EP LIOR 102 Actualisatie Verkeersplan Enkh 2017-2025
Tekst van het document
Figuur 8.1: Wegencategorisering Enkhuizen (onderverdeeld in wegen binnen en buiten de bebouwde kom) www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
35
8.2
Gebiedsontsluitingswegen bibeko
Op gebiedsontsluitingswegen binnen de bebouwde kom is een doorstroming op de wegvakken vereist, maar staat het uitwisselen van het verkeer op kruispunten ook centraal. Gebiedsontsluitingswegen zijn de drukke verbindingen tussen het wegennet buiten de bebouwde kom en de erftoegangswegen binnen de bebouwde kom. Voorbeelden hiervan zijn de Flevolaan, de Nelson Mandeladreef en de Gerard Brandtweg. De belangrijkste basiskenmerken van dit type weg zijn weergegeven in onderstaande tabel 8.1. basiskenmerk
gewenst
minimaal
verharding
gesloten
gesloten
rijbaanscheiding
fysieke scheiding met
ononderbroken markering
ononderbroken markering kantmarkering
nee, opsluitbanden
opsluitbanden of onderbroken kantmarkering
landbouwverkeer
geen aparte voorzieningen
geen aparte voorzieningen
erfaansluitingen
geen erfaansluitingen
acceptabel mits duidelijk vormgege-
(brom) fietsers
bromfietsers op de rijbaan
bromfietsers op de rijbaan
fietsers niet op de rijbaan
fietsers eventueel op fietsstroken
ven
(minimaal 1,70 m) parkeren
niet op of langs de rijbaan
niet op de rijbaan, eventueel in langsparkeervakken
berm
noodzakelijke obstakelvrije afstand
noodzakelijke obstakelvrije afstand
openbaar vervoer
halteren in haltekommen, niet op de
halteren op rijbaan mag
rijbaan maximumsnelheid
50 of 70 km/h
50 of 70 km/h
ontwerpsnelheid
50 of 70 km/h
50 of 70 km/h
kruispunten
voorrang geregeld en snelheidsbeper- voorrang geregeld
oversteek langzaam
oversteken geregeld bij kruispunten
oversteken geregeld bij kruispunten
verkeer
of ongelijkvloers
of ongelijkvloers
kende maatregel
Tabel 8.1: Basiskenmerken gebiedsontsluitingsweg bibeko
De gebiedsontsluitingswegen binnen de bebouwde kom in de gemeente Enkhuizen zijn voor een groot deel conform de basiskenmerken ingericht, al zijn er wel de nodige verschillende verschijningsvormen. Flevolaan/Bosmankade De Flevolaan / Bosmankade is op dit moment gecategoriseerd als gebiedsontsluitingsweg binnen bebouwde kom en zal naar verwachting na realisatie van de Westfrisiaweg een (nog) belangrijkere ontsluitingsweg zijn voor Enkhuizen. Op dit moment wordt er een onderzoek uitgevoerd naar mogelijke uitbreiding van parkeergelegenheid aan de zuidzijde van de binnenstad. Een parkeerterrein aan de Flevolaan is hiervoor één van de mogelijke locaties. Mocht voor deze locatie gekozen worden, dan is een goede oversteeklocatie tussen het nieuwe parkeerterrein in de bocht nabij het spoor noodzakelijk, waarbij overwogen kan worden om de komgrens ook te verplaatsen naar deze oversteeklocatie. Daarnaast ontstaat er ook een grotere noodzaak tot een goede voetgangersvoorziening langs de Flevolaan.
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
36
Nelson Mandeladreef - Piet Smitstraat Dit kruispunt is op dit moment vormgegeven met de minimale weginrichting. Gezien de snelheid op de Nelson Mandeladreef zou het wenselijk kunnen zijn om dit kruispunt meer conform het ideale beeld vorm te gaan geven. Onderzocht moet worden of een rotonde hier mogelijk is. Mogelijk kan de fietsoversteek van de wethouder Jan Visserpad ook doorgetrokken worden richting een dergelijke rotonde zodat hier een veiligere oversteek ontstaat. Sebastian Centenweg en Douwe Brouwerweg Een deel van de Sebastian Centenweg en de Douwe Brouwerweg zijn gecategoriseerd als gebiedsontsluitingsweg Dit deel van de weg valt eigenlijk een beetje tussen een gebiedsontsluitingsweg en een erftoegangsweg. Ze hebben namelijk nog wel enigszins een ontsluitende functie en hier geldt zelfs nog een snelheidsregime van 50 km/h maar ze zijn niet ingericht conform de delen die wel formeel gebiedsontsluitingsweg zijn, en dus voorzien zijn van fietsstroken. Voor dit deel van de Sebastian Centenweg en de Douwe Brouwerweg moet daarom een keuze worden gemaakt of ze ingericht moeten worden conform een gebiedsontsluitingsweg of het snelheidsregime aangepast moet worden aan 30 km/h.
Gezien de omvang van de wijk, het ritduurcriterium, de huidige inrichting en de gewenste uniforme herkenbare uitstraling is het aanpassen van de inrichting naar 50 km/h de meest voor de hand liggende oplossing. Dit betekent dat het wegprofiel en de kruispunten op de Sebastian Centenweg en de Douwe Brouwerweg tussen de Kweekwal en de Gerard Brandtweg gereconstrueerd moeten worden Meeuwenlaan - Reigerweg Tot het Koperwiekplein is de Meeuwenlaan aangewezen als gebiedsontsluitingsweg en ook als zodanig ingericht. Deze weg loopt langs het winkelcentrum Koperwiekplein met al zijn bijbehorende dynamiek. Door vele oversteekbewegingen en de gevoelsmatig hoge snelheid van het autoverkeer wordt dit als onveilig ervaren. Een groot deel van de problematiek kan worden verholpen door een andere inrichting van het kruispunt Meeuwenlaan – Reigerweg. Uitgangspunt van deze herinrichting moet zijn dat de snelheid op dit kruispunt omlaag gebracht wordt, en er een duidelijkere en overzichtelijkere situatie wordt gecreëerd.
8.3
Erftoegangswegen bibeko
Verreweg de meeste wegen die in beheer en onderhoud van de gemeente Enkhuizen zijn, betreffen erftoegangswegen binnen de bebouwde kom. De basiskenmerken voor deze wegen zijn weergegeven in onderstaande tabel 8.2. basiskenmerk
gewenst
minimaal
verharding
open verharding (of streetprint)
onverhard, open of gesloten
rijbaanscheiding
rijbaan zonder scheiding
rijbaan zonder scheiding
kantmarkering
nee, opsluitbanden
nee
landbouwverkeer
geen aparte voorzieningen
geen aparte voorzieningen
erfaansluitingen
toegestaan
toegestaan
(brom) fietsers
bromfietsers op de rijbaan
bromfietsers op de rijbaan
fietsers op de rijbaan (geen voor-
fietsers op de rijbaan
zieningen
www.goudappel.nl
parkeren
mag op de rijbaan
mag op de rijbaan
berm
noodzakelijke obstakelvrije afstand
noodzakelijke obstakelvrije afstand
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
37
basiskenmerk
gewenst
minimaal
openbaar vervoer
geen grote bussen, kleine bussen
toegestaan, mag op de rijbaan
maximumsnelheid
30 km/h
halteren op de rijbaan 30 km/h
ontwerpsnelheid
30 km/h
30 km/h
kruispunten
gelijkwaardig
gelijkwaardig
oversteek langzaam
geen specifieke voorzieningen
geen specifieke voorzieningen
verkeer
Tabel 8.2: Basiskenmerken erftoegangsweg bibeko Deze basiskenmerken zijn vertrekpunt bij nieuwe ontwerpopgaven. In de binnenstad zijn de ruimtelijke mogelijkheden vaak duidelijk anders door het historische karakter. Deze basiskenmerken zijn daarom wel uitgangspunt maar dienen te allen tijde in het licht van deze historische omgeving geplaatst te worden.
8.3.1
Buitenwijken
In de buitenwijken zijn de meeste wegen gecategoriseerd als erftoegangsweg. Alle wegen zijn echter niet compleet zo ingericht. Een aantal specifieke locaties vraagt hierbij extra aandacht of extra aanpassingen. Westeinde Het Westeinde tussen de N302 en de komgrens is gecategoriseerd als erftoegangsweg. Tussen het kruispunt N302 en de stadsmuren is de uitstraling echter niet zodanig. Als weggebruiker ervaar je pas bij de Koepoort dat je ook daadwerkelijk binnen de kom bent en je fietsers kan verwachten. Ondanks dat deze weg gecategoriseerd is als erftoegangsweg wordt daarom geadviseerd om hier fietsvoorzieningen te realiseren. Meeuwenlaan (30 km/h-deel) De Meeuwenlaan tussen het Koperwiekplein en de Zwaluwstraat is gecategoriseerd als erftoegangsweg en heeft daardoor een snelheidsregime van 30 km/u. De gemeente Enkhuizen ontvangt echter veel meldingen over dit deel van de Meeuwenlaan waarbij wordt aangegeven dat er te hard gereden worden en de weg als onveilig ervaren wordt. De weg is niet volledig conform de basiskenmerken ingericht. Voorgesteld wordt om de verkeersveiligheid op dit deel van de Meeuwenlaan te verbeteren. Gelijkwaardige kruispunten De afwikkeling op kruispunten tussen erftoegangswegen is gelijkwaardig. Voorrangsregeling (dus ook inritconstructies) worden alleen in specifieke gevallen toegepast.
Een specifiek geval is bijvoorbeeld de kruising Westerstraat - Klopperstraat - Molenweg. Op de gemeentelijke erftoegangswegen bevindt zich nog een aantal voorrangsregelingen. Sanering hiervan vraagt vaak om aanvullende infrastructurele maatregelen. Dit om de gelijkwaardigheid te accentueren en/of de snelheid te verlagen. Er is sprake van allureverschil. De inrichting van de kruispunten zou gelijkwaardigheid moeten uitstralen. Fiets(suggestie)stroken In de gemeente Enkhuizen zijn op wegen fiets(suggestie)stroken toegepast. Dit geldt onder meer op het industrieterrein de Schepenwijk en het Westeinde (deel N302 – Bovenkarspel). Dit vanwege het comfort en de veiligheid van fietsers en om de belangrijkste fietsroutes herkenbaar te maken. De (nieuwe) basiskenmerken geven aan dat er in beginsel geen scheiding van verkeerssoorten en geen markering dient te worden toegepast op erftoegangswegen, dus ook geen fietsstroken. De achtergrond hiervan is dat het onderscheid met gebiedsontsluitingswegen in dit geval niet duidelijk genoeg is. In Enkhuizen wordt toch gekozen om de vigerende situatie te handhaven. De verwarring met de
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
38
gebiedsontsluitingswegen weegt niet op tegen het verwachtte grote snelheidsverschil dat er ontstaat als de fietsstroken verdwijnen. Duurzaam Veilig op bedrijventerreinen Ook op de bedrijventerreinen worden de principes van duurzaam veilig toegepast. Alle wegen op de industrie- en bedrijventerreinen gecategoriseerd als erftoegangswegen binnen de bebouwde kom. Bij bedrijventerreinen ligt het accent anders wat betreft inrichting. Het gebruik is leidend voor de functie en de inrichting van de weg. Per bedrijventerrein moet bepaald worden hoe en door wie de infrastructuur gebruikt wordt. Bij het begrip gebruik kan onder andere gedacht worden aan grote voertuigen en het laden en lossen. De inrichtingseisen van wegen en kruisingen liggen op bedrijventerreinen anders dan in de woonwijken binnen de bebouwde kom. De maatregelen zullen veel meer moeten worden gezocht in horizontale snelheidsremmers en accentuering in plaats van drempels en andere verticale snelheidsremmers. Het betreft maatwerk. Meer handvatten voor de herinrichting van bedrijventerreinen staan in publicatie 192 van het CROW.
8.3.2
Binnenstad
De gehele binnenstad is gecategoriseerd als erftoegangsweg binnen de bebouwde kom. De inrichting is op de meeste plaatsen aangepast, passend bij deze categorisering. In veel gevallen zijn hier maatwerk oplossingen nodig omdat de beschikbare ruimte beperkt is. Er zijn echter nog een paar wegen die om een aanpassing vragen. Paktuinen - Vette Knol Het heeft de voorkeur om de verharding van een erftoegangsweg uit te voeren in elementen verharding, zeker in de binnenstad. Op vrijwel alle plaatsen is dit al uitgevoerd. De Paktuinen en de Vette Knol zijn echter beiden nog uitgevoerd met een asfalt verharding. Bij een asfaltverharding wordt doorgaans harder gereden dan een elementen verharding. Daarom wordt voorgesteld om te onderzoeken of er een inrichting mogelijk is die beter past bij de allure van een weg in de binnenstad van Enkhuizen. Specifiek aandachtspunt hierbij is de mogelijkheden in verband met de jaarlijkse harddraverij.
8.4
Gebiedsontsluitingwegen bubeko
De gebiedsontsluitingswegen vormen in het wegennet de schakel tussen de stroomwegen (verkeersaders) en de erftoegangswegen (verblijfsgebieden). De nadruk ligt op doorstroming van het verkeer op de wegvakken en uitwisseling van het verkeer op kruispunten. In verband met de snelheidsverschillen moet op wegvakken een scheiding van verkeersstromen plaatsvinden. Op de kruispunten is het wenselijk dat de snelheid van het verkeer laag ligt, in verband met de uitwisseling die plaatsvindt. De gemeente Enkhuizen heeft zelf weinig gebiedsontsluitingswegen in beheer en onderhoud, die buiten de bebouwde kom liggen. Deze wegen, bv de bestaande N302, zijn in beheer en onderhoud van de Provincie Noord Holland. De inrichting conform de basiskenmerken is primair de verantwoordelijkheid van de wegbeheerder. De belangrijkste basiskenmerken van een gebiedsontsluitingsweg zijn weergegeven in tabel 8.3.
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
39
basiskenmerk
gewenst
minimaal
verharding
gesloten
gesloten
rijbaanscheiding
fysieke scheiding met ononderbro-
dubbele ononderbroken markering
ken markering kantmarkering
ononderbroken kantmarkering (3-3) ononderbroken kantmarkering (3-3)
landbouwverkeer
niet op de rijbaan
op de rijbaan (inhaalstroken)
erfaansluitingen
niet rechtstreeks op de rijbaan
alleen bij hoge uitzondering mits
(parallelweg)
goed zichtbaar
(brom) fietsers
niet op de rijbaan
niet op de rijbaan
parkeren
niet op of langs de rijbaan
niet op of langs de rijbaan
berm
obstakelvrije afstand 6,0 meter of
obstakelvrije afstand 4,5 meter of
afscherming obstakels
afscherming obstakels
halteren in haltekommen, niet op
halteren in haltekommen, niet op de
openbaar vervoer
de rijbaan
rijbaan
maximumsnelheid
80 km/h
80 km/h
ontwerpsnelheid
80 km/h
80 km/h
kruispunten
voorrang geregeld (VRI, rotonde,
voorrang geregeld (VRI, rotonde,
voorrangskruispunt met maatregel) voorrangskruispunt) oversteek langzaam
bij kruispunt of tunnel
bij kruispunt of tunnel
verkeer
Tabel 8.3: Basiskenmerken gebiedsontsluitingswegen bubeko
Flevolaan Een deel van de Flevolaan is op dit moment gecategoriseerd als gebiedsontsluitingsweg. Deze route zal naar verwachting na realisatie van de Westfrisiaweg een (nog) belangrijkere ontsluitingsweg zijn voor Enkhuizen. In principe is deze weg al ingericht conform de gewenste weginrichting. De komende jaren zal er gemonitord moeten worden welke effecten de Westfrisiaweg daadwerkelijk heeft op het gebruik van de Flevolaan.
8.5
Erftoegangswegen bubeko
Het grootste deel van de wegen buiten de bebouwde kom van de gemeente Enkhuizen is gecategoriseerd als erftoegangsweg. Een deel van deze wegen is overigens in het beheer van het Hoogheemraadschap Hollands Noorder Kwartier (HHNK). In tabel 8.4 zijn de belangrijkste basiskenmerken van een erftoegangsweg buiten de bebouwde kom beschreven. Voor erftoegangswegen is onderscheid gemaakt in twee verschijningsvormen (typen 1 en 2).
basiskenmerk
type 1
type 2
verharding
geen specifieke eisen
geen specifieke eisen
rijbaanscheiding
geen (alleen asmarkering op speci-
geen (alleen asmarkering op speci-
fieke locaties)
fieke locaties)
1-3 kantmarkering of fiets(sugges-
niet
kantmarkering
tie)stroken (bij 80 km/u altijd markering) www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
40
basiskenmerk
type 1
type 2
landbouwverkeer
op de rijbaan
op de rijbaan
erfaansluitingen
toegestaan
toegestaan
(brom)fietsers
op de rijbaan of op een (bestaand)
op de rijbaan of op een (bestaand)
vrijliggend fietspad (bij 80 km/h
vrijliggend fietspad (bij 80 km/h
altijd een vrijliggend fietspad)
altijd een vrijliggend fietspad)
parkeren
mag op de rijbaan of berm
mag op de rijbaan of berm
berm
obstakelvrije afstand of afscher-
obstakelvrije afstand of afscherming
ming obstakels (circa 1 meter)
obstakels (circa 1 meter)
halteren op de rijbaan (niet op
halteren op de rijbaan
openbaar vervoer
fietsstroken) maximumsnelheid
60 of 80 km/h
60 km/h
ontwerpsnelheid
60 km/h
60 km/h
Tabel 8.4: Basiskenmerken erftoegangswegen bubeko
Haling Een van de erftoegangswegen buiten de bebouwde kom betreft de Haling. Deze weg is in beheer en onderhoud van het HHNK. Op de Haling fietsen fietsers op de rijbaan en dit wordt als onveilig ervaren. Onderzocht moet worden of hier verbeteringen mogelijk zijn om dit gevoel van onveiligheid weg te nemen.
8.6
Verkeersveiligheid
Naast diverse locaties waar nog werk te doen is om de wegen Duurzaam Veilig in te richten zijn er ook locaties benoemd en aan te wijzen die onveilig zijn, of als onveilig ervaren worden. Op deze locaties zal een seperate studie uitgevoerd moeten worden om te bekijken of de weg beter ingericht kan worden om de verkeersveiligheid of het gevoel van onveiligheid kan worden weggenomen. Het gaat hierbij aanvullende locaties (enkele locaties zijn elders in het verkeersplan reeds benoemd) om de volgende locaties: ■ Koperwiekplein e.o.; ■ Meeuwenlaan (30 km/h-deel); ■ Route Noorderweg - Vijzelstraat; ■ Westerstraat tussen Burgwal en Klopperstraat; ■ Wegje – Vijzelstraat - Van Bleiswijkstraat; ■ De Dolfijn.
8.7
Projecten wegencategorisering en verkeersveiligheid
In tabel 8.5 zijn de projecten ten aanzien van de wegencategorisering en verkeersveiligheid samengevat. eenmalig of project
jaarlijks
Haling verbeteren verkeersveiligheid i.s.m. HHNK
eenmalig
Flevolaan, monitoren verkeersintensiteiten na openstelling Westfrisiaweg
eenmalig
Westeinde (tussen N302 en Koepoort), realiseren fietsvoorzieningen
eenmalig
Nelson Mandeladreef – Piet Smitstraat, rotonde
eenmalig
aanpassen Meeuwenlaan - Reigerlaan
eenmalig
deel Sebastian Centenweg en Douwe Brouwerweg, weginrichtingen aanpassen en unifor-
eenmalig
meren met rest van Sebastian Centenweg www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
41
eenmalig of project
jaarlijks
studie naar eventuele aanpassingen inrichting wegen bedrijventerreinen
eenmalig
onderzoeken mogelijkheden aanpassing weginrichting Paktuinen – Vette Knol
eenmalig
Koperwiekplein e.o.
eenmalig
Vijzelstraat – Noorderweg
eenmalig
Westerstraat
eenmalig
studie naar verbetermogelijkheden verkeersveiligheid Wegje – Vijzelstraat – Van Bleiswijk-
eenmalig
straat onderzoek naar verbeteringen verkeersveiligheid De Dolfijn
eenmalig
Tabel 8.5: Projecten wegencategorisering en verkeersveiligheid
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
42
9 Bereikbaarheid gemotoriseerd verkeer
Een hoofdwegennet met een goed afwikkelingsniveau draagt bij aan een goede bereikbaarheid van de lokale en regionale voorzieningen voor het gemotoriseerde verkeer. Een goede bereikbaarheid vraagt enerzijds om een korte en betrouwbare reistijd en anderzijds om voldoende parkeer- en laadvoorzieningen.
9.1
Verplaatsingskeuze
Voor een goede bereikbaarheid is een kwalitatief hoogwaardig wegennet van groot belang. Verbetering van het netwerk van hoofdwegen moet echter wel in relatie tot andere vervoerwijzen en de verplaatsingsbehoefte worden bekeken. Ontwikkelingen met internet (thuiswerken, thuiswinkelen) zorgen ervoor dat het maken van een verplaatsing minder noodzakelijk wordt. De verplaatsingen die noodzakelijk blijven willen we echter zo goed mogelijk faciliteren. De keuze voor een duurzame manier van verplaatsen wordt hierbij zoveel mogelijk gestimuleerd.
9.2
Kwaliteit hoofdwegennet.
Een goede bereikbaarheid van voorzieningen over de weg is om meerdere redenen van belang. Vanuit economisch perspectief is het belangrijk dat mensen en goederen snel van A naar B kunnen komen. Vanuit veiligheidsperspectief is het belangrijk dat de afwikkeling op het hoofdwegennet optimaal is om het onderliggend wegennet te ontzien en sluipverkeer te voorkomen. In theorie bestaat het ideale netwerk uit een fijnmazig netwerk van hoofdwegen (stroomwegen en gebiedsontsluitingswegen) met daarbinnen verkeersluwe verblijfsgebieden. Vanuit de verblijfsgebieden moet de weggebruiker binnen een klein aantal minuten op een weg van een hogere orde zijn; zowel om de ritduur te beperken als om de veiligheid te waarborgen. Uit onderzoek blijkt dat mensen niet heel lang bereid zijn om maximaal 30 km/uur te rijden. Een paar minuten gaat nog wel maar daarna gaat de snelheid omhoog en moeten ze dus idealiter op een hogere categorie weg rijden. Dit principe is vertaald in het zogenaamde ritduurcriterium. Alhoewel dit een theoretisch model is
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
43
waarvan de daadwerkelijke parameters kunnen variëren, geeft het wel aan dat in een ideale situatie er een duidelijke balans moet zijn in de maaswijdte van het netwerk van hoofdwegen en de omvang van de verblijfsgebieden. De eerder weergegeven wegencategorisering houdt overigens ook rekening met dit principe. Vanuit bijna elke locatie in de gemeente kan men binnen afzienbare tijd op de gebiedsontsluitingswegen (N506, N302, N23).
9.2.1
Afwikkeling binnenstad
Er zijn diverse locaties in de binnenstad die zijn gecategoriseerd als erftoegangsweg binnen de bebouwde kom. Echter door de beperkte profielbreedte is er beperkt ruimte voor alle richtingen. Kreupeltje – H.J. Schimmelstraat De H.J. Schimmelstraat en de H.J. Schimmelstraat zijn éénrichtingswegen waar geregeld tegen het verkeer ingereden wordt. De gemeente Enkhuizen heeft hier in het verleden al diverse keren maatregelen getroffen maar er wordt nog altijd tegen het verkeer ingereden waarbij controle vrijwel nooit gedaan wordt. De weggebruiker regelt het dus onderling zelf. In het vigerende plan zijn deze wegen benoemd om afgesloten te worden. Aangezien hier geen sprake meer van is, en er ook geen regelmatige controle zal gaan plaatsvinden, wordt voorgesteld om beide richtingen mogelijk te maken. Éénrichtingsverkeer binnenstad De binnenstad van Enkhuizen kent vele smalle straten met vele onoverzichtelijke hoeken. Deze smalle straten zijn niet gebouwd voor de auto. Toch worden er in deze straten gereden en geparkeerd. Dit levert vaak conflictsituaties op tussen auto en fietsers of auto’s onderling die elkaar in tegengestelde richting tegen komen en elkaar niet kunnen passeren. Door de veiligheid te bevorderen in deze smalle straten wordt voorgesteld om in deze smalle straten éénrichtingsverkeer in te stellen.
Het éénrichtingverkeer geldt uitsluitend voor autoverkeer en niet voor fietsverkeer. Geadviseerd wordt om deze éénrichtingscircuits gefaseerd uit te voeren en bij voorkeur te koppelen aan een moment dat er sprake is van groot onderhoud of andere wegaanpassingen. De verkeersadviescommissie heeft hiervoor reeds een voorstel gedaan. Deze is weergegeven in onderstaande figuur 9.1. Routering binnenstad monitoren Er is ooit voor een routering van de binnenstad gekozen in het verkeersplan 2005-2015. Een deel van deze werkzaamheden zijn uitgevoerd maar een aantal anderen ook niet en zijn ook niet langer nodig omdat er voor gekozen is geen knip in de Melkmarkt aan te brengen. Op basis van de tellingen en het aantal meldingen kan worden geconcludeerd dat de huidige routering van het verkeer goed verloopt. Er zijn enkele aandachtspunten die om monitoring Figuur 9.1: Voorstel VAG voor éénrichtingsverkeer in smalle straten vragen en bij overmatig gebruik, mogelijk aanvullende maatregelen. Hieronder valt bijvoorbeeld het gebruik van de Donkerstraat en het Wilhelminaplantsoen. Daarnaast kan de Westfrisiaweg voor routewijzigingen zorgen. Het is daarom goed om regelmatig te blijven meten.
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
44
9.2.2
Strooibeleid
Het hoofdwegennet dient niet alleen onder zomerse omstandigheden voldoende kwaliteit te bieden. Ook onder winterse omstandigheden moeten de veiligheid en bereikbaarheid kunnen worden gegarandeerd. De gemeente Enkhuizen heeft een strooibeleid waarin de hoofdwegen (categorisering) en belangrijkste fietsroutes de meeste prioriteit krijgen wat betreft het sneeuw en ijsvrij maken en houden.
9.2.3
Bereikbaarheid hulpdiensten
De bereikbaarheid voor hulpdiensten is zeer belangrijk. De hulpdiensten hanteren veelal vaste uitrukroutes. Deze afwikkeling op deze routes dient zo te blijven. In de praktijk betekent dit dat bij de herinrichting van wegen en/of het treffen van snelheidsremmende maatregelen bekeken moet worden of de weg onderdeel uit maakt van de belangrijkste uitrukroutes. In het algemeen moet op deze routes terughoudend worden omgegaan met steile verticale snelheidsremmers. Daarnaast dienen de wegprofielen (in relatie tot parkeren) en de boogstralen niet te krap te zijn. Overleg met de hulpdiensten bij herinrichtingsprojecten is hierbij van belang. In de binnenstad vraagt dit vaak om maatwerkoplossingen.
9.3
Duurzame autoverplaatsingen
Om het elektrisch rijden te stimuleren is naast een goed netwerk van hoofdwegen een goede laadinfrastructuur van belang. De gemeente Enkhuizen heeft nog geen vastgesteld beleid voor de realisatie of voorwaarden voor het plaatsen van laadpalen in de openbare ruimte. Wel zijn inmiddels de nodige elektrische laadpalen gerealiseerd. De verwachting is dat de komende jaren de urgentie hierop verder toeneemt. Verschillende bronnen geven aan dat het aantal elektrische voertuigen de komende jaren verder gaat stijgen. Naast deze urgentie is ook het voornemen om extra in te zetten op duurzaamheid een belangrijk argument om beleidskeuzes te maken op dit gebied. In de regel is het zo dat naarmate het ambitieniveau van de gemeente hoger ligt en de gemeente meer invloed wil hebben op laadinfrastructuur, in relatie tot onder andere de ruimtelijke kwaliteit, de gemeentelijke kosten hoger liggen. Om in te kunnen spelen op de toename van vragen en opgaven voor laadpalen voor elektrische auto's is het verstandig om op korte termijn beleid te formuleren en vast te stellen waarin de (financiële) consequenties duidelijk worden gemaakt.
9.4
Projecten bereikbaarheid gemotoriseerd verkeer
In tabel 9.1 zijn de projecten ten aanzien van de bereikbaarheid weergegeven. project Kreupeltje - Schimmelstraat eenrichtingsverkeer doorvoeren conform voorstel VAG monitoren verkeersstromen formuleren en vaststellen beleid laadinfrastructuur strooibeleid evalueren
eenmalig of jaarlijks eenmalig eenmalig eens in de 2 à 3 jaar eenmalig jaarlijks
Tabel 9.1: Projecten bereikbaarheid
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
45
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
46
10 Parkeren
Het snel kunnen verplaatsen met de auto verliest zijn kracht als je vervolgens je auto niet of slecht kwijt kunt op de bestemming en/of als het eventuele natransport niet goed is geregeld. Voldoende en goed toegankelijke parkeervoorzieningen zijn een belangrijke voorwaarde voor de bereikbaarheid van het gemotoriseerde (auto)verkeer. De gemeente Enkhuizen beschikt op dit moment niet over een actueel parkeerbeleid. Gezien de parkeerdruk en de bijbehorende schaarse ruimte in de binnenstad is actueel parkeerbeleid echter wel wenselijk. In dit verkeersplan wordt op hoofdlijnen ingegaan op het aspect parkeren.
10.1
Parkeren in woonwijken
Overal kunnen problemen met betrekking tot de aanwezige parkeercapaciteit ontstaan maar dit is vooral zichtbaar in de oudere woongebieden. Het aantal parkeerplaatsen, dat vroeger is gerealiseerd, was veelal niet meer voldoende om de parkeervraag op te vangen. Dit heeft onder andere te maken met de groei van het autobezit in de laatste decennia. Parkeerproblemen blijven daarom voorlopig nog wel aan de orde. Om parkeerproblemen in de buitenwijken op te lossen, is geen standaard antwoord beschikbaar. Een dergelijk probleem vraagt om maatwerk van de gemeente in overleg met bewoners en belanghebbenden. In eerste instantie wordt bij een klacht de problematiek geobjectiveerd door middel van kencijfers en/of onderzoek. Als er een probleem is dan worden oplossingen gezocht in de volgorde: ■ informele afspraken tussen gebruikers van de ruimte; ■ formele afspraken (regulering) om overlast te voorkomen (regulering); ■ infrastructurele aanpassingen (gecombineerd met onderhoud). Voor de aanleg van parkeerplaatsen wordt gezocht naar mogelijkheden om dit te combineren met onderhoudswerkzaamheden. Vanwege de vaak beperkte ruimte in de oudere wijken, kan de parkeercapaciteit niet zomaar worden uitgebreid. De afweging tussen, groen, speelruimte, wegprofiel en parkeerruimte moet integraal worden gemaakt.
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
47
Aangezien bij de aanpak van parkeerproblemen in eerste instantie wordt ingezet op het maken van (formele) afspraken en slechts in een enkel geval aanpassing van de infrastructuur is benodigd (en dan gekoppeld aan onderhoud) worden geen structurele middelen gereserveerd voor dit onderdeel.
10.2
Parkeren in binnenstad
Parkeren in de binnenstad is al jaren een punt van aandacht. De binnenstad is ooit ontworpen voor paard, wagen en de trekschuit en niet voor de vele auto’s. Tegelijkertijd is een goede parkeersituatie hedendaags gewenst voor de economische vitaliteit van de stad en voor de bewoners van de binnenstad. Er zijn vele gebruikers die allemaal een beroep doen op het beschikbare parkeerareaal. Grofweg zijn ze in te delen in drie groepen, namelijk bewoners, werkers en bezoekers (onderverdeeld in toeristen en reguliere bezoekers). Voor de bewoners is op dit moment een vergunningensysteem actief. Voor de overige doelgroepen bestaat de sturing op sommige terreinen uit een verblijfsduurbeperking (blauwe schijf of kraskaart). Voor het nieuw op te stellen parkeerbeleid moet uitgangspunt zijn dat lang parkeren vooral aan de rand van het centrum moet plaatsvinden. Eventuele uitbreiding kan daarmee het beste worden gezocht in de directe omgeving van de Flevolaan of rondom het stationsgebied. Beide locaties zijn namelijk geschikt voor zowel langparkeerders voor de binnenstad, alsmede langparkeerders voor de bruine vloot. Daarnaast liggen beide gebieden aan de toegangsweg van het centrum die na realisatie van de Westfrisiaweg alleen maar drukker zal worden. Langparkeren wordt afgevangen langs de rand van het centrum en het centrum blijft daarmee vooral bedoeld voor de bezoekers die kort parkeren.
Uit het onderzoek naar de evaluatie van het parkeren in de binnenstad blijkt dat er in zijn algemeenheid niet veel parkeeroverlast wordt ervaren door de respondenten maar wel gebruiksoverlast. Deze ontevredenheid wordt ten eerste veroorzaakt door onoverzichtelijke bebording in de binnenstad en aan de randen van de binnenstad. Hierdoor is voor bezoekers niet duidelijk hoe het parkeersysteem werkt en waar wel en niet mag worden geparkeerd. Het systeem lijkt ingewikkeld en wordt door zowel bezoekers als bewoners niet als eenduidig ervaren. Daarnaast wordt ook de handhaving en het huidige kraskaartensysteem negatief beoordeeld in deze evaluatie. De handhaving is volgens bewoners in sommige gevallen te streng terwijl juist op de drukke dagen in het zomerseizoen de handhaving soepeler zou moeten optreden om bezoekers van de binnenstad tegemoet te komen. Het kraskaartensysteem werkt niet handig en wordt als ongastvrij ervaren. Het huidige parkeerregime gaat uit van één parkeerregime voor het gehele jaar. De parkeerdruk is echter door de vele toeristen die Enkhuizen jaarlijks aandoen vooral het hoogst in de maanden maart/april tot en met september/oktober. Overwogen kan worden om een zogenaamd zomer en winterregime toe te passen waarbij de parkeerregels in het zomerseizoen strikter zijn dan in het winterseizoen.
10.3
Parkeerbeleid en parkeernormen
Bij nieuwe ontwikkelingen of een wijziging van een bestaande bestemming moeten de consequenties wat betreft parkeren goed in beeld worden gebracht. De gemeente stelt in de regel eisen aan de hoeveelheid en de kwaliteit van de bijbehorende parkeervoorzieningen. Om rechtsongelijkheid te voorkomen en duidelijkheid te scheppen voor burgers en ontwikkelaars is een eenduidig beleid ten aanzien van de parkeereisen nodig. www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
48
Met het intrekken van de stedenbouwkundige bepalingen van de bouwverordening (reparatiewet 29 november 2014) moeten de eisen ten aanzien van parkeren geregeld worden in (nieuwe) bestemmingsplannen en per 2018/2019 de omgevingsplannen. Er zijn hiervoor twee opties. In de eerste plaats kan in elk afzonderlijk plan worden vastgelegd waar de plannen aan moeten voldoen wat betreft parkeren. De tweede optie is een verwijzing opnemen in de bestemmingsplannen (en straks omgevingsplannen) naar gemeentelijke beleidsregels, vastgelegd in bijvoorbeeld een nota parkeerbeleid en parkeernormen. Dit laatste heeft de voorkeur omdat zeker bij globale bestemmingsplannen waarin nog van alles mogelijk is het te ver voert om alle mogelijke functies en bijbehorende parkeereisen in het plan zelf op te nemen. In een dergelijke nota parkeerbeleid en parkeernormen kan tevens het gewenste parkeerbeleid worden omschreven waarbij dus op voorhand de volgende uitgangspunten meegenomen moeten worden: ■ lang parkeren vooral aan de rand van centrum; ■ uitbreidingen ook vooral plaats laten vinden aan de rand van het centrum; ■ kort parkeren in centrum; ■ eventueel zomer en winter regime toepassen; ■ verbeteren bewegwijzering voor parkeerplaatsen; ■ aanpak kraskaarten; ■ verbeteren communicatie over parkeren vanuit gemeente.
10.4
Parkeren doelgroepen
10.4.1
Parkeren invaliden
De gemeente Enkhuizen streeft naar voldoende parkeergelegenheid voor invaliden. De komende jaren kan de balans worden verstoord ten gevolge van ruimtelijke ontwikkelingen of een toename van het aantal kaarthouders. Periodieke monitoring van het gebruik van de plekken maakt het mogelijk om op een actieve manier in te spelen op ontwikkelingen. Aan de andere kant geven opmerkingen en klachten vanuit de gebruikersgroep vaak een goed beeld van de actuele situatie. Bij het beoordelen van de probleemsituaties wordt in eerste instantie uitgegaan van de landelijke richtlijn van 1 parkeerplaats voor gehandicapten op 20 reguliere plaatsen bij specifieke of losstaande voorzieningen. Op grote parkeerterreinen (voor algemeen gebruik) kan worden volstaan met 1 op de 50. Uiteraard moet ook gelet moet worden op loopafstand (maximaal 100 meter) en vormgeving van de plaatsen (3,5 meter breed). De richtlijnen mogen een pragmatische en doelmatige oplossing echter nooit in de weg staan. Parkeerplaats op kenteken In een aantal gevallen kan iemand in aanmerking komen voor een individuele gehandicaptenparkeerplaats (op kenteken).
Bij het beoordelen van een aanvraag voor een gehandicaptenparkeerplaats worden de volgende aspecten meegewogen: ■ De mogelijkheid voor de aanvrager om zelf in een eigen parkeerplaats te voorzien, zoals op eigen terrein, in een parkeergarage e.d.; ■ De verkeersveiligheid en de doorstroming van het verkeer die wellicht in het geding kunnen zijn; ■ Het beschikken over een gehandicaptenparkeerkaart, waarbij onderscheid gemaakt zou kunnen worden tussen een bestuurderskaart en een passagierskaart. De urgentie bij een passagierskaart kan lager worden gesteld, omdat de chauffeur zijn voertuig kan voorrijden voor het laten in- en uitstappen van zijn gehandicapte passagier.
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
49
10.4.2
Parkeren vrachtauto´s
Om de parkeeroverlast van geparkeerde vrachtauto´s in de gemeente Enkhuizen te voorkomen wordt voorgesteld om een parkeerverbod in te stellen voor grote voertuigen (vrachtauto’s) binnen de bebouwde kom (s' nachts en in het weekend). Uitgangspunt hierbij is een eenvoudige, eenduidige en transparante regeling. Voor dit verbod moet een ontheffingsmogelijkheid (onder bepaalde voorwaarden) geboden worden. Er staan in de huidige situatie geregeld grote voertuigen geparkeerd in zowel de woonwijken als op de industrieterreinen. Hieruit blijkt dat er wel behoefte is aan parkeren voor vrachtauto’s. Daarom moet gezocht worden naar een locatie waar deze voertuigen (legaal) kunnen parkeren. Op voorhand lijkt een locatie op de industrieterreinen Schepenwijk of Krabbersplaat hiervoor de meest logische locaties. Mogelijk kan dit gecombineerd worden met een bewaakte locatie. De mogelijkheden hiertoe en de benodigde omvang dienen nader onderzocht te worden.
10.4.3
Parkeren elektrische voertuigen
De laatste jaren is de elektrische auto in opkomst. Dergelijke voertuigen vragen ook om laadinfrastructuur op openbare parkeerterreinen. De gemeente Enkhuizen heeft de eerste laadpalen inmiddels in gebruik maar formeel vastgesteld beleid rondom dit onderwerp is nog niet beschikbaar. Voorgesteld wordt om dit beleid op te stellen en vast te laten stellen.
10.5
Parkeerfonds
Sinds 2014 heeft de gemeente Enkhuizen een parkeerfonds in gebruik. Het parkeerfonds kan onder specifieke omstandigheden gebruikt worden om kleine (inbreidings)ontwikkelingen mogelijk te maken. De ontwikkelende partij betaald een bijdrage aan het parkeerfonds als zij niet in staat zijn eigen parkeerruimte te realiseren om de parkeervraag van de ontwikkeling op te vangen. Het is vervolgens aan de gemeente om binnen een bepaalde tijd te zorgen voor extra parkeerareaal. De aanleg van deze parkeervoorzieningen kunnen worden gefinancierd door (een bijdrage van) het parkeerfonds. Dit parkeerfonds werkt goed waardoor er geen aanpassingen nodig zijn.
10.6
Projecten parkeren
In tabel 10.1 zijn de projecten ten aanzien van de parkeren weergegeven. project opstellen parkeerbeleid
eenmalig of jaarlijks eenmalig
uitbreiding parkeren rondom Flevolaan/Stationsgebied
eenmalig
verbod parkeren vrachtauto’s en creëren parkeerplaats voor vrachtauto’s
eenmalig
opstellen en vaststellen beleid laadinfrastructuur en uitbreiding laadinfrastuc-
jaarlijks
tuur
Tabel 10.1: Projecten parkeren
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
50
11 Fietsverkeer
Voor inwoners van de gemeente Enkhuizen is het fietsen een belangrijke vervoerswijze, zowel wat betreft het dagelijkse als het recreatieve gebruik. Het faciliteren en stimuleren van het fietsverkeer dragen bij aan een de duurzaamheidsambities, de leefbaarheid in de wijken en een goede gezondheid van de bewoners. Om de ambities voor het fietsverkeer waar te kunnen maken wordt een aantal subthema’s gevolgd. De basisgedachte hierbij is dat een goede en veilige infrastructuur en bijdragen aan een hoger fietsgebruik. Hoger fietsgebruik (ten gunste van het autogebruik) leidt tot een betere gezondheid, meer veiligheid in woonstraten en rondom scholen en een mindere belasting van het milieu. De subthema’s die worden gevolgd zijn: ■ inrichting fietsroutes; ■ fietsscan; ■ fietsparkeren; ■ gladheidsbestrijding en onderhoud; ■ marketing.
11.1
Inrichting fietsroutes
11.1.1
Netwerk
Het fietsnetwerk van de gemeente Enkhuizen bestaat in beginsel uit alle wegen en paden waar gefietst mag worden. Een zeer uitgebreid netwerk van woonstraten, fietspaden langs hoofdwegen maar ook meer recreatieve paden over de dijk. In Enkhuizen wordt hierbij onderscheid gemaakt tussen hoofdfietsroutes en secundaire fietsroutes. Het fietsnetwerk is weergegeven in figuur 11.1. Binnen het netwerk van paden en wegen wordt een aantal routes aangemerkt als hoofdfietsroutes. Dit zijn de (in potentie) meest gebruikte en/of voor de gebruikers meest waardevolle routes. Bij voorkeur zijn dit ook de routes met aparte fietsvoorzieningen, met uitzondering van de binnenstad. In de binnenstad ligt het primaat bij behoud van het historische karakter waardoor aparte fietsvoorzieningen ruimtelijk (vrijwel) nooit inpasbaar zijn. Hoofdfietsroutes verdienen prioriteit wat betreft de aanpak van eventuele
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
51
knelpunten. Iets minder belangrijke routes maken onderdeel uit van het secundaire fietsnetwerk. Legenda Hoofdfietsroutes Secundaire fietsroutes
Figuur 11.1: Fietsnetwerk Enkhuizen
Basiseisen fietsroutes Het is van belang een kwalitatief goed netwerk van fietsvoorzieningen aan te bieden, die voldoet aan de volgende eisen: ■ Samenhang (doorlopende routes, herkenbaar, eenduidige bewegwijzering); ■ Directheid (snel, weinig omrijden, voorrang op overig verkeer); ■ Aantrekkelijkheid (omgeving, voorzieningen als bankjes, groen en water); ■ Veiligheid (autoluw, zicht, obstakelvrij, inrichting paden en kruisingen); ■ Comfort (type verharding, breedte). Met behulp van de (meest recente) inzichten en richtlijnen van het CROW kan concreet invulling worden gegeven aan de eisen. Hierin staan bijvoorbeeld aanbevelingen voor de breedte van fietspaden. Breedtes zoals weergegeven in onderstaande tabel 11.1 kunnen hiervoor worden aangehouden. breedte
hoofdfietsverbinding
secundaire fietsverbinding
eenrichtingsfietspad
2,40 m (min. 2.00 m)
2,40 m (min. 2.00 m)
tweerichtingenfietspad
3,50 m (min. 3.00 m)
3,50 m (min. 2.70 m)
fietsstrook
2,00 m (min. 1.70 m)
1,50 m
Tabel 11.1: breedtes fietsvoorzieningen
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
52
11.2
Fietsscan
In 2013 heeft de Minister van infrastructuur en milieu (I&M) een aantal aanvullende maatregelen aangekondigd. Dit omdat de verkeersveiligheidsdoelstellingen anders niet gehaald zouden worden. De maatregelen uit deze beleidsimpuls richten zicht naast de focus op ouderen en het doorgaan met duurzaam veilig op het fietsverkeer. Met de VNG is de afspraak gemaakt dat alle gemeenten een gemeentelijke aanpak opstellen voor de aanpak van lokale fietsknelpunten. De gemeente Enkhuizen heeft dit onderzoek in 2014 laten uitvoeren. De aanpak kan deels bestaan uit educatieve acties maar richt zich daarnaast specifiek op een aantal speerpunten: ■ jongeren tot 25 jaar; ■ oudere verkeersdeelnemers; ■ gevaarlijke kruisingen; ■ voertuigbeheersing. Er zijn in deze fietsscan een aantal specifieke locaties benoemd waar maatregelen noodzakelijk zijn om de verkeersveiligheid voor (onder meer) fietsers te verbeteren. Het betreft de volgende locaties: ■ rotonde Lindenlaan/Dreef - Kastanjelaan/Wethouder Westdorppad; ■ kruispunt Meeuwenlaan - Reigerweg; ■ Oosterdijk; ■ Leeuweriklaan; ■ toegangsweg Sprookjeswonderland; ■ Piet Smitstraat (deze weg is inmiddels gereconstrueerd); ■ fietsoversteken Gerard Brandtweg; ■ Wilhelminaplantsoen; ■ De Dolfijn.
11.3
Fietsparkeren
Fietsers hebben naast de behoefte aan goede en veilige fietsroutes ook behoefte aan mogelijkheden om de fietsen veilig, gemakkelijk en ordelijk te kunnen parkeren. Het is een relevante behoefte voor het mobiliteitsbeleid, omdat de angst voor diefstal tot minder fietsgebruik leidt. Het ontbreken of foutief situeren van stallingen leidt tot een wildgroei aan geparkeerde fietsen. Dit komt het uiterlijk aanzien van de gemeente niet ten goede, daarnaast is het niet bevorderlijk voor het comfort van voetgangers. Voor het aantal benodigde stallingen bij solitaire voorzieningen zijn kencijfers opgesteld in de “Ontwerpwijzer Fietsverkeer” van het CROW. Voor een recent en volledig overzicht wordt verwezen naar de kencijfers van het CROW (CROW 291, Leidraad fietsparkeren). Naast de capaciteit is het tevens van belang goede voorzieningen te realiseren en deze op de juiste locaties aan te bieden. Bij de keuze voor een locatie dienen de volgende stelregels in acht te worden genomen. Stallingen worden optimaal gebruikt indien ze: ■ niet ver van de bestemming liggen (maximale loopafstand van 50 meter); ■ aan de aanvoerroutes worden gesitueerd; ■ duidelijk zichtbaar en als zodanig herkenbaar zijn; ■ qua vormgeving voldoen aan de wensen van de parkeerder (nietjes i.p.v. beugels).
Om inzichtelijk te krijgen waar problemen zijn wat betreft stallingen en op welke manier verbeteringen kunnen worden aangebracht moet een inventarisatie worden uitgevoerd in de binnenstad van Enkhuizen, rondom het Koperwiekplein en bij specifieke voorzieningen (zoals sportvoorzieningen). De hieruit voortvloeiende verbeterpunten worden vervolgens opgepakt. www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
53
11.4
Beheer en onderhoud
Om de veiligheid van het fietsverkeer te vergroten en de fietser een zeker comfort te bieden (als stimulans) is het beheer en onderhoud van de fietspaden van groot belang. Niet alleen de onderhoudsstaat (gaten en oneffenheden) moet goed zijn maar ook het beheer van groen (snoeien en vegen bladeren) en het ijs- en sneeuwvrij houden van de paden is van belang. In Enkhuizen wordt al veel aandacht besteed aan het beheer van de fietsroutes. De hoofdfietsroutes worden op regelmatige basis schoongehouden (bermbeheer, vegen) en in de winter maken de hoofdfietsroutes deel uit van de routes waar gestrooid wordt.
11.5
Projecten fietsverkeer
In tabel 11.2 zijn de projecten ten aanzien van de fietsen weergegeven. project
eenmalig of jaarlijks
rotonde Lindenlaan/Dreef - Kastanjelaan/Wethouder Westdorppad
eenmalig
kruispunt Meeuwenlaan - Reigerweg
eenmalig
Oosterdijk
eenmalig
Leeuweriklaan
eenmalig
toegangsweg Sprookjeswonderland
eenmalig, wordt meegenomen in ontwikkeling REZ
fietsoversteken Gerard Brandtweg
eenmalig
Wilhelminaplantsoen
eenmalig
De Dolfijn.
eenmalig
aanpak acute fietsknelpunten inventarisatie stallingen centra (onderzoek) opstellen en uitvoeren marketingplan
jaarlijks eenmalig jaarlijks
Tabel 11.2: Projecten fiets
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
54
12 Voetgangers & toegankelijkheid
De meeste (korte) verplaatsingen worden te voet gemaakt. Zeker voor kinderen en ouderen is deze manier van verplaatsen de enige optie. Een goed netwerk van voetpaden en voetgangersvoorzieningen draagt bij aan de mobiliteit van jong tot oud.
12.1
Basis van elke verplaatsing
Aandacht voor de belangen van voetgangers is erg belangrijk. Elke verplaatsing begint en eindigt te voet. Voor een groot deel van de mensen is deze manier van verplaatsen daarnaast het enige reële alternatief. Denk aan kinderen en ouderen. De ruimte voor voetgangers in de openbare ruimte is nog te vaak een sluitpost. Ontwerpen vanuit het oogpunt van de voetganger maakt de openbare ruimte toegankelijker, functioneler en meestal mooier. Uitgangpunt is dat het ontwerp van infrastructuur voor voetgangers goed is als het veilig kan worden gebruikt door iemand van 8 en van 80 jaar. De gemeente Enkhuizen heeft hiervoor de richtlijn toegankelijkheid openbare ruimte, als aanvulling op het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR).
12.2
Aanpak
Het huidige netwerk van voetpaden en voorzieningen voor voetgangers is buiten de binnenstad veelal van prima kwaliteit. Bijna overal liggen (brede) voetpaden langs de wegen en zijn voor de veiligheid verschillende oversteekvoorzieningen aangelegd. In de binnenstad is het vaak schipperen met de beschikbare ruimte. Veelal is er extra ruimte voor de voetgangers gecreëerd bij uitgevoerde reconstructies. Er zijn en ontstaan echter ook locaties waar de kwaliteit van de voetgangersvoorzieningen niet optimaal is (zie richtlijnen). Om het netwerk van voetgangersvoorzieningen te verbeteren wordt een viertal sporen gevolgd: ■ implementatie ontwerprichtlijnen bij nieuwe ontwikkelingen; ■ implementatie ontwerprichtlijnen bij groot onderhoud; ■ aanpak onderhoudsgerelateerde problemen; ■ aanpak bestaande knelpunten.
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
55
Implementatie ontwerprichtlijnen bij nieuwe ontwikkelingen Bij nieuwe ontwikkelingen (nieuwbouw) worden de richtlijnen zoals aangegeven in paragraaf 12.3 in acht genomen. De belangen van de voetganger dienen hierbij nadrukkelijk onderdeel uit te maken van het ontwerpproces. Implementatie ontwerprichtlijnen bij groot onderhoud Bij groot onderhoud en/of reconstructie van de openbare ruimte kan zonder inzet van extra middelen vaak eenvoudig een aantal verbeteringen voor de voetganger worden doorgevoerd. Ook hier vormen de richtlijnen het uitgangspunt. Uitgangspunt is dat voor het doorvoeren van verbeteringen voor de voetganger geen extra middelen nodig zijn indien deze plaatsvinden in het kader van groot onderhoud. Het gaat hierbij om het strategisch (her)plaatsen van straatmeubilair en op- en afritjes of bijvoorbeeld het wegnemen van hoogteverschillen. Reactieve aanpak onderhoudsgerelateerde problemen. In de regel worden klachten met betrekking tot het beheer of de staat van onderhoud van voetpaden direct aangepakt. In een aantal gevallen speelt er meer en is er sprake van bijvoorbeeld wortelgroei of ernstige verzakkingen. Om deze gevallen goed aan te pakken zijn aanvullende middelen nodig. Voorstel is deze (toekomstige) punten op te nemen in de actielijst met knelpunten (zie aanpak bestaande knelpunten).
Aanpak bestaande knelpunten Er is op dit moment geen zicht op alle bestaande knelpunten voor voetgangers. Daarom wordt voorgesteld om enerzijds onderzoek te doen naar de bestaande knelpunten voor voetgangers. Hierbij dient een inventarisatie te worden gedaan naar reeds gedane klachten maar ook een beoordeling van de bestaande voetgangersvoorzieningen. Tot slot kan ook het onderzoek van I&O meer inzicht geven in de bestaande knelpuntlocaties. Op basis van deze inventarisatie ontstaat er een goed beeld van de huidige situatie. De geconstateerde knelpunten zijn en worden geanalyseerd en gespiegeld aan de richtlijnen en worden op een shortlist geplaatst indien maatregelen noodzakelijk worden geacht. Een aantal van de knelpunten kan op korte of middellange termijn meeliften met onderhoudswerkzaamheden. Voor de aanpak van de knelpunten die niet mee kunnen liften met onderhoud wordt een jaarlijks budget beschikbaar gesteld. Op basis van actuele prioriteitstelling kunnen hiervan jaarlijks een of meerdere knelpunten worden aangepakt.
12.3
Ontwerprichtlijnen
De gemeente Enkhuizen heeft richtlijnen voor voetgangers vastgelegd in de richtlijn toegankelijkheid openbare ruimte Enkhuizen. In beginsel dient hier bij aangesloten te worden. Voor het bepalen van een minimaal kwaliteitsniveau is de openbare ruimte opgedeeld in 3 uitvoeringsniveaus, als het om toegankelijkheid gaat. Een basis uitvoeringsniveau voor de gehele stad, dat in centrumgebieden wordt opgeplust naar uitvoeringsniveau ‘Hoog’. Voor het buitengebied is uitvoeringsniveau ‘Laag’ vastgesteld. In de richtlijn zijn de verschillende uitwerkingsniveau’s beschreven op de volgende aspecten: ■ voetpaden en trottoirs; ■ voetgangersoversteekplaatsen; ■ fietspaden; ■ pleinen; ■ parkeren; ■ bushalten; www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
56
■ wijk- en buurtparken en natuurgebieden; ■ straatmeubilair; ■ trappen; ■ hellingen.
12.4
Ontwerprichtlijnen voor mensen met een beperking
Zichtbeperking Binnen de richtlijn toegankelijkheid openbare ruimte wordt specifiek aandacht besteed aan mensen met een zichtbeperking. In het beleid wordt aangesloten bij landelijke richtlijnen. Bij voorzieningen voor mensen met een visuele beperking gaat het om het kunnen: ■ oriënteren, ■ waarnemen, ■ gebruiken van informatie, ■ gewaarworden van gevaarlijke situaties. Verschillende visuele beperkingen met verschillende oplossingen: ■ Blinde mensen moeten de route tastend met de geleidestok kunnen volgen. ■ Voor slechtziende mensen is voldoende kleurcontrast tussen object en achtergrond belangrijk. De één heeft echter kokerfy-sis terwijl anderen juist de randen van het blikveld scherp zien. ■ Mensen met een geleidehond hebben een obstakelvrije zone van ≥ 1,20 m nodig om naast hun hond te kunnen lopen. Dit is erg belangrijk voor de onderlinge communicatie. ■ Maar weinig mensen met een visuele beperking beheersen het braille schrift. Aanduidingen in braille zijn dus niet efficiënt. ■ Voor mensen met kleurenblindheid de combinatie van groen en rood vermijden. Er is geen ideale oplossing waarmee alle bovenstaande gezichtsbeperkingen zijn gecompenseerd, maar de richtlijn biedt wel de meest optimale mix.
De geleiding is op te delen in: ■ routegeleiding (gidslijn en geleidelijn); ■ attenderen op keuzes en veranderingen in de geleidelijn (attentievlak); ■ waarschuwen voor gevaar (waarschuwingsmarkering); ■ aanduiden van objecten (objectmarkering of een instapmarkering op bushaltes). Mindervaliden Voor mindervaliden ligt de nadruk op het overbruggen van hoogteverschillen. Ook de beschikbare doorgangsbreedte en draai- en manoeuvreerruimte zijn van belang. De richtlijnen hiervoor zijn opgenomen in de richtlijn toegankelijkheid openbare ruimte Enkhuizen. Beperking uithoudingsvermogen Met name in de binnenstad van Enkhuizen is het van belang rekening te houden met gebruikers met een beperkt uithoudingsvermogen. Door in voldoende rustmogelijkheden te voorzien is het voor deze gebruikers haalbaar en comfortabeler om van de centrumvoorzieningen gebruik te maken.
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
57
12.5
Projecten voetgangers & toegankelijkheid
In tabel 12.1 zijn de projecten ten aanzien van de voetgangers en toegankelijkheid weergegeven. project inventarisatie bestaande knelpunten toegankelijkheid implementatie vastgestelde richtlijn bij nieuwbouw en groot
eenmalig of jaarlijks eenmalig doorlopend
onderhoud
Tabel 12.1: Projecten voetgangers en toegankelijkheid
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
58
13 Openbaar vervoer
De rol van de gemeente wat betreft de routering, tarieven en frequentie van de bus- en treinverbindingen is beperkt. De provincie Noord Holland betaalt en bepaalt als concessieverlener de kwantiteit en kwaliteit van het openbaar vervoer. De gemeente Enkhuizen heeft wel een taak daar waar het gaat om de bereikbaarheid, toegankelijkheid en kwaliteit van de haltevoorzieningen. Hiermee kan de bereikbaarheid worden vergoot en kunnen duurzame verplaatsingen worden gestimuleerd.
13.1
Rol gemeente Enkhuizen
Reguliere lijnen Het rijk en de provincie zijn verantwoordelijk voor het openbaar vervoer per spoor en bus. De rol van de gemeente aangaande de lijnvoering, frequentie en het materiaal is beperkt. Het busvervoer dat momenteel wordt uitgevoerd door Connexxion valt onder de concessie Noord Holland Noord, die nog doorloopt tot en met 2018. De nieuwe concessie die start in juli 2018 is wederom gegund aan Connexxion. Het treinverkeer wordt uitgevoerd door de NS. De rol van de gemeente is in de praktijk die van doorgeefluik en filter van wensen van belanghebbenden richting provincie en vervoerder. Buurtbus In samenwerking met de gemeenten Medemblik, Stede Broec en Enkhuizen heeft de Dorpsraad Andijk zich beziggehouden met het oprichten van de ‘Vereniging Buurtbus WASE’. Deze buurtbus 438 (zie figuur 13.1) heeft vanaf maart 2015 de buslijn 138 overgenomen die door de Provincie Noord-Holland werd opgeheven. De buurtbus rijdt een vaste route (1 uurs) en reizigers kunnen hier net als in het reguliere OV met de OV chipkaart
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
Figuur 13.1: Route buurtbus 59
betalen. De buurtbus is anders dan het reguliere OV. Dankzij een jaarlijkse subsidie aan de Vereniging Buurtbus WASE en de inzet van vrijwillige chauffeurs kan de buurtbus blijven rijden. De buurtbus voorziet in een belangrijke maatschappelijke behoefte en biedt aanvullend op het reguliere openbaar vervoer een goede verbinding tussen de kernen Enkhuizen, Bovenkarspel, Andijk en Wervershoof. Haltevoorzieningen De gemeente heeft beperkte invloed op de lijnvoering en frequentie maar is wel (deels) verantwoordelijk voor de haltevoorzieningen. Een goede bereikbaarheid en toegankelijkheid van de haltes, goede voorzieningen bij haltes en goede mogelijkheden om over te stappen bevorderen het gebruik van het openbaar vervoer, eventueel als onderdeel van een duurzame vervoersketen.
13.2
Treinverbindingen
Enkhuizen ligt aan de spoorverbinding tussen Enkhuizen en Amsterdam. Momenteel rijden er per uur in beide richtingen twee intercity’s. Daarnaast rijdt er in de spitsperioden nog twee extra treinen in beide richtingen. Het aantal in- en uitstappers op het station Enkhuizen ligt de laatste jaren redelijk stabiel rond de 2.500 mensen op een gemiddelde werkdag. De uitdaging voor de komende jaren is om het voorzieningenniveau op minimaal hetzelfde niveau te houden en optimaal in te spelen op mogelijke ontwikkelingen en kansen om het gebruik verder te doen toenemen. Eén van de kansen is de verdubbeling van het spoor.
13.3
Busverbindingen
De gemeente Enkhuizen heeft zich de afgelopen jaren ingezet om het voorzieningenniveau van het busvervoer in stand te houden en waar mogelijk te verbeteren. De invloed op het reguliere openbaar vervoer is echter zoals eerder beschreven zeer beperkt. De lijnennetkaart voor Enkhuizen is weergegeven in figuur 13.2.
Figuur 13.2: Lijnennetkaart rondom Enkhuizen anno 2017
13.4
Projecten openbaar vervoer
In tabel 13.3 zijn de projecten ten aanzien van openbaar vervoer weergegeven. project
www.goudappel.nl
eenmalig of jaarlijks
bijdrage buurtbus
jaarlijks
verbeteren voorzieningenniveau bij haltes
jaarlijks
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
60
project Lobby opstarten voor verdubbeling spoor
eenmalig of jaarlijks eenmalig
Tabel 13.3: Projecten openbaar vervoer
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
61
14 Van beleid naar uitvoering
De ambities en voornemens zoals verwoord in de programma’s van dit verkeersplan worden de komende jaren gefaseerd uitgevoerd. Deels wordt de uitvoering gekoppeld aan onderhoud of lopende (ruimtelijke) projecten. Voor een ander deel wordt de uitvoering projectmatig vanuit het verkeersplan aangepakt.
14.1
Uitvoering
Implementatie De ambities en de programma’s in dit verkeersplan vormen de basis voor de concrete uitvoering van maatregelen in de komende jaren. De projecten zijn per programma in de vorige hoofdstukken beschreven. De uitvoering vindt op een aantal verschillende manieren plaats, te weten: ■ volledige implementatie van ambities en maatregelen binnen lopende projecten (vanuit andere beleidsterreinen) en/of onderhoudswerkzaamheden; ■ separate (concrete) uitvoeringsprojecten; ■ nadere uitwerking van beleid en vervolgstudies; ■ onderzoek en monitoring.
14.2
Monitoring en evaluatie verkeersplan Enkhuizen
Om de voortgang en effectiviteit van de maatregelen en acties uit dit verkeersplan te kunnen toetsen wordt gebruik gemaakt van verschillende indicatoren. Verbeteren verkeersveiligheid Om de gewenste verbetering van de verkeersveiligheid te toetsen wordt gebruik gemaakt van (landelijke) ongevallencijfers. De registratiegraad en betrouwbaarheid is momenteel niet optimaal. Er wordt landelijk gewerkt aan het verhogen van de betrouwbaarheid van ongevallendata en de verwachting is dat dit op termijn (weer) een goede indicator zal zijn. Een andere goede indicator van verkeersveiligheid is de beleving van de verkeersdeelnemers. In Enkhuizen is in aanloop naar deze actualisatie een onderzoek
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
62
door I&O uitgevoerd. Herhaling van dit onderzoek kan een goed beeld geven van de ontwikkeling van het gevoel van verkeersonveiligheid. Verschuiving Modal split Meer fiets- en OV-gebruik (ten koste van autogebruik) draagt bij aan veiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid. Hoe het gebruik van de verschillende vervoerwijzen zich ontwikkeld wordt jaarlijks gemonitord. Verbeteren bereikbaarheid De verbetering aan het hoofdwegennet is in de regio West Friesland en de monitoring van de doorstroming is met name een provinciale aangelegenheid. Data van de doorstroming op het gemeentelijk wegennet is (nog) niet beschikbaar. Wel is het zaak voor de gemeente om te monitoren welke impact de openstelling van de Westfrisiaweg heeft op de verkeersstromen in het onderliggende wegennet. Stand van zaken halverwege looptijd Verkeersplan Enkhuizen Dit verkeersplan heeft een planperiode van 2017 tot en met 2025. Halverwege wordt voorgesteld om de balans op te maken. Dit betreft geen volledige evaluatie maar een tussentijdse stand van zaken.
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
63
Bijlage 1 Evaluatie Verkeersplan Enkhuizen 2005-2015
www.goudappel.nl
Actualisatie Verkeersplan Enkhuizen 2017-2025
B1-1
Gemeente Enkhuizen
Evaluatie verkeersplan Enkhuizen
Gemeente Enkhuizen
Evaluatie verkeersplan Enkhuizen
Datum Kenmerk Eerste versie
www.goudappel.nl goudappel@goudappel.nl
22 augustus 2016 EHZ051Mnr
Documentatiepagina
www.goudappel.nl
Opdrachtgever(s)
Gemeente Enkhuizen
Titel rapport
Evaluatie verkeersplan Enkhuizen
Kenmerk
EHZ051Mnr
Datum publicatie
22 augustus 2016
Projectteam opdrachtgever(s)
De heren M. Drost en J. Kunst
Projectteam Goudappel Coffeng
De heer R.M.J. Meinen
Inhoud
www.goudappel.nl
Pagina
1 1.1 1.2 1.3
Inleiding Aanleiding Werkwijze Leeswijzer
5 5 5 5
2
Doelstellingen
7
3 3.1 3.2 3.3
Verkeerscirculatie en parkeren Verkeerscirculatie Parkeren Noodzaak tot wijziging hoofddoelstelling
9 9 12 13
4 4.1 4.2 4.3
Uitvoeringsprogramma 14 Verkeersveiligheidsmaatregelen 14 Bereikbaarheidsmaatregelen 18 Maatregelen met betrekking tot laden en lossen en vrachtwagenparkeren 21
5 5.1 5.2 5.3
Waar staan we nu? Behaalde doelstellingen Hoofddoelstelling Herijking hoofddoelstelling en begrip autoluw
23 23 28 28
1 Inleiding
1.1
Aanleiding
Het huidige verkeers- en vervoersbeleid van de gemeente Enkhuizen is vastgelegd in het verkeersplan Enkhuizen 2005 – 2015. Zoals de naam al doet vermoeden heeft dit plan een looptijd tot 2015. De gemeente Enkhuizen heeft Goudappel Coffeng opdracht gegeven om dit verkeersplan te actualiseren. Voorafgaand aan de actualisatie stellen wij een evaluatie op van het vigerende beleid van de gemeente Enkhuizen. In de afgelopen jaren zijn al veel maatregelen doorgevoerd die zijn voorgesteld in het uitvoeringsprogramma van het verkeersplan Enkhuizen 2005 – 2015. Er zijn diverse zaken gerealiseerd en een aantal zaken achterhaald, vragen om nieuwe inzichten of vragen om een concretisering. Zo staat in het vigerende beleidsplan een maatregel om op korte of middellange termijn een afsluiting van de Melkmarkt te realiseren terwijl dit ondertussen politiek niet langer haalbaar en gewenst blijkt te zijn. In deze evaluatie is beschreven wat er de afgelopen jaren is bereikt.