Bijlage bij 20.006056 - Jaarrekening 2019 NV Waterbedrijf Drenthe (WMD) (RIS.9984)
Tekst van het document
Er zijn maatregelen noodzakelijk om de leveringsbetrouwbaarheid verder te vergroten.
•
Verouderde infrastructuur moet worden vervangen.
De nodige toekomstige investeringen zullen aankomende jaren onder andere leiden tot verhoging van de totale behoefte aan langlopende leningen. Het merendeel van de financieringen betreft leningen met een looptijd van 10 jaar.
48
GECONSOLIDEERDE JAARREKENING 2019
49
GECONSOLIDEERDE BALANS Voor winstverdeling (bedragen in duizenden euro’s)
Ref
31 december 2019
31 december 2018
Materiële vaste activa
6
152.475
150.141
Financiële vaste activa
7
4.232
ACTIVA Vaste activa 3.839 156.707
153.980
Vlottende activa (ten hoogste 1 jaar) Voorraden
8
1.070
1.191
Vorderingen
9
6.815
7.585
Liquide middelen
10
5.725
1.752 13.610
10.528
170.317
164.508
PASSIVA Groepsvermogen
12
Eigen vermogen
38.733
34.225 38.733
Achtergestelde leningen
Voorzieningen
13
8.500
14
34.225 0
8.500
0
865
166
Langlopende schulden Leningen kredietinstellingen
15
92.618
90.838
Overige leningen
15
0
468
(Embedded) derivaten
16
32
1.530 92.650
92.836
Kortlopende schulden (ten hoogste 1 jaar) Schulden aan kredietinstellingen
17
4.223
13.048
Aflossingsverplichting langlopende schulden
17
14.549
13.315
3.528
2.731
Belastingen en premies sociale verzekeringen
18
1.569
1.775
Overige schulden
19
5.700
Schulden aan handelscrediteuren
50
6.412 29.569
37.281
170.317
164.508
GECONSOLIDEERDE WINST- EN VERLIESREKENING (bedragen in duizenden euro’s)
2019
Ref
2018
Opbrengsten Netto-omzet
23
35.855
35.929
Overige bedrijfsopbrengsten
24
5.588
4.848 41.443
40.777
Bedrijfslasten Grond en hulpstoffen
25
2.356
2.986
Uitbesteed werk en andere externe kosten
26
7.469
8.139
Personeelskosten
27
10.619
9.597
Afschrijvingen
28
8.598
8.679
Overige waardeveranderingen van materiële vaste activa
6
574
6.790
Grondwaterbelasting
29
402
405
Overige bedrijfskosten
30
8.438
8.354
Bedrijfsresultaat
Financiële baten en lasten
38.455
44.950
2.987
-4.173
31
Rentebaten
112
414
Rentelasten
2.492
2.633
0
4.924
1.361
197
Waardeveranderingen van vorderingen die tot de vaste activa behoren Mutatie waardering derivaten
Bedrijfsresultaat voor belastingen Winstbelastingen
32
-177
Resultaat deelnemingen
33
390
Resultaat na belastingen Minderheidsbelang van derden Netto resultaat
51
-1.019
-6.946
1.968
-11.119 0 600
213
600
2.181
-10.519
0
0
2.181
-10.519
GECONSOLIDEERDE KASSTROOMOVERZICHT (bedragen in duizenden euro’s) 2019
2018
Bedrijfsresultaat
2.987
-4.173
Afschrijvingen
8.598
8.679
Overige waardeveranderingen van materiële vaste activa
2.935
Mutatie voorzieningen
6.790
699
-629
Veranderingen werkkapitaal Vorderingen
121
-782
Voorraden
770
72
Kortlopende schulden
-8.945
Kasstroom uit bedrijfsoperaties
284 -8.054
-426
7.165
10.241
Ontvangen interest
112
414
Betaalde interest
-2.492
-2.633
Betaalde vennootschapsbelasting
-177
-235
Mutatie derivaten
1.361
Kasstroom uit operationele activiteiten Investeringen in materiële vaste activa
197 -1.196
-2.257
5.969
7.984
-14.262
-11.927
Desinvesteringen in materiële vaste activa
9.546
844
Overige waardeveranderingen activa
-6.215
0
Investeringen in financiële vaste activa
0
-380
Desinvesteringen in financiële vaste activa
0
1.724
350
451
Ontvangen dividend Kasstroom uit investeringsactiviteiten
-10.581
-9.288
Nieuwe leningen
48.395
Mutatie rekening courant kredietinstellingen
-3.974
2.891
Overige mutaties inz financieringsactiviteiten
-960
-5.000
Aflossing langlopende schulden
15.000
-34.876
-12.573 8.585
318
3.973
-986
Begin boekjaar
1.752
2.738
Einde boekjaar
5.725
1.752
3.973
-986
Mutatie geldmiddelen Stand liquide middelen
52
TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS EN WINST- EN VERLIESREKENING 1. ALGEMENE TOELICHTING Activiteiten N.V. Waterbedrijf Drenthe (WMD), KvK nummer 04006089, is gevestigd aan de Lauwers 3 te Assen. Dit is tevens de statutaire vestigingsplaats van de vennootschap. De activiteiten van WMD en haar dochtermaatschappijen bestaan voornamelijk uit de zorg voor en instandhouding van de (drink)watervoorziening in haar verzorgingsgebied, benevens het verrichten van alle werkzaamheden, daarmede in verband staande, in de ruimste zin.
Wildlands De betrokkenheid van WMD met Wildlands is in december 2019 afgerond en geformaliseerd. De assets zijn met terugwerkende kracht per 1 april overgedragen.
In de jaarrekening van 2018 is een verlies verwerkt van € 11,7 miljoen als gevolg van afwaardering van de activa. Voor de verkoop van de activa van WMD aan Wildlands is in 2019 uiteindelijk een hogere prijs overeengekomen. Dit resulteert in een totale boekwinst van € 1,7 miljoen en is verantwoord onder de overige opbrengsten. Echter is de huurkoopverplichting voorzien voor € 2,9 miljoen en is ten laste van het resultaat verwerkt.
Bottelarij Op basis van de strategie is bepaald dat WMD gaat stoppen met de activiteiten van de bottelarij. Besloten is de activiteiten zo snel mogelijk af te bouwen en de vennootschap uiterlijk eind 2020 te liquideren, waarbij zorg wordt gedragen voor een zorgvuldige afwikkeling van de lopende contracten. Het personeel is ingelicht en voor iedereen is individueel gekeken naar hun toekomstmogelijkheden binnen of buiten WMD. De verkoopcontracten zijn opgezegd en met de klanten wordt gekeken naar de overgang naar een andere partij. Per 1 januari 2020 is de bottellijn van de 18,9l flessen verkocht. Overige zaken worden komende maanden afgewikkeld.
53
Omdat besloten is de activiteiten van de bottelarij te beëindigen en de vennootschap te liquideren, is de jaarrekening opgesteld op basis van liquidatiegrondslagen, zodat inzicht gegeven wordt in het te verwachten liquidatiesaldo. Op basis van de liquidatiegrondslagen zijn de volgende posten ten laste van het resultaat in de jaarrekening verwerkt:
•
Afwaardering Materiële Vaste Activa (€ 575K verlies)
•
Afwaardering van incourante voorraden (€ 79K verlies)
•
Afwaardering van overige vorderingen en debiteuren (€ 225K verlies)
•
Voorzieningen voor de afwikkeling van contracten en overige risico’s (€ 725K verlies)
•
Nog te realiseren exploitatieresultaten in 2020 (€ 255K verlies)
•
Verwachte kosten van liquidatie in 2020 (€ 50K verlies)
Stelselwijzigingen en schattingswijzigingen In 2019 heeft een stelselwijziging plaatsgevonden. De wijziging betreft het opnemen van een latentie vennootschapsbelasting. Met ingang van 1 januari 2016 is N.V. Waterbedrijf Drenthe vennootschapsbelastingplichtig voor haar niet-wettelijke taken. Tot en met 2018 werd alleen de acute belastinglast opgenomen. Met ingang van 2019 worden latente belastingvorderingen opgenomen voor verrekenbare fiscale verliezen en voor verrekenbare verschillen tussen de waarde van de activa en passiva volgens fiscale voorschriften enerzijds en de in deze jaarrekening gevolgde waarderingsgrondslagen anderzijds.
Het effect van de stelselwijziging met betrekking tot de latentie vennootschapsbelasting is de vorming van een actieve latentie per 1 januari 2019 van € 3.159K. De belastingbate die hieruit voortvloeit is per 1 januari 2019 direct in het eigen vermogen verwerkt. In 2019 is de voorziening met € 832K afgenomen en compenseert de belastinglast voor 2019.
Vergelijkende cijfers Met ingang van 2019 is een latentie voor de vennootschapsbelasting opgenomen. Dit is gecorrigeerd in het begin vermogen. De vergelijkende cijfers zijn niet aangepast. Derhalve zijn de cijfers van 2019 op dit punt niet vergelijkbaar met de cijfers van het voorgaande boekjaar.
Fiscale eenheid Met ingang van 2016 is de Wet modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen van kracht. Op basis van deze wetgeving is N.V. Waterbedrijf Drenthe en haar dochtermaatschappijen
54
vennootschapsbelastingplichtig voor haar niet-drinkwater activiteiten. Ten behoeve van de vennootschapsbelasting vormt N.V. Waterbedrijf Drenthe een fiscale eenheid met de volgende vennootschappen: •
WMD Drinkwater B.V.
•
WMD Industriewater B.V.
•
WMD Participaties B.V.
•
WMD Water en Energie B.V.
•
Anl’eau B.V.
•
Adfontes B.V.
•
Noordwater B.V.
•
IndoWater B.V.
•
Tirta Drenthe B.V.
•
Tirta Sulawesi B.V.
•
Tirta Papua B.V.
In 2019 zijn de aangiftes voor 2016 en 2017 ingediend. In de aangifte van 2016 is een standpunt over de fiscale openingsbalans ingenomen. Voor beide jaren is een voorlopige aanslag ingediend. De aangiftes voor 2018 en 2019 zijn in concept gereed. Deze zullen in 2020 worden afgrond.
In 2019 hebben zich, anders dan bovenstaande verwerking van de activa met betrekking tot de bottelarij, geen schattingswijzigingen voorgedaan.
Schattingen Indien het voor het geven van het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht noodzakelijk is, zijn de relevante oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de desbetreffende jaarrekeningposten.
Grondslagen van de consolidatie In de consolidatie worden de financiële gegevens van WMD, samen met die van haar groepsmaatschappijen en andere rechtspersonen waarop zij overheersende zeggenschap kan uitoefenen of waarover zij de centrale leiding heeft, opgenomen. Groepsmaatschappijen zijn rechtspersonen waarin WMD direct of indirect overheersende zeggenschap kan uitoefenen doordat zij beschikt over de meerderheid van de stemrechten of op enige andere wijze de financiële en operationele activiteiten kan beheersen. De hiervoor beschreven groepsmaatschappijen en andere rechtspersonen worden voor 100% in de consolidatie betrokken. Wanneer sprake is van een belang in een joint venture, wordt het desbetreffende belang gewaardeerd tegen netto vermogenswaarde, dan wel proportioneel geconsolideerd, indien dit leidt tot een beter inzicht. Van een joint venture is sprake indien als gevolg van een overeenkomst tot samenwerking de zeggenschap door de deelnemers gezamenlijk wordt uitgeoefend.
55
Intercompany-transacties, intercompany-winsten en onderlinge vorderingen en schulden tussen groepsmaatschappijen en andere in de consolidatie opgenomen rechtspersonen worden geëlimineerd, voor zover de resultaten niet door transacties met derden buiten de groep zijn gerealiseerd. Waarderingsgrondslagen van groepsmaatschappijen en andere in de consolidatie opgenomen rechtspersonen zijn waar nodig gewijzigd om aansluiting te krijgen bij geldende waarderingsgrondslagen voor de groep. Aan het hoofd van de groep staat N.V. Waterbedrijf Drenthe, gevestigd aan Lauwers 3 te Assen.
In de geconsolideerde jaarrekening zijn naast de vennootschap WMD de volgende groepsmaatschappijen betrokken: vestigingsplaats
deelname in % 2019
Groepsmaatschappij /consolidatie 2019
deelname in % 2018
Groepsmaatschappij /consolidatie 2018
WMD Drinkwater B.V.
Assen
100
ja
100
ja
WMD Industriewater B.V.
Assen
100
ja
100
ja
WMD Participaties B.V.
Assen
100
ja
100
ja
WMD Water en Energie B.V.
Assen
100
ja
100
ja
Noordwater B.V.
Assen
100
ja
100
ja
Anl’eau B.V.
Assen
100
ja
100
ja
Ad Fontes B.V.
Assen
100
ja
100
ja
IndoWater B.V.
Assen
100
ja
100
ja
Tirta Drenthe B.V.
Assen
100
ja
100
ja
Tirta Sulawesi B.V.
Assen
100
ja
100
ja
Tirta Papua B.V.
Assen
100
ja
100
ja
PT Dream Sukses Airindo
Ambon
49
nee
49
nee
PT Tirta Remu
Sorong
51
nee
51
nee
PT Air Manado
Manado
51
nee
51
nee
PT Water Laboratory Nusantara Indonesia
Manado
-
nee
97,5
nee
naam
Het structuuroverzicht van WMD ziet er eind 2019 als volgt uit: N.V. Waterbedrijf Drenthe
WMD Drinkwater B.V.
WLN B.V. 50%
WLN Business B.V.
KWH Water B.V. 2,13%
WMD Industriewater B.V.
Aqua Minerals B.V. 2,9%
NieuWater B.V. 50%
NoordWater B.V.
IndoWater B.V.
WMD Participaties B.V.
Ad Fontes B.V.
Water Fund Holland B.V. 9%
Anl’eau B.V.
Tirta Drenthe B.V.
Tirta Sulawesi B.V.
Tirta Papua B.V.
PT Air Manado 51%
PT Tirta Remu Sorong 51%
56
WMD Water en Energie B.V.
PT Dream Sukses Airindo 49%
WMD heeft in 2019 nog twee joint ventures. WLN B.V., het waterlaboratorium dat tezamen met Waterbedrijf Groningen wordt gehouden en NieuWater B.V., een joint venture tezamen met waterschap Vechtstromen. Beide joint ventures zijn gewaardeerd op nettovermogenswaarde en zijn niet in de consolidatie betrokken.
Verbonden partijen Als verbonden partijen worden aangemerkt alle rechtspersonen waarover WMD overheersende zeggenschap, gezamenlijke zeggenschap of invloed van betekenis kan uitoefenen. Ook rechtspersonen en natuurlijke personen die overwegende zeggenschap, gezamenlijke zeggenschap of invloed van betekenis in WMD kunnen uitoefenen worden aangemerkt als verbonden partij.
Acquisities en desinvesteringen van groepsmaatschappijen Vanaf de overnamedatum worden de resultaten en de identificeerbare activa en passiva van de overgenomen vennootschap opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening. De overnamedatum is het moment dat overheersende zeggenschap kan worden uitgeoefend op de desbetreffende vennootschap.
De verkrijgingsprijs bestaat uit het geldbedrag of het equivalent hiervan dat is overeengekomen voor de verkrijging van de overgenomen onderneming vermeerderd met eventuele direct toerekenbare kosten. Indien de verkrijgingsprijs hoger is dan het nettobedrag van de reële waarde van de identificeerbare activa en passiva wordt het meerdere als goodwill geactiveerd onder de immateriële vaste activa. Indien de verkrijgingsprijs lager is dan het nettobedrag van de reële waarde van de identificeerbare activa en passiva, dan wordt het verschil als overlopende passiefpost opgenomen.
De maatschappijen die in de consolidatie betrokken zijn, blijven in de consolidatie opgenomen tot het moment dat zij worden verkocht: deconsolidatie vindt plaats op het moment dat er geen sprake meer is van beslissende zeggenschap.
Toelichting op het kasstroomoverzicht Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode. De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaan uit de liquide middelen. Kasstromen in vreemde valuta zijn omgerekend tegen een geschatte gemiddelde koers. Ontvangsten en uitgaven uit hoofde van interest, ontvangen dividenden en winstbelastingen zijn opgenomen onder de kasstroom uit operationele activiteiten. (Des) Investeringen in materiële- en financiële vaste activa zijn opgenomen onder de kasstroom uit investeringsactiviteiten. De nieuwe leningen en aflossingen op leningen zijn, net als betaald dividend, opgenomen onder de kasstroom uit financieringsactiviteiten.
57
2. ALGEMENE GRONDSLAGEN Algemeen De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de wettelijke bepalingen van Titel 9 Boek 2 BW en de stellige uitspraken van de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving, uitgegeven door de Raad voor de Jaarverslaggeving. De jaarrekening is tevens opgesteld krachtens de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT).
Activa en verplichtingen worden in het algemeen gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs of de actuele waarde. Indien geen specifieke waarderingsgrondslag is vermeld vindt waardering plaats tegen de verkrijgingsprijs.
In de balans en de winst- en verliesrekening zijn referenties opgenomen. Met deze referenties wordt verwezen naar de toelichting.
Vreemde valuta •
Functionele valuta De posten in de jaarrekening van de groepsmaatschappijen worden gewaardeerd met inachtneming van de valuta van de economische omgeving waarin de groepsmaatschappij haar bedrijfsactiviteiten voornamelijk uitoefent (de functionele valuta). De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld in euro’s; dit is zowel de functionele als de presentatievaluta van WMD.
•
Transacties, vorderingen en schulden De Indonesische groepsmaatschappijen van WMD leggen transacties en balansposten in hun administraties vast in de eigen functionele valuta, te weten de rupiah. WMD neemt commerciële transacties welke luiden in rupiah op tegen de wisselkoersen die gelden op de dag van de transacties. Koersverschillen die voortvloeien uit de afwikkeling van deze transacties worden in het resultaat verwerkt.
Leasing Leaseovereenkomsten waarbij WMD als lessee feitelijk alle voordelen en risico’s van eigendom heeft, worden aangemerkt als financiële lease. Indien dit niet het geval is, worden deze overeenkomsten opgenomen en verwerkt als operationele lease. Materiële vaste activa, die middels financiële lease zijn verworven worden bij aanvang van de lease opgenomen tegen de reële waarde van het geleasede actief, of indien lager, de contante waarde van de leasebetalingen. De desbetreffende activa worden daarna verantwoord volgens de grondslagen voor materiële vaste activa. De leasebetalingen worden gesplitst in een rentecomponent en een aflossingscomponent. De rentecomponent is gebaseerd op de constante periodieke rente over de boekwaarde van de investering. De rentecomponent wordt in de desbetreffende periode ten laste gebracht
58
van het resultaat en de aflossing wordt in mindering gebracht op de leaseverplichting. Betalingen uit hoofde van operationele lease worden lineair over de leaseperiode als last in het resultaat verwerkt.
Leaseovereenkomsten waarbij WMD als lessor feitelijk alle voordelen en risico’s van eigendom heeft, worden aangemerkt als operationele lease. Indien dit niet het geval is worden deze overeenkomsten gezien als financiële lease. Materiële vaste activa die op basis van een operationele lease overeenkomst aan derden ter beschikking worden gesteld, worden opgenomen en verwerkt volgens de grondslagen voor materiële vaste activa. Leasebaten worden zo toegewezen aan de verschillende perioden zodat jaarlijks een constant rendement over de netto-investering wordt behaald. Materiële vaste activa die op basis van een financiële lease overeenkomst aan derden ter beschikking worden gesteld, worden onder de financiële vaste activa als vorderingen opgenomen ter hoogte van de netto investering in die activa. De leasebetalingen worden op basis van de constante periodieke rente gesplitst in een rentecomponent en een aflossingscomponent. De rentecomponent wordt in de betreffende periode ten gunste van het resultaat gebracht en de aflossing wordt in mindering gebracht op de leasevordering.
3. GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING ACTIVA EN PASSIVA Materiële vaste activa Bedrijfsgebouwen en –terreinen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs plus bijkomende kosten of vervaardigingsprijs onder aftrek van lineaire afschrijvingen gedurende de verwachte toekomstige gebruiksduur. Op terreinen wordt niet afgeschreven. Indien nodig wordt rekening gehouden met een verwachte bijzondere waardevermindering op balansdatum.
Overige vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs inclusief direct toerekenbare kosten, onder aftrek van lineaire afschrijvingen gedurende de verwachte toekomstige gebruiksduur en bijzondere waardeverminderingen.
Werken in uitvoering worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs inclusief direct toerekenbare kosten. Indien nodig wordt rekening gehouden met een verwachte bijzondere waardevermindering op balansdatum.
Indien voor te vervaardigen materiële vaste activa, waaronder begrepen gronden die zijn verworven met het doel om deze in erfpacht uit te geven, noodzakelijkerwijs een aanmerkelijke hoeveelheid tijd nodig is om deze gebruiksklaar te maken, worden de rentekosten opgenomen in de vervaardigingsprijs. Deze rente wordt via de resultatenrekening verantwoord.
59
Voor de toekomstige kosten van groot onderhoud aan de bedrijfsgebouwen is geen voorziening voor groot onderhoud gevormd. De kosten worden vanaf 1 januari 2019 in de boekwaarde van het actief opgenomen als afzonderlijk af te schrijven bestanddeel.
Financiële vaste activa •
Deelnemingen Deelnemingen in groepsmaatschappijen en overige deelnemingen waarin invloed van betekenis kan worden uitgeoefend, worden gewaardeerd volgens de vermogensmutatiemethode (nettovermogenswaarde). Invloed van betekenis wordt in ieder geval verondersteld aanwezig te zijn bij het kunnen uitbrengen van 20% of meer van de stemrechten.
De nettovermogenswaarde wordt berekend volgens de grondslagen die gelden voor deze jaarrekening; voor deelnemingen waarvan onvoldoende gegevens beschikbaar zijn voor aanpassing aan deze grondslagen, wordt uitgegaan van de waarderingsgrondslagen van de desbetreffende deelneming.
Indien de waardering van een deelneming volgens de nettovermogenswaardemethode negatief is, wordt deze op nihil gewaardeerd. Indien en voor zover WMD in deze situatie geheel of gedeeltelijk instaat voor de schulden van de deelneming, dan wel de verliezen reeds heeft gefinancierd of de feitelijke verplichting heeft de deelneming tot betaling van haar schulden in staat te stellen, wordt hiervoor een voorziening getroffen. De eerste waardering van gekochte deelnemingen is gebaseerd op de reële waarde van de identificeerbare activa en passiva op het moment van acquisitie. Voor de vervolgwaardering worden, uitgaande van de waarden bij eerste verandering, de grondslagen toegepast die gelden voor deze jaarrekening.
Deelnemingen waarop geen invloed van betekenis kan worden uitgeoefend, worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs. Indien sprake is van een duurzame waardevermindering, vindt waardering plaats tegen deze lagere waarde: afwaardering vindt plaats ten laste van de winst- en verliesrekening.
•
Vorderingen op deelnemingen De onder financiële vaste activa opgenomen vorderingen worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen de reële waarde van de tegenprestatie. Na eerste verwerking worden deze vorderingen gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs, welke gelijk is aan de nominale waarde, zo nodig onder aftrek van een voorziening voor oninbaarheid.
•
Latente belastingvorderingen Latente belastingvorderingen worden opgenomen voor verrekenbare fiscale verliezen en voor
60
verrekenbare verschillen tussen de waarde van de activa en passiva volgens fiscale voorschriften enerzijds en de in deze jaarrekening gevolgde waarderingsgrondslagen anderzijds, met dien verstande dat latente belastingvorderingen alleen worden opgenomen voor zover het waarschijnlijk is dat er toekomstige fiscale winst zal zijn waarmee de tijdelijke verschillen kunnen worden verrekend en verliezen kunnen worden gecompenseerd. De berekening van de latente belastingvorderingen voor verrekenbare verliezen geschiedt tegen de op het einde van het verslagjaar geldende belastingtarieven en de latente belastingvorderingen voor tijdelijke verschillen tegen de in komende jaren geldende tarieven, voor zover deze al bij wet zijn vastgesteld. Latente belastingvorderingen worden gewaardeerd op nominale waarde.
•
Overige vorderingen De onder financiële vaste activa opgenomen overige vorderingen omvatten verstrekte leningen, hypothecaire leningen verstrekt aan oud-werknemers van WMD en overige vorderingen. Deze vorderingen worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Na eerste verwerking worden deze vorderingen gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs, welke gelijk is aan de nominale waarde, zo nodig onder aftrek van een voorziening voor oninbaarheid. Voorts worden onder de overige vorderingen die vorderingen opgenomen die als financiële lease gekwalificeerd zijn. Waardering vindt plaats tegen de contante waarde van de resterende leasetermijnen, contant gemaakt tegen de oorspronkelijk overeengekomen rentepercentages.
Bijzondere waardeverminderingen van materiële vaste activa WMD beoordeelt op iedere balansdatum of er aanwijzingen zijn dat een materieel vast actief aan een bijzondere waardevermindering onderhevig kan zijn. Indien dergelijke indicaties aanwezig zijn, wordt de realiseerbare waarde van het actief vastgesteld. Indien het niet mogelijk is de realiseerbare waarde voor het individuele actief te bepalen, wordt de realiseerbare waarde bepaald van de kasstroom genererende eenheid waartoe het actief behoort. Van een bijzondere waardevermindering is sprake als de boekwaarde van een actief hoger is dan de realiseerbare waarde; de realiseerbare waarde is de hoogste van de opbrengstwaarde en de bedrijfswaarde. Een bijzondere-waardeverminderingsverlies wordt direct als een last verwerkt in de winst-en verliesrekening.
De opbrengstwaarde wordt in eerste instantie ontleend aan een bindende verkoopovereenkomst: als die er is wordt de opbrengstwaarde bepaald met behulp van de actieve markt waarbij normaliter de gangbare biedprijs geldt als marktprijs. Voor de bepaling van de bedrijfswaarde wordt een inschatting gemaakt van de toekomstige netto kasstromen bij voortgezet gebruik van het actief/de kasstroom genererende eenheid waarna de kasstromen contant gemaakt worden. Hierbij is geen vaste disconteringsvoet vastgesteld maar wordt dit per actief bepaald indien nodig.
61
Indien wordt vastgesteld dat een bijzondere waardevermindering die in het verleden verantwoord is, niet meer bestaat of is afgenomen, dan wordt de toegenomen boekwaarde van de desbetreffende activa niet hoger gesteld dan de boekwaarde die bepaald zou zijn indien geen bijzondere waardevermindering voor het actief zou zijn verantwoord.
Bijzondere waardeverminderingen van financiële vaste activa WMD beoordeelt op iedere balansdatum of er objectieve aanwijzingen zijn voor bijzondere waardeverminderingen van een financieel actief of een groep van financiële vaste activa. Bij objectieve aanwijzingen voor bijzondere waardeverminderingen wordt de omvang bepaald van het verlies uit hoofde van de bijzondere waardeverminderingen, en wordt dit direct in de winst-en verliesrekening verwerkt. Bij financiële activa die gewaardeerd zijn tegen geamortiseerde kostprijs wordt de omvang van de bijzondere waardevermindering bepaald als het verschil tussen de boekwaarde van het actief en de best mogelijke schatting van de toekomstige kasstromen, contant gemaakt tegen de effectieve rentevoet van het financiële actief zoals die is bepaald bij de eerste verwerking van het instrument. Het waardeverminderingsverlies dat daarvoor opgenomen was, dient te worden teruggenomen indien de afname van de waardevermindering verband houdt met een objectieve gebeurtenis na afboeking. De terugname wordt beperkt tot maximaal het bedrag dat nodig is om het actief te waarderen op de geamortiseerde kostprijs op het moment van de terugname, als geen sprake geweest zou zijn van een bijzondere waardevermindering. Het teruggenomen verlies wordt in de winst-en verliesrekening verwerkt.
Vlottende activa •
Voorraden De voorraden worden gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs onder toepassing van de FIFO methode (‘First In First Out’), zijnde de laatst betaalde inkoopprijs, of lagere opbrengstwaarde. De opbrengstwaarde is de geschatte verkoopprijs onder aftrek van direct toerekenbare verkoopkosten. Bij de bepaling van de opbrengstwaarde wordt rekening gehouden met de incourantheid van de voorraden.
•
Vorderingen Vorderingen worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen de reële waarde van de tegenprestatie. Vorderingen worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, die voor kortlopende vorderingen gelijk is aan de nominale waarde van de te ontvangen bedragen. Voorzieningen wegens oninbaarheid worden in mindering gebracht op de boekwaarde van de vordering.
•
Liquide middelen Liquide middelen bestaan uit kas, banktegoeden en direct opeisbare deposito’s met een looptijd korter dan twaalf maanden. Rekening-courantschulden bij banken worden opgenomen onder schulden aan kredietinstellingen onder kortlopende schulden. Liquide middelen worden gewaardeerd tegen nominale waarde.
62
Eigen vermogen •
Overige reserve Conform artikel 29 van de Statuten van N.V. Waterbedrijf Drenthe, kan jaarlijks een door de directie met goedkeuring van de raad van commissarissen te bepalen percentage van de vennootschappelijke winst worden gereserveerd.
•
Wettelijke reserve deelnemingen Wijzigingen in de balanswaarde bij deelnemingen in groepsmaatschappijen als gevolg van mutaties in de herwaarderings- of winstdelingsreserve van de deelnemingen worden in de wettelijke reserve deelnemingen verantwoord, welke is verwerkt in het vennootschappelijk eigen vermogen. De wettelijke reserve wordt op individuele basis bepaald.
Voorzieningen •
Algemeen Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op de balansdatum bestaan, waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de omvang op betrouwbare wijze is te schatten. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de beste schatting van de bedragen die noodzakelijk zijn om de verplichtingen per balansdatum af te wikkelen.
•
Voorziening jubilea De voorziening jubilea wordt opgenomen tegen de contante waarde van de verwachte uitkeringen gedurende het dienstverband. Bij de berekening van de voorziening wordt onder meer rekening gehouden met verwachte salarisstijgingen en blijf kans.
•
Voorziening deelnemingen Betreft voorziening voor de negatieve netto vermogenswaarde van deelnemingen waarvoor WMD direct of indirect het risico loopt, zoals is beschreven is onder de waarderingsgrondslagen voor de deelnemingen.
Schulden Langlopende en kortlopende schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen de reële waarde, waarbij rekening wordt gehouden met transactiekosten die direct zijn toe te rekenen aan de verwerving van de schulden. Na eerste verwerking worden de schulden gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs, welke gelijk is aan de nominale waarde. De aflossingsverplichtingen voor het komend jaar van de langlopende schulden worden opgenomen onder kortlopende schulden.
63
(Embedded) derivaten Het in een leningsovereenkomst besloten (embedded) derivaat wordt van de lening afgesplitst en separaat gewaardeerd tegen reële waarde vanaf het moment dat het contract is afgesloten. De reële waarde is een resultante van de ontwikkelingen van de marktrente en de vastgestelde rente van het onderliggende derivaat. Veranderingen in de reële waarde van derivaten worden verantwoord in de winst- en verliesrekening.
4. GRONDSLAGEN VOOR BEPALING VAN HET RESULTAAT Algemeen Het resultaat wordt bepaald als het verschil tussen de opbrengstwaarde van de geleverde prestaties en de kosten over het jaar. De opbrengsten op transacties worden verantwoord in het jaar waarin zij zijn gerealiseerd.
Koersverschillen Koersverschillen die optreden bij de afwikkeling of omrekening van monetaire posten worden in de winst-en verliesrekening verwerkt in de periode dat zij zich voordoen.
Netto-omzet De netto-omzet bestaat onder meer uit de volgende posten: •
Waterverkopen omvat de opbrengsten uit het aan afnemers in rekening gebrachte en eventueel nog in rekening te brengen waterverbruik dat toegerekend moet worden aan het desbetreffende boekjaar.
•
Overige netto-omzet betreft opbrengst bottelarij Anl’eau B.V., de verkopen van Gietwater, de verkopen aan de waterfabriek in Wildlands en de doorberekende energie via Water en Energie B.V.
Overige opbrengsten Dit betreft alle overige opbrengsten die geen verband houden met de verkoop van water. De overige bedrijfsopbrengsten bestaan onder meer uit de volgende posten: •
Opbrengsten verhuizingen/nieuwe aansluitingen en incasso.
•
Opbrengst werk voor derden. Dit betreft diverse diensten die WMD voor derden verricht.
•
Opbrengst huur en pacht. Dit betreft huuropbrengsten van bedrijfswoningen die aanwezig zijn op gronden waarop productiebedrijven zijn gevestigd of winning plaatsvindt. Verder betreffen het pachtopbrengsten op gronden. De activiteiten uit overige opbrengsten worden als opbrengst verantwoord voor zover levering van goederen en diensten heeft plaatsgevonden en voor zover de prestaties zijn geleverd.
64
Bedrijfslasten Onder bedrijfslasten wordt verstaan de aan de omzet toe te rekenen directe en indirecte kosten, waaronder grond- en hulpstoffen, kosten uitbesteed werk en andere externe kosten, personeelskosten, afschrijvingskosten van materiële vaste activa en overige bedrijfskosten die toerekenbaar zijn aan de omzet.
Personeelsbeloningen •
Periodiek betaalbare beloningen Lonen, salarissen en sociale lasten worden verwerkt in de winst-en verliesrekening.
•
Geactiveerde salarissen Dit betreft toegerekende directe personeelskosten en indirecte overige kosten aan in eigen beheer vervaardigde productie- en distributiemiddelen. Deze zijn in de jaarrekening in mindering gebracht op de personeelskosten.
•
Pensioenen WMD heeft een pensioenregeling voor haar medewerkers afgesloten bij het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds. Deze pensioenregeling is door WMD verwerkt volgens de verplichtingenbenadering. De over het boekjaar verschuldigde premie wordt als last verantwoord. Behalve de betaling van premies heeft WMD geen verdere verplichtingen uit hoofde van deze pensioenregeling. Vooruitbetaalde premies worden opgenomen als overlopende activa indien deze tot een terugstorting leiden of een vermindering van toekomstige betalingen.
Ultimo 2019 bedraagt de dekkingsgraad van het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds 97,8%, waarmee niet wordt voldaan aan de dekkingsgraad die opgelegd is vanuit de overheid. Voor WMD worden er, anders dan toekomstige aanpassingen in de premie, geen consequenties verwacht van de te lage dekkingsgraad.
Afschrijvingen op materiële vaste activa Materiële vaste activa worden vanaf het moment van ingebruikneming afgeschreven over de verwachte toekomstige gebruiksduur van het actief. Op grond wordt niet afgeschreven. Indien een schattingswijziging plaatsvindt van de toekomstige gebruiksduur, dan worden de toekomstige afschrijvingen aangepast.
Boekwinsten en -verliezen uit de incidentele verkoop van materiële vaste activa zijn begrepen onder de afschrijvingen.
65
Rentebaten en –lasten Rentebaten en rentelasten worden tijdsevenredig verwerkt, rekening houdend met de effectieve rentevoet van de desbetreffende activa en passiva. Onderdeel van de rentebaten en –lasten is het jaarlijks resultaat op (embedded) derivaten.
Activeren van rentelasten Indien voor te vervaardigen materiële vaste activa, waaronder begrepen gronden die zijn verworven met het doel om deze in erfpacht uit te geven, noodzakelijkerwijs een aanmerkelijke hoeveelheid tijd nodig is om deze gebruiksklaar te maken, worden de rentelasten opgenomen in de vervaardigingsprijs.
Vennootschapsbelasting Met ingang van 2016 is de Wet modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen van kracht. Deze wet heeft ertoe geleid dat overheidsondernemingen die economische activiteiten ontplooien op een markt waarop ook niet-overheidsondernemingen (private ondernemingen) actief zijn, op dezelfde wijze aan de heffing van vennootschapsbelastingen worden onderworpen als die private ondernemingen. Dit betekent dat N.V. Waterbedrijf Drenthe vennootschapsbelasting moet betalen over haar niet wettelijke taken. Op de uitvoering van haar wettelijke activiteiten zijn fiscale vrijstellingen van toepassing.
De vennootschapsbelasting wordt berekend tegen het geldende tarief over het resultaat uit de nietwettelijke activiteiten voor belastingen, rekening houdend met beschikbare, fiscaal compensabele verliezen uit voorgaande boekjaren (voor zover niet opgenomen in de latente belastingvorderingen) en vrijgestelde winstbestanddelen en na bijtelling van niet-aftrekbare kosten. Tevens wordt rekening gehouden met wijzigingen die optreden in de latente belastingvorderingen en latente belastingschulden uit hoofde van wijzigingen in het te hanteren belastingtarief.
66
5. FINANCIËLE INSTRUMENTEN EN RISICOBEHEERSING Financiële instrumenten Een financieel instrument is een overeenkomst die leidt tot een financieel actief van één partij en een financiële verplichting of eigendomsinstrument van een andere partij. Onder het begrip ‘financieel instrumenten’ vallen veel jaarrekeningposten, zoals liquide middelen, debiteuren, beleggingen, leningen, crediteuren en derivaten.
Marktrisico •
Valutarisico WMD is actief in Nederland en Indonesië. Het valutarisico voor WMD heeft betrekking op posities en toekomstige transacties in Indonesische rupiahs. Deze risico’s zijn niet ingedekt.
•
Rente- en kasstroomrisico WMD loopt renterisico over de rentedragende vorderingen (met name onder financiële vaste activa en liquide middelen) en rentedragende langlopende en kortlopende schulden (waaronder schulden aan kredietinstellingen).
Voor vorderingen en schulden met variabele renteafspraken loopt WMD risico ten aanzien van toekomstige kasstromen; met betrekking tot vastrentende vorderingen en schulden loopt WMD risico’s over de reële waarde als gevolg van wijzigingen in de marktrente. Met betrekking tot de leningen is er voor één lening een langlopend leningscontract derivaten afgesloten.
Kredietrisico WMD en haar dochtermaatschappijen lopen kredietrisico uit hoofde van transacties. Dit risico heeft betrekking op het verlies dat kan ontstaan wanneer een wederpartij in gebreke blijft. Dit risico is in Nederland beperkt door de veelheid en diversiteit van partijen waarop WMD en haar dochtermaatschappijen vorderingen hebben.
WMD heeft in Indonesië financieringen verstrekt aan participanten en maatschappijen waarin wordt deelgenomen. Tevens zijn leningen verstrekt aan mede aandeelhouders van Indonesische groepsmaatschappijen. Alle vorderingen in dit kader zijn afgewaardeerd.
Liquiditeitsrisico WMD maakt gebruik van meerdere banken om over meerdere kredietfaciliteiten te kunnen beschikken. Voor zover noodzakelijk worden nadere zekerheden verstrekt aan de bank voor beschikbare kredietfaciliteiten.
67
6. MATERIËLE VASTE ACTIVA De samenstelling en het verloop van de boekwaarden is als volgt:
Totaal
Gebouwen & Terreinen
Machines & installaties
Leidingen
Werk in uitvoering
Overige
Aanschafwaarde 1 januari 2019
289.670
60.712
64.795
142.624
16.191
5.348
Cumulatieve afschrijving 1 januari 2019
-139.529
-29.968
-48.782
-48.472
-12.307
0
Boekwaarde 1 januari 2019
150.141
30.744
16.013
94.152
3.884
5.348
Mutaties boekjaar: Netto investeringen
14.262
271
2.755
4.698
332
6.206
Afschrijvingen
-8.598
-963
-2.051
-4.378
-1.206
0
Overige waardeveranderingen
6.216
2.577
2.882
760
-3
0
Boekwaarde desinvesteringen per saldo
-9.546
-4.036
-4.837
-1.043
200
170
2.334
-2.151
-1.251
37
-678
6.376
Boekwaarde 31 december 2019
152.475
28.593
14.762
94.189
3.206
11.724
Aanschafwaarde 31 december 2019
297.228
58.079
64.168
146.990
16.267
11.724
Cumulatieve afschrijving 31 december 2019
-144.753
-29.485
-49.406
-52.801
-13.061
0
Boekwaarde 31 december 2019
152.475
28.593
14.762
94.189
3.206
11.724
De volgende afschrijvingstermijnen worden gehanteerd: Gebouwen
10 – 30 jaar
Machines en installaties
5 – 50 jaar
Leidingen
35 jaar
Overige
3 – 10 jaar
Voertuigen, opgenomen in de categorie Overige, worden afgeschreven tot een restwaarde van 10% van de aanschafprijs. Verder wordt er geen rekening gehouden met restwaarden.
De overige waardeveranderingen betreft de afwaardering van de activa in 2018 met betrekking tot Wildlands (€ 6.790K) en de afwaardering van activa in 2019 met betrekking tot Anl’eau B.V. (€ -575K).
68
7. FINANCIËLE VASTE ACTIVA De samenstelling en het verloop van de boekwaarden is als volgt:
Totaal
Actieve belastinglatentie
Boekwaarde 1 januari 2019
3.839
Mutatie wegens stelselwijziging
3.159
3.159
Gecorrigeerde boekwaarde 1 januari 2019
6.998
3.159
Deelnemingen
Vordering op deelnemingen
Overige vorderingen
1.241
560
2.038
1.241
560
2.038
Mutaties boekjaar: Resultaat boekjaar Rente
390
390
0
Investeringen
3.230
3.230
Voorziening
-2.934
-2.934
Mutatie belastinglatenties Dividend/Aflossingen Boekwaarde desinvesteringen per saldo
Boekwaarde 31 december 2019
-832
-832
-2.620
-350
-70
-2.200
0 -2.766
-832
40
-70
-1.904
4.232
2.327
1.281
490
134
De samenstelling en het verloop van de belastinglatenties is als volgt:
Verliesverrekening
Totaal Boekwaarde 1 januari 2019
0
Commerciële en fiscale verschillen 0
0
Mutatie wegens stelselwijziging
3.159
1.539
1.621
Gecorrigeerde boekwaarde 1 januari 2019
3.159
1.539
1.621
Mutatie boekjaar
-832
-527
-305
Boekwaarde 31 december 2019
2.327
1.012
1.315
De verliesverrekening wordt verrekend tegen 25% en de commerciële en fiscale verschillen worden verrekend tegen 21,7%.
69
Deelnemingen
31 december 2019
31 december 2018
belang
belang
Gewaardeerd op netto vermogenswaarde NieuWater B.V.
50,0%
525
Waterlaboratorium Noord B.V.
50,0%
720
50,0%
513
50,0%
692
1.245
1.205
Gewaardeerd op netto verkrijgingsprijs Water Fund Holland B.V. Nieuwegein
9,0%
0
9,0%
0
KWH Water BV Nieuwegein
2,5%
25
2,5%
25
Aqua Minerals BV Nieuwegein
2,9%
11
2,9%
11
36
36
Vordering op deelnemingen Waterlaboratorium Noord B.V.
490
560 490
560
Overige vorderingen Vordering uit hoofde van financial lease Wildlands
0
7.231
Huurkoopovereenkomst NDP Infra/ Wildlands
2.988
1.941
Voorziening Huurkoopovereenkomst NDP Infra/ Wildlands
-2.934
0
80
97
Overige vorderingen
134
2.038
Vordering uit hoofde van financial lease Wildlands 0 - 1 jaar
0
2.124
1 - 5 jaar
0
0
> 5 jaar
0
0 0
Onverdiende rente
2.124
0
183
0
1.941
Vordering uit hoofde van huurkoopovereenkomst NDP Infra/ Wildlands 0 - 1 jaar
323
0
1 - 5 jaar
1.292
0
> 5 jaar
1.373
0 2.988
0
De verhuur van het tentoonstellingsgebouw aan Wildlands, welke de huurovereenkomst als een financiële leaseovereenkomst aangemerkt werd, is in 2019 verkocht.
Per 1-4-2019 is er een nieuw huurkoopovereenkomst met NDP Infra/Wildlands afgesloten voor het distributienetwerk, warmtekrachtkoppelingen en overige zaken op locatie Noorbargeres. Het saldo op 31-12-2019 bedraagt € 2.988K. Gezien de huidige situatie van Wildlands is de nog openstaande huurkoopverplichting voorzichtigheidshalve bijna geheel voorzien (€ 2,9 miljoen).
70
8. VOORRADEN De samenstelling is als volgt: 31 december 2019
31 december 2018
Grond- en hulpstoffen
1.107
1.140
Overige voorraden
-37
51 1.070
1.191
9. VORDERINGEN De samenstelling is als volgt: 31 december 2019 Debiteuren
5.512
Vorderingen op verbonden partijen Voorziening voor oninbaarheid Belastingen
31 december 2018 5.818
67
616
-673
-982
4.906
5.452
1.559
1.334
Overlopende activa en overige vorderingen
350
799 6.815
7.585
10. LIQUIDE MIDDELEN De samenstelling is als volgt: 31 december 2019 Banken
31 december 2018
5.722
1.744
3
8
Kas
5.725
De liquide middelen staan ter vrije beschikking van de rechtspersoon.
71
1.752
11. TOELICHTING BIJ HET KASSTROOMOVERZICHT In 2019 zijn geen groepsmaatschappijen verworven. Onder de investeringen in materiële vast activa zijn alleen opgenomen de investeringen waarvoor in 2019 geldmiddelen zijn opgeofferd. Er zijn geen investeringen verricht door middel van financiële leasing.
12. GROEPSVERMOGEN De samenstelling is als volgt: Groepsvermogen
Geconsolideerd vermogen
Eigen vermogen enkelvoudig
34.225
34.225
34.225
Stand 1 januari 2019 Mutatie wegens stelselwijziging
3.159
3.159
3.159
Gecorrigeerde stand 1 januari 2019
37.384
37.384
37.384
Aandeel in het resultaat
2.181
2.181
2.181
Mutatie Ongerealiseerde belastinglatentie Stand 31 december 2019
-832
-832
-832
38.733
38.733
38.733
13. ACHTERGESTELDE LENINGEN De achtergestelde leningen van € 8,5 miljoen zijn verstrekt door de provincie (€ 6 miljoen) en de gemeente Emmen (€ 2,5 miljoen). De looptijd van de achtergestelde leningen is 15 jaar met een rentepercentage van 2,25%. Er is overeengekomen dat er eerst na verloop van 5 jaar na aanvang van de leningsovereenkomst de lening lineair wordt afgelost met een jaarlijks aflossingsbedrag van € 850K.
14. VOORZIENINGEN Het verloop is als volgt: Totaal
Liquidatieverliezen Anl’eau
Jubilea
Stand 1 januari 2019
166
166
Dotatie
725
Vrijval
-26
-26
865
140
725
Onttrekking Stand 31 december 2019
De voorziening Jubilea is langlopend van aard en de liquidatieverliezen Anl’eau zijn kortlopend van aard.
72
725
15. LANGLOPENDE SCHULDEN De langlopende schulden betreffen onderhandse leningen van kredietinstellingen.
Overige krediet instellingen
Totaal
NWB
BNG
ABN
Uitstaande leningen 1 januari 2019
104.621
33.367
40.500
24.673
5.425
656
waarvan kortlopend
13.315
4.833
4.683
2.080
1.625
94
Boekwaarde langlopende leningen per 1 januari 2019
91.306
28.534
35.817
22.593
3.800
562
Nieuwe leningen
39.894
31.894
8.000
0
0
0
Aflossingen
37.348
5.998
4.683
24.673
1.900
94
Overige mutaties
Rabo
0
0
0
0
Uitstaande leningen per 31 december 2019
107.167
59.263
43.817
0
3.525
562
waarvan kortlopend
14.549
7.713
5.217
0
1.525
94
Boekwaarde langlopende leningen per 31 december 2019
92.618
51.550
38.600
0
2.000
468
2020
14.549
7.713
5.217
0
1.525
94
2021
13.049
7.713
4.217
0
1.025
94
2022
12.349
7.713
4.217
0
325
94
2023
12.349
7.713
4.217
0
325
94
2024
11.048
6.413
4.217
0
325
93
2025 e.v.
43.823
21.998
21.732
0
0
93
0-2%
67.150
23.333
43.817
2-4%
24.987
20.900
3.525
562
4-6%
15.030
15.030
Aflossingsverplichting:
Rente opbouw:
Afkortingen: NWB
Nederlandsche Waterschapsbank
BNG
Bank Nederlandsche Gemeenten
ABN
ABN AMRO bank
Rabo
Rabobank
Aflossingsverplichtingen binnen 12 maanden na afloop van het boekjaar zoals hierboven toegelicht zijn opgenomen onder de kortlopende schulden. Het gemiddelde rentepercentage met betrekking tot betaalde rente bedraagt over 2019 2,5%.
73
De leningen bij Rabobank bevat één lening met verpanding van bedrijfsmiddelen en vorderingen. Dit is een lening afgesloten in 2014 door WMD Water en Energie B.V. met een oorspronkelijke looptijd van 8 jaar, een rentepercentage van 2,75% en een jaarlijks aflossingsbedrag van € 100.000. Deze is in 2019 vervroegd volledig afgelost.
WMD Water en Energie B.V. heeft tevens een leningsovereenkomst met verpanding van bedrijfsmiddelen en vorderingen afgesloten met de Stichting Drentse Energie Organisatie, verantwoord als overige kredietinstelling. Dit betreft een geldlening van € 750.000 met een looptijd van 8 jaar, een rentepercentage van 4% en een jaarlijks aflossingsbedrag van € 93.750.
Met de banken zijn de volgende convenanten overeengekomen met betrekking tot ratio’s: •
ABN AMRO bank: garantievermogen groter dan 20% van het balanstotaal gecorrigeerd voor immateriële vaste activa, actieve belastinglatenties, deelnemingen en minderheidsdeelnemingen, vorderingen op aandeelhouders en directie, vorderingen op deelnemingen, minderheidsdeelnemingen en groepsmaatschappijen en aandelen in het eigen kapitaal.
•
Nederlandse Waterschapsbank: solvabiliteit van minimaal 25% en Interest Coverage Ratio (ICR) van minimaal 1,5. De ratio’s moeten worden berekend op basis van de cijfers zoals deze zijn opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening.
•
Rabobank: garantievermogen groter dan 25% van het balanstotaal, verminderd met eventuele geactiveerde immateriële activa. De ratio moet worden berekend op basis van de cijfers zoals deze zijn opgenomen in de jaarrekening van WMD Drinkwater B.V.
•
Bank Nederlandse Gemeenten: solvabiliteit groter dan 20% en Interest Coverage Ratio (ICR) groter dan 1,0. De ratio’s moeten worden berekend op basis van de cijfers zoals deze zijn opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening.
Door zogenaamde ‘cross default’ clausules in de overeenkomsten met de banken, gelden de met individuele banken overeengekomen convenanten, de facto voor alle banken. De werkelijke solvabiliteit over 2019 bedraagt enkelvoudig voor WMD Drinkwater B.V. 28,4% (2018: 23,4%) en geconsolideerd 27,7% (2018: 20,8%). De berekende solvabiliteit en het garantievermogen wijken niet van elkaar af. De werkelijke ICR geconsolideerd is 2,9 (2018: -0,6). Tevens geldt voor de banken dat de jaarrekening WMD, inclusief controleverklaring, binnen zes maanden na einde boekjaar verzonden moet worden naar de bank.
Voor de bancaire schulden is, naast de groepsmaatschappij die de lening afsluit, ook N.V. Waterbedrijf Drenthe aansprakelijk voor alle afgesloten leningen. Hiervoor is een onherroepelijke borgtocht afgegeven door N.V. Waterbedrijf Drenthe.
74
16. (EMBEDDED) DERIVATEN 31 december 2019
31 december 2018
Stand per 1 januari 2019
1.530
1.751
Mutatie boekjaar ten laste van resultaat
-1.498
-221
Stand per 31 december 2019
32
1.530
In 2005 en 2006 heeft WMD drie leningen afgesloten bij Fortis bank. De leningen zijn in 2015 overgegaan naar de ABN bij de afsplitsing van de niet-drinkwater activiteiten Deze euroleningen kennen een lineaire aflossing over de looptijd met vaste aflossingen per kwartaal. De te betalen rente is (deels) afhankelijk van de 3-maands Euribor. Ligt deze: •
boven het renteplafond, dan is de door WMD verschuldigde rente gelijk aan het renteplafond;
•
tussen rentebodem en renteplafond, dan bedraagt de door WMD verschuldigde rente 50% van het renteplafond plus 50% van de 3-maands Euribor;
•
onder de rentebodem, dan is de door WMD verschuldigde rente gelijk aan de rentebodem.
Op de rente wordt een kredietopslag berekend die gedurende de looptijd van de lening niet wordt herzien. Door deze transactie heeft WMD in feite een vrijwel geheel vastrentende lening afgesloten, waarvan de rente iets lager uitvalt indien de 3-maands Euribor zich beweegt tussen rentebodem en renteplafond. In 2019 zijn de ABN-leningen overgenomen door de NWB bank. Met de NWB is een vaste rente afgesproken, waardoor geen derivaat meer besloten ligt in de leningsovereenkomst. De waarde van deze derivaten is daarom in 2019 op basis van RJ 290-702 en RJ 115-110 niet langer als financieel instrument in de balans opgenomen en het resultaat is verantwoord in de winst- en verliesrekening als financiële bate.
BNG-lening In 2007 heeft WMD een lening afgesloten met BNG. Deze lening wordt in jaarlijkse termijnen lineair terugbetaald. De te betalen rente is afhankelijk van de 6-maands Euribor plus een opslag. Tegelijkertijd heeft WMD een cap-transactie afgesloten met BNG met gelijke kritische kenmerken. De cap-transactie kent een cap-niveau van 4,75% en wordt via een opslag op de rente van de lening (0,44%) betaald. Door deze transactie heeft WMD in feite een verzekering afgesloten dat zij nooit meer hoeft te betalen dan het maximum overeengekomen bedrag.
75
17. KORTLOPENDE SCHULDEN AAN KREDIETINSTELLINGEN De samenstelling is als volgt: 31 december 2019
31 december 2018
Rekening courant krediet
4.223
13.048
Aflossingsverplichtingen langlopende leningen
14.549
13.315 18.772
26.363
18. BELASTINGEN EN PREMIES SOCIALE VERZEKERINGEN De samenstelling is als volgt: 31 december 2019
31 december 2018
Loonheffing
640
541
Pensioenpremies
159
140
Premies sociale verzekeringen
230
323
Belastingen
540
771 1.569
1.775
19. OVERIGE SCHULDEN De samenstelling is als volgt: 31 december 2019 Te betalen vakantierechten
3.095
31 december 2018 3.351
Interest
613
603
Overige
1.992
2.458 5.700
76
6.412
20. NIET UIT DE BALANS BLIJKENDE VERPLICHTINGEN Uit hoofde van de fiscale eenheid voor omzetbelasting hebben alle daarin opgenomen vennootschappen een hoofdelijke aansprakelijkheid voor de afdracht van deze belasting. WMD Drinkwater B.V. heeft zich garant gesteld voor een bedrag van € 13,8 miljoen voor de door NieuWater B.V. aangegane lening bij N.V. Bank Nederlandse Gemeenten.
Jaarlijks investeert WMD Drinkwater B.V. circa € 5 miljoen in renovatie en uitbreiding van het leidingnet. Deze investeringen worden overwegend regelmatig gedurende het jaar uitgevoerd. Dientengevolge zijn er per jaareinde in dit kader altijd tussen de € 0,5 en € 1,5 miljoen aan verplichtingen aangegaan voor werkzaamheden uit te voeren in het volgende boekjaar.
Voorts heeft WMD verplichtingen aangegaan, waarvan de per ultimo 2019 resterende verplichting als volgt gespecificeerd kan worden: Verplichting
Totaal
=< 1 jaar
1 - 5 jaar
>5 jaar
Verplichting: Licenties software
511
181
330 5
Kantoormiddelen
10
5
Beveiliging
34
20
112
28
84
Beheersovereenkomst weidevogelgebied
Sponsoring
1.230
82
328
820
Totale verplichting per 31 december 2019
1.897
316
761
820
21. VOORSTEL WINSTBESTEMMING Voorgesteld wordt, in lijn met het door de algemene vergadering van aandeelhouders uitgesproken voornemen pas tot dividenduitkering over te gaan wanneer de solvabiliteit de 30% grens heeft bereikt, het resultaat aan de overige reserve toe te voegen.
De onverdeelde winst is als afzonderlijke post onder het eigen vermogen opgenomen.
77
22. GEBEURTENISSEN NA BALANSDATUM De gebeurtenissen na balansdatum als gevolg van het coronavirus (COVID-19) in het boekjaar 2020 geven geen aanleiding om een aanvullende uiteenzetting in de onderhavige jaarrekening op te nemen. Op het moment van het opmaken van deze jaarrekening is er, naar de beste inschatting en alle feiten en omstandigheden in ogenschouw nemend, geen sprake van een ernstige onzekerheid van de continuïteit van de organisatie en derhalve ook niet van onontkoombare discontinuïteit. Op basis van de huidige (financiële) omstandigheden en stand van zaken van de overheidsmaatregelen zien wij op dit moment geen reden om aan de positieve continuïteitsveronderstelling te twijfelen. WMD is daarom van mening dat de in de jaarrekening gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling gebaseerd dienen te worden op de veronderstelling van continuïteit van de onderneming en dat bovenstaande geen impact heeft op organisatie als geheel.
23. NETTO-OMZET 2019
2018
Waterleveringen Nederland
33.107
32.147
Overige activiteiten Nederland
2.749
3.782 35.856
35.929
24. OVERIGE BEDRIJFSOPBRENGSTEN 2019
2018
Drinkwater gerelateerde bijdragen
1.902
1.821
Aan derden doorberekende kosten
1.122
1.569
Boekwinst verkoop materiële vaste activa
1.997
192
567
1.266
Overig
5.588
78
4.848
25. GROND EN HULPSTOFFEN 2019
2018
Electriciteit
1.428
2.009
Chemicaliën
396
459
Waterinkopen
533
518 2.356
2.986
Waterinkopen betreft ingekocht water bij collega waterbedrijven
26. UITBESTEED WERK EN ANDERE EXTERNE KOSTEN 2019
2018
Uitzendkrachten
2.081
2.715
Onderhoudskosten
3.145
3.105
Onderzoek waterkwaliteit
2.081
2.151
163
168
Overige
7.469
8.139
27. PERSONEELSKOSTEN 2019
2018
Salarissen
8.936
9.725
Sociale lasten
1.488
1.699
Pensioenlasten
1.303
1.215
Overige personeelskosten
784
735
Af: Geactiveerde salarissen
1.892
2.683
Af: Doorbelaste salarissen aan derden
0
1.094 10.619
Per 31 december heeft de onderneming 180 werknemers (fte) in dienst (2018: 162).
79
9.597
WNT-verantwoording 2019 N.V. Waterbedrijf Drenthe Per 1 januari 2013 is de Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ingegaan. Deze verantwoording is opgesteld op basis van de volgende op WMD van toepassing zijnde regelgeving: het algemene WNT-maximum.
Het bezoldigingsmaximum in 2019 voor WMD is € 194.000. Het weergegeven toepasselijke WNT-maximum per persoon of functie is berekend naar rato van de omvang (en voor topfunctionarissen tevens de duur) van het dienstverband, waarbij voor de berekening de omvang van het dienstverband nooit groter kan zijn dan 1,0 fte. Uitzondering hierop is het WNT-maximum voor de leden van de raad van commissarissen; dit bedraagt voor de voorzitter 15% en voor de overige leden 10% van het bezoldigingsmaximum.
De managementverantwoordelijkheid van WMD ligt bij de bestuurder van WMD. De raad van commissarissen is verantwoordelijk voor de bezoldigingsstructuur van de bestuurder. Het bezoldigingsbeleid bij WMD, voor de raad van commissarissen en de bestuurder, is in lijn met de bepalingen uit de WNT en WNT2.
Bezoldiging bestuurders In 2018 en 2019 is de heer L.J.W. Hendriks de bestuurder geweest van WMD.
De heer L.J.W. Hendriks Functie Dienstverband Fte
2019
2018
Bestuurder
Bestuurder
Ja
Ja
1,0
1,0
Datum vanaf
1-1-2019
1-1-2018
Datum t/m
31-12-2019
31-12-2018
Aantal dagen in jaar
365
365
Bezoldigingsmaximum
194,0
189,0
Beloning plus belastbare onkostenvergoeding
173,2
169,8
Voorziening ten behoeve van beloningen betaalbaar op termijn
20,8
19,2
Totale bezolding in jaar
194,0
189,0
80
Bezoldiging raad van commissarissen Over 2019 is de bezoldiging van de raad van commissarissen als volgt:
Functie
2019 datum vanaf
2019 datum t/m
Aantal dagen in jaar 2019
Jaartotaal vaste bezoldigingen 2019
Bezoldigings maximum 2019
E.H. Elgersma
RvC Voorzitter
1-1-2019
31-12-2019
365
8,3
29,1
A.J. Mewe
RvC lid
1-1-2019
31-12-2019
365
5,5
19,4
L.C. Rietveld
RvC lid
1-1-2019
31-12-2019
365
5,5
19,4
R.W. Heutink
RvC lid
1-1-2019
31-12-2019
365
6,0
19,4
M.B. Visser
RvC lid
1-1-2019
31-12-2019
365
6,6
19,4
31,9
106,7
Naam
Totaal
De bezoldiging in 2018 zag er als volgt uit:
Functie
2018 datum vanaf
2018 datum t/m
Aantal dagen in jaar 2018
Jaartotaal vaste bezoldigingen 2018
Bezoldigings maximum 2018
E.H. Elgersma
RvC Voorzitter
1-1-2018
31-12-2018
365
8,3
28,4
A.J. Mewe
RvC lid
1-1-2018
31-12-2018
365
5,5
18,9
L.C. Rietveld
RvC lid
1-1-2018
31-12-2018
365
5,5
18,9
R.W. Heutink
RvC lid
1-1-2018
31-12-2018
365
6,0
18,9
M.B. Visser
RvC lid
1-1-2018
31-12-2018
365
6,6
18,9
31,9
104,0
Naam
Totaal
Bezoldiging overige functionarissen met dienstbetrekking Over 2019 zijn er geen bezoldigingen die meer zijn dan de WNT-norm van € 194.000 (2018: € 189.000).
Overige rapportageverplichtingen op grond van de WNT Er zijn geen overige functionarissen die in 2019 een bezoldiging boven het wettelijke WNT-maximum hebben ontvangen, of waarvoor in eerdere jaren een vermelding op grond van de WOPT of de WNT heeft plaatsgevonden of had moeten plaatsvinden. Er zijn in 2019 geen ontslaguitkeringen aan overige functionarissen betaald die op grond van de WNT dienen te worden gerapporteerd.
81
28. AFSCHRIJVINGEN 2019
2018
Gebouwen en terreinen
963
1.111
Machines en installaties
2.051
2.319
Leidingen
4.378
4.172
Overige
1.206
1.077 8.598
8.679
29. GRONDWATERBELASTING Dit betreft een grondwaterheffing van € 0,01115 per m³ (2018: 0,01115 per m³).
30. OVERIGE BEDRIJFSKOSTEN
2019
2018
huisvestingskosten
396
385
Kantoorkosten
252
263
Autokosten
472
459
Verkoopkosten
273
749
Advieskosten
1.659
2.913
Automatiseringskosten
1.093
1.104
Bijdragen Vewin/Kiwa
425
438
Verzekeringskosten
123
179
Accountantskosten Overige
36
117
3.709
1.747 8.438
82
8.354
31. FINANCIËLE BATEN EN LASTEN De rentebaten hebben voornamelijk betrekking op langlopende vorderingen, de rentelasten hebben betrekking op rente op leningen bij kredietinstellingen en de mutatie waardering derivaten betreft het resultaat op (embedded) derivaten.
32. WINSTBELASTINGEN 2019 Acute vennootschapsbelasting 2019
0
Correctie vennootschapsbelasting voorgaande jaren
177 177 2019
Berekening belastbaar bedrag: Resultaat voor belasting
2.358
Vrijgesteld resultaat en commercieel/fiscale verschillen
1.218
Belastbaar resultaat
3.576
Verrekenbare verschillen waarvoor latentie
-1.406
Fiscale bedragen
2.170
Verliesverrekening waarvoor latentie
-2.107
Niet gewaardeerde voorvoegingsverliezen
-63 -2.170
Belastbaar bedrag
0
Het gehanteerde belastingtarief bedraagt 25%. De effectieve belastingdruk (belasting over fiscale bedragen/belastbaar resultaat) bedraagt 15.2%.
83
33. RESULTAAT DEELNEMINGEN De samenstelling is als volgt:
2019
2018
Aandeel resultaat
Aandeel resultaat
NieuWater B.V.
50,0%
Waterlaboratorium Noord B.V.
50,0%
363
50,0%
496
27
50,0%
104
390
600
34. OVERIGE INFORMATIE Accountantshonoraria Door de accountant zijn de volgende bedragen ten laste van het boekjaar in rekening gebracht voor de controle jaarrekening.
2019
2018
Controle jaarrekening
32
87
Ander niet-controlediensten
4
30 36
117
Bovenstaande honoraria betreffen de werkzaamheden die bij de vennootschap en de in de consolidatie betrokken maatschappijen zijn uitgevoerd door accountantsorganisaties en externe accountants zoals bedoeld in artikel 1, lid 1 Wta (Wet toezicht accountantsorganisaties) en de in rekening gebrachte honoraria van het gehele netwerk waartoe de accountantsorganisatie behoort.
84
ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2019
85
ENKELVOUDIGE BALANS Voor winstverdeling (bedragen in duizenden euro’s)
31 december 2019
31 december 2018
40.051
36.824
ACTIVA Vaste activa Financiële vaste activa
40.051
36.824
Vlottende activa (ten hoogste 1 jaar) Vorderingen
770
279
Liquide middelen
39
43 809
322
40.860
37.146
PASSIVA Groepsvermogen Gestort en opgevraagd kapitaal Wettelijke reserve
97
97
1.281
1.241
Ongerealiseerde belastinglatentie
1.012
Overige reserves
34.162
43.406
Onverdeelde winst
2.181
-10.519
Voorziening deelneming
38.733
34.225
0
2.307
langlopende schulden Lening WMD Drinkwater B.V.
2.081
577 2.081
577
Kortlopende schulden (ten hoogste 1 jaar) Schulden aan handelscrediteuren
25
8
Schulden aan groepsmaatschappijen
5
4
Belastingen en premies sociale verzekeringen
10
8
Overige schulden
6
17
86
46
37
40.860
37.146
ENKELVOUDIGE WINST- EN VERLIESREKENING (bedragen in duizenden euro’s)
2019 Resultaat deelnemingen
2018 2.952
Overige resultaten
-10.507
247
-12
3.199
-10.519
Vennootschapsbelasting
-1.018
Resultaat na belastingen
2.181
-10.519
Netto resultaat
2.181
-10.519
TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS EN WINST- EN VERLIESREKENING
34. ALGEMEEN Grondslagen en algemene toelichting De grondslagen van waardering en van resultaatbepaling voor de enkelvoudige jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening zijn gelijk. Deelnemingen in groepsmaatschappijen worden gewaardeerd volgens de nettovermogenswaarde in overeenstemming met de toelichting op deelnemingen in paragraaf 3 van de geconsolideerde jaarrekening.
Voor de grondslagen van de waardering van activa en passiva en voor de bepaling van het resultaat wordt verwezen naar paragrafen 3 en 4 van de toelichting op de geconsolideerde balans en winst-en verliesrekening. De toelichting op de enkelvoudige balans en winst- en verliesrekening ziet alleen maar op de specifieke vennootschappelijke aspecten, voor zover deze nog niet zijn toegelicht bij de geconsolideerde cijfers.
87
35. FINANCIËLE VASTE ACTIVA De samenstelling en het verloop van de boekwaarden is als volgt:
Totaal
WMD Drinkwater B.V.
WMD Industriewater B.V.
WMD Water en Energie B.V.
WMD Participaties B.V.
N.V. Waterbedrijf Drenthe
Belang:
100%
100%
100%
100%
100%
Boekwaarde 1 januari 2018
36.824
36.824
0
0
0
0
Mutatie latentie wegens stelselwijziging
3.159
608
16
460
536
1.539
Mutatie eliminatie eigen vermogen op vorderingen op groepsmaatschappijen in WMD Drinkwater
-1.012
-16
-460
-536
Gecorrigeerde boekwaarde 1 januari 2019
38.971
0
0
0
1.539
37.432