Jaarstukken 2021 Enkhuizen - Versie 25 mei 2022 - DEF Word

Vermakelijkhedenretributie Met deze retributie wordt een bijdrage gevraagd aan organisaties die vermaak bieden voor de voorzieningen die de gemeente treft voor de bezoekers van de vermakelijkheid. De gemeente ontvangt namelijk voor toeristen geen bijdrage via de Algemene uitkering. Voor overnachtende toeristen is door u een toeristenbelasting ingevoerd. Het tarief vermakelijkhedenretributie is in 2021 € 0,38.

Een aanduiding van de lokale lastendruk Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo) heeft de cijfers van de gemeentelijke belastingdruk voor 2021 bekendgemaakt. Tot de gemeentelijke woonlasten worden de bedragen die huishoudens betalen aan OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing gerekend. De gemiddelde woonlasten in 2021 voor een meerpersoonshuishouden in Nederland bedraagt € 813.

70

Onderstaande tabel laat zien wat de gemiddelde bruto woonlasten van de omringende gemeenten zijn. De gemeente met de laagste gemiddelde lastendruk in onze regio staat op nummer één in de rangorde.

Rangorde Gemeente

Bruto Woonlasten

Bruto Woonlasten

één persoonshuishouden

meer persoonshuishouden

2020

2021

2020

2021

1 Koggenland

€ 582

€ 608

€ 663

€ 692

2 Hoorn

€ 645

€ 623

€ 733

€ 702

3 Enkhuizen

€ 654

€ 707

€ 774

€ 832

4 Drechterland

€ 680

€ 716

€ 763

€ 801

5 Medemblik

€ 681

€ 702

€ 786

€ 810

6 Opmeer

€ 736

€ 874

€ 833

€ 977

7 Stede Broec

€ 800

€ 800

€ 920

€ 922

Bron: Atlas Coelo - atlas van de lokale lasten, bijlage 3 woonlasten per gemeente

Op basis van de aangegeven cijfers zijn de woonlasten voor gezinnen in Enkhuizen in 2021 met 7% gestegen. Uit deze cijfers blijkt dat de gemeente Enkhuizen voor deze regio een hogere lastendruk kent en boven het Nederlandse gemiddelde zit met gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden van € 832.

Kwijtschelding Als een belastingplichtige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om de belastingaanslag te voldoen kan onder bepaalde voorwaarden aan deze belastingplichtige kwijtschelding worden verleend. Systematiek kwijtscheldingsberekening Voor beantwoording van de vraag of een belastingschuldige voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding in aanmerking komt, vindt een vermogens- en een inkomenstoets plaats. Met de vermogenstoets wordt bekeken of er op het moment van de aanvraag voldoende middelen (bezittingen) aanwezig zijn om de openstaande belastingschuld te betalen. Zijn deze middelen aanwezig, dan wordt geen kwijtschelding verleend. Ontbreken deze middelen of zijn deze onvoldoende, dan wordt met de inkomenstoets gekeken of er in de nabije toekomst alsnog betalingscapaciteit zal ontstaan waaruit de belastingschuld kan worden voldaan. Samenwerking De gemeente heeft voor de behandeling van kwijtscheldingsverzoeken een samenwerkingsverband gesloten met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK). Indien iemand in aanmerking wil komen of denkt te komen voor kwijtschelding van gemeentelijke heffingen of waterschapsbelastingen, kan worden volstaan met het indienen van een kwijtscheldingsverzoek bij één van deze twee organisaties. De organisatie waar het verzoek

71

wordt ingediend, zorgt ervoor dat het verzoek tevens bij de andere organisatie wordt behandeld. Wat kan worden kwijtgescholden? De gecombineerde belastingaanslag (OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing) komt in aanmerking voor kwijtschelding. Grafrechten komen ook in aanmerking voor kwijtschelding. Hoogte kwijtschelding In 2021 is voor een bedrag van € 154.000 aan kwijtschelding verleend.

72

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is om de gevolgen van risico’s op te vangen zonder dat het beleid of de uitvoering daarvan in gevaar komt. Het weerstandsvermogen is afhankelijk van de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit (hoeveel middelen zijn er nodig om alle risico’s op te kunnen vangen). Beide komen in het vervolg van deze paragraaf aan de orde. De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing bevat op grond van artikel 11 BBV ten minste:  Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit;  Een inventarisatie van de risico's;  Het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico's;  Een kengetal voor de: netto schuldquote; netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; solvabiliteitsratio; grondexploitatie; structurele exploitatieruimte; belastingcapaciteit; een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie.

Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit geeft aan hoeveel middelen beschikbaar zijn om eventuele risico’s op te kunnen vangen. De volgende onderdelen maken deel uit van de beschikbare weerstandscapaciteit:  de onbenutte belastingcapaciteit;  onvoorzien;  vrij aanwendbare reserves;  stille reserves.

Berekening weerstandscapaciteit

31-12-2021

Onbenutte belastingcapaciteit

€ 847.000

Onvoorzien

€ 25.000

Totaal structureel

€ 872.000 € 4.944.000

Vrij aanwendbare reserves Stille reserves

p.m. € 4.944.000

Totaal incidenteel

€ 5.816.000

Totale weerstandscapaciteit

73

Onbenutte belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin bij het voordoen van een financiële tegenvaller deze in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of dat er ruimte is voor nieuw beleid. Wanneer het berekende gemiddelde OZB-tarief voor de gemeente lager is dan het percentage voor toelating tot artikel 12, dan is er in principe sprake van een onbenutte belastingcapaciteit. In de onderstaande tabel is bij benadering aangegeven welke opbrengst deze verhoging genereert. Er is voor gekozen het verschil in percentage te vermenigvuldigen met de Woz-waarde van de woningen + de Woz-waarde van de niet-woningen. 2021 OZB-percentage van de Woz-waarde voor toelating art.12

0,18%

Werkelijk gewogen % Woz-waarde gemeente

0,15%

Verschil

0,03%

Onbenutte belastingcapaciteit

847.000

Post onvoorzien Er is structureel € 25.000 in de begroting opgenomen voor onvoorzien. Deze post is in 2021 niet aangewend. Vrij aanwendbare reserves Alleen de algemene reserves worden gekwalificeerd als vrij aanwendbaar en worden meegenomen in de berekening van de incidentele weerstandscapaciteit. Eerder werden ook de bestemmingsreserves waarvan de raad de bestemming vrijelijk kan wijzigen meegerekend. Volgens het nieuwe toezichtkader van de provincie is dat niet meer toegestaan omdat de raad aan deze reserves een bestemming heeft gegeven. Hierdoor zijn deze reserves in de ogen van de toezichthouder niet vrij besteedbaar. Om die reden is de reserve stadsuitleg niet meer in de berekening van de incidentele weerstandscapaciteit meegenomen. De stand van de reserve stadsuitleg bedraagt per 31-12-2021 € 199.000. De stand van de algemene reserves per 31-12-2021 is € 4.944.000. Vrij aanwendbare reserves

31-12-2020

31-12-2021

Algemene reserve *(exclusief resultaat 2021)

4.724

3.141

Reserve weerstandscapaciteit

1.500

1.553

Reserve bouwgrondexploitatie

1.042

250

Totaal

7.266

4.944

Bedragen zijn in duizenden euro's

Stille reserves Stille reserves hebben te maken met activa die te laag of tegen nul zijn gewaardeerd. De stille reserves maken alleen deel uit van de beschikbare weerstandscapaciteit als de betrokken activa op korte termijn (binnen 1 jaar) verkoopbaar zijn, verkoop van de stille reserves niet leidt tot een gat in de gemeentebegroting en verkoop de taakuitoefening van de gemeente niet aantast. De stille reserves waarderen wij praktisch gezien op € 0.

74

Risicomanagement Aanleiding en achtergrond De gemeente voert een actief beleid op de beheersing van de risico’s die we gezamenlijk lopen. Door een scherp inzicht in de actuele risico’s worden de betrokken partijen in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen. Het uitgangspunt voor de deelnemende gemeentes in de SED organisatie is dat de gemeenschappelijke regeling, de rekeningresultaten volledig afwikkelt op de deelnemende gemeenten. De gemeenschappelijke regeling kent, als beschikbare weerstandscapaciteit, geen reserves. Voor de beschikbare weerstandscapaciteit kan alleen de post onvoorzien worden meegenomen. Indien zich dus tegenvallers voordoen die niet opgevangen kunnen worden in de reguliere begroting of uit de post onvoorzien komen deze tegenvallers ten laste van de gemeenten. In evenredigheid van de verdeelsleutel dient deze benodigde weerstandscapaciteit meegenomen te worden in de jaarrekening van onze gemeente als risico’s bij de verbonden partij. Welke risico's behoren tot de paragraaf weerstandsvermogen? Volgens de toelichting op artikel 11 BBV zijn de risico’s die relevant zijn voor het weerstandsvermogen de risico’s die niet anderszins te ondervangen zijn. Reguliere risico’s, risico’s die zich regelmatig voordoen en die veelal vrij goed meetbaar zijn, maken geen deel uit van de risico’s in de paragraaf weerstandsvermogen.

Hiervoor zijn immers verzekeringen afgesloten of voorzieningen voor gevormd. De risico’s worden tweemaal per jaar uitgevraagd. De bedrijfsvoeringsrisico’s zijn risico’s voor de SED organisatie. De risico’s zijn eind 2021 wederom geïnventariseerd. Deze risico’s, met een hoge kans x effect, zijn in de onderstaande tabel nader uiteengezet. Daarbij is onderscheid gemaakt in de beschrijving van het risico en de getroffen/gewenste beheersmaatregel. De kolom daarnaast geeft het maximaal financieel gevolg in euro’s weer. Vervolgens wordt de kans en impact weergegeven. De laatste kolom geeft inzicht in het beslag dat het risico legt op de benodigde weerstandscapaciteit. De risico’s zonder hoge kans x effect zijn opgenomen onder 'overige risico’s'.

75

Analyse en beoordeling van risico's

In 2021 hebben zich geen significante problemen voorgedaan. De opgesomde risico’s uit de risicoparagraaf van de begroting 2021 hebben niet geleid tot een beroep op de algemene reserve. Hoewel in de begroting zo goed mogelijk wordt ingeschat wat de benodigde bedragen zijn voor de verschillende onderdelen van het Sociaal Domein is in de laatste jaren gebleken dat de open einde regeling een groot risico met zich meebrengt. De kans en de impact valt moeilijk separaat in te schatten, omdat ook in de financiële begroting rekening wordt gehouden met een inschatting en het deels een regulier gemeentelijk te lopen risico betreft. De bestaande reserves zijn echter van voldoende niveau (zie de beschikbare weerstandscapaciteit). Er bestaan risico’s met betrekking tot verschillende ontwikkelingen in het ruimtelijk domein in de gemeente Enkhuizen. Er is nog geen inzicht in de omvang van de mogelijke financiële gevolgen en of deze voor de gemeente Enkhuizen gunstig of ongunstig zullen uitpakken. De risico’s zijn daarom niet gekwantificeerd in het kader van de benodigde weerstandscapaciteit.

76

Klasse

Kans

Percentage

1

< of 1x per 10 jaar

10%

2

1x per 5-10 jaar

30%

3

1x per 2-5 jaar

50%

4

1x per 1-2 jaar

70%

5

1x per >

90%

Klasse impact 5

=

> € 500.000

4

=

> € 100.000 < € 500.000

3

=

> € 50.000 < € 100.000

2

=

> € 25.000 < € 50.000

1

=

< € 25.000

0

=

Geen geldgevolgen

Afdekken risico's Voor het bepalen van het benodigde weerstandsvermogen moet een keuze worden gemaakt over het zekerheidspercentage: met welke mate van zekerheid worden de geïdentificeerde risico’s afgedekt? In de beleidsnota weerstandsvermogen is bepaald dat dit percentage minimaal 75% van het risicobedrag betreft en maximaal 90%. De kans dat alle genoemde risico’s tegelijkertijd en met een maximale omvang optreden is immers nihil. Het totaalbedrag van alle risico’s bedraagt € 2.256.113. De benodigde weerstandscapaciteit bij de minimale en maximale zekerheidspercentage bedraagt: Percentage 75% 90%

Bedrag € 1.692.085 € 2.030.502

De beschikbare weerstandscapaciteit is € 4.944.000. De weerstandscapaciteit is € 2.030.000. Daarmee beschikken weerstandsvermogen van 2,4 (beschikbaar in relatie tot benodigd).

benodigde maximale wij over een ratio

Kengetallen Om de financiële positie van de gemeente inzichtelijk te maken, schrijft het rijk een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen voor. Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of jaarrekening en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. De opgenomen kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel financiële ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven inzicht in de financiële wend- en weerbaarheid. De kengetallen moeten daarbij in samenhang en in onderlinge verhouding worden beoordeeld. Onderstaande tabel geeft de berekende kengetallen van Enkhuizen weer

77

Rekening

Begroting

Rekening

2020

2021

2021

Netto schuldquote

69%

101%

72%

Netto schuldquote: gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

59%

91%

62%

Solvabiliteitsratio

21%

15%

18%

Kengetal grondexploitatie

2%

1%

1%

Structurele exploitatieruimte

0%

0%

-3%

Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishoudens

105%

105%

103%

Het ministerie van BZK heeft onderstaande signaleringswaarden opgesteld. Hierbij is A goed, B gemiddeld en C vereist aandacht. Cat. A

Cat. B

Cat. C

Netto schuldquote

< 90 %

90 - 130 %

> 130 %

Netto schuldquote: gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

< 90 %

90 - 130 %

> 130 %

Solvabiliteitsratio

> 50 %

20 - 50 %

< 20 %

Kengetal grondexploitatie

< 20 %

20 - 35 %

> 35 %

Structurele exploitatieruimte

>0%

0%

<0%

Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishoudens

< 95 %

95 - 105 %

> 105 %

Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en zegt het meest over de financiële vermogenspositie van de gemeente. De netto schuldquote geeft aan of een gemeente investeringsruimte heeft of juist op haar tellen moet passen. Het kengetal wordt berekend door het totaal van de geleende gelden weer te geven als percentage van de totale baten. Hoe lager het percentage des te gunstiger en minder risicovol. Toelichting percentage De netto schuldquote van een gemeente ligt meestal tussen de 0% en 90% (bron: Ministerie van BZK). Bij een hogere netto schuldquote is de gemeenteschuld relatief hoog. Als de netto schuldquote boven de 130% uitkomt, dan bevindt de gemeente zich in de gevarenzone. De genoemde percentages zijn grove vuistregels. Enkhuizen heeft een netto schuldquote van 72%. Dit impliceert dat de gemeente een lage schuldenlast heeft. Netto schuldquote: gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Omdat bij leningen onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald, wordt dit kengetal zowel berekend inclusief als exclusief de doorgeleende gelden. Zo wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en wat dit betekent voor de schuldenlast.

Hoe lager dit percentage, hoe beter.

78

Toelichting percentage De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen bedraagt 62%. Enkhuizen zit ruim onder de signaleringswaarde van categorie A. Het getal impliceert dat de gemeente goed in staat is om de rentelasten en de aflossingen te voldoen. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeente bestaat uit de reserves en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. Het gemiddelde voor alle gemeenten is circa 40% (bron: CBS). Hoe hoger dit percentage is, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van de gemeente. Dit cijfer geeft dus een soort toekomstvisie weer. Toelichting percentage Het gemiddelde voor alle gemeenten is circa 40% (bron: CBS). Volgens het ministerie van BZK wordt een solvabiliteitsratio tussen de 20% en 50% als gemiddeld beschouwd. Enkhuizen heeft in 2021 een solvabiliteitsratio van 18%. Kengetal grondexploitatie In de crisisjaren is gebleken dat de grondexploitatie forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente. De boekwaarde van de voorraden is van belang, omdat deze moet worden terugverdiend bij de verkoop.

De accountant beoordeelt ieder jaar of de gronden tegen een actuele waarde op de balans zijn opgenomen. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten en is een indicatie van het risico. Naarmate de inkomsten verder in de toekomst liggen, brengt dit meer rentekosten en risico’s met zich mee. Een grondexploitatie van 35% of hoger wordt als zeer risicovol beschouwd (bron: Ministerie van BZK). Hoe lager het percentage des te geringer het risico. Toelichting percentage Enkhuizen zit met haar kengetal grondexploitatie op 1% in 2021. Enkhuizen zit hiermee ruim onder de signaleringswaarde van categorie A. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen en of structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt een onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Wanneer het percentage negatief is, betekent het dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken.

De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves te delen door de totale baten, welke vervolgens wordt uitgedrukt in een percentage. Toelichting percentage Dit percentage komt in Enkhuizen voor 2021 op -0,3% uit. De structurele lasten zijn in 2021 hoger dan de structurele baten.

79

Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishoudens De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. De ruimte die een gemeente heeft om haar belastingen te verhogen om bijvoorbeeld opgetreden risico’s op te vangen, wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Onder de woonlasten worden verstaan de OZB, de rioolheffing en de reinigingsheffing voor een woning met gemiddelde WOZ-waarde in die gemeente. Een belastingcapaciteit van 100% is gelijk aan het landelijk gemiddelde. Een lage belastingcapaciteit houdt in dat de gemeente nog ruimte heeft om structurele baten te genereren. Toelichting percentage De gemeentelijke tarieven zijn iets hoger dan de landelijke tarieven. Dit betekent dat de mogelijkheid om extra baten te genereren door de belastingen te verhogen beperkter zijn dan gemiddeld.

Samenhang kengetallen De gemeente Enkhuizen heeft volgens de opgestelde signaleringswaarden van het Ministerie van BZK een goede schuldpositie. De structurele exploitatieruimte is in 2021 0,3% negatief. Er is in 2020 een ombuigingsoperatie ingezet die de komende jaren moet leiden tot structureel lagere uitgaven en structureel hogere inkomsten waardoor er weer exploitatieruimte ontstaat. In 2021 is dit nog niet het geval waardoor het noodzakelijk is geweest de reserves aan te wenden als incidenteel dekkingsmiddel. Het solvabiliteitspercentage is gedaald van 21% naar 18% en zit daarmee net beneden de veilige zone. Dit kan een punt van aandacht worden als deze daling zich voort zet. Het weerstandsvermogen van de gemeente Enkhuizen is voldoende om financiële tegenvallers op te vangen. Op basis van de vijf kengetallen kan de conclusie worden getrokken dat er naast de ombuigingen die eerder zijn ingezet geen aanvullende maatregelen genomen hoeven te worden.

80

Onderhoud kapitaalgoederen Beleidsverantwoording De gemeente heeft het eigendom en het beheer van de openbare ruimte. De openbare ruimte is voor een ieder toegankelijk en speelt een belangrijke rol in het publieke leven. In de openbare ruimte zijn voorzieningen aanwezig zoals verhardingen, groen en civiele kunstwerken. Deze voorzieningen worden kapitaalgoederen genoemd. De kapitaalgoederen hebben een grote invloed op de leefbaarheid en belevingskwaliteit van de openbare ruimte. Ze zijn van groot belang voor de verschillende gebruikers: inwoners, ondernemers en bezoekers. Het in stand houden van de kapitaalgoederen is één van de kerntaken van de gemeente. Deze paragraaf gaat over het in stand houden van de bestaande Kapitaalgoederen door het uitvoeren van (klein en groot) onderhoud. De kapitaalgoederen dragen bij aan het realiseren van doelstellingen van diverse programma’s uit de begroting en zijn terug te vinden in de programma’s Beheer openbare ruimte en Milieu.

Financiële consequenties Bij kapitaalgoederen is sprake van klein- en groot onderhoud en vervangingen. Het dagelijks (klein) onderhoud wordt bekostigd in de programmaverantwoording. Het groot onderhoud wordt geraamd op basis van het beheerplan Kapitaalgoederen. De reserve kent de onderstaande indeling: ● Wegen ● Kunstwerken (bruggen, steigers en kadeconstructies) ● Oeverbeschermingen (beschoeiingen) ● Waterwegen ● Openbaar groen ● Speelvoorzieningen ● Verkeersborden en wegmeubilair Dit jaar is er een vrijval geweest van de gebouwen uit de reserve Onderhoud Kapitaalgoederen en hiervoor is een voorziening gevormd. Voor het groot onderhoud van riolering en begraafplaatsen zijn er voorzieningen. Primitieve Onderdeel

Omschrijving

begroting

Begroting na wijziging

Reserve kapitaalgoederen

Storting reserve

886

632

632

0

Aanwending reserve

950

1.767

1.489

278

Dagelijks onderhoud

815

815

817

-2

Groot onderhoud

500

500

488

12

Dagelijks onderhoud

10

10

65

-54

Groot onderhoud

71

171

141

31

Wegen

Bruggen

81

Rekening

verschil

Openbare verlichting

Dagelijks onderhoud

90

90

44

46

Waterwegen

Dagelijks onderhoud

58

58

0

58

Groot onderhoud

37

37

0

37

Dagelijks onderhoud

758

785

660

125

Groot onderhoud

64

64

45

20

Dagelijks onderhoud

43

43

25

19

Dagelijks onderhoud

251

307

299

7

Storting voorziening

0

1.439

1.439

0

Aanwending voorziening

0

623

393

229

Dagelijks onderhoud

324

324

300

25

Storting voorziening

34

277

231

46

Aanwending voorziening

0

0

0

0

Dagelijks onderhoud

48

82

61

21

Storting voorziening

13

13

39

-26

Openbaar groen

Straatmeubilair en speelgelegenheden

Voorziening Gebouwen

Riolering

Begraafplaatsen

Stand van zaken kapitaalgoederen Algemeen Het groot onderhoud aan de kapitaalgoederen in de gemeente Enkhuizen vindt jaarlijks plaats op basis van nut en noodzaak. Veiligheid en functionaliteit zijn daarbij belangrijke aspecten. Voor het onderhoud van rioleringen vormt het GRP de basis waarbij de onderhoudsmaatregelen meerjarig inzichtelijk zijn. In oktober 2009 heeft de raad besloten dat de kapitaalgoederen worden beheerd op minimaal verantwoord niveau. Op 5 april 2016 heeft de gemeenteraad het beheerplan Kapitaalgoederen 2016-2025 vastgesteld. Dit plan is de basis voor het onderhoud in de openbare ruimte en vormt het beleid. Voor het beheer van de openbare ruimte heeft de gemeenteraad voor het beheer van de kapitaalgoederen (excl. riolering en gebouwen) beeldkwaliteit B en de norm veilig vast gesteld. Met uitzondering van het onderhoud van het openbaar groen in het Snouck van Loosenpark, daar heeft de gemeenteraad beeldkwaliteit op A vastgesteld. Naast het beheerplan kapitaalgoederen zijn de volgende kaders van toepassing.

82

Kader

Type

vastgesteld wanneer

door

Beleidsnota Speelruimte

Beleid

Gemeenteraad, 2 oktober 2012

GRP 2017-2021

Beleid

Gemeenteraad, 11 juli 2017

Waterplan Enkhuizen Medemblik

Beleid

Gemeenteraad, 5 juli 2016

Beheerparagraaf Biodiversiteit

beleid

gemeenteraad, 16 juni 2020

Deelvisie en Omgevingsprogramma Bomen

beleid

gemeenteraad, september 2021

Wegen Op basis van de technische wegeninspectie 2021 blijkt dat het areaal wat wegen betreft niet geheel voldoet aan het kwaliteitsniveau. De voorgaande inspectie die in 2016 is uitgevoerd heeft onvoldoende inzicht gegeven over de staat van onderhoud van het areaal. Hieruit is gebleken dat de inspectie niet geheel volgens de CROW norm is uitgevoerd. Dit betekent dat een deel van de wegen niet voldoet aan het kwaliteitskader zoals is opgenomen in het beheerplan kapitaalgoederen 2016-2025. Het beheerplan kapitaalgoederen is in 2016 door de raad vastgesteld met als uitgangspunt dat de beeldkwaliteit voldoet aan de CROW norm ‘B’ (basis). Om de veiligheid van de wegen te waarborgen, schadeclaims en kapitaalvernietiging te voorkomen zijn de beschikbare middelen niet toereikend om te voldoen aan het kwaliteitskader. Riolering Door een gebrek aan formatie in de riolering is er een achterstand ontstaan in het nemen van maatregelen om het functioneren van de riolering te waarborgen. Er is een achterstand ontstaan in het verwerken van revisiegegevens, wettelijke termijnen worden hierbij ruim overschreden. Het ontbreekt aan inzicht in het daadwerkelijk functioneren van de riolering en het effect op het oppervlaktewater als gevolg van riooloverstorten. Dit in combinatie met een intensiever recreatief gebruik van het grachten (o.a.

suppen) kan leiden tot ziekte bij gebruikers van het stedelijk water. Water De overdracht van het stedelijk watersysteem aan het Hoogheemraadschap heeft plaatsgevonden. Met de voorbereiding is geconstateerd dat een deel van het areaal achterstallig onderhouden is. Met de overdracht van het stedelijk water naar het Hoogheemraadschap wordt het beheer en onderhoud overgedragen waarbij het achterstallig onderhoud door het Hoogheemraadschap wordt weggewerkt.

83

en

14

Groen In 2021 was een lichte afname te zien van de eikenprocesierups. De bezuinigingen die de gemeente heeft moeten treffen heeft ook zijn weerslag in het openbaar groen. Met ingang van 2021 is het maairegiem versoberd. Vele gazons (intensief maaibeheer) zijn onderhouden als bermen (extensief maaibeheer) en er zijn minder grootschalige verbeteringen worden doorgevoerd in de beplantingen. Hoewel het beeld van het groen soberder is heeft dit niet direct gevolgen voor de technische kwaliteit van de beplanting. Groentechnisch gezien voldoet de beplanting in het algemeen ruimschoots aan de kwaliteitsnormen. Het gewijzigde maairegiem zal op den duur een positief effect hebben op de biodiversiteit. Spelen De speelvoorzieningen zijn veilig en voldoen aan de daaraan gestelde kwaliteitseisen Bruggen Er is geen achterstand in onderhoud van de 130 bruggen en de steigers. Deze objecten zijn veilig en functioneel. Oeververdediging Oeververdedigingen zijn kademuren, damwanden, beschoeiingen, steenglooiingen en remmingwerken.

Er is een geringe achterstand in de planning voor het vervangen van oeververdedigingen; deze "achterstand" is ontstaan nadat is gebleken dat sommige objecten volgens het Kapitaalgoederen vervangingsprogramma (opgesteld in 2014) aan vervanging toe zijn, maar in de praktijk veelal nog voldoende veilig en functioneel zijn, zodat vervanging van deze specifieke objecten onderbouwd met enkele jaren kan worden uitgesteld. Openbare verlichting Het areaal is redelijk op orde en bestaat momenteel uit 4700 verlichtingsobjecten waarvan ca. 14% lichtmasten en ca. 21% armaturen aan vervanging toe zijn. Verouderde verlichtingsobjecten of onderdelen zijn in beeld en worden jaarlijks projectmatig en wijkgericht vervangen. Deze vervangingsmethode zorgt voor een afname van de verouderde verlichtingsobjecten of onderdelen, maar zal het niet helemaal wegnemen, omdat er jaarlijks te vervangen objecten bij komen. Gebouwen Het gemeentelijk vastgoed voldoet aan de daaraan gestelde kwaliteitseisen, conditieniveau 3 (redelijk).

84

Financiering Informatie In deze paragraaf komen de onderwerpen aan de orde die behoren tot het geldstromenbeheer van de gemeente. In ieder geval beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de financierings-portefeuille en geeft het inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte.

Financieringsfunctie De financieringsfunctie ondersteunt de uitvoering van de programma’s. Deze functie omvat de financiering van het beleid en het uitzetten van geldmiddelen die niet direct nodig zijn. De Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) schrijft de decentrale overheden een aantal zaken voor op het gebied van financiering. In deze wet staan transparantie en risicobeheersing centraal. De belangrijkste verplichtingen die uit deze wet voortvloeien zijn:  het opstellen van een financieringsstatuut,  het opnemen van een financieringsparagraaf in de begroting en de jaarrekening,  het voldoen aan de kasgeldlimiet en  het voldoen aan de renterisiconorm.

Financieringsstatuut Treasury is het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s. Het treasurystatuut is in 2017 vastgesteld.

Financieringsbeleid De financieringsportefeuille bestaat uit:  opgenomen langlopende leningen;  eigen vermogen welk als financieringsmiddel is ingezet (reserves);  in beheer gekregen waarborgsommen. Opgenomen langlopende leningen en waarborgsommen Het onderstaande overzicht geeft het verloop van de vaste financiering in 2021. In 2021 zijn twee langlopende leningen aangetrokken.

Stand langlopende leningen per 1 januari 2021 Nieuwe leningen Reguliere aflossingen Stand Waarborgsommen per 31 december 2021 Stand per 31 december 2021

€ € € € €

38.989 3.550 -3.414 28 39.153

Uitgezette leningen De gemeente verstrekt langlopende leningen aan lokale– en regionale instellingen en verenigingen. Basis voor verstrekking is het treasurystatuut.

85

Het onderstaand overzicht geeft de ontwikkeling weer van langlopend uitgezette leningen.

Stand per 1 januari 2021 Nieuwe leningen

€ €

5.347 561

Aflossingen Stand per 31 december 2021

€ €

-1 5.907

Onze rekening bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting maakt deel uit van de uitgezette leningen. Per 31-12-2021 is dit een bedrag van € 3.379.000. In de tabel hieronder is een overzicht opgenomen van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting. Per 31 december 2021 staat een bedrag van € 1.768.000 in rekening courant bij het Stimuleringsfonds. De leningenportefeuille is als volgt verdeeld: 

Aan combinatieleningen (bouwfonds en gemeente) staat een bedrag uit van € 112.000. Per 31 december lopen er nog 2 combinatieleningen.



Aan gemeentelijke stimuleringsleningen staat een bedrag uit van € 149.000. Per 31 december lopen en nog 5 gemeentelijke stimuleringsleningen.



Aan startersleningen staat er een bedrag uit van € 1.249.000. In 2021 zijn er 15 leningen verstrekt en 12 leningen afgelost. Per 31 december lopen er 51 startersleningen.



Aan de leningen voor "toekomstbestendig wonen" staat een bedrag uit van € 101.000.

Over het tegoed in rekening-courant werd 0% rente ontvangen. Aan beheerskosten werd een bedrag van € 8.000 betaald. Over de uitstaande leningen werd een bedrag van € 26.000 aan rente ontvangen. Deze bedragen zijn verrekend in de rekening-courant bij het stimuleringsfonds.

86

Risicobeheer Om de financieringsrisico’s (renterisico’s) te beperken, staan in de Wet Fido twee instrumenten: renterisiconorm en kasgeldlimiet. Daarnaast is met het schatkistbankieren een drempelbedrag bepaald. De provincie toetst of de gemeente aan deze normen voldoet. Het schema onder Rentetoerekening geeft inzicht in de rentelasten, het renteresultaat en de wijze waarop rente wordt toegerekend aan investeringen, grondexploitaties en projecten. Renterisiconorm De norm voor het renterisico stelt een grens aan financiering op lange termijn. Het doel is om overmatige renterisico’s op de vaste schuld (met een looptijd gelijk of langer dan 1 jaar) te vermijden. Het renterisico wordt verkleind door aflossingen in de tijd te spreiden. De norm wordt berekend door het begrotingstotaal te vermenigvuldigen met een door het Rijk vastgesteld percentage (i.c. 20%). Het totaal van renteaanpassingen en de herfinanciering van de aflossingen in een begrotingsjaar mag deze norm niet overschrijden. In cijfers betekende dit voor 2021 het volgende:

Omschrijving

2021

2022

2023

2024

2025

- -

-

-

-

Renterisco 1.

Renteherzieningen

2.

Te betalen aflossingen

3.414

4.199

4.872

5.280

5.687

3.

renterisico (1+2)

3.414

4.199

4.872

5.280

5.687

55.374

56.245

56.464

57.021

57.465

Renterisiconorm 4a.

Omvang begroting 1 januari

4b.

Vastgesteld percentage

20%

20%

20%

20%

20%

4.

Renterisiconorm (4a x 4b)

11.075

11.249

11.293

11.404

11.493

Toets renterisconorm Renterisco op vaste schuld (3)

3.414

4.199

4.872

5.280

5.687

Renterisiconorm (4)

11.075

11.249

11.293

11.404

11.493

Ruimte (3-4)

-7.661

-7.050

-6.421

-6.124

-5.806

(4 > 3) Ruimte onder renterisiconorm (3 > 4) Overschrijding renterisiconorm

De tabel laat zien dat het bedrag aan langlopende leningen, waarover renterisico werd gelopen, ruimschoots binnen de wettelijke norm blijft.

87

Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet geeft voor de gemeente de maximale toegestane omvang van de kortlopende schuld (met een looptijd korter dan 1 jaar) aan. Wettelijk moet worden overgegaan tot omzetting naar langlopende schulden zodra de limiet meer dan twee achtereenvolgende kwartalen wordt overschreden. Het doel van deze limiet is het renterisico op korte financiering te beperken. Fluctuaties in korte rente kunnen namelijk een relatief grote invloed hebben op rentelasten. De kasgeldlimiet wordt uitgedrukt in een percentage van het begrotingstotaal (8,5%) en bedraagt voor 2021 € 4.707.000. Bij het financieringsbeleid wordt rekening gehouden met deze limiet.

Omschrijving 1.

2.

Toegestane kasgeldlimiet Omvang begroting (lasten) per 1 januari 2021

55.374

Percentage kasgeldlimiet

8,50%

Omvang kasgeldlimiet

4.707

Omvang vlottende schuld (gemiddeld 2021) Opgenomen gelden < 1 jaar

0

Schuld in rekening courant

3.500

Gestorte gelden door derden < 1 jaar

0

Overige geldleningen (geen vaste schuld)

0 3.500

3.

Vlottende middelen (gemiddeld 2021) Contante gelden in kas

1

Tegoeden in rekening courant

1.578

Overige uitstaande gelden < 1 jaar

0 1.579

4.

5.

Toets kasgeldlimiet Toegestane kasgeldlimiet

4.707

Totaal netto vlottende schuld (2-3)

1.921

Ruimte (4-5)

2.786

Schatkistbankieren Tijdelijk overtollige middelen worden verplicht ondergebracht bij het ministerie van Financiën. Het doel van de deelname van de decentrale overheden aan schatkistbankieren is de Europese Monetaire Unie schuld van de collectieve sector te verlagen.

88

Rentetoerekening De paragraaf financiering moet inzicht geven in: de rentelasten, het renteresultaat en de wijze waarop rente wordt toegerekend aan investeringen, grondexploitaties en projecten. Onderstaand schema geeft hier invulling aan.

De externe rentelasten over de korte en lange financiering

525

De externe rentebaten (idem)

-77 -/Totaal door te rekenen externe rente

448

De rente die aan de grondexploitatie moet worden toegerekend

12 -/-

De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

205 -/-

De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken, die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

0 +/+

Aan taakvelden toe te rekenen externe rente

-217

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente

231

De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) Renteresultaat op het taakveld Treasury

89

223 -/8

Bedrijfsvoering Algemeen Ook de gemeente Enkhuizen levert een breed scala aan producten voor haar inwoners en ondernemers. Bedrijfsvoering betreft de sturing en beheersing van zowel alle primaire als alle ondersteunende processen en is ondergebracht in de SED organisatie. Bij de jaarrekening van de SED organisatie wordt verslag gedaan over de bedrijfsvoering in 2020. Over de beleidsprocessen en de daaruit voortkomende prestaties rapporteren we in de verschillende beleidsprogramma's. In deze paragraaf geven wij, conform art. 14 van het BBV, inzicht in voor Enkhuizen relevante ontwikkelingen van de ondersteunende processen en bedrijfsmiddelen.

Personeel en organisatie In 2020 is de professionalisering van de SED organisatie voortgezet. De in 2019 ingezette herstructurering van de topstructuur is afgerond. Hiermee in is de nieuwe indeling van de organisatie met veel nieuwe leidinggevenden een feit. Deze nieuwe topstructuur moet, samen met het organisatieplan, zorgen voor een betere grip op de kwaliteit en kwantiteit binnen de organisatie. Verder is in 2020 gestart met het optimaliseren van het digitale personeelsinformatiesysteem. In 2021 wordt dit verder uitgewerkt en geïmplementeerd. Dit moet leiden tot betere informatievoorziening en sturingselementen voor het management.

Informatie Toegankelijke en betrouwbare overheidsinformatie is essentieel voor open en goed bestuur. Het op orde zijn van de digitale en papieren informatiehuishouding en archivering bij de overheid is een voorwaarde om alle taken en de toekomstige Wet Open Overheid (blijvend) goed te kunnen uitoefenen. Er zijn stappen gezet voor het op termijn duurzaam bewaren van digitale informatie in de digitale archiefbewaarplaats (e-depot). Blijvend te bewaren digitale informatie dient over 20 jaar, met de nieuwe archiefwet, 10 jaar, overgebracht te worden naar dit e-depot. Het Handboek Vervanging is vastgesteld en wordt verder geïmplementeerd. Conclusie en vooruitblik In 2021 zijn belangrijke aanvullende stappen gezet richting duurzaam en effectief informatiebeheer. Het implementeren van het Handboek Vervanging is daarin een grote ontwikkeling. Hierdoor komt een einde aan het archiveren van zowel papieren als digitale documenten zodat Informatiebeheer zich geheel op het recente digitale archief kan richten. Ook de sturing en monitoring op informatiebeheer krijgt de nodige aandacht. Ook wordt gewerkt aan de versterking van onderlinge samenhang van de informatiebeleidsvelden: beheren, beschermen, beveiligen en beschikbaar stellen van informatie.

We blijven continu onze informatiehuishouding verbeteren en zijn in staat om goed in te spelen op de invoering van de Omgevingswet, de aangekondigde aanpassing van de Archiefwet 1995 (vervroegde overbrengingstermijn) en de aankomende Wet Open Overheid (WOO).

90

Juridisch

91

Dienstverlening Bij de SED organisatie is het verbeteren van de dienstverlening een voortdurend proces, waarin continue verbetering van de online dienstverlening een hoofdzaak is. Inwoners en ondernemers verwachten dit steeds meer van hun gemeente. In juni 2021 zijn de nieuwe websites van de gemeenten gelanceerd. Doel is tot een verbetering van de gebruikerservaring te komen, onder andere door een modern en intuïtief design en een verbeterde zoekfunctionaliteit. We voldoen daardoor aan de standaard voor websites van overheidsinstanties (toegankelijkheidsnorm WCAG 2.1, niveau A + AA). In 2021 is de ‘social media’ strategie verder uitgewerkt, we richten ons op:  Meer bereik en doelgroepgerichte content: Door de inzet van sociale media willen wij meer zichtbaarheid, interactie, conversatie en bereik realiseren. We willen alle doelgroepen bereiken.  Tweerichtingenverkeer: we gaan het gesprek met de burger aan. Met alleen berichten plaatsen op sociale media zijn de gemeenten er nog niet. Gelet op de beschikbare capaciteit, is het KCC gestart met 1 kanaal (Facebook).  Beter monitoren van trends en ontwikkelingen: Door goed te ‘luisteren’ oftewel het monitoren van ‘social media’ willen de SED-gemeenten beter kunnen aansluiten op wat de doelgroep wil of beter bewust worden van wat er leeft onder de inwoners. In het 3e kwartaal is de Klant Contact Monitor (KCM) in gebruik genomen.

De Klant Contact Monitor brengt in kaart wat de inwoners van de SED-gemeenten vinden van het contact met de gemeente. De klantervaring wordt in kaart gebracht met als doel het doorlopend verbeteren van de klantervaring en het optimaliseren van interne bedrijfsprocessen. Meerdere WestFriese gemeenten meten via deze monitor de klanttevredenheid, waardoor in 2022 een benchmark kan worden gehouden.

Planning en control De P&C cyclus van de SED organisatie is in 2021 volgens planning (het zogenaamde “spoorboekje”) uitgevoerd. Voor de jaarstukken 2020 van de SED organisatie en de drie deelnemende gemeenten heeft de accountant een goedkeurende verklaring afgegeven voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid. Voor rechtmatigheid is dit de eerste keer in het bestaan van de SED. Het meer aanbrengen van structuur, het geven van meer sturing en verder gaan met harmoniseren zijn waar de afdeling Financiën aan werkt bij het actualiseren van het financieel beleid en de P&C cyclus. Zo wordt bij alle drie de gemeenten inmiddels een koppeling gemaakt tussen de Kadernota/ Voorjaarsnota om de ontwikkelingen voor het lopende jaar en die met een structureel gevolg in één document aan elkaar te verbinden. Om de leesbaarheid van de begrotingen van de deelnemende gemeenten verder te verbeteren is in 2021 het project doorontwikkelen P&C-cyclus/ leesbaarheid begroting gestart. Gekozen is voor een tweetraps aanpak. In de begroting 2022 zijn de rubrieken en teksten van de programma’s aangepast en er is een infographic voor elke gemeente afzonderlijk gemaakt. De volgende stap is om na de gemeenteraadsverkiezingen 2022 de mogelijkheid te onderzoeken om het aantal programma's terug te brengen.

92

In 2021 is gewerkt aan het vernieuwen van het lopende convenant met de Belastingdienst voor Horizontaal Toezicht (HT). Het belangrijkste verschil met het nieuwe convenant zijn de toelatingscriteria voor de gemeenten, zoals het opstellen van een fiscale strategie en een fiscale risicoanalyse. Inmiddels hebben alle colleges ingestemd met het aangaan van een nieuw convenant HT en het AB van de SED organisatie wordt nog om instemming gevraagd.

Inkoop Inkoop is als adviserend team, faciliterend aan de organisatie. Het team bestaat uit de onderdelen subsidies, verzekeringen, nutskosten, contractbeheer en aanbestedingen. Vanuit deze rol speelt Inkoop in op ontwikkelingen in de omgeving. Waarbij voor aanbestedingen een coördinerende rol wordt vervuld. Gevraagd en ongevraagd is advies gegeven aan de diverse vakafdelingen. In 2021 is onder meer het volgende gerealiseerd:  De aanbesteding ‘Ontwikkellocatie Zilverstraat-Hoogstraat’ is gestart. Met deze aanbesteding wordt beoogd om de beste partner(s) te contracteren aan wie de kavel wordt verkocht voor het ontwikkelen en realiseren van maximaal 52 woningen en eventueel bedrijfsruimte/retail.  Er is een openbare aanbesteding opgestart voor het aanbesteden van een integraal bestuurlijk informatiesysteem en digitaal vergadersysteem voor het MT, het college, de raad en toekomstige overlegorganen. Belangrijk is dat het systeem optimaal aansluit bij de behoeften van de organisatie. Ook moet het systeem voldoen aan de wet- en regelgeving op het gebied van archiefvorming, informatiebeveiliging & bescherming privacy en digitale toegankelijkheid.  Er is een aanbesteding gestart voor de restauratie van de Koepoort.  Er is een specifieke uitkering tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving aangevraagd en gekregen.  Ook de regeling reductie energiegebruik woning is toegekend.

Met het toegekende bedrag van € 100.000 kunnen energiebesparende maatregelen zoals ledlampen of tochtstrippen worden aangeschaft door zowel huurders als eigenaren van woningen. Medio 2022 wordt het mogelijk om dit via een speciale website aan te schaffen.  De plaatsing van slimme meters is ook in 2021 doorgezet. Doordat de meters gegevens automatisch doorsturen naar de energieleverancier zijn de jaarafrekeningen nauwkeuriger geworden en is er een besparing in administratieve lasten gerealiseerd.  HVC wordt vanaf 2022 leverancier van gas voor de gemeente. HVC wekt haar energie zelf op in de regio. Daarmee werken we samen aan een duurzame toekomst.  Voor de administratie met betrekking tot het energieverbruik van alle aansluitingen is de rapportage geoptimaliseerd en daarmee doorontwikkeld.

93

Verbonden partijen

Gemeenten brengen steeds meer taken onder bij verbonden partijen. Verbonden partijen stellen beleid op en/of voeren beleid uit dat een gemeente in principe ook in eigen beheer kan doen. De gemeente mandateert als het ware de verbonden partijen, maar houdt wel de eindverantwoordelijkheid voor het realiseren van de beoogde doelstellingen van de programma’s. Van belang is te controleren of de doelstellingen van de verbonden partijen nog steeds corresponderen met die van de gemeente en of de doelstellingen van de gemeente via de verbonden partijen zijn gerealiseerd. Een ander belang is het kostenbeslag en de financiële risico’s die de gemeente met verbonden partijen kan lopen en daaruit voortvloeiende budgettaire gevolgen. Voor het adequaat invullen van de toezichthoudende rol door de gemeenteraad is het belangrijk dat de begroting en de jaarrekening inzicht geven in de verbonden partijen waarin de gemeente deelneemt, het belang dat de gemeente hierin heeft, en de financiële positie van de verbonden partijen. In deze paragraaf wordt enkel gerapporteerd over de partijen waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Gekozen is voor de indeling: gemeenschappelijke regelingen, deelnemingen, en regionale samenwerking. De beleidsinformatie van de verbonden partijen is conform de BBV opgenomen in het desbetreffende programma onder het kopje 'Met wie werken wij samen?'.

De paragraaf Verbonden partijen beperkt zich tot het geven van een totaalbeeld van de participaties in de verbonden partijen. Vervolgens wordt per verbonden partij enkele specifieke informatie gegeven.

94

Ontwikkelingen Ten opzichte van 2020 hebben zich geen belangrijke ontwikkelingen voorgedaan. Er zijn geen verbonden partijen opgeheven en er zijn geen nieuwe verbonden partijen bijgekomen.

Financieel Overzicht Verbonden Partijen

rekening 2020 begroting 2021 rekening 2021 Westfries Archief

148

151

151

WerkSaam Westfriesland

958

1.046

1.099

35 1.227 104

67

53 1.216 107

Ondersteuning Bestuurlijke Samenwerking West-Friesland Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Recreatieschap Westfriesland

1.264 107

1.004 24 475

709

12.761

SSC DeSom (ICT)

13.176 903

780

13.552 787

Totale bijdrage

18.054

17.382

18.173

Gemeensch. Gezondheidsdienst Hollands Noorden Archeologie Westfriese gemeenten Omgevingsdienst Noord-Holland Noord SED organisatie

95

24 473

711 24 473

Gemeenschappelijke regelingen

Gemeenschappelijke regeling Westfries Archief Gerelateerd aan programma('s)

1. Bestuur en ondersteuning

Vestigingsplaats

Hoorn

Rechtsvorm

GR

Vertegenwoordiging

Lid van het algemeen bestuur

Deelnemers

Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer en Stede Broec.

Doel / openbaar belang

De zorg, bewaring en het beheer van oude archieven van aangesloten gemeenten. Na overbrenging van de archiefstukken zijn deze voor iedereen openbaar en beschikbaar, tenzij er bijzondere beperkingen gelden.

Financieel belang

€151.000

Risico's

• Omvang algemene reserve. • Groei benodigd archief. • Verlaging fysieke dienstverlening.

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

€ 399.000

€ 153.000

€ 319.000

€ 153.000

Ondersteuning bestuurlijke samenwerking West-Friesland (OBS) Gerelateerd aan programma('s)

1. Bestuur en ondersteuning

Vestigingsplaats

Hoorn

Rechtsvorm

GR

Vertegenwoordiging

Lid van het Algemeen Bestuur

Deelnemers

Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer en Stede Broec.

Doel / openbaar belang

Ondersteuning samenwerking op het gebied van bestuurlijk overleg in de regio Westfriesland. Periodiek worden er bestuurlijke overleggen georganiseerd, gefaciliteerde en gecoördineerd op een aantal werkterreinen in de vormen van portefeuillehoudersoverleggen. De OBS kent de volgende portefeuillehoudersoverleggen: Madivosa (Maatschappelijke Dienstverlening, Volksgezondheid en Sociale aangelegenheden), VVRE (verkeer en vervoer, Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening, Economie) en ABZ (Algemeen Bestuurlijke Zaken).

Financieel belang

€ 66.000

Ontwikkelingen

Als dienstverlenende gemeente voert de gemeente Hoorn jaarlijks een aantal regiotaken uit voor de gezamenlijke Westfriese gemeenten, op hoofdlijnen:

96

-

Ondersteuning bij de regionale overleggen: ABZ, Madivosa en VVRE. Coördinatie van het regionaal jeugdbeleid; Ambtelijk secretariaat van de regionale urgentiecommissie; Doelgroepenvervoer.

Gedurende het jaar zijn vanuit de projectorganisatie Pact WF 7.1 o.a. de volgende items belicht: Huisvesting flexibele buitenlandse werknemers, Luchtruim, Datacenter, RES 1.0, Aanpak laaggeletterdheid, Woonakkoord Westfriesland, Duurzaam ondernemersloket WF, Klimaat adaptatie, Leren en werken in WF; Daarnaast is ingezet op het verbeteren van communicatie. Nieuwsbrieven en een viertal raadsledenbijeenkomsten gedurende het jaar zijn hier een voorbeeld van. Ook in 2021 heeft het doelgroepenvervoer te maken met coronamaatregelen en lockdowns. De vervoerders hebben zich aangepast aan de roosters van de leerlingen en vaker gereden met minder passagiers aan boord. De gemeente Hoorn verzorgde de informatievoorziening naar ouders, scholen en gemeenten. Daarnaast is er landelijk en regionaal sprake van een chauffeurstekort. Door goed overleg met de vervoersbedrijven heeft de gemeente Hoorn in vrijwel alle gevallen een passende oplossing gevonden. De vervoerder van de Regiotaxi heeft zich ingespannen om alle kwetsbare inwoners met een Wmo-indicatie te vervoeren. Ook hier was de bezettingsgraad in de bus lager door de corona-maatregelen. Eind 2021 is landelijk besloten om de vervoerders van het doelgroepenvervoer te compenseren voor gemiste omzet. Deze compensatie wordt uitgevoerd door gemeenten en wordt vanuit de regio gecoördineerd. Er zijn voor 2021 geen risico’s bekend.

Risico's EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Gerelateerd aan programma('s)

2. Veiligheid 3. Beheer openbare ruimte

Vestigingsplaats

Alkmaar

Rechtsvorm

GR

Vertegenwoordiging

Lid van het algemeen bestuur

Deelnemers

Alkmaar, Bergen, Castricum, Den Helder, Drechterland, Enkhuizen, Heerhugowaard, Heiloo, Hollands Kroon, Hoorn, Koggenland, Langedijk, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel.

Doel / openbaar belang

Het behartigen van de belangen die de schaal van de individuele gemeenten te boven gaan, ten behoeve van de veiligheid van de bevolking in het samenwerkingsgebied. De Veiligheidsregio zorgt voor verkleining van de risico's op crises, betere voorbereiding op het bestrijden van incidenten en een vlotte en adequate aansturing van de hulpverlening bij een ramp.

Financieel belang

€ 1.264.000

97

Ontwikkelingen

In 2021 heeft de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord zich gericht op minder leed en schade. Waarbij zij zich specifiek hebben gericht op het voorkomen & voorbereiden en coördineren & hulpverlenen. Voorkomen & voorbereiden: Risico’s analyseren, zorgen voor gedragsverandering, adviseren en controleren, opleiden en oefenen en integrale plannen maken met partners. De resultaten die ze beoogden waren: veiliger leven, veiligere evenementen en veiligere gebouwen. In 2021 zijn delen hiervan ook daadwerkelijk door de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord opgepakt. Echter heeft de corona crisis er in 2021 er wederom toegeleid dat er veel zaken niet opgepakt konden worden en dat deze doorgeschoven zijn richting 2022. Coördineren & hulpverlening: Paraat staan, alarmeren, coördineren, burgers betrekking bij hulpverlening. De doelstelling die zij hierbij beoogden was een goede samenwerking tijdens crises, goede hulpverlening en sociale veiligheid. In 2021 heeft de corona crisis nagenoeg geen invloed gehad op deze doelstellingen. • Brandweervrijwilligers gaan van rechtswege over naar deeltijdwerk. • Langdurige uitval. • Tekort ambulanceverpleegkundigen. • IT dreigingen (bijv. virus, cyberaanval enz.). • Materiële en personele schade bij omvangrijke incidenten. • Niet geheel halen van de prestatieafspraak met zorgverzekeraars (volgens. staffel). • Aanbestedingsclaim.

Risico's

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

€ 4.714.000

€ 51.823.000

€ 4.577.000

€ 46.073.000

Recreatieschap Westfriesland Gerelateerd aan programma('s)

4. Economie

Vestigingsplaats

Bovenkarspel

Rechtsvorm

GR

Vertegenwoordiging

Lid van het algemeen bestuur

Deelnemers

Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer en Stede Broec.

Doel / openbaar belang

Behartigt voor de Westfriese gemeenten de belangen van de openluchtrecreatie en het landschap in het samenwerkingsgebied. Inzet voor een rijkere, gevarieerdere natuur met meer recreatiemogelijkheden, beheer en onderhoud van terreinen. € 107.000

Financieel belang Ontwikkelingen

2021 was ook een jaar dat in het teken van corona stond. Door de ervaringen van het jaar ervoor was de impact in 2021 minder groot dan in het voorgaande jaar. Als gevolg van de coronamaatregelen boden de voorzieningen van het Recreatieschap veel van de inwoners en toeristen

98

vertier. De terreinen zijn goed bezocht en werd er goed gebruik gemaakt van de netwerken voor varen, fietsen en wandelen. Beleidsmatige en bestuurlijke opgaven kwamen veelal voort uit de uitwerking en vertaling van de uitkomsten van de kerntakendiscussie welke het bestuur eind in 2020 heeft gevoerd. Daarbij gaat het om de verkenningen naar opgaven en kansen voor de terreinen maar ook het vraagstuk over toevoeging van nieuwe taken aan het takenpakket. De meeste aandacht gingen daarbij uit naar het beheer en onderhoud van het stadsstrand Hoorn. De besluitvorming die hier uiteindelijk over heeft plaatsgevonden is vertaald naar de Kadernota 2023. • Langdurige afwezigheid van een werknemer door ziekte. • Beëindigen overeenkomst door verhuurders en/of verpachters. • Het uittreden van één van de gemeenten uit gemeenschappelijke regeling. • Imagoschade.

Risico's

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

€ 1.752.000

€ 2.314.000

€ 1.711.000

€ 2.265.000

Gemeentelijke Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD) Gerelateerd aan programma('s)

5. Samenleving

Vestigingsplaats

Alkmaar

Rechtsvorm

GR

Vertegenwoordiging

Lid van het algemeen bestuur

Deelnemers

Alkmaar, Bergen, Castricum, Den Helder, Drechterland, Enkhuizen, Heerhugowaard, Heiloo, Hollands Kroon, Hoorn, Koggenland, Langedijk, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel.

Doel / openbaar belang

Het behartigen van belangen, die de schaal van de individuele gemeenten te boven gaan, ten behoeve van de gezondheid en veiligheid van de bevolking in het samenwerkingsgebied. € 709.000

Financieel belang Ontwikkelingen

De GGD zal in haar eigen jaarrekening een totaaloverzicht geven van haar activiteiten. Hieronder een aantal van de grotere ontwikkelingen: Herstructurering JGZ Het is noodzakelijk de JGZ op een andere manier in te richten. In de huidige manier van werken worden professionals onvoldoende ondersteund in de uitvoering van hun werk. De GGD wil meer ruimte maken voor datgene waar professionals goed in zijn: bezig zijn met kinderen en hun ouders. Er is o.a. een nieuwe organisatiestructuur ingevoerd en taken van medewerkers zijn herschikt. Informatiebeveiliging en privacy Informatiebeveiligingsrisico’s zijn overal sterk toegenomen. Voor de GGD’en zijn de risico’s groter geworden door de grote zichtbaarheid bij de bestrijding van COVID-19. De GGD dient haar beveiliging ten opzichte van de situatie voor COVID-19 flink aanscherpen. Daartoe is een plan van aanpak Informatiebeveiliging opgesteld en in uitvoering om het tactisch beleid en de procedures, waarmee het kwaliteitsmanagementsysteem naar het gewenste niveau volgens NEN-

99

7510 kan worden gebracht. Om te voldoen aan de AVG is een plan van aanpak vastgesteld en in uitvoering. Veilig Thuis Sinds 1 januari 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. De Advies- en Meldpunten Kindermishandeling en de Steunpunten Huiselijk Geweld zijn samengegaan in Veilig Thuis-organisaties (artikel 4.1.1. Wmo 2015). De taak Veilig Thuis is vanaf 2015 belegd bij GGD Hollands Noorden via een Dienstverleningsovereenkomst (DVO) voor alle 17 gemeenten en de gemeente Uitgeest. In 2020 hebben de gemeenten bureau HHM opdracht gegeven tot een onderzoek naar de governance van Veilig Thuis. Op grond van dit onderzoek is voorgesteld om Veilig Thuis als taak onder de Gemeenschappelijke regeling GGD Hollands Noorden te brengen. Er is vastgesteld dat Veilig Thuis per 1 januari 2022 onderdeel is van de GR GGD. • Minder opbrengsten medische zorg arrestanten. • Minder opbrengsten aanvullende diensten jeugdgezondheidzorg. • Effecten herziening functiewaardering door hogere inschalingen. • Zelforganisatie. • Toename meldingen Veilig Thuis. • Inhuur externe medewerkers Veilig Thuis.

Risico's

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

€ 501.000

€ 15.447.000

€ 731.000

€ 15.447.000

Archeologie Westfriese Gemeenten Gerelateerd aan programma('s)

7. Volkshuisvesting

Vestigingsplaats

Hoorn

Rechtsvorm

GR

Vertegenwoordiging

Lid van het algemeen bestuur

Deelnemers

Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Texel en Stede Broec.

Doel / openbaar belang

Financieel belang

Het doel van deze gemeenschappelijke regeling is om op beleidsmatig en uitvoerend niveau gezamenlijke belangen te behartigen op het gebied van archeologie. € 20.000

Risico's

Er zijn voor 2021 geen risico’s bekend.

EV per 1-1

VV per 1-1

EV per 31-12

VV per 31-12

-

-

-

-

WerkSaam Gerelateerd aan programma('s)

5. Samenleving

Vestigingsplaats

Hoorn

100