aantal bijstellingen waarvan de belangrijkste zijn: bijzondere bijstand, inclusief uitvoeringskosten

Enkhuizen

49

Jaarstukken 2022

(+ € 44.000); Voogdij 18+ (+ € 34.000); continuïteit van zorg inzake Covid–19 (+ € 21.000) en Breed offensief (+ € 10.000).

Dividend BNG Het resultaat van de BNG over het boekjaar 2021 bedroeg € 236 miljoen. Aan de aandeelhouders werd 50% na belastingen uitgekeerd; een bedrag van € 2,28 per aandeel ( 2020 : € 1,81 per aandeel). Voor Enkhuizen betekent dat een dividenduitkering van € 298.000. ALLIANDER Het resultaat van Alliander over het boekjaar 2021 bedroeg € 242 miljoen (2020 bedroeg 224 miljoen). Van dit resultaat werd € 101,1 miljoen uitgekeerd aan de aandeelhouders. Voor Enkhuizen betekent dit € 92.000 (2020 € 85.000)

Totale boekwaarde

Begrote inkomsten

Werkelijke inkomsten

7

geen

Geen

130.650 aandelen BNG

296

294

298

124.198 aandelen Alliander 810 aandelen Ontwikkelingsbedrijf NoordHolland Noord

66

100

92

1

geen

geen

Begrote inkomsten

Werkelijke inkomsten

55

53

Dividend 163 Aandelen Stadsherstel

Nutsbedrijven Garantstelling HVC (deze inkomsten zijn begroot onder programma 6; milieu)

Grootboek nationale schuld Het Rijk heeft de twee leningen grootboek nationale schuld met een waarde van respectievelijk € 58.000 en € 2.000 in 2022 afgelost. Uitgekeerd werd een bedrag van € 170.000. Per saldo een voordeel van € 110.000. Het voordeel is verwerkt in de najaarsnota 2022. Grootboek nationale Boekwaarde schuld 1-1-2022 Van grootboek nationale schuld wordt jaarlijks rente ontvangen op uitstaande obligaties Grootboekinschrijving 2,5% 58 Grootboekinschrijving 3,0% 2

Enkhuizen

50

Boekwaarde 31-12-2022

Begrote inkomsten

Werkelijke inkomsten

0

105

107

0

5

5

Jaarstukken 2022

Financiering Het saldo per 1 januari 2022 aan langlopende financiering bedraagt € 39.000.000. In de loop van 2022 werd één lening aangetrokken van€ 7.000.000 tegen een rentepercentage van 0,63%. Afgelost werd een bedrag van € 3.766.000, zodat het bedrag aan langlopende financiering per 31-12-2022 uit komt op een bedrag van € 42.349.000. De hiermee gepaard gaande rentelasten bedragen € 536.000. Wat niet wordt gefinancierd met langlopende leningen, wordt betaald met kortlopende leningen en rekening-courant krediet. In 2022 is er in het eerste kwartaal kortlopende financiering geweest. Omdat de rente toen nog negatief was, (-/- 0,4%) werd hiervoor een bedrag van € 2.000 ontvangen. In onze gemeente hanteren wij het systeem van ‘totaalfinanciering’, dat wil zeggen dat niet per investering geld wordt aangetrokken, maar leningen worden afgesloten op basis van de totale financieringsbehoefte. De totale netto financieringslasten worden via het renteomslagpercentage aan de producten toegerekend op basis van de investeringen voor die producten. Overeenkomstig de aanbeveling van de commissie BBV wordt er in de begroting geen rekening gehouden met een rentevergoeding over het eigen vermogen. Met wie hebben we samengewerkt? In 2022 is deelgenomen aan de volgende NV ‘s: • Deelneming - NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) • Deelneming - Alliander N.V.

Een nadere toelichting op deze samenwerking is opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen.

Enkhuizen

51

Jaarstukken 2022

Overhead

Overhead moet centraal begroot en verantwoord worden in de begroting en in de jaarstukken. Onder overhead wordt verstaan het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primair proces. Enkele voorbeelden zijn: leidinggevenden primaire proces, communicatie, juridische zaken, bestuurszaken, bestuursondersteuning, facilitaire zaken, ICT, huisvesting en financiën, toezicht en controle op de eigen organisatie. Het uitgangspunt is dat kosten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taakvelden/activiteiten. In het BBV worden baten en lasten van overhead niet onder de afzonderlijke beleidsprogramma's geregistreerd, maar centraal onder een afzonderlijk taakveld. Juridische Zaken Bezwaarschriften In 2022 is het aantal bezwaarzaken ten opzichte van 2021 gedaald van 571 in 2021 naar 55 in 2022. Van de 571 in 2021 zagen er 463 op de geitenhouderij. Deze bezwaren buiten beschouwing latende is het aantal bezwaarschriften in 2022 bijna gehalveerd. Bij het domein Samenleving is het aantal aanvragen om bijzondere bijstand in 2022 ten opzichte van 2021 met meer dan 90% gestegen. Van die aanvragen zag bijna 60% op de energietoeslag. Die stijging heeft niet geresulteerd in een toename van het aantal bezwaarschriften over bijzondere bijstand. Dit aantal is nagenoeg gelijk gebleven.

Het aantal bezwaarzaken voor het domein Ruimte is gedaald van 526 in 2021 naar 25 in 2022. De 463 bezwaren over de geitenhouderij buiten beschouwing latende is het aantal gedaald van 63 in 2021 naar 25 in 2022. Bij het domein Ruimte is het aantal verleende vergunningen in 2022 ten opzichte van 2021 met 6,2% gedaald. In 2022 zijn we erin geslaagd om 59,1% van de bezwaarschriften binnen de LEAN-termijn te afhandelen. In 2021 was dat 8,1%. Dit betekent dat in 2022 ten opzichte van 2021 de doorlooptijden korter waren. We hebben het afgelopen jaar tijdelijk extern meer senioriteit in huis kunnen halen. Dit heeft bijgedragen aan de verdere professionalisering van de bezwaarafhandeling. De extra inzet is niet structureel. Beroepszaken Het aantal afgehandelde beroepszaken is gestegen van 10 in 2021 naar 13 in 2022. Net als in 2021 zagen in 2022 alle beroepszaken op het domein Ruimte. Ingebrekestellingen Het aantal ingebrekestellingen is gestegen van 9 in 2021 naar 12 in 2022. De toename van het aantal aanvragen om bijzondere bijstand bij het domein Samenleving heeft niet geleid tot een enorme stijging van het aantal ingebrekestellingen voor dat domein. Klachten Het aantal klachten is in 2022 gestegen van 26 in 2021 naar 34 in 2022. We zien een stijging van de vraag om een formele klachtafhandeling waarbij de volledige klachtenprocedure moet worden doorlopen.

Dat zien we ook bij de andere gemeenten.

Enkhuizen

52

Jaarstukken 2022

Communicatie We zetten diverse communicatiemiddelen in om inwoners en ondernemers te bereiken. In 2022 hebben we de digitale communicatiemiddelen verder ontwikkeld. Begin 2022 hebben we voor de website de B status bereikt op het gebied van digitale toegankelijkheid. We voldoen met de nieuwe website aan de standaard voor websites van overheidsinstanties (toegankelijkheidsnorm WCAG 2.1, niveau A + AA). Naast het nieuws en de informatie over projecten gebruiken we de website als communicatiemiddel voor crises, zoals de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne en de crisis-noodopvang. Social media In 2022 hebben we de sociale media breed ingezet. We plaatsen vaker berichten via Instagram. Daarnaast zetten we de sociale media ook in voor campagnes, zoals voor de gemeenteraadsverkiezing en het Integraal Veiligheidsplan. Door de inzet van sociale media willen wij meer zichtbaarheid, interactie en bereik realiseren. Participatie Nu de coronabeperkingen zijn opgeheven combineren we de fysieke bijeenkomsten voor participatie met de mogelijkheden die het online platform samen.enkhuizen.nl biedt. Op deze manier kunnen inwoners ook na een bewonersbijeenkomst nog online reageren, verslagen terugvinden en het vervolg van het participatietraject volgen. Inmiddels hebben we voor twee projecten online participatie ingezet.

We zetten deze werkwijze bij meerdere projecten voort en willen zo de online mogelijkheden vergroten om inwoners te betrekken en mee te laten denken bij het opstellen van beleid.

Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2022

Begroting 2022

Werkelijk 2022

Overhead Wet Openbare Overheid Huisvesting ICT DeSom Ondersteuning organisatie Communicatie Juridische zaken Algemene kosten bedrijfsvoering

5.666 96 254 40 128 67 28 304

5.873 96 328 864 136 67 53 305

5.503 54 262 884 136 56 12 210

Totaal lasten

6.583

7.721

7.116

Huisvesting ICT DeSom Algemene kosten bedrijfsvoering

-21 0 -2

-30 -821 -3

-133 -838 -21

Totaal baten

-23

-854

-992

6.560

6.867

6.124

Saldo van baten en lasten Enkhuizen

53

Jaarstukken 2022

Toelichting op afwijkingen Toelichting afwijkingen JR2022 t.o.v. B2022 (>€ 20.000)

Bedrag

V/N

Lasten: Bijdrage SED Juridische ondersteuning huisvesting gemeentehuizen ICT

358 V 41 V 45 V 260 V

Overige verschillen

40 V

Totaal lasten:

744 V

Totaal verschil

744 V

Het totale resultaat van programma overhead is in vergelijking met de begroting 744k voordelig. In bovenstaande tabel zijn deze verschillen zichtbaar. De belangrijkste verschillen worden hieronder tekstueel nader toegelicht. Het voordeel inzake Bijdrage SED ad € 358.000 is deels bij de lasten geboekt (€ 238.000) en deels bij de baten (€ 120.000). In deze analyse wordt daarom geen onderscheid gemaakt in laste en baten, maar wordt het totaalresultaat ad € 744.000 bij lasten verklaard. Lasten Bijdrage SED (€ 358.000 voordeel) Zie onderdeel Financiën: Toelichting bijdrage SED organisatie. Juridische Zaken (€ 41.000 voordeel) Het positieve jaarresultaat van juridische zaken is voornamelijk veroorzaakt doordat advieskosten voor juridische bijstand – voor het voeren van een zaak in hoger beroep – incidenteel ten laste van een ander budget gekomen is. Huisvesting (€ 45.000 voordeel) Kosten voor huisvesting zijn -conform vereisten inzake Koepelvrijstelling- geboekt in de SED exploitatie. ICT (€.260.000 voordeel) Kosten voor ICT zijn -conform vereisten inzake Koepelvrijstelling- geboekt in de SED exploitatie. Overig (€.40.000 voordeel) Een saldo van kleine voordelen op Communicatie, archief, werkplaats en faciliteiten.

Enkhuizen

54

Jaarstukken 2022

Vennootschapsbelasting De gemeente drijft met een deel van de activiteiten geen onderneming doordat niet wordt voldaan aan één of meerdere ondernemingscriteria. Hierbij moet onder meer worden gedacht aan de verhuur van onroerend goed. Met de grondexploitaties wordt onzes inziens een onderneming gedreven. Er wordt een negatief resultaat behaald met de grondexploitaties. De gemeente zal bij het opstellen van de jaarrekening 2022 daarom geen rekening hoeven te houden met een belastinglast.

Enkhuizen

55

Jaarstukken 2022

Onvoorzien In de primitieve begroting 2022 is een bedrag van € 25.730 opgenomen voor onvoorziene (incidentele) uitgaven. Deze post is in 2022 niet aangewend en vormt een onderdeel van het jaarresultaat 2022.

Enkhuizen

56

Jaarstukken 2022

Paragrafen

Enkhuizen

57

Jaarstukken 2022

Lokale heffingen

Gerealiseerde inkomsten In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de lokale heffingen en de verwachte opbrengsten in de begroting 2022 en de daadwerkelijke inkomsten:

Belastingen

Begroting 2022

Werkelijk 2022

Onroerendezaakbelastingen op woningen (eigenaren)

2.251.547

2.265.071

Onroerendezaakbelastingen op niet-woningen (eigenaren)

1.513.803

1.575.995

Onroerendezaakbelastingen op niet-woningen (gebruikers)

1.055.550

1.027.530

Roerendezaakbelasting

2.000

2.730

Forensenbelasting

29.000

17.205

Toeristenbelasting

381.790

390.897

Precariobelasting

55.993

62.258

5.289.683

5.341.686

Begroting 2022

Werkelijk 2022

Secretarieleges

217.036

231.757

Leges omgevingsvergunningen

349.385

339.737

Begrafenisrechten

207.137

293.281

Rioolheffing

1.881.905

1.951.230

Afvalstoffenheffing

3.248.440

3.249.277

Staangelden markten

11.700

5.273

Pachtsommen kermissen

8.000

-

Parkeervergunningen

155.300

186.630

Haven- en liggelden

620.884

597.592

Vermakelijkhedenretributie

137.069

59.258

Overige heffingen

102.057

85.603

6.938.913

6.999.637

Totaal

Heffingen

Enkhuizen

58

Jaarstukken 2022

Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen Onroerendezaakbelasting (OZB) De OZB wordt geheven van onroerende zaken, die binnen de gemeente zijn gelegen. Dit betreft een gebruikersbelasting en eigenarenbelasting op niet-woningen (dit zijn vooral kantoor- en bedrijfspanden) en een eigenarenbelasting op woningen. Voor 2022 heeft de gemeenteraad de volgende tarieven vastgesteld: Soort OZB-heffing OZB Woning eigenaar OZB Niet-Woning eigenaar OZB Niet-Woning gebruiker

2022 0,0948% 0,3911% 0,2927%

De berekening van de OZB tarieven wordt gedaan aan de hand van de door de raad goedgekeurde methode. De tarieven voor de onroerende-zaakbelastingen (OZB) worden berekend naar een percentage van de WOZ-waarde van het onroerend goed in de gemeente. Bij het bepalen van dit tarief wordt een relatie gelegd met de waardeontwikkeling van het onroerend goed. Ten opzichte van 2021 zijn de tarieven bij woningen gedaald en bij nietwoningen gestegen. Dit heeft te maken met het verschil in waarde-ontwikkeling bij deze verschillende categorieën. Bij de tariefstelling wordt rekening gehouden met de marktontwikkeling van het onroerend goed per categorie, waardoor verschuiving van belastingdruk wordt voorkomen. Roerende-zaakbelasting Deze belasting wordt geheven over de waarde van roerende woon- en bedrijfsruimten, gelijk aan de belasting die wordt geheven over de waarde van onroerende woon- en bedrijfsruimten (de OZB). Daarom wordt deze belasting ook wel Roerende-zaakbelasting (RZB) genoemd. Omdat deze belasting zorgt voor een gelijke behandeling van woon- en bedrijfsruimten (ongeacht of deze roerend dan wel onroerend zijn) is wettelijk bepaald dat voor deze belasting dezelfde tarifering geldt als voor de OZB. Precariobelasting Precariobelasting is een vergoeding voor het hebben van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond.

In Enkhuizen worden alleen terrassen in de heffing betrokken, waarbij voor terrassen gelegen binnen de vesting een hoger tarief wordt gehanteerd dan daar buiten. Toeristenbelasting Toeristenbelasting is bedoeld om mensen die wel gebruik maken van, maar geen inwoner zijn, mee te laten betalen aan de gemeentelijke voorzieningen. De inkomsten die gegenereerd worden uit de heffing komen ten gunste van de algemene middelen. In Enkhuizen is er voor gekozen om (een deel van) de inkomsten te gebruiken om het voorzieningenniveau voor de toeristen te handhaven. De belasting is geheven van degene die gelegenheid tot verblijf biedt. De aanbieder kan dit bij degene die overnacht in rekening brengen. De gemeente probeert op alle mogelijke wijze alle aanbieders in de gemeente te bereiken en in de toeristenbelasting te betrekken. Zo vragen wij

Enkhuizen

59

Jaarstukken 2022

gegevens op bij de VVV en zijn wij afnemers van het boekje Vrienden op de fiets. Tevens worden verschillende vormen van media (plaatselijke media en internet) geraadpleegd. Omdat pas aan het eind van het jaar bekend is of de grens van 90 dagen nachtverblijf of “voor eigen gebruik beschikbaar houden” kan worden bepaald, wordt Forensenbelasting van het jaar T opgelegd en geïnd in jaar T + 1. De inkomsten Forensenbelasting 2021 wordt zowel begroot als verantwoord in boekjaar 2022. De opbrengst aan woonforensenbelasting is in de Najaarsnota 2022 deels afgeraamd vanwege een te hoge inschatting van het aantal tweede- of recreatie-woningen. In 2022 blijven de inkomsten achter bij de raming vanwege een te hoog geraamde inkomst 2021, welke -als gevolg van de corona-pandemie- lager is uitgevallen dan vooraf ingeschat. Leges Leges zijn betalingen aan de gemeente waar een individueel aanwijsbare tegenprestatie van die gemeente tegenover staat. Het gaat om een bedrag dat betaald moet worden aan de gemeente voor het gebruik van hun diensten of producten. De leges worden geheven van de aanvrager van de dienst, dan wel van degene ten behoeve van wie de dienst is verleend. De leges mogen per titel maximaal 100% kostendekkend zijn. Hieronder vindt u een overzicht met betrekking tot de kostendekkendheid van de leges: Titel 1 Algemene dienstverlening

Lasten

Baten

Dekking

hoofdstuk

1 Burgerlijke stand

89.395

36.033

40%

hoofdstuk hoofdstuk

2 Reisdocumenten 3 Rijbewijs

121.397 67.478

106.006 56.068

87% 83%

hoofdstuk hoofdstuk

4 Verstrekkingen uit de basisregistratie personen 9 Overige publiekszaken

7.791 5.042

5.460 4.069

70% 81%

hoofdstuk 17 Kinderopvang hoofdstuk 18 AVOI

1.671 20.939

1.760 21.941

105% 105%

hoofdstuk 19 Verkeer en Vervoer (parkeren) hoofdstuk 20 Diversen

25.765 -

10.259 39

40% 0%

Kostendekking Titel 1

339.478 241.635

71%

Titel 2 Fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning

Lasten

Baten

Dekking

hoofdstuk 2 Vooroverleg/ beoordeling conceptaanvraag

3.983

2.129

53%

hoofdstuk 3 Omgevingsvergunning 371.140 338.017 hoofdstuk 7 Wijziging omgevingsvergunning als gevolg van wijziging project 228 60

91% 26%

hoofdstuk 10 Reclame

244

71%

375.693 340.450

91%

342

Kostendekking Titel 2

Enkhuizen

60

Jaarstukken 2022

Titel 3 Europese dienstenrichtlijn hoofdstuk hoofdstuk

1 Horeca 2 Organiseren evenementen of markten

Kostendekking Titel 3

Lasten

Baten

Dekking

11.413 13.585

13.537 2.001

119% 15%

24.998

15.538

62%

Begraafplaatsrechten Grafrechten worden geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor door de gemeente verleende diensten in verband met de begraafplaats. Daarbij mogen de baten niet hoger zijn dan de kosten. Het tarief mag maximaal 100% kostendekkend zijn.

Rioolheffing Bedragen * 1.000 Euro 2022 Kosten riolering

1.577

Inkomsten riolering excl. heffingen

14

Netto kosten riolering

1.591

Toe te rekenen kosten: Overhead

150

BTW

238

Totale kosten

1.979

Opbrengsten heffingen

1.951

Dekking

99%

De rioolheffing wordt geheven van de gebruiker van een eigendom van waaruit afvalwater direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. De uitgangspunten voor de heffing zijn het GRP (Gemeentelijk RioleringsPlan) en volledige kostendekking. De tarieven voor woningen 2022 zijn als volgt vastgesteld: Tarieven rioolheffing voor 2022 Aansluitrecht (eigenaar) € 99,29 Afvoerrecht (gebruiker) € 72,54 De rioolheffing mag maximaal 100% kostendekkend opgelegd worden. Afvalstoffenheffing De tarieven voor de afvalstoffenheffing zijn afhankelijk van de kosten die de Huisvuilcentrale (HVC) te Alkmaar aan de gemeente in rekening brengt. Met HVC is overeengekomen dat de kostprijs per huishouden met een jaarlijkse indexering wordt aangepast voor de tariefstelling op lokaal niveau. In het kader van kostendekkendheid worden aan de afvalkosten de kosten van administratie en inning (de zogenaamde perceptiekosten) toegevoegd. Tevens wordt Enkhuizen

61

Jaarstukken 2022

rekening gehouden met de doorwerking van het BTW-compensatiefonds. De geraamde opbrengst van de afvalstoffen mag maximaal 100% kostendekkend zijn. De tarieven voor 2022 zijn als volgt vastgesteld: Tarieven afvalstoffenheffing voor Eenpersoonshuishouden Meerpersoonshuishouden

2022 € 330,00 € 410,00

Bedragen * 1.000 Euro

2022

Kosten afvalinzameling

2.621

Inkomsten afvalinzameling excl. heffingen

169

Netto kosten afvalinzameling

2.452

Toe te rekenen kosten: Overhead

103

BTW

529

Overige toe te rekenen kosten

172

Totale kosten

3.256

Opbrengsten heffingen

3.249

Dekking

100%

Reinigingsrecht Een bedrijf betaalt reinigingsrecht wanneer met huisvuil vergelijkbaar bedrijfsafval aan de straat wordt gezet of in (haven)containers wordt aangeboden. Vrijstelling van deze heffing wordt alleen verleend op verzoek en wanneer wordt aangetoond dat het bedrijf zelf zorg draagt voor de afvoer van afval dan wel een overeenkomst heeft met een inzamelaar. De tarieven exclusief BTW luiden als volgt: Tarieven reinigingsrechten voor 1 t/m 4 zakken per week 5 t/m 9 zakken per week

2022 € 385,00 € 765,00

Bedrijfsafval wordt niet opgehaald door HVC met uitzondering van het gebied in de gemeente waar het huisvuil in zakken wordt aangeboden. Wel is het bedrijfsafval beperkt tot het zogenaamde KWD (kantoor, winkel en detailhandel) afval, wat in samenstelling en hoeveelheid overeenkomt met huishoudelijk afval. Door HVC wordt bij het ophalen van het huisvuil gecontroleerd op het onjuist aanbieden van bedrijfsafval. Bij een overtreding wordt in overleg met de gemeente gehandhaafd.

Enkhuizen

62

Jaarstukken 2022

Marktgelden Voor het innemen van een standplaats om daarop zaken of voorwerpen te plaatsen, uit te stallen of te verkopen tijdens de weekmarkt, jaarmarkten, braderieën, themamarkten of andere evenementen worden onder de naam marktgelden'' rechten geheven. Haven- en liggelden Onder de naam 'havengelden' worden rechten geheven ter zake van het gebruik van de haven, door vaartuigen anders dan woonschepen. Onder de naam 'liggelden' worden rechten geheven ter zake van het innemen van een ligplaats door woonschepen. De tarieven in 2022 zijn vastgesteld door de gemeenteraad en zijn afhankelijk van de oppervlakte van het schip. Vermakelijkhedenretributie Met deze retributie wordt een bijdrage gevraagd aan organisaties die vermaak bieden voor de voorzieningen die de gemeente treft voor de bezoekers van de vermakelijkheid. De gemeente ontvangt namelijk voor toeristen geen bijdrage via de Algemene uitkering. Voor overnachtende toeristen is een toeristenbelasting ingevoerd. Het tarief vermakelijkhedenretributie is tot en met 2023 vastgesteld op € 0,38 per bezoeker. In de belastingverordening is voor de jaren 2020 en 2021 abusievelijk een vrijstellingsbepaling opgenomen dat voor de eerste 20.000 bezoekers per kwartaal geen vermakelijkhedenretributie hoeft te worden afgedragen.

Voor 2022 is deze vrijstellingsbepaling aangepast overeenkomstig het convenant naar de eerste 20.000 per jaar in plaats van per kwartaal. De lagere inkomsten ad € 78.000 ten opzichte van de raming worden vooral veroorzaakt door de vrijstelling van 20.000 bezoekers per kwartaal in plaats van per jaar en een lager aantal bezoekers in verband met de corona-pandemie. De inkomsten vermakelijkhedenretributie 2021 worden namelijk verantwoord in 2022.

Een aanduiding van de lokale lastendruk Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo) heeft cijfers van de gemeentelijke belastingdruk voor 2022 bekend gemaakt. Tot de gemeentelijke woonlasten worden gerekend de bedragen die huishoudens betalen aan OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. In 2022 betalen huishoudens meer aan gemeente, provincie en waterschap dan in 2021. Een huishouden met een eigen woning betaalt dit jaar gemiddeld 1.486 euro, 2,9 procent meer dan vorig jaar. Huurders zijn in 2022 gemiddeld 893 euro kwijt aan lokale lasten, 1,9 procent meer dan vorig jaar. Onderstaande tabel laat zien wat de gemiddelde bruto woonlasten van huurders in de omringende gemeenten zijn. De gemeente met de laagste gemiddelde lastendruk in onze regio staat op nummer één in de rangorde.

Rangorde Gemeente

Bruto Woonlasten

Bruto Woonlasten

één persoonshuishouden 2022 2021

meer persoonshuishouden 2022 2021

1 Koggenland

€ 675

€ 608

€ 772

€ 692

2 Hoorn 3 Enkhuizen

€ 775 € 802

€ 623 € 707

€ 867 € 882

€ 702 € 832

Enkhuizen

63

Jaarstukken 2022

4 Drechterland

€ 787

€ 716

€ 901

€ 801

5 Medemblik 6 Stede Broec

€ 800 € 865

€ 702 € 800

€ 905 € 994

€ 810 € 922

7 Opmeer

€ 1.012

€ 874

€ 1.123

€ 977

Bron: Atlas Coelo - atlas van de lokale lasten, bijlage 3 woonlasten per gemeente

Op basis van de aangegeven cijfers zijn de woonlasten voor gezinnen in Enkhuizen in 2022 met 6% gestegen. Uit deze cijfers blijkt dat de gemeente Enkhuizen voor deze regio een gemiddelde lastendruk kent en onder het Nederlandse gemiddelde zit met gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden van € 882.

Kwijtschelding Als een belastingplichtige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om de belastingaanslag te voldoen kan onder bepaalde voorwaarden aan deze belastingplichtige kwijtschelding worden verleend. Systematiek kwijtscheldingsberekening Voor beantwoording van de vraag of een belastingschuldige voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding in aanmerking komt, vindt een vermogens- en een inkomenstoets plaats. Met de vermogenstoets wordt bekeken of er op het moment van de aanvraag voldoende middelen (bezittingen) aanwezig zijn om de openstaande belastingschuld te betalen. Zijn deze middelen aanwezig, dan wordt geen kwijtschelding verleend. Ontbreken deze middelen of zijn deze onvoldoende, dan wordt met de inkomenstoets gekeken of er in de nabije toekomst alsnog betalingscapaciteit zal ontstaan waaruit de belastingschuld kan worden voldaan. Samenwerking De gemeente heeft voor de behandeling van kwijtscheldingsverzoeken een samenwerkingsverband gesloten met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK). Indien iemand in aanmerking wil komen of denkt te komen voor kwijtschelding van gemeentelijke heffingen of waterschapsbelastingen, kan worden volstaan met het indienen van een kwijtscheldingsverzoek bij één van deze twee organisaties.

De organisatie waar het verzoek wordt ingediend, zorgt ervoor dat het verzoek tevens bij de andere organisatie wordt behandeld. Wat kan worden kwijtgescholden? De gecombineerde belastingaanslag (OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing) komt in aanmerking voor kwijtschelding. Grafrechten komen ook in aanmerking voor kwijtschelding. Hoogte kwijtschelding In 2022 is voor een bedrag van € 151.000 (was in 2021 € 154.000) aan kwijtschelding verleend.

Enkhuizen

64

Jaarstukken 2022

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit geeft aan hoeveel middelen beschikbaar zijn om eventuele risico’s op te kunnen vangen. De volgende onderdelen maken deel uit van de beschikbare weerstandscapaciteit: • de onbenutte belastingcapaciteit; • onvoorzien; • vrij aanwendbare reserves; • stille reserves. Berekening weerstandscapaciteit

31-12-2022

Onbenutte belastingcapaciteit

€ 843

Onvoorzien

€ 26

Totaal structureel

€ 869

€ 4.031

Vrij aanwendbare reserves Stille reserves

p.m. € 4.031

Totaal incidenteel

€ 4.900

Totale weerstandscapaciteit

Bedragen x € 1.000

Onbenutte belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin bij het voordoen van een financiële tegenvaller deze in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of dat er ruimte is voor nieuw beleid. Wanneer het berekende gemiddelde OZB-tarief voor de gemeente lager is dan het percentage voor toelating tot artikel 12, dan is er in principe sprake van een onbenutte belastingcapaciteit. In de onderstaande tabel is bij benadering aangegeven welke opbrengst deze verhoging genereert. Er is voor gekozen het verschil in percentage te vermenigvuldigen met de woz-waarde van de woningen + de woz-waarde van de niet-woningen.

OZB-percentage van de Woz-waarde voor toelating art.12 voor 2023

0,1729%

Werkelijk gewogen % Woz-waarde gemeente voor 2023

0,1509%

Verschil

0,0220%

Onbenutte belastingcapaciteit

843

Bedragen x € 1.000

Enkhuizen

65

Jaarstukken 2022

Post onvoorzien In de primitieve begroting 2022 is een bedrag van € 25.730 opgenomen voor onvoorziene (incidentele) uitgaven. Deze post is in 2022 niet aangewend en vormt een onderdeel van het jaarresultaat 2022.

Vrij aanwendbare reserves Alleen de algemene reserves worden gekwalificeerd als vrij aanwendbaar en worden meegenomen in de berekening van de incidentele weerstandscapaciteit. Bestemmingsreserves die ondanks dat de bestemming vrijelijk gewijzigd kan worden zijn volgens de toezichthouder niet vrij aanwendbaar en tellen dus niet mee in de berekening. De stand van de algemene reserves per 31-12-2021 is € 4.031.000.

Vrij aanwendbare reserves

31-12-2021

31-12-2022

Algemene reserve *(exclusief resultaat 2021)

3.141

2.201

Reserve weerstandscapaciteit

1.553

1.580

Reserve bouwgrondexploitatie

250

250

4.944

4.031

Totaal

Bedragen x € 1.000

Stille reserves Stille reserves hebben te maken met activa die te laag of tegen nul zijn gewaardeerd. De stille reserves maken alleen deel uit van de beschikbare weerstandscapaciteit als de betrokken activa op korte termijn (binnen 1 jaar) verkoopbaar zijn, verkoop van de stille reserves niet leidt tot een gat in de gemeentebegroting en verkoop de taakuitoefening van de gemeente niet aantast. De stille reserves waarderen wij praktisch gezien op € 0.

Risicomanagement Aanleiding en achtergrond De risico’s voor de gemeente Enkhuizen zijn in kaart gebracht. Door inzicht in de risico’s is de gemeente in staat om op verantwoorde wijze besluiten te nemen zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de gemeente. Niet alle risico’s laten zich financieel vertalen. Er zijn diverse risico’s die geen directe financiële gevolgen hebben, bijvoorbeeld imagoschade. In deze paragraaf ligt de nadruk op de financiële risico’s omdat aan de hand daarvan het weerstandsvermogen wordt bepaald.

Enkhuizen

66

Jaarstukken 2022

Welke risico's behoren tot de paragraaf weerstandsvermogen? Volgens de toelichting op artikel 11 BBV zijn de risico’s die relevant zijn voor het weerstandsvermogen de risico’s die niet anderszins te ondervangen zijn. Reguliere risico’s, risico’s die zich regelmatig voordoen en die veelal vrij goed meetbaar zijn, maken geen deel uit van de risico’s in de paragraaf weerstandsvermogen. Hiervoor zijn immers verzekeringen afgesloten of voorzieningen voor gevormd. De risico’s worden tweemaal per jaar geïnventariseerd met alle verantwoordelijke afdelingshoofden, teamleiders en specialisten. In de gemeentelijke jaarstukken van 2022 zijn 13 risico’s opgenomen. De bedrijfsvoeringsrisico’s zijn risico’s voor de SED organisatie. Om een risico te kunnen analyseren en beoordelen bepalen we de kans op het risico (percentage waarschijnlijkheid) en de gevolgen van het risico (impact) voor de organisatie. De kansberekening wordt onderverdeeld in vijf niveaus. Deze kunnen als volgt worden uitgelegd: Klasse 1 2 3 4 5

Kans < of 1x per 10 jaar 1x per 5-10 jaar 1x per 2-5 jaar 1x per 1-2 jaar 1x per jaar of >

Percentage 10% 30% 50% 70% 90%

De klassen van impact zijn als volgt: Klasse impact 5 = > € 500.000 4 = > € 100.000 < € 500.000 3 = > € 50.000 < € 100.000 2 = > € 25.000 < € 50.000 1 = < € 25.000 0 = Geen geldgevolgen Door de kans en impact in klassen te verdelen wordt aan beide een score toebedeeld. Op basis van deze scores wordt een statistische berekening gemaakt van de benodigde weerstandscapaciteit. In de beleidsnota is bepaald dat alleen de risico’s met een score van 15 of hoger (score =kans*impact) worden gepresenteerd. Risico’s met een score lager dan 15 zijn onderaan in de tabel opgenomen onder ‘overige risico’s’. De onderstaande tabel bevat een overzicht van de risico’s die na toepassing van de beheersmaatregelen een financieel risico laten zien en waarvoor geen voorziening of reserve voor is opgenomen. Alleen risico’s met een score van 15 of hoger worden apart genoemd in de tabel om focus te houden op de risico’s die substantieel van aard zijn.

Enkhuizen

67

Jaarstukken 2022

Analyse en beoordeling van risico's

Analyse en beoordeling van risico's Kans op optreden

Impact 4

€

70.000

Opnemen in de paragraaf verbonden partijen in de Financieel risico, omdat de begroting en de jaarrekening gemeenten financieel van de gemeenten. Onrechtmatigheid € garant staan voor de GR Gedurende het jaar SED. rapporteren door middel van kwartaalrapportages en bespreken in AB

150.000

4

4

€

105.000

Extra onderhoudskosten door het niet (tijdig) Er zijn diverse panden in realiseren van de ontwikkeling gezet via verkoop/ontwikkeling van Uitblijven van de makelaars en gesprekken diverse objecten. Bij het ontwikkeling van gestart met sommige € opstellen van de meerjaren diverse objecten zittende gebruikers/huurders onderhoudsplannen is de om interesse tot aankoop te verkoop van diverse inventariseren. objecten meegenomen als besparing.

100.000

4

4

€

70.000

Overschrijding op de open Goede monitoring op de einde regeling Wmo door budgetten en het aantal € een stijging van het aantal aanvragen. Wmo-meldingen.

188.000

4

4

€

131.600

Enkhuizen

68

Bedrag × kans

Bedrag impact

4

WMO

Genomen beheersmaatregel( en)

100.000

Aansprakelijk heid

Volledige beschrijving risico

Onderwerp

Aansprakelijkheid openbare buitenruimte door incidenten in de Er zijn buitenruimte (bijvoorbeeld vastgestelde beheerplannen loszittende tegels, voor Wegen, Groen, loshangende takken, Riolering, Kunstwerken, onjuiste bebording, slechte Water, Beschoeiing en de € staat van onderhoud, etc.), speelvoorzieningen. Voor waardoor een beroep wordt plaagdienstbestrijden wordt gedaan op het eigen risico. gewerkt om hier ook een Daarnaast is er sprake van beleid voor te maken. verschillende ziekten en plagen in het openbaar groen welke niet begroot is.

Jaarstukken 2022

Jeugdzorg

Overschrijding op de open einde regeling Jeugdzorg, rekening houdend met het in control komen van jeugdzorgaanbieders. Verder is er een specifiek risico t.a.v. de Goede monitoring op de JeugdzorgPlus. Gezien de budgetten en het aantal € afbouw van gesloten naar aanvragen. open jeugdhulp i.c.m. het beschikbaar houden van bedden voor gesloten jeugdhulp is de basiscapaciteit onderdeel van het huidige contract.

100.000

4

4

€

70.000

Gronden

Voor grondexploitaties worden project specifieke en algemene (conjuncturele) risico’s geïdentificeerd en gekwantificeerd.

832.932

3

5

€

416.466

Overige risico's

€

885.500

SED risico doorbelasting

€

540.666

€

Totaal benodigde weerstandscapaciteit

€ 2.289.232

De bedrijfsvoering risico’s, opgenomen onder de SED organisatie, zijn financieel door de verdeelsleutel (begroting 2022) bepaald en opgenomen onder het weerstandsvermogen van de gemeente Enkhuizen voor € 540.666. Voor de SED organisatie zijn deze risico’s (3) opgenomen : • Datalekken en Cybercrime • Bezettingsprobleem structurele formatie door krapte op de arbeidsmarkt • Het onvoldoende beschikbaar hebben van juridische kennis op afdelingen In 2022 hebben zich geen significante problemen voorgedaan. De opgesomde risico’s uit de risicoparagraaf van de begroting 2022 hebben niet geleid tot een beroep op de algemene reserve. Klasse

Kans

Percentage

1

< of 1x per 10 jaar

10%

2

1x per 5-10 jaar

30%

3

1x per 2-5 jaar

50%

4

1x per 1-2 jaar

70%

5

1x per >

90%

Enkhuizen

69

Jaarstukken 2022

Klasse impact 5

=

> € 500.000

4

=

> € 100.000 < € 500.000

3

=

> € 50.000 < € 100.000

2

=

> € 25.000 < € 50.000

1

=

< € 25.000

0

=

Geen geldgevolgen

Afdekken risico's De beschikbare weerstandscapaciteit is € 4.900.000 en de maximale benodigde weerstandscapaciteit is € 2.060.309 (= 90% * € 2.289.232). Het ratio weerstandsvermogen is 2,4. Op basis van de door ons uitgevoerde risico-inventarisatie, de weerstandsratio van 2,4 en het beeld van onze meerjarenbegroting is het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Enkhuizen van mening dat de normale bedrijfsvoering financieel kan worden voortgezet. Om het weerstandsvermogen te beoordelen heeft het Nederlands Adviesbureau Risicomanagement (NAR) in samenwerking met de universiteit Twente een normtabel ontwikkeld. Ons weerstandsvermogen krijgt als waardering ‘uitstekend’.

Waarderingscijfer Ratio A >2,0 B 1,4 – 2,0 C 1,0 – 1,4 D 0,8 – 1,0 E 0,6 – 0,8 F

<0,6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Kengetallen Om de financiële positie van de gemeente inzichtelijk te maken, schrijft het rijk een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen voor. Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of jaarrekening en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. De opgenomen kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel financiële ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven inzicht in de financiële wend- en weerbaarheid. De kengetallen moeten daarbij in samenhang en in onderlinge verhouding worden beoordeeld.

Enkhuizen

70

Jaarstukken 2022

Onderstaande tabel geeft de berekende kengetallen van Enkhuizen weer Rekening

Begroting

Rekening

2021

2022

2022

Netto schuldquote

72%

104%

57%

Netto schuldquote: gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

62%

95%

49%

Solvabiliteitsratio

18%

11%

20%

Kengetal grondexploitatie

1%

0%

7%

Structurele exploitatieruimte

-3%

2%

4%

Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishoudens

103%

106%

98%

Het ministerie van BZK heeft onderstaande signaleringswaarden opgesteld. Hierbij is A goed, B gemiddeld en C vereist aandacht. Cat. A

Cat. B

Cat. C

Netto schuldquote

< 90 %

90 - 130 %

> 130 %

Netto schuldquote: gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

< 90 %

90 - 130 %

> 130 %

Solvabiliteitsratio

> 50 %

20 - 50 %

< 20 %

Kengetal grondexploitatie

< 20 %

20 - 35 %

> 35 %

Structurele exploitatieruimte

>0%

0%

<0%

Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishoudens

< 95 %

95 - 105 %

> 105 %

Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en zegt het meest over de financiële vermogenspositie van de gemeente. De netto schuldquote geeft aan of een gemeente investeringsruimte heeft of juist op haar tellen moet passen. Het kengetal wordt berekend door het totaal van de geleende gelden weer te geven als percentage van de totale baten. Hoe lager het percentage des te gunstiger en minder risicovol. Toelichting percentage De netto schuldquote van een gemeente ligt meestal tussen de 0% en 90% (bron: Ministerie van BZK). Bij een hogere netto schuldquote is de gemeenteschuld relatief hoog. Als de netto schuldquote boven de 130% uitkomt, dan bevindt de gemeente zich in de gevarenzone. De genoemde percentages zijn grove vuistregels. Enkhuizen heeft een netto schuldquote van 57%. De schuldpositie pakt lager uit dan verwacht. Dit wordt deels verklaard door de kortlopende vorderingen; deze zijn ten opzichte van voorgaande jaren hoger en hebben daarmee een dempende werking op de schuldquote. Daarnaast zijn ten opzichte van voorgaande jaren de gerealiseerde baten hoger, waardoor de schuldquote lager uitkomt.

Enkhuizen

71

Jaarstukken 2022

Netto schuldquote: gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Omdat bij leningen onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald, wordt dit kengetal zowel berekend inclusief als exclusief de doorgeleende gelden. Zo wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en wat dit betekent voor de schuldenlast. Hoe lager dit percentage, hoe beter. Toelichting percentages De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen bedraagt 49%. Enkhuizen zit ruim onder de signaleringswaarde van categorie A. Het getal impliceert dat de gemeente goed in staat is om de rentelasten en de aflossingen te voldoen. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeente bestaat uit de reserves en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. Het gemiddelde voor alle gemeenten is circa 40% (bron: CBS). Hoe hoger dit percentage is, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van de gemeente. Dit cijfer geeft dus een soort toekomstvisie weer. Toelichting percentages Het gemiddelde voor alle gemeenten is circa 40% (bron: CBS).

Volgens het ministerie van BZK wordt een solvabiliteitsratio tussen de 20% en 50% als gemiddeld beschouwd. Enkhuizen heeft in 2022 een solvabiliteitsratio van 20%. Het solvabiliteitspercentage valt ten opzichte van 2021 hoger uit omdat het eigen vermogen is toegenomen met het jaarresultaat. Kengetal grondexploitatie In de crisisjaren is gebleken dat de grondexploitatie forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente. De boekwaarde van de voorraden is van belang, omdat deze moet worden terugverdiend bij de verkoop. De accountant beoordeelt ieder jaar of de gronden tegen een actuele waarde op de balans zijn opgenomen. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten en is een indicatie van het risico. Naarmate de inkomsten verder in de toekomst liggen, brengt dit meer rentekosten en risico’s met zich mee. Een grondexploitatie van 35% of hoger wordt als zeer risicovol beschouwd (bron: Ministerie van BZK). Hoe lager het percentage des te geringer het risico. Toelichting percentages Enkhuizen zit met haar kengetal grondexploitatie op 7% in 2022. Het risico op de grondexploitatie is beperkt. Dit blijkt uit het lage percentage wat ruim onder de signaleringswaarde van categorie A ligt.