Bijlage 1 - Woonbehoefteonderzoek gemeente Emmen (7 mei 2026)
Tekst van het document
Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 51 Figuur 48: Verwachte ontwikkeling van zorggebruikende huishoudens naar doelgroepen in de gemeente Emmen | volgens het basisscenario, 2025- | 2050 2025 | 280405590 | 1.110 | 1.850 | 1.290 | 2.920 | 265 2035 | 255435495 | 1.195 | 2.110 | 2.030 | 2.800 | 175 2050 | 215430470 | 920 | 2.345 | 3.035 | 2.745 | 185 0 | 2.000 | 4.000 | 6.000 | 8.000 | 10.000 | 12.000 A&S <35 jaar | A&S 35-55 jaar | A&S 55-65 jaar | A&S 65-75 jaar A&S 75-85 jaar | A&S >85 jaar | Gezinnen | Overig Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2023 | ). Primos2024 & berekeningen Stec Groep (2026). Op basis van demografische prognose +38% huishoudens met wijkverpleging tot 2050 Het verwachte zorggebruik van huishoudens in de gemeente Emmen hebben we verder uitgesplitst naar vier verschillende stelselwetten: De Zorgverzekeringswet (Zvw), de Wet langdurige zorg (Wlz), de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Jeugdwet. Samen met de Wet publieke gezondheid vormen deze vijf stelselwetten het zorgstelsel en bepalen deze wetten hoe zorg en ondersteuning in Nederland georganiseerd zijn. We nemen telkens het huidige zorggebruik per leeftijdsklasse en de verwachte ontwikkeling van leeftijdsklassen als uitgangspunt. Voor wijkverpleging (vanuit de Zorgverzekeringswet) geldt dat deze voornamelijk gebruikt wordt door 75-plussers.
Naar de toekomst toe verwachten we op basis daarvan dan ook een sterke toename van het gebruik van wijkverpleging. In totaal kan dit leiden tot 38% meer huishoudens die hiervan gebruik maken. Dat zullen met name extra 85- | plussers zijn. In werkelijkheid kan het zorggebruik lager uitvallen doordat bijvoorbeeld preventieve maatregelen hebben bijgedragen aan het uitstellen of voorkomen van zorg. Figuur 49: Verwachte ontwikkeling van huishoudens die wijkverpleging gebruiken in de gemeente Emmen, 2025- 2050 2025 | 60360 | 570 | 1.115 | 1.880 | 1.350 2035 | 55355 | 470 | 1.195 | 2.185 | 2.125 2050 | 45355 | 450 | 925 | 2.400 | 3.185 0 | 1.000 | 2.000 | 3.000 | 4.000 | 5.000 | 6.000 | 7.000 | 8.000 Tot 35 jaar | 35 tot 55 jaar | 55 tot 65 jaar | 65 tot 75 jaar | 75 tot 85 jaar | >85 jaar Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2023), Primos2024. Bewerking Stec Groep (2025). Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 52 Op basis van demografische prognose +22% huishoudens met | Wmo | tot 2050 Ook voor het gebruik van Wmo | -maatwerkvoorzieningen (exclusief Beschermd Wonen en Opvang) geldt dat deze voornamelijk gebruikt worden door ouderen. Dit zien we dan ook terug in onze doorberekening naar de toekomst. In totaal kan bij een gelijkblijvend zorggebruik per leeftijdsklasse het aantal huishoudens dat gebruik maakt van een Wmo-maatwerkvoorziening met 22% toenemen.
Dat zijn opnieuw voornamelijk 85- | plussers. Figuur 50: Verwachte ontwikkeling van huishoudens die Wmo | -maatwerkvoorzieningen gebruiken in de gemeente Emmen, 2025- | 2050 2025 | 530 | 1.275 | 1.195 | 1.565 | 2.495 | 1.310 2035 | 515 | 1.280 | 985 | 1.665 | 2.900 | 2.070 2050 | 430 | 1.285 | 945 | 1.285 | 3.175 | 3.125 0 | 2.000 | 4.000 | 6.000 | 8.000 | 10.000 | 12.000 Tot 35 jaar | 35 tot 55 jaar | 55 tot 65 jaar | 65 tot 75 jaar | 75 tot 85 jaar | >85 jaar Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2023), Primos2024. Bewerking Stec Groep (2025). Door extramuralisering zet Wlz-thuis stevig door met 51% meer huishoudens tot 2050 Voor Wlz-zorg doet het ABF met haar Primos-prognose al de aanname dat in de toekomst een steeds groter deel van de Wlz-zorg thuis geleverd dient te worden. Dit betreft met name Wlz-zorg met een lagere zorgzwaarte. Dit betekent dus dat ouderen langer thuis zorg ontvangen. Deze ontwikkeling heeft sterke gevolgen voor het gebruik van Wlz door reguliere huishoudens. Wanneer we rekening houden met deze extramuralisering,kan het aantal huishoudens dat thuis Wlz gebruikt met | 51% toenemen tot 2050. Opnieuw geldt daarbij dat we aannemen dat het gebruik van Wlz per leeftijdscategorie dan even groot blijft. Opvallend is hierbij dat naast het aantal 85- plussers ook het aantal 75- | tot 85 -jarigen dat Wlz - thuis ontvangt sterk toeneemt.
Dat komt met name doordat een deel van deze leeftijdsklasse eerder zorg in een instelling ontving en in de toekomst dezelfde zorg thuis dient te ontvangen. Figuur 51: Verwachte ontwikkeling van huishoudens die Wlz-thuis gebruiken in de gemeente Emmen, 2025- 2050 2025 | 210 | 380 | 280 | 210 | 330 | 295 2035 | 205 | 380 | 230 | 225 | 445 | 595 2050 | 170 | 385 | 220 | 170 | 580 | 1.045 0 | 500 | 1.000 | 1.500 | 2.000 | 2.500 | 3.000 Tot 35 jaar | 35 tot 55 jaar | 55 tot 65 jaar | 65 tot 75 jaar | 75 tot 85 jaar | >85 jaar Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2023), Primos2024. Bewerking Stec Groep (2025). Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 53 Sterke toename van Verpleging en Verzorging thuis door vergrijzing en extramuralisering Als we onderscheid maken naar de verschillende zorgprofielen, zien we met name een sterke ontwikkeling van Verpleging en Verzorging die thuis geleverd wordt. Dat is het gevolg van de verwachte vergrijzing en de extramuralisering van ouderenzorg die gelijktijdig plaatsvindt. Andere zorgprofielen worden met name toegepast bij jongere leeftijdsklassen. Deze leeftijdsklassen nemen in de Primos- prognose voor de gemeente Emmen nauwelijks toe of juist af. Hierdoor neemt de vraag naar andere typen Wlz-zorg mogelijk ook af.
Opnieuw geldt ook voor deze zorgprofielen dat deze sterk afhankelijk zijn van verdere instroom van jongeren en gezinnen zoals deze is doorberekend in de hierop volgende scenario’s. Figuur 52: Verwachte ontwikkeling van Wlz-zorgprofielen in de gemeente Emmen | naar leveringsvorm, 2025- | 2050 1.400 | 1.240 1.200 1.000 | 860 | 875 915 800 | 755 595 | 540575 600 | 515 | 395 400 | 230 | 385 | 340 220200 200 | 85 8575 | 65 | 11075 | 12060 | 105 0 GGZ | LG | VG | VV | GGZ | LG | VG | VV Thuis | Instelling 2025 | 2035 | 2050 Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2023), Primos2024. Bewerking Stec Groep (2025). Jeugdhulp neemt volgens demografische prognose af tot 2050, maar sterk afhankelijk van migratie Tenslotte verwachten we dat de vraag naar jeugdhulp redelijk gelijk ontwikkelt met de ontwikkeling van het aantal gezinnen, indien een gelijk aandeel kinderen als nu in de toekomst jeugdhulp gebruikt. Dat zou een afname van de vraag naar jeugdhulp betekenen in de periode tot 2050. Ook voor jeugdhulp geldt echter dat deze vraag sterk afhankelijk is van de mate waarin jongeren en gezinnen naar de gemeente Emmen zullen verhuizen of in de gemeente Emmen zullen blijven wonen. Dat kan immers de vraag naar jeugdhulp laten toenemen in plaats van afnemen.
5.3 Verwachte huishoudensontwikkeling volgens trendscenario In ons basisscenario gaan we uit van de verwachte huishoudensontwikkeling volgens de Primos | - prognose uit 2024. In deze prognose wordt gebruik gemaakt van het migratiesaldo voor binnenlandse en buitenlandse verhuizingen uit de periode 2015 tot en met 2019, 2021 en 2022. Deze prognose rekent daarmee nog met enkele jaren waarin het migratiesaldo in de gemeente Emmen relatief laag was. Dit terwijl de jaren 2023 en 2024 nog niet zijn meegerekend. Dat waren juist jaren met een hoge migratie- instroom. Om deze reden hebben we dan ook een trendscenario ontwikkeld. Doortrekken van recente migratietrend leidt tot +3.395 huishoudens tot en met 2040 In ons trendscenario rekenen we in plaats van de periode 2015- | 2019 en 2021- | 2022 met de periode 2021 tot en met 2024. Het migratiesaldo in deze jaren is duidelijk hoger dan in de periode waar de Primos- prognose meerekent. Wanneer we dit hogere migratiesaldo doortrekken tot en met 204 | 0 heeft dit sterke gevolgen voor de verwachte huishoudensontwikkeling. In totaal zien we dat met het doortrekken van de huidige migratietrend uiteindelijk 3.395 huishoudens meer in de gemeente Emmen kunnen wonen aan Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 54 het eind van 2040dan in 2025 het geval | is . Dat is een groei van 7%.
Ten opzichte van het basisscenario zijn dit 1.960 huishoudens meer. Doortrekken huidige trends gelijk verdeeld over woonclusters We hebben het doortrekken van de huidige migratietrends bepaald op gemeenteniveau. De verdeling naar aantallen hebben we doorgevoerd op basis van de grootte van de woonclusters. We houden in dit scenario namelijk nog geen rekening met woningbouwplannen. Dit zorgt ervoor dat in alle woonclusters een huishoudensgroei verwacht wordt. Nog steeds wordt de sterkste toename verwacht in Emmen- Noord. Dit komt door de verschillen die al in het basisscenario verwacht worden. Tabel 9: Verwachte huishoudensontwikkeling gemeente Emmen naar woonclusters volgens het trendscenario, 2025 | t/m 2040 Wooncluster | 2025 | 2025 t/m 2035 | 2025 t/m 2040 De Blokken | 9.605 | +595 (+6%) | +690 (+7%) De Monden | 5.315 | +245 (+5%) | +280 (+5%) De Velden | 7.240 | +575 (+8%) | +635 (+9%) Emmen-Noord | 8.460 | +900 (+11%) | +1.020 (+12%) Emmen-Oost | 9.410 | +335 (+4%) | +345 (+4%) Emmen-Zuid | 10.450 | +360 (+3%) | +425 (+4%) Totaal | 50.480 | +3.010 (+6%) | +3.395 (+7%) Bron: Primos2024 & berekeningen Stec Groep (2026). Afgerond op vijftallen. Extra verhuizingen richting de gemeente Emmen zorgen met name voor meer jongeren en gezinnen We hebben de kwantitatieve plus in het trendscenario doorvertaald naar doelgroepen.
We baseren ons hierbij op de huidige verdeling van doelgroepen die nu naar de wijken in de gemeente Emmen verhuizen. Kwalitatief maken we hierin dus wel onderscheid tussen de woonclusters. Voor gebieden die bijvoorbeeld meer jongeren aantrekken (zoals het Centrum) houden we hier ook in de toekomst rekening mee. Op gemeenteniveau valt op dat met name het aantal jongeren en gezinnen tot en met 2040 duidelijk positiever ontwikkelt dan in het basisscenario. Zo neemt het aantal gezinnen in dit scenario toe,waar d at in het basisscenario nog niet het geval was. Ook in het trendscenario geldt echter dat de toename van het aantal 75- | plussers groter is dan de totale huishoudensgroei. De vergrijzing van Emmen blijft daarmee de belangrijkste demografische ontwikkeling. Tabel 10: Verwachte huishoudensontwikkeling gemeente Emmen | naar doelgroepen volgens het trendscenario, 2025 t/m 2040 Doelgroepen | 2025 | 2025 t/m 2035 | 2025 t/m 2040 A&S <35 jaar | 5.275 | -90 (-2%) | -480 (-9%) Gezinnen | 15.825 | -115 (-1%) | +75 (+0%) A&S 35-55 jaar | 5.680 | +1.005 (+18%) | +1.335 (+23%) A&S 55-75 jaar | 14.985 | -215 (-1%) | -1.085 (-7%) A&S >75 jaar | 8.470 | +2.410 (+28%) | +3.520 (+42%) Overig | 245 | +25 (+10%) | +20 (+8%) Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 55 Totaal 50.480 +3.010 (+6%) +3.395 (+7%) Bron: Primos2024 & berekeningen Stec Groep (2026). Afgerond op vijftallen.
5.4 Verwachte huishoudensontwikkeling volgens groeiscenario De gemeente Emmen wenst sterker te groeien dan uit huidige trends naar verwachting volgt. De gemeente wil hiermee tegenwicht bieden voor de vergrijzing die vanuit haar eigen inwoners plaatsvindt en zo de leefbaarheid en brede welvaart vergroten. De gemeente Emmen ziet aanknopingspunten om hogere woningbouwdoelen waar te kunnen maken. Zo is er sprake van een landelijk woningtekort waar de gemeente een grotere bijdrage in kan leveren, zijn er plannen voor de Nedersaksenlijn die de mobiliteit en werkgelegenheid van de gemeente kunnen vergroten en heeft de regio Zuidoost-Drenthe een regiodeal gesloten met het Rijk, wat subsidiëring mogelijk maakt. Deze ontwikkelingen kunnen trendbreuken mogelijk maken met de huidige situatie op de Emmense woningmarkt. Emmense netto woningbouwambitie bedraagt 10.000 woningen tot en met 2040 De gemeente Emmen heeft haar ambities voor een toekomstbestendig woonklimaat omgezet in een kwantitatieve woningbouwambitie. Deze bedraagt 4.000 extra woningen in de periode 2022 tot en met 2030 en 10.000 woningen in totaal in de periode tot en met 2040. Voor de eerste periode is dit aantal mede ingegeven door de woningbouwplannen die de gemeente al heeft. Voor de ambities tot en met 2040 zullen nieuwe plannen ontwikkeld moeten worden om dit waar te maken.
Randvoorwaarden cruciaal in waarmaken ambities Woningbouw alleen kan mogelijk niet genoeg zijn om ook daadwerkelijk een groei waar te kunnen maken van 10.000 huishoudens. Dat aantal is immers veel hoger dan wat op basis van huidige trends realistisch is (+3.395 huishoudens tot en met 2040). Dit houdt namelijk in dat de gemeente Emmen voor een aanvullende 6.605 huishoudens een aantrekkelijk woonbestemming moet zijn. De huidige woningmarktdruk vergroot op dit moment deze vraag door ontbrekend aanbod elders. Indien deze druk afneemt, kan dit echter gevolgen hebben voor de woningvraag in de gemeente Emmen. Het is daarom belangrijk om naast woningbouw ook in te zetten op andere voorwaarden die de woningvraag in Emmen kunnen vergroten. De verbeterde mobiliteit als gevolg van de Nedersaksenlijn kan hierin een rol spelen, maar ook de potentiële groei van werkgelegenheid als direct of indirect gevolg van deze spoorverbinding. De Nedersaksenlijn kan namelijk een katalysator zijn voor het aantrekken van nieuwe bedrijven, aansluitend op het bedrijfsklimaat dat al aanwezig is in de gemeente Emmen – denk aan Agrofood, groene chemie en (hoogwaardige) maakindustrie. Dit zijn allemaal sectoren waar de provincie Drenthe via haar acquisitieagenda ook actief op inzet.
Woningbouwambities omgezet in gemeentelijke bevolkings- en huishoudensprognose De gemeente Emmen heeft haar woningbouwambities vertaald in een bevolkings- en huishoudensprognose. Zij houdt daarin rekening met de instroom van nieuwe inwoners en huishoudens. Deze zijn net zoals in het door ons berekende trendscenario berekend op basis van de buitengemeentelijke verhuisgeneigdheid van doelgroepen. Ook naar de wijken in de gemeente Emmen is een indeling gemaakt. Deze is voor de 4.000 huishoudens gebaseerd op bestaande woningbouwplannen in deze wijken. De overige 6.000 huishoudens zijn door ons verdeeld over de wijken op basis van hun huidige grootte. Dat betreft dus een verdeling naar rato. Prognose gaat uit van sterke groei, meeste groei in woonclusters met veel woningbouwplannen De gemeentelijke bevolkings- en huishoudensprognose rekent met een groei van 10.000 huishoudens tot en met 2040, gelijk aan de woningbouw die de gemeente ambieert. Deze groei is duidelijk groter dan de groei in het trendscenario en leidt ook tot 20% meer huishoudens dan nu in de gemeente wonen. Deze groei is niet gelijk over de woonclusters verdeeld. Zo bepalen bestaande woningbouwplannen waar 4.040 extra huishoudens in de toekomst komen te wonen. Met name in de woonclusters De Blokken, De Velden en Emmen-Noord is daardoor de verwachte ontwikkeling relatief hoog.
Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 56 Tabel 11: Verwachte huishoudensontwikkeling gemeente Emmen naar woonclusters volgens het groeiscenari o, 2025 t/m 2040 Wooncluster | 2025 | 2025 t/m 2035 | 2025 t/m 2040 De Blokken | 9.605 | +1.420 (+15%) | +2.080 (+22%) De Monden | 5.315 | +360 (+7%) | +680 (+13%) De Velden | 7.240 | +1.125 (+16%) | +1.620 (+22%) Emmen-Noord | 8.460 | +2.100 (+25%) | +2.595 (+31%) Emmen-Oost | 9.410 | +815 (+9%) | +1.265 (+13%) Emmen-Zuid | 10.450 | +1.215 (+12%) | +1.800 (+17%) Totaal | 50.480 | +7.040 (+14%) | +10.040 (+20%) Bron: Bevolkings- en huishoudensprognose gemeente Emmen (2025), Primos2024 & berekeningen Stec Groep (2026). Afgerond op vijftallen. Aantrekken van nieuwe huishoudens kan tegenwicht bieden voor vergrijzing Indien de gemeente Emmen het daadwerkelijk waarmaakt om 10.000 huishoudens meer in haar gemeente te huisvesten,dan heeft dit | grote gevolgen voor de huishoudensopbouw van de gemeente. Deze extra huishoudens zullen voor een zeer groot deel namelijk bestaan uit alleenstaanden en stellen tot 75 jaar en gezinnen en slechts voor een zeer beperkt deel uit alleenstaanden en stellen ouder dan 75 jaar. Dit zorgt er dan voor dat de groei van het aantal 75- | plussers niet meer groter is dan de totale huishoudensgroei, maar dat deze slechts nog 37% van de totale groei bedraagt.
Opnieuw benadrukken we dat dit enkel het geval is wanneer daadwerkelijk deze extra huishoudens aangetrokken worden. Dat is geen gegeven. Tabel 12: Verwachte huishoudensontwikkeling gemeente Emmen naar doelgroepen volgens het groeiscenario, 2025 | t/m 2040 Doelgroepen | 2025 | 2025 t/m 2035 | 2025 t/m 2040 A&S <35 jaar | 5.275 | +290 (+5%) | +320 (+6%) Gezinnen | 15.825 | +1.395 (+9%) | +2.625 (+17%) A&S 35-55 jaar | 5.680 | +1.765 (+31%) | +2.465 (+43%) A&S 55-75 jaar | 14.985 | +1.000 (+7%) | +840 (+6%) A&S >75 jaar | 8.470 | +2.525 (+30%) | +3.690 (+44%) Overig | 245 | +65 (+27%) | +95 (+39%) Totaal | 50.480 | +7.040 (+14%) | +10.040 (+20%) Bron: Bevolkings- en huishoudensprognose gemeente Emmen (2025), Primos2024 & berekeningen Stec Groep (2026). Afgerond op vijftallen. 5.5 Vergelijking kwantitatieve uitkomsten scenariostudie In het hoofdstuk hierna werken we de verwachte huishoudensontwikkeling van de drie onderzochte scenario’s uit naar kwalitatieve woonbehoeften. Om deze goed te kunnen interpreteren, zetten we in deze paragraaf eerst samenvattend uiteen welke verschillen er tussen de scenario’s bestaan.
Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 57 Verwachte huishoudensontwikkeling loopt uiteen van +1.435tot + | 10.040 huishoudens | tot en met 2040 De totale huishoudensontwikkeling is in alle drie de onderzochte scenario’s positief in de gehele periode 2025 tot en met 2040. Wel zien we dat in het basisscenario deze groei enkel optreedt in de eerste jaren tot en met 2035. In zowel het trend- als groei scenario wordt ook in de periode na 2035 nog een groei verwacht. Het groei | scenario ligt fors hoger dan wat op basis van kortjarige en langjarige trends verwacht wordt. Met name vanaf 2030 worden deze verschillen groter. Figuur 53: Bandbreedte verwachte huishoudensontwikkeling in de gemeente Emmen naar drie scenario’s, 2025 | t/m 2040 62.000 60.000 58.000 56.000 54.000 52.000 50.000 48.000 46.000 44.000 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 Basisscenario | Trendscenario | Ambitiescenario Bron: Bevolkings- en huishoudensprognose gemeente Emmen (2025), Primos2024 & berekeningen Stec Groep (2026). Afgerond op vijftallen. Alle doelgroepen behalve 75- | plussers lopen sterk uiteen in scenariostudie Onderscheid makend naar doelgroepen zien we dat tussen de verschillende scenario’s voor de meeste doelgroepen grote verschillen ontstaan.
Zowel het aantal jongeren, gezinnen als alleenstaanden en stellen tussen de 35 en 75 jaar is fors groter aan het eind van 2040in het | groeiscenario dan in het basisscenario. Enkel het aantal 75- | plussers verschilt niet veel tussen de drie scenario’s. Dit komt doordat deze doelgroep weinig verhuist en al zeker weinig tussen verschillende gemeenten. Tabel 13: Bandbreedte verwachte huishoudensontwikkeling gemeente Emmen | naar doelgroepen volgens drie scenario’s, 2025 t/m 2040 Doelgroepen | 2025 | Basisscenario | Trendscenario | Groeiscenario A&S <35 jaar | 5.275 | -855 (-16%) | -480 (-9%) | +320 (+6%) Gezinnen | 15.825 | -630 (-4%) | +75 (+0%) | +2.625 (+17%) A&S 35-55 jaar | 5.680 | +930 (+16%) | +1.335 (+23%) | +2.465 (+43%) A&S 55-75 jaar | 14.985 | -1.425 (-10%) | -1.085 (-7%) | +840 (+6%) A&S >75 jaar | 8.470 | +3.400 (+40%) | +3.520 (+42%) | +3.690 (+44%) Overig* | 245 | +20 (+8%) | +20 (+8%) | +95 (+39%) Totaal | 50.480 | +1.435 (+3%) | +3.395 (+7%) | +10.040 (+20%) Bron: Bevolkings- en huishoudensprognose gemeente Emmen (2025), Primos2024 & berekeningen Stec Groep (2026). Afgerond op vijftallen. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 58 Bandbreedte zorgvraag relatief beperkt, maar wel sterk afhankelijk van het type zorggebruik In voorgaande tabel is waar te nemen dat de bandbreedte voor het aantal 75-plussers zeer beperkt is tussen de drie onderzochte scenario’s.
Aangezien deze doelgroep met name zorg gebruikt, zal het verwachte zorggebruik ook relatief weinig fluctueren afhankelijk van welk scenario uitkomt. Dat geldt dan met name voor het zorggebruik via wijkverpleging, Wmo-maatwerkvoorzieningen (exclusief beschermd wonen en opvang) en Wlz-Verpleging en Verzorging. Er vindt echter ook zorggebruik door jongeren plaats. Die doelgroep is juist wel sterker onderhevig aan verhuisbewegingen en dus de uitkomst van de scenario’s. Wat betreft jeugdhulp, Beschermd Wonen en overige Wlz-profielen (Gehandicaptenzorg en Geestelijke Gezondheidszorg) kan dus een sterke groei van de zorgvraag ontstaan als meer huishoudens in de gemeente Emmen gaan wonen of langer in de gemeente Emmen blijven wonen dan nu het geval is. We verwachten echter wel dat de zorgdruk (verhouding zorgvragers/totale bevolking) bij het waarmaken van het groeiscenario duidelijk lager zal zijn dan bij het uitkomen van het basisscenario. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 59 6. Kwalitatieve woningbehoefte In dit hoofdstuk hebben we de kwantitatieve woningbehoefte (huishoudensontwikkeling) vertaald naar een kwalitatieve woningbehoefte. We doen dit naar woningtypen en prijssegmenten op basis van de huidige stand (huishoudens en woningvoorraad) en de verwachte ontwikkeling van doelgroepen. Die verwachte ontwikkeling is gebaseerd op de scenariostudie uit het vorige hoofdstuk.
De kwalitatieve woningbehoefte analyseren we vervolgens op basis van woonwensen (gemeentelijke woonwensenenquête en WoON2024) en verhuisgedrag (CBS Microdata). We schetsen in dit hoofdstuk allereerst onze methodiek en de uitkomsten van de woonwensenenquête in de gemeente Emmen. Hierna geven we de berekende aantallen voor de perioden tot en met 2035 en 2040. Deze confronteren we tenslotte met de bestaande plancapacitieit van de gemeente Emmen. 6.1 Uitleg kwalitatieve woningbehoefte De verwachte huishoudensontwikkeling naar doelgroepen in de drie scenario’s en de bestaande woningvoorraad in de gemeente per wijk vormen de basis om de kwalitatieve woningbehoefte te kunnen bepalen. We zetten hiervoor ons Stec-Doorstroommodel in. Hiermee berekenen we op basis van de kenmerken van de demografie en woningmarkt aan welke type woningen de komende jaren behoefte dan wel overschot ontstaat. We houden hierbij rekening met de verhuisgeneigdheid van de Belangrijkste conclusies hoofdstuk 6 • De woningbehoefte in dit onderzoek is berekend op basis van de bestaande woningvoorraad, verwachte huishoudensontwikkeling van doelgroepen naar drie scenario’s en de woonwensen (gemeentelijke enquête en WoON2024) en verhuisgedrag (CBS Microdata) van deze doelgroepen (6.1).
• De woonwensenenquête van de gemeente Emmen toont een sterke vraag naar betaalbare woningen en nultredenwoningen, zeker vanuit de doelgroep ouderen waarvan we verwachten dat deze de komende jaren zal toenemen (6.2). • Rekening houdend met vergrijzing ontstaat een sterke behoefte aan nultredenwoningen. Doorstromers laten bij een verhuizing naar een nultredenwoning vaak een reguliere grondgebonden koopwoning achter. Daardoor kan een overschot aan grondgebonden koopwoningen ontstaan. De mate waarin dat plaatsvindt is afhankelijk van de daadwerkelijke instroom en behoud van jonge huishoudens (6.3). • Naar prijssegmenten zien we dat de sterkste overschotten ontstaan aan reguliere grondgebonden koopwoningen in het prijssegment tot € 325.000. Dit is echter sterk afhankelijk van de prijsontwikkeling van de bestaande woningvoorraad. Vraag ontstaat naar zeer diverse prijsklassen in het nultredensegment (6.4). • De verder uitgesplitste vraag naar ouderenhuisvesting toont tot en met 2040 een behoefte aan 1.810 reguliere nultredenwoningen, 1.070 geclusterde woningen en 235 zorggeschikte woningen voor Wlz- verpleegzorg op basis van het trendscenario en woonwensen (6.5). • Kwantitatief zijn er in principe voldoende plannen om te voldoen aan de woningbehoefte volgens het trendscenario. Meer plannen zijn nodig om ook het groeiscenario waar te maken.
Monitoring van het aantal onttrokken woningen is daarvoor wel noodzakelijk. Verder zet de gemeente al goed in haar plannen in op betaalbare en nultredenwoningen via appartementen met lift. Focus op zowel sociale huur als dure koop lijkt volgens de behoefte uit het groeiscenario wenselijk (6.6). Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 60 doelgroepen die nu en in de toekomst naar verwachting in de gemeente Emmen zullen wonen. Het doorstromingsprincipe in dit model houdt er rekening mee dat een deel van de woningzoekenden ook goed kan landen in de vrijkomende bestaande woningvoorraad. Naar welke woningen huishoudens in de toekomst verhuizen bepalen we aan de hand van hun woonwensen (woonwensenenquête Emmen en landelijke WoON2024-enquête) en hun daadwerkelijk verhuisgedrag in het verleden (CBS Microdata, zie ook hoofdstuk 4). In onderstaand tekstkader lichten we het Stec-Doorstroommodel verder toe. Uitkomsten op gemeenteniveau in hoofdrapport, woonclusters in bijlage en wijken in dashboard We tonen de uitkomsten uit het Stec-Doorstroommodel in dit hoofdstuk op gemeenteniveau. Alle berekeningen op het niveau van de woonclusters zijn in te zien in bijlage A, welke als apart bijlagerapport is aangeleverd. Ook op wijkniveau is de woningbehoefte berekend. Deze zijn in te zien in het dashboard dat op dit schaalniveau inzichten biedt.
Er bestaat wel enige mate van uitwisselbaarheid van de woningbehoefte tussen de woonclusters en wijken, met name binnen de stad Emmen vinden meer verhuisbewegingen tussen woonclusters en wijken plaats. In landelijk gebied vindt deze uitwisseling tussen kernen vaak minder sterk plaats. Dan is de uitwisselbaarheid van de Uitleg Stec-Doorstroommodel Behoefte aan woningen op basis van doorstroommodel en verschillende doelgroepen Het doorstroommodel is een methode om de opgave in de woningmarkt te benaderen. Het is een dynamisch en vraaggestuurd model dat jaarlijks de vraag en het aanbod van woningen tegen elkaar afzet. We onderscheiden hiervoor 31 doelgroepen op basis van huishoudenssamenstelling, leeftijd, inkomen en woonmilieu. Deze zijn in te zien in bijlage C1. Vervolgens bepalen we de jaarlijkse opgave, waarbij het model rekening houdt met de bestaande voorraad, de gewenste woonsituatie, het verhuisgedrag en demografische ontwikkelingen van de doelgroepen in de gemeente Emmen. De huidige woonsituatie per Stec-Doelgroep beschrijven we op hoofdlijnen in bijlage C2, de woonwensen in bijlage C3 en het verhuisgedrag in bijlage C4.
Door confrontatie huidige woonsituatie met woonwensen én verhuisgedrag ontstaat opgave Door de ontwikkeling van deze doelgroepen te combineren met hun huidige woonsituatie (wat komt er aan woningen vrij bij huishoudensdaling/doorstroming?), verhuisgeneigdheid en kwalitatieve woonvoorkeuren (waar is behoefte aan bij huishoudensgroei/doorstroming op basis van de wensen van deze doelgroepen?) simuleren we in het model de jaarlijkse in- en uitgaande verhuizingen. Zo ontstaat op basis van verhuis- en woonwensen en de samenstelling van de woningvoorraad een jaarlijkse kwantitatieve en kwalitatieve opgave op de woningmarkt. Verhuisgedrag van doelgroepen verfijnd met daadwerkelijke verhuizingen in Emmen Op basis van CBS Microdata hebben we ons Stec-Doorstroommodel verder kunnen verfijnen voor de woningmarktsituatie in de gemeente Emmen. Dit zorgt ervoor dat de woningbehoefte op basis van daadwerkelijk verhuisgedrag voor een groot deel gebaseerd is op de verhuizingen zoals ze daadwerkelijk in de gemeenten hebben plaatsgevonden in de periode 2019-2022. We gebruiken deze periode, omdat voor deze jaren alle kenmerken van huishoudens officieel bekend zijn. Wel houden we rekening met een indexering van inkomens- en woningprijzen richting de huidige situatie.
In bepaling van de behoefte houden we rekening met betaalbaarheid van de voorraad Daarnaast houden we in het woonbehoefteonderzoek rekening met de betaalbaarheid van de (koop)woningvoorraad, zodat we (vanuit het inkomen) onhaalbare wensen corrigeren. Zo dempen we de vraag naar koopwoningen vanuit lage en middeninkomens naar gelang de woningvoorraad in een gemeente duurder is. Dit resulteert erin dat huishoudens vaker aangewezen zijn op een sociale huur- of middenhuurwoning, omdat niet iedereen koopwensen kan realiseren. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 61 woningbehoefte ook kleiner. Ook naarmate migratie een grotere rol speelt in de huishoudensontwikkeling is de uitwisselbaarheid groter. Dit betreft immers huishoudens die nu nog niet in de gemeente wonen en daarmee ook nog geen sterke band hebben met een specifieke buurt of wijk. Zij zullen sneller geneigd zijn om hun voorkeurswijk te laten varen als elders passende nieuwbouw gerealiseerd wordt. Woonwensen en verhuisgedrag per doelgroep als basis voor woningbehoefte Zoals in bovenstaand tekstkader staat vermeld, werken we de woningbehoefte uit op basis van woonwensen en verhuisgedrag. Zo maken we een confrontatie tussen vraaggestuurde en aanbodgestuurde behoefte.
We brengen deze woonwensen en verhuisbewegingen voor in totaal 31 doelgroepen in beeld (zie hiervoor bijlagen C3 en C4), waarbij we per wijk hebben bepaald hoeveel van elke doelgroep in die wijk woont en hoeveel daarvan verhuisd zijn (en naar welk woningtype). CBS Microdata geeft ons de mogelijkheid dit zeer precies voor de gemeente Emmen te doen. In bijlage C staan op hoofdlijnen hiervan de uitkomsten per doelgroep. De drie scenario’s die we hebben gemaakt, gebruiken we vervolgens om ook te bepalen of deze doelgroepen toe- of afnemen. We laten daarvoor telkens de verschillen tussen woonwensen en verhuisgedrag zien. Gemiddelde van woonwens en verhuisgedrag gebruikt om drie scenario’s met elkaar te vergelijken Om het overzicht te bewaren hebben we er ook voor gekozen om figuren op te stellen waarin het gemiddelde van woonwensen en verhuisgedrag gebruikt wordt. Dit zorgt ervoor dat een betere vergelijking tussen de drie verschillende scenario’s mogelijk is. Ook zorgt dit voor een eerste indicatie van een passende woningbehoefte in Emmen. Immers wordt bij het rekenen met het gemiddelde van woonwensen en verhuisgedrag rekening gehouden met zowel de vraag vanuit huishoudens als het aanbod dat in de gemeente Emmen realistisch is.
6.2 Woonwensenonderzoek gemeente Emmen In de gemeente Emmen is in het kader van dit woningbehoefteonderzoek een enquête uitgezet onder huishoudens om hun woonwensen in beeld te brengen. In deze enquête zijn vragen gesteld om wensen in kaart te brengen die niet door middel van officiële registraties inzichtelijk te maken zijn. Zo kan daadwerkelijk verhuisgedrag afwijken van de primaire woonwensen van huishoudens, omdat het aanbod aan het door hen gewenste woningtype simpelweg niet bestaat. Ook geven antwoorden in deze vragenlijst inzicht in verhuisredenen of tevredenheid over de huidige woonsituatie. In dit onderzoek focussen we ons op de huishoudens die een verhuiswens hebben in de gemeente Emmen. Representativiteit van enquête gewaarborgd op niveau van de woonclusters Bij het in beeld brengen van de woonwensen van huishoudens in Emmen is representativiteit van belang; dit maakt of de uitkomsten van de enquête door te redeneren zijn naar inzichten voor het woonbeleid in de gemeente. Om dit te waarborgen is bij het uitzetten van de enquête ervoor gekozen dit na te streven op het niveau van de woonclusters. Binnen elk wooncluster is daarom een responsgrootte geregistreerd gebaseerd op een betrouwbaarheidsinterval van 95% en een foutmarge van 5%. De totale respons die hierdoor op gemeenteniveau nodig was bedroeg 2.200 respondenten.
Om dit te halen is een steekproef uitgezet onder 22.000 huishoudens. Uiteindelijk zijn 2.954 respondenten begonnen aan de vragenlijst, hebben 2.497 respondenten de vragenlijst afgerond en is in elk wooncluster het benodigde aantal respondenten behaald. Enkele woonclusters zijn sterker vertegenwoordigd dan hun aandeel ten opzichte van alle huishoudens in de gemeente. Bij kleinere woonclusters was dit ook noodzakelijk om de gewenste representativiteit te bereiken. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 62 Figuur 54: Vertegenwoordiging woonclusters in woonwensenenquête Emmen 25% | 21% 20% | 19% 15% | 14% | 17% | 16% | 14%14% | 16% | 19% | 21% 15% | 11% 10% 5% | 2% | 0% 0% Enquête | Gemeente Bron: Woonwensenenquête gemeente Emmen (2025). Bewerking Stec Groep (2026). N = 2952. 55- | 75 jarigen oververtegenwoordigd, jongeren en gezinnen ondervertegenwoordigd Onderscheid makend naar doelgroepen zien we dat met name alleenstaanden en stellen tussen de 55 en 75 jaar de enquête relatief veel hebben ingevuld. Jongeren en gezinnen juist relatief weinig. We houden rekening met deze verschillen bij het doorrekenen van de woningbehoefte.
Figuur 55: Vertegenwoordiging doelgroepen in woonwensenenquête Emmen 45% | 42% 40% 35% | 32% | 30% 30% | 24% 25% 20% | 15% | 16% 15% | 10% | 11% | 11% 10% | 8% 5% 0% A&S tot 35 jaar | Gezinnen | A&S tussen 35 en | A&S tussen 55 en | A&S boven 75 jaar 55 jaar | 75 jaar Enquête | Gemeente Bron: Woonwensenenquête gemeente Emmen (2025). Bewerking Stec Groep (2026). N = 2.952. 536 respondenten hebben verhuiswens binnen de gemeente Emmen Voor dit onderzoek zijn met name huishoudens relevant die een verhuiswens binnen de gemeente Emmen hebben. Zij zorgen immers voor een woningvraag in de toekomst. Van alle respondenten geven in totaal 635 personen aan een verhuizing te willen doormaken. Zij willen niet allemaal in de gemeente Emmen blijven wonen. 536 | respondenten geven aan in ieder geval een woning in de gemeente Emmen te overwegen. Van hen zouden 229 respondenten graag binnen twee jaar verhuizen en 307 respondenten tussen de twee en vijf jaar. Beide groepen zijn meegenomen voor het in beeld brengen van de woonwensen. Jongeren hebben het vaakst een verhuiswens. Van de respondenten jonger dan 35 jaar geeft 42% aan binnen vijf jaar te willen verhuizen. Van de overige leeftijdsklassen is dit ongeveer 23%.
Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 63 Figuur 56: Verhuiswens naar leeftijdsklassen in de gemeente Emmen 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% <35 jaar | 25% | 17% | 34% | 24% 35-55 jaar | 11% | 11% | 35% | 43% 55-75 jaar | 8% | 15% | 22% | 55% >75 jaar | 10% | 13% | 17% | 60% Verhuiswens <2 jaar | Verhuiswens 2-5 jaar | Aanpassingswens | Geen verhuis- of aanpassingswens Bron: Woonwensenenquête gemeente Emmen (2025). Bewerking Stec Groep (2026). N = 2.582. Leeftijd, huishoudenssamenstelling en inkomen huishouden cruciaal in bepalen woningbehoefte In de vragenlijst is ook aan respondenten uitgevraagd wat hun leeftijd is en wat de samenstelling en het inkomen is van het huishouden waartoe ze na hun verhuizing behoren. Dit is een cruciaal element in het doorrekenen van de woningbehoefte. We houden in het doorrekenen van de woningbehoefte namelijk rekening met de wensen van specifieke doelgroepen, zodat we rekening kunnen houden met demografische ontwikkelingen. Vergrijzing zal er bijvoorbeeld voor zorgen dat meer huishoudens in de toekomst een wens hebben om levensloopgeschikt te kunnen wonen. Ook zorgen we er zo voor dat wensen van doelgroepen die oververtegenwoordigd zijn onder de respondenten niet zwaarder meewegen in het doorreken van de woningbehoefte dan doelgroepen die ondervertegenwoordigd zijn.
In totaal hebben 414 respondenten deze gegevens volledig ingevuld. Van hen kunnen we hun woonwens goed gebruiken om de woonbehoefte mee te berekenen. Veel respondenten geven voorkeur aan nultredenwoning, ook bij jongere huishoudens al het geval Per doelgroep hebben we de woonwens naar eigendom, prijs en woningtype in beeld gebracht. Deze is door 402 respondenten die willen verhuizen volledig ingevuld. We hebben dit teruggebracht tot negen woningtypenop hoofdlijnen waarnaar we ook de woningbehoefte hebben berekend. | Onderscheid makend naar doelgroepen zien we dat alleenstaanden en stellen tot 35 jaar en gezinnen een duidelijke voorkeur hebben voor eengezinswoningen met een nadruk op het koopsegment. Dat laatste is zeker het geval voor huishoudens met een midden- of hoog inkomen, maar ook onder huishoudens met een laag inkomen leeft deze wens. Verder valt op dat zowel alleenstaanden en stellen tussen de 55 en 75 jaar als 75- | plussers een duidelijke voorkeur hebben voor een nultredenwoning. Bij huishoudens met een laag inkomen is dit vaker een sociale huurwoning en bij huishoudens met een midden of hoog inkomen vaker een koopwoning.
Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 64 Figuur 57: Woonwens per doelgroep | naar woningtype | in woonwensenenquête Emmen 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% A&S <35 laag | 14% | 66% | 11% | 3%6% A&S <35 midden | 100% A&S <35 hoog | 71% | 29% Gezinnen laag/midden | 31% | 2% | 43% | 7% | 17% Gezinnen hoog | 80% | 20% A&S 35-55 laag | 21% | 26% | 5% | 5% 5% | 21% | 16% A&S 35-55 midden hoog | 6% | 39% | 11% | 44% A&S 55-75 laag | 5%2%2%1% | 52% | 1% | 37% 1% A&S 55-75 midden hoog | 10% 2% | 12% | 10% | 67% A&S >75 laag | 2%2%4% | 54% | 8% | 31% A&S >75 midden hoog | 11% | 89% SH GGB | VSH GGB | Koop GGB | SH APP z. lift | VSH APP z. lift Koop App z. lift | SH APP / NULT | VSH APP / NULT | Koop APP / NULT Bron: Woonwensenenquête gemeente Emmen (2025). Bewerking Stec Groep (2026). N = 402. Vraag naar nultreden wonen vanuit ouderen is zeer divers, zowel grondgebonden als appartement Met name 55- | plussers geven relatief vaak aan nultreden te willen wonen. De manier waarop zij dit willen,verschilt echter sterk onderling. We hebben daarom onderscheid gemaakt in de oudere doelgroepen naar leeftijd, inkomen en de woonplaats waar zij wonen. Daarbij maken we onderscheid naar ouderen die in de stad Emmen wonen en ouderen die in een andere woonplaats in de gemeente wonen.
Uit deze analyse blijkt dat in totaal 62% van de ouderen nultreden wil wonen in een appartement en 38% in een grondgebonden woning. Dat verschilt wel naar woonmilieu, inkomen en leeftijd. Jongere ouderen (55 tot 75 jaar) met een midden- of hoog inkomen wo nend buiten de stad Emmen hebben het sterkst de voorkeur voor een grondgebonden nultredenwoning in het koopsegment. Figuur 58: Nultreden woonwens ouderen naar woningtype en eigendom in woonwensenenquête Emmen 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% A&S 55-75 laag | 24% | 34% | 19% | 24% A&S 55-75 midden hoog | 18% | 12% | 6% | 35% | 29% A&S >75 laag | 38% | 29% | 5% | 19% | 10% A&S >75 midden hoog | 33% | 33% | 33% A&S 55-75 laag | 20% | 39% | 2% | 20% | 20% A&S 55-75 midden hoog | 10% | 5% | 35% | 50% A&S >75 laag | 11% | 41% | 11% | 4% | 33% A&S >75 midden hoog | 25% | 75% Totaal | 17% | 31% | 1%4% | 20% | 27% SH GGB | SH APP | VSH GGB | VSH APP | Koop GGB | Koop APP Bron: Woonwensenenquête gemeente Emmen (2025). Bewerking Stec Groep (2026). N = 2 02. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 65 Voorkeur voor betaalbaar wonen, aansluitend op huidige woningvoorraad Naast het woningtype is ook verdere uitvraag naar de gewenste huur- of koopprijs gedaan.
Hieruit volgt dat zowel binnen het huur- als koopsegment wat betreft woonwensen de nadruk ligt op woningen in het betaalbare segment (sociale huur of betaalbare koop tot € 405.000, prijspeil 2025 | ). Dit sluit ook aan op de huidige woningvoorraad van de huishoudens in de gemeente Emmen. Deze bepaalt mede wat huishoudens voor een nieuwe woning kunnen betalen. Wel weten we dat huishoudens uiteindelijk soms bereid zijn meer te betalen dan dat ze wensen te betalen, indien het door hen gewenste woningtype enkel duurder te verkrijgen is. Ook schakelen er mensen door van een koop- | naar een huurwoning als een koopwoning niet betaalbaar blijkt te zijn. Figuur 59: Woonwens naar huur - (boven) en koopprijs ( | onder) in woonwensenenquête Emmen 4% | 1% | Minder dan € 475 7% | 7% € 475 tot € 685 € 685 tot € 730 20% | 32% | € 730 tot € 900 € 900 tot € 1.185 Meer dan € 1.185 28% Weet ik niet / geen antwoord 2% | 10% | Tot € 250.000 9% € 250.000 tot € 325.000 11% | € 325.000 tot € 405.000 25% € 405.000 tot € 500.000 20% | € 500.000 tot € 700.000 Meer dan € 700.000 22% Weet ik niet / geen antwoord Bron: Woonwensenenquête gemeente Emmen (2025). Bewerking Stec Groep (2026). N = 535. In De Monden en Emmen- Oost respondenten meest geneigd te verhuizen naar andere wijk of dorp Aan de respondenten is ook uitgevraagd waar zij het liefste willen wonen na hun verhuizing.
Hieronder hebben we dit nader gespecificeerd voor de respondenten die aangeven in ieder geval ook een woning in de gemeente Emmen te zoeken. Zij zijn ook meegenomen in ons verdere behoefteonderzoek. Op hoofdlijnen blijkt hieruit dat respondenten uit De Monden en Emmen- Oost het vaakst een woning in een ander(e) wijk of dorp in de gemeente Emmen zoeken dan waar zij nu wonen. Vaak betreft dit dan een woning in de stad Emmen. 57% van de respondenten uit de Monden geeft dat aan als ze elders in de gemeente Emmen zoeken en 72% van de respondenten uit Emmen -Oost. In De | Blokken zien we juist dat de meesten niet naar een andere locatie willen verhuizen. Bijna 60% van de respondenten uit De Blokken wil in de eigen kern blijven wonen. Bij verhuizingen tussen kernen willen de meeste respondenten vanuit de woonclusters buiten Emmen verhuizen naar de stad Emmen (29 respondenten). Binnen Emmen zien we dat de meesten dan een voorkeur uitspreken om in de wijken Noordbarge (42 respondenten), Rietlanden (36 respondenten), Westenesch (36 respondenten), Zuidbarge (34 respondenten) en Emmen- Centrum (32 respondenten). Voor een verhuizing naar Angelslo (6 Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 66 respondenten), Barger-Oostveld (6 respondenten) of Emmerschans (6 respondenten) spreken slechts een beperkt aantal respondenten hun voorkeur uit.
Figuur 60: Opgegeven voorkeurslocatie bij verhuizing in de gemeente Emmen in woonwensenenquête Emmen | op basis van huidig wooncluster 100% 14 | 20 | 24 | 13 | 19 | 29 80% | 13 18 | 25 60% | 11 | 15 18 | 30 10 | 13 | 29 40% | 9 46 | 15 20% | 43 | 38 | 48 19 | 18 0% De Blokken | De Monden | De Velden | Emmen-Noord | Emmen-Oost | Emmen-Zuid Ja, zowel in de gemeente Emmen als daarbuiten | Ja, zelfde gemeente maar andere wijk of dorp Ja, zelfde gemeente maar verschillende wijken of dorpen | Ja, zelfde gemeente en wijk of dorp Bron: Woonwensenenquête gemeente Emmen (2025). Bewerking Stec Groep (2026). N = 537. Woonwensen uit gemeentelijk onderzoek gecombineerd met landelijke WoON2024 We brengen de woningbehoefte hierna in beeld naar uiteenlopende prijssegmenten en woningtypen. De woonwensenenquête die in de gemeente Emmen is uitgevoerd, geeft op hoofdlijnen een goed beeld van de woonwensen. Deze zijn dan ook gebruikt voor de hierna berekende behoefte. Hoe verder uitgesplitst, hoe lastiger enkel deze cijfers zijn te gebruiken. Het aantal respondenten per geleverd antwoord wordt dan immers steeds beperkter. We hebben er daarom voor gekozen bij de uitsplitsing van de drie woningtypen naar prijssegmenten ook gebruik te maken van uitkomsten van de landelijke WoON2024- | enquête. Deze is enkel aanvullend op de enquête in Emmen gebruikt.
6.3 Kwalitatieve woningbehoefte op hoofdlijnen We brengen allereerst de woningbehoefte op hoofdlijnen in beeld. Daarvoor maken we onderscheid naar negen woonproducten. Deze | onderscheiden zich van elkaar op basis van hun woningtype en eigendom/prijs, namelijk naar sociale huur, vrijesectorhuur (middenhuur en dure huur) en koop en naar reguliere grondgebonden woningen (niet-nultreden), appartementen zonder lift en nultredenwoningen (zowel grondgebonden nultredenwoningen als appartementen met lift). We tonen de behoefte tot en met 2040met onderscheid naar | woonwensen en verhuisgedrag en daarna tonen we het gemiddelde van beidevoor dez | e periode. We maken telkens onderscheid in de behoefte op basis van de drie onderzochte scenario’s. In het bijlagedocument met verdiepende analyses tonen we ook de behoefte tot en met 2035 en naar woonclusters op dezelfde wijze. Op basis van woonwensen sterke vraag naar nultredenwoningen, nadruk op koopsegment We analyseren allereerst de woningbehoefte tot en met 2035en tot en met 2040 | op basis van woonwensen. Deze zijn afgeleid uit de woonwensenenquête in de gemeente Emmen, aangevuld met informatie uit de landelijke enquête WoON2024. De woonwensen per Stec-doelgroep zijn op hoofdlijnen in te zien in bijlage C. Te zien is dat er een sterke vraag ontstaat naar nultredenwoningen, met nadruk op het koopsegment.
We zien dat in alle drie de scenario’s terug. Deze vraag ontstaat met name door de sterk groeiende groep 75- | plussers; tot en met 2040 nemen zij circa 40 tot 44% toe, afhankelijk van het scenario. Uit de woonwensenenquête(zie figuur 63) | blijkt dat als zij een verhuiswens hebben dit bijna uitsluitend richting een nultredenwoning is. Ook voor 55- tot 75 -jarigen geldt dat. De verhuisgeneigdheid van ouderen ligt wel een stuk lager dan van andere doelgroepen, maar het Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 67 vrijkomend aanbod aan nultredenkoopwoningen is bijvoorbeeld ook veel kleiner dan aan reguliere koopeengezinswoningen. Hierdoor ontstaat een aanvullende woningbehoefte aan dat type. Verhuisgedrag toont sterkere vraag naar huurwoningen, wellicht vaak secundaire woonwens We hebben naast een behoefte op basis van woonwensen (vraaggericht) ook een behoefte op basis van verhuisgedrag (aanbodgericht) in beeld gebracht. Ook het verhuisgedrag per Stec-doelgroep is op hoofdlijnen in te zien in bijlage C. Deze is gebaseerd op basis van de verhuisbewegingen van de doelgroepen in de gemeente Emmen in de afgelopen jaren. In vergelijking met de woonwensen van huishoudens valt met name de sterkere behoefte aan huurwoningen op. Dit betekent dat er meer huishoudens verhuizen naar een huurwoning dan dat zij dit als hun primaire woonwens opgeven.
Dit kan te maken hebben met het feit dat de koopwoningvoorraad voor een groot deel van de huishoudens met een laag inkomen onbetaalbaar is geworden en dat zij er daarom (tijdelijk) voor kiezen naar een huurwoning te verhuizen. Met name de grotere vraag naar grondgebonden huurwoningen en sociale huurappartementen zonder lift valt op. Naar sociale huur- en koopwoningen in het nultredensegment zien we juist een grotere vraag vanuit de woonwens ontstaan. Overschotten kunnen ontstaan in reguliere grondgebonden koopwoningen Tegelijkertijd kunnen door doorstroming naar nultredenwoningen elders in de voorraad overschotten ontstaan. Dat zien we zowel op basis van woonwensen als verhuisgedrag terug. Dit is zeker het geval wanneer er sprake is van een beperkte huishoudensgroei zoals in het basisscenario. De ouderen die verhuizen laten dan reguliere grondgebonden woningen achter die onvoldoende bewoond kunnen worden door andere huishoudenstypen, omdat die doelgroepen in het basisscenario juist afnemen. De effecten hiervan zijn het grootst op de woningsegmenten die veel aanwezig zijn in de bestaande woningvoorraad en dus ook relatief vaak achtergelaten worden door ouderen. Dat zijn met name vaak grondgebonden koopwoningen in uiteenlopende prijssegmenten, maar relatief vaak betaalbaar (zie voor de huidige woonsituatie van doelgroepen ook bijlage C2).
De effecten van de verschillende scenario’s zijn juist op deze woningtypen groot. De mate van overschot is namelijk afhankelijk van het aantal jongeren en gezinnen dat extra instroomt richting deze woningen. Beide doelgroepen ontwikkelen duidelijk positiever als de huidige migratietrend wordt doorgetrokken en daarnaast nog extra groei wordt waargemaakt, bijvoorbeeld door de Nedersaksenlijn. Woonwensen en verhuisgedrag laten zien dat dit juist doelgroepen zijn die op zoek zijn naar dit vrijkomende woningtype. Het vrijspelen van deze woningen in de woningvoorraad door doorstroming van ouderen kan zo ook een aanzuigende werking hebben op jongeren en gezinnen die nu nog niet in de gemeente wonen. Dit biedt zo mogelijkheden om het groeiscenario waar te kunnen maken. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 68 Figuur 61: Woningbehoefte tot en met 2040 | op basis van woonwensen en scenariostudie in de gemeente Emmen -5.000 | -4.000 | -3.000 | -2.000 | -1.000 | 0 | 1.000 | 2.000 | 3.000 | 4.000 SH GGB | -195 | 120 1.105 MH GGB | -280-265 -215 VSH GGB | -40-45 -25 BK GGB | -4.280 -3.695 -1.840 DK GGB | -465-255 705 SH APP z. lift | 30145 415 MH APP z. lift | 15 2040 10 VSH APP z. lift | 10 15 BK APP z. lift | 150175 250 DK APP z.
lift | 7075 95 SH NULT | 2.1902.410 3.350 MH NULT | 570610 765 VSH NULT | 435465 580 BK NULT | 1.4351.670 2.555 DK NULT | 1.4451.580 2.150 Woonwensen (basis) | Woonwensen (trend) | Woonwensen (groei) Bron: Bevolkings- en huishoudensprognose gemeente Emmen (2025), Woonwensenenquê | te gemeente Emmen, WoON2024, CBS Microdata (2025, cijfers 2023), | Primos2024 & berekeningen Stec Groep (2026). Afgerond op vijftallen. SH = sociale huur, MH = middenhuur, VSH = vrijesectorhuur, BK = betaalbare koop, DK = dure koop, GGB = grondgebonden, APP z. lift = appartementen zonder lift en NULT = nultreden Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 69 Figuur 62: Woningbehoefte tot en met 2040 op basis van verhuisgedrag en scenariostudie in de gemeente Emmen -4.000 | -3.000 | -2.000 | -1.000 | 0 | 1.000 | 2.000 | 3.000 SH GGB | 1.0001.360 2.510 MH GGB | 480530 710 VSH GGB | 160180 235 BK GGB | -3.215 | -2.595 -420 DK GGB | -310-160 555 SH APP z. lift | 680815 1.110 MH APP z. lift | 7590 125 20 VSH APP z. lift | 2025 BK APP z. lift | -85-60 45 5 DK APP z. lift | 1025 SH NULT | 225355 830 MH NULT | 680735 945 VSH NULT | 410450 605 BK NULT | 165400 1.290 DK NULT | 775900 1.375 Verhuisgedrag (basis) | Verhuisgedrag (trend) | Verhuisgedrag (groei) Bron: Bevolkings- en huishoudensprognose gemeente Emmen (2025), CBS Microdata (2025, cijfers 2019- | 2023), Primos2024 & berekeningen Stec Groep (2026).
Afgerond op vijftallen. SH = sociale huur, MH = middenhuur, VSH = vrijesectorhuur, GGB = grondgebonden, APP z. lift = appartementen zonder lift en NULT = nultreden. Vraag naar reguliere grondgebonden koopwoningen loopt sterk uiteen tussen de drie scenario’s We hebben vervolgens de gemiddelde woonbehoefte per woonproduct in beeld gebracht op basis van woonwensen en verhuisgedrag. Deze behoefte houdt dus rekening met de wensen die huishoudens hebben en met de verhuisbewegingen die zij op basis van het aanbod ook daadwerkelijk hebben kunnen waarmaken. Wat met name uit dit gemiddelde voor het basis-, trend- en groeiscenario opvalt is dat de bandbreedte met name in het reguliere grondgebonden koopsegment sterk is. Dit komt omdat Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 70 de vraag naar dit woningtype sterk afhankelijk is van de mate van het aantal jongeren en gezinnen in de gemeente, en dus van de mate van migratie. Zo zijn er in het groeiscenario veel meer jongeren en gezinnen in de gemeente Emmen dan in het basisscenario. Voor ouderen geldt juist dat de bandbreedte relatief klein is. Dat zien we dan ook terug in de vraag naar nultredenwoningen. Aangezien ouderen met name in een dergelijke woning willen wonen, is deze bandbreedte ook veel kleiner.
Figuur 63: Woningbehoefte tot en met 2040 op basis van gemiddelde van woonwensen en verhuisgedrag in de gemeente Emmen -5.000 | -4.000 | -3.000 | -2.000 | -1.000 | 0 | 1.000 | 2.000 | 3.000 SH GGB | 405740 1.810 MH GGB | 100135 250 VSH GGB | 6070 105 BK GGB | -3.745 -3.145 -1.130 DK GGB | -385-210 630 SH APP z. lift | 355480 765 MH APP z. lift | 45 5585 VSH APP z. lift | 15 15 20 BK APP z. lift | 3060 145 DK APP z. lift | 4045 60 SH NULT | 1.2051.385 2.090 MH NULT | 625670 855 VSH NULT | 425460 595 BK NULT | 8001.035 1.925 DK NULT | 1.1101.240 1.760 Basisscenario | Trendscenario | Groeiscenario Bron: Bevolkings- en huishoudensprognose gemeente Emmen (2025), Woonwensenenquête gemeente Emmen, WoON2024, CBS Microdata (2025, cijfers 2019- | 2023), Primos2024 & berekeningen Stec Groep (2026). Afgerond op vijftallen. SH = sociale huur, MH = middenhuur, VSH = vrijesectorhuur, GGB = grondgebonden, APP z. lift = appartementen zonder lift en NULT = nultreden. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 71 6.4 Kwalitatieve woningbehoefte naar prijssegmenten De woningbehoefte voor de gemeente Emmen hebben we verder uitgewerkt naar prijssegmenten die we hieronder per woningtype (grondgebonden, appartement zonder lift en nultreden) hebben uitgelicht. We brengen deze in dit hoofdstuk voor de periode tot en met 2040 in beeld.
De behoefte op gemeenteniveau tot en met 2035 en de behoefte per wooncluster zijn opgenomen in het separate bijlagedocument. De gehanteerde prijssegmenten zijn gekoppeld aan bijbehorende woonoppervlakten. Samen vormen deze de product-marktcombinatie. Hieronder geven we een indicatieve indeling naar oppervlakteklassen voor grondgebonden woningen en appartementen. De genoemde woningtypen kunnen als nultredenwoning worden opgeleverd. In dat geval verwachten we dat een eengezinswoning, bij gelijkblijvende prijs, kan worden gerealiseerd met circa 10% minder woonoppervlakte dan volgens onderstaande bandbreedte. Voor meergezinswoningen gaan we er in de basis van uit dat deze standaard als nultredenwoning (met lift) worden uitgevoerd. Hoe oppervlakten zich tot prijzen verhouden, hangt af van de marktsituatie. We hebben daarvoor gebruik gemaakt van de transactieprijzen, kale huurprijzen en oppervlakte van nieuwbouwwoningen (periode 2020-2025) in de gemeente Emmen. Deze hebben we geïndexeerd naar het huidige prijsniveau (januari 2026). Dit betreft daarmee een momentopname. Prijsschommelingen kunnen onderstaande indicatieve indeling veranderen.
Figuur 64: Indicatie woonoppervlakte naar woningtype en prijssegment (PMC’s) in de gemeente Emmen Type | Segment | Prijs | Indicatie woonoppervlakte in m2 Grondgebonden | Sociale huur | Tot aftoppingsgrens | Tot 100 m2 Aftoppings- tot SH -grens | 85tot 1 | 10 m2 Middenhuur | SH-grens tot middenhuurgrens | 85tot 1 | 20 m2 Dure huur | Vanaf middenhuurgrens | Meer dan 120 m2 Koop | Tot € 325.000 | Tot 100 m2 € 325.000 tot € 405.000 | 90 tot 120 m2 € 405.000 tot € 500.000 | 110 tot 140 m2 Meer dan € 500.000 | Meer dan 140 m2 Appartement | Sociale huur | Tot kwaliteitskortingsgrens | Tot 50 m2 Kwaliteitskortings- tot | 50 tot 70 m2 aftoppingsgrens SH-grens tot middenhuurgrens | 55tot 80 m | 2 Middenhuur | Vanaf middenhuurgrens | 60 tot 80m | 2 Dure huur | Vanaf middenhuurgrens | Meer dan 80 m2 Koop | Tot € 325.000 | Tot 80 m2 € 325.000 tot € 405.000 | 70 tot 110 m2 € 405.000 tot € 500.000 | 100 tot 130 m2 Meer dan € 500.000 | Meer dan 120 m2 Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2020- | 2025). Bewerking Stec Groep (2026). Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 72 Overschotten in grondgebonden koopsegment afhankelijk van bestaande woningvoorraad In welke prijssegmenten het overschot aan grondgebonden woningen landt, is voor een groot deel afhankelijk van de woningen die op dit moment al in de gemeente staan en die vrijkomen door bijvoorbeeld ouderen die verhuizen.
Hierdoor zien we dat op basis van de WOZ -waarden van woningen in 2025 het grootste overschot ontstaat aan reguliere grondgebonden koopwoningen tot een waarde van € 325.000. 50% van de koopwoningvoorraad in de gemeente Emmen had in 2025 een dergelijke waarde en ouderen laten ook relatief vaak een goedkope koopwoning achter. Inmiddels weten we dat de woningen in 2025 circa | 6,3% duurder zijn geworden in de | gemeennte Emmen dan in 2024. Dat heeft sterke gevolgen voor het prijssegment waarin het overschot zal ontstaan. Dat zijn namelijk de prijssegmenten waar ouderen nu wonen. Ook prijsschommelingen in de toekomst zullen effect hebben op dit theoretische overschot. In ieder geval geldt dat de mate van overschot in een prijssegment afhankelijk is van de aanwezigheid van dit segment in de bestaande voorraad en van de mate waarin deze bestaande voorraad door andere huishoudens wordt ingevuld. Dat laatste zien we met name sterk terug als we de scenario’s met elkaar vergelijken. Daaruit valt op dat het behouden en aantrekken van jongeren en gezinnen een sterke invloed heeft op alle grondgebonden woningtypen. Zij kunnen immers de vrijkomende woningen bewonen.
Figuur 65: Woningbehoefte reguliere grondgebonden woningen tot en met 2040 in de gemeente Emmen op basis van het gemiddelde van woonwensen en verhuisgedrag -3.500 | -3.000 | -2.500 | -2.000 | -1.500 | -1.000 | -500 | 0 | 500 | 1.000 | 1.500 Tot aftoppingsgrens | 105320 995 Aftop. tot SH-grens | 300420 815 Middenhuur | 100135 250 Dure huur | 6070 105 Tot € 325.000 | -3.060 -2.620 -1.205 € 325.000 tot € 405.000 | -685-530 70 € 405.000 tot € 500.000 | -275-185 210 Meer dan € 500.000 | -115 -25 | 420 Basisscenario | Trendscenario | Groeiscenario Bron: Bevolkings- en huishoudensprognose gemeente Emmen (2025), Woonwensenenquête gemeente Emmen, WoON2024, CBS Microdata (2025, cijfers 2019- | 2023), Primos2024 & berekeningen Stec Groep (2026). Afgerond op vijftallen. Beperkte behoefte aan appartementen zonder lift, met name gewenst bij transformatie We zien op basis van woonwensen en verhuisgedrag een beperkte aanvullende vraag naar appartementen zonder lift ontstaan. Dit betreft met name een vraag vanuit jongeren die geen voorkeur Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 73 hebben in of hun appartement wel of geen lift heeft. Zij hebben immers vaak geen mobiliteitsbeperkingen. Wel geldt voor dit woningtype dat deze niet flexibel is, aangezien deze zeer lastig voor ouderen geschikt te maken zijn.
Omdat er echter wel in elk scenario een lichte behoefte ontstaat, kan dit woningtype wel een welkome aanvulling zijn op het woningbouwprogramma. We adviseren deze dan enkel te programmeren bij transformatielocaties waar het plaatsen van een lift niet mogelijk is. Die locaties kunnen invulling geven aan de woningnood die met name door starters ervaren wordt. Figuur 66: Woningbehoefte appartementen zonder lift tot en met 2040 in de gemeente Emmen op basis van het gemiddelde van woonwensen en verhuisgedrag -100 | 0 | 100 | 200 | 300 | 400 | 500 | 600 Tot aftoppingsgrens | 185 | 285 495 Aftop. tot SH-grens | 170195 265 Middenhuur | 4555 85 15 Dure huur | 1520 Tot € 325.000 | -15 | 10 75 € 325.000 tot € 405.000 | 4550 70 € 405.000 tot € 500.000 | 20 2030 Meer dan € 500.000 | 2025 30 Basisscenario | Trendscenario | Groeiscenario Bron: Bevolkings- en huishoudensprognose gemeente Emmen (2025), Woonwensenenquête gemeente Emmen, WoON2024, CBS Microdata (2025, cijfers 2019- | 2023), Primos2024 & berekeningen Stec Groep (2026). Afgerond op vijftallen. Zeer uiteenlopende vraag naar nultredenwoningen, daarom divers nieuwbouwaanbod gewenst Ten slotte zien we dat de vraag naar nultredenwoningen sterk uiteenloopt in eigendomssituatie (huur/koop) en in betaalbaarheid. Er ontstaat volgens ons Stec-Doorstroommodel in alle scenario’s naar alle typen nultredenwoningen een behoefte.
Dit komt door de sterke mate van vergrijzing in de gemeente Emmen. Deze vindt plaats onder diverse inkomensgroepen, met ook een uiteenlopend vermogen. In de woonwensenenquête zien we deze uiteenlopende vraag ook terug. Naar doelgroepen en woningtypen zien we verschillen in of nultredenwoningen grondgebonden of als appartement met lift gewenst zijn. Zo zien we in het huursegment dat ouderen die stedelijk willen wonen voor circa 95% de voorkeur geven aan een appartement. Dat geldt voor zowel 55- | tot 75 -jarigen als 75- | plussers. Bij ouderen die suburbaan of dorps willen wonen, zien we dat een groter deel dit grondgebonden wil. Dat geldt dan met name voor 55- tot 75 -jarigen. Circa 25% van deze doelgroep wil graag een grondgebonden nultreden huurwoning. In het koopsegment is het aandeel dat Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 74 grondgebonden nultreden wil wonen wat groter, maar opnieuw zijn er verschillen naar stedelijkheid, leeftijd en prijs. Zo willen met name 75- | plussers graag in een appartement wonen;van hen zowel die suburbaan als stedelijk willen wonen heeft circa 90% deze voorkeur in het betaalbare koopsegment en 85% in het dure koopsegment. 55- tot 75-jarigen willen vaker verhuizen naar een grondgebonden nultredenwoning; c | irca 30% van hen in het betaalbare koopsegment en 40% van hen in het dure koopsegment.
Hieruit valt op te maken dat een divers nieuwbouwaanbod aan nultredenwoningen, zowel in prijs als woningtype, gewenst is om een zo optimaal mogelijke doorstroming te kunnen bereiken. Ook een onderscheid in het nultredenaanbod tussen de stad Emmen en de omliggende | woonclusters is dan logisch. In de stad Emmen passen appartementen beter bij de wensen van daar wonende ouderen dan in de omliggende kernen en buitengebiedwaar meer vraag is naar grondgebonden nultredenwoningen. Ook in die gebieden kunnen appartementen een welkome aanvulling zijn op de voorraad overigens. Daarnaast is het relevant om de woonwensen van de huidige 55- | tot 75 -jarigen te volgen. Op dit moment geven zij dus relatief vaak een voorkeur aan voor een grondgebonden nultredenwoning, maar deze woonwens kan veranderen als zij ouder worden. Het is aannemelijk dat hun wensen dan meer gaan lijken op de huidige groep 75- | plussers. Doordat de volgende jaren een grote verschuiving verwacht wordt van 55- | tot 75- | jarigen naar 75-plus kan dat de vraag naar het woningtype van nultredenwoningen ook veranderen. Figuur 67: Woningbehoefte nultredenwoningen tot en met 2040 in de gemeente Emmen op basis van het gemiddelde van woonwensen en verhuisgedrag 0 | 200 | 400 | 600 | 800 | 1.000 | 1.200 | 1.400 | 1.600 Tot aftoppingsgrens | 220 | 330 725 Aftop.