CConstaterende datEmmen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage bij RA21.0036 - Jaarrekening en jaarverslag 2020 (RIS.10179)

Commissie Bestuur, Middelen en Economie 10 juni 2021, gemeente EmmenBij agendapunt: Jaarstukken 2020 gemeente Emmen38.179 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Het emailadres economie@emmen.nl wordt nu proactief en breed ingezet zodat ondernemers weten waar ze terecht kunnen. Bezoeken en evenementen Ook in 2020 zijn verscheidene bestuurlijke bezoeken afgelegd aan bedrijven in de gemeente Emmen. Daarnaast is een tweedaags werkbezoek naar Chemelot georganiseerd ter inspiratie voor onze aanpak in Drenthe rondom het vergroenen van de chemie en circulaire economie. Hierbij waren kennisinstellingen, provincie, gemeente en een aantal bedrijven aanwezig. Jaarrekening 2020 – Programma’s

27

Op 19 november 2020 was de eerste online editie van het New eMMergy congres. Een editie die geheel in het teken stond van waterstof. Met bijdragen van veel verschillende sprekers, zowel internationaal, nationaal als lokaal. Het vormde tevens een plek waar vraag en aanbod van waterstof bij elkaar kwamen in een waterstofmarktplaats. Zo’n 220 deelnemers volgden het congres en hoorden over de ontwikkelingen in de waterstofeconomie. Ook is in november in Emmen een digitaal live event gehouden onder de naam van Chemport Connect. Deze richtte zich op de grote verscheidenheid aan biobased en circulaire oplossingen, in het bijzonder op kunststoffen en materialen. Tijdens het evenement presenteerde Teijin Aramid een exclusieve wereldwijde primeur van haar supersterke vezel, waren er verschillende keynotesprekers van de bedrijven Senbis Polymer Innovations (Emmen) en Avantium (Delfzijl), was er een internationale paneldiscussie onder leiding van het platform Ubuntoo live vanuit Atlanta (VS) en is een inkijkje gegeven in de toekomst van chemische recycling door CuRe (Emmen). Het event is door ca. 200 unieke bezoekers digitaal bijgewoond.

Wat hebben we gedaan en bereikt? Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor dit programma per onderwerp, schematisch de relatie weergegeven tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties/acties (wat hebben we gedaan). Bij de prestaties is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd. Betekeniseconomie Doel

Prestatie

De mogelijkheden van betekeniseconomie in de gemeente Emmen in 2020 verkennen

In 2020 zijn de mogelijkheden van betekeniseconomie in de gemeente Emmen onderzocht. Hieruit voortvloeiend wordt er momenteel, samen met de gemeente Coevorden, gewerkt aan een projectvoorstel voor de Regio Deal op het gebied van Impact ondernemen. Onder Impact ondernemen verstaan wij het bedrijfsmatig leveren van een positieve bijdrage aan maatschappelijke en/of ecologische problemen. In 2020 hebben we voor de 2e keer deelgenomen aan The Impact Days.

Goed vestigingsklimaat Doel

Prestatie

Voldoende en aantrekkelijke bedrijventerreinen voor alle typen bedrijven die zich willen vestigen en uitbreiden

Gezien de oplopende belangstelling voor grootschalige kavels wordt het bestemmingplan van het Rundedal gewijzigd om tegemoet te komen aan deze vraag. Op de overige bedrijventerreinen zijn nog enkele kleine kavels beschikbaar. Dit zijn vaak geen passende kavels. Eind 2020 is door de provincie Drenthe een onderzoek afgerond naar de toekomstbestendigheid van bedrijventerreinen. Wij zijn met de provincie in gesprek over de uitkomsten en de aanbevelingen van het onderzoek en welke vervolgstappen hierin gezet kunnen worden.

Binnen Dutch TechZone verband netwerkvorming tussen bedrijven en kennisinstellingen in de speerpuntsectoren High Tech Systemen en Materialen (HTSM), Groene Chemie en Circulaire Economie, Transport en Logistiek en Energie

De Programboard, Coördinatieteam en Programteam komen regelmatig samen om te spreken over netwerken en samenwerken in de Dutch TechZone (DTZ) Regio. Er is een nieuwe website gelanceerd met daarop verschillende platforms.

Goede fysieke bereikbaarheid Doel

Prestatie

Verbeteren corridors A28-A37-E233, GroningenZuidoost Drenthe-Twente (N34)

De laatste opgave van het project "10 jaar A37-E233, innovatieve corridor van de regio" is gereed. Dit is een digitale kaart van de DTZ-regio met daarop circa 150 locaties gerelateerd aan de speerpuntsectoren binnen DTZ, een aantal voortgezet onderwijsinstellingen, kenniscentra en relevante projecten. Onder regie van regio Groningen Assen is in NoordNederlands verband een integrale agenda voor slimme en duurzame logistiek opgeleverd. Hier hebben wij input voor geleverd op het gebied van o.a. de

Jaarrekening 2020 – Programma’s

28

Doel

Prestatie ontwikkeling van de groene waterstof-economie, hernieuwbare brandstoffen en experimenteerruimte voor langere afstand duurzaam transport om op deze wijze de bereikbaarheid en ons vestigingsklimaat te versterken.

Tot stand brengen van een (inter)nationale spoorverbinding tussen Emmen – Rheine

Emmen is aangehaakt in het proces om te komen tot reizigersvervoer tussen Rheine, Coevorden en Emmen. De Interreg-subsidie is toegekend en de PA (public affairs)/PR (public relations) strategie is vastgesteld. In het BO MIRT zijn afspraken gemaakt tussen Rijk en regio over verdeling van de kosten van het traject Neuenhaus – Coevorden. De gemeente Emmen heeft met de provincie Drenthe afgesproken dat onze bijdrage in uren is.

Slimme economie / smart city Doel

Prestatie

De innovatieve kern in Noord- en Oost-Nederland zijn door het gebruik van slimme technologieën (smart city, smart energy, smart mobility, smart services en smart manufacturing)

Wegens gebrek aan middelen is vooralsnog geen kwartiermaker ingezet. We kijken of de ervaringen op dit terrein van nieuwe medewerkers ingezet kunnen worden. Er zal in ieder geval een focus zijn op toepassing en niet op techniek.

Aansluiten bij de duurzame mobiliteitsdeal Noord Nederland

Emmen neemt deel aan de Noord-Nederlandse projectgroepen Slim en Groen Onderweg en Smart Mobility. Er lopen onderzoeken naar hoe de binnenstadslogistiek slimmer en groener zou kunnen worden en het implementatieplan voor ‘digitaal de weg op orde’ wordt opgesteld (digitalisering weginfra). Emmen doet mee aan de uitrol van 1000 laadpalen voor Elektrische Voertuigen in Groningen/Drenthe en de uitrol van Hubs in het openbaar vervoer. Daarnaast praten we mee hoe fietsbeleid een bijdrage kan leveren aan klimaatdoelstellingen. Sinds de dienstregeling 2020 rijden de stadsbussen van Emmen elektrisch.

Duurzame economie Doel

Prestatie

De vooraanstaande rol van kennisinstellingen en bedrijfsleven in Groene Chemie en Circulaire Economie behouden en uitbouwen in Europees verband (SUSPACC)

Topprioriteiten als chemische recycling middels de “CURE-technologie” waarin 2 Emmense bedrijven participeren krijgen een verdere Europese cq internationale dimensie. Grote bedrijven als Coca-cola, Adidas e.a. zijn hierin zeer geïnteresseerd en geven afname garanties. Nu is de volgende stap om een volledig nieuwe fabriek te realiseren voor 20.000 ton productie. Kosten: €40-50 miljoen. Een andere nieuwe ontwikkeling is een tweede bioplastic soort (PHA, uit afvalwater), waarvoor ook voor Europa wordt voorgesorteerd, ook daarvoor is een fabriek nodig.

Realisatie van een InnovatieCampus Chemie/Energie in Emmen, met subsidie van EFRO

De EFRO subsidie is toegekend, mits een paar technische vragen zijn goedgekeurd. Een daarvan is het aannemelijk maken dat er ook een fysieke campus komt. Het overleg daarover is intensief gaande en komt binnenkort tot een oplossing. Daarmee kan de vrijkomende subsidie worden aangewend om te beginnen met een groot Innovatieprogramma (Werkpakket 1, onderdeel EFRO aanvraag), de andere onderdelen volgen.

In relatie tot Drenthe 4.0 onderzoeken van de mogelijkheden voor verduurzamen, zoals waterstofactiviteiten en groen gas (zoals GZI Next)

Energy Hub GZI Next Emmen is volop in ontwikkeling. In mei is de aanleg van het 12MW zonnepark op de GZI Next locatie gerealiseerd. Naar verwachting start de productie van zonne-energie nog

Jaarrekening 2020 – Programma’s

29

Doel

Prestatie dit jaar. Daarnaast wordt door de betrokken partijen hard gewerkt aan de realisatie van het waterstofvulstation voor o.a. de Qbuzz bussen, de 10 MW elektrolyser, het waterstofvulstation voor o.a. de 10 Qbuzz bussen en de afname van de groene waterstof door de lokale industrie. Voor de afname van de groene waterstof door de industrie is de lage aardgasprijs en de corona crisis niet gunstig. Het groen gas (vergisting) onderdeel van het energy hub concept is ook volop in ontwikkeling. Regelmatig wordt de omgeving met nieuwsbrieven en de betrokken EOPs door middel van (online) bijeenkomsten bijgepraat en betrokken bij de ontwikkelingen rondom GZI Next.

Onderzoeken van mogelijkheden duurzame economie op het gebied van transport en logistiek

In juni is onze SPES (SamenwerkingsProject Expertpool Stadslogistiek) aanvraag voor het opstellen van scenario’s Slimme en Duurzame Stadslogistiek gehonoreerd. Dit onderzoek is in december afgerond. Er zijn gesprekken gevoerd met stakeholders en de huidige situatie is in kaart gebracht. Dit heeft geleid tot diverse aanbevelingen.

Aanjagen HTSM / maakindustrie Doel

Prestatie

De ingezette opbouw in de HTSM sector doorontwikkelen en impulsen blijven geven

De kennis/innovatie en (deels) onderwijs projecten Technologies Added, Center of Expertise Smart Manufacturing en Skills4Future zijn steeds meer aan elkaar gekoppeld en zijn verder uitgebouwd. In relatie tot de ontwikkeling Masterplan Campus Emmen loopt een verkenning over verdere inzet op Smart Industry, gekoppeld aan de Noordelijke Smart Industryhub.

Hybride leeromgeving met bedrijven, onderwijsinstellingen en overheid Doel

Prestatie

Ontwikkelingen van Campus Emmen, chemportcampus, fieldlabs en exposure lab voor betere aansluiting arbeidsmarkt

RUG, NHL Stenden, Drenthe College, provincie Drenthe en de gemeente Emmen hebben de behoefte aan een Masterplan Campus Emmen uitgesproken, met als inhoudelijke thema’s: (groene) Chemie, Smart Industry, Energie (waterstof) en Zorg & Technologie. Hiervoor hebben partijen in december 2020 een intentieovereenkomst gesloten, een eerste piketpaal in dit proces om te komen tot een Masterplan Campus Emmen.

Het realiseren van een (deeltijd) HBO-V-opleiding in Emmen

De HBO-V-Flex is in februari én september 2020 gestart met 25 studenten en draait erg goed. Vanwege het succes en de vraag van zorgorganisaties, start in februari 2021 nog een extra groep van 15. Er zijn extra docenten aangesteld op Drenthe College en NHL Stenden. Stagelopen bij meerdere werkgevers was in 2020 niet mogelijk wegens corona. De onderwijs- en zorgorganisaties anticiperen in samenwerking op de huidige omstandigheden. Levenlang ontwikkelen komt met de formule van de HBO-V-flex zeer goed uit de verf. HBO-V-flex is mede mogelijk gemaakt door bijdragen uit de Regio Deal.

Het realiseren van een gezamenlijke regiovisie en regiostructuur voor opleidingen en innovaties op het gebied van welzijn en zorg.

In navolging van de HBO-V-flex hebben de initiatiefnemers (zorg, mbo, hbo, gemeente) in 2020 met behulp van de inzet van een kwartiermaker een Programma voor de Regio opgesteld om meer en kwalitatief goed personeel op te leiden voor welzijnsen zorginstellingen. (Naar een Innovatienetwerk voor Welzijn & Zorg). Hiermee worden doorlopende leerlijnen opgezet, wordt de sociale kwaliteit en de werkgelegenheid versterkt en wordt een bijdrage geleverd aan het behoud van jongeren in onze regio.

Jaarrekening 2020 – Programma’s

30

Doel

Prestatie

Studentenhuisvesting en bereikbaarheid van bedrijven en onderwijs- en zorginstellingen

We zijn gestart met onderzoek hoe wij initiatieven tot het realiseren van een concept voor een woon-leef gemeenschap kunnen ondersteunen. We zijn met NHL Stenden in overleg.

(Meer) samenwerking met (andere) opleidingsinstituten in Nederland en Duitsland

Samen met de Drentse gemeenten en gemeente Hardenberg (vanuit de samenwerking in de Dutch TechZone regio), de Hanzehogeschool, Drenthe College, Alfa College, NHL Stenden en de provincie Drenthe is in 2020 het nieuwe programma IBDO (Ik Ben Drents Ondernemer) uitgewerkt. We werken hierin samen met een gezamenlijk doel om een Drents ecosysteem te realiseren waarin ondernemers, kennisinstellingen en overheden samenwerken aan slimme oplossingen, innovatief, organiserend vermogen en een digitaal vaardig en actief bedrijfsleven. De gemeente Emmen subsidieert het Rijnland Instituut. Het Rijnland Instituut is een samenwerkingsverband tussen NHL Stenden Hogeschool, Alfa-college, Drenthe College, Hochschule Osnabrück, Hanzehogeschool, Berufsbildende Schulen Lingen en Berufsschulzentrum am Westerberg. Er zijn eerste stappen gezet voor Europese competentie- en curricula ontwikkeling. Tevens ondersteunt het Rijnland Instituut de gemeente Emmen bij de samenwerking tussen Lingen en Emmen en voor de arbeidsmarkt Nederland-Duitsland.

Land- en tuinbouw van economisch belang Doel

Prestatie

Sectoren van economisch belang en mede-dragers van de leefbaarheid van ons uitgestrekte buitengebied

Het beleidskader Huisvesting Arbeidsmigranten in de tuinbouwgebieden van Erica en Klazienaveen 20132018 is in samenspraak met de sector in 2018 geëvalueerd. In 2019 is gestart met de actualisatie van het beleidskader en in 2020 is hier verder aan gewerkt. De tuinbouwsector heeft in 2019 een Toekomstvisie/ Duurzaamheidsprogramma Glastuinbouw Klazienaveen en Erica aangeboden aan de gemeente en de provincie. Naar aanleiding hiervan is een start gemaakt om te onderzoeken of we tot een gezamenlijke tuinbouwvisie kunnen komen. Dit voorjaar heeft dit enige tijd stilgelegen en is in het najaar van 2020 weer opgestart. In het 4e kwartaal van 2019 is een start gemaakt met de evaluatie van de Stimuleringsregeling Revitalisering Landbouw Emmen (SRLE) 2016-2019. Dit voorjaar heeft dit enige tijd stilgelegen en is in het najaar van 2020 weer opgestart. Met de provincie wordt onderzocht of en op welke wijze een vervolg aan de regeling kan worden gegeven.

De energietransitie vraagt een maatwerkbenadering met draagvlak vanuit de samenleving

In het kader van GZI Next zijn we met regelmaat in gesprek met de omgeving (o.a. EOPs) en daarbij staat naast een goede informatievoorziening, het draagvlak bij de samenleving centraal.

Ontwikkelingen binnenstad / centrum Doel

Prestatie

Binnenstadsfonds voor een robuust centrum door middel van transformatie, verhuizingen, enz.

In 2020 zijn 4 verplaatsingssubsidies, 6 transformatiesubsidies en 4 gevelverbeteringssubsidies verstrekt via de beleidsregel Binnenstadsfonds. Bijzonder is dat in 2020 ook 8

Jaarrekening 2020 – Programma’s

31

Doel

Prestatie plansubsidies zijn verstrekt. De termijn voor de subsidie Binnenstadfonds is door de provincie met 1 jaar verlengd (de einddatum voor de beleidsregel is nu 31-08-2021). Zie ook programma 5.

Horeca en evenementen Doel

Prestatie

Uitvoering geven aan het evenementenbeleid

Het nieuwe evenementenbeleid is in november 2019 goedgekeurd en loopt tot 2024. Vanaf 2020 wordt uitvoering gegeven aan dit nieuwe beleid. Doordat grote en kleine evenementen niet doorgaan, zal de uitvoering van het beleid anders zijn dan is voorgesteld.

Uitvoering geven aan het horecabeleid

Het vaststellen van de horecavisie is opgeschort in verband met corona.

Regiomarketing Doel

Prestatie

De focus ligt op wonen, werken en studeren (SMRE) en recreatie en toerisme (TIP)

In 2020 is gewerkt aan een herijkte beleidsvisie op regiomarketing die de basis zou vormen voor een aangescherpte opdracht aan Stichting Marketing Regio Emmen (SMRE). Hierbij is gekozen om de focus op werken te leggen. De marketing rondom wonen en studeren zou meer door de woningbouwcorporaties en onderwijsinstellingen worden ingevuld. Regiomarketing heeft echter geen vervolg gekregen omdat bij de Kadernota 2021 is besloten om per 2021 de subsidierelatie met SMRE te beëindigen. Stichting Promotie Emmen (SPE)/Toerist info Punt (TiP) is verantwoordelijk voor de toeristische informatievoorziening en promotie. Er is nauw samengewerkt tussen SPE en SMRE, waarbij SMRE vaak een coördinerende rol speelde bij samenwerkingsverbanden en projecten op gebied van de vrijetijdseconomie. Daarnaast is de website van TiP volledig geïntegreerd in de website van SMRE-Emmen maak het mee.

FC Emmen is een prachtige promotie voor de gemeente Emmen en ver daarbuiten.

Ook in het voetbalseizoen 2020/2021 zal FC Emmen in de eredivisie spelen. We zijn blij met dit resultaat. Dit is niet alleen prachtig voor de club, maar voor de gehele regio heeft dit een positieve uitstraling.

Attractieve regio voor recreatie en toerisme Doel

Prestatie

Groei van de bestedingen en werkgelegenheid in de toeristische sector.

Het aantal banen in de toeristische sector is licht gestegen inherent aan de lichte stijging in het aantal vestigingen (jr. 2019 t.o.v. 2018). Het aantal banen is bijna 20% van het totaal toeristische banen in Drenthe. Er is sprake van een stijging in het aantal overnachtingen met ca. 24.000 (jr. 2019 t.o.v. 2018). De bestedingen 2019 voor dagtochten bedragen 139mln. (ca. 21% t.o.v. Drenthe) en bestedingen vakanties bedragen 40 mln. (ca 8% t.o.v. Drenthe). Er zijn geen recentere cijfers beschikbaar. De Coronacrisis heeft - zeker voor het eerste half jaar 2020- gevolgen voor de belastingplichtige ondernemers. Door het uit-/achterblijven van boekingen worden minder overnachtingen verwacht met effect op de directe en afgeleide dagtocht bestedingen in Emmen voor het jaar 2020.

Jaarrekening 2020 – Programma’s

32

Doel

Prestatie

Evaluatie beleidskader Vrijetijdseconomie in 2020.

Er is een evaluatie uitgewerkt van het beleidskader Vrijetijdseconomie. De raadsinspraak ontbreekt nog. De evaluatie wordt meegenomen bij het actualiseren van het beleidskader Vrijetijdseconomie. In 2020 is het proces doorlopen om te komen tot een nota Verblijfsrecreatie. We hebben dit niet beperkt tot kampeerbeleid, maar verbreed naar alle vormen van verblijfsrecreatie. In 2021 vindt hierover besluitvorming plaats.

Versteviging samenwerking in de toeristischrecreatieve sector.

Op Emmens niveau bestaat het Toeristisch platform, waaruit de stimuleringsregeling R&T en de jaarlijkse ondernemersbijeenkomst zijn ontstaan. In het Veengebied is gewerkt aan gezamenlijke promotie en wordt een belevingskaart van het gebied ontwikkeld. Daarnaast is over de grens samengewerkt in het ‘Naturpark Moor-Veenland’, dat tot twee Interreg-projecten heeft geleid. Vanuit de Regio Deal loopt het project ‘digitalisering voor ondernemers in de vrijetijdsindustrie’ en binnen Drenthe wordt er gezamenlijk opgetrokken in het project Vitale Vakantieparken. Daarnaast wordt in zowel BOCE als Hondsrugverband gewerkt aan gezamenlijke promotie en productontwikkeling. Dit heeft in 2020 geresulteerd in o.a. een merkactivatieplan Hondsrug en twee (gezamenlijke) magazines.

Wat heeft het gekost? De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage C van de jaarrekening is op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en is een verschillenanalyse op detailniveau opgenomen. Taakveld

Primitieve

(Bedragen * €1.000)

begroting

Begroting

Rekening

Verschil

Bedrijfsloket en -regelingen

894

1.007

960

47

Economische ontwikkeling

5.006

8.153

7.928

225

Economische promotie

1.387

1.463

1.388

75

303

233

215

18

7.590

10.856

10.491

365

Fysieke bedrijfsinfrastructuur Totaal lasten Bedrijfsloket en -regelingen

256

261

266

-6

Economische ontwikkeling

150

3.135

3.226

-91

Economische promotie

541

566

376

190

6

6

2

4

953

3.969

3.872

97

Fysieke bedrijfsinfrastructuur Totaal baten Mutatie reserves Saldo Economie en Werkgelegenheid (netto)

Jaarrekening 2020 – Programma’s

75

-828

-858

30

6.712

6.059

5.761

298

33

Jaarrekening 2020 – Programma’s

34

Programma 3 - Veiligheid

Ontwikkelingen in 2020 Corona Op 12 maart 2020 werden we geconfronteerd met de coronacrisis. We kwamen terecht in een grip 4 crisisorganisatie die op 1 december 2020 over is gegaan in de Tijdelijke wet maatregelen COVID-19. Wat begon met een intelligente lockdown in maart en doorliep naar een versoepeling in de zomerperiode, resulteerde uiteindelijk in een bijna volledige lockdown vanaf 15 december 2020 De voorgeschreven richtlijnen vanuit het RIVM wordt door onze inwoners over het algemeen goed opgevolgd. Ingrijpende maatregelen Veel ingrijpende maatregelen werden doorgevoerd. Denk hierbij aan de sluiting van alle horeca, het verbod op evenementen, de sluiting van onderwijsinstellingen en kinderopvang, het verbod op werken in contactberoepen, het sluiten van de niet essentiële winkels en het dringende advies om thuis te gaan werken.. Mooi was te zien dat tegelijkertijd de weerbaarheid en de kracht van onze inwoners, bedrijven en instellingen naar boven kwam. Inwoners die elkaar helpen, scholen en instellingen die in korte tijd digitaal onderwijs en zorgbegeleiding hebben georganiseerd. Groot tijdsbeslag Veel, soms nieuwe, taken zijn bij de gemeente belegd. Waarbij een groot tijdsbeslag is komen te liggen bij de advisering in de crisisorganisatie, de regionale afstemming en de uitvoering van het toezicht en handhaving van de corona-richtlijnen in onze gemeente.

BOA toezicht In 2020 heeft de gemeenteraad besloten om de formatie van Gebiedstoezicht gefaseerd uit te breiden. Duidelijk is dat in de afgelopen jaren BOA-toezicht een belangrijke schakel vormt in en een essentieel deel uitmaakt van de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor toezicht en handhaving. Corona laat dit nog eens extra zien. De BOA’s hebben er taken bij gekregen en hun rol is veranderd. De signalerende, handhavende rol aangevuld met het in gesprek gaan en het zichtbaar aanwezig zijn in wijken en dorpen draagt bij aan het veiligheidsgevoel van onze inwoners. Het afgelopen jaar is er gewerkt aan het ontwikkelingsplan met daarin een toekomstvisie op BOA-toezicht. Zorg & Veiligheid Vanaf het begin van corona zijn er zorgen geweest over kinderen/jongeren in kwetsbare gezinnen. In de eerste fase kreeg Veilig Thuis Drenthe verhoudingsgewijs minder zorgmeldingen. De laatste maanden in 2020 zien we dat de zorgen over kinderen en jongeren toenemen. Eenzaamheid en leerachterstanden, maar ook hebben we zorgen over verborgen leed na corona. De effecten hiervan kunnen we op dit moment nog niet goed overzien. Er valt te denken aan toename van psychische klachten, gezondheidsklachten en (gevoelens van) onveiligheid door huiselijk geweld en kindermishandeling als gevolg van de coronamaatregelen.

We zien ook een toename van het aantal overlastmeldingen ‘Verwarde personen’ bij de Politie. De uitvoering van de Wet verplichte ggz verloopt naar tevredenheid. Naasten en omgeving weten het meld- en Jaarrekening 2020 – Programma’s

35

adviespunt OGGZ goed te vinden om zorgen over iemand in hun omgeving te melden. Het aantal Crisismaatregelen en zorgmachtigingen voor Emmen blijft beperkt. Mensen met een veiligheidsrisico kunnen niet altijd opgenomen worden in een reguliere GGZ-instelling. Vanuit het Drentse programma personen met verward gedrag wordt gewerkt aan een regionale voorziening (project Ketenveldnorm/Levensloopregeling) waarin we voor Noord-Nederland de beschikking krijgen over beveiligde bedden en specifieke expertise om deze mensen te helpen. Ondermijning In Noord-Nederland wordt vol ingezet op de aanpak van ondermijning. De gemeente Emmen doet hier volop aan mee. De Investeringsgelden die het Noorden van het rijk heeft ontvangen, dragen bij aan een gerichte aanpak van ondermijning. Hierdoor kan het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) extra formatie inzetten op dit thema. Dit geeft een positief impuls aan de aanpak tegen de georganiseerde criminaliteit in onze regio. Risico’s De financiering van alle inzet rondom corona is ook voor volgend jaar nog niet geheel duidelijk en kan een financieel risico vormen. Onduidelijk is of ook de inzet in 2021 als het gaat over extra toezicht en handhaving door het Rijk wordt gefinancierd.

Onzeker zijn de effecten van corona op de langere termijn zoals leerachterstanden, de mogelijke toename van hulp en begeleiding van psychische klachten en huiselijk geweld en kindermishandeling. De financiële effecten op de lange termijn zijn eveneens nu nog niet goed in te schatten. Daarnaast speelt bij meerdere Drentse gemeenten de problematiek van forse tekorten. Dit kan ertoe leiden dat er in de onderlinge samenwerking tussen gemeenten andere keuzes worden gemaakt. Dergelijke keuzes kunnen een kostenverhogend effect hebben voor de gemeente Emmen. De extra aandacht voor ondermijning zal, met de bestuurlijke prioritering die al heeft plaatsgevonden, leiden tot enerzijds een verbetering van de interne werkprocessen maar vraagt anderzijds extra ambtelijke inzet op dit thema.

Wat hebben we gedaan en bereikt? Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor dit programma per onderwerp, schematisch de relatie weergegeven tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties/acties (wat hebben we gedaan). Bij de prestaties is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd. Een veilige omgeving Doel

Prestatie

Emmen blijft de veiligste 100.000+ gemeente

Emmen blijft één van de veiligste grote gemeenten. De klassieke criminaliteit daalt (woninginbraken en geweld). Landelijke onderzoeken laten zien dat Emmen bovengemiddeld scoort op sociale cohesie.

Iedere inwoner voelt zich veilig in zijn eigen (woon/werk) omgeving

We hebben dit in 2020 niet gemeten. Uit de laatste Veiligheidsmonitor 2017 bleek een duidelijke verbetering t.o.v. 2013. Dergelijke onderzoeken voeren we eens per vier jaar in Drents verband uit. Volgend jaar nemen we opnieuw deel aan de Veiligheidsmonitor 2021.

Minder geweld, minder woninginbraken betere fysieke kwaliteit

Opnieuw zien we een daling van de traditionele criminaliteitscijfers (aantal woninginbraken en geweldsdelicten). Daar staat tegenover dat nieuwe vormen van criminaliteit (digitaal) de afgelopen jaren zijn toegenomen. Ook in 2020 zet deze lijn zich voort. Het aantal vernielingen neemt t.o.v. 2019 licht af.

Tegengaan van de georganiseerde/ondermijnende criminaliteit

We werken gezamenlijk met Politie, OM, Belastingdienst aan de aanpak van de georganiseerde criminaliteit. Dit doen we vanuit het opgestelde geografisch ondermijningsbeeld (GOB) en in de uitvoering van een specifieke casus. Duidelijk is dat het verstoren van een jarenlang opgebouwd netwerk van criminaliteit een weg van lange adem zal zijn. Door corona is vertraging opgetreden in de uitvoering. Acties kunnen i.v.m. corona richtlijnen nu niet worden uitgevoerd. Wij blijven inzet plegen in de aanpak van drugspanden (art. 13b Opiumwet). In dat kader zijn twee bedrijfspanden en negen woningen tijdelijk gesloten,

Jaarrekening 2020 – Programma’s

36

We hebben drie woningen voorwaardelijk gesloten i.v.m. persoonlijke omstandigheden. Bij vijf woningen is alleen een voornemenbrief verstuurd; daarna bleek de bewoner vertrokken, dus het woon- en leefklimaat genormaliseerd en geen verdere actie nodig. Tevens hebben we twee aanvragen voor hennepteelt in het kader van het landelijk experiment gesloten coffeeshopketen afgewezen. Wij gaan de zorg laagdrempelig en snel toegankelijk organiseren en zorgen voor een sluitende keten rondom personen met verward gedrag

Met de invoering van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz, per 1-1-2020) zetten we stappen om enerzijds eerder signalen te ontvangen en passende zorg te bieden en anderzijds uiteindelijk de keten sluitend te maken. Verwacht werd dat er een grote toeloop zou ontstaan bij het Meld- en adviespunt Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ). Dat bleek niet het geval te zijn. In Drenthe zijn er 1.090 meldingen ontvangen waarvan 317 uit Emmen. Onderverdeeld in o.a. 97 meldingen OGGZ en 32 meldingen Wvggz. Het aantal zorg-machtigingen via de rechter (8 Emmen) en de door de burgemeester opgelegde crisismaatregelen (13) blijven achter bij de eerste aannames. Wij blijven dit goed monitoren. Via ZonMw hebben we subsidie ontvangen voor de uitvoering van een onderzoek naar verbetering van het op- en afschalen van zorg en het maken van afspraken over de verantwoordelijkheid voor casus- en procesregie. Het onderzoek van Trimbos Instituut naar het GHB gebruik in onze gemeente is uitgevoerd. Op basis van het onderzoek is begonnen met een plan van aanpak en zijn gesprekken gevoerd over gerichte begeleiding en opvang.

Terugdringen van alcohol- drugsgebruik onder jongeren < 18

Door het stilvallen van sport, evenementen, horeca en scholen is aan dit onderwerp in de afgelopen periode niet of nauwelijks aandacht gegeven.

Veilige (grote) evenementen

Ondanks het feit dat alle grote evenementen in verband met corona zijn komen te vervallen hebben we met organisatoren en horecaondernemers korte informele lijnen ontwikkeld. Gezamenlijk konden we komen tot goede afspraken in een lastig werkbare corona-tijd met verschillende belangen. De goede samenwerking en de korte afstemmingslijnen hebben het wederzijds vertrouwen verder versterkt. De evenementen/acties die zijn doorgegaan, zijn met inachtneming van de coronamaatregelen veilig verlopen. De jaarwisseling 2020/2021 is op een beperkt aantal kleine incidenten na rustig verlopen.

Het huidige niveau van brandweerzorg in stand houden

De VRD heeft ook in 2020 het afgesproken niveau van brandweerzorg gehaald. Al jaren presteert de VRD boven de afgesproken norm (niveau brandweerzorg 80% van de prio 1 meldingen binnen de afgesproken normtijd van 15 min.). Uit de jaarrekening VRD zal blijken dat dit ook in 2020 gerealiseerd is. De complexiteit van onze samenleving, de ongekende crisis, de vraagstukken rondom bijvoorbeeld vrijwilligers en het in standhouden van bepaalde expertise zijn van invloed op het functioneren van de VRD. Hiervoor is een extra structurele bijdrage in 2020 vastgesteld om de brandweer op de lange termijn betaalbaar te houden. Door corona is de uitvoering van het beleidskader VRD 2020-2023 stil komen te liggen. Oefeningen en trainingen van o.a. brandweerpersoneel konden door corona geen doorgang vinden.

Het vastgestelde VTH-beleid continueren wij tot en met 2020

Het jaar 2020 is door Corona een bijzonder jaar geweest welke tot gevolg had dat er in 2020

Jaarrekening 2020 – Programma’s

37

onverwachte veranderingen nodig waren in de prioritering van het VTH beleid. De capaciteit die van de VTH keten nodig was om voor te sorteren op de invoering van de Omgevingswet en de wet kwaliteitsborging bouw heeft dit versterkt. Dat betekende voor 2020 dat de prioritering deels verlegd is naar de inzet op Corona, de OG en de WKB. Deze inzet is deels ten koste gegaan van andere toezichttaken, zoals achterwege laten van bouw en brandveiligheidscontroles en gebiedsgericht toezicht in dorpen en wijken. Daarnaast is op lichtere meldingen van inwoners niet geacteerd. De inzet die wel gepleegd is, heeft risico gestuurd plaatsgevonden. Het VTH beleidsplan is verlengd tot en met 2021. In het afgelopen jaar hebben we in een langdurige grip-4 crisissituatie gewerkt. De bestuurlijke – en ambtelijke bijdrage van Emmen daarin is groot geweest en verdient waardering. Duidelijk is ook dat de gemeente Emmen de CMO goed op orde heeft. De geplande oefening van een crisis in het sociaal domein is verplaatst naar 2021. De tussentijdse evaluatie van de corona-crisisorganisatie vormt een goed vertrekpunt voor de verdere verbetering van de CMO.

Wat heeft het gekost? De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage C van de jaarrekening is op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en is een verschillenanalyse op detailniveau opgenomen.

Taakveld

Primitieve

(Bedragen * €1.000)

begroting

Begroting

Rekening

Verschil

Crisisbeheersing en brandweer

7.627

7.767

7.540

Openbare orde en veiligheid

1.866

1.926

1.941

227 -15

Totaal lasten

9.493

9.693

9.482

212

Crisisbeheersing en brandweer

47

47

55

-8

Openbare orde en veiligheid

15

34

54

-20 -28

Totaal baten

61

82

109

Mutatie reserves

-29

-29

-32

3

9.402

9.583

9.340

242

Saldo Veiligheid (netto)

Jaarrekening 2020 – Programma’s

38

Programma 4 – Onderwijs en jeugd

Ontwikkelingen in 2020 Er is vanuit verschillende invalshoeken inzet gepleegd op de verbinding tussen (passend) onderwijs en jeugdhulp. De bewegingen die we hierin willen maken (vanuit een heldere visie), van integrale zorgonderwijsplannen voor jeugdigen tot een maatschappelijke discussie over wat normaal (gedrag) is en wat dit betekent voor het werk van jeugd-professionals, vragen ook wat van het zorglandschap (jeugdhulpaanbieders, maar ook de toegangsorganisatie). De ontwikkelingen binnen en met die verschillende organisaties lopen niet altijd gelijk op. Dit vraagt het komende jaar ook extra inzet, met name ook om vanuit onze regierol duidelijke kaders mee te geven aan onze partners, zodat de keten verstevigd kan worden. Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) heeft veel voeten in aarde gehad. Met name omdat rijksmiddelen onvoldoende aansluiten op de wensen van schoolbesturen hierin. Het bekostigingsplafond betekent dat er – in overleg met de onderwijspartners – keuzes gemaakt moeten worden in de aanvragen die binnenkomen. Dit zal ook het komend jaar nog spelen. Er zijn in het afgelopen jaar veel ontwikkelingen geweest bij de voorscholen.

Bijvoorbeeld schoolbesturen die kindcentra willen realiseren of die kiezen voor eigen partners in de kinderopvang, de invoering van 16 uur voorschoolse educatie, de vraag van ouders naar dagarrangementen, de wens om ook voldoende aandacht te hebben voor de doelgroep 0 – 2,5 jaar en (te) kleine voorscholen die gesloten moeten worden. Daarom is het belangrijk om een toekomstbestendig plan te maken met de betrokken partners. Daar zal ook komend jaar inzet op worden gepleegd. Het openbaar onderwijs Emmen is intern verzelfstandigd, waarmee een eerste stap is gezet uit de gemeentelijke organisatie. Externe verzelfstandiging zal gerealiseerd zijn per 1/1/22. De rol die de gemeente gaat krijgen ten opzichte van een zelfstandig openbaar schoolbestuur, zal ook het komend jaar verder invulling moeten krijgen. De maatregelen die in het afgelopen jaar noodzakelijk waren om de verdere verspreiding van corona terug te dringen hebben zeker ook zijn invloed gehad op het onderwijs. Ten tijde van de sluiting van scholen en kinderopvang is door de gemeente – vanuit de rol van informatiemanager binnen de veiligheidsregio – noodopvang voor kinderen met ouders met een cruciaal beroep en kwetsbare kinderen de noodopvang gecoördineerd.

Jaarrekening 2020 – Programma’s

39

Wat hebben we gedaan en bereikt? Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor dit programma per onderwerp, schematisch de relatie weergegeven tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties/acties (wat hebben we gedaan). Bij de prestaties is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd. Onderwijs en jeugd (een sociale gemeente) Doel

Prestatie

Iedere jongere groeit gelukkig, veilig en gezond op met perspectief op een baan

Vanuit een intensief samenwerkingstraject met o.a. jongeren, UptoUs, Jimmy’s en beleidsadviseurs is een werkwijze ontwikkeld waarmee jongeren structureel kunnen worden betrokken bij beleidsontwikkeling en plannen die over jongeren gaan onder de noemer Jong Emmen (zie: https://gemeente.emmen.nl/jongemmen/). Tegelijk met het opstarten van Jong Emmen, liep ook het traject ‘Meer kansen voor meer jongeren in Angelslo’. Dit is inmiddels uitgebreid naar Jong Emmen-Oost. Verder zitten jeugdparticipatietrajecten in de Blokken en Emmen-Zuid in de opstartfase. Deze vallen ook onder de noemer Jong Emmen. De JongerenAdviesRaad heeft een doorstart gemaakt en er zijn afspraken gemaakt met Sedna voor het instellen van een aantal kinderraden, zodra corona dit weer toelaat. Er wordt samen met jongeren gewerkt aan een jongerencentrum in Angelslo. De plek gaat open zodra de situatie het toelaat. Perspectief op Jeugd is vastgesteld en is – samen met betrokken partners – uitgewerkt in actielijnen. Om actielijnen te kunnen opstarten en deze te monitoren zijn de eerste data-analyses gemaakt. Hierdoor ontstaat er meer inzicht in de huidige jeugdhulp en kunnen we de gewenste situatie met data onderbouwen. Dit wordt momenteel gedaan voor de zorgintensieve scholen (SBO en SO) en het voortgezet onderwijs.

Samen met deze scholen en de samenwerkingsverbanden wordt momenteel intensief samengewerkt aan concrete plannen om passend onderwijs en jeugdhulp beter op elkaar af te stemmen. Ook heeft er een eerste bijeenkomst met partners plaatsgevonden over “normaliseren” (versterken van het gewone leven). Vanwege corona is deze online georganiseerd. De activiteiten in het kader van laaggeletterdheid hebben grotendeels volgens planning plaatsgevonden (voorleesactiviteiten zijn pas onlangs gestart). Het streefcijfer voor het aantal taaltrajecten in het kader van laaggeletterdheid is bereikt (525 trajecten in 2020). Ondanks corona zijn 616 trajecten gerealiseerd. Deze trajecten zijn veelal digitaal vormgegeven. Het aantal taalvrijwilligers is uitgebreid tot rond de 90. De Avondschool is aangesloten op de samenwerking in het kader van ‘Emmen telt mee met taal’. Door corona kon ook een aantal nieuwe projecten niet starten of is opgeschort.

Voorzieningen in dorpen en wijken zoveel mogelijk behouden

Jaarrekening 2020 – Programma’s

De aanvragen voor het Jaarprogramma Voorzieningen Huisvesting Onderwijs 2021 zijn in december door het college vastgesteld. Omdat er gewerkt wordt met een bekostigingsplafond blijven we binnen de begroting.

40

Doel

Prestatie Op 4 december is het nieuwe Vakcollege op de Esdal Campus opgeleverd. Het gebouw is staat op de oude locatie van de Muzeval en bevat naast de school ook een eigen schooltheater voor de gehele campus en kantoorruimten voor het bestuur. Deze laatste twee onderdelen zijn door het Esdal College zelf bekostigd. Tevens is een start gemaakt met de ontwikkeling van het nieuwe Kindcentrum, in het centrum van EmmerCompascuum en zijn het programma van eisen en het ontwerp van de architect gereed gekomen in 2020. In Noordbarge is een start gemaakt met de permanente uitbreiding van de Vrije School wegens een grote toename van het aantal leerlingen. Deze school heeft een regiofunctie. Verder is gewerkt aan het updaten en bijwerken van het Integraal Huisvestingplan Onderwijs voor het PO en VO.

Gemeentelijk vastgoed, inclusief schoolgebouwen, verduurzamen

Bij nieuwbouw gelden de eisen van het geldend Bouwbesluit d.w.z. geen gasaansluiting meer en hogere isolatiewaarden van de buitenschil (BENG). Schoolbesturen zijn zelf verantwoordelijk voor de verduurzaming van bestaande gebouwen omdat zij juridisch eigenaar zijn van het schoolgebouw. Voor gemeentelijke gebouwen wordt verwezen naar programma 5.

Investeren in goed onderwijs is investeren in de toekomst

Elke basisschool werkt intensief samen met één of meer voorscholen. Alle peuters in de leeftijd van 2,5-4 jaar kunnen aan de voorschool deelnemen. Op de voorschool worden zij voorbereid op de basisschool met het doel ontwikkelingskansen voor kinderen te vergroten. Vanaf 1 augustus 2020 bieden wij de mogelijkheid om 16 uur voorschoolse educatie af te nemen. Ouders kunnen in elk gebied kiezen tussen locaties die 10 uur en locaties die 16 uur aanbieden. Veelal wordt er gekozen voor 10 uur, waardoor er minder locaties met 16 uur zijn gestart dan begroot.

Verzelfstandiging Openbaar Onderwijs Emmen Met de interne verzelfstandiging per 1-1-2020 opereert het Openbaar Onderwijs Emmen (OOE) feitelijk buiten de gemeentelijke begroting en kent een eigen verantwoordingssystematiek. In het kader van investeren in goed onderwijs, kan wel gemeld worden, dat OOE een kwaliteits- en ondersteuningsplan heeft en dat er aandacht en sturing is op kwaliteitsontwikkeling. De inspectie heeft eind 2020 positief geoordeeld over deze kwaliteitsontwikkelingen. Vanaf eind 2020 bevinden alle scholen van OOE zich weer in het basisarrangement.

Jaarrekening 2020 – Programma’s

41

Wat heeft het gekost? De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage C van de jaarrekening is op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en is een verschillenanalyse op detailniveau opgenomen. Taakveld

Primitieve

(Bedragen * €1.000)

begroting

Begroting

Rekening

Verschil

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

9.003

9.920

9.697

223

Onderwijshuisvesting

5.672

5.338

9.833

-4.495

Openbaar basisonderwijs

31.173

34.796

36.075

-1.279

Totaal lasten

45.847

50.054

55.605

-5.551

4.622

6.328

6.354

-26

70

70

141

-71

Openbaar basisonderwijs

31.025

34.508

35.799

-1.291

Totaal baten

35.718

40.907

42.294

-1.387

186

-37

119

-156

10.315

9.110

13.429

-4.320

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Onderwijshuisvesting

Mutatie reserves Saldo Onderwijs en Jeugd (netto)

Jaarrekening 2020 – Programma’s

42

Programma 5 – Bouwen, wonen en milieu

Ontwikkelingen in 2020 Bouwen & Wonen Ondanks de bijzondere omstandigheden is het toch mogelijk geweest om een flink deel van de prestaties te kunnen realiseren, waaronder het ontwikkelen van woon- en leefbaarheidsvisies, het uitvoeren van een woningmarktonderzoek en het realiseren van verschillende bouwplannen (zie hiervoor het bijgaande overzicht met doelen en prestaties). Omgevingswet Een belangrijke ontwikkeling is het uitstellen van de invoering van de Omgevingswet tot 1 januari 2022. In 2020 is de tijd besteed om de deelprojecten in het programma goed neer te zetten (budget, capaciteit, projectleiding). De impact van de Omgevingswet op de gemeentelijke organisatie is nog volledig niet helder. De verwachting is dat op het niveau van VNG en rijk nog nadere afspraken worden gemaakt over de implementatie en structurele financiële effecten. Een deel van de financiële effecten is afhankelijk van Emmense bestuurlijke keuzes die in 2021 worden voorgelegd. De implementatie van de Omgevingswet levert wel capaciteitsproblemen op in relatie tot het ‘gewone werk’ van veel medewerkers.

Programma Omgevingswet Van het vastgestelde programmaplan Omgevingswet is in 2020 ingezet op het voldoen aan de minimale wettelijke vereisten van de invoering van de Omgevingswet, waaronder het implementeren van de werkprocessen uit Omgevingswet, te beginnen met het verkorten van het vergunningenproces van 26 naar 8 weken. In 2020 is ook het nieuwe VTH-systeem aangeschaft dat gaat aansluiten op het Digitale Stelstel Omgevingswet Het werken aan een integrale Omgevingsvisie gemeente Emmen is begin 2020 opgeschort, omdat we keuzes moesten maken, financieel en qua werk. In 2020 is het werk voor het Omgevingsplan opgestart in de vorm van een analyse van de bestaande bestemmingsplannen en overige regelgeving. Tenslotte is er gewerkt aan het deelproject ‘Participatie’ waarbij het participatie-vereiste voor initiatiefnemers wordt uitgewerkt. Daarin nemen we de veranderende rol en verantwoordelijkheden van bestuur, organisatie en inwoners mee. Milieu Ook op het gebied van milieu zijn de meeste prestaties geleverd, waaronder een energiesysteemschets met hoe de energiehuishouding er in 2030 en in 2050 uit kan gaan zien, het vaststellen van de concept RES 1.0 en voortgang op de transitievisie warmte en diverse meerjarige projecten voor innovatie en energiebesparing (zie daarvoor ook het bijgaande overzicht met doelen en prestaties). In 2020 is gewerkt aan nieuw energiebeleid.

Door het relatief grote aandeel van de industrie en bedrijvigheid van 70 procent in de totale gemeentelijke CO2-reductie opgave ligt daar onze prioriteit.

Jaarrekening 2020 – Programma’s

43

Erfgoed Eind vierde kwartaal 2020 is de onlineversie van de Erfgoedkaart samen met het digitale erfgoedportaal ‘Emmen: Hier kom jij weg’ gelanceerd. De nadruk lag daarbij op het uitwerken van een digitaal goed toegankelijk, aansprekend en informatief product, de koppeling met het erfgoedportaal en communicatie met het publiek. Daarnaast zijn met bestaande interne en externe middelen de mogelijkheden voor het opzetten van een doelmatig basismodel voor een monumentenmonitor verkend (fase 1). De uitkomst van de verkenning is dat het model - een dashboard met data en kaart – uitgewerkt kan worden wordt tot een basisproduct: de basis monumentenmonitor Emmen (fase 2).

Wat hebben we gedaan en bereikt? Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor dit programma per onderwerp, schematisch de relatie weergegeven tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties/acties (wat hebben we gedaan). Bij de prestaties is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd. Bouwen en wonen (leefbare gemeente) Doel

Prestatie

Sterke dorpen en wijken

Afronding van Panoramalokaal Bargeres. De Woonen Leefbaarheidsvisies (WLV) voor Bargeres en Zwartemeer zijn in ontwikkeling. Tijdens de begrotingsbehandelingen is besloten af te zien van de manier van WLV’s maken zoals voorgenomen. Voor Zwartemeer gaan we met de nieuwe manier van start. Het inrichtingsplan voor het centrumgebied van Emmer-Compascuum is opgesteld en overleg met de provincie over cofinanciering van de centrumontwikkeling van Emmer-Compascuum is opgestart. Ter voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn alle bestemmingsplannen tegen het licht gehouden op ‘houdbaarheid’, actualiteit, en digitale beschikbaarheid na 1-1-22. Een aantal plannen wordt uitgewerkt/aangepast voor het Omgevingsplan 1.0: Delftlanden is afgerond, er wordt nog gewerkt aan het plandeel Bargermeer, een nieuw plandeel voor de wijk Parc Sandur en het plandeel Rundedal De volgende facetbestemmingsplannen hebben vertraging opgelopen door gebrek aan capaciteit: Evenementen, Horeca en Terrassen, Erfgoed Centrum Noord en Deprogrammeren Fase 1. De gebiedsvisies transformatiegebieden Weerdingerstraat-Hoofdstraat en Wilheminastraat e.o hebben vertraging opgelopen door een gebrek aan capaciteit.

Prettig en betaalbaar wonen

Het woningmarktonderzoek is in oktober 2020 opgeleverd. In 2020 zijn er prestatieafspraken gemaakt tussen gemeente, corporaties en huurderorganisaties. Extra aandacht is gegaan naar de relatie met het sociaal domein om in gezamenlijkheid de opdracht met betrekking tot bijvoorbeeld de schuldenproblematiek en wonen en zorg op te pakken. Er zijn 46 kavels verkocht in 2020 voor particuliere bouw en 46 kavels voor projectmatige ontwikkeling. De projectontwikkeling is in 2020 grotendeels volgens planning verlopen waaronder de Delftlanden, de Hondsrugtoren, de stadswoningen aan de Schimmerweg en locatie Brandweer Oost. Planontwikkeling op de Klokkenslag krijgt vorm. De woningbouw op de voormalige ING locatie in de Wilhelminastraat en op de locatie Brandweer West is vertraagd.

Jaarrekening 2020 – Programma’s

44

Doel

Prestatie

Nabijheid van voorzieningen

Er zijn vanuit het Binnenstadsfonds (zie ook programma 2) 6 transformatiesubsidies verleend waarbij bestaande winkelpanden in het centrumgebied zijn omgevormd tot woningen. De parkeergarage Willinkplein is in mei 2020 in gebruik genomen. In de bestaande gebouwen van het Rensenpark wordt niet geïnvesteerd, behoudens uiterst noodzakelijk onderhoud dat gericht is op wind- en waterdicht houden en wettelijke verplichtingen. Het Hospershuis is wel opgeknapt en geschikt gemaakt als werkruimte voor ZO!34. Voor de invulling van Villa Lindenhof is een tijdelijke invulling gevonden. De herinrichting van de entreezone en herontwikkeling van de kelders van het Biochron ten behoeve van hoogwaardige expositieruimte c.q. nieuwe huisvesting voor het CBK wordt voorbereid.

Milieu (duurzame gemeente) Doel

Prestatie

Schone en hernieuwbare energie

Er is gewerkt aan de Transitievisie Warmte waarin wordt vastgelegd welke wijken wanneer van het aardgas af kunnen om vervolgens een warmteplan voor deze wijken op te stellen. Om het energie systeem in Emmen goed in beeld te krijgen is een inventarisatieproces uitgevoerd met de belangrijkste stakeholders (bedrijven, netbeheerders). Dit heeft een nieuwe systeem schets opgeleverd om de energie transitie naar een CO2 neutraal Emmen te kunnen realiseren. Verleende vergunning voor 126ha zonneveld. Door RVO beschikte SDE-subsidie: voor 109 MWp Gerealiseerd: ca.63 MWp In 2020 zijn twee gemeentelijke gebouwen gerenoveerd en ge-upgraded naar Label A en van het gas afgekoppeld. Op negen gebouwen zijn ca. 2.500 zonnepanelen geplaatst zodat ca. 638.000 kWh aan stroom duurzaam opgewekt wordt. Al eerder is het energiezuinig zwembad (Aquarena) in gebruik genomen.

Energiebesparing als gezamenlijke opgave

In december 2019 is door Interreg North Sea Region een verlenging van het COBEN project toegekend voor een periode van drie jaar. De tweede fase van het COBEN project is van start gegaan op 1 maart 2020 met een totaalbudget van € 593.600,--. Er is een juridische structuur ontworpen om coöperatieve zonneakkers te ontwikkelen en te exploiteren voor de inwoners van Emmen. Daarnaast zijn drie pilotprojecten opgezet. Beleidsmatige en juridische kennis vanuit het COBEN team wordt ingezet in de RES Drenthe en de projectgroep Zonneroute A37. Het binnen COBEN gevormde Servicepunt Lokaal Opgewekt Emmen ondersteunt bewonersgroepen bij het ontwikkelen van energie initiatieven in Emmen, waaronder de coöperaties Zonnige Start en NieuwOranjepoort.

Circulaire economie

Het Kaderplan Afvalstoffen kon in 2020 niet meer aan de raad worden aangeboden.

Jaarrekening 2020 – Programma’s

45

Doel

Prestatie

Innovatieve systemen

Er is met 6 maanden vertraging subsidie toegekend voor het project SEREH. De regionale benadering (regionaal opwek en gebruik van duurzame energie, zonder tussenkomst van transport op hoogspanning) wordt uitgewerkt met een (theoretische) kostenbesparing van 34% voor het elektriciteitssysteem. Waterstofeconomie:

-

de aanvraag voor Hydrogen Valley is gehonoreerd en het project heeft de naam HEAVENN gekregen. 31 partijen werken aan het project mee waaronder voor Emmen belangrijke partijen: het GZI consortium, gemeente Emmen en het OV bureau Drenthe. De looptijd van het project is 6 jaar.

De aanvraag voor EmmTranCe bij de Regio Deal is ook gehonoreerd. Het project is inmiddels uitgevoerd en heeft geresulteerd in een eerste aanzet voor een consortium en een businessplan. Er wordt nu gewerkt aan het organiseren van een vervolg.

Wat heeft het gekost? De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage C van de jaarrekening is op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en is een verschillenanalyse op detailniveau opgenomen. Taakveld

Primitieve

(Bedragen * €1.000)

begroting

Begroting

Rekening

Verschil

Afval

10.952

10.900

11.494

-594

Beheer overige gebouwen en gronden

5.133

4.870

4.988

-118

141

144

113

31

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

6.367

6.790

7.608

-818

Milieubeheer

5.375

6.514

5.752

762

Riolering

8.760

7.401

7.182

220

Ruimtelijke Ordening

1.417

1.702

1.605

96

Wonen en bouwen

4.974

6.613

6.628

-14

Totaal lasten

43.120

44.934

45.369

-435

Afval

14.862

14.903

15.722

-819

Beheer overige gebouwen en gronden

3.712

4.292

4.851

-559

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

5.971

6.400

8.199

-1.799 21

Cultureel erfgoed

Milieubeheer Riolering Ruimtelijke Ordening Wonen en bouwen Totaal baten Mutatie reserves Saldo Bouwen, Wonen en Milieu (netto)

Jaarrekening 2020 – Programma’s

0

253

232

11.981

10.712

10.689

22

0

0

53

-53

3.130

4.133

4.304

-171

39.657

40.694

44.050

-3.356

-806

-1.183

-333

-850

2.657

3.058

987

2.071

46

Programma 6 – Inkomensondersteuning

Ontwikkelingen in 2020 Het afgelopen jaar is door corona anders verlopen dan we voorzien hadden. Het aantal uitkeringen liep licht op en sommige zaken zoals huisbezoeken konden niet of veel minder uitgevoerd worden, dan gepland. Ondanks de coronamaatregelen, die voor veel praktische beperkingen zorgden, is er in 2020 op het gebied van inkomensondersteuning in de gemeente Emmen veel gebeurd. Oog voor SAM Begin maart introduceerde de landelijke overheid verschillende maatregelen ter bestrijding van corona. Deze beperkingen hadden gevolgen voor het merendeel van de publiekscampagnes gericht op integraal schulden, armoede en minimabeleid (Oog voor SAM). De campagnes zijn in 2020 ondanks de coronamaatregelen toch uitgevoerd, maar op een andere wijze dan gepland. In 2020 zijn er op de geprioriteerde vier actielijnen; (1) Vroeg signalering en preventie, (2) Jongeren Perspectieffonds, (3) Voorzieningen jeugd en (4) Beschermingsbewind goede voortgang geboekt. Meerdere SAM-projecten vervullen bovendien zowel landelijk als provinciaal een voorbeeldfunctie. Emmen heeft zich in 2020 wederom goed op de kaart gezet met projecten als Vroegsignalering, Zorgverzekering op Maat, het Jongeren Perspectieffonds Emmen, het project Zelfstandigen zonder personeel (ZZP) met schulden, de tijdelijke coördinatie van de Voedselbank en de Campagne “Kom jij er uit”.

Dienstverlening De effecten van corona op de bedrijfsvoering waren goed merkbaar. Desondanks heeft de dienstverlening er in 2020 niet merkbaar onder geleden. De dienstverlening op gebied van zowel de uitbetaling als de bereikbaarheid ging op de gebruikelijk manier door. De bijbehorende processen zijn verder gedigitaliseerd. Daarnaast is, in nauwe samenwerking met Menso, een nieuwe uitkering, de Tozo, ingevoerd en uitbetaald. Kindertoeslagaffaire De kinderopvangtoeslagaffaire heeft een grote impact gehad op landelijk niveau. Veel inwoners zijn getroffen door het handelen van de Rijksoverheid. Het Rijk probeert de schade voor de inwoners zoveel mogelijk te beperken en zo mogelijk op te lossen. Dit kan het niet alleen. Gemeenten zijn gevraagd om gedupeerden te ondersteunen op de vijf leefdomeinen (huisvesting, zorg, schulden, inkomen en zorg). In de gemeente Emmen is een meldpunt voor gedupeerden ingericht. Er wordt gewerkt aan een handelingskader over de wijze van uitvoering van de ondersteuning.

Jaarrekening 2020 – Programma’s

47

Wat hebben we gedaan en bereikt? Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor dit programma per onderwerp, schematisch de relatie weergegeven tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties/acties (wat hebben we gedaan). Bij de prestaties is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd. Inkomen (sociale gemeente) Doel

Prestatie

Zorgdragen voor tijdelijke rechtmatige inkomensondersteuning

Het aantal uitkeringen in 2020 is ten opzichte van de 2019 gestegen met 2,1%. De instroom is over 2020 toegenomen en de uitstroom is afgenomen. Deze ontwikkeling komt vooral door de effecten van corona. De stijging van het aantal uitkeringen ligt lager in vergelijking met andere gemeenten waarmee we een benchmark voeren. De benchmarkgemeenten kennen een gemiddelde stijging van 3,3% (BUIGontwikkeling grote gemeenten). Als reactie op verminderde uitstroom heeft Menso in 2020 extra ingezet om meer uitstroom te realiseren. De realisatie van uitstroom van 377 (incl. IOAW) valt landelijk, in positieve zin, op. De uitstroom ‘naar regulier werk’ is verhoudingsgewijs hoger dan het landelijk gemiddelde (bron; Divosa Benchmark werk en inkomen t/m november).

Het verhogen van de maatschappelijke participatie (“iedereen doet mee naar vermogen”)

De besteding per toekenning participatieregeling is in 2020 verder toegenomen van 94,9% naar 95,7%. In december 2020 is een pilot van start gegaan met vier grote bewindvoeringsorganisaties. Naar verwachting leidt dit tot minder instroom naar bewindvoering. In 2020 is er sprake geweest van een lichte stijging van de instroom ten opzichte van 2019. In 2020 zijn voorbereiding getroffen voor de ‘invoering van de nieuwe wet Adviesrecht gemeenten bij schuldenbewind’ (ingangsdatum: 1 januari 2021). Conform wetgeving heeft, de gemeente Emmen zich bij de rechtbank gemeld voor deelname. De wet biedt mogelijkheden tot vermindering van instroom in de bewindvoering, maar ook tot meer grip op uitstroom uit bewindvoering. Voor een nieuwe participatiewebshop is de aanbesteding in 2020 afgerond en is de bouw van de ‘tool’ bijna voltooid. Beleidsaanpassingen zijn in voorbereiding. Voor de harmonisatie van de webshop en de kindregelingen is gewerkt aan:

• • • • Beperking van instroom in de uitkering

één toegang tot de regelingen; afstemming van het aanbod participatiewebshop en de jeugdfondsen; aanbod participatiewebshop is voorliggend aan de fondsen; een gelijkwaardiger aanbod door prijsafspraken. Het uitkeringsvolume is het resultaat van instroom en uitstroom. De instroom in de Participatiewet is in 2020 met 5% gestegen. Uit de Divosa benchmark t/m november maken we op dat dit lager is dan het landelijk gemiddelde. De instroom vanuit de werkloosheidswet kent een toename van 65% en de instroom in verband met opvang (bijvoorbeeld maatschappelijke-, crisisopvang) 40%. Daarentegen is de instroom vanuit schoolverlaters, statushouders en einde huwelijk laag te noemen in vergelijking met voorgaande jaren.

Jaarrekening 2020 – Programma’s

48

Doel

Prestatie

Bevordering van uitstroom uit de uitkering (op gebied van rechtmatigheid, voor doelmatigheid zie programma 9)

De uitstroom op gebied van rechtmatigheid wordt met name gerealiseerd door inzet van handhaving en sociale recherche. Essentiële onderdelen van het handhavingsproces als huisbezoeken en gesprekken met klanten konden dit voorjaar niet uitgevoerd worden, waardoor de uitstroom rechtmatigheid is achter gebleven. Alle (digitale) technieken zijn voor zover mogelijk wel ingezet.

Tegengaan van oneigenlijk gebruik uitkeringen

Het tegengaan van oneigenlijk gebruik wordt uitgevoerd langs twee lijnen: preventief toezicht en repressief toezicht. Preventief toezicht Er is juiste, tijdige en begrijpelijke voorlichting in helder taalgebruik (B1 taalniveau) verstrekt. Hierbij hebben we rekening gehouden met verschillende doelgroepen. In 2020 werd tijdens de coronaperiode bij de uitkeringsaanvraag een telefonische intake gedaan. De rechten en plichten werden onder de aandacht gebracht. Wanneer er aanleiding was voor een huisbezoek ,werd afstemming gezocht met de handhaver. Waar nodig werd een heronderzoek gepland. Repressief toezicht Bij repressief toezicht wordt maatwerk toegepast. Er wordt naar de gehele situatie van de inwoner gekeken om te komen tot een passende en structurele oplossing. Door het op deze manier toepassen van maatwerk worden terugvorderingen en verdere problemen voorkomen. Het aantal meldingen en consultverzoeken is gelijk gebleven ten opzichte van 2019. De coronamaatregelen zorgden er echter voor dat het aantal onderzoeken/consulten dat uitgevoerd kon worden beperkt was. De ToZo regeling wordt, door steekproeven, gecontroleerd op rechtmatigheid.

Voorkomen dat burgers in problematische schuldensituaties geraken

Emmen startte in juli 2019 met de pilot ‘vroegsignalering van schulden’. Het doel is het voorkomen en (als dat niet kan) het snel oplossen van problematische schulden. Aan de hand van betalingsachterstanden van inwoners bij energiemaatschappijen, waterleidingmaatschappijen en ziektekostenverzekeraars worden huisbezoeken afgelegd om deze inwoners te ondersteunen bij het oplossen van deze achterstanden en/of schulden. Als gevolg van de coronamaatregelen zijn de huisbezoeken opgeschort. In plaats daarvan verliep het contact met inwoners telefonisch of via de email. In 2020 zijn ongeveer 50 zzp’ers met schulden gesproken over hun (financiële) situatie. Een aantal hiervan zijn door onze gemeente geholpen en een deel is verwezen naar Menso of een andere organisatie, die ze bij deze problematiek kan ondersteunen. Er zijn vijf jongeren gesproken ter voorbereiding op het jongerenperpectieffonds, waarbij de schulden afgekocht worden en begeleiding wordt ingezet op het gebied van opleiding en werk.

Jaarrekening 2020 – Programma’s

49

Doel

Prestatie In 2020 is een samenwerkingstraject/pilot tussen de gemeente Emmen en Menso (Ondernemen) opgestart om zzp’ers met schulden te ondersteunen. De inkomensconsulenten en schulddienstverleners voeren een integrale intake uit. Dit houdt in dat de inwoner die een bijstandsuitkering aanvraagt, schulden heeft en/of moeite heeft met zijn/haar financiële situatie, (direct) ondersteuning krijgt bij het oplossen van de schulden of het op orde krijgen van de financiële situatie. Dit werkproces wordt na versoepeling van de corona-maatregelen weer opgepakt. Door de wetswijziging van de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening (WGS) in 2020 is vroegsignalering formeel ook een wettelijke taak geworden (met ingang van 1 januari 2021). Er zijn landelijke convenanten afgesloten tussen gemeenten met brancheverenigingen van energiemaatschappijen, waterleidingmaatschappijen, ziektekostenverzekeraars en verhuurders. Er komt tevens een landelijk meldpunt, dat inwoners kan doorverwijzen naar de juiste plek voor hulp in hun gemeente. De Week van het Geld is niet doorgegaan als gevolg van de coronamaatregelen. De 500 gezinnen in Emmen die gebruik maken van de Voedselbank hebben in 2020 de gebruikelijke voedselpakketten ontvangen. De dienstverlening is niet gestagneerd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Emmen&id=380e904e-7431-4597-b0ac-1caee65cd612