Bijlage 6 - Beleidsregels Participatiewet gemeente Emmen 2024

INKOMSTEN UIT GASTOUDEROPVANG

Inkomsten uit gastouderopvang worden bruto gekort, tenzij de gastouder al een maandelijkse aanslag hiervoor betaalt. Bij het bruto korten wordt door de gemeente de loonheffing volledig afgedragen, zodat de belanghebbende in principe achteraf geen aanslag meer van de Belastingdienst krijgen. Mocht de belanghebbende toch een aanslag krijgen, dan moet de gemeente hiervoor bijstand verlenen. De inkomsten worden volledig gekort zonder rekening te houden met onkosten. Als er een teruggaaf van de Belastingdienst voor deze onkosten uit gastouderopvang volgt, wordt deze buiten beschouwing gelaten.

HOOFDSTUK 8. VERMOGEN EN BIJSTAND ALGEMEEN GEBRUIKELIJKE BEZITTINGEN

Bij het vaststellen van het vermogen wordt geen rekening gehouden met algemeen gebruikelijke bezittingen. Onder algemeen gebruikelijke bezittingen wordt verstaan: ▪ gebruikelijke huisraad en inboedel; ▪ de waarde van de auto’s (ook 45-kilometerwagen),motoren, brommers, scooters en elektrische fietsen (onder aftrek van € 500,00 zijnde de gemiddelde waarde van een gewone fiets) tot een bedrag van in totaal € 5.000,00 die bij de aanvang van de uitkering in het bezit zijn. De meerwaarde wordt in deze gevallen meegenomen in de vermogensvaststelling. Voor de waarde vaststelling van de auto wordt aangesloten bij de ANWB-lijst. Als een auto niet meer voorkomt op de ANWB-lijst wordt uitgegaan van de gemiddelde prijs op www.autotrack.nl Wanneer echter voorzienbaar was dat een belanghebbende een beroep op bijstand zou moeten doen en hij voor die tijd nog een auto, motor, brommer, scooter of elektrische fiets aanschaft, wordt de waarde van de auto wel volledig tot het vermogen gerekend. Onder algemeen gebruikelijke bezittingen wordt niet verstaan: ▪ vrachtauto ▪ aanhangwagen ▪ caravan en/of boot

INTEREN VERMOGEN

Wanneer vaststaat dat een belanghebbende voor de aanvraag om bijstand over vermogen beschikte boven de vrijlatingsgrens en hij er redelijkerwijs vanuit kon gaan dat hij een beroep zou moeten doen op een bijstandsuitkering wanneer dit vermogen op was, wordt nagegaan of hij zijn vermogen op een verantwoorde wijze heeft ingeteerd. Wanneer hij maandelijks niet meer heeft uitgegeven dan anderhalf keer de voor hem geldende bijstandsnorm, wordt aangenomen dat het vermogen op een verantwoorde wijze is ingeteerd.

KREDIETHYPOTHEEK Inleiding

Bij de beoordeling of een belanghebbende aanspraak kan maken op een bijstandsuitkering moet de vraag gesteld worden of belanghebbende in zodanige omstandigheden verkeert of dreigt te geraken, dat hij niet over de middelen beschikt om in de noodzakelijke kosten van het bestaan te voorzien. Ook bij een zelf bewoonde eigen woning kunnen dergelijke omstandigheden zich voordoen. Een eigen woning vertegenwoordigt echter, na aftrek van de daarop rustende schulden, een bepaald vermogen. De belanghebbende beschikt dan over middelen die in aanmerking moeten worden genomen. Eigenlijk is er geen aanleiding om bijstand te verlenen. De belanghebbende heeft immers de mogelijkheid om of zijn huis verder te bezwaren of zijn huis te verkopen. Het eerste is niet altijd realiseerbaar omdat de bank ook naar het inkomen kijkt en bij het verkopen van het huis dient vervangende woonruimte aanwezig te zijn. Bovendien is het in een aantal gevallen niet redelijk dat de zelf bewoonde woning wordt verkocht of verder te gelde wordt gemaakt. Voor deze situatie is de mogelijkheid ingevoerd om, als verkoop, bezwaring of verdere bezwaring niet in redelijkheid kan worden verlangd, de bijstandsverlening in de vorm van een geldlening onder verband van hypotheek, de zogenaamde krediethypotheek, te verstrekken.

Er kan ook voor worden gekozen de bijstand in de vorm van een gewone geldlening te verstrekken, maar een krediethypotheek biedt extra zekerheid. Als binnen twee jaar na beëindiging van bijstand onder verband van

krediethypotheek opnieuw recht bestaat op bijstand, wordt deze verstrekt met toepassing van de "oude" krediethypotheek. Daarop voortbordurend kan ook worden afgezien van het opnieuw taxeren van een woning, wanneer de woning in de vorige bijstandsperiode al onderdeel is geweest van de vermogensbepaling. Ook in dit geval mag de periode tussen de beëindigingsdatum en de nieuwe aanvangsdatum niet meer dan twee jaar bedragen.

Vaststellen van de krediethypotheek

Uitgegaan wordt van de taxatiewaarde die geldt voor de WOZ. In bijzondere situaties kan alsnog een beëdigd taxateur worden ingeschakeld. Bijvoorbeeld wanneer de woning net ingrijpend is verbouwd en hier bij de bepaling van de WOZ geen rekening is gehouden. Op de waarde van het huis moeten in mindering worden gebracht de hypotheekschuld en/of de overige reële schulden die verband houden met het huis en eventueel de contante waarde van de zakelijke rechten, zoals het recht van gebruik en bewoning.

Aflossing, looptijd en beëindiging

Na afloop van de bijstandsverlening moet de geldlening maandelijks worden terugbetaald. Uitgangspunt is dat de geldlening in tien jaar wordt afgelost. Het maandbedrag van de aflossing wordt telkens voor de periode van een jaar vastgesteld. Als het inkomen de van toepassing zijnde bijstandsnorm niet overschrijdt, hoeft er niet te worden afgelost. Als het inkomen hoger is dan de geldende bijstandsnorm, wordt de aflossing vastgesteld op 50% van het verschil tussen de bijstandsnorm en het inkomen. Als de omstandigheden daartoe aanleiding geven stelt de gemeente, zo nodig tussentijds, de aflossing hoger of lager vast. Hierbij wordt onder andere rekening gehouden met de eventuele bijzondere kosten van de belanghebbende. Als de belanghebbende gedurende de aflossing nalatig is in het maandelijks betalen van de aflossing, wordt het nog niet afgeloste deel van de lening direct opeisbaar en is daarover ook de wettelijke rente verschuldigd. De geldlening is niet rentedragend over de periode waarin bijstand werd genoten. Als na afloop van een tienjarige aflossingsperiode een deel van de geldlening nog niet is afgelost, moet helft van de wettelijke rente worden betaald over het nog niet afgeloste deel van de geldlening.

Verkoop van de woning

Bij verkoop of vererving van de woning wordt het nog niet afgeloste gedeelte van de geldlening en de bijgeschreven rente direct afgelost. Als er sprake is van bijzondere omstandigheden van sociale of medische aard of werkaanvaarding elders, kan de gemeente toestemming geven om een andere woning te kopen. Als de woning wordt verkocht tegen een prijs die normaal is in het economisch verkeer en de opbrengst lager is dan het restant bedrag van de geldlening en rentevordering, wordt het verschil kwijtgescholden.

Opgave stand krediethypotheek aan belanghebbende

Na afloop van het kalenderjaar wordt aan de belanghebbende opgave gedaan van de stand van de geldlening en de rentevordering. Ook bij de beëindiging van de bijstand wordt een dergelijke opgave verstrekt.

WOONWAGENS EN

Bij overwaarde wordt de bijstand in de vorm van een geldlening verstrekt.

WOONSCHEPEN

VRIJLATING GIFTEN Artikel 1

Artikel 2

Artikel 3

Artikel 4 Artikel 5

Artikel 6

Artikel 7 Uitzondering

Artikel 8 Verplichtingen Artikel 9 Hardheidsclausule

Artikel 10 Inkomsten/vermogen

Alle begrippen die in deze beleidsregels gebruikt worden en die niet nader worden omschreven hebben dezelfde betekenis als in de Participatiewet en de Algemene wet bestuursrecht. Een gift wordt vrijgelaten als deze is bedoeld voor kosten waarvoor de cliënt, zonder de gift, een vergoeding bijzondere bijstand of WMO-voorziening voor zou krijgen. Dit kunnen eenmalige en periodieke giften zijn. Andere eenmalige en periodieke giften anders dan genoemd in artikel 2 van dit onderdeel, wordt vrijgelaten tot € 1.200,- per uitkering per kalenderjaar. Meldingsplicht geldt in dezen niet tot de hoogte van de vrijlating. (valt buiten de werkingssfeer van artikel 17 Pw). Indien er een gift ontvangen wordt die het genoemde bedrag onder artikel 3 overstijgt, dan dient het meerdere tot middelen gerekend te worden. Tenzij het een gift betreft voor noodzakelijke kosten dan wel uit medisch oogpunt wenselijke kosten, voor zover de levensstandaard hierdoor niet wordt verhoogd. Bij een gift in natura bepaalt het college wat de gift waard is in geld en of dit tot de middelen gerekend wordt (zie toelichting). 1. Inkomsten uit arbeid; 2. Inkomsten uit vermogen; 3. Giften in natura die verstrekt worden vanuit charitatieve instellingen (wordt reeds ten alle tijden vrijgelaten); 4. Zie artikel 5.

Voor bedragen boven het grensbedrag van € 1.200,-, geldt de inlichtingenplicht als genoemd in artikel 17 van de wet. Het college kan in bijzondere gevallen gemotiveerd afwijken van de bepalingen in deze regeling, indien onverkorte toepassing daarvan aanleiding geeft of zou leiden tot disproportionele onredelijkheid of onbillijkheid. In gevallen waarin deze regeling niet voorziet, beslist het college. Giften met een periodiek karakter worden voor het meerdere boven de maximum vrijlating in aanmerking genomen als inkomen. Giften met een eenmalige karakter worden voor het meerdere boven de maximum vrijlating in aanmerking genomen als vermogen.

Toelichting Algemeen

De definitie van een gift kan worden omschreven als ‘een betaling uit vrijgevigheid door een natuurlijk persoon of een instelling, waarvoor niets wordt terugverlangd’. Deze beleidsregel geeft aan hoe er met het ontvangen van giften moet worden omgegaan. Door giften niet volledig in aanmerking te nemen, wordt

voorkomen dat de Participatiewet een ontmoediging vormt voor de vrijgevigheid van instellingen of personen. Het uitgangspunt hierbij is dat particuliere en maatschappelijke initiatieven zoveel mogelijk worden gerespecteerd. Wanneer deze giften niet leiden tot een duidelijke besparing op de kosten van levensonderhoud, zal vrijlating in beginsel mogelijk moeten zijn. Dit mag niet leiden tot een bestedingsniveau dat onverenigbaar is met wat op bijstandsniveau gebruikelijk is. Gezien het minimumbehoeftenkarakter van de bijstand kan de vrijlating daarom niet onbeperkt zijn. Bij het vaststellen van deze beleidsregels is geen onderscheid gemaakt tussen uitkeringsgerechtigden van 18 tot 21 jaar die in vergelijking met personen van 21 jaar en ouder een lagere bijstandsnorm ontvangen. Hierbij wordt aansluiting gezocht bij de landelijke zienswijze met betrekking tot kwetsbare jongeren. Kwetsbare jongeren vallen vaak tussen wal en schip wat betreft (schuld)hulpverlenende instanties. Het is wenselijk om (verdere) schuldproblematiek te voorkomen bij deze groep. Er is daarom gekozen om geen aparte (beleids-)regel op te nemen voor jongeren van 18 tot 21 jaar.

De genoemde criteria in deze beleidsregels zijn slechts handvatten om tot een redelijke afweging te komen wat wel en wat niet verantwoord is in het kader van (verdere) bijstandsverlening: in bijzondere gevallen kan het individualiseringsprincipe worden toegepast. Omdat geen enkele situatie hetzelfde is, blijft het kunnen bieden van maatwerk een belangrijk uitgangspunt voor deze beleidsregels. Artikelsgewijs toelichting Artikel 2 van het beleid

Giften kunnen in verschillende vormen aan de belanghebbende worden geschonken: per bankoverschrijving, contant of in natura. Voor het vaststellen van de economische waarde van giften in natura wordt gebruik gemaakt van de NIBUD-prijzengids. Het krijgen van een gift heeft niet altijd gevolgen voor een uitkering. Wij laten giften voor een bepaald doel vrij als de cliënt - wanneer diegene de gift niet had gekregen – speciaal daarvoor een vergoeding uit een voorziening als de bijzondere bijstand of de Wet maatschappelijke ondersteuning had kunnen krijgen. Het wordt onredelijk geacht om de besparing van een beroep op een van deze overheidsvoorzieningen te niet te doen door deze mee te wegen bij de verlening van algemene bijstand. Daarom wordt dit soort giften vrijgelaten. Het maakt daarbij niet uit of het gaat om periodieke of eenmalige giften.

Artikel 3 van het beleid

Ook andere giften dan genoemd in het tweede artikel van het beleid laten wij voor een deel vrij. Bij het vaststellen van de hoogte van de vrijlating is aansluiting gezocht bij een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep: 25-1-2012, nr. 09/5310 WWB, ECLI:NL: CRVB:2012. In deze uitspraak heeft de Raad besloten dat giften verantwoord zijn om vrij te laten, voor zover deze per kalenderjaar beneden de voor die persoon geldende bijstandsnorm per maand blijft. Vanuit een praktisch en systeemtechnisch oogpunt, is gekozen voor een vast drempelbedrag van € 1200,- per kalenderjaar. Daarnaast zorgt een vast bedrag voor gelijkheid onder alle belanghebbenden, ook

wanneer men gedurende het jaar meerdere uitkeringsnormen ontvangt. Voor de uitvoering van deze beleidsregels gelden de vrijlatingen per uitkering, niet per persoon. Dit houdt in dat voor een alleenstaande ouder en gehuwden (en daarmee gelijkgestelden) dezelfde vrijlating van toepassing is als voor een alleenstaande. Het drempelbedrag ad € 1200,- wordt toegerekend aan een kalenderjaar (1 januari tot en met 31 december). Wanneer iemand minder dan het drempelbedrag aan giften heeft ontvangen, mag het restant niet mee worden genomen naar het volgend jaar. Voor mensen die gedurende het jaar een uitkering toegekend hebben gekregen, geldt dat de drempel van € 1200,- geldt voor de periode van de aanvraag van de bijstandsuitkering tot en met 31 december van dat jaar. Artikel 4 van het beleid

Artikel 5 van het beleid

Er geldt geen meldingsplicht voor het ontvangen van giften wanneer deze onder €1200,00 per jaar bedragen. Wel wordt van de bijstandsgerechtigde gevraagd en verwacht dat zij dit zelf bijhouden en daardoor kunnen melden wanneer dit bedrag overschreden wordt. Voorbeelden van giften zijn: verjaardagsgeld, cadeaus, boodschappengeld van een familielid, financiële ondersteuning van bijvoorbeeld familie of naasten, onderhandse leningen, et cetera. Wanneer de gift het drempelbedrag van € 1200,- overstijgt, dient het meerdere als middel in aanmerking genomen te worden. Bij de beoordeling of een bijdrage als een gift kan worden beschouwd is het niet van belang of deze eenmalig is verstrekt of een zekere periodiciteit kent.

Boodschappen

Artikel 6 van het beleid

Artikel 8 van het beleid

Ter verduidelijking worden boodschappen wél aangemerkt als een gift. Daarom wordt een uitkering niet nader afgestemd (buitenwettelijk begunstigd beleid). Een gift hoeft niet enkel verstrekt te worden in de vorm van geld. Dit kan ook in de vorm van natura zijn. Hierbij is eveneens sprake van een vrijlating ter hoogte van € 1200,- per kalenderjaar. Voor het vaststellen van de economische waarde van giften in natura wordt gebruik gemaakt van de NIBUD-prijzengids. Over alle ontvangsten die het grensbedrag van €1200,- overschrijden, dient de cliënt onverwijld mededeling te doen conform de inlichtingenverplichting van artikel 17 eerste lid Participatiewet. Wanneer deze inlichtingenplicht geschonden wordt, dient het college per individuele casus te achterhalen of dit (on)bewust geschonden is.

HOOFDSTUK 9: BIJZONDERE BIJSTAND DRAAGKRACHT IN INKOMEN

Al het inkomen dat boven 110% van de toepasselijke bijstandsnorm (exclusief vakantietoeslag) wordt als draagkracht aangemerkt. Wanneer een belanghebbende inkomsten heeft inclusief vakantietoeslag wordt bij de draagkrachtberekening ook uitgegaan van de bijstandsnorm inclusief vakantietoeslag. Inkomsten uit een vrijwilligersvergoeding tot de in de wet genoemde bedragen worden niet meegenomen bij het vaststellen van de draagkracht. Ook de vrijlating inkomsten wordt niet meegenomen in de draagkrachtberekening. Bij wisselende inkomsten wordt de draagkracht vastgesteld aan de hand van het gemiddelde van de inkomsten van de zes maanden voorafgaand aan de aanvraag. Als de kosten hoger zijn dan de draagkracht dan komt het meerdere voor bijzondere bijstand in aanmerking. Dus als bijvoorbeeld de draagkracht per maand € 20,00 is en de kosten bedragen per maand € 30,00 dan bestaat er recht op € 10,00 per maand bijzondere bijstand voor periodieke kosten. Als het om incidentele kosten gaat dan wordt de draagkracht per jaar bepaald en als de kosten hoger zijn dan wordt voor het verschil bijzondere bijstand toegekend. Periodieke bijstand wordt voor maximaal drie jaar toegekend voor bijstandsgerechtigden, pensioengerechtigden, WAO- en Wajongers. Indien de aanvrager buiten deze doelgroepen valt dan wordt de draagkracht jaarlijks vastgesteld.

Op de algemene regel van 110% bestaan enkele uitzonderingen voor bepaalde kostensoorten. Dit wordt per kostensoort aangegeven en betreft bijvoorbeeld: ▪ ▪ ▪

DRAAGKRACHT IN INKOMEN EN VERBLIJF IN EEN INSTELLING

Beschermingsbewind (inclusief griffiekosten en opstart-kosten); Woonkostentoeslag; Bijzondere bijstand voor levensonderhoud.

Voor belanghebbenden die verblijven in een instelling (zie hoofdstuk 6) en een ander inkomen hebben wordt voor de draagkracht uitgegaan van de zak- en kleedgeldnorm plus toeslag plus de daadwerkelijke eigen bijdrage voor wonen en leven. Dit inkomen is immers niet beschikbaar voor de bijzondere kosten. De norm zak- en kleedgeld plus de eventuele verhoging is maximaal de reguliere bijstandsnorm voor de berekening van de draagkracht. De bijzondere bijstand wordt in deze gevallen voor maximaal een jaar toegekend.

GEEN SPRAKE VAN

In de volgende gevallen is er geen sprake van draagkracht:

DRAAGKRACHT

1. 2. 3.

als de belanghebbende is toegelaten tot de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (Wsnp); als er maximaal beslag op het inkomen van de belanghebbende ligt; als voor belanghebbende een minnelijke schuldregeling is opgestart door een instelling genoemd in art. 48 van de Wet op het consumentenkrediet.

GEMIS HUURTOESLAG

Het gemis aan huurtoeslag wordt alleen meegenomen in de draagkrachtberekening als er sprake is van kosten waarbij er draagkracht is boven 100% van de geldende bijstandsnorm. Het gemis huurtoeslag moet daarbij niet veroorzaakt worden door medebewoners of als de belanghebbende deze niet heeft aangevraagd.

DRAAGKRACHT IN VERMOGEN

Het vermogen als bedoeld in artikel 34 Participatiewet wordt buiten beschouwing gelaten net zoals dat geldt voor algemene bijstand.

INKOMEN MINDERJARIG KIND

Wordt er voor een minderjarig kind bijzondere bijstand aangevraagd? En heeft dit minderjarig kind inkomsten uit arbeid? Dan wordt geen rekening gehouden met dit inkomen voor het recht of hoogte van de bijzondere bijstand.

INGANGSDATUM

Volgens vaste jurisprudentie van de CRvB vloeit uit artikel 44 lid 1 Participatiewet voort dat in beginsel geen bijstand wordt verstrekt voor kosten die zijn gemaakt voor de meldingsdatum. De meldingsdatum is de datum waarop een belanghebbende zich bij de gemeente heeft gemeld en heeft aangegeven dat hij bijzondere bijstand wil aanvragen.

Incidentele kosten

Er kan nog bijstand worden verleend voor incidentele kosten die zijn gemaakt tot drie maanden voor de datum melding.

Periodieke kosten

Voor periodieke kosten geldt niet dat zij met terugwerkende kracht vergoed kunnen worden. De eerste vergoeding vindt plaats vanaf de eerste dag van de maand waarin de aanvraag voor bijzondere bijstand is gedaan. Uitzondering hierop is de bijstand voor de kosten van het salaris van een bewindvoerder, curator of mentor. Bijstand voor deze kosten kan tot drie maanden na de beschikking van de rechtbank worden aangevraagd. Belanghebbende heeft een aantoonplicht en zal bewijsstukken van de gemaakte kosten moeten inleveren. Dit kan bijvoorbeeld door middel van kopieën van nota’s. Bij elke kostensoort zal apart worden aangegeven welke bewijsstukken ingediend moeten worden als dit afwijkt van de algemene regeling.

BABYUITZET

Alle benodigdheden die noodzakelijk zijn voor de komst van een baby. Hieronder vallen niet de inrichting van de babykamer, zoals het bed, matras en commode.

Vergoeding bijzondere bijstand

Vergoeding via bijzondere bijstand is in beginsel niet mogelijk. De kosten van een babyuitzet behoren tot de incidenteel voorkomende algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan. Deze kunnen worden voldaan uit een inkomen ter hoogte van de toepasselijke uitkering algemene bijstand, door middel van reservering, dan wel gespreide betaling achteraf. In uitzonderingssituatie kan er sprake zijn van bijzondere omstandigheden. In dat geval kan bijzondere bijstand om niet verstrekt worden voor de kosten van kleding en verzorging. Wanneer een alleenstaande (ouder) de vergoeding aanvraagt moet ook worden bekeken of de vader van het kind kan bijdragen in de kosten.

Bijzonderheden

Indien er sprake van bijzondere omstandigheden waardoor er toch bijzondere bijstand verleend wordt, dan wordt de hoogte van de bijzondere bijstand jaarlijks op 1 januari vastgesteld.

BELASTINGAANSLAG

Er kan bijstand voor een belastingaanslag worden verleend wanneer: ▪ een belanghebbende bruto inkomsten heeft die zijn gekort op de uitkering; ▪ en zijn inkomen door die belastingaanslag in dat jaar onder de bijstandsnorm komt; ▪ een voorlopige of definitieve aanslag kan overleggen.

ALLEENVERDIENENDE

Inwoners van de gemeente Emmen die in het jaar 2022 e.v. zorg- en huurtoeslag zijn misgelopen door een ongewenst effect van verschillende weten regelgevingen, kunnen beroep doen op de individuele bijzondere bijstand.

HUISHOUDENSPROBLEMATIEK Artikel 1: Vergoeding 2022

De hoogte van de bijzondere bijstand is gelijk aan het verschil tussen de definitieve beschikking en in het individuele geval mogelijke maximale huur- en zorgtoeslag.

Artikel 2: Vergoeding 2023 e.v.

De hoogte van de bijzondere bijstand is gelijk aan het verschil tussen de voorlopige beschikking en in het individuele geval mogelijke maximale mogelijke huur- en zorgtoeslag.

Artikel 3: Voorwaarden

I. II. III.

Zij zijn toeslagenpartners en voeren een gezamenlijk huishouden (art. 3 Participatiewet); Alleenverdiener ontvangt een loongerelateerde uitkering; De uitkering wordt aangevuld middels (de Toeslagenwet en) een uitkering op grond van de Participatiewet;

IV. V. VI. Artikel 4: Bijzonderheden

Er worden geen maximale toeslagen ontvangen; Het gemis aan toeslagen is een gevolg van de afbouw van de algemene heffingskorting minst verdienende partner; Een aanvullende uitkering wordt het gehele kalenderjaar verkregen.

De berekening van 2023 vindt plaats aan de hand van de voorlopige beschikking van het jaar 2023. In het jaar 2024 (rond september) kunnen inwoners geconfronteerd worden met een terugvordering van Dienst toeslagen. Indien er aan de voorwaarden wordt voldaan, kan ook deze aanslag vergoed worden middels de individuele bijzondere bijstand. Draagkracht berekening is niet van toepassing.

BEGRAFENIS- EN CREMATIEKOSTEN Vergoeding bijzondere bijstand

Alle kosten die verband houden met de begrafenis of crematie van een overledene, voor zover deze kosten noodzakelijk zijn. Bijzondere bijstand voor deze kosten is mogelijk. De kosten van een begrafenis of crematie behoren tot de passiva (schulden) van de nalatenschap en komen voor rekening van de erfgenamen. Deze kunnen ieder voor zich en op persoonlijke titel bijzondere bijstand aanvragen, voor zover hun erfdeel niet toereikend is en het hen aan middelen ontbreekt om hun aandeel in deze kosten te kunnen voldoen.

Voorliggende voorzieningen

Uitvaart-, levens- of ongevallenverzekering of de nalatenschap van de overledene

Bijzonderheden

Er zijn richtbedragen vastgesteld: € 5.000,- voor een begrafenis en € 3.000,voor een crematie. Indien de kosten onder de maximale vergoeding vallen dan wordt er een onderzoek naar de nota verricht en alleen dat bedrag toegekend voor de kosten die daadwerkelijk gemaakt zijn. Indien deze richtbedragen worden overschreden dan wordt nagegaan in hoeverre de extra kosten reëel zijn.

BESCHERMINGSBEWIND, CURATELE EN MENTORSCHAP Vergoeding bijzondere bijstand

Er kan bijzondere bijstand worden verleend voor onderbewindstelling indien de tarieven zijn goedgekeurd door de kantonrechter. Dit kan door dit te benoemen in de uitspraak van de onderbewindstelling/curatele/mentorschap of door een machtiging of goedkeuring.

Bijzonderheden

100% van het inkomen boven de bijstandsnorm wordt als draagkracht aangemerkt.

Ingangsdatum kosten

Maandelijkse kosten voor bewindvoering, curatele en mentorschap zijn periodieke kosten. Volgens de wet kan bijstand worden toegekend vanaf de datum van melding. Voor periodieke bijzondere bijstand wordt de bijstand in principe toegekend vanaf de eerste van de maand waarin is aangevraagd. Dit geldt ook voor deze kosten. Hierop wordt één uitzondering gemaakt. Dat is voor de eerste aanvraag nadat de bewindvoerder, curator of mentor door de rechtbank is benoemd. In die situatie wordt een periode van drie maanden na de benoeming gehanteerd. Dit omdat het college zich voor kan stellen dat de situatie niet direct na een uitspraak van de rechtbank inzichtelijk is. Het college is van mening dat dit een redelijke termijn is. De ingangsdatum voor eventuele bijstandsverlening is de eerste van de maand indien de benoeming in de eerste helft van de maand is gedateerd. De ingangsdatum is de zestiende van de maand wanneer de benoeming in de tweede helft van de maand is gedateerd.

BEWASSINGSKOSTEN/

De extra kosten voor het wassen van kleding en beddengoed bij een bepaalde ziekte of handicap. Meegerekend zijn de kosten voor elektriciteit, water, waspoeder en afschrijving en onderhoud van de wasmachine. Slijtagekosten zijn de extra kosten die ontstaan door het extra wassen van de kleding. Bijzondere bijstand voor slijtagekosten is mogelijk na een onafhankelijk medisch advies.

SLIJTAGE

DIEETKOSTEN

Het gaat om de meerkosten die ontstaan door het volgen van een medisch noodzakelijk dieet. Er dient sprake te zijn van meerkosten ten opzichte van

normale voeding. Het feit dat een dieet door een diëtiste is opgesteld maakt nog niet dat een dieet medisch noodzakelijk is.

Vergoeding bijzondere bijstand

Bijzondere bijstand kan worden verstrekt voor de meerkosten.

Voorliggende voorziening

Als het gaat om dieetpreparaten is de zorgverzekering een voorliggende voorziening.

Bijzonderheden

Extra kosten voor het dieet kunnen vergoed worden na een verklaring van een medisch specialist of een onafhankelijk medisch advies. Alleen de meerkosten komen voor vergoeding in aanmerking.

DUURZAME GEBRUIKSGOEDEREN

De algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan moeten in beginsel worden betaald uit eigen middelen (bijstandsuitkering en het aanwezige vermogen). Dit geldt ook voor de noodzakelijke duurzame gebruiksgoederen, zoals wasmachine, meubels, inrichtingskosten. Van de belanghebbende wordt verwacht dat hij voor deze kosten spaart of een lening afsluit. In bijzondere gevallen kan hiervoor bijzondere bijstand worden verstrekt. Bijstand voor duurzame gebruiksgoederen wordt in de vorm van een lening verstrekt. Stoffering valt niet onder de duurzame gebruiksgoederen. Hiervoor wordt bijstand om niet verstrekt. Als naast een complete woninginrichting een gaskachel moet worden aangeschaft voor de woning, wordt voor de kosten van de gaskachel bijstand om niet verstrekt.

Voorliggende voorziening

Een lening bij team Schulddienstverlening van de gemeente Emmen (voorheen de Gemeentelijke Kredietbank) of bij een commerciële bank.

Bijzonderheden

Er wordt uitgegaan van 100% draagkracht. Het aflossingsbedrag wordt vastgesteld op 10% van de toepasselijke bijstandsnorm. Hierbij wordt rekening gehouden met de beslagvrije voet

Normenlijst woninginrichting (het betreft maximale bedragen)

Leefsituatie

100%

75%

50%

25%

Alleenstaande kamerbewoner € 1.000

€ 750

€ 500

€ 250

Alleenstaande zelfstandig wonend

€ 3.648

€ 2.736

€ 1.824

€ 912

gezin 2 personen

€ 4.271

€ 3.203

€ 2.135

€ 1.068

gezin 3 personen

€ 4.743

€ 3.557

€ 2.371

€ 1.186

gezin 4 personen

€ 5.350

€ 4.012

€ 2.675

€ 1.338

gezin 5 personen

€ 5.822

€ 4.366

€2.911

€ 1.456

gezin 6 personen

€ 6.380

€ 4.785

€ 3.190

€ 1.595

vanaf 7e persoon extra p.p.

€ 500

€ 375

€ 250

€ 125

De percentages zijn als volgt verdeeld. Als een nieuwe woning moet worden betrokken en de belanghebbende heeft niet de beschikking over eigen inboedel, wordt uitgegaan van 100%. De 50% en 75% wordt gebruikt in geval van beëindiging van de samenwoning. Uitgangspunt is dat de boedel wordt verdeeld en dat de belanghebbende over een deel van de boedel kan beschikken als hij een andere woning moet betrekken. De 75% norm geldt als de belanghebbende in een andere woning moet gaan wonen. De 50% norm wordt gebruikt als de belanghebbende in de huidige woning blijft (en de helft van het meubilair opnieuw moet worden aangeschaft). De 25% norm wordt gebruikt wanneer alleen een vergoeding voor stoffering noodzakelijk is (vloerbedekking/gordijnen).

Belanghebbenden in de Wsnp

Belanghebbenden die toegelaten zijn tot de Wsnp mogen geen nieuwe schulden maken. Daarom wordt de bijstand aan een belanghebbende die in de Wsnp zit om

niet verstrekt. Belanghebbenden die in de Wsnp zitten hebben in principe recht op maximaal 50 % van bovengenoemde bedragen. Alleen voor de kosten van de stoffering blijft de vergoeding 100% van de genoemde bedragen, te verstrekken als bijstand om niet. Alleen als de rechter-commissaris hiervoor toestemmening geeft, kan de bijstand in de vorm van een geldlening worden verstrekt.

Kamerbewoning

Bij kamerbewoning kan normaal gesproken gebruik worden gemaakt van gezamenlijke voorzieningen zoals wasmachine en keuken. Heeft een kamerbewoner daadwerkelijk witgoed nodig (verifiëren) dan kan een hoger bedrag worden verstrekt. Tot maximaal € 500,- extra.

EIGEN BIJDRAGE: Rechtshulp en griffiekosten Vergoeding bijzondere bijstand

Vergoeding via bijzondere bijstand is mogelijk mits er sprake is van een toevoeging van de Raad voor de Rechtsbijstand en een diagnosedocument van het Juridisch Loket. Daar waar een diagnose document van het Juridisch Loket nodig is, wordt rekening gehouden met de korting. Als er geen toevoeging is dan moet de noodzaak worden onderzocht.

Voorschoolse educatie Algemeen

Emmen heeft een bevolking met een gemiddeld lage opleiding en een lage arbeidsparticipatie. Deze achterstand wordt van generatie op generatie over vererfd en leidt er toe dat mensen niet aan het werk komen, een grote inkomensachterstand blijven houden en weinig maatschappelijk perspectief hebben. De gemeente Emmen zet er met nadruk op in om deze “over vererving” te doorbreken door kinderen extra ontwikkelingskansen te bieden. Deel van de inzet is peuters in de leeftijd van tweeënhalf – drie jaar voorschoolse educatie aan te bieden. Het wegnemen van de financiële barrière voor de ouders bevordert de deelname van de peuters aan voorschoolse educatie.

Vergoeding bijzondere bijstand

Voor de deelname moeten de ouders een eigen bijdrage per maand betalen. Voor deze eigen bijdrage kan bijzondere bijstand worden verleend.

Bijzonderheden

De bijstand wordt alleen verstrekt als er een indicatie van consultatiebureau is. Voorschoolse educatie kan samenlopen met reguliere kinderopvang of peuterspeelzaal. Er wordt geen bijzondere bijstand verstrekt voor beide, als er een overlap is. Is er naast een indicatie voor voorschoolse opvang ook een sociaal-medische indicatie voor peuterspeelzaal, dan wordt alleen extra bijzondere bijstand voor peuterspeelzaal gegeven als er meer dan 4 dagdelen worden geïndiceerd vanwege een sociaal-medische reden.

WLZ

Het gaat om de eigen bijdrage die het CAK oplegt voor voorzieningen die zijn verstrekt op basis van de WLZ.

Vergoeding bijzondere bijstand

Alleen voor de lage eigen bijdrage voor wonen en verblijf gedurende het eerste half jaar kan bijzondere bijstand worden verstrekt. (Let op: Er kan geen bijzondere bijstand worden verstrekt bij Volledig Pakket Thuis)

Ziektekosten

ENERGIEKOSTEN Stookkosten

Voor de eigen bijdrage van ziektekosten kan in sommige gevallen bijzondere bijstand worden verleend. Het gaat hier om ziektekosten die volgens de Zorgverzekeringswet als noodzakelijk zijn aangemerkt en waarvan het Rijk heeft bepaald dat hiervoor een eigen bijdrage moet worden betaald. Eigen bijdragen die zijn ingesteld omdat kosten worden bespaard, komen niet voor bijzondere bijstand in aanmerking.

De kosten van extra gasverbruik behoren, als de medische noodzaak is aangetoond, tot de bijzondere noodzakelijke kosten van het bestaan. Een hogere temperatuur dan de normtemperatuur is slechts bij een zeer beperkt aantal (zeldzame) ziektebeelden noodzakelijk. Bij veel voorkomende gezondheidsproblemen als hartaandoeningen, CARA, vaat- en gewrichtsproblemen bestaat geen medische noodzaak voor een verhoogde temperatuur in enige ruimte. Bij (zeldzame) temperatuurregulatiestoornissen (stoornis in de functie van bepaalde centra in de hersenen) of stofwisselingsstoornissen kunnen extra stookkosten soms wel geïndiceerd zijn. Ook personen die zichzelf niet kunnen voortbewegen c.q. geen spieractiviteit hebben kunnen een hogere omgevingstemperatuur nodig hebben (bijv. bij MS, ALS, paralyse e.d.).

Kosten elektra

De kosten van extra elektraverbruik behoren, als de medische noodzaak is aangetoond, tot de bijzondere noodzakelijke kosten van het bestaan. Het hogere verbruik moet verband houden met het gebruik van extra apparatuur in verband met het ziektebeeld.

Medische noodzaak

De medische noodzaak voor extra energiekosten moeten aangetoond worden met een onafhankelijk medisch advies.

KINDEROPVANG

Het gaat om de kosten van kinderopvang wanneer er sprake is van een sociaalmedische indicatie en bij studerenden en werkenden met een laag inkomen.

Sociaal medische indicatie

Het college stelt vast of er sprake is van een sociaal medische indicatie voor de kinderopvang. Hiervoor wordt advies ingewonnen bij een onafhankelijke organisatie. Het college stelt de geldigheidsduur van de indicatie vast. Ieder half jaar vindt een herindicatie plaats. Tevens stelt het college de omvang van de noodzakelijke kinderopvang vast. Voorwaarden om in aanmerking te komen voor de regeling: •

de belanghebbende mag niet in aanmerking komen voor een tegemoetkoming van de Belastingdienst voor kosten van kinderopvang;

•

er moet een actuele indicatie (niet ouder dan 3 maanden) aanwezig te zijn;

•

er kan maximaal 1 jaar gebruik worden gemaakt van deze regeling. Daarna wordt opnieuw een sociaal-medische indicatie gevraagd.

Studerenden/werkenden

Alleenstaande ouders die studeren of een laag inkomen hebben kunnen in aanmerking komen voor bijstand voor de eigen bijdrage kinderopvang.

Voorliggende voorzieningen

Wet kinderopvang/ Belastingdienst

Bijzonderheden

Kinderopvang en peuterspeelzaal kunnen niet tegelijkertijd worden vergoed.

KOSTEN VERHUIZING

Bijzondere bijstand voor de noodzakelijke kosten van een onvoorziene verhuizing is mogelijk. De bijzondere bijstand wordt om niet verstrekt.

Vergoeding bijzondere bijstand

Alleen de kosten van de huur van een (verhuis)busje voor 1 dag worden vergoed. Uitgegaan wordt van de goedkoopste oplossing.

Voorliggende voorzieningen

De verhuiskostenvergoeding op basis van de Wet maatschappelijke ondersteuning.

LEGES VOOR AANVRAAG/VERLENGING

Het gaat hierbij om de legeskosten van (de verlenging van) een verblijfsvergunning.

VERBLIJFSVERGUNNING Vergoeding bijzondere bijstand

De legeskosten van (verlenging van) een verblijfsvergunning behoren tot de incidenteel voorkomende algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan die niet in aanmerking komen voor bijzondere bijstand. Voor deze kosten wordt de belanghebbende geacht te reserveren of een lening af te sluiten. Wanneer de belanghebbende niet in staat is geweest te reserveren voor deze kosten dan wel geen lening kan afsluiten, kan bijstand worden verstrekt. De kosten van (verlenging van) een verblijfsvergunning voor erkende vluchtelingen, statenlozen,B-9 situaties en op medische gronden (en hun kinderen) behoren wel tot de uit bijzondere omstandigheden voortvloeiende noodzakelijke kosten van het bestaan waarvoor bijstand kan worden verleend. De bijstand kan worden verleend onder aftrek van de kosten van een identiteitskaart. De kosten die gemaakt worden voor een vergunning tot verblijf bij de partner voor een belanghebbende die geen recht heeft op bijstand behoren ook niet tot de noodzakelijke kosten van bestaan van de partner.

MAALTIJDVOORZIENING

Het gaat hierbij om de meerkosten van het laten verzorgen en bezorgen van de maaltijd ten opzichte van het bereiden van de eigen maaltijd.

Vergoeding bijzondere bijstand

Vergoeding via bijzondere bijstand is mogelijk voor de meerkosten. Er dient een indicatie te zijn van een WMO-consulent of een onafhankelijk medisch advies. Voor de kosten van de maaltijdvoorziening wordt uitgegaan van een maximum bedrag van € 5,50 per maaltijd.

OVERBRUGGINGSUITKERING

Voor belanghebbenden die een inkomen (vergelijkbaar) met zak- en kleedgeld ontvangen en die een woning is toegewezen wordt voor de kosten van eerste huur en de eerste weken levensonderhoud een overbruggingsuitkering verleend ter hoogte van de toepasselijke maandnorm exclusief vakantietoeslag. De bijstand wordt om niet verleend.

PEDICUREKOSTEN Vergoeding bijzondere bijstand

Voorliggende voorziening

De bijzondere bijstand bedraagt maximaal € 18,00 per maand.

De Zorgverzekeringswet.

PERSONENALARMERING

Het gaat hierbij om de abonnementskosten voor het personenalarm. Het personenalarmeringskastje wordt vergoed via de zorgverzekeringswet.

Vergoeding bijzondere bijstand

Als de noodzaak is vastgesteld door de zorgverzekering kan er bijzondere bijstand worden verstrekt voor de abonnementskosten

Voorliggende voorziening

De Zorgverzekeringswet.

PEUTERSPEELZAAL

Het gaat om de kosten van de eigen bijdrage voor de peuterspeelzaal.

Vergoeding bijzondere bijstand

Bijzondere bijstand voor deze kosten is mogelijk, wanneer er een sociaal medische indicatie is.

Bijzonderheden

Kinderopvang en peuterspeelzaal kunnen niet tegelijkertijd worden vergoed.

PROTHESE BH/ -BADPAK

Kleding hoort tot de algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan waar in beginsel geen bijzondere bijstand voor wordt vergoed. In sommige gevallen bestaat er een noodzaak voor een prothese BH of een prothese badpak. Hiervoor kan bijzondere bijstand verstrekt worden.

Vergoeding bijzondere bijstand

De meerkosten worden vergoed onder aftrek van de normale kosten voor een BH of badpak. Voor het vaststellen van de normale kosten wordt gebruik gemaakt van de NIBUD-normen.

Bijzonderheden

Er kan per jaar maximaal twee keer een vergoeding worden verstrekt voor een prothese BH en voor een badpak één keer per vijf jaar.

REISKOSTEN:

Er kunnen reiskosten bestaan voor rechtbankbezoek, school voor kinderen, ziekenhuisbezoeken en bijvoorbeeld bezoek aan familieleden. Reiskosten behoren in beginsel tot de algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan.

Rechtbankbezoeken

Er is bijzondere bijstand mogelijk voor reiskosten naar de rechtbank, als het verplicht of noodzakelijk is dat de belanghebbende op de zitting verschijnt. Rechtbankbezoeken zijn geen regelmatig terugkerende bezoeken en kunnen daarom bijzondere noodzakelijke kosten zijn.

Detentie

Voor het bezoek aan partner en/of kinderen die in detentie verblijven kan bijstand worden verstrekt voor de reiskosten. Er wordt uitgegaan van maximaal één bezoek per twee weken. Bij meerderjarige kinderen wordt de noodzaak en de frequentie individueel vastgesteld.

Omgangsregeling minderjarige kinderen in pleeggezin of gezinsvervangend tehuis

Er kan bijstand worden verstrekt voor reiskosten voor het bezoek aan minderjarige kinderen die in een pleeggezin of gezinsvervangend tehuis wonen. Daarbij wordt uitgegaan van de door Jeugdzorg vastgestelde bezoekfrequentie. De reiskosten worden vergoed na indiening van een periodiek overzicht/verklaring van Jeugdzorg met de bezoekdata aan het kind/de kinderen.

Ziekenhuisbezoeken

Er kan bijstand worden verstrekt voor reiskosten wanneer partner en/of kinderen in het ziekenhuis zijn opgenomen. Daarbij wordt uitgegaan van maximaal één bezoek per dag. Bij meerderjarige kinderen wordt de noodzaak en de frequentie individueel vastgesteld.

Bijzonderheden

Er wordt uitgegaan van de goedkoopst mogelijke oplossing. Een belanghebbende mag wel met de eigen auto reizen, maar wanneer het openbaar vervoer goedkoper is wordt een bedrag ter hoogte van de kosten openbaar vervoer vergoed. De vergoeding bedraagt de brandstofkostenvergoeding (volgens de site van de ANWB) voor het geval dat een belanghebbende per auto heeft gereisd. Er wordt alleen bijstand voor reiskosten verstrekt wanneer een belanghebbende meer dan tien kilometer (enkele reis) moet reizen.

SCHULDEN

Bijstand voor schulden is op grond van artikel 13 lid 1 onder g niet mogelijk. De beoordeling c.q. uitvoering van bijstand voor schulden in geval van dringende redenen ligt bij team Schulddienstverlening.

INDIVIDUELE INKOMENSTOESLAG

Er bestaat geen recht op de individuele inkomenstoeslag als er in de laatste 36 maanden sprake is geweest van het verwijtbaar niet nakomen van arbeidsen/of re-integratieverplichtingen, waarvoor een maatregel van 50% of meer is opgelegd

HOOFDSTUK 10: WOONKOSTEN WOONKOSTEN

Woonkosten behoren tot de noodzakelijke kosten van het bestaan. Uitgangspunt is dat de algemene bijstandsuitkering in combinatie met huurtoeslag voldoende zijn om de woonkosten te kunnen betalen. Bij de duurdere subsidiabele woningen blijft een groter deel van de woonkosten ten laste van de huurder.

WET OP DE HUURTOESLAG (WHT)

Kan de Wet op de Huurtoeslag niet aangemerkt worden als passende en toereikende voorziening? Dan kan een bijdrage in de woonkosten worden verstrekt. Dit is in ieder geval aan de orde als er sprake is van hoge woonkosten in verband met een eigen woning of een woonboot. Maar de WHT kan in bepaalde situaties ook niet passend en toereikend zijn in het geval van hoge woonkosten voor een huurwoning.

VASTSTELLEN HOOGTE WOONKOSTEN EIGEN WONING

De hoogte van de woonkosten van een eigen woning wordt vastgesteld door de volgende onderdelen om te rekenen naar een maandbedrag en dit bij elkaar op te tellen. ▪ hypotheekrente* (geen aflossing) ▪ eigenaarsdeel onroerende zaakbelasting (OZB) ▪ premie opstalverzekering ▪ bedrag systeemheffing gebouwd (waterschap) ▪ rioolrechten en voor zover van toepassing; ▪ ▪ ▪

erfpachtcanons liftinstallatie algemeen beheer en administratie (bij flatgebouw en appartementen).

*Alleen de rente die betrekking heeft op de aankoop van de woning of de verbetering van de woning mag worden meegenomen. De hoogte van de rentelasten wordt bepaald door het rentepercentage te vermenigvuldigen met de restant hypotheekschuld. De hoogte van de woonkosten wordt verminderd met de voorlopige teruggave inkomstenbelasting in verband met eigen woningbezit. Er wordt van de belanghebbende verwacht dat hij een verzoek om een voorlopige teruggave indient bij de Belastingdienst. Ook wanneer de belanghebbende geen voorlopige teruggave heeft aangevraagd wordt een schatting gemaakt van de te verwachten voorlopige teruggave en wordt hier meteen rekening mee gehouden.

HOOGTE WOONKOSTENTOESLAG

Voor de hoogte van de woonkostentoeslag wordt aangesloten bij de Wet op de huurtoeslag.

WOONKOSTEN HOGER DAN DE

In bijzondere situaties kan ook woonkostentoeslag worden verstrekt wanneer de woonkosten hoger zijn dan huurgrens genoemd in de Wet op de huurtoeslag. In die gevallen wordt de woonkostentoeslag voor maximaal twaalf maanden verstrekt. Voorwaarde hierbij is dat de belanghebbende om moet zien naar een goedkopere woning. Dit wordt opgenomen in de beschikking. Indien de belanghebbende in redelijkheid geen goedkopere woonruimte kan verkrijgen, is verlenging van de woonkostentoeslag mogelijk. De woonkosten boven het maximale huurbedrag (WHT) worden voor 100% vergoed.

HUURGRENS

DRAAGKRACHT INKOMEN EN VERMOGEN

Er wordt rekening gehouden met het eventuele inkomen boven de bijstandsnorm. Dit geldt voor 100% als draagkracht. Ook het vermogen boven het vrij te laten vermogen moet volledig van de woonkostentoeslag worden afgetrokken. Hier wordt voor 100% rekening mee gehouden.

VRIJLATING INKOMSTEN EN DRAAGKRACHT

WANNEER IEMAND GEEN WOONKOSTEN HEEFT

Vrijgelaten inkomsten en vrijwilligersvergoeding blijven bij de vaststelling van de draagkracht buiten beschouwing. Dat geldt ook wanneer er een woonkostentoeslag wordt verstrekt in geval van een huur die hoger is dan de van toepassing zijnde maximumhuur. Wanneer een belanghebbende door de inkomstenvrijlating minder huurtoeslag ontvangt, kan een aanvullende woonkostentoeslag worden verstrekt. Bij woonkosten boven de maximum huur voor huurtoeslag wordt, ook als de woonkosten door een derde worden betaald, aan de bijstandsverlening de voorwaarde verbonden om om te zien naar goedkopere huisvesting. Zie voor afstemming van de uitkering in verband met het niet hebben van woonkosten het kopje ‘Geen woonlasten in hoofdstuk 5 Leefvormen en hoogte uitkering.

HOOFDSTUK 11: BESCHEIDEN SCHALERS UITGANGSPUNTEN

In het kader van bijstandsverlening kan, onder bepaalde voorwaarden, toestemming worden verleend om met behoud van Participatiewet-uitkering bedrijfs- of beroepsmatige activiteiten van bescheiden omvang te verrichten (de zogenaamde bescheiden schalers). Voorwaarde voor het met behoud van uitkering verrichten van werkzaamheden als bescheiden schaler is dat de werkzaamheden geen belemmering vormen voor het aanvaarden van arbeid in loondienst. De werkzaamheden moeten indien nodig zonder problemen beëindigd of naar de avonduren verschoven kunnen worden. Alleen als er medische, sociale of andere omstandigheden zijn, die een belemmering vormen voor de uitstroom naar arbeid kan er ontheffing worden verleend van één of meer arbeidsvoorwaarden.

BESCHEIDEN OMVANG

Voorwaarden

De werkzaamheden zijn van bescheiden omvang als: ▪ de werkzaamheden maximaal negentien uren per week bedragen; ▪ het inkomen (= netto fiscale winst) niet meer dan € 7.669,00 per jaar bedraagt. Het maximum van negentien uur per week geldt zowel voor de belanghebbende als diens partner te samen. Anders zou het immers zo zijn dat zij gezamenlijk een normale arbeidstijd (38 uur per week) als zelfstandige werkzaam zijn. Dit is in strijd met de bedoeling van de Participatiewet. Indien de werkzaamheden en/of het inkomen uit deze werkzaamheden de hiervoor beschreven grenzen overschrijden wordt de belanghebbende voor de volgende keuze gesteld: ▪ ▪

de werkzaamheden worden teruggebracht tot bescheiden schaal; of de werkzaamheden worden uitgebouwd, waarbij de belanghebbende eventueel een beroep zou kunnen doen op het Bbz 2004.

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

De belanghebbende staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. De belanghebbende voldoet aan de vestigingsplicht; De belanghebbende beschikt over een omzetbelastingnummer; De belanghebbende voert een deugdelijke boekhouding; Er is geen sprake van concurrentievervalsing; De werkzaamheden leveren inkomen op waardoor vermindering van de bijstand mogelijk wordt. Als de belanghebbende structureel verlies lijdt, wordt hier niet aan voldaan en moeten de werkzaamheden beëindigd worden. De kosten bedragen niet meer dan 50% van de omzet.

▪

VERREKENING VAN INKOMSTEN

De inkomsten worden verrekend met de uitkering. Dit kan op twee manieren, te weten: 1. door fictief een inkomstenkorting toe te passen op basis van prognoses. Achteraf wordt aan de hand van de jaarcijfers een herberekening gemaakt; 2. door maandelijks aan de hand van de door de belanghebbende op te stellen verlies- en winstrekening de werkelijke inkomsten te korten. Met de belanghebbende worden afspraken gemaakt op welke wijze de inkomstenkorting plaatsvindt.

VERMOGEN

De bepalingen in de Participatiewet omtrent de vrijlating van vermogen blijven van toepassing.

AANSLAG BELASTINGDIENST

Omdat over de netto winst nog belasting en premies verschuldigd zijn, is het mogelijk dat er een aanslag door de Belastingdienst wordt opgelegd. Hiervoor kan, nadat een verzoek om kwijtschelding door de Belastingdienst is afgewezen, eventueel bijzondere bijstand worden verstrekt. Voorwaarde is wel dat zowel een afschrift van de aanslag als de aangifte wordt overgelegd. De eventuele belastingteruggave die het gevolg is van een geleden verlies wordt buiten beschouwing gelaten. Dit geldt niet wanneer bijzondere bijstand is verstrekt voor posten die op de verlies- en winstrekening voorkomen.

UITVOERINGSREGELS MET BETREKKING TOT KOSTEN Personeelskosten

Voor de volgende kostensoorten zijn regels opgesteld: personeelskosten, vervoerskosten, huisvestingskosten, reclamekosten, algemene kosten, en afschrijvingen en financieringskosten. Aangezien er sprake is van het bedrijfs- of beroepsmatig verrichten van werkzaamheden op bescheiden schaal is het aannemen van personeel in strijd met de bedoeling van de regeling. Zou personeel worden aangenomen dan ontplooit cliënt zich feitelijk als zelfstandige, zodat de Participatiewet-uitkering beëindigd zou moeten worden. Het opvoeren van de post personeelskosten wordt daarom niet geaccepteerd. Vorenstaande geldt ook voor het uitbesteden van werk. Hierop kan een uitzondering worden gemaakt indien dit in een bepaalde branche gebruikelijk is.

Vervoerskosten

Alleen zakelijke vervoerskosten zijn acceptabel. Gelet op het karakter van de werkzaamheden moet een auto altijd als privé worden aangemerkt. Hij kan nooit als bedrijfsactief worden opgevoerd. De auto/vervoerskosten kunnen opgevoerd worden tot een bedrag welke de Belastingdienst ook accepteert. Voorwaarde voor acceptatie is wel dat cliënt een kilometerstaat bij de verliesen winstrekening voegt. Wanneer de vervoerskosten in de verlies- en winstrekening lager zijn dan de vastgestelde norm, dan wordt dit lagere bedrag aangehouden.

Huisvestingskosten

Gelet op de omvang van de werkzaamheden zijn huisvestingskosten, behoudens bijzondere omstandigheden, niet acceptabel. Slechts wanneer dit in de branche gebruikelijk is, kan hiervan bij uitzondering worden afgeweken. Dit wordt individueel bezien.

Reclamekosten

Met name in het kader van de concurrentievervalsing is het noodzakelijk dat er een maximum gesteld wordt ten aanzien van de op te voeren reclamekosten. Als acceptabel wordt aangemerkt maximaal 5% van de bruto winst. Dit percentage geldt ook voor startende ondernemers in het kader van het Bbz 2004.

Algemene kosten

Onder algemene kosten wordt bijvoorbeeld verstaan, de kosten van abonnementen. Het is niet mogelijk om regels te vervaardigen die op alle algemene kosten van toepassing zijn. Daarom moet individueel beoordeeld worden wat acceptabel is. Voorwaarde is dat de belanghebbende in de jaarrekening een specificatie opneemt waarin deze kostensoort is opgenomen. Dit om inzichtelijk te krijgen of de opgevoerde kosten niet betrekking hebben op privé-uitgaven of investeringen. Deze mogen vanzelfsprekend niet als bedrijfskosten aanvaard worden.

Afschrijvingen en financieringskosten

Wat als afschrijvingskosten wordt aanvaard is afhankelijk van wat als bedrijfsactiva wordt aanvaard. Afschrijvingen van duurzame gebruiksgoederen en financieringskosten (rente, geen aflossing) worden alleen geaccepteerd wanneer de investeringen door het college noodzakelijk worden geacht. Op middelen die niet als bedrijfsmiddelen worden aanvaard, is geen afschrijving mogelijk. Wanneer middelen als privé en gedeeltelijk als bedrijfsmiddel worden gekenmerkt is slechts gedeeltelijke afschrijving mogelijk. Bij de verlies- en winstrekening dient een gespecificeerde afschrijvingsstaat gevoegd te worden.

HOOFDSTUK 12: BESTUURLIJKE BOETE INLEIDING

De gemeente heeft op grond van artikel 18a van de Participatiewet de verplichting om een boete op te leggen wanneer de inlichtingenverplichting van artikel 17 van de Participatiewet wordt geschonden. De berekening van de boete en de hoogte van de boete zijn geregeld in het Boetebesluit Sociale Zekerheidswetten.

WIJZIGINGSFORMULIER

Wijzigingen in de persoonlijke situatie moeten binnen zeven dagen worden doorgegeven door middel van een wijzigingsformulier. Wordt de wijziging niet doorgegeven en is hierdoor te veel bijstand verstrekt, wordt een boete opgelegd.

INKOMSTENFORMULIER

Inkomsten uit arbeid moeten op het inkomstenformulier worden doorgegeven. Belanghebbenden met inkomsten uit arbeid horen tot de verplichte doelgroep en moeten zolang er inkomsten zijn elke maand een inkomstenformulier inleveren. Wanneer een belanghebbende die niet verplicht was een inkomstenformulier in te leveren aan het werk gaat, of op een andere manier inkomsten krijgt, dan moet hij dit uiterlijk de eerste werkdag van de volgende maand doorgeven via een inkomstenformulier. Gebeurt dit niet tijdig en wordt hierdoor te veel bijstand verstrekt dan wordt een boete opgelegd. Wanneer een belanghebbende de verplichting heeft om maandelijks een inkomstenformulier in te leveren, dan moet hij het inkomstenformulier uiterlijk de eerste werkdag van de tweede daaropvolgende maand inleveren. Belanghebbenden die verplicht zijn maandelijks een inkomstenformulier in te leveren en dit op de vijftiende van de maand nog niet hebben gedaan, krijgen een herinnering waarin staat dat het formulier uiterlijk de eerste werkdag van de volgende maand ingeleverd moet worden om te voorkomen dat een boete moet worden opgelegd. Wordt het inkomstenformulier niet tijdig ingeleverd, dan wordt het recht op uitkering opgeschort en een hersteltermijn geboden om het formulier alsnog binnen een week in te leveren.

WAARSCHUWING

In sommige gevallen kan afgezien worden van het opleggen van een boete. In plaats daarvan wordt een waarschuwing gegeven. Er wordt een waarschuwing gegeven als: ▪ er geen benadeling is; ▪ belanghebbende de wijziging alsnog binnen 60 dagen meldt; ▪ het benadelingsbedrag lager is dan € 150,00. Een waarschuwing wordt alleen gegeven als het de eerste keer in een periode van twee jaar betreft.

Recidive

Wanneer binnen twee jaar opnieuw de inlichtingenverplichting wordt geschonden, wordt een boete opgelegd. Bij het schenden van de inlichtingenplicht zonder dat dit heeft geleid tot een benadelingsbedrag: ▪ De boete bedraagt minimaal € 37,50 en maximaal € 150,00. Bij het vaststellen van de hoogte van de boete wordt rekening gehouden met de mate van verwijtbaarheid. Bij zelfmelders of een benadeling lager dan € 150,00: ▪ 100% van de benadeling. Hierbij wordt wel de mate van verwijtbaarheid bepaalt. De minimale boete bedraagt € 37,50.

MATIGEN VAN DE BOETE

De wet stelt een algemene verplichting tot het opleggen van een boete voorop. Van deze algemene verplichting kan worden afgeweken als daar dringende

redenen voor zijn. Uit het woord "dringend" blijkt dat er wel iets heel bijzonders en uitzonderlijks aan de hand moet zijn, wil een afwijking van het algemene principe gerechtvaardigd zijn. Wat dringende redenen zijn, is afhankelijk van de concrete situatie en kan dus niet op voorhand worden vastgelegd. Er kan worden gedacht aan de financiële of sociale gevolgen voor belanghebbende en/of diens gezin. Daarbij moet worden opgemerkt dat ernstige financiële gevolgen op zichzelf geen reden zijn om van een verlaging af te zien, omdat dit inherent is aan het opleggen van een boete. Bij het opleggen van een boete moet altijd wel worden gekeken naar de ernst van de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de omstandigheden van persoon en gezin. Bij het ontbreken van elke vorm van verwijtbaarheid wordt geen boete opgelegd. De omstandigheden van de belanghebbende kunnen leiden tot het matigen van een boete wanneer er bijvoorbeeld individueel bepaalde financiële omstandigheden aanwezig zijn zoals hoge woonlasten of uitgaven van bijzondere aard waarvoor geen vergoeding mogelijk is. Of wanneer de gevolgen voor de minderjarige kinderen heel groot zijn. In bijzondere gevallen kan de boete individueel worden gematigd. Hierbij wordt wel rekening gehouden met de wettelijke percentages. Wettelijke percentages Mate van verwijtbaarheid Normale verwijtbaarheid Opzet

AFZIEN BOETE BIJ DRINGENDE REDEN

GEEN VERMINDERDE VERWIJTBAARHEID

Percentage boete (minimaal) 26% 76%

Percentage boete (maximaal) 50% 100 %

Wanneer er dringende redenen zijn kan worden afgezien van het opleggen van een boete. Het moet hierbij wel gaan om een bijzondere uitzonderlijke situatie. In situaties waarbij afgezien wordt vanwege dringende redenen wordt wel altijd een waarschuwing gegeven. Er is geen sprake van verminderde verwijtbaarheid wanneer een belanghebbende de Nederlandse taal onvoldoende beheerst en daardoor de brieven/informatie niet begrijpt. Ook wanneer een belanghebbende gedurende langere tijd niet in staat is zijn belangen te behartigen is er geen sprake van verminderde verwijtbaarheid. Hij dient er dan voor te zorgen dat een ander zijn zaken regelt.

FICTIEVE DRAAGKRACHT

De berekening van de fictieve draagkracht: ▪ er wordt uitgegaan van een aflossingscapaciteit van 10% van de geldende bijstandsnorm. (Ook voor kostendelers); ▪ vermogen wordt meegenomen in de berekening; ▪ voor kostendelers geldt dat zij minimaal € 45,00 per maand aflossen op de boete.

RECIDIVE

Bij recidive wordt de maximale aflossingsduur verlengd. Hierdoor wordt de boete bij recidive hoger. Mate van verwijtbaarheid Maximale aflossingsduur Opzet 36 maanden Grove schuld 27 maanden Normaal 18 maanden Verminderde 9 maanden Het bedrag van de maximale boete wordt hierbij gerespecteerd.

HOOFDSTUK 13: TERUGVORDERING EN BESLAG ONDERGRENS VORDERINGEN

Als de vordering minder dan € 50,-- bedraagt wordt afgezien van terugvordering, behalve wanneer nog kan worden overgegaan tot verrekening met de uitkering en wanneer de terugvordering is ontstaan door schending van de inlichtingenplicht.

BRUTO/NETTO

Betreft de terugvordering een uitkering die in het lopende boekjaar teveel/ten onrechte is verstrekt, dan is het mogelijk de premies en loonheffing te verrekenen en kan de uitkering netto teruggevorderd worden. Het teveel/ten onrechte verstrekte bedrag moet dan wel in hetzelfde boekjaar terugbetaald worden. Is het boekjaar verstreken en is er nog een (restant)-schuld, dan wordt de vordering verhoogd met de door de gemeente over de (restant) schuld afgedragen loonheffing.

TERUGVORDERING

Wanneer de terugvordering niet te wijten is aan de belanghebbende (bijvoorbeeld omdat achteraf inkomsten of vermogen is ontvangen) wordt alleen het netto bedrag teruggevorderd.

HOOGTE

AFLOSSING/VERREKENING VORDERINGEN (INKOMEN BIJSTANDSNIVEAU)

HOOGTE

AFLOSSING/VERREKENING

Het aflossingsbedrag wordt vastgesteld op 10% van de bijstandsnorm. Om te voorkomen dat de uitkering maandelijks onder de beslagvrije voet komt, wordt het vakantiegeld maandelijks uitbetaald. Als de uitkering dan nog onder de beslagvrije voet komt, wordt de beslagvrije voet gehanteerd.

Het aflossingsbedrag wordt vastgesteld op 50% van het verschil tussen de bijstandsnorm en het inkomen.

VORDERINGEN (INKOMEN HOGER DAN BIJSTANDSNORM)

TERUG- EN INVORDERING TEVEEL OF TEN ONRECHTE VERSTREKTE BIJSTAND

Het uitgangspunt bij terugvordering van teveel of ten onrechte verleende bijstand is dat de belanghebbende de vordering in een keer terug moet betalen. Wanneer dit niet mogelijk is, kan afhankelijk van de situatie van de belanghebbende: ▪ uitstel van betaling gegeven worden; ▪ afgesproken worden dat de vordering in termijnen wordt betaald. Combinaties van beiden behoren ook tot de mogelijkheden. Zodra belanghebbende, doordat hij bijvoorbeeld een erfenis ontvangt, in staat is om de vordering in een keer te betalen, vervallen de gemaakte afspraken omtrent uitstel van betaling en/of betaling in termijnen. Wanneer de belanghebbende ook op andere schulden aflost, wordt gekeken in hoeverre hier rekening mee gehouden moet worden. Uitgangspunt is dat de belanghebbende door de aflossing op een schuld bij Sociale Zaken niet in een uitzichtloze financiële situatie komt.

INVORDERINGSKOSTEN

Dwanginvordering brengt extra kosten met zich mee. De vordering kan dan worden verhoogd met invorderingskosten. De kosten van een dwangbevel worden niet in rekening gebracht bij de belanghebbende. Pas wanneer wordt overgegaan tot beslaglegging worden wel kosten in rekening gebracht.

Bij het bepalen van de hoogte van de kosten wordt aangesloten bij de Invorderingswet. Als bij de beslaglegging inschakeling van een gerechtsdeurwaarder nodig is, komen die kosten, waaronder begrepen de incassokosten, eveneens voor

rekening van de belanghebbende.

VERREKENING

Ook voor de belanghebbende die een bijstandsuitkering ontvangt geldt dat de vordering in een keer betaald moet worden. Als de belanghebbende de vordering niet in een keer kan betalen en met hem afgesproken is dat de vordering in termijnen kan worden betaald, worden de aflossingsbedragen in principe verrekend met de uitkering.

BESLAGLEGGING

Als de belanghebbende geen bijstandsuitkering ontvangt wordt tot beslaglegging overgegaan: ▪ ▪

HERONDERZOEK