Jaarstukken 2021 Enkhuizen - Versie 25 mei 2022 - DEF Word

Totaal lasten:

794 V

OAB gelden/Peuterspeelzaalwerk NPO middelen Spuk sportakkoord Buig

55 V -75 N -20 N -59 N

TOZO Tegemoetkoming verhuurder sportaccommodaties Gebruiksvergoeding sportvelden Spuk zwembad Overige verschillen

50 V 49 V -35 N 194 V

37 V

Totaal baten:

196 V

Totaal verschil

990 V

36

Het totale resultaat van programma 5 is in vergelijking met de begroting 990k voordelig. In bovenstaande tabel zijn deze verschillen zichtbaar. De belangrijkste verschillen worden hieronder tekstueel nader toegelicht.

Lasten Kapitaallasten (€ 73.000 voordeel) Het verschil wordt hoofdzakelijk veroorzaakt doordat in de najaarsnota rekening werd gehouden met een nadeel van € 51.000 vanwege inhaalafschrijvingen met terugwerkende kracht. Terugwerkende kracht blijkt achteraf niet mogelijk. Het bedrag van € 51.000 wordt in de komende jaren verdeeld over de resterende afschrijvingstermijnen. Bijdrage SED (€ 246.000 nadeel) Zie onderdeel Financiën: Toelichting bijdrage SED organisatie. OAB gelden / Peuterspeelzaalwerk (€ 55.000 voordeel) Dit betreft het budget voor de bekostiging van het regulier peuterwerk. Reguliere peuters mogen in principe niet bekostigd worden vanuit de onderwijs achterstandsmiddelen (OAB middelen). Echter lijkt hier (enige) verruiming in te komen (landelijke interpretatie, nog niet wettelijk vastgelegd). Dit zal betekenen dat kleine gemeenten mogelijk ook de reguliere peuters mogen bekostigen uit de OAB middelen, omdat anders de gemengde peutergroepen niet stand kunnen houden. De gemeente is verantwoordelijk voor het voorkomen van segregatie. Op deze manier kunnen we de gemengde groepen in standhouden en voorkomen we specifieke VVE groepen. De kosten zijn verantwoord middels de SISA. Indien deze bekostiging goedgekeurd wordt kunnen we een deel van dit budget (tijdelijk) bezuinigen.

Daarnaast is er door het herinrichten van de budgetten begin van dit jaar, beter zicht gekomen op de daadwerkelijke inkomsten en uitgaven wat een eventuele bezuiniging makkelijker maakt. NPO middelen (€ 75.000 voordeel) In 2021 zijn er vanuit het Nationaal Programma onderwijs middelen beschikbaar gekomen voor het bestrijden / wegwerken van onderwijsachterstanden als gevolg van de Corona Crisis. De middelen zijn echter laat in het jaar beschikbaar gekomen waardoor de besteding van de middelen nog niet in 2021 afgestemd en besloten kon worden. Het niet bestede deel van de NPO gelden is op de balans opgenomen en kan tot en met 31 juli 2023 alsnog worden besteed. Leerlingenvervoer (€ 57.000 voordeel) In 2021 zijn er minder ritten in het kader van leerlingenvervoer geweest als gevolg van de Corona Crisis. Er is wel compensatie verleend in 2021 aan de vervoerder voor niet gemaakte maar wel begrote/afgesproken ritten in de periode tot en met 2021 maar niet voor de volle 100 % (afhankelijk van de periode was de compensatie maximaal 80 % of 70%). Hierdoor resteert er in 2021 budget. Betaalde belastingen (€ 48.000 nadeel) De OZB gelden zijn hoger dan begroot. Dit zijn OZB gelden die worden uitbetaald aan de schoolbesturen in verband met OZB onderwijsgebouwen.

37

Spuk Sportakkoord (€ 20.000 voordeel) De gemeente heeft een specifieke uitkering Sportakkoord ontvangen, de uitgaven zullen plaatsvinden in 2022. Deze gelden zijn op de balans opgenomen en kunnen in 2022 nog besteed worden. Inburgeringsgelden (€ 46.000 voordeel) Er is zo’n € 19.000 over omdat er een achterstand is in de taakstelling huisvesting vergunninghouders. Hierdoor is het beschikbare budget niet volledig gebruikt om de gehuisveste personen maatschappelijke begeleiding en een participatieverklaringstraject te bieden. Er is geld over omdat de door het rijk beschikbaar gestelde middelen voor de uitvoering van de nieuwe Wet inburgering niet zijn gebruikt vanwege de uitgestelde ingangsdatum van de wet (€ 25.000). Overschot BUIG (€ 649.000 voordeel) Er wordt voor de begroting uitgegaan van de vastgestelde begroting van WerkSaam. Er wordt bijgesteld n.a.v. de voor- en najaarsnota’s van WerkSaam. In 2021 is de worst case scenario prognose van WerkSaam gehanteerd omdat de inkomensgevolgen van Corona zo onvoorspelbaar waren. Bij de najaarsnota is de BUIG gedeeltelijk afgeraamd. Er is daarbij nog steeds uitgegaan van het ‘worst case scenario’ volgens de prognose van WerkSaam omdat het toen ook nog onzeker was hoe de werkloosheid als gevolg van Corona zich zou ontwikkelen. De economie trok echter juist aan en heeft geleid tot minder werkloosheid.

De uitkeringslasten zijn nog lager uitgevallen dan voorspeld. TOZO (€ 50.000 nadeel) Er zijn meer uitkeringen Tozo verstrekt dan waar bij het opstellen van de begroting rekening mee is gehouden. Hier staat ook een hogere uitkering tegen over. Tonk (€ 56.000 voordeel) Landelijk beeld is dat de TONK relatief weinig is aangevraagd en toegekend, zo ook in de gemeente Enkhuizen. Vanuit de gemeente is er breed ingezet op de communicatie rondom de TONK. Schuldhulpverlening (€ 43.000 voordeel) Voor de schuldhulpverlening is er voorzichtig omgegaan met het budget onder andere omdat onduidelijk was welke kosten de kinderopvangtoeslag met zich mee zou brengen. Daarnaast hadden we te maken met een wetswijziging waarbij de gemeente verantwoordelijk is voor de afvoer en opslag van goederen na een woningontruiming. Hiervoor was een inschatting gemaakt van de mogelijk kosten maar het was niet meteen duidelijk welke kosten dit met zich mee zou brengen. Jeugd en Wmo cliëntgebonden kosten (€ 254.000 nadeel) De cliëntgebonden kosten Jeugdzorg zijn hoger dan bij de Najaarsnota verwacht als gevolg van nog te betalen kosten voorgaande jaren. De lasten Wmo zijn lager dan verwacht, het aantal cliënten is minder hard gestegen dan waarmee rekening was gehouden. Ook de PGB lasten zijn lager dan verwacht als gevolg van minder cliënten met een PGB budget.

38

Collectief vervoer/overig advies (€ 53.000 nadeel) In 2021 is door de vervoerder een declaratie ingediend voor compensatie in verband met lagere omzet door corona. Deze declaratie gaat voor een deel ook over 2020. In 2020 is geen rekening gehouden met deze nabetaling. Participatie (109.000 voordeel) Het Rijk heeft in de september circulaire extra middelen beschikbaar gesteld voor coronamaatregelen in het kader van re-integratie en dienstverlening aan bijstandsgerechtigden. Door de aantrekkende economie waren niet alle middelen nodig en is er een overschot. Subsidies (€ 96.000 voordeel) Er is voordeel gerealiseerd op het subsidieprogramma. Mede als gevolg van corona zijn er diverse activiteiten niet uitgevoerd, waardoor minder subsidie is aangevraagd. Kwijtschelding (€ 43.000 voordeel) Er vinden strengere controles plaats op het kwijtscheldingsbeleid waardoor er minder kwijtschelding verleend is, dit heeft in totaal een positief effect van € 43.000. Groot onderhoud sportgebouwen (€ 96.000 voordeel) Het incidenteel budget voor buitenkozijnen sporthal De Drecht is gebaseerd op het oude MJOP. Gebleken is dat deze werkzaamheden nog niet hoeven te worden uitgevoerd. In 2021 is de meerjarenonderhoudsplanning opnieuw vastgesteld en deze werkzaamheden zijn daarin meegenomen.

Groot onderhoud sportvelden (€ 26.000 voordeel) Het incidenteel budget voor vervanging boiler en binnendeuren Dindua is gebaseerd op het oude MJOP. Gebleken is dat deze werkzaamheden nog niet hoeven te worden uitgevoerd. In 2021 is de meerjarenonderhoudsplanning opnieuw vastgesteld en deze werkzaamheden zijn daarin meegenomen. Zwembad (€ 194.000 nadeel) Voor het exploitatietekort van het zwembad is een uitkering van het rijk ontvangen. Monumenten (€ 31.000 nadeel) De afgelopen jaren zijn de structurele onderhoudslasten voor monumenten hoger dan begroot. Deze budgetten moeten structureel worden bijgesteld. De bijstelling zal worden aangedragen in de najaarsnota. Overhevelingen (€ 180.000 voordeel) In het overhevelingsvoorstel is een bedrag opgenomen voor: - Tijdelijke huisvesting VSO-leerlingen € 20.00 - Kerkenvisie € 4.000 - Erfgoedbeleid € 18.000 - Praktijkondersteuners huisartsenzorg € 13.000 - Jeugdhulpbeschikbaarheidswijzer € 20.000 - Dagbesteding algemene voorziening € 5.000 - Grote woningaanpassing € 100.000

39

Baten OAB gelden / Peuterspeelzaalwerk (€ 55.000 voordeel) Het voordeel betreft de resterende budgetten tot en met 2021 die via de SISA verantwoording naar 2021 zijn overgeheveld. Zie voor verder toelichting van de methodiek de toelichting bij OAB lasten. NPO middelen (€ 75.000 Nadeel) De ontvangen middelen worden via de SISA verantwoording naar 2022 overgeheveld. Vanaf 2022 zullen hier daadwerkelijke kosten tegenover staan. Zie voor verder toelichting van de methodiek de toelichting bij NPO lasten. Spuk Sportakkoord (€ 20.000 nadeel) De gemeente heeft een specifieke uitkering Sportakkoord ontvangen, de uitgaven zullen plaatsvinden in 2022. De ontvangen middelen worden via de SISA verantwoording naar 2022 overgeheveld. Vanaf 2022 zullen hier daadwerkelijke kosten tegenover staan. BUIG (€ 59.000 nadeel) Hier tegenover staat een groot voordeel op de lasten van de BUIG. Het voordeel bij de lasten is € 649.000. Per saldo dus een voordeel van € 590.000 TOZO (€ 50.000 nadeel) Doordat er meer TOZO uitkeringen verstrekt zijn dan begroot, zijn zowel de baten als de lasten hoger. Tegemoetkoming verhuurder sportaccommodaties (€ 49.000 voordeel) Door het rijk is er de “Tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties” in het leven geroepen. We hebben een tegemoetkoming voor het 1e halfjaar van 2021 ontvangen.

Gebruiksvergoedingen sportvelden (€ 35.000 nadeel) De coronacrisis, de verscherpte maatregelen én sluiting tijdens lockdown, heeft geresulteerd in veel lagere gebruiksvergoedingen. Regeling specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden (€ 194.000 voordeel) Voor dekking van de exploitatietekorten die in kwartaal 1 en 2 van 2021 zijn geleden door ijsbanen en zwembaden hebben we van het Rijk een uitkering gekregen. Overig (€ 37.000 voordeel) Is een optelling van meerder kleine verschillen.

Reserves De mutaties in de reserves zijn toegelicht in het onderdeel Financiën - Toelichting op de balans (Reserves)

40

Milieu Portefeuillehouder: E. Heutink In dit programma wordt verantwoording afgelegd met betrekking tot de volgende beleidsterreinen:  Afval  Circulaire economie  Klimaat en Duurzaamheid  Milieubeheer  Klimaatadaptatie  Riolering  Begraafplaatsen

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Afval In december 2021 is het Afvalbeleidsplan 2022 – 2025 unaniem door de raad vastgesteld. In het plan zijn onder meer ondergrondse containers voor de huidige zakkenwijken opgenomen en een uitbreiding op de gft/e inzameling. In overleg met HVC besteedt de gemeente doorlopend aandacht aan de kwaliteit van de stroom plastic, blik en drankkartonnen (PBD). De beschikbare cijfers geven een verbeterd beeld weer ten opzichte van vorig jaar, maar aandacht blijft gewenst. De marktprijzen voor secundaire grondstoffen zoals papier en metaal blijven sterk in beweging, maar hebben geen zwaar negatief effect gehad op de uitgaven. Het effect van Corona (vooral vanuit het thuiswerken) lijkt in 2021 af te vlakken. Het fijn huishoudelijk afval is gedaald. Daarentegen is het grof afval gestegen, waardoor het totaal restafval (grof en fijn) op hetzelfde niveau blijft als voorgaand jaar. Met de publicatie van de nieuwe tekst van de gemeenschappelijke regeling op 1 juli 2021 is de laatste fase van de omvorming van het CAW tot Afvalbeheer Westfriesland (ABWF) afgerond. Hiermee zijn alle afvaltaken weer terug bij de gemeente. Het ABWF is nu het afstemmingsplatform voor afvalbeleid, de dienstverleningsovereenkomst en aandeelhouderszaken HVC. De aandelenoverdracht HVC zal begin 2022 worden afgerond.

De verantwoordelijkheid voor de voormalige stortplaats in Westwoud blijft bij het ABWF, waarbij de het dagelijks beheer bij Bodemzorg is belegd. Circulaire economie Op initiatief van de Zonnecoöperatie Westfriesland (ZCWF) is in de regio gestart met de uitrol van een aantal deelauto’s. De mogelijkheden voor deelauto’s in Enkhuizen worden verkend. Onderzocht wordt of het mogelijk is om gebruik te maken van deze auto’s voor de eigen dienstreizen. Daarnaast is meer aandacht gekomen voor duurzaam grondstoffengebruik bij aanbestedingen (onder meer bij de eigen dienstauto’s) en is rekening gehouden met dit onderwerp in de nieuwe Leidraad openbare ruimte. Klimaat en Duurzaamheid De Regionale Energie Strategie (RES 1.0) en Transitie Visie Warmte (TVW) zijn vastgesteld door de raad. De RES 1.0 is NHN-breed opgesteld en de TVW SED-breed. In beide 41

documenten zijn de lokale eisen en wensen opgenomen. Deze beleidsdocumenten zijn richtinggevend voor de komende jaren. Beide documenten zijn dynamisch en zullen na enige tijd opnieuw opgesteld worden. In het buurtinitiatief ‘Buurtwarmte in Enkhuizen’ is het project voor het uitvoeren van een SED brede pilot gevonden. Doel van de pilot is om tot een aanpak van een aardgasvrije gebouwde omgeving te komen. Het project is opgezet en wordt getrokken door enthousiaste buurtbewoners. De gemeente voert regie, denkt mee en faciliteert. Voor het project is een landelijke en provinciale subsidie aangevraagd. Met verduurzamingscampagnes zijn woningeigenaren in 2021 geïnformeerd over de verduurzamingsmogelijkheden van hun woningen. Daarbij zijn ze ondersteund door middel van een collectieve inkoop en ondersteund bij het uitvoeren van de maatregelen. Er is succesvol gebruik gemaakt van een speciale programma vanuit een landelijke aanpak, de Regeling Reductie Energiegebruik (RRE). Dit heeft geleid tot een vervolg in een aanpak waarbij de nadruk ligt op de sociale woningbouw, de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW). Deze aanpak is in 2021 opgezet en wordt begin 2022 uitgevoerd. In 2021 is ook een collectieve inkoopactie voor zonnepanelen opgezet die doorloopt in 2022. In Westfries verband is het Uitvoeringsprogramma Energieneutraal WF opgesteld.

In dit programma zijn concrete activiteiten benoemd om als Westfriesland energieneutraal te zijn in 2040. Hiermee wordt verder invulling gegeven aan de uitvoering van het Pact van WestFriesland. De duurzaamheidslening voor het verduurzamen van de woonhuizen is gestart en gedurende het jaar uitgevoerd. Er is een rapportage voor de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed opgesteld. Hierin is gekeken welke gebouwen het meest kansrijk zijn en wanneer het best gestart kan worden met de verduurzaming (uitvoeringstaken koppelen). Hierover wordt u in 2022 inhoudelijk geïnformeerd. Door de Corona maatregelen en inspanningen van de bedrijven te anticiperen op de Corona effecten is er geen tijd geweest om echte stappen te maken in de collectieve vormen van verduurzaming op de bedrijventerreinen. We blijven in gesprek en kijken wanneer er weer kansen zijn om dit op te pakken. In 2021 is het Duurzaam Ondernemersloket van start gegaan. Het onafhankelijke loket stimuleert en ondersteund ondernemers om te verduurzamen. Klimaatadaptatie Zoals eerder al aan u meegedeeld is het proces voor het vaststellen van beleid voor klimaatadaptatie vertraagd en de oorspronkelijke deadline van 2020 hiervoor niet gehaald. Alle zeven Westfriese gemeenteraden hebben in de periode februari/maart 2021 een klimaatambitie met de bijbehorende strategie vastgesteld.

De ambitie luidt: we zetten actief in op het meegroeien met klimaatverandering. Zo zijn we in 2050 evengoed beschermd als nu. De strategie om de ambitie te realiseren is, om tot 2050, bij elke ingreep in de openbare ruimte, 42

deze klimaatadapatief in te richten. We stellen dus geen apart programma op voor het organiseren van klimaatadaptatieve ingrepen maar koppelen dit aan geplande en toekomstige ruimtelijke opgaven en ingrepen. Om dit op een goede manier te organiseren hebben we eind dit jaar een uitvoeringsagenda vastgesteld met procesacties. Deze bevat procesacties voor de periode 2021-2025 en bestaat uit gezamenlijke regionale acties en zelfstandige lokale acties. Milieubeheer Zoals bekend, zullen gemeenten met de komst van de Omgevingswet een aantal extra taken naar zich toegeschoven krijgen op het gebied van bodem en ondergrond. Daar waar nu de provincie het bevoegde gezag is voor de (chemische) bodemkwaliteit en beleid, wordt dit straks de gemeente. Om deze taken op een goede en transparante wijze over te dragen aan de gemeente initieert de provincie het project ‘warme overdracht bodemtaken’ waarin ook de omgevingsdienst participeert. De omgevingsdienst voert nu deze taken uit voor de provincie. De financiering van de bodemtaken onder de Omgevingswet is gedurende langere tijd onduidelijk geweest. Daar lijkt nu - november 2021 – meer duidelijkheid in te komen qua rijksbijdrage. Echter een definitief besluit of voorstel vanuit de provincie is nog niet ontvangen.

Als gevolg van de uitstel van de Omgevingswet met een half jaar, zal ook het proces rondom de nieuwe financieringsvorm van de omgevingsdienst een half jaar vertraging op lopen. De benodigde testfase, ter onderbouwing van een eindrapport en voorstel, kan pas starten zodra de Omgevingswet van start gaat. Nadat in 2019 het wetsvoorstel voor een asbestdakenverbod werd verworpen is gezocht naar een alternatief om de sanering van asbestdaken te versnellen. In 2021 is de asbestinventarisatie van de gemeente geactualiseerd en gedeeld met het Programmabureau Versnellingsaanpak Asbestdakensanering. Het blijkt dat ook in Noord-Holland Noord nog een groot oppervlakte aan asbestdaken aanwezig is. Gezamenlijk met de omgevingsdienst wordt gewerkt aan een regionale aanpak. De voorbereidingssubsidie van het rijk met betrekking tot de sanering wegverkeerslawaai is toegekend (geluidsanering bij woningen). In 2021 is een concept saneringsprogramma opgesteld. Nadat deze is vastgesteld kan een vervolgsubsidie voor de volledige uitvoering van de maatregelen, worden aangevraagd.

Afval en Circulaire economie Doelstelling Wat hebben we bereikt?

Wat hebben gedaan?

we

ervoor

Uitvoeringsprogramma: Afvalbeleidsplan is vastgesteld. Integrale voorbereiding. Optimale afvalinzameling Uitvoeringsprogramma: Extra aandacht voor duurzaam Circulaire Economie onder de Duurzame economie vangrondstofgebruik verschillende bij aandacht gebracht bij grondstoffen. verschillende processen binnen de aanbestedingen en de opzet van de gemeente nieuwe Leidraad openbare ruimte Subsidiemogelijkheden verkend. In gesprek met ZCWF voor gebruik deelauto’s

43

Klimaat en Duurzaamheid Doelstelling Wat hebben we bereikt? Uitvoeringsprogramma: Vormgeven aan energietransitie SED

Wat hebben gedaan?

De transitievisie warmte (TVW) is Participatie devastgesteld bewoners De RES 1.0 is vastgesteld Participatie bewoners.

we

ervoor

met

bedrijven

en

met

bedrijven

en

Regionale afstemming NHN Er is een SED pilot “gas-loos” Vanaf het begin is actief meegewerkt gestart om het project van het bewonersinitiatief op te zetten en verder te brengen. Onderzoek Geothermie Dit is opgenomen in de plannen van het WF samenwerkingsverband Er is een rapport opgesteld met Een Technisch onderzoek naar de daarin opgenomen de meest staat van de gebouwen is uitgevoerd. kansrijke, te verduurzamen Het rapport met het advies voor een gemeentelijke gebouwen vervolg zal in 2022 aan de raad voorgelegd worden. Uitvoeringsprogramma Regionale afstemming met Energieneutraal WF is vastgesteld gemeentes, bedrijven en bewoners. Bewustwording en verduurzaming Voor de woningen van de 80 tot 90’er bestaande bouw jaren is een verduurzamingscampagne gehouden. Regeling Reductie Energiegebruik (RRE) uitgevoerd en Regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW) voorbereid.

Klimaatadaptatie Doelstelling Voorbereiding op consequenties van klimaatverandering.

Wat hebben we bereikt?

Wat hebben gedaan?

we

ervoor

deDe ambitie, strategie en Samen met experts en stakeholders deuitvoeringsagenda zijn vastgesteld is onderzoek en analyses uitgevoerd in 2021. en zijn adviezen opgesteld.

Voldoen aan doelstellingen Nationaal Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie

Milieubeheer Doelstelling

Wat hebben we bereikt?

Wat hebben gedaan?

we

ervoor

Voorkomen onaanvaardbareDe gecontroleerde bedrijven Uitvoering gegeven aan de VTHmilieurisico's voldoen aan de milieuregels milieustrategie Goed opdrachtgeverschap OD NHN

44

Riolering Doelstelling

Wat hebben we bereikt?

Wat hebben gedaan?

we

ervoor

Doelstellingen behalen bestuursakkoord water

Het beleid ten aanzien van de Gestart met het gezamenlijk zorgplichten meer op elkaar opstellen van nieuwe Gemeentelijke afgestemd Rioleringsplannen met 1 regionaal deel. Gebruik maken van kennis van Gezamenlijk een nieuwe buurgemeenten onderhoudsbestek gemalen opgesteld. Uitvoering gegeven aan een regionaal rioolrenovatiebestek. Voldoen aan zorgplichten opDeel van Enkhuizen Afkoppelproject in de het gebied van stedelijk klimaatbestendiger gemaakt Admiraliteitsweg een kleine afvalwater, hemelwater en aanpassing in het hoofdriool. grondwater. Er wordt niet voldaan aan de De uitbreiding in formatie zoals zorgplichten opgenomen in het GRP heeft is niet ingevuld. Het beheer van de riolering is hiermee tot onder een veilig niveau gekomen. Het ontbreekt aan inzicht in het daadwerkelijk functioneren van de riolering en het effect op het oppervlaktewater als gevolg van riooloverstorten.

Begraafplaatsen Doelstelling

Wat hebben we bereikt?

Wat hebben gedaan?

we

ervoor

De begraafplaatsen, op het Er wordt gestreefd naar een hoog Regulier onderhoud van paden en vastgestelde kwaliteitsniveauonderhoudsniveau. groen. brengen en houden. In het kader van de bezuinigingen worden geen metingen verricht.

Indicatoren De cijfers over de CO2 uitstoot, energiebesparing en duurzame energieproductie per gemeente worden bepaald door het CBS. De totstandkoming van deze cijfers vergt enige tijd, waardoor de cijfers in de regel pas na twee jaar bekend worden. De cijfers van 2021 zijn dus nog niet bekend. Wanneer de cijfers bekend zijn worden deze opgenomen in de klimaatmonitor. (https://klimaatmonitor.databank.nl/dashboard/dashboard)

Afgeleid beleidsdoel Optimale afvalinzameling

Prestatie indicatoren Restafval (kg/inw/jr) (VANG Doelstelling max 100 kg/inw/jr in 2020) Afvalscheiding 45

Begroting Rekening 2021 2021 175 203 70%

64%*

(VANG Doelstelling 75% in 2020) Tarief meerpersoons-huishoudens € 293,28** € 293,28 Tarief éénpersoons-huishoudens € 418,08** € 418,08 Naleving milieuregels bij 1e controle 75% Nnb Aantal milieuklachten 30 Nnb Bestuurlijke handhaving 8 Nnb Juridische houdbaarheid HH-beschikkingen 95% Nnb * Betreft bronscheidingspercentage; in de praktijk ligt het scheidingspercentage enige procentpunten hoger omdat er in de binnenstad ook nagescheiden wordt. ** Vastgesteld bij de belastingverordening december 2020. Afvalstoffen heffing Voorkomen onaanvaardbare milieurisico’s

Verplichte indicatoren Omvang huishoudelijk afval Hernieuwbare electriciteit

Eenheid

Bron

Meest recent

Kg/inwoner %

CBS RWS

2019: 181 n.b.

Met wie hebben we samengewerkt? Binnen dit programma wordt samengewerkt met de volgende gemeenschappelijke regelingen:  

Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN) Afvalbeheer Westfriesland (ABWF) (voorheen CAW)

Een nadere toelichting op deze samenwerking is opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen.

Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2021

Begroting 2021

Werkelijk 2021

Totaal lasten

4.355

5.057

5.197

Totaal baten

-5.250

-5.548

-5.811

-895

-491

-614

Toevoeging aan reserves

0

0

0

Onttrekking aan reserves

0

-1

-1

-895

-492

-615

Saldo van baten en lasten

Resultaat

46

Toelichting op afwijkingen Toelichting afwijkingen JR2021 t.o.v. B2021 (>€ 20.000) Lasten: Kapitaallasten Bijdrage SED Riolering Afvalinzameling Klimaat en duurzaamheid RREW subsidie Ruimtelijke klimaatadaptatie Begraafplaats

Bedrag

V/N

-26 N -173 N -50 N -107 N 101 V 100 V 30 V -35 N

Overige verschillen

20 V

Totaal lasten:

-140 N

Baten: Riolering Afvalinzameling RREW subsidie Begraafplaats

26 V 270 V -100 N 41 V

Overige verschillen

26 V

Totaal baten:

263 V

Totaal verschil

123 V

Het totale resultaat van programma 6 is in vergelijking met de begroting 123k voordelig In bovenstaande tabel zijn deze verschillen zichtbaar. De belangrijkste verschillen worden hieronder tekstueel nader toegelicht. Lasten Bijdrage SED (€ 173.000 nadeel) Zie onderdeel Financiën: Toelichting bijdrage SED organisatie. Riolering (€ 50.000 nadeel) Door onderbezetting op de rioleringszorg was het noodzakelijk om extra werkzaamheden ten behoeve van het GRP door derden te laten uitvoeren.. Afvalinzameling (€ 107.000 nadeel) De begroting voor de afvalinzameling en –verwerking wordt opgesteld in het jaar voordat de activiteiten plaats vinden. De gemeente rekent de verwerkingskosten af op basis van werkelijk ingezamelde tonnages, waarbij eveneens rekening gehouden moet worden met marktprijzen en de hoogte van vergoedingen.

47

Klimaat en duurzaamheid (€ 101.000 voordeel) Betreft middelen voor de lopende traject zoals het RES project, Transitievisie warmte (incl start uitvoering), campagnes verduurzamen woningen, communicatie campagnes en de pilot gasloos. Deze kennen allen een meerjarige doorloop. In de kadernota zijn voor 2022 geen nieuwe aanvragen gedaan met de afspraak dat de resterende middel van 2021 overgeheveld worden. Alleen dan kan het programma van duurzaamheid voor 2022 zonder aanvullende middelen uitgevoerd worden. Dit budget is opgenomen in het overhevelingsbesluit. Regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW) (€ 100.000 voordeel) Zowel de uitgaven als de inkomsten voor de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen zijn wel geraamd maar niet benut. Ruimtelijke klimaatadaptatie (€ 30.000 voordeel) Alle zeven Westfriese gemeenteraden hebben in de periode februari/maart 2021 dezelfde klimaatambitie met de bijbehorende strategie vastgesteld. Om dit te behalen is vervolgens door de colleges een uitvoeringsagenda vastgesteld. Die agenda bevat gezamenlijke, regionale acties en zelfstandige, lokale (proces)acties. De lokale acties pakken we zoveel mogelijk in SED-verband op. We willen in 2022 starten met twee acties: een kansenkaart (SED) en een inspiratie-/handboek openbare ruimte (West-Friesland). Dit budget is opgenomen in het overhevelingsbesluit.

Begraafplaats (€ 35.000 nadeel) In 2021 is er een toename van het aantal begrafenissen en asbestemmingen. Hierdoor is de storting in de voorziening vooruitbetaald onderhoud graven € 26.000 hoger (zie ook toelichting bij de inkomsten). Daarnaast zijn er hogere kosten gemaakt voor het uitvoeren van begrafenissen en asbestemmingen. Baten Riolering (€ 26.000 voordeel) Er zijn werkzaamheden uitgevoerd voor derden waarvoor een vergoeding is ontvangen. Afvalinzameling/ Nedvang (€ 270.000 voordeel) Dit jaar is zowel de uitbetaling van de vergoeding voor ingezameld verpakkingsmateriaal over 2021 als over het tweede t/m vierde kwartaal 2020 ontvangen. Alle baten en lasten voor afvalinzameling wordt met elkaar verrekend. Het bedrag dat daarna overblijft wordt verrekend met de voorziening. Regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW) (€ 100.000 nadeel) Zowel de uitgaven als de inkomsten voor de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen zijn wel geraamd maar niet benut. Begraafplaats (€ 41.000 voordeel) Door een toename van het aantal begrafenissen en asbestemmingen zijn de opbrengsten bij de begraafplaats hoger. Een deel van deze hogere opbrengst is vooruitbetaald onderhoud graven en wordt gestort in de voorziening vooruitbetaald onderhoud graven (zie toelichting bij de uitgaven). 48

Volkshuisvesting en ruimtelijke ontwikkeling Portefeuillehouder: E. Heutink Met het programma voor deze beleidsvelden beoogt de gemeente Enkhuizen een evenwichtig en duurzaam kader te geven voor de inrichting en het gebruik van de ruimte. Voor de huidige en toekomstige inwoners zal naar verwachting het geactualiseerde beleid leiden tot een uitkomst waarbij het aantal woningen en de gewenste kwaliteit passend is en aansluit bij hun behoefte. Hierbij is speciale aandacht voor kwetsbare groepen. Omgevingswet In 2021 zijn belangrijke stappen gezet als voorbereiding op de invoering van de Omgevingswet. Er is gewerkt aan de Bouwstenen Omgevingsvisie, die in het vierde kwartaal door de gemeenteraad zijn vastgesteld. Daarnaast zijn er nog enkele besluiten genomen die noodzakelijk zijn voor het proces van vergunningverlening, namelijk over het adviesrecht van de raad, participatie bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten en delegatie van het wijzigen van het omgevingsplan aan het college. De verordening nadeelcompensatie is vastgesteld en ook een verordening voor de commissie ruimtelijke kwaliteit. Maar dat is nog niet alles. Er zijn softwarepakketten aangeschaft en ingeregeld om vanuit de gemeente te kunnen koppelen aan het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet). We werken daarbij samen in de regio om zaken beter voor te bereiden.

Met de komst van de Omgevingswet gaat van alles veranderen aan het proces van vergunningverlening. Dat moet in principe straks in acht weken worden afgerond. Voor veel aanvragen lukt dat nu ook al goed, maar voor de complexe gevallen moeten we een nieuwe werkwijze verzinnen. In 2021 hebben we geoefend met de zogenaamde “omgevingstafel” om alle betrokkenen zo snel mogelijk bij elkaar te krijgen en integraal naar de aanvragen te kijken. Ook ligt er al een plan van aanpak om te gaan werken aan het nieuwe omgevingsplan. En tot slot is er participatiebeleid in de maak, daar gaan we vanaf 2022 verder over praten. Het programma invoering Omgevingswet is overgedragen aan de afdeling RO die voortaan verantwoordelijk is voor de vervolgstappen. Wonen (volkshuisvesting) Afwegingskader Wonen Westfriesland In het Woonakkoord 2020-2025 tussen de regio Westfriesland en de provincie Noord-Holland is afgesproken om het regionaal ‘Afwegingskader Wonen 2019’ aan te passen. Het regionale afwegingskader is naast de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ de basis voor de kwalitatieve en kwantitatieve woningbouwprogrammering. De Westfriese gemeenten onderbouwen, beoordelen en stemmen woningbouwplannen regionaal af aan de hand van de criteria in dit afwegingskader.

In 2021 hebben de 7 Westfriese gemeenten in overleg met de provincie Noord-Holland het ‘Afwegingskader Wonen Westfriesland 2021’ vastgesteld. In deze actualisatieslag lag de nadruk op de kwantitatieve afweging, het objectiveren van bepaalde criteria en de concretisering van de ambities op het gebied van duurzaamheid en circulariteit. Prestatieafspraken Met Welwonen en de Huurdersadviesraad Enkhuizen zijn in 2019 prestatieafspraken gemaakt voor de periode 2020-2025. Jaarlijks worden op basis van deze (kader)prestatieafspraken in

49

overleg tussen betrokken partijen specifieke afspraken voor het daaropvolgende jaar (jaarschijf) gemaakt. In 2021 zijn de afspraken voor de jaarschijf 2022 vastgesteld. Voorbereidingsbesluit binnenstad Op 28 januari 2021 besloot de raad een voorbereidingsbesluit te nemen voor de binnenstad van Enkhuizen. Aansluitend op het in 2020 genomen voorbereidingsbesluit. Hiermee werden (opnieuw) de initiatieven die leiden tot een toename aan parkeerdruk 'aangehouden'. Omdat het opstellen van het Parkeer- en Verkeersontwikkelplan meer tijd vergde is in november besloten tot een alternatieve, tussentijdse maatregel. Het langer aanhouden van initiatieven werd namelijk niet wenselijk geacht. Er werd een maximum aan Bewonersparkeervergunningen in combinatie met een wachtlijst ingesteld. Op 23 november 2021 heeft de raad het voorbereidingsbesluit ingetrokken. Partiele wijziging bestemmingsplannen ivm geitenhouderijen In de vergadering van 28 september 2021 heeft de raad een partiële wijziging vastgesteld voor de bestemmingsplannen 'Bedrijventerreinen Enkhuizen' en het 'Landelijk Gebied' waardoor geitenhouderijen niet zijn toegestaan.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? Doelstelling Uitvoeringsprogramma Toekomstbestendige woningvoorraad tot brengen

Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

 Voorbereidingen van woningbouwprojecten die zorgen stand voor een evenwichtige woningvoorraad op de lange termijn van en voor woningzoekenden in de gemeente.  Uitvoeringsprogramma: Realiseren van betaalbare huisvesting voor jongeren in zowel huur- als koopsector.

 Voorbereidingen getroffen om het uitleggebied GWW gefaseerd uit te werken op een manier die aansluit op de actuele en toekomstige woningbehoefte.  Voorbereidingen getroffen voor de ontwikkeling van het binnenstedelijke project Hoogstraat-Zilverstraat.  Start onderzoek naar haalbaarheid locaties voor de ontwikkeling van flexwoningen. In 2021 zijn onderzoeken gedaan, heeft er participatie plaatsgevonden en is er op basis daarvan een Programma van Eisen en Wensen opgesteld dat, conform de procesplanning, eind 2021 aan de raad ter besluitvorming is voorgelegd. Vervolgens is eind nog 2021 de aanbesteding gestart.

Een evenwichtige en duurzame ruimtelijke ontwikkeling van Enkhuizen.

Locatie Zilvervoorbereidingen gestart.

Hoogstraat ontwikkeling

Gommerwijk-west-west

50

Concept uitwerkingsbestemmingsplan

en bijbehorend Exploitatieplan is opgesteld en in december is het zogeheten vooroverleg gevoerd met (overheids)instanties als eerste formele stap in het vaststellingsproces. Westeinde-zuid

De aanvraag subsidie Woningbouwimpuls heeft niet geleid tot het gewenste resultaat. Naast de 2 ontwikkelaars is nog een derde ontwikkelaar aangeschoven. Gewerkt wordt naar een intentieovereenkomst voor de (verdere) ontwikkeling van de woonwijk.

Behandelen aanvragen omgevingsvergunningen

Er zijn 169 omgevingsvergunningen verleend.

ISV-3- projecten uitvoeren / eindverantwoording

Succesvol afgerond.

Uitvoeringsprogramma Vaststellen omgevingsvisie

Zie ook algemene tekst, eerste aanzet is gemaakt.

Implementatie omgevingswet

Zie ook algemene tekst. Stappen zijn gezet voor de concrete implementatie. Naar verwachting gaat de Omgevingswet in op 1 oktober 2022 of 1 januari 2023.

51

Voor een groot deel van 2021 was een voorbereidingsbesluit in de binnenstad van kracht. Er zijn 7 appartementen vergund. In voorgaande jaren was dit een hoger aantal. De goedkeuring op de financiële eindverantwoording is van de provincie op 17 mei 2021 ontvangen. Bouwstenen opgesteld als opmaat naar de visie, vastgesteld in de raad van november. Besluiten zijn genomen over de vergunningverlening zoals 'adviesrecht', 'participatie', 'delegatie', 'nadeelcompensatie', 'ruimtelijke kwaliteit', aanschaf softwarepaketten, geoefend met Omgevingstafel.

Indicatoren Passend woningaanbod voor elke inwoner

Indicatoren

nulmeting

norm

nvt nvt

35-55 per jaar 20-30 per jaar

Aantal te bouwen woningen uitleglocatie Aantal te bouwen woningen inbreiding

Begroting Rekening 2021 2021 35-55 20-30

0 min 9

Toelichting: er zijn 11 woningen 'ingebreid' maar ook 20 gesloopt (Begoniastraat). Verplichte indicatoren Naam indicator

Eenheid

Bron

Meest recent

Gemiddelde WOZ waarde

Duizend euro

CBS

2020: 244

Aantal per 1.000 woningen %

Basisregistratie adressen en gebouwen 2020: 4 CBS 2021: 76,5%

In Euro's

COELO

2021: 707

In Euro's

COELO

2021: 832

Nieuw gebouwde woningen Demografische druk Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

Met wie hebben we samengewerkt? Binnen dit programma wordt samengewerkt met de volgende gemeenschappelijke regeling: 

Archeologie Westfriese Gemeenten (AWF)

Een nadere toelichting op deze samenwerking is opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen.

Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2021

Begroting 2021

Werkelijk 2021

Totaal lasten

1.715

2.441

2.316

Totaal baten

-442

-284

-263

Saldo van baten en lasten

1.273

2.157

2.052

Toevoeging aan reserves

0

0

0

Onttrekking aan reserves

-175

-894

-889

Resultaat

1.098

1.263

1.163

52

Toelichting op afwijkingen Toelichting afwijkingen JR2021 t.o.v. B2021 (>€ 20.000)

Bedrag

V/N

Lasten: Kapitaallasten Bijdrage SED Ruimtelijk Ordening Omgevingswet

2 V -248 N 74 V 305 V

Overige verschillen

-8 N

Totaal lasten:

125 V

Baten:

Overige verschillen

-21 N

Totaal baten:

-21 N

Totaal verschil

104 V

Het totale resultaat van programma 7 is in vergelijking met de begroting 104k voordelig. In bovenstaande tabel zijn deze verschillen zichtbaar. De belangrijkste verschillen worden hieronder tekstueel nader toegelicht. Lasten Bestemmingsplannen (€ 74.000 voordeel) De actualiseringsplicht is formeel afgeschaft om zodoende meer middelen te kunnen besteden aan de implementatie van de Omgevingswet. Bestemmingsplannen moeten dan namelijk worden uitgebreid/aangepast tot omgevingsplannen. Omgevingswet (€ 305.000 voordeel) In 2021 zijn een aantal belangrijke stappen gezet. Er zijn een viertal besluiten genomen die de basis vormen voor het vervolg van de implementatie van de Omgevingswet. De raad heeft de Bouwstenen Omgevingsvisie vastgesteld. Daarmee is een belangrijke stap gezet richting voor de Omgevingsvisie van Enkhuizen die uiterlijk 31 december 2024 vastgesteld moet zijn. Daarnaast heeft de raad een aantal verplichte besluiten genomen in voorbereiding op de invoering van de Omgevingswet namelijk het bindend advies, de verordening op de gemeentelijke adviescommissie ruimtelijke kwaliteit en de verordening nadeelcompensatie. We zijn daarbij binnen het budget gebleven. Er is in het SED-brede programmaplan implementatie Omgevingswet 2021 afgesproken te werken volgens de begroting voor dat jaar (bedrag € 1.000.000) en om minstens € 500.000 te reserveren om over te hevelen naar 2022.

Dat heeft te maken met uitstel van de datum dat de wet van kracht wordt (1/7/2022) en voorbereidende werkzaamheden die nog moeten plaatsvinden. Het gaat daarbij om vervolgstappen voor de omgevingsvisie, omgevingsvergunning- en plan, en digitalisering.

53

Door activiteiten zorgvuldig te plannen is het gelukt om meer geld beschikbaar te houden. Begin 2022 wordt door de afdeling RO een nieuw programmaplan gemaakt. Reserves De mutaties in de reserves zijn toegelicht in het onderdeel Financiën - Toelichting op de balans (Reserves)

54

Algemene dekkingsmiddelen Inleiding Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten van een gemeente waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald. Deze inkomsten zijn vrij te besteden.

Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Primitieve begroting

Begroting 2021

Rekening

2021

na wijziging

2021

Algemene dekkingsmiddelen Lokale heffingen

4.700

4.464

4.479

Algemene uitkering

33.796

36.488

37.079

Dividend

372

321

321

Nutsbedrijven

179

55

60

Financiering

0

0

-13

Overige baten

126

19

74

Lasten onvoorziene uitgaven

-25

-25

0

39.148

41.322

42.000

Totaal

Lokale heffingen Lokale heffingen bestaan uit gebonden en niet gebonden heffingen. Gebonden heffingen zijn bijvoorbeeld afvalstoffenheffing en rioolheffing en zijn niet vrij aanwendbaar. Zij worden verantwoord op het taakveld waar ook de kosten worden gemaakt. Een niet gebonden heffing is de Onroerende Zaak Belasting (OZB). Deze belasting is dus vrij aanwendbaar. In de paragraaf lokale heffingen staat een nadere specificatie en toelichting op deze belastingen en het gevoerde beleid.

Algemene uitkering In de primaire begroting 2021 is uitgegaan van een algemene uitkering van € 33.796.000. Bij de voorjaarsnota 2021 en de Najaarsnota 2021 is de raming op basis van diverse circulaires bijgesteld naar € 36.488.000. Het bedrag dat in 2021 als algemene uitkering is ontvangen bedraagt € 37.079.000. De overschrijding ad € 591.000 wordt verklaard door de volgende mutaties:  In de Decembercirculaire 2021 is de algemene uitkering 2021 verhoogd met 801k, waarvan we reeds 402k hebben bijgeraamd via de Najaarsnota 2021: het Rijk had al eerder aangegeven deze middelen inzake Corona-compensatie voor gederfde inkomsten -via de decembercirculaire- toe te voegen aan de algemene uitkering 2021. De overige toename van de algemene uitkering ad 399k was pas in december bekend en kon niet meer in 2021 worden bijgeraamd;  Op 23 december 2021 is nog een specificatie Algemene uitkering 2021 ontvangen waarin de algemene uitkering 2021 is bijgesteld als gevolg van aanpassing van eenheden en bedragen per eenheid, ook deze mutatie kon niet meer in dienstjaar 2021 worden bijgeraamd. 55

Dividend BNG Het resultaat van de BNG over het boekjaar 2020 bedroeg € 221 miljoen. Aan de aandeelhouders werd 50% na belastingen uitgekeerd; een bedrag van € 1,81 per aandeel ( 2019 : € 1,27 per aandeel). Voor Enkhuizen betekent dat een dividenduitkering van € 236.000. ALLIANDER Het resultaat van Alliander over het boekjaar 2020 bedroeg € 224 miljoen (2019 bedroeg 253 miljoen). Van dit resultaat werd € 93,8 miljoen uitgekeerd aan de aandeelhouders. Voor Enkhuizen betekent dit € 85.000 (2019 € 103.000). Dividend

Totale boekwaarde

163 Aandelen Stadsherstel

Begrote inkomsten Werkelijke inkomsten

7

geen

Geen

130.650 aandelen BNG

296

236

236

124.198 aandelen Alliander

66

85

85

810 aandelen Ontwikkelingsbedrijf NoordHolland Noord

1

geen

geen

Nutsbedrijven

Totale boekwaarde

Garantstelling HVC (deze inkomsten zijn begroot onder programma 6; milieu)

Begrote inkomsten Werkelijke inkomsten

55

60

Financiering De Gemeente Enkhuizen heeft per 1 januari 2021 een bedrag van € 39.000.000 aan langlopende leningen aangetrokken. Gedurende het jaar werden er twee leningen aangetrokken, totaal voor een bedrag van € 4.000.000 Afgelost werd een bedrag van € 4.000.000, zodat de totale leningenportefeuille per 31 december 2021 uitkomt op een bedrag van € 39.000.000. De hiermee gepaard gaande rentelasten bedragen € 531.000. Wat niet wordt gefinancierd met langlopende leningen wordt betaald met kortlopende leningen en rekening-courant krediet. Voor de kortlopende financiering was het rentepercentage in 2021 negatief, waardoor een bedrag van € 6.000 aan rente werd ontvangen. Na de doorberekening van de netto rentelasten aan de taakvelden resteert een saldo van € 8.000. Van het Stimuleringsfonds volkshuisvesting is € 26.000 aan rente ontvangen. Van de grootboek nationale schuld wordt jaarlijks rente ontvangen op uitstaande obligaties Financiering

Totale boekwaarde

Begrote inkomsten Werkelijke inkomsten

Van grootboek nationale schuld wordt jaarlijks rente ontvangen op uitstaande obligaties Grootboekinschrijving 2,5%

58

Geen

1

Grootboekinschrijving 3,0%

2

Geen

geen

56

Met wie hebben we samengewerkt? In 2021 is deelgenomen aan de volgende NV ‘s:  

Deelneming - NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Deelneming - Alliander N.V.

Een nadere toelichting op deze samenwerking is opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen.

57

Overhead Met ingang van 2017 moet overhead centraal worden begroot en verantwoord in de begroting en de jaarstukken. Onder overhead wordt verstaan het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Enkele voorbeelden zijn: leidinggevenden primaire proces, communicatie, juridische zaken, bestuurszaken, bestuursondersteuning, facilitaire zaken, ICT, huisvesting en financiën, toezicht en controle op de eigen organisatie. Het uitgangspunt is dat kosten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taakvelden/activiteiten. In het gewijzigde BBV worden baten en lasten van overhead niet meer onder de afzonderlijke beleidsprogramma's geregistreerd, maar centraal onder een afzonderlijk taakveld. Juridische zaken In 2021 is het aantal bezwaarschriften ten opzichte van 2020 gestegen van 84 in 2020 naar 571 in 2021. Het aantal bezwaarschriften voor het domein Samenleving is ten opzichte van 2020 nagenoeg gelijk gebleven. De bezwaarschriften voor het domein Ruimte zijn daarentegen enorm toegenomen. In 2021 is dat aantal gestegen van 42 in 2020 naar 526 in 2021. Daarvan zagen er 463 op de geitenhouderij. Zonder de bezwaarschriften over die zaak was het aantal gestegen van 42 in 2020 naar 63 in 2021. Bij het domein Ruimte zijn in 2021 ten opzichte van voorgaande jaren meer vergunningen verleend.

De afhandeling van bezwaarschriften op het gebied van Ruimte kent in verband met de complexiteit daarvan een langere doorlooptijd. Ondanks de toename van het aantal bezwaarschriften daarover zijn we er in 2021 geslaagd om 96,5% van de bezwaarschriften binnen de wettelijke termijn af te handelen. De verdere toename van het aantal bezwaarschriften voor het domein Ruimte heeft geleid tot meer benodigde expertise op het gebied van het omgevingsrecht. We hebben daarvoor meer expertise in huis gehaald. Het aantal ingebrekestellingen is gedaald van 36 in 2020 naar 9 in 2021. Bij het domein Samenleving waren er in 2021 geen achterstanden bij de afhandeling van aanvragen om bijzondere bijstand en minima. Ook bij jeugd zijn de achterstanden teruggelopen. Bij de afhandeling van meldingen op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning zijn de achterstanden toegenomen. Dit heeft niet geleid tot een toename van het aantal ingebrekestellingen. Het aantal klachten is in 2021 meer dan verdubbeld. Bij de andere gemeenten is dit ook verdubbeld. Er zijn geen klachten gegrond verklaard. Communicatie We zetten diverse communicatiemiddelen in om inwoners en ondernemers te bereiken. In 2021 hebben we de digitale communicatiemiddelen verder ontwikkeld. In juni 2021 is de nieuwe website gelanceerd.

Doel was tot een verbetering van de gebruikerservaring te komen, onder andere door een modern design en een verbeterde zoekfunctionaliteit. We voldoen met de nieuwe website aan de standaard voor websites van overheidsinstanties (toegankelijkheidsnorm WCAG 2.1, niveau A + AA). Social media In 2021 is de ‘social media’ strategie verder uitgewerkt. Door de inzet van sociale media willen wij meer zichtbaarheid, interactie en bereik realiseren. Dit doen we door zelf actief relevante 58

content te verspreiden via de daarvoor meest geschikte kanalen, maar ook door in te spelen op actuele onderwerpen en wat er leeft onder inwoners en ondernemers van de gemeente. Door goed te ‘luisteren’ oftewel het monitoren van ‘social media’ weten we beter wat er leeft onder de inwoners en kunnen we in onze communicatie hierop aansluiten. Participatie Participatie wordt steeds belangrijker in het vormgeven van gemeentelijk beleid, denk bijvoorbeeld aan de nieuwe Omgevingswet en de verwachtingen daarin rondom participatie. De coronabeperkingen hebben de ontwikkeling van interactieve, online participatie versneld. De mogelijkheden van het Burgerpanel bleken hiervoor te beperkt. In 2021 zijn we gestart met samen.enkhuizen.nl, een platform voor interactieve, online participatie met meer mogelijkheden. We hebben dit ingezet voor de Omgevingsvisie. We willen dit platform bij meerdere projecten inzetten en zo de online mogelijkheden vergroten om inwoners te betrekken en mee te laten denken bij het opstellen van beleid.

Overzicht overhead Conform BBV is het verplicht een overzicht van kosten van overhead op te nemen. In het onderstaand overzicht wordt weergegeven hoe het bedrag voor overhead in 2021 is opgebouwd:

Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2021

Begroting 2021

Werkelijk 2021

Overhead Ondersteuning organisatie ICT DeSom Overige dienstverlening Communicatie Juridische zaken Algemene kosten bedrijfsvoering Werkplaats

5.397 127 58

6.061 223 -28

71 28 373 120

78 93 428 186

4.993 176 731 69 69 72 221 166

Totaal lasten

6.174

7.041

6.497

Overige dienstverlening ICT DeSom Werkplaats

-2

-3

-69 -748 0

Totaal baten

-2

-3

-817

6.172

7.038

5.680

Saldo van baten en lasten

59

Toelichting op afwijkingen Toelichting afwijkingen JR2021 t.o.v. B2021 (>€ 20.000)

Bedrag

V/N

Lasten: Gemeentesecretaris Communicatie Juridische ondersteuning Bijdrage de Som Bijdrage aan SED Archief Overige verschillen

46 V 18 V 20 V -759 N 1073 V 20 V 126 V

Totaal lasten:

544 V

Baten: Bijdrage de Som Overige verschillen

748 V 66 V

Totaal baten:

814 V

Totaal verschil

1.358 V

Het totale resultaat van programma overhead is in vergelijking met de begroting 1.358k voordelig. In bovenstaande tabel zijn deze verschillen zichtbaar. De belangrijkste verschillen worden hieronder tekstueel nader toegelicht. Lasten De werkelijke lasten zijn 544k lager dan de begroting. Het verschil wordt met name veroorzaakt door: Gemeentesecretaris (€ 46.000 voordeel) Voor een langdurend outplacementtraject waren kosten opgenomen in de begroting. Het traject is in 2021 afgerond. Daarbij bleken de uiteindelijke kosten lager dan vooraf was begroot. Communicatie (€ 18.000 voordeel) De belangrijkste oorzaak van het overschot is dat we de uitgifte van de gemeentegids hebben uitgesteld tot na de verkiezingen, zodat de nieuwe raadsleden en collegeleden vermeld kunnen worden. Daardoor hebben we hiervoor eind 2021 nog geen kosten gemaakt. Juridische ondersteuning (€ 20.000 voordeel) In de Najaarsnota 2021 is extra budget aangevraagd voor juridische advieskosten voor de behandeling van een omvangrijke bezwaar- en beroepzaak op het gebied van omgevingsrecht. Vanwege een langere doorlooptijd van de gerechtelijke procedures is het budget niet volledig gebruikt in 2021. De gerechtelijke procedures lopen in 2022 door.

Er is een verzoek ingediend om een bedrag van € 20,000,00 over te hevelen naar 2022 zodat het inschakelen van externe juridische expertise voor de gerechtelijke procedures kan worden bekostigd.

60

Bijdrage De Som (€ 759.000 nadeel) De bijdrage van de drie gemeenten aan DeSom zit in de SED Begroting, daar bijna alle gebruikers in de SED Organisatie werken. Echter, omdat een klein deel van de gebruikers in de gemeentebegroting zit (wethouders; griffier; gemeentesecretarissen) wordt een klein deel van de bijdrage ten laste van de gemeente gebracht: in dit geval per saldo 11k (759k -/-748k). Archief (€ 23.000 voordeel) Het project e-depot is wel gestart maar er zijn nog geen uitgaven gedaan.

Baten Bijdrage De Som (€ 748.000 voordeel) Per saldo uitgaven en inkomsten is er een verschil van € 11.000 nadelig. Zie voor verdere toelichting bij de lasten.

61

Vennootschapsbelasting De gemeente drijft met een deel van de activiteiten geen onderneming doordat niet wordt voldaan aan één of meerdere ondernemingscriteria. Hierbij moet onder meer worden gedacht aan de verhuur van onroerend goed. Met de grondexploitatie wordt onzes inziens een onderneming gedreven. Er wordt een negatief resultaat behaald met de grondexploitaties. De gemeente zal bij het opstellen van de jaarrekening daarom geen rekening hoeven te houden met een belastinglast.

62

Onvoorzien In de primitieve begroting wordt jaarlijks een bedrag van € 25.000 opgenomen voor onvoorziene (incidentele) uitgaven. Deze post is in 2021 niet aangewend en vormt een onderdeel van het jaarresultaat 2021.

63

Paragrafen

64

Lokale heffingen

Inleiding In de Gemeentewet en in enkele bijzondere wetten is geregeld welke lokale heffingen de gemeente aan de inwoners en bedrijven mag opleggen. De raad bepaalt welke van die heffingen daadwerkelijk worden geheven. De gemeente Enkhuizen kent de volgende lokale heffingen:  Belastingen waarvan de opbrengst vrij besteedbaar is. Hiertoe behoren de onroerendezaakbelastingen (OZB), roerende zaakbelasting, toeristenbelasting en precariobelasting.  Belastingen om kosten mee te verhalen: de heffingen en rechten. De opbrengst is niet vrij besteedbaar, maar is gerelateerd aan de betreffende gemeentelijke zorgplicht of specifieke dienstverlening. Hiertoe behoren de rioolheffing, afvalstoffenheffing, secretarieleges, leges omgevingsvergunningen, begrafenisrechten, marktgelden, havengelden, reinigingsrechten en vermakelijkhedenretributie. Volgens art.

10 van het BBV bevat de paragraaf lokale heffingen ten minste:  de geraamde inkomsten;  het beleid ten aanzien van lokale heffingen;  een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe bij de berekening van tarieven van heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn, wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd;  een aanduiding van de lokale lastendruk;  een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.

Gerealiseerde inkomsten In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de lokale heffingen en de verwachte opbrengsten in de begroting 2021 en de daadwerkelijke inkomsten: Belastingen Onroerendezaakbelastingen op woningen (eigenaren) Onroerendezaakbelastingen op niet-woningen (eigenaren)

Begroting 2021 2.056 1.329

Werkelijk 2021 2.086 1.397

Onroerendezaakbelastingen op niet-woningen (gebruikers) Roerendezaakbelasting Forensenbelasting Toeristenbelasting Precariobelasting

927 2 99 258 -

859 3 46 274 34

4.671

4.699

Totaal

65

Heffingen Secretarieleges Leges omgevingsvergunningen Begrafenisrechten

Begroting 2021 225 256 204

Werkelijk 2021 239 249 213

Rioolheffing Afvalstoffenheffing Staangelden markten Pachtsommen kermissen

1.922 3.187 12 8

1.928 3.195 7 -

Parkeervergunningen Haven- en liggelden Vermakelijkhedenretributie Overige heffingen

153 370 99 0

208 413 197 0

6.436

6.648

Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen Onroerendezaakbelasting (OZB) De OZB wordt geheven van onroerende zaken, die binnen de gemeente zijn gelegen. Dit betreft een gebruikersbelasting en eigenarenbelasting op niet-woningen (dit zijn vooral kantoor- en bedrijfspanden) en een eigenarenbelasting op woningen. Voor 2021 heeft de gemeenteraad de volgende tarieven vastgesteld: Soort OZB-heffing OZB Woning eigenaar OZB Niet-Woning eigenaar OZB Niet-Woning gebruiker

2021 0,0971% 0,3414% 0,2555%

De berekening van de OZB tarieven wordt gedaan aan de hand van de door de raad goedgekeurde methode. De tarieven voor de onroerendezaakbelastingen (OZB) worden berekend naar een percentage van de WOZ waarde van het onroerend goed in de gemeente. Bij het bepalen van dit tarief wordt een relatie gelegd met de waardeontwikkeling van het onroerend goed. Ten opzichte van 2020 zijn de tarieven gestegen, hierbij is wel rekening gehouden met de marktontwikkeling van het onroerend goed. Roerende-zaakbelasting Deze belasting wordt geheven over de waarde van roerende woon- en bedrijfsruimten, gelijk aan de belasting die wordt geheven over de waarde van onroerende woon- en bedrijfsruimten (de OZB). Daarom wordt deze belasting ook wel Roerende-zaakbelasting (RZB) genoemd. Omdat deze belasting zorgt voor een gelijke behandeling van woon- en bedrijfsruimten (ongeacht of deze roerend dan wel onroerend zijn) ligt het voor de hand dat voor deze belasting dezelfde tarifering geldt als voor de OZB. Ook hierbij wordt het tarief vastgesteld als een percentage van de waarde. Precariobelasting Precario is een vergoeding voor het hebben van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond/provinciegrond. In Enkhuizen worden alleen 66

terrassen in de heffing betrokken. In 2021 is de verordening niet vastgesteld in verband met de coronapandemie. Hierdoor zijn er geen inkomsten. Deze aanpassing heeft tot gevolg dat de terrassen aangeslagen zijn voor de periode dat deze open zijn geweest in plaats van een heel jaar. Toeristenbelasting Toeristenbelasting is bedoeld om mensen die wel gebruik maken van, maar geen inwoner zijn, mee te laten betalen aan de gemeentelijke voorzieningen. De inkomsten die gegenereerd worden uit de heffing komen ten gunste van de algemene middelen. In Enkhuizen is er voor gekozen om (een deel van) de inkomsten te gebruiken om het voorzieningenniveau voor de toeristen te handhaven. De belasting is geheven van degene die gelegenheid tot verblijf biedt. De aanbieder kan dit bij degene die overnacht in rekening brengen. De gemeente probeert op alle mogelijke wijze alle aanbieders in de gemeente te bereiken en in de toeristenbelasting te betrekken. Zo vragen wij gegevens op bij de VVV en zijn wij afnemers van het boekje Vrienden op de fiets. Tevens worden verschillende vormen van media (plaatselijke media en internet) geraadpleegd. Leges Leges zijn betalingen aan de gemeente waar een individueel aanwijsbare tegenprestatie van die gemeente tegenover staat. Het gaat om een bedrag dat betaald moet worden aan de gemeente voor het gebruik van hun diensten of producten.

De leges worden geheven van de aanvrager van de dienst, dan wel van degene ten behoeve van wie de dienst is verleend. De leges mogen per titel maximaal 100% kostendekkend zijn. Hieronder vindt u een overzicht met betrekking tot de kostendekkendheid van de leges: Titel 1 Algemene dienstverlening

Lasten

Baten

Dekking

hoofdstuk

1 Burgerlijke stand

35.650

30.831

86,48%

hoofdstuk hoofdstuk hoofdstuk hoofdstuk

2 Reisdocumenten 3 Rijbewijs 4 Verstrekkingen uit de basisregistratie personen 9 Overige publiekszaken

100.701 88.861 4.315 5.391

83.495 73.601 2.211 4.287

82,91% 82,83% 51,24% 79,52%

hoofdstuk hoofdstuk hoofdstuk hoofdstuk

16 Kansspelen 17 Kinderopvang 18 AVOI 19 Verkeer en Vervoer (parkeren)

411 3.835 9.000 13.168

272 2.918 18.006 1.885

66,18% 76,09% 200,07% 14,32%

hoofdstuk

20 Diversen

-

26

0,00%

217.532

83,24%

Kostendekking Titel 1

261.332

67

Titel 2 Fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning

Lasten

Baten

Dekking

hoofdstuk

3 Omgevingsvergunning

348.545

317.208

91,01%

hoofdstuk

5 Teruggaaf Wijziging omgevingsvergunning als gevolg van wijziging 7 project 10 Reclame

-68.556

0,00%

116 414

25,89% -

hoofdstuk hoofdstuk

448 560

Kostendekking Titel 2

349.553

249.182

71,29%

Titel 3 Europese dienstenrichtlijn

Lasten

Baten

Dekking

hoofdstuk hoofdstuk

1 Horeca 2 Organiseren evenementen of markten

9.202 6.208

Kostendekking Titel 3

15.410

10.926 923

118,74% 14,87%

11.849

76,89%

Begraafplaatsrechten Grafrechten worden geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor door de gemeente verleende diensten in verband met de begraafplaats. Daarbij mogen de baten niet hoger zijn dan de kosten. Het tarief mag maximaal 100% kostendekkend zijn.

Rioolheffing Bedragen * 1.000 Euro

2021

Kosten riolering

1.579

Inkomsten riolering excl. heffingen

25

Netto kosten riolering

1.554

Toe te rekenen kosten: Overhead

140

BTW

235

Totale kosten

1.929

Opbrengsten heffingen

1.928

Dekking

100%

68

De rioolheffing wordt geheven van de gebruiker van een eigendom van waaruit afvalwater direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. De uitgangspunten voor de heffing zijn het GRP (Gemeentelijk RioleringsPlan) en volledige kostendekking. De tarieven voor woningen 2021 zijn als volgt vastgesteld: Tarieven rioolheffing voor 2021 Aansluitrecht (eigenaar) € 99,29 Afvoerrecht (gebruiker) € 72,54 De rioolheffing mag maximaal 100% kostendekkend opgelegd worden.

Afvalstoffenheffing De tarieven voor de afvalstoffenheffing zijn afhankelijk van de kosten die de Huisvuilcentrale (HVC) te Alkmaar aan de gemeente in rekening brengt. Met HVC is overeengekomen dat de kostprijs per huishouden met een jaarlijkse indexering wordt aangepast voor de tariefstelling op lokaal niveau. In het kader van kostendekkendheid worden aan de afvalkosten de kosten van administratie en inning (de zogenaamde perceptiekosten) toegevoegd. Tevens wordt rekening gehouden met de doorwerking van het BTW-compensatiefonds. Bedragen * 1.000 Euro

2021

Kosten afvalinzameling

2.679

Inkomsten afvalinzameling excl. heffingen

363

Netto kosten afvalinzameling

2.316

Toe te rekenen kosten: Overhead

79

BTW

531

Overige toe te rekenen kosten

263

Totale kosten

3.189

Opbrengsten heffingen

3.195

Dekking

100%

De tarieven voor 2021 zijn als volgt vastgesteld: Tarieven afvalstoffenheffing voor Eenpersoonshuishouden Meerpersoonshuishouden

2021 € 293,28 € 418,08

Reinigingsrecht Een bedrijf betaalt reinigingsrecht wanneer met huisvuil vergelijkbaar bedrijfsafval aan de straat wordt gezet of in (haven)containers wordt aangeboden. Vrijstelling van deze heffing

69

wordt alleen verleend op verzoek en wanneer wordt aangetoond dat het bedrijf zelf zorg draagt voor de afvoer van afval dan wel een overeenkomst heeft met een inzamelaar. De tarieven exclusief BTW luiden als volgt: Tarieven reinigingsrechten voor 1 t/m 4 zakken per week 5 t/m 9 zakken per week

2021 € 379,62 € 753,47

Bedrijfsafval wordt niet opgehaald door HVC met uitzondering van het gebied in de gemeente waar het huisvuil in zakken wordt aangeboden. Wel is het bedrijfsafval beperkt tot het zogenaamde KWD (kantoor, winkel en detailhandel) afval, wat in samenstelling en hoeveelheid overeenkomt met huishoudelijk afval. Door HVC wordt bij het ophalen van het huisvuil gecontroleerd op het onjuist aanbieden van bedrijfsafval. Bij een overtreding wordt in overleg met de gemeente gehandhaafd. Marktgelden Voor het innemen van een standplaats om daarop zaken of voorwerpen te plaatsen, uit te stallen of te verkopen tijdens de weekmarkt, jaarmarkten, braderieën, themamarkten of andere evenementen worden onder de naam marktgelden'' rechten geheven. Haven- en liggelden Onder de naam 'havengelden' worden rechten geheven ter zake van het gebruik van de haven, door vaartuigen anders dan woonschepen. Onder de naam 'liggelden' worden rechten geheven ter zake van het innemen van een ligplaats door woonschepen. De tarieven in 2021 zijn vastgesteld door de gemeenteraad en zijn afhankelijk van de oppervlakte van het schip. In verband met de coronapandemie is het tarief voor de chartervaart in 2021 aangepast waardoor in de zomer ook het wintertarief is gehanteerd.