Bijlage 6 - Beleidsregels Participatiewet gemeente Emmen 2024

Gemeente Emmen

Beleidsregels Participatiewet gemeente Emmen 2024

Juni 2024

HOOFDSTUK 1: INLEIDING EN BEGRIPSBEPALING ...........................................................................................7 Inleiding ..........................................................................................................................................................7 Begripsbepalingen ..........................................................................................................................................7 HOOFDSTUK 2: ARBEIDSVERPLICHTINGEN/UITSTROOMBEVORDERING .........................................................8 Regeling ontplooiing en ontwikkeling ............................................................................................................8 Doel van de regeling .................................................................................................................................................8 De doelgroep ............................................................................................................................................................8 De voorwaarden .......................................................................................................................................................8 Terugvordering .........................................................................................................................................................8

Tegenprestatie................................................................................................................................................8 Duur en omvang .......................................................................................................................................................8 Geen tegenprestatie .................................................................................................................................................8 Verzekering en aansprakelijkheid.............................................................................................................................9 Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) .....................................................................................................................9

HOOFDSTUK 3: VAN AANMELDING TOT EN MET BESLUIT.............................................................................10 Domiciliebeginsel..........................................................................................................................................10 Verkorte aanvraag .......................................................................................................................................10 Voorwaarden ..........................................................................................................................................................10 Bijzonderheden ......................................................................................................................................................10

Tijdstip van melden/aanvragen ....................................................................................................................10 Jonger dan 27 jaar ........................................................................................................................................10 Ingangsdatum ..............................................................................................................................................10 Ingangsdatum na verwijzing/afwijzing van een sociale verzekeringsinstantie ......................................................10

Wijzigingen woon-/ leefsituatie ...................................................................................................................11 Inlichtingenbureau .......................................................................................................................................11 HOOFDSTUK 4. BIJZONDERE GROEPEN.........................................................................................................12 Gedetineerden ..............................................................................................................................................12 Dak- en thuislozen ........................................................................................................................................12 Domicilie .................................................................................................................................................................12 Voorwaarden ..........................................................................................................................................................12 Hoogte uitkering .....................................................................................................................................................12

HOOFDSTUK 5: LEEFVORMEN EN HOOGTE UITKERING .................................................................................13 Commerciële relaties ....................................................................................................................................13 Geen/ weinig woonkosten of woonlasten ....................................................................................................13 Tijdelijke opvang in crisissituatie ..................................................................................................................13 Alleenstaande ouders ...................................................................................................................................14 HOOFDSTUK 6.

OPNAME IN EEN INRICHTING ...............................................................................................15 Algemeen......................................................................................................................................................15 Geen WLZ-inrichting, maar voldoet wel aan criteria die de PW daar aan stelt...........................................15 Geen WLZ-inrichting en voldoet ook niet aan criteria die de PW daar aan stelt .........................................15 Volledig Pakket Thuis (VPT) ..........................................................................................................................15 Domicilie .......................................................................................................................................................15 Gedwongen opname Wet Bijzondere Opneming in Psychiatrische Ziekenhuizen (BOPZ) ............................16 Jongeren beneden de 21 jaar in een inrichting .............................................................................................16 Ingangsdatum zak- en kleedgeld-uitkering ..................................................................................................16 Aanhouden woning ......................................................................................................................................16

Opslag inboedel ............................................................................................................................................16 Gedeeltelijk in inrichting en gedeeltelijk verblijf thuis ..................................................................................16 HOOFDSTUK 7. INKOMSTEN EN BIJSTAND ...................................................................................................18 Inkomsten uit (onder-) verhuur of het hebben van kostgangers ..................................................................18 Vermindering inkomsten uit onderhuur .......................................................................................................18 Inkomsten uit gastouderopvang ..................................................................................................................18 HOOFDSTUK 8.

VERMOGEN EN BIJSTAND ....................................................................................................19 Algemeen gebruikelijke bezittingen .............................................................................................................19 Interen vermogen .........................................................................................................................................19 Krediethypotheek .........................................................................................................................................19 Inleiding ..................................................................................................................................................................19 Vaststellen van de krediethypotheek .....................................................................................................................20 Aflossing, looptijd en beëindiging ..........................................................................................................................20 Verkoop van de woning ..........................................................................................................................................20 Opgave stand krediethypotheek aan belanghebbende .........................................................................................20

Woonwagens en woonschepen ....................................................................................................................20 Vrijlating giften.............................................................................................................................................21 HOOFDSTUK 9: BIJZONDERE BIJSTAND.........................................................................................................24 Draagkracht in inkomen ...............................................................................................................................24 Draagkracht in inkomen en verblijf in een instelling ....................................................................................24 Geen sprake van draagkracht ......................................................................................................................24 Gemis huurtoeslag .......................................................................................................................................24 Draagkracht in vermogen.............................................................................................................................24 Inkomen minderjarig kind ............................................................................................................................24 Ingangsdatum

..............................................................................................................................................25 Incidentele kosten ..................................................................................................................................................25 Periodieke kosten ...................................................................................................................................................25

Babyuitzet.....................................................................................................................................................25 Vergoeding bijzondere bijstand .............................................................................................................................25 Bijzonderheden ......................................................................................................................................................25

Belastingaanslag ..........................................................................................................................................25 Alleenverdienende huishoudensproblematiek..............................................................................................25 Begrafenis- en crematiekosten .....................................................................................................................26 Vergoeding bijzondere bijstand .............................................................................................................................26 Voorliggende voorzieningen...................................................................................................................................26 Bijzonderheden ......................................................................................................................................................26

Beschermingsbewind, curatele en mentorschap ..........................................................................................26 Vergoeding bijzondere bijstand .............................................................................................................................26 Bijzonderheden ......................................................................................................................................................26 Ingangsdatum kosten .............................................................................................................................................26

Bewassingskosten/ .......................................................................................................................................26 slijtage ..........................................................................................................................................................26 Dieetkosten...................................................................................................................................................26 Vergoeding bijzondere bijstand .............................................................................................................................27 Voorliggende voorziening.......................................................................................................................................27 Bijzonderheden ......................................................................................................................................................27

Duurzame gebruiksgoederen .......................................................................................................................27 Voorliggende voorziening.......................................................................................................................................27 Bijzonderheden ......................................................................................................................................................27

Normenlijst woninginrichting (het betreft maximale bedragen) ...........................................................................27 Belanghebbenden in de Wsnp ...............................................................................................................................27 Kamerbewoning .....................................................................................................................................................28

Eigen bijdrage:..............................................................................................................................................28 Rechtshulp en griffiekosten ........................................................................................................................................28 Vergoeding bijzondere bijstand .............................................................................................................................28 Voorschoolse educatie................................................................................................................................................28 Algemeen ...............................................................................................................................................................28 Vergoeding bijzondere bijstand .............................................................................................................................28 Bijzonderheden ......................................................................................................................................................28 WLZ .............................................................................................................................................................................28 Vergoeding bijzondere bijstand

.............................................................................................................................28 Ziektekosten ...............................................................................................................................................................29

Energiekosten ...............................................................................................................................................29 Stookkosten ............................................................................................................................................................29 Kosten elektra ........................................................................................................................................................29 Medische noodzaak ................................................................................................................................................29

Kinderopvang ...............................................................................................................................................29 Sociaal medische indicatie......................................................................................................................................29 Studerenden/werkenden .......................................................................................................................................29 Voorliggende voorzieningen...................................................................................................................................29 Bijzonderheden ......................................................................................................................................................29

Kosten verhuizing .........................................................................................................................................30 Vergoeding bijzondere bijstand .............................................................................................................................30 Voorliggende voorzieningen...................................................................................................................................30

Leges voor aanvraag/verlenging verblijfsvergunning ..................................................................................30 Vergoeding bijzondere bijstand .............................................................................................................................30

Maaltijdvoorziening .....................................................................................................................................30 Vergoeding bijzondere bijstand .............................................................................................................................30

Overbruggingsuitkering ................................................................................................................................30 Pedicurekosten .............................................................................................................................................30 Vergoeding bijzondere bijstand .............................................................................................................................30 Voorliggende voorziening.......................................................................................................................................30

Personenalarmering .....................................................................................................................................31 Vergoeding bijzondere bijstand .............................................................................................................................31 Voorliggende voorziening.......................................................................................................................................31

Peuterspeelzaal ............................................................................................................................................31 Vergoeding bijzondere bijstand .............................................................................................................................31 Bijzonderheden ......................................................................................................................................................31

Prothese BH/ -badpak ..................................................................................................................................31 Vergoeding bijzondere bijstand .............................................................................................................................31 Bijzonderheden ......................................................................................................................................................31

Reiskosten: ...................................................................................................................................................31 Rechtbankbezoeken ...............................................................................................................................................31 Detentie ..................................................................................................................................................................31 Omgangsregeling minderjarige kinderen in pleeggezin of gezinsvervangend tehuis ............................................31 Ziekenhuisbezoeken ...............................................................................................................................................31 Bijzonderheden ......................................................................................................................................................31

Schulden .......................................................................................................................................................32 Individuele inkomenstoeslag ........................................................................................................................32 HOOFDSTUK 10: WOONKOSTEN ..................................................................................................................33 Woonkosten .................................................................................................................................................33

Wet op de huurtoeslag (WHT) ......................................................................................................................33 Vaststellen hoogte woonkosten eigen woning .............................................................................................33 Hoogte woonkostentoeslag..........................................................................................................................33 Woonkosten hoger dan de huurgrens ..........................................................................................................33 Draagkracht inkomen en vermogen .............................................................................................................33 vrijlating inkomsten en draagkracht ............................................................................................................34 Wanneer iemand geen woonkosten heeft ...................................................................................................34 HOOFDSTUK 11: BESCHEIDEN SCHALERS ......................................................................................................35 Uitgangspunten ............................................................................................................................................35 Bescheiden omvang

......................................................................................................................................35 Verrekening van inkomsten ..........................................................................................................................35 Vermogen .....................................................................................................................................................35 Aanslag Belastingdienst ...............................................................................................................................35 Uitvoeringsregels met betrekking tot kosten ...............................................................................................36 Personeelskosten ...................................................................................................................................................36 Vervoerskosten ......................................................................................................................................................36 Huisvestingskosten .................................................................................................................................................36 Reclamekosten

.......................................................................................................................................................36 Algemene kosten ....................................................................................................................................................36 Afschrijvingen en financieringskosten ....................................................................................................................36

HOOFDSTUK 12: BESTUURLIJKE BOETE.........................................................................................................37 Inleiding ........................................................................................................................................................37 Wijzigingsformulier ......................................................................................................................................37 Inkomstenformulier ......................................................................................................................................37 Waarschuwing..............................................................................................................................................37 Recidive ..................................................................................................................................................................37

Matigen van de boete ..................................................................................................................................37 Afzien boete bij dringende reden..................................................................................................................38 Geen verminderde verwijtbaarheid ..............................................................................................................38 Fictieve Draagkracht ....................................................................................................................................38 Recidive ........................................................................................................................................................38 HOOFDSTUK 13: TERUGVORDERING EN BESLAG ..........................................................................................39 Ondergrens vorderingen...............................................................................................................................39 Bruto/netto terugvordering..........................................................................................................................39 Hoogte aflossing/verrekening vorderingen (inkomen bijstandsniveau) .......................................................39 Hoogte aflossing/verrekening vorderingen (inkomen hoger dan

bijstandsnorm) ........................................39 Terug- en invordering teveel of ten onrechte verstrekte bijstand ................................................................39 Invorderingskosten .......................................................................................................................................39 Verrekening ..................................................................................................................................................40 Beslaglegging ...............................................................................................................................................40 Heronderzoek ...............................................................................................................................................40 Geen aflossingscapaciteit .......................................................................................................................................40 Wel aflossingscapaciteit, maar op termijn zicht op hogere aflossing ....................................................................40 Wel aflossingscapaciteit, maar op termijn geen zicht op hogere aflossing ............................................................40 Heronderzoek bij recht op kwijtschelding

..............................................................................................................40 Aanpassing aflossingsbedrag ..................................................................................................................................40

Kwijtschelding van vorderingen ...................................................................................................................41 Kwijtschelding bij problematische schuldensituatie ..............................................................................................41

Kwijtschelding boete van vordering als gevolg van het schenden van de inlichtingenverplichting .............41 Geen kwijtschelding......................................................................................................................................41 Heronderzoek ...............................................................................................................................................42 Vorderingen op grond van artikel 58 lid 2 Participatiewet...........................................................................42 Dringende redenen .......................................................................................................................................42 Gedurende vijf jaar niet afgelost (geldt niet voor vorderingen inzake het niet voldoen aan de inlichtingenplicht) .........................................................................................................................................42 Integrale benadering ....................................................................................................................................42 HOOFDSTUK 14: VERHAAL EN ALIMENTATIE ................................................................................................43 Verhaal

.........................................................................................................................................................43 Afzien van verhaal ........................................................................................................................................43 Heronderzoeken ...........................................................................................................................................43 Alimentatieverplichting ................................................................................................................................44 Alimentatie vs verhaalsbevoegdheid ............................................................................................................44 Niet nakomen alimentatieverplichting .........................................................................................................44 Opschorten alimentatieverplichting .............................................................................................................44 Geen kwijtschelding......................................................................................................................................44 OVERGANGSRECHT ................................................................................................................................................45 INWERKINGTREDING

EN CITEERARTIKEL ......................................................................................................................45

HOOFDSTUK 1: INLEIDING EN BEGRIPSBEPALING INLEIDING In de Participatiewet wordt gestreefd naar een uitvoering die is toegesneden op de individuele omstandigheden van de belanghebbende. Dit individualiseringsbeginsel biedt de mogelijkheid de marges optimaal te benutten en zodoende maatwerk te leveren. In deze beleidsregels wordt nadere invulling gegeven aan de Participatiewet, de verordeningen en de beleidsplannen. Voortschrijdende wetgeving, jurisprudentie of een andere stellingname in het gemeentelijk beleid kunnen aanleiding zijn om de beleidsregels aan te passen.

BEGRIPSBEPALINGEN In deze beleidsregels wordt verstaan onder: 1. de wet: Participatiewet 2.

het college: het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Emmen

3.

domicilie: wettelijke woonplaats

4.

domiciliebeginsel: de gemeente waar de belanghebbende zijn “woonstede” heeft is gehouden de bijstand te verlenen. Dit begrip komt uit het Burgerlijk Wetboek en brengt onder andere tot uitdrukking dat het moet gaan om een bestendig en vooropgezet verblijf in de gemeente. Het moet gaan om meer dan enkel vertoeven in de gemeente.

5.

beschermingsbewind: beschermingsbewind is voor mensen die hun financiële zaken niet zelf kunnen regelen. De beschermingsbewindvoerder beheert het geld en de goederen van de betrokkene.

6.

curatele: curatele is voor mensen die hun financiële en persoonlijke zaken niet zelf kunnen regelen en voor wie beschermingsbewind en/of mentorschap niet volstaat. Een curator beslist over geld, verzorging, verpleging, behandeling of begeleiding van de betrokkene. Een belanghebbende die onder curatele staat is handelingsonbekwaam.

7.

mentorschap: mentorschap is voor mensen die hun persoonlijke zaken niet meer zelf kunnen regelen. De mentor beslist over de verzorging, verpleging, behandeling of begeleiding van de betrokkene.

8.

Wsnp: Wet schuldsanering natuurlijke personen

9.

doelgroep tegenprestatie: de belanghebbende van achttien jaar of ouder, maar jonger dan de pensioengerechtigde leeftijd, die een uitkering voor levensonderhoud ontvangt op grond van de Participatiewet, de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) en de Wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ).

10. vrijwilligerswerk: vrijwilligerswerk is onbetaald werk met een maatschappelijk of liefdadig doel, zonder commerciële belangen. 11. mantelzorg: langdurige zorg die niet in het kader van een hulpverlenend beroep wordt geboden aan een hulpbehoevende door personen uit diens directe omgeving, waarbij zorgverlening rechtstreeks voortvloeit uit de sociale relatie en de gebruikelijke zorg van huisgenoten voor elkaar overstijgt. 12. woonkosten: de kosten van huur of hypotheek. 13. woonlasten: de kosten van wonen. De huur of hypotheek, maar ook de kosten van energie en water en dergelijke.

HOOFDSTUK 2: ARBEIDSVERPLICHTINGEN/UITSTROOMBEVORDERING REGELING ONTPLOOIING EN ONTWIKKELING Doel van de regeling

De gemeente Emmen vindt het belangrijk dat de belanghebbende de mogelijkheid krijgt om zich te ontwikkelen. Daarom kan de belanghebbende een beroep doen op de regeling ontplooiing en ontwikkeling. De belanghebbende heeft de mogelijkheid om via deze regeling om een cursus of training te volgen. De regeling is ook voor belanghebbenden die als zelfstandig ondernemer aan de slag willen. De tegemoetkoming bedraagt maximaal € 1.000,00. Het al dan niet voortzetten van de regeling na 1 januari 2019 wordt meegenomen in de doorontwikkeling van het armoedebeleid.

De doelgroep

Belanghebbenden die een uitkering ontvangen op grond van de Participatiewet, Ioaw of Ioaz. Het gaat hierbij om uitkeringsgerechtigden die zijn ingedeeld in doelgroep B en die ouder zijn dan 27 jaar. Daarnaast kan een beroep worden gedaan op deze regeling door belanghebbenden die een tegenprestatie uitvoeren.

De voorwaarden

Er moet enig perspectief zijn op werk in de toekomst. De wens om een cursus of training te volgen ligt bij de belanghebbende. Het initiatief voor het volgen van de cursus of training kan bij de belanghebbende of bij de medewerker Tegenprestatie liggen. De belanghebbende moet zelf of samen met de medewerker Tegenprestatie aan kunnen geven waarom hij deze cursus of training wil volgen en wat deze cursus of training bijdraagt aan zijn persoonlijke ontwikkeling en zijn kansen op de arbeidsmarkt. De belanghebbende kan voor de cursus of training geen aanspraak maken op een vergoeding uit het W-deel of uit een andere voorziening. De cursus of training mag niet langer duren dan een jaar. Er kan maximaal eenmaal per jaar aanspraak worden gemaakt op een tegemoetkoming uit deze regeling.

Terugvordering

TEGENPRESTATIE Duur en omvang

De tegemoetkoming wordt teruggevorderd: -

wanneer blijkt dat de tegemoetkoming niet wordt besteed aan het doel waarvoor het is verstrekt;

-

als blijkt dat de tegemoetkoming op grond van onjuiste of onvolledige informatie is verstrekt.

1.

Het college stelt de aard, omvang en duur van de tegenprestatie vast, op basis van maatwerk waarbij de individuele mogelijkheden en omstandigheden van de belanghebbende in acht worden genomen. Daarnaast wordt de tijdsduur van de verrichte onbeloonde maatschappelijk nuttige activiteiten, in de vorm van vrijwilligerswerk en mantelzorg, in de beoordeling door het college meegewogen. Uitgangspunt is dat de tegenprestatie wordt opgelegd voor de duur van maximaal 10 maanden per kalenderjaar en voor maximaal 24 uur per week. Als de belanghebbende alleen in beperkte mate activiteiten kan verrichten, worden specifieke afspraken gemaakt met betrekking tot de aard en mogelijkheden van de tegenprestatie. Is elke activiteit onmogelijk, dan ontheft het college de belanghebbende van de verplichting tot het verrichten van de tegenprestatie naar vermogen.

2. 3. 4. 5.

Geen tegenprestatie

Geen tegenprestatie worden opgelegd aan belanghebbenden: 1. die alleen bijzondere bijstand ontvangen; 2. die alleenstaande ouder zijn op grond van artikel 9a Participatiewet en op eigen verzoek een ontheffing van de arbeidsverplichting hebben, omdat zij de volledige zorg hebben voor een kind tot vijf jaar;

3. 4. 5. 6. 7. 8.

die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn en op grond daarvan volledig zijn vrijgesteld van de arbeids- en re-integratieverplichting; die parttime werk verrichten; die deelnemen aan het traject sluitende aanpak; die deelnemen aan een re-integratietraject of inburgeringstraject; die vrijwilligerswerk verrichten dat voldoet aan vergelijkbare criteria als die voor de tegenprestatie gelden; die mantelzorger zijn en de verleende mantelzorg dusdanig van aard en omvang is dat het niet mogelijk is daarnaast ook nog een tegenprestatie te verrichten.

Verzekering en aansprakelijkheid

Het college zorgt dat de belanghebbende bij het uitvoeren van activiteiten in het kader van de tegenprestatie is verzekerd. Het gaat daarbij met name om het afdekken van de risico's van arbeidsongeschiktheid en aansprakelijkheid.

Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG)

Het kan zijn dat een belanghebbende voor het uitvoeren van de tegenprestatie een VOG moet overleggen. Als de kosten daarvan niet worden vergoed door de organisatie/instelling waar de belanghebbende de tegenprestatie gaat leveren, worden de kosten door de gemeente Emmen betaald.

HOOFDSTUK 3: VAN AANMELDING TOT EN MET BESLUIT DOMICILIEBEGINSEL

De gemeente waar de belanghebbende zijn “woonstede” heeft moet de bijstand verlenen. In het algemeen geldt de voorwaarde dat de klant in de gemeente staat ingeschreven. Een postbusnummer als 'verblijfadres' wordt niet geaccepteerd.

VERKORTE AANVRAAG

Als de belanghebbende binnen 6 maanden na beëindiging van de uitkering opnieuw een uitkering wil aanvragen in verband met einde werk of detentie kan dit door middel van een verkorte aanvraag. Ook bij een verhuizing binnen de gemeenten BorgerOdoorn/Coevorden/Emmen (BOCE) kan met een verkorte aanvraag een uitkering worden aangevraagd.

Voorwaarden

Als de belanghebbende binnen 6 maanden na beëindiging van de uitkering opnieuw een uitkering wil aanvragen in verband met einde werk of detentie kan dit door middel van een verkorte aanvraag. Ook bij een verhuizing binnen de gemeenten BorgerOdoorn/Coevorden/Emmen (BOCE) kan met een verkorte aanvraag een uitkering worden aangevraagd. De persoonlijke situatie van de belanghebbende mag niet gewijzigd zijn. Ook de financiële situatie mag niet gewijzigd zijn, dat wil zeggen geen toename van het vermogen door giften, e.d. of inkomsten uit andere bronnen die er voorheen nog niet waren.

Bijzonderheden

Bij een verkorte aanvraag wordt het vermogen niet opnieuw vastgesteld, maar wordt uitgegaan van het vermogen dat is vastgesteld bij de aanvraag waar de verkorte aanvraag betrekking op heeft.

TIJDSTIP VAN MELDEN/AANVRAGEN

Wanneer bij de melding een afspraak wordt gemaakt voor het inleveren van de papieren aanvraag en de belanghebbende verschijnt zonder geldige reden niet op de afspraak en de aanvraag wordt daardoor pas later ingediend, wordt de bijstand pas toegekend vanaf de datum dat de aanvraag is ingediend. Wanneer de belanghebbende zich wel digitaal meldt om een bijstandsuitkering aan te vragen, maar de digitale aanvraag pas na 5 werkdagen indient, wordt de bijstand pas toegekend vanaf de dag dat de digitale aanvraag is ingediend.

JONGER DAN 27 JAAR

Wanneer een belanghebbende jonger dan 27 jaar de aanvraag niet indient binnen 5 werkdagen na de wachttijd van 28 dagen is de ingangsdatum de dag waarop de aanvraag is ingediend. Wanneer een belanghebbende jonger dan 27 jaar de aanvraag in de wachttijd van 28 dagen indient, wordt de aanvraag pas in behandeling genomen nadat de wachttijd is verstreken. De belanghebbende krijgt dan een hersteltermijn voor de resterende tijd van de wachttijd. Hij moet aantonen wat hij in de resterende tijd gedaan heeft om scholing of werk te vinden.

INGANGSDATUM

De datum van de melding geldt in het algemeen als de ingangsdatum van de uitkering.

Ingangsdatum na verwijzing/afwijzing van een sociale verzekeringsinstantie

In het geval van een verwijzing/afwijzende beschikking, afkomstig van een sociale verzekeringsinstantie, geldt de meldings-/aanvraagdatum bij die instantie als ingangsdatum voor de bijstandsuitkering.

Wanneer de belanghebbende na verwijzing/afwijzing vanuit een voorliggende voorziening zich niet binnen 5 werkdagen nadat de verwijzing dan wel afwijzing is ontvangen meldt om een uitkering aan te vragen, is er sprake van een te late melding.

De ingangsdatum van de bijstandsuitkering wordt dan de datum van de melding. Als de belanghebbende zich later dan 5 dagen vanaf het moment dat hij geen of onvoldoende inkomen heeft meldt, dan gaat de bijstand pas in op de datum van de melding.

WIJZIGINGEN WOON-/ LEEFSITUATIE

INLICHTINGENBUREAU

Wijzigingen in de woon-/ leefsituatie moeten doorgegeven worden. Voorbeelden van wijzigingen in de woon-/leefsituatie zijn onder andere: ▪ verhuizing; ▪ verandering van het aantal medebewoners/kinderen; ▪ tijdelijk verblijf elders; ▪ wijziging verblijfsrecht; ▪ start/einde studie medebewoners/inwonende kinderen ouder dan 21 jaar. Wijzigingen dienen binnen 5 werkdagen via het wijzigingsformulier te worden doorgegeven. De gemeente Emmen maakt gebruik van Stichting Inlichtingenbureau Gemeenten (IB). De Stichting Inlichtingenbureau Gemeenten (IB) verzorgt het gegevensverkeer van team Uitkeringsverwerking Sociaal Domein (UVS) van de gemeente met het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV), de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), de Belastingdienst (BD) en de Rijksdienst voor het wegverkeer (RDW) in het kader van de bestrijding van verzwegen inkomsten (witte inkomsten).

HOOFDSTUK 4. BIJZONDERE GROEPEN GEDETINEERDEN

Iemand die gedetineerd wordt heeft geen recht meer op een uitkering. Wanneer een bijstandsgerechtigde in detentie gaat wordt de uitkering beëindigd als de detentie langer dan 30 dagen duurt en er geen sprake is van een gezamenlijke huishouding. Bij een gezamenlijke huishouding wordt de gezamenlijke uitkering beëindigd per datum detentie. Voor de achterblijvende partner wordt een uitkering naar de norm voor een alleenstaande of kostendeler toegekend. Na detentie kan de ex-gedetineerde (eventueel samen met partner) opnieuw aanvragen met een verkorte aanvraag als de detentie korter dan 6 maanden heeft geduurd. Hierbij moet de ex-gedetineerde een ontslagbewijs van detentie aanleveren.

DAK- EN THUISLOZEN

De gemeente Emmen is aangewezen als centrumgemeente voor de bijstandsverlening aan daklozen zonder adres.

Domicilie

Wanneer zich bij de gemeente een dakloze meldt zonder adres wordt er doorgevraagd op het domicilie-vraagstuk. Uit welke gemeente de dakloze afkomstig is en of er sprake is van een inschrijving in de bevolkingsadministratie in die gemeente zijn vragen die in dit verband worden gesteld. Is er sprake van een inschrijving in een andere gemeente dan wordt de dakloze verwezen naar die gemeente of wordt de aanvraag doorgestuurd naar die gemeente. Immers, er is in dit geval geen sprake van een dakloze zonder adres. Het doel van de daklozenregeling in de Participatiewet is het voorkomen van zinloze verwijzingen van daklozen zonder adres naar andere gemeenten. Bij elke aanvraag voor een uitkering van een dakloze zonder adres wordt het doel van de daklozenregeling in het oog gehouden. Of de aanvraag hoort bij de gemeente Emmen, of de aanvraag hoort bij een andere bepaalde gemeente thuis. Als niet duidelijk is welke andere gemeente de aanvraag dient af te handelen dan is de gemeente Emmen als centrumgemeente de aangewezen instantie om de aanvraag in behandeling te nemen. Er mag geen sprake zijn van een verwijzing met onbekende bestemming.

Voorwaarden

De dak- en thuisloze is verplicht zich in te schrijven op een door het college ter beschikking gesteld adres. Hiervoor wordt een instemmingsverklaring ondertekend door een daartoe gemachtigde ambtenaar. Deze ambtenaar heeft de verplichting om de binnengekomen post op dit adres te overhandigen aan de dak- en thuisloze. De dak- en thuisloze heeft de verplichting om wekelijks zijn post te komen ophalen. Hij moet zich voldoende inspannen om huisvesting te vinden. Verder moet hij wekelijks een overzicht inleveren van de adressen/locaties waar hij die week heeft verbleven.

Hoogte uitkering

Een dak- en thuisloze heeft geen woonlasten (huur, hypotheek, energie- en water) De dak- en thuislozennorm wordt daarom als volgt vastgesteld door de geldende bijstandsnorm te verlagen met: •

bedrag van de normhuur zoals opgenomen in de Wet op de huurtoeslag;

•

bedrag voor gas en elektra voor een flat respectievelijk voor één persoon, zoals vastgesteld door het NIBUD;

•

bedrag voor waterverbruik gebaseerd op één douchebeurt per dag en 3 wasmachinebeurten per 2 weken (1 van 90 graden en 2 van 40 graden) zoals vastgesteld door het NIBUD;

De bedragen worden éénmaal per jaar vastgesteld en wel op 1 januari.

HOOFDSTUK 5: LEEFVORMEN EN HOOGTE UITKERING COMMERCIËLE RELATIES

Er is geen sprake van kostendelers wanneer er een commerciële relatie is tussen de kamer(ver)huurder en de kostganger/gever. Bij kamerverhuur is sprake van een commerciële relatie wanneer: ▪ er een schriftelijke huurovereenkomst is; ▪ er een commerciële huurprijs wordt betaald; ▪ de huur via de bank wordt overgemaakt; ▪ de huurprijs jaarlijks wordt geïndexeerd. Er is sprake van een commerciële huurprijs wanneer de huurprijs per maand minimaal gelijk is aan 20% van de echtparennorm per 1 januari van het betreffende jaar. Bij kostgangers is sprake van een commerciële relatie wanneer: ▪ er een schriftelijke kostgangersovereenkomst is; ▪ er een commerciële kostgangersprijs wordt betaald; ▪ de vergoeding via de bank wordt overgemaakt; ▪ de prijs jaarlijks wordt geïndexeerd. Er is in ieder geval sprake van een commerciële prijs wanneer deze per maand minimaal gelijk is aan 20% van de echtparennorm per 1 januari van het betreffende jaar en de kosten van maaltijden per maand voor een alleenstaande volgens de Nibudnormen. Bij lagere bedragen moet er een individuele afweging worden gemaakt waarbij onder andere rekening wordt gehouden met: ▪ ▪ ▪

GEEN/ WEINIG WOONKOSTEN OF WOONLASTEN

de grote van de kamer; is er gebruik gemaakt van het puntensysteem van de huurcommissie; of het een officieel kamerverhuuradres is.

Er kan sprake zijn van geen woonkosten of – lasten als iemand bijvoorbeeld in een (anti)kraakpand woont of als een derde deze voor belanghebbende betaalt. Als een belanghebbende geen huur- of hypotheeklasten heeft wordt de uitkering verlaagd met het bedrag van de normhuur zoals opgenomen in de Wet op de huurtoeslag. Als belanghebbende geen energielasten en/of andere vaste lasten heeft wordt de uitkering verlaagd met de bedragen die door het NIBUD hiervoor zijn vastgesteld. De bedragen worden eenmaal per jaar vastgesteld en wel op 1 januari. Daarbij wordt uitgegaan van: ▪ het bedrag van de normhuur zoals opgenomen in de Wet op de huurtoeslag; ▪ het bedrag voor gas en elektra voor een flat respectievelijk voor één persoon; ▪ het bedrag voor waterverbruik gebaseerd op één douchebeurt per persoon dag en een reëel aantal wasmachinebeurten per week (afhankelijk van de gezinsgrootte); Bij woonkosten boven de maximum huur voor huurtoeslag wordt, ondanks de betaling van de derde, aan de bijstandsverlening de voorwaarde verbonden om om te zien naar goedkopere huisvesting.

TIJDELIJKE OPVANG IN CRISISSITUATIE

Wanneer een persoon in een crisissituatie voor een korte periode opvang vindt bij familie of vrienden, wordt de bijstandsuitkering van degene die opvangt niet meteen aangepast. Gedurende de lopende maand en de volgende twee maanden wordt de uitkering van degenen die onderdak verleend, voorgezet volgens de “oude norm”. Dit betekent dat de uitkering uiterlijk na drie maanden wordt aangepast. Voor degene die gaat inwonen, wordt de norm direct vastgesteld naar de nieuwe situatie.

ALLEENSTAANDE OUDERS

Als een alleenstaande ouder geen recht heeft op de ALO-kop kan bij bijzondere individuele omstandigheden de algemene bijstand, op grond van artikel 18 PW, worden verhoogd met hetzelfde bedrag als de verhoging van het Kindgebondenbudget van de Belastingdienst. Het bedrag wordt door de Belastingdienst jaarlijks geïndexeerd.

HOOFDSTUK 6. OPNAME IN EEN INRICHTING ALGEMEEN

Belanghebbenden die ter verpleging of verzorging in een inrichting zijn opgenomen, worden niet geconfronteerd met een aantal belangrijke bestaanskosten. Daarom is de voor hen geldende bijstandsnorm lager (de zogenaamde zak- en kleedgeld norm). Voor wat betreft ziekenhuizen en verpleeg- en verzorgingshuizen etc. is het duidelijk dat het gaat om inrichtingen in de zin van de wet. Omdat deze zich richten op het bieden van verpleging of verzorging van de daar verblijvende hulpbehoevenden. Lastiger wordt het om vast te stellen of er sprake is van een instelling die zich richt op het bieden van slaapgelegenheid, waarbij de mogelijkheid van hulpverlening of begeleiding gedurende meer dan twaalf uur van ieder etmaal aanwezig is. In het algemeen is bijvoorbeeld een serviceflat of slaaphuis geen inrichting ter verpleging en verzorging.

GEEN WLZ-INRICHTING, MAAR VOLDOET WEL AAN CRITERIA DIE DE PW DAAR AAN STELT

GEEN WLZ-INRICHTING EN VOLDOET OOK NIET AAN CRITERIA DIE DE PW DAAR AAN

Het komt steeds vaker voor dat belanghebbenden verblijven in een instelling die voldoet aan de criteria die de Participatiewet daar aan stelt, maar die geen WLZinrichting is. Denk hierbij aan zorgboerderijen. Wanneer deze belanghebbenden een uitkering aanvragen, wordt de norm vastgesteld op de zak- en kleedgeldnorm verhoogd met de toeslag premie Zorgverzekeringswet. Moeten belanghebbenden daarnaast nog woon- en/of leefgeld betalen aan de instelling dan kan deze norm plus toeslag verhoogd worden met datzelfde bedrag aan bijstand. De norm plus verhoging mag niet hoger zijn dan de norm, waar belanghebbenden recht op zouden hebben als ze niet in de instelling hadden verbleven. Is deze verhoging niet toereikend voor alle lasten die belanghebbenden moeten betalen, dan moeten ze omzien naar goedkopere woonruimte. In principe wordt voor deze kosten geen bijstand verleend, maar elke aanvraag wordt individueel beoordeeld. Belanghebbenden kunnen ook verblijven in een instelling die niet voldoet aan de criteria die de Participatiewet daar aan stelt. In dat geval moet de feitelijke woonsituatie beoordeeld worden en is de (individuele) bijstandsnorm van toepassing die past bij de leeftijd en de woonsituatie.

STELT

VOLLEDIG PAKKET THUIS (VPT)

Instellingen werken soms ook met een VPT. Dit betekent dat de zorgbehoevende in principe zelfstandig woont, maar wel de zorg krijgt zoals de zorgbehoevende die ook had gehad wanneer hij of zij in de instelling zou verblijven. Zij hebben dus wel woonlasten, maar betalen een eigen bijdrage aan het CAK voor de zorg die zij afnemen. Zij krijgen de bijstandsnorm die geldt voor hun leeftijd en woonsituatie. Bijzondere bijstand voor de eigen bijdrage CAK is in die situatie niet mogelijk. (LET OP: Volledig Pakket Thuis is vaak inclusief maaltijden)

DOMICILIE

In principe is de gemeente waar een belanghebbende zijn woonplaats heeft verantwoordelijk voor de bijstandsverlening. Als een belanghebbende in een andere gemeente wordt opgenomen in een inrichting, is het niet per definitie zo dat die gemeente bijstand gaat verlenen. Uit het feitelijk handelen van de belanghebbende moet blijken dat zijn woonstede wijzigt (opzeggen van de huur, uitschrijving uit het bevolkingsregister etc.). Als hier geen sprake van is, wordt de bijstandsverlening voortgezet. Als op voorhand duidelijk is, dat de opname (vanaf dag één) langer gaat duren dan zes maanden, wordt aangenomen dat de belanghebbende praktisch gezien in die andere gemeente zijn domicilie heeft en wordt de bijstandsverlening beëindigd. De belanghebbende moet dan in de gemeente van feitelijk verblijf een aanvraag indienen. Was de opnameduur niet vooraf bekend, dan wordt de bijstand na zes maanden verblijf in de andere gemeente beëindigd. Als bij opname al duidelijk is dat de belanghebbende terug gaat naar de gemeente Emmen, wijzigt het domicilie niet. Ook niet als de opname langer dan zes maanden duurt.

GEDWONGEN OPNAME WET BIJZONDERE OPNEMING IN PSYCHIATRISCHE ZIEKENHUIZEN (BOPZ)

Bij gedwongen opname bestaat geen recht op algemene bijstand. In deze situaties kan de norm zak- en kleedgeld worden verstrekt in de vorm van bijzondere bijstand inclusief de verhoging voor de zorgverzekering.

JONGEREN BENEDEN DE 21 JAAR

Belanghebbenden die jonger zijn dan 21 jaar en in een inrichting verblijven, hebben geen recht op algemene bijstand omdat hun ouders onderhoudsplichtig zijn. Als er in verband met bijzondere omstandigheden toch kosten moeten worden gemaakt, die niet te verhalen zijn op de ouders, dan kan hiervoor bijzondere bijstand worden verstrekt. Dit geldt zowel voor de eventueel te verstrekken zak- en kleedgeldnorm, als voor de overige te verstrekken bijzondere bijstand. De mogelijkheden tot onderhoudsplicht worden voorafgaand aan de bijstandverlening onderzocht.

IN EEN INRICHTING

De hoogte van de eventueel te verstrekken zak- en kleedgeldnorm (bijzondere bijstand) voor een 18- tot 21-jarige is in bovenstaande gevallen gelijk aan de hoogte van de norm voor een alleenstaande jonger dan 21 jaar ex artikel 20 lid 1 onder a Participatiewet.

INGANGSDATUM ZAK- EN KLEEDGELD-UITKERING

De ingangsdatum van de zak- en kleedgelduitkering is afhankelijk van de omstandigheid of belanghebbende voor de opname al dan niet een bijstandsuitkering ontving. Beschikte belanghebbende direct voorafgaande aan de opname niet over een bijstandsuitkering, dan wordt de uitkering vanaf de datum opname berekend naar de zak- en kleedgeld norm. Genoot de belanghebbende wel een bijstandsuitkering, dan blijft de geldende norm nog van toepassing gedurende de maand van opname en de daarop volgende twee maanden. Daarna wordt de uitkering gewijzigd in de zak- en kleedgeldnorm. N.B. Dit geldt alleen voor belanghebbenden die alleenstaand en geen kostendeler zijn en die gedurende de opname woonlasten moeten blijven doorbetalen. In alle andere situaties wordt de uitkering per datum opname gewijzigd in de zak- en kleedgeldnorm.

AANHOUDEN WONING

Beoordeeld moet worden in hoeverre het aanhouden van de woonruimte noodzakelijk is. Wanneer de opname (vanaf dag één) langer dan zes maanden gaat duren, wordt de noodzaak voor het aanhouden van de woonruimte in principe niet aanwezig geacht. De domicilie wijzigt dan in die van de gemeente van verblijf. Staat de noodzaak voor het aanhouden van de woonruimte vast? Dan kan naast de zak- en kleedgeld uitkering aan een alleenstaande, die geen kostendeler is, bijzondere bijstand worden verstrekt voor de doorlopende verschuldigde woonlasten. Hieronder wordt verstaan: ▪ de huur minus huurtoeslag; ▪ de kosten van het gas, water en elektriciteit. De bijstand wordt verstrekt als bijzondere bijstand. Dat wil zeggen dat rekening dient te worden gehouden met eventuele draagkracht.

OPSLAG INBOEDEL

Wordt er geen woning aangehouden maar heeft een belanghebbende wel zijn inboedel opgeslagen? Dan kan hiervoor bijzondere bijstand worden verstrekt, als de noodzaak hiervoor is vastgesteld. De hoogte en duur van deze bijstand wordt individueel bepaald.

GEDEELTELIJK IN INRICHTING EN

Indien een belanghebbende per week gedeeltelijk thuis verblijft, wordt de norm naar evenredigheid vastgesteld. Dus het werkelijk aantal dagen per week verblijf in de instelling keer de zak- en kleedgeldnorm plus toeslag en het werkelijk aantal dagen per week verblijf buiten de inrichting keer de toepasselijke bijstandsnorm gedeeld door zeven.

GEDEELTELIJK VERBLIJF THUIS

In deze gevallen wordt de apart verstrekte bijzondere bijstand voor de woonlasten eveneens naar evenredigheid gecontinueerd. Als richtlijn voor het aantal 'weekenddagen' thuis geldt de volgende regeling. Vrijdag voor 12.00 uur vertrek uit de inrichting en zondag na 12.00 uur terug

geldt als drie weekenddagen.

HOOFDSTUK 7. INKOMSTEN EN BIJSTAND INKOMSTEN UIT (ONDER-) VERHUUR OF HET HEBBEN VAN KOSTGANGERS

VERMINDERING INKOMSTEN UIT ONDERHUUR

Inkomsten uit commerciële verhuur/kostgangers worden in mindering gebracht op de uitkering. Inkomsten uit verhuur van een woning waar de belanghebbende zelf niet woont, worden volledig aangemerkt als inkomsten.

Er mag rekening gehouden worden met meerkosten vanwege verhoogd energieverbruik vanwege douchen, wassen en elektra door de onderhuurder. Deze kosten worden in mindering gebracht op de inkomsten uit onderhuur. Voor het berekenen van het verhoogd energieverbruik wordt het NIBUD geraadpleegd. ▪ kosten douchebeurt op basis van een gasboiler: één x per dag ▪ kosten wassen drie wasmachinebeurten per twee weken: één van 90 graden en twee van 40 graden ▪ meerkosten elektra wordt berekend op basis van het verschil in aantal personen in het huishouden (met of zonder onderhuurder). Bijvoorbeeld een gezin bestaat uit drie personen en met de onderhuurder uit vier personen. Dan mag het verschil in elektra tussen een drie en een vier persoonshuishouden in mindering worden gebracht op de inkomsten uit onderhuur. Het college hoeft geen rekening te houden met gemis aan huurtoeslag. Als de verhuurder bij de Belastingdienst aantoont dat het gaat om onderhuur, zal er voor de huurtoeslag geen rekening gehouden worden met de inkomsten van de onderhuurder. Er is dus geen gemis in huurtoeslag.