Accountantsverslag Enkhuizen
Tekst van het document
Interne beheersing
Interne beheersing
Managementschatting
Nog te betalen zorgkosten Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Oordeel
Evenwichtig
Onzekerheid prestatielevering zorg blijft onder rapporteringsgrens Hoewel de prestatielevering van de zorg nog niet in het primaire proces is gewaarborgd, lukt het wel steeds beter om dit achteraf vast te stellen zonder afhankelijk te zijn van zorgleveranciers. Dit heeft er voor uw gemeente voor gezorgd dat de onzekerheid in de jaarrekening 2023 beperkt is gebleven tot EUR 0,4 miljoen.
26 Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen Jaarrekening
Jaarrekening
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein Wij hebben een analyse uitgevoerd van de kosten van uw sociaal domein. Hierbij hebben wij onderscheid gemaakt in de aard van de kosten en deze vergeleken met de primaire en bijgestelde begroting, alsmede met de werkelijke kosten over vorig jaar.
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Bedrijfsvoering
Bijgestelde begroting veel hoger dan de primaire begroting In de grafiek op de volgende pagina hebben wij de opbouw en ontwikkeling van de totale kosten in het sociaal domein opgenomen. De primaire begroting van het sociaal domein ging uit van EUR 26,7 miljoen aan totale kosten. In de tussentijdse rapportages is dit bijgesteld naar EUR 37,7 miljoen. De bijstelling van EUR 11,0 miljoen geeft een indicatie dat de totale kosten in het sociaal domein bij de primaire begroting niet helemaal juist waren ingeschat. Dit heeft de organisatie echter proactief gesignaleerd en tussentijds gecorrigeerd.
Fysiek domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
De toename van de verwachte kosten heeft vooral plaatsgevonden bij de deelgebieden participatie en zorg. De hogere kosten bij het deelgebied participatie hebben voornamelijk betrekking op de opvang van ontheemden uit Oekraïne op de sportvelden van s.v. Enkhuizen. Wij merken op dat deze hogere kosten worden gecompenseerd door hogere Rijksbijdragen.
Werkelijke kosten liggen in lijn met de verwachting De werkelijke kosten van het sociaal domein over 2023 bedragen EUR 37,1 miljoen en liggen hiermee in lijn met de bijgestelde begroting. Er is echter wel een verschuiving zichtbaar tussen lagere kosten voor de opvang van Oekraïners en hogere cliëntgebonden kosten in het zorgdomein. Kosten sociaal domein in 2023 met 8,4% toegenomen De kosten van het sociaal domein over 2023 zijn met EUR 8,4 miljoen (29,1%) toegenomen ten opzichte van 2022. Deze toename kent twee belangrijke oorzaken: • Toename van de kosten voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne van EUR 4,4 miljoen in verband met de herhuisvesting op de sportvelden van s.v. Enkhuizen. Deze hogere kosten worden gecompenseerd door hogere rijksbijdragen; • Hogere kosten voor zorgkosten voor jeugd (EUR 2,6 miljoen) en Wmo (EUR 1,0 miljoen). Dit betreft een autonome kostentoename met een naar verwachting structureel effect op de begroting van de gemeente.
27 Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Bedrijfsvoering
Fysiek domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein
28 Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein Uw kosten in het sociaal domein verder geanalyseerd We hebben de ontwikkeling van de kosten binnen het sociaal domein in beeld gebracht over de afgelopen vijf jaar, alsmede een doorkijk gegeven naar de primaire begroting 2024. Ook hebben wij deze kosten afgezet tegen de kosten van andere gemeenten met uw omvang, de provincie Noord-Holland en met Nederland als geheel. Dit hebben wij langs twee invalshoeken gedaan, namelijk de kosten per inwoner en als percentage van uw totale begroting.
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Bedrijfsvoering
Fysiek domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Het totale bedrag per inwoner dat uw gemeente betaald aan het sociaal domein over 2023 bedraagt EUR 1.971. Dit is gelijk aan bijna 50% van de totale lasten. Dit bedrag is in 2023 beïnvloed door de eenmalige uitgaven van de herlocatie van de ontheemden uit Oekraïne. In 2022 was dit bedrag EUR 1.545 per inwoner ofwel 39,9% van de lasten. Hiermee gaf u per inwoner minder uit dan het gemiddelde in de provincie Noord-Holland en in Nederland. Zo gaf de gemiddelde gemeente in Nederland in 2022 EUR 1.679 (37,2% van de begroting) uit per inwoner en andere gemeenten in de provincie EUR 1.709 (33,5% van de begroting).
Interne beheersing
Interne beheersing Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
De uitgaven in het sociaal domein van uw gemeente zijn echter wel (veel) hoger dan bij andere gemeenten van uw omvang en in uw regio. Andere gemeenten in de omvangklasse tussen 15.000-25.000 gaven gemiddeld EUR 1.126 uit per inwoner. Dit is EUR 419 per inwoner minder dan uw gemeente. In de regio Kop van NoordHolland gaven de gemeenten gemiddeld EUR 1.375 uit aan de uitgaven in het sociaal domein. Dit is EUR 170 meer dan gemeente Enkhuizen.
29 Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling aanvaardbaar Het college van burgemeester en wethouders van uw gemeente heeft de jaarrekening opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Als onderdeel van onze controle en met betrekking tot de jaarrekening hebben wij: • de aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving beoordeeld; en • de juistheid en de volledigheid van de toelichtingen beoordeeld.
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Bedrijfsvoering
Fysiek domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Wij zijn van mening dat de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling die het college heeft gehanteerd bij het opstellen van de jaarrekening 2023 aanvaardbaar zijn.
Schattingen binnen het domein bedrijfsvoering zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2023 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht.
Interne beheersing Managementschatting Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Oordeel
Waardering financiële vaste activa
Evenwichtig
Waardering kortlopende vorderingen
Evenwichtig
Waardering voorzieningen
Evenwichtig
Prestatielevering inkopen niet geborgd en getoetst in de eerste lijn In onze boardletter hebben wij opgenomen dat de aantoonbare prestatielevering van de inkopen in de eerste lijn niet is gewaarborgd. Indien de prestatielevering in het inkoopproces niet zichtbaar kan worden aangetoond, is het risico aanwezig dat ten onrechte betalingen worden gedaan aan derden. Tevens verhoogd dit het risico dat fraude onopgemerkt kan plaatsvinden. Over 2023 hebben geen IC/VIC werkzaamheden n dit kader plaatsgevonden. Derhalve hebben deze werkzaamheden zelf uitgevoerd. Dit heeft echter geleid tot een aanzienlijke urenbesteding die niet voorzien was. Het is echter gelukt om de prestatielevering achteraf alsnog vast te stellen. Hierbij hebben we een geëxtrapoleerde onzekerheid overgehouden van EUR 0,8 miljoen. Om de prestatieakkoordverklaarders te ondersteunen bij hun taak, hebben wij geadviseerd om richtlijnen voor prestatielevering vast te stellen. In deze richtlijnen kunt u aangeven op welke wijze u verwacht dat prestatielevering vastgelegd moet worden. Ook kunt u hierbij een minimumbedrag vaststellen waarvoor prestatielevering moet worden vastgelegd. Hiermee voorkomt u onnodige vastleggingen voor kleine inkopen die een beperkt risico vormen.
30 Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Bedrijfsvoering
Fysiek domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Raadsbesluiten worden niet altijd verwerkt in de begroting Wij hebben geconstateerd dat niet alle raadsbesluiten (tijdig) in de bijgestelde begroting zijn verwerkt. Voorbeelden hiervan zijn de resultaatbestemming bij de jaarrekening 2022 of de invoering van de bestemmingsreserve Omgevingswet.
Derhalve raden wij u aan om aan de hand van de genomen raadsbesluiten periodiek te controleren of deze raadsbesluiten juist en volledig zijn verwerkt in de bijgestelde begroting. Begroten op taakvelden dient te worden verbeterd Wij hebben geconstateerd dat de kosten in de begroting niet altijd op de juiste taakvelden worden verantwoord. Hierdoor is het op taakveldniveau niet altijd mogelijk om een goede analyse te maken tussen de verwachte kosten en de gerealiseerde kosten. Om de verschillen op de taakvelden beter inzichtelijk te maken, raden wij u aan om deze informatie op te nemen in de programmaverantwoording, dan wel in de bijlage met taakvelden. Hoewel het BBV dit niet verplicht, wordt naar onze mening de informatiewaarde van de jaarstukken hierdoor verbeterd. Indirect zal het zichtbaar maken van deze verschillen tot een kwaliteitsverbetering leiden van de begroting.
Verantwoording kosten opvang ontheemden Oekraïne heeft tot discussie geleid De kosten die de gemeente heeft gemaakt voor de herlocatie van ontheemden uit de Oekraïne op de sportvelden van s.v. Enkhuizen kunnen door de gemeente via de Sisa-bijlage in rekening worden gebracht bij de Rijksoverheid. Voor de verantwoording van deze kosten gelden specifieke regels. Tijdens de controle hebben wij intensieve discussie gevoerd met de directie en medewerkers van de werkorganisatie over de toepassing van deze specifieke regels. Naar aanleiding van deze discussie hebben we uiteindelijk overleg gevoerd met het ministerie. Als gevolg van dit gesprek heeft een correctie plaatsgevonden van EUR 3,9 miljoen ten opzichte van de conceptverantwoording. Deze discussie is een belangrijke reden geweest dat het vaststellen van de jaarrekening door de gemeenteraad vertraging heeft opgelopen en wij meer uren aan de controle hebben moeten besteden dan verwacht. Daarom raden wij u aan om ons te betrekken bij dossiers die tot discussie kunnen leiden, voordat de jaarrekening door het college wordt opgesteld. Door ons bij de start van dergelijke dossiers te betrekken, kan in een vroegtijdig stadium bepaald worden of er vaktechnische bezwaren aanwezig (kunnen) zijn in deze dossiers. Overigens heeft deze vroegtijdige betrokkenheid op andere dossiers wel plaatsgevonden, zoals de overdracht van het zwembad.
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
31
Ons beeld van het afsluitproces en de totstandkoming van de jaarrekening
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle
In dit onderdeel van ons accountantsverslag geven wij ons beeld van (de kwaliteit van) het afsluitproces en de totstandkoming van de jaarrekening.
Het afsluitproces en de jaarrekeningcontrole zijn minder goed verlopen als wij graag zouden willen. Hoewel de onderlinge afstemming en samenwerking aan de voorkant naar onze mening goed was, bleek de uitvoering van de controle moeizamer. We hebben gesignaleerd dat de basiskennis van het BBV niet binnen de hele financiële organisatie aanwezig is. Daarnaast missen wij een kritische blik van de medewerkers in de tweede lijn op de voorgestelde mutaties die worden voorgesteld vanuit de eerste lijn. Hierdoor is de kwaliteit van de basisadministratie op onderdelen nog niet toereikend.
Kwaliteit van de (primaire) begroting kan worden verbeterd Het resultaat na bestemming is in de jaarrekening 2023 uitgekomen op EUR 2,9 miljoen. Zowel in de primaire als de bijgestelde begroting werd een resultaat-neutrale exploitatie verwacht. De belangrijkste oorzaken van het hogere financiële resultaat zijn door het college benoemd in de programmaverantwoording. Ook over de laatste 4 jaar is gebleken dat de jaarrekening een (veel) positiever beeld geeft dan de bijgestelde begroting. Een aantal verschillen, in het bijzonder als het gaat om vertragingen in onderhoud, mutaties in de grondexploitaties en de voorspelbaarheid van de kosten in het sociaal domein, hadden echter eerder gesignaleerd kunnen worden.
Interne beheersing
Interne beheersing Afsluitproces
Afsluitproces Overzicht processen
Overzicht processen VIC
VIC Risicomanagement en fraude
Risicomanagement en fraude IT-omgeving
Wij vinden daarnaast dat de dossiervorming en onderbouwing van de Sisa-regelingen beter moet. Dit onderdeel van de controle is de belangrijkste oorzaak geweest dat de werkzaamheden zijn uitgelopen. Daarom hebben wij het college aanbevolen om deze verbetering een speerpunt te maken bij de afsluiting 2024. Dit heeft onder andere geleid tot een correctie van EUR 3,9 miljoen op de kosten die in 2023 ten laste gebracht mag worden van de specifieke uitkering Ontheemden uit Oekraïne.
IT-omgeving Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Correcties naar aanleiding van onze controle zijn verwerkt Wij hebben een aantal correcties voorgesteld naar aanleiding van onze controlewerkzaamheden. Deze zijn allemaal gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening. Wij hebben bij het doorlopen van de eerste versie van de jaarrekening kleine onjuistheden geconstateerd in de toelichtingen. Ook deze zijn allemaal gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening.
Om uw kaderstellende en controlerende rol nog beter te kunnen uitvoeren, raden u aan om het college te verzoeken om in meer detail onderzoek te doen op welke wijze de kwaliteit van de (bijgestelde) begroting kan worden verbeterd. In onze In onze boardletter hebben we reeds aangegeven dat de eerstelijnsteams binnen de SED organisatie meer verantwoordelijk kunnen nemen voor de realisatie van gemaakte afspraken in de begroting In plaats van te wijzen naar hun adviseurs of de financiële afdeling. Naar onze mening ligt de basis van verantwoording en analyse bij de budgetverantwoordelijke. Ook een kwalitatief goede tweede lijn kan een bijdrage leveren aan de ambitie van de gemeente om de P&C cyclus verder te verbeteren. Het door-ontwikkelen van business control binnen de SED organisatie is hiervoor naar onze mening een goede mogelijkheid.
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
32
Ons beeld van het afsluitproces en de totstandkoming van de jaarrekening
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Afsluitproces
Afsluitproces Overzicht processen
Overzicht processen VIC
VIC Risicomanagement en fraude
Risicomanagement en fraude IT-omgeving
IT-omgeving Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
33
Ons beeld van de interne beheersing vanuit de interim-controle (zoals opgenomen in de boardletter)
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Afsluitproces
Afsluitproces Overzicht processen
Overzicht processen VIC
VIC Risicomanagement en fraude
Risicomanagement en fraude IT-omgeving
IT-omgeving Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
De kwaliteit van de interne beheersing binnen de gecontroleerde processen is nog niet voldoende om te kunnen steunen tijdens de controle van de jaarrekening of het afgeven van de rechtmatigheidsverantwoording. Onze mening wordt ondersteund door de bevindingen die voortkomen uit de werkzaamheden van de VIC over 2023. Ons kritische oordeel wil niet zeggen dat wij niet tot een goedkeurende controleverklaring zijn gekomen of dat het college geen rechtmatigheidsverantwoording heeft kunnen afgeven. Wel geeft het aan dat er veel gegevensgerichte detailwerkzaamheden nodig zijn geweest door de VIC en ons om dit mogelijk te maken. In het bijzonder ten aanzien van de prestatielevering van de inkopen en de controle van de Sisa-bijlage moesten door ons nog veel werkzaamheden worden uitgevoerd. In onze boardletter hebben wij diverse bevindingen en aanbevelingen opgenomen die de werkorganisatie kunnen ondersteunen om ook de komende jaren kleine en praktische stappen vooruit te zetten op de processen die het meest kwetsbaar zijn, waaronder de inkopen, aanbestedingen en verstrekte subsidies. Hierbij hebben wij getracht de mogelijkheden van de organisatie in het oog te houden. Ook in de reeds uitgevoerde werkplannen van de adviseurs AO/IB zijn bevindingen en aanbevelingen van betekenis opgenomen.
Uit deze bevindingen blijken diverse aandachtspunten, maar vooral ook dat er nog beperkte verbeteringen zichtbaar zijn ten opzichte van voorgaand jaar. Overigens missen wij een totaaloverzicht waarin de bevindingen van de adviseurs AO/IB en de accountant zijn opgenomen en worden bewaakt.
Cultuur, samenwerking en integraliteit kunnen worden verbeterd In onze aanpak en risicoanalyse is een voorname plek ingeruimd voor de soft controls in de organisatie. In onze boardletter hebben wij daarom nadrukkelijk aandacht besteed aan de cultuur, gedrag en samenwerking binnen uw organisatie en de werkorganisatie. In de boardletter kwamen wij tot de conclusie dat er binnen de werkorganisatie een uitdagende ontwikkelopgave aanwezig is om het vertrouwen in en integrale samenwerking tussen colleges, directie en werkorganisatie te verbeteren. Naar onze mening is dit echter wel noodzakelijk om verbeteringen in de interne beheersing te kunnen realiseren.
Veel aandacht voor verbetering door de nieuwe directie Wij hebben tijdens onze eindejaarscontrole gesignaleerd dat de directie van de werkorganisatie veel aandacht heeft voor de ontwikkeling van de werkorganisatie. Mede naar aanleiding van onze managementletter is de directie samen met de organisatie aan de slag gegaan om te komen tot een plan om de organisatiecultuur en interne beheersing te verbeteren. De afgelopen weken hebben vooral in het teken gestaan om bewustwording te creëren bij de organisatie. Wij erkennen dat het totale proces er eentje is die een langere periode in beslag zal nemen. Ons beeld van uw interne beheersing samengevat Op de volgende pagina hebben wij voor de belangrijkste processen onze visie gegeven op de kwaliteit van de interne beheersing in het kader van de jaarrekening en de rechtmatigheidsverantwoording.
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
34
Ons beeld van de interne beheersing vanuit de interim-controle (zoals opgenomen in de boardletter)
Jaarrekening
Jaarrekening Proces
Status
Belangrijkste reden classificatie niet-groen
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie
Debiteuren en verkoopfacturatie
Omgevingsvergunningen
Beperkte zichtbare interne controles uitgevoerd; applicatie werkt niet goed
Ontvangen subsidies
Geen subsidieregister; volledigheid en prestatielevering niet gewaarborgd
Huren en pachten
In tweede halfjaar sterke verbetering, nog borgen in dagelijkse processen
Belastingen
Systemen sluiten niet goed op elkaar aan; veel handmatige werkzaamheden
Treasury
Inkopen en factuurverwerking
Betalingsorganisatie
Aanbestedingen
Personeel- en salarisadministratie
Wmo
Processen niet volledig beschreven; sturingsinformatie nog in ontwikkeling
Jeugd
Processen niet volledig beschreven; sturingsinformatie nog in ontwikkeling
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Prestatielevering niet gewaarborgd; achteraf vindt geen interne controle plaats Geen interne controle op gunning aanbestedingen onder Europese drempel
Interne beheersing
Interne beheersing Afsluitproces
Afsluitproces
Participatiewet
Processen niet volledig beschreven; sturingsinformatie nog in ontwikkeling
Overzicht processen
Verstrekte subsidies
Vastleggingen in het proces niet consistent; beperkte ondersteuning systeem
VIC
Memoriaalboekingen
Risicomanagement
Overzicht processen
VIC
Risicomanagement en fraude
Risicomanagement en fraude
(Fraude)risicomanagement nog in ontwikkeling
IT-omgeving
IT-omgeving
Legenda
Betekenis
Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Urgente bevindingen in het proces; materiële bedreiging voor de getrouwheid en rechtmatigheid
Belangrijke bevindingen in het proces; geen bedreiging voor de getrouwheid en rechtmatigheid
Geen belangrijke bevindingen in het proces
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
35
Ons beeld van en onze samenwerking met de VIC van de SED werkorganisatie
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Afsluitproces
Afsluitproces Overzicht processen
Overzicht processen VIC
VIC Risicomanagement en fraude
Risicomanagement en fraude IT-omgeving
IT-omgeving Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
In onze boardletter hebben wij aangegeven dat wij van mening zijn dat de VIC-functie verder doorontwikkeld moet worden voordat zij echt een toegevoegde waarde heeft voor de organisatie. In de boardletter hebben wij ook enkele aanbevelingen gegeven om deze doorontwikkeling te realiseren. Tijdens de eindejaarscontrole hebben we geconstateerd dat er ontwikkelingen hebben plaatsgevonden op het personele vlak, waardoor onder andere de VIC-functie minder goed bezet is geweest. Op basis daarvan hebben wij wederom onze zorgen geuit over de kwantitatieve en kwalitatieve bezetting van de VIC-functie. VIC rapportage 2023 Ondanks deze constatering hebben de adviseurs AO/IB voor een groot aantal processen controles uitgevoerd gedurende het jaar. Wij hebben kennisgenomen van de werkzaamheden en bevindingen, en deze gereproduceerd. Over het algemeen zijn wij blij met de kritische en gedetailleerde bevindingen die in de afzonderlijke werkprogramma’s zijn opgenomen. Het geheel is goed gestructureerd en overzichtelijk vormgegeven. Hierdoor zijn de vastleggingen goed controleerbaar en onderbouwd met de juiste documenten. Wij zijn niet tot andere bevindingen gekomen dan de VIC.
Een punt van aandacht is de conclusievorming naar aanleiding van de gedane bevindingen voor de verdere werkzaamheden van de adviseurs AO/IB, de externe accountant of de inhoud van de rechtmatigheidsverantwoording. Voorbeelden hiervan zijn: • Mogelijke herhaling van de fout in de niet gecontroleerde transacties in de populatie. • Uitbreiden van het aantal deelwaarnemingen of het gerichter selecteren van dossiers in de overige perioden. • Extrapolatie van de fout over de gehele gecontroleerde populatie met gevolgtrekking voor de totale omvang van fouten en onduidelijkheden.
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
36
Ons beeld van uw risicomanagementproces, inclusief frauderisico’s
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Afsluitproces
Afsluitproces Overzicht processen
Overzicht processen VIC
VIC Risicomanagement en fraude
Risicomanagement en fraude IT-omgeving
IT-omgeving Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Risicomanagement is in ontwikkeling Het risicomanagementproces is in ontwikkeling. Het ontbreekt naar onze mening aan een duidelijke uiteenzetting van de achtergrond, doelen en kaders van het risicomanagement binnen de SED werkorganisatie en haar deelnemers. Er is een overkoepelende beleidsnota aanwezig, maar die is intern bij niet veel medewerkers bekend. Om het risicobewustzijn in de organisatie te vergroten en richting te geven aan het risicomanagement, hebben wij aangeraden om deze doelen en kaders op te nemen in een overkoepelende beleidsnota die voor de werkorganisatie en deelnemers hetzelfde is.
Op basis van onze werkzaamheden signaleren wij ook dat, net als bij veel gemeenten, risicomanagement nog onvoldoende een onderdeel vormt van de normale bedrijfsvoering. Risico’s zijn op hoofdlijnen inzichtelijk, maar worden niet altijd meegewogen bij de besluitvorming. Op dit moment worden risico’s ‘plichtmatig’ uit de organisatie gehaald en geëvalueerd als gevolg van de door het BBV afgedwongen actualisatie bij de begroting en jaarrekening. Er is geen sprake van een gestructureerd proces om het risicoprofiel van de werkorganisatie en haar deelnemers te beheersen. Hierdoor is het risico aanwezig dat risico’s niet volledig inzichtelijk zijn en/of niet integraal worden beheerst, waardoor de organisatie en haar deelnemers onwenselijke financiële risico’s kunnen lopen.
Verantwoordelijkheid voor fraude ligt bij de raad en het college De primaire verantwoordelijkheid voor de preventie en detectie van fraude ligt bij zowel de gemeenteraad als het college. Het is onze verantwoordelijkheid als accountants om door planning en uitvoering van de controle een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen over de vraag of de jaarrekening als geheel vrij is van een afwijking van materieel belang die het gevolg is van fraude (of van fouten). Frauderisico’s zijn nog geen onderdeel van het dagelijks handelen Uw organisatie beschikt over een inventarisatie van frauderisico’s en beheersmaatregelen. In deze inventarisatie zijn voor meerdere processen de potentiële frauderisico’s en de getroffen beheersmaatregelen benoemd. Tevens is per proces een risiconiveau opgenomen en een proceseigenaar geïdentificeerd. Hiermee heeft u in opzet een goed instrument om frauderisico’s te kunnen beheersen. Een volgende stap is om de frauderisico’s ook te integreren in de dagelijkse bedrijfsvoering, mede als onderdeel van het uit te voeren M&O beleid, zodat ze gaan ‘leven’ in de organisatie. Tot op heden is hier beperkt sprake van.
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
37
Ons beeld van uw risicomanagementproces, inclusief frauderisico’s
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Afsluitproces
Afsluitproces Overzicht processen
Overzicht processen VIC
VIC Risicomanagement en fraude
Risicomanagement en fraude
Frauderisico’s in onze controle Naast het betrekken van de concept interne frauderisicoanalyse hebben wij op basis van onze beroepsregels de volgende aanvullende werkzaamheden uitgevoerd in het kader van fraude: • Het uitvoeren van een eigen risicoanalyse per proces waarin de drie kenmerken van fraude: rationalisatie, druk en gelegenheid worden afgezet tegen de kans en de impact; • Frauderisico’s besproken met de Auditcommissie, het college en de gemeentesecretaris; • Beoordelen of nevenfuncties van het college en de directie aanleiding geven tot een verhoogd risico; • Beoordelen of er signalen zijn voor een verhoogd risico op fraude vanuit notulen, persberichten en andere (openbare) publicaties; • Integrale analyse van de financiële administratie op ongebruikelijke boekingen, zoals onverwachte verschuivingen tussen budgetten en/of kredieten; • Controle van het gunningsproces van inkoop- en aanbestedingstransacties; • Controle van de prestatielevering in het inkoopproces; • Nadere werkzaamheden uitvoeren van een proces/transactie in het kader van onvoorspelbaarheid.
IT-omgeving
IT-omgeving Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bijzonderheden voortgekomen.
Onze controleaanpak voor fraude in de controleverklaring Wij zijn verplicht om in onze controleverklaring een aparte sectie op te nemen over fraude. Hierin staat welke werkzaamheden wij hebben uitgevoerd om frauderisico’s te onderkennen die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang en om deze risico’s te mitigeren. In de verklaring hebben wij ook opgenomen wat de belangrijkste waarnemingen en uitkomsten zijn van deze werkzaamheden.
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
38
Ons beeld van uw IT-omgeving en innovatie in de interne beheersing
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing
Algemeen In het kader van de jaarrekeningcontrole hebben wij een IT-audit naar de opzet en het bestaan van de algemene IT-beheersmaatregelen uitvoeren. Dit zijn de beheersmaatregelen die uw organisatie en de SED werkorganisatie hebben getroffen om ervoor te zorgen dat de IT-systemen betrouwbaar en integer zijn. Ze leveren een belangrijke bijdrage aan het mitigeren van de risico’s op onbeheerste wijzigingen, ongeautoriseerde handelingen en het optreden van verstoringen met impact op de gegevensverwerking. Hierbij richten wij ons op de voor de jaarrekening belangrijkste applicaties, waaronder: • Key2Financiën (financiële administratie); • Motion Pro (salarisadministratie) • Suite4Sociaal Domein (Wmo, jeugdwet, participatiewet) • K2Belastingen (belastingen)
Afsluitproces
Afsluitproces Overzicht processen
Overzicht processen VIC
VIC Risicomanagement en fraude
Risicomanagement en fraude IT-omgeving
IT-omgeving Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Onze IT-auditwerkzaamheden hebben niet als doel gehad om te komen tot een beoordeling van de IT-organisatie of IT-omgeving als geheel, maar zijn uitsluitend gericht geweest op het verkrijgen van voldoende zekerheid ten aanzien van de continue, betrouwbare werking van de IT-omgeving en beheersing van de betreffende processen met behulp van uw systemen en data voor zover relevant in het kader van de controle van de jaarrekening.
Geen toereikende controle-informatie om een goed beeld te krijgen Tijdens onze controle hebben wij geen toereikende controleinformatie verkregen om een oordeel te kunnen geven over de juistheid, tijdigheid en volledigheid van de geautomatiseerde verwerking van data en transacties. Dit geldt in het bijzonder voor de processen die bij de gemeenschappelijke regeling De Som zijn ondergebracht, waaronder de informatiebeveiliging. Op basis van de werkzaamheden die we wel hebben kunnen uitvoeren, zijn wij van mening dat de IT-functie binnen uw organisatie in het kader van de jaarrekening voldoende is, maar op onderdelen kan worden verbeterd. Wij ervaren een hoge mate van bewustzijn bij de werkorganisatie van het (toenemende) belang en afhankelijkheid van automatisering en data en dat passende IT-beheersmaatregelen en een goede invulling van de IT-omgeving en IT-functie nodig zijn. De organisatie heeft hiervoor diverse documenten opgesteld met onderliggende tactische plannen en procedures. Wij hebben geadviseerd om de periodieke toetsing van deze plannen en procedures verder te optimaliseren, zodat kan worden aangetoond dat de beheersmaatregelen niet alleen aansluiten bij de risico's, maar ook effectief zijn. Dit vraagt om een eenduidige, structurele en aantoonbare invulling van de genoemde IT-beheersmaatregelen.
Wanneer de beheersmaatregelen zijn verlegd naar IT-partners, bijvoorbeeld door het gebruik van Software as a Service, dan bestaat de monitoring hiervan uit het periodiek beoordelen van beschikbare derdenverklaringen of rapportages.
Mede door deze bevindingen hebben wij de controle van de jaarrekening 2023 gegevensgericht uitgevoerd.
39
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
U heeft ons voor ons eerste controlejaar specifieke speerpunten meegegeven Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Financiële positie
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Interne beheersing
Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
Bij de uitvoering van de controle heeft de gemeenteraad de mogelijkheid gekregen om ons speerpunten mee te geven. Dit zijn aspecten van de organisatie, bedrijfsvoering of jaarrekening die in het verlengde van onze reguliere controle liggen, maar waarover wij met meer aandacht en diepgang zullen rapporteren in ons accountantsverslag. Voor 2023 heeft de gemeenteraad heeft ons de volgende specifieke speerpunten meegegeven: • De wijze waarop de wijziging en voortgang van primaire (investerings)budgetten bewaakt wordt; • De interne beheersing binnen de grondexploitatie Gommerwijk West West; • De interne beheersing ten aanzien van de rechtmatigheid en doelmatigheid van de subsidielasten. De wijze waarop de wijziging en voortgang van primaire (investerings)budgetten bewaakt wordt; Onze zienswijze waarop wijzigingen en voortgang van primaire (investerings)budgetten bewaakt worden, hebben wij tot uitdrukking gebracht bij onze analyse van de afwijking tussen de primaire begroting, bijgestelde begroting en jaarrekening. Hieruit kwam naar voren dat de organisatie op dit vlak kan verbeteren. Voor een belangrijk deel zit dit in de wijze waarop de teams in de eerste lijn (beperkt) verantwoordelijkheid nemen voor de voortgang van hun budgetten. Maar ook zien wij goede kansen in het verder versterken van de controlfunctie binnen de organisatie, in het bijzonder het business control.
De interne beheersing binnen de grondexploitatie Gommerwijk West West; Als onderdeel van onze interim-controle hebben wij specifiek aandacht geschonken aan de interne beheersing van de grondexploitaties in het algemeen en de exploitatie Gommerwijk West West in het bijzonder. Als resultaat van deze werkzaamheden zijn wij van mening dat de interne beheersing op deze exploitatie op dit moment van voldoende niveau is. De gemeente heeft de dagelijkse uitvoering van de grondexploitatie uitbesteed aan een externe specialist van het specialistische bureau Metafoor. De specifieke aandachtspunten en financiële risico’s voor de gemeente zijn bekend en worden waar mogelijk adequaat beheerst.
Hierbij wordt wel aangetekend dat er beperkte voortgang plaatsvindt binnen de exploitatie vanwege de bezwaren die zijn gemaakt tegen het project. Onze bevindingen dienen daarom wel in deze context worden geplaatst. Als het project wederom in de uitvoeringsfase komt, is het mogelijk dat de huidige interne beheersingsorganisatie niet meer toereikend is. Wij zullen uw raad daarom blijven informeren over de actuele status van de interne beheersing in volgende rapportages.
40
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
U heeft ons voor ons eerste controlejaar specifieke speerpunten meegegeven Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
De interne beheersing ten aanzien van de rechtmatigheid en doelmatigheid van de subsidielasten. In onze Boardletter hebben wij onze visie gegeven over de interne beheersing ten aanzien van de rechtmatigheid en doelmatigheid van de subsidielasten is onderwerp. In deze Boardletter zijn wij tot de conclusie gekomen dat de interne beheersing rondom de verstrekte subsidies verbeterd moet worden. Dit is ook tot uitdrukking gekomen door het rode bolletje in ons samenvattend overzicht. De twee belangrijkste oorzaken hiervan zijn:
Financiële positie
Financiële positie
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Interne beheersing
Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
Subsidieproces vindt niet gestructureerd plaats Het proces van verstrekte subsidies is niet ingericht in een speciale subsidie-applicatie, maar is ondergebracht in het zaaksysteem Djuma. Dit zaaksysteem is hier echter niet voldoende voor geëquipeerd. Mede door het ontbreken van een goed ondersteunende subsidieapplicatie wordt de juiste en rechtmatige verstrekking van subsidies niet gewaarborgd. Wij hebben aangeraden om een specifieke subsidieapplicatie te gebruiken in plaats van Djuma. Tevens hebben wij aangeraden om periodiek een aansluiting te maken tussen Djuma en de financiële administratie.
Maatschappelijke effecten subsidies krijgen onvoldoende aandacht Bij het verstrekken en vaststellen van subsidies is niet altijd voldoende oog voor de maatschappelijke effecten die gerealiseerd (moeten) worden met de subsidieverstrekking, alsmede of deze maatschappelijke effecten passen binnen het gemeentelijke beleid. Wij hebben aangeraden om in het subsidieproces meer verbinding te leggen tussen de doelstellingen en beoogde maatschappelijke effecten in het coalitieakkoord en het subsidiebeleid. Tevens hebben wij aangeraden om bij het verlenen van de subsidies concretere afspraken te maken met aanvragers over welke maatschappelijke effecten worden gerealiseerd en op welke wijze dit plaatsvindt. Bij de vaststelling dient vervolgens op deze afspraken getoetst te worden.
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
41
Actuele ontwikkelingen die interessant kunnen zijn voor u
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
In april 2024 heeft de Rijksoverheid met provincies en gemeenten afspraken gemaakt over hun financiën. Hieronder hebben wij de belangrijkste afspraken op een rijtje gezet. Opschalingskorting definitief afgeschaft Een van de afspraken is dat vanaf 2026 de opschalingskorting definitief wordt geschrapt. Daardoor krijgen gemeenten EUR 675 miljoen extra. Nieuwe financieringssystematiek eerder ingevoerd Tevens is besloten om de nieuwe financieringssystematiek (bbpsystematiek) al vanaf 2024 in te voeren, zodat de financiering vanuit de Rijksoverheid stabieler wordt. Deze overgang heeft, met uitzondering van het jaar 2025, geen financiële gevolgen voor gemeenten. In 2025 wordt echter, eenmalig, een lagere uitkering uit het gemeentefonds verwacht. Streven naar minder specifieke uitkeringen Om in de toekomst verantwoordingslasten te beperken en bestedingsvrijheid te bevorderen wordt, naast de lopende inspanningen om de financiële verhoudingswet aan te passen, een plan uitgewerkt om te komen tot een vermindering van het aantal (nieuwe) specifieke uitkeringen.
Financiering Wmo wijzigt Een andere afspraak die gemaakt is, is om gezamenlijk te werken om de beheersbaarheid van de uitgaven in relatie tot de wettelijke zorgtaken van de Wmo 2015 te borgen. Het Rijk en gemeenten gaan zich samen inspannen om het openeinde-deel van de regeling te beëindigen. Afgesproken is dat in de toekomst (een nader te bepalen deel van de) Wmo 2015 niet langer via de algemene uitkering van het gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering. Afhankelijk van de gekozen bekostigingsvorm wordt een passende, geobjectiveerde indexering ontwikkeld die rekening houdt met de kostenontwikkeling en demografie en vergrijzing. In juni 2024 wordt een voorstel besproken op welke wijze die uitgangspunten verder worden uitgewerkt, ook in samenhang met het al lopende houdbaarheidsonderzoek. Ook op het fysiek domein zijn er ontwikkelingen In het fysiek domein spelen een aantal fundamentele ontwikkelingen die veel van gemeenten vragen. Erkend is dat er onderzoek nodig is naar de vraag of de bbp-systematiek evenredig meebeweegt met de ontwikkeling van de kosten op de beleidsterreinen openbaar vervoer, infrastructuur en natuur. Ook hierbij gaat het om de balans tussen ambitie, taken, middelen en uitvoeringskracht. Voor deze drie beleidsterreinen zal tot een verdere concretisering van de handelingsperspectieven en oplossingsrichtingen worden gekomen.
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
42
Actuele ontwikkelingen die interessant kunnen zijn voor u
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad
Duurzaamheidsrapportage komt eraan Als onderdeel van de Europese Green Deal heeft de Europese Commissie de nieuwe Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) gepubliceerd. De CSRD is op dit moment alleen van toepassing op de B.V. en N.V. en op organisaties van openbaar belang. Door grote OOB’s met meer dan 500 werknemers moet de CSRD voor het eerst worden toegepast voor verslagen die in 2025 worden gepubliceerd, betrekking hebbend op boekjaar 2024. Het is nog onduidelijk of en wanneer gemeenten ook verplicht zullen worden een duurzaamheidsverslag op te stellen. Dit hangt af van de manier waarop de Nederlandse wetgever de CSRD zal gaan implementeren. De Nederlandse wetgever kan bijvoorbeeld het toepassingsbereik uitbreiden door onder andere gemeenten te verplichten een duurzaamheidsverslag op te stellen. Wij verwachten echter dat decentrale overheden hun maatschappelijke verantwoordelijkheid zullen nemen en niet achter kunnen blijven in het opstellen en openbaar maken van duurzaamheidsrapportages.
Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Ondanks dat er nu nog geen verplichting is voor uw gemeente, kan ESG (Environment (Milieu), Social (Sociaal) en Governance (Bestuur)) toch een relevant thema zijn. Het kan voorkomen dat organisatie binnen uw gemeente of leveranciers aan de CSRD/ESG eisen moeten voldoen. Zij kunnen dan informatie bij uw gemeente opvragen voor onder meer hun eigen ESG-rapportage. Indien dit het geval is, raden wij u aan om in een vroeg stadium met deze partijen te overleggen, zodat u weet wat er aan de te verstrekken informatie wordt verwacht.
De ESRS vereisen rapportering over een breed scala aan ESGonderwerpen, zowel voor de eigen activiteiten van uw gemeente als met betrekking tot de waardeketen. Om als gemeente aan de eventuele ESG-regelgeving te kunnen voldoen, vergt dit de nodige voorbereiding. De hoeveelheid voorbereiding zal mede afhangen van de parameters die voor gemeenten zullen gaan gelden. Assurance met een beperkte mate van zekerheid door een onafhankelijke assurance-dienstverlener zal verplicht zijn. Wij bevelen uw gemeente aan de ontwikkelingen nauwlettend te volgen, inclusief de gevolgen daarvan voor de adequate betrokkenheid van uw gemeenteraad. Rapportageverplichting werkgebonden personenmobiliteit Uw gemeente heeft meer dan 100 medewerkers. Daarom bent u vanaf 1 juli 2024 verplicht te rapporteren over het zakelijke verkeer en het woon-werkverkeer van uw medewerkers. Uiterlijk 30 juni 2025 stuurt u de gevraagde gegevens over 2024 in. Waarover u moet rapporteren en welke gegevens u hiervoor nodig heeft, staat in de handreiking 'Gegevensverzameling werkgebonden personenmobiliteit’. Zo dient u bijvoorbeeld te rapporteren over: • Het totaal aantal kilometers dat uw werknemers in een kalenderjaar hebben afgelegd voor zakelijk en woonwerkverkeer.
• Jaartotaal aan kilometers verdeeld in soort vervoermiddel en brandstoftype De handreiking 'Gegevensverzameling werkgebonden personenmobiliteit’ kunt u hier vinden.
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
43
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie
Wij hebben in onze controle specifieke werkzaamheden verricht om een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening 2023. Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van de Nota verwachtingen accountantscontrole zwaardere rapporteringstoleranties dan voor andere onderdelen van de jaarrekening.
Bevindingen controle
De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering: • EUR 12.500 indien de omvangsbasis kleiner of gelijk is aan EUR 125.000; • 10% indien de omvangsbasis groter dan EUR 125.000 en kleiner dan of gelijk is aan EUR 1.000.000; • EUR 125.000 indien de omvangsbasis groter is dan EUR 1.000.000. De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang en aard van de controle van specifieke uitkeringen. Hierna hebben wij onze bevindingen per specifieke uitkering opgenomen.
Bevindingen controle Strekking controleverklaring rechtmatigheid
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid
Goedkeurend
Interne beheersing
Interne beheersing Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad
Fout / onzekerheid
Financiële omvang in EUR
Toelichting fout/onzekerheden
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
Fout
EUR 0
n.v.t.
JenV A16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
FIN B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021
Fout
EUR 0
n.v.t.
FIN B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
Sisacode
Specifieke uitkering
JenV A16 Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
44
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing
Jaarrekening
Jaarrekening Sisacode
Specifieke uitkering
Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
BZK C55
Aanpak energie armoede
Fout
EUR 0
n.v.t.
BZK C55
Aanpak energie armoede
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
BZK C62
Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen
Fout
EUR 0
n.v.t.
BZK C62
Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
BZK C72
Specifieke uitkering 3e ronde programma Proeftuinen Aardgasvrije Wijken
Fout
EUR 0
n.v.t.
BZK C72
Specifieke uitkering 3e ronde programma Proeftuinen Aardgasvrije Wijken
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
BZK C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
Fout
EUR 0
n.v.t.
BZK C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
BZK C94
Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie
Fout
EUR 0
n.v.t.
BZK C94
Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
OCW D8
Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid
Fout
EUR 0
n.v.t.
OCW D8
Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
45
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing
Jaarrekening
Jaarrekening Sisacode
Specifieke uitkering
Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
OCW D14
Middelen inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
Fout
EUR 0
n.v.t.
OCW D14
Middelen inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
IenW E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
Fout
EUR 0
n.v.t.
IenW E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
EZK F1
Regeling aankoop woningen onder een hoogspanningsverbinding
Fout
EUR 0
n.v.t.
EZK F1
Regeling aankoop woningen onder een hoogspanningsverbinding
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
EZK F28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat-.en energiebeleid (CDOKE)
Fout
EUR 0
n.v.t.
EZK F28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat-.en energiebeleid (CDOKE)
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
SZW G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2023
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2023
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
46
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing
Jaarrekening
Jaarrekening Sisacode
Specifieke uitkering
Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
SZW G2A
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2022
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G2A
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2022
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
SZW G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2023
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2023
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
SZW G3A
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_totaal 2022
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G3A
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_totaal 2022
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
SZW G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2023
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2023
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
47
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing
Jaarrekening
Jaarrekening Sisacode
Specifieke uitkering
Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
SZW G4A
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_totaal 2022
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G4A
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_totaal 2022
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
SZW G10
Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2023
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G10
Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2023
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
SZW G10A Wet inburgering 2021_ totaal 2022
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G10A Wet inburgering 2021_ totaal 2022
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad
SZW G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2023
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2023
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
SZW G12A
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_ totalen 2022
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G12A
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_ totalen 2022
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
48
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing
Jaarrekening
Jaarrekening Sisacode
Specifieke uitkering
Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
SZW G13
Onderwijsroute _ deel gemeente 2023
Fout
EUR 0
n.v.t.
SZW G13
Onderwijsroute _ deel gemeente 2023
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
VWS H4
Specifieke uitkering stimulering sport
Fout
EUR 0
n.v.t.
VWS H4
Specifieke uitkering stimulering sport
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
VWS H8
Specifieke uitkering Regeling Sportakkoord 2020-2022
Fout
EUR 0
n.v.t.
VWS H8
Specifieke uitkering Regeling Sportakkoord 2020-2022
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
VWS H12
Specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
Fout
EUR 0
n.v.t.
VWS H12
Specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
VWS H30
Specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026
Fout
EUR 0
n.v.t.
VWS H30
Specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
49
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing
Jaarrekening
Jaarrekening Sisacode
Specifieke uitkering
Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
VWS H31
Regeling Specifieke uitkering noodfonds energie amateursportverenigingen
Fout
EUR 0
n.v.t.
VWS H31
Regeling Specifieke uitkering noodfonds energie amateursportverenigingen
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
VWS H32
Specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden
Fout
EUR 0
n.v.t.
VWS H32
Specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
VWS H35B
Specifieke uitkering SPUK IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)
Fout
EUR 0
n.v.t.
VWS H35B
Specifieke uitkering SPUK IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)
Onzekerheid
EUR 0
n.v.t.
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
50
De belangrijkste bevindingen uit de controle van de WNT-verantwoording
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet Normering Topinkomens (WNT) gecontroleerd. Uit onze controle blijken geen bevindingen. Op grond van de wet zijn de griffier en de gemeentesecretaris aangewezen als topfunctionaris. Hun bezoldiging is juist en volledig verantwoord in de WNTverantwoording in uw jaarstukken.
Bijlage Wet Normering Topinkomens (WNT)
Aantal topfunctionarissen
Financiële positie
Financiële positie
Wilt u meer weten over de WNT? Kijkt u dan op: https://www.topinkomens.nl
Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
U heeft twee topfunctionarissen verantwoord in de jaarrekening 2023. Zowel de gemeentesecretaris als de griffier zijn het gehele jaar in dienst geweest.
Controleverklaring bevat paragraaf inzake overige aangelegenheden anticumulatiebepaling WNT Met ingang van 2018 geldt een WNT-regel voor de samenloop van topfuncties bij verschillende WNT-instellingen. Deze anticumulatiebepaling regelt dat de som van de bezoldigingen van iemand die uitvoerende topfuncties uitoefent bij meerdere rechtspersonen of instellingen, niet hoger mag zijn dan het van toepassing zijnde bezoldigingsmaximum. In overeenstemming met de Regeling Controleprotocol WNT 2023 hebben wij geen controle uitgevoerd op de naleving van deze anticumulatiebepaling. Dit hebben wij in onze controleverklaring bij uw jaarrekening in een paragraaf inzake overige aangelegenheden tot uitdrukking gebracht.
Aard dienstverband
Betaling ontslagvergoeding
Beide topfunctionarissen zijn in 2023 in loondienst bij de gemeente geweest. U heeft in 2023 geen ontslagvergoedingen boven de WNT-grens uitgekeerd.
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
51
Wij zijn gedurende de gehele controle onafhankelijk geweest van uw gemeente
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa
WNT
Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
Urenbesteding
Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Een belangrijke kernwaarde van onze beroepsgroep is dat wij onafhankelijk zijn van het orgaan dat de jaarrekening opstelt. Bij uw gemeente is dit gewaarborgd omdat de gemeenteraad onze opdrachtgever is en het college verantwoordelijk is voor het opstellen van de jaarrekening. Wij hebben de naleving bewaakt van externe standaarden, het onafhankelijkheidsbeleid van ETL Assurance & Overheidsaccountants en de onafhankelijkheidsafspraken met uw gemeente. Wij bevestigen dat we aan deze onafhankelijkheidsvereisten hebben voldaan en voldoen.
Om onze onafhankelijkheid bij de controle van de jaarrekening te waarborgen hebben wij geen werkzaamheden uitgevoerd die buiten de kaders van onze overeenkomst vallen. Een andere maatregel die wij genomen hebben is dat alle teamleden die betrokken zijn bij de controle van uw gemeente, persoonlijk hebben verklaard dat ze onafhankelijk zijn van uw gemeente. Deze verklaring is in ons controledossier opgenomen.
Belangrijkste boodschappen
Belangrijkste boodschappen
52
Belangrijke onderwerpen en aandachtspunten die wij met u hebben gecommuniceerd
Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Speerpunten de gemeenteraad van
Speerpunten van de gemeenteraad
Als ETL Assurance & Overheidsaccountants vinden wij het belangrijk om u te laten zien op welke wijze wij de belangrijkste onderwerpen en aandachtspunten van de controle aan u hebben gerapporteerd. Dit hebben we opgenomen in onderstaande tabel.
Vereiste communicatie grond van controlestandaarden
Controleplan
Mededeling over de verantwoordelijkheden van de accountant.
Bevestiging van onze onafhankelijkheid
Boardletter
Accountantsverslag
Eventuele significante tekortkomingen in de interne controle
Eventuele ontdekte of vermoede fraude
Niet-naleven van wet- en regelgeving
Schriftelijke bevestigingen gevraagd van het management Alle zaken die van invloed zijn op de vorm en inhoud van de controleverklaring.