Bijlage 1 - Woonbehoefteonderzoek gemeente Emmen (7 mei 2026)
Tekst van het document
Deel middeninkomens bezet sociale huurwoningen We zien dat een deel van de huishoudens met een middeninkomen nog in een woning tot de sociale huurgrens woont. Dat zijn woningen die eigenlijk bedoeld zijn voor huishoudens met een laag inkomen. 15% van de middeninkomens woont in een sociale huurwoning. Beperkte doorstroommogelijkheden en relatief lage huurprijzen in de sociale huur voor deze inkomensgroep kunnen redenen | zijn voor het langer bewonen van deze woning. Dit zorgt voor krapte in het sociale huursegment. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 26 Figuur 19: Woonsituatie naar inkomensgroepen in de gemeente | Emmen, 1 januari 2023 Primaire doelgroep sociale huur | 58% | 8%1% | 32% Secundaire doelgroep sociale huur | 29% | 7% 2% | 62% Middeninkomens | 11% | 4% 3% | 81% Hoge inkomens | 3%1% | 2% | 93% Totaal | 27% | 5% 2% | 65% 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% Tot aftoppingsgrens | Aftop. tot SH-grens | Middenhuur | Dure huur | Koopwoning Bron: CBS Microdata (2026 | , cijfers 1 januari 2023 | ). Bewerking Stec Groep (2026 | ). 0,6% van | Emmense woningvoorraad st | ond op 1 januari 2024 | langdurig administratief leeg We hebben op basis van de Leegstandsmonitor van het CBS ook in beeld gebracht welk deel van de woningvoorraad in de gemeente Emmen op 1 januari 2024 | leegstond. Daarbij hebben we leegstand op verschillende wijzen onderscheiden.
Allereerst is op basis van BRP- en WOZ -gegevens bepaald of er een gebruiker van een woonadres is. Wanneer dit niet het geval is, wordt de woning als leegstaand gekenmerkt. Dit was in de gemeente | Emmen bij 1.100 woningen het geval | ( 2,2%). In heel Nederland lag dat percentage iets hoger met 2,4%. | Veel woningen staan kortd urend leeg, bijvoorbeeld door een verbouwing of door een wisseling van eigenaren. Vandaar dat we ook de langdurige leegstand in beeld brengen. Dat betekent dat woningen op dezelfde peildatum een jaar eerder al leeg stonden (1 januari 2023). Dit geldt in totaal voor 0,6% van de | Emmense woningvoorraad. Hiernaast zijn er nog woningen die officieel leegstaan, maar diewel gebruikt worden. Deze woningen kunnen we achterhalen door middel van het energieverbruik. We nemen aan dat woningen die meer dan 10% van het gemiddeld energieverbruik verbruiken wel voor activiteiten worden benut. Dit kan bijvoorbeeld een verbouwing zijn, maar ook (illegale) bewoning door bijvoorbeeld arbeidsmigranten die niet in Nederland zijn ingeschreven. In totaal zijn er 120woningen in | de gemeente Emmen die langdurig leegstaan en waar geen energieverbruik plaatsvindt. Deze zijn potentieel dus geschikt voor nieuwe bewoning, mogelijk wel pas na een verbouwing. Deze woningen staan zeer verspreid over de gemeente.
Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 27 Figuur 20: Leegstand in de gemeente Emmen, | 1 januari 2024 05% 04% | 3,8% 04% 03% 03% | 2,4% | 2,5% 2,2% | 2,2% 02% | 1,8% | 1,9% | 1,8% | 1,8% 1,6% 02% 01% | 0,8% | 1,0% 0,3% | 0,2% | 0,3% | 0,2% | 0,4% | 0,2% | 0,1% | 0,4% | 0,2%0,4% | 0,5% | 0,6% | 0,8% | 0,6% | 0,6%0,5% 01% | 0,2% 00% Leegstand | Langdurige leegstand | Langdurige leegstand zonder energieverbruik Bron: CBS Microdata (2026 | , cijfers 1 januari 2024 | ). Bewerking Stec Groep (2026 | ). 3.5 Woonlasten Om passende bewoning van woningen in beeld te brengen, speelt niet enkel de huurprijs of de waarde van een woning een rol; ook de aflossing van een hypotheek of de energielasten wegen mee. Op basis van CBS Microdata is bekend hoeveel geld huishoudens maandelijks kwijt zijn aan woonlasten. Dit bevat zowel de directe lasten zoals huur of aflossing, maar ook bijkomende kosten zoals energieverbruik of belastingen. We kunnen deze woonlasten vergelijken met het betaalbudget van huishoudens. Dat is het netto-inkomen uit tegenwoordige of verleden arbeid, uit kapitaal en uitkeringen, en dus na aftrek van belastingen en premies. Op die manier kunnen we in beeld brengen welk deel van hun inkomen huishoudens kwijt zijn aan wonen en welk deel ze dus te besteden hebben aan overige uitgaven.
Alleenstaanden veel groter deel van inkomen kwijt aan woonlasten In onderstaand figuur geven we de woonquote weer. Dat is het aandeel van het huishoudensinkomen dat huishoudens kwijt zijn aan woonlasten. In figuur 21zien wedat alleenstaanden over het algemeen een veel groter deel van hun inkomen kwijt zijn aan wonen dan stellen. Zo is 5 5 tot 61% van de alleenstaanden meer dan 25% van hun inkomen kwijt aan wonen, terwijl 29 tot 26% dit aandeel van hun inkomen aan woonlasten kwijt is. Onderscheid makend naar leeftijden zijn de verschillen beperkt. Wel zien we dat met name jongeren (tot 35 jaar) en ouderen (75- | plus) relatief veel van hun inkomen (AOW en pensioen) kwijt zijn aan woonlasten. | Dat heeft mogelijk te maken met hun woonsituatie, een achteruitgang in inkomen na hun pensioen of hoge energielasten bij verouderde woningen.
Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 28 Figuur 21: Woonlasten ten opzichte van inkomen (woonquote) per doelgroep in de gemeente Emmen, 1 januari 2023 Alleenstaand tot 35 jaar | 4% | 35% | 60% Alleenstaand 35 tot 55 jaar | 6% | 38% | 56% Alleenstaand 55 tot 75 jaar | 7% | 38% | 55% Alleenstaand 75 jaar of ouder | 4% | 35% | 61% Stel zonder kinderen tot 35 jaar | 25% | 53% | 22% Stel zonder kinderen 35 tot 55 jaar | 31% | 49% | 19% Stel zonder kinderen 55 tot 75 jaar | 34% | 47% | 20% Stel zonder kinderen 75 jaar of ouder | 19% | 55% | 26% Stel met kinderen | 39% | 46% | 15% Eenouder | 17% | 42% | 41% Overig | 34% | 43% | 23% Totaal | 23% | 44% | 33% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% Tot 15% | Tussen 15% en 25% | Meer dan 25% Bron: CBS Microdata (2026 | , cijfers 1 januari 2023 | ). Bewerking Stec Groep (2026 | ). Woonquote veruit het hoogst bij huurders van particulieren Als we onderscheid maken naar de eigendomssituatie voor de totale woonlasten, zien we grote verschillen terug. Zo zien we dat met name huurders bij particulieren een zeer groot deel van hun inkomen aan woonlasten kwijt zijn. In totaal is 70% meer dan 25% van hun inkomen daaraan kwijt. | Met name bij kopers is dit aandeel fors lager (22%). 49% van de huurders bij een corporatie is meer dan 25% van hun inkomen kwijt aan woonlasten.
Er bestaat dus een groot verschil tussen huurders en kopers. Een deel van de kopers heeft immers | zijn hypotheek al afgelost of heeft een zeer lage aflossing doordat de woning ver in het verleden is gekocht. Nieuwe starters die een woning willen kopen maar eerst moeten huren, zijn een groot deel van hun inkomen kwijt aan woonlasten. Daardoor kunnen ze minder sparen om uiteindelijk de stap naar een koopwoning te kunnen maken. Figuur 22: Woonlasten ten opzichte van inkomen (woonquote) per eigendomssituatie in de | gemeente Emmen, | 1 januari 2023 Corporatiewoning | 6% | 46% | 49% Koopwoning | 32% | 46% | 22% Particuliere huurwoning | 5% | 24% | 70% Totaal | 23% | 44% | 33% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% Tot 15% | Tussen 15% en 25% | Meer dan 25% Bron: CBS Microdata (2026 | , cijfers 1 januari 2023 | ). Bewerking Stec Groep (2026 | ). Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 29 Woonquote fors hoger bij huishoudens met laag inkomen ten opzichte van hoge inkomens Tenslotte hebben we ook de woonquote van inkomensgroepen vergeleken. Daaruit valt op | dat de huishoudens met een laag inkomen een veel groter deel van hun inkomen kwijt zijn aan woonlasten dan huishoudens met een midden- | of hoog inkomen.
Waar 5 5% van de primaire doelgroep van sociale huur meer dan 25% kwijt is aan woonlasten, is dit bij middeninkomens 20% en bij hoge inkomens slechts 8 | %. De hoge inkomens hebben een lagere woonquote omdat hun totale inkomen een stuk hoger is dan de woonlasten; niet omdat zij minder aan woonlasten betalen dan de overige groepen. Figuur 23: Woonlasten ten opzichte van inkomen (woonquote) per inkomensgroep in de gemeente Emmen, 1 januari 2023 Primaire doelgroep SH | 5% | 40% | 55% Secundaire doelgroep SH | 10% | 44% | 46% Middenhuur | 26% | 54% | 20% Dure huur | 50% | 42% | 8% Totaal | 23% | 44% | 33% 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% Tot 15% | Tussen 15% en 25% | Meer dan 25% Bron: CBS Microdata (2026 | , cijfers 1 januari 2023 | ). Bewerking Stec Groep (2026 | ). 3.6 Zorggebruik huishoudens Een belangrijk aspect van huishoudens, zeker met het oog op de toekomst, is hun zorggebruik. We verwachten immers dat door een toenemende vergrijzing van Nederland de vraag naar zorg door regulier wonende huishoudens zal toenemen. In deze paragraaf staan we stil bij de verschillende zorgstelsels waar regulier wonende huishoudens zorg uit kunnen ontvangen en door welke doelgroepen deze zorg gebruikt wordt. Later in dit onderzoek staan we stil bij hoe de verwachte huishoudensontwikkeling van invloed is op het verwachte zorggebruik in de toekomst.
Dit vormt ook een van de factoren in de door ons berekende woningbehoefte. Zo leidt een zorgvraag vaak tot veranderende woonwensen. 2.870jeugdigen in | Emmen maken gebruik van jeugdzorg Via de Jeugdwet zijn gemeenten verantwoordelijk voor hulp die aan jeugdigen (tot achttien jaar met uitloop tot 23 jaar) geleverd wordt. Deze hulp bestaat uit ondersteuning en zorg aan jeugdigen en/of hun ouders/verzorgers. Ook het bevorderen van zelfstandig maatschappelijk functioneren valt hieronder. Jeugdhulp kan onderverdeeld worden in jeugdhulp zonder en met verblijf. Bij jeugdhulp met verblijf woont de jeugdige niet meer bij de ouders, maar bijvoorbeeld in een pleeggezin, gezinshuis of instelling. 395 jeugdigen met verblijf in de gemeente Emmen, veel ten opzichte van het provinciaal gemiddelde Bij jeugdhulp met verblijf woont de jeugdige niet meer bij de ouders of voogd, maar bijvoorbeeld in een pleeggezin, gezinshuis of instelling. In totaal ontvingen 2.870jeugdigen in de | gemeente Emmen | in 2 023 jeugdhulp, waarvan ongeveer 2.695 jeugdigen zonder verblijf en 395jeugdigen | met verblijf. Jeugdigen kunnen in een jaar zowel jeugdhulp zonder als jeugdhulp met verblijf ontvangen. Jeugdhulp met verblijf komt in de gemeente Emmen relatief iets vaker voor dan gemiddeld in de provincie Drenthe. Dit komt doordat in de gemeente Emmen hiervoor ook de voorzieningen aanwezig zijn.
Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 30 Figuur 24: Jeugdigen met jeugdhulp met of zonder verblijf in de gemeente Emmen, 2023 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% Provincie Drenthe | 12.710 | 1.505 Gemeente Emmen | 2.695 | 395 Jeugdhulp zonder verblijf | Jeugdhulp met verblijf Bron: CBS (2026, cijfers 2023 | ). Bewerking Stec Groep (2026 | ). Jeugdhulp met verblijf zowel via pleegzorg als verblijf in instellingen Jeugdzorg met verblijf kan op zeer uiteenlopende manieren plaatsvinden. Op hoofdlijnen onderscheiden we vier vormen van verblijf. Een groot deel van de jeugdigen verblijft elders via pleegzorg, vaak in reguliere woningen. Daarnaast woont een groot deel in instellingen voor jeugdzorg. Deze doelgroep is bij uitstroom een urgentiecategorie voor een sociale huurwoning. Vaak zien we echter dat deze doelgroep eerst doorstroomt richting een Beschermd Wonen- voorziening voor daadwerkelijke uitstroom naar een reguliere woning plaatsvindt. Ook dan heeft deze doelgroep urgentie volgens de nieuwe Wet versterking regie volkshuisvesting. Figuur 25: Jeugdhulp met verblijf naar type in de gemeente Emmen, 2023 Provincie Drenthe | 505 | 385 | 15 | 760 Gemeente Emmen | 155 | 70 | 195 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% Pleegzorg | Gezinsgericht | Gesloten plaatsing | Ander verblijf bij JH-aanbieder Bron: CBS (2026, cijfers 2023).
Bewerking Stec Groep (2026 | ). 8.235huishoudens ( | 17% van alle huishoudens ) maakten gebruik van een voorziening via de Wet maatschappelijke ondersteuning De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is een gedecentraliseerde wet. Dit houdt in dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor de aanspraak die op deze wet gemaakt wordt. Deze wet moet het mogelijk maken dat personen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Hiervoor worden verschillende voorzieningen aangeboden, waarbij onderscheid wordt gemaakt in algemene voorzieningen en maatwerkvoorzieningen. De maatwerkvoorzieningen (denk aan hulp bij het huishouden of een rolstoel) worden via een indicatie aan personen afgegeven. Regulier wonende huishoudens maken vaak gebruik van dit type zorg, aangezien deze ook met name gericht is voor thuiswonende zorgbehoevenden. In totaal zijn er 8.235 huishoudens in de | gemeente Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 31 Emmen die in 2023 | zorg vanuit de Wmo2015 hebben ontvangen. Dit kunnen meerdere personen per huishouden zijn geweest. Met name 75- | plussers maken vaak gebruik van de Wmo. In elk wooncluster van de gemeente Emmen vormen zij een belangrijk aandeel in het totale Wmo-gebruik.
Figuur 26: Gebruik Wmo2015 naar huishoudenstype in de gemeente Emmen, 202 | 3 Gemeente Emmen | 415 | 605 | 2.325 | 3.590 | 1.300 De Blokken | 2080 | 490 | 745 | 265 De Monden | 15 | 55 | 220 | 330 | 175 De Velden | 10 65 | 275 | 460 | 155 Emmen-Noord | 130 | 100 | 400 | 895 | 145 Emmen-Oost | 90 | 140 | 540 | 750 | 315 Emmen-Zuid | 90 | 125 | 395 | 395 | 220 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% A&S tot 35 jaar | A&S tussen 35 en 55 jaar | A&S tussen 55 en 75 jaar | A&S boven 75 jaar | Gezinnen Bron: CBS Microdata (2026 | , cijfers 2023 | ). Bewerking Stec Groep (2026 | ). A&S = Alleenstaanden en stellen. 5.720huishoudens ( | 11% van alle huishoudens ) maakten gebruik van wijkverpleging via de Zorgverzerkeringswet De Zorgverzekeringswet (Zvw) stelt een ziektekostenverzekering (basispakket) verplicht voor alle Nederlandse ingezetenen en mensen die in het buitenland wonen maar uit Nederland inkomsten uit arbeid ontvangen. De zorg die via de Zvw geleverd wordt kan bestaan uit een behandeling, dienst of product. In het Besluit zorgverzekering (Bzv) staan de vormen van zorg opgesomd die in het basispakket van de zorgverzekering vallen. Dit zijn onder meer sommige eerstelijnszorg zoals een huisarts, maar ook wijkverpleging. Andere eerstelijnszorg, zoals de kosten van een bezoek aan een tandarts of fysiotherapeut vallen (gedeeltelijk) buiten dit basispakket.
In dit onderzoek richten we ons met name op personen en/of huishoudens voor wie hun zorggebruik invloed heeft op hun woningbehoefte. Het gebruik van wijkverpleging is daarbij een cruciale factor. Dit betekent immers dat deze personen ondersteuning nodig hebben om zelfstandig te kunnen wonen. Deze personen hebben vaak echter geen 24- | uurszorg nodig, doordat ze een groot deel van de tijd wel zelfredzaam zijn. In totaal zijn er 5.720huishoudens in de | gemeente Emmen | die in 2023 | gebruik hebben gemaakt van wijkverpleging. Dit kan ook van tijdelijke aard zijn geweest. Net zoals voor voorzieningen via de Wmo2015 geldt dat de wijkverpleging met name is gebruikt door alleenstaanden en stellen ouder dan 75 jaar. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 32 Figuur 27: Gebruik wijkverpleging naar huishoudenstype in de gemeente Emmen , 2023 Gemeente Emmen | 30160 | 1.585 | 3.360 | 570 De Blokken | 10 | 330 | 625 | 140 De Monden | 20 | 190 | 320 | 75 De Velden | 240 | 495 | 80 Emmen-Noord | 15 | 250 | 855 | 50 Emmen-Oost | 40 | 345 | 685 | 95 Emmen-Zuid | 20 | 220 | 380 | 85 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% A&S tot 35 jaar | A&S tussen 35 en 55 jaar | A&S tussen 55 en 75 jaar | A&S boven 75 jaar | Gezinnen Bron: CBS Microdata (2026 | , cijfers 2023 | ). Bewerking Stec Groep (2026 | ). A&S = Alleenstaanden en stellen.
2.06 0 huishoudens ( 4% van alle huishoudens ) maakten gebruik van Wlz -thuis, maar aandeel thuiswonenden neemt toe De Wet langdurige zorg (Wlz) regelt zware, intensieve zorg voor kwetsbare ouderen, mensen met een handicap en mensen met een psychische aandoening. Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) beoordeelt of iemand in aanmerking komt voor zorg uit de Wlz. Dit is het geval wanneer iemand intensieve zorg of toezicht nodig heeft. Deze persoon kan vervolgens een keuze maken over de leveringsvorm van de zorg, bijvoorbeeld thuis in de eigen (zorggeschikte/geclusterde) woning of in een instelling. In 2023 | was er bij 2.06 0 huishoudens in Emmen sprake van het gebruik van Wlz -thuis. Dit type zorggebruik komt meer verdeeld over doelgroepen | voor dan wijkverpleging . Naar de toekomst toe verwachten we wel dat het aantal mensen dat gebruik zal maken van zorg uit de Wlz sterk zal toenemen. Door de vergrijzing, net als bij ander zorggebruik, maar ook door de extramuralisering van ouderenzorg. Het aantal verzorghuisplekken mag namelijk nog maar beperkt toenemen, wat ervoor zorgt dat in de toekomst meer ouderen zorg thuis moeten ontvangen. Dit kan in de vorm zijn van zorggeschikte woningen. Verderop in dit onderzoek, waar we de woningbehoefte van ouderenhuisvesting toelichten, gaan we hier nader op in.
Figuur 28: Gebruik Wlz-thuis naar huishoudenstype | in de gemeente Emmen, 202 | 3 Gemeente Emmen | 180 | 250 | 385 | 770 | 465 De Blokken | 10 | 45 | 55 | 110 | 90 De Monden | 25 | 60 | 55 De Velden | 10 | 25 | 30 | 80 | 55 Emmen-Noord | 55 | 35 | 50 | 210 | 25 Emmen-Oost | 45 | 60 | 70 | 150 | 95 Emmen-Zuid | 30 | 55 | 70 | 90 | 75 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% A&S tot 35 jaar | A&S tussen 35 en 55 jaar | A&S tussen 55 en 75 jaar | A&S boven 75 jaar | Gezinnen Bron: CBS Microdata (2026 | , cijfers 2023 | ). Bewerking Stec Groep (2026 | ). A&S = Alleenstaanden en stellen. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 33 26% van huishoudens maakt gebruik van een vorm van zorg, met name ouderen Wanneer we vervolgens onderscheid maken in wel of geen zorggebruik door huishoudens (ongeacht het type zorggebruik), zien we dat 13.005huishoudens in 202 | 3 zorg gebruikten in de gemeente Emmen. Zij maken dus gebruik van ten minste één vorm van zorg. Het kan tevens zo zijn dat een huishouden meerdere vormen van zorg afneemt, maar dit wordt niet dubbel meegenomen in onderstaand figuur. Dat is bij 2 6% van alle huishoudens het geval . Er zijn wel duidelijke verschillen tussen doelgroepen. Zo zien we dat het zorggebruik met name onder alleenstaanden en stellen ouder dan 75 jaar groot is (59%). Dit zijn zo’n 4.675huishoudens.
Dat aandeel is ook veel groter dan in de jongere doelgroep daarvoor, de 55- | tot 75- | jarigen (21%). Binnen deze groep gaat het om | 3.205huishoudens. Een verdere vergrijzing van de gemeente Emmen zal daarmee de zorgvraag verder onder druk zetten. Figuur 29: Zorggebruik* | naar huishoudenstypen | in de gemeente Emmen | , 2023 A&S tot 35 jaar | 590 | 4.330 Gezinnen | 3.620 | 12.400 A&S 35-55 jaar | 855 | 4.820 A&S 55-75 jaar | 3.205 | 11.730 A&S 75 jaar of ouder | 4.675 | 3.195 Overig | 60 | 165 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% Gebruikt zorg | Gebruikt geen zorg Bron: CBS Microdata (2026 | , cijfers 2023) Bewerking Stec Groep (2026 | ). *Zorggebruik via Wmo2015, Wlz, Jeugdwet en/of wijkverpleging. Eén huishouden kan meerdere typen zorg afnemen. Laag inkomen en zorggebruik hebben relatie, maar ook bestedingsmogelijkheden spelen rol Hierboven zien we dat oudere huishoudens vaker gebruik maken van zorg. Naast leeftijd zien we echter dat ook het inkomen van huishoudens een rol speelt bij de mate van zorggebruik. Het valt namelijk op dat voor elke leeftijdsklasse geldt dat hoe lager het inkomen is, des te vaker er sprake is van zorggebruik. Ook bij 75-plussers is de mate van zorg veel hoger bij huishoudens met een laag inkomen dan bij huishoudens met een hoog inkomen.
Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 34 Figuur 30: Zorggebruik naar huishoudenstypen en inkomensgroepen in de gemeente Emmen, | 1 januari 2023 100% 90% 80% | 36% 70% | 71% | 78% | 82% | 79% | 94% | 95% | 71% | 85% | 90% | 61% | 67% 60% | 83% | 96% | 98% 50% 40% 30% | 64% 20% | 29% | 22% | 18% | 21% | 6% | 5% | 29% | 15% | 10% | 39% | 33% 10% | 17% | 4% | 2% 0% A&S tot 35 jaar | Gezinnen | A&S tussen 35 en | A&S tussen 55 en | A&S 75 jaar of 55 jaar | 75 jaar | ouder Gebruikt zorg | Gebruikt geen zorg Bron: CBS Microdata (2026 | , cijfers 1 januari 2023). Bewerking Stec Groep (2026 | ). Relatief veel zorggebruik in Emmen-Noord en Emmen- Oost, hangt samen met sociaaleconomische factoren Onderscheid makend naar de woonclusters in de gemeenteEmmen | zien we het voorgaande patroon terug. Specifiek in de woonclusters Emmen -Noord en Emmen- Oost zien we dat het aandeel zorggebruikers hoger ligt dan in andere woonclusters. Dat komt doordat in deze wijk relatief veel huishoudens met een laag inkomen wonen. We verwachten dat meerdere sociaaleconomische factoren (bijvoorbeeld mogelijkheden tot een gezonde leefstijl) een rol spelen bij het verband tussen inkomen en zorggebruik.
Figuur 31: Zorggebruik naar wijken in gemeente Emmen, 2023 Gemeente Emmen | 12.905 | 36.640 De Blokken | 2.500 | 6.960 De Monden | 1.290 | 3.845 De Velden | 1.720 | 5.445 Emmen-Noord | 2.375 | 5.770 Emmen-Oost | 2.810 | 6.470 Emmen-Zuid | 2.210 | 8.155 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% Gebruikt zorg | Gebruikt geen zorg Bron: CBS Microdata (2026 | , cijfers 2023). Bewerking Stec Groep (2026 | ). Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 35 4. Demografie en verhuizingen Demografische ontwikkelingen hebben een grote invloed op de woonwensen en dus opgaven van de toekomst. In dit hoofdstuk brengen we daarom de ontwikkeling van het aantal personen en huishoudens in beeld. Dit doen we inclusief onderliggende ontwikkelingen zoals vergrijzing, huishoudensverdunning en (binnenlandse en buitenlandse) migratiestromen. Deze migratiestromen splitsen we verder uit naar herkomst, huishoudenstype en woningtype na verhuizing. Zo krijgen we een scherp beeld van de huishoudens die in de gemeente Emmen een woning zoeken. Tezamen vormen deze analyses belangrijke input voor de woonbehoeften in de toekomst. Belangrijkste conclusies hoofdstuk 4 • | Er is recent s prake van een bevolkings- en huishoudenstoename in de gemeente Emmen door inkomende verhuizingen uit binnen- | en buitenland.
Onderliggend is er vergrijzing (+ 34% 75 | - plussers in tien jaar) en huishoudensverdunning(+18% alleenstaanden in | tien jaar) ( 4.1). • | Ouderen verhuizen het vaakst binnen de eigen gemeente. Zij verhuizen dan vaak naar een appartement i n het sociale huursegment . Emmen trekt daarnaast veel jongeren aan van buiten de gemeente (4.2). • | Buitenlandse verhuizers zijn het vaakst afkomstig uit Oekraïne(29%) | , Duitsland(1 | 3%), Polen (6%)en | andere landen van waaruit veel | arbeidsmigranten komen . De huishoudens bestaan vaak uit jonge alleenstaanden en stellen tot 35 jaar (4.3). • | Binnenlandse verhuizers zijn het | vaakst afkomstig uit gemeenten nabij, namelijk Coevorden (15%), Borger -Odoorn( | 9%) en Groningen( | 5%). Emmen kent met de meeste gemeenten een positief verhuissaldo . Naar provincies zien we ook veel instroom uit Zuid-Holland en Noord- Holland terug | (4.4). • | Binnende gemeente Emmen | vinden relatief veel verhuisbewegingen plaats binnen het eigen wooncluster. In elk wooncluster is het aandeel verhuizingen binnen het wooncluster 48% of hoger. Een groot deel van de huishoudens is dus geneigd om hun woonwens in | het eigen wooncluster te vervullen (4.5). 4.1 Demografische ontwikkeling We lichten in deze paragraaf de demografische ontwikkeling van de gemeente Emmen als geheel uit.
Daarbij staan we stil bij ontwikkelingen van inwoners en huishoudens en hoe onderliggende demografische transities of migratiestromen daar een invloed op hebben. Vanaf 2015 toename van 1.905inwoners (+ | 1,8%) en | 2.760huishoudens (+ | 5,8 %) In de periode 2015 tot 2025 is het aantal inwoners van degemeente | Emmen in totaal met 1.905 personen toegenomen. Daarnaast zien we ook een groei van het aantal huishoudens met in totaal 2.760 huishoudens. De procentuele toename van het aantal huishoudens (5,8%) is daarmee sterker dan de toename van het aantal inwoners (1,8%). | Onderstaand figuur geeft dit weer.Dit betekent dus dat er sprake is geweest van huishoudensverdunning. In 2015 woonden er 2,25inwoners per huishouden in de gemeente Emmen. Dit is op 1 januari 2025 afgenomen naar 2,17inwoners per huishouden. | Ter illustratie: als er in zowel 2015 als 2025 50.000 woningen in Emmen waren dan konden deze woningen in 2015 112.500 inwoners huisvesten en in 2025 nog maar 108.500 inwoners, 4.000 inwoners minder dus.
Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 36 Figuur 32: Inwonersontwikkeling (linker as) en huishoudensontwikkeling (rechter as) in de gemeente Emmen, 2015 | -2024 110.000 | 51.000 109.000 | 50.500 108.000 | 50.000 107.000 | 49.500 106.000 | 49.000 105.000 | 48.500 104.000 | 48.000 103.000 | 47.500 102.000 | 47.000 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Inwoners | Huishoudens Bron: CBS (2025, cijfers 2015 | -2025 | ). Bewerking Stec Groep (2025). Sterkste inwonersgroei in Emmen- | Noord, afname in De Monden, De Velden en Emmen- Oost We hebben de inwonersontwikkeling in de periode 2015- | 2025verder uitgesplitst naar de woonclusters binnen de gemeente Emmen. Hieruit valt op dat de ontwikkeling per wooncluster sterk uiteenloopt. Met name het wooncluster Emmen- | Noord is sterk in inwonersaantal toegenomen (+2.010 inwoners). Daar speelt ook de opvang van Oekraïense vluchtelingen een belangrijke rol in. Tegelijkertijd zijn er ook drie woonclusters die in aantal inwoners zijn afgenomen, namelijk De Monden (-2,0%), De Velden (-2,0%) en Emmen-Oost ( -1,6%). Tabel 4: Inwonersontwikkeling per wooncluster, 2015- | 2025 Woonclusters | 2015 | 2025 | 2015-2025 De Blokken | 22.030 | 22.100 | +70 (+0,3%) De Monden | 12. 185 | 11.945 | -240 (-2,0%) De Velden | 16.840 | 16.505 | -335 (-2,0%) Emmen-Noord | 13.995 | 16.005 | +2.010 (+14,4%) Emmen-Oost | 19.
310 | 19.000 | -310 (-1,6%) Emmen-Zuid | 23.355 | 24.125 | +770 (+3,3%) Bron: CBS (2026, cijfers 1 januari 2015 – 1 januari 2025). Bewerking Stec Groep (2026). Vergrijzing en huishoudensverdunning belangrijkste demografische trends Wanneer we vervolgens de inwonersontwikkeling uitsplitsen naar leeftijdsklassen en huishoudenstypen,dan zien we | twee belangrijke trends. Wat betreft leeftijdsklassen zien we dat in de periode 2015 tot 2025 met name het aantal 75- | plussers sterk is toegenomen (+34%), terwijl bijvoorbeeld 0-15- | jarigen (-12%) en 35-55-jarigen (-13%) zijn afgenomen. Dit duidt op een verdere vergrijzing van de gemeente Emmen | . Ook de ontwikkeling van het aantal 55- | 75 jarigen valt op. In de periode 2015 tot 2020 nam deze leeftijdsgroep nog sterk toe met 8% , maar in de laatste jaren zien we de toenameafnemen | , Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 37 waardoor de toename in de periode 2020- | 2025 nog maar 4% was. Dit komt door doorstroming richting de 75- | plus categorie. Wat betreft huishoudens zienwe met name een sterke groei van het aantal alleenstaanden ontstaan. Dit betreft een toename van 18% sinds 2015. Dit terwijl het aantal gezinnen juist is afgenomen ( -3%). De huishoudensverdunning is hiermee goed te zien. Dit is het gevolg van het ouder worden van huishoudens, waarbij personen in huishoudens overlijden en kinderen het huis uit gaan.
Niet voor alle ‘officiële’ alleenstaanden is het aannemelijk dat een woning met minder slaapkamers passend is. We zien namelijk dat in tegenstelling tot het aantal gezinnen het aantal eenoudergezinnen wel is toegenomen met +545 (+16%). Een deel van de alleenstaanden en stellen zal wel kinderen hebben die bij hun ex-partner geregistreerd staan. Dat aantal is echter wel duidelijk kleiner dan de toename van het aantal alleenstaanden en stellen. Figuur 33: Inwoners naar leeftijdsklassen (links) en huishoudens naar samenstelling (rechts) in de gemeente Emmen, | periode 2015-2024 35.000 | 19.000 30.000 | 18.500 18.000 25.000 | 17.500 20.000 | 17.000 15.000 | 16.500 16.000 10.000 | 15.500 5.000 | 15.000 0 | 14.500 14.000 0 - 15 jaar | 15 - 35 jaar | 35 - 55 jaar 55 - 75 jaar | > 75 jaar | Alleenstaanden | Stellen | Gezinnen Bron: CBS (2025, cijfers 2015 | -2025 | ). Bewerking Stec Groep ( | 2025). Vergrijzing in alle woonclusters zichtbaar, in meeste woonclusters ook sprake van ontgroening Wanneer we ook voor de woonclusters de inwoners naar leeftijdsklassen uitsplitsen valt op dat we in bijna alle woonclusters een zelfde patroon terug zien, met uitzondering van Emmen-Noord. Zo nemen in de overige woonclusters het aantal inwoners tot 65 jaar af en juist het aantal inwoners ouder dan 65 jaar toe. In Emmen-Noord zien we dat alle leeftijdsklassen toenemen.
Tabel 5: Inwoners (2025) en inwonersontwikkeling | (2015- | 2025) per wooncluster naar leeftijdsklassen Woonclusters | 0-25 jaar | 25-45 jaar | 45-65 jaar | >65 jaar De Blokken | 5.595 (-5%) | 4.845 (-3%) | 6.335 (-9%) | 5.325 (+31%) De Monden | 2.995 (-12%) | 2.590 (-4%) | 3.815 (-3%) | 2.550 (+20%) De Velden | 4.140 (-12%) | 3.580 (-5%) | 4.845 (-5%) | 3.960 (+23%) Emmen-Noord | 3.510 (+22%) | 3.480 (+24%) | 3.825 (+6%) | 5.190 (+12%) Emmen-Oost | 4.800( | -7%) | 4.240( | -5%) | 5.030( | -5%) | 4.915 | (+13%) Emmen-Zuid | 6.465 (-5%) | 5.595 (-2%) | 6.955 (-4%) | 5.095 (+42%) Bron: CBS (2026, cijfers 2015- | 2025). Bewerking Stec Groep (2026). Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 38 Instroom van binnenlandse en buitenlandse migratie overstijgt laatste jaren natuurlijke krimp Sinds 2021 | is er elk jaar sprake geweest van een | sterke inwonerstoename in de | gemeente Emmen | . Deze wordt veroorzaakt door een positievere instroom van personenuit binnen- | en buitenland. Tot en met 2020 was dit migratiesaldo uit binnen- en buitenland rond het nulpunt, maar sinds 2021 heeft er een sterke instroom van personen plaatsgevonden. De coronacrisis, landelijke woningmarktdruk, nieuwbouw en opvang van Oekraïense vluchtelingen spelen hier allemaal | een rol in. Ook het aantal statushouders is toegenomen.
De omvang van die doelgroep is echter zowel in binnen- als buitenlandse verhuizingen beperkt 7. Tegelijkertijd valt ook op dat er sinds 2015 elk jaar sprake was van natuurlijke krimp. Dat betekent dat er jaarlijks meer mensen in de gemeente Emmen overlijden dan dat er geboren worden. Om dus inwonersgroei in de toekomst mogelijk te maken, zullen er jaarlijks meer mensen naar Emmen moeten verhuizen dan dat er vertrekken. Figuur 34: Bevolkingsontwikkeling per jaar in de gemeente Emmen, | periode 2015 -2024 2.000 1.500 1.000 500 0 -500 -1.000 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Natuurlijke groei (geboorte - sterfte) | Binnenlands migratiesaldo Buitenlands migratiesaldo | Totale bevolkinsontwikkeling Bron: CBS (2026, cijfers 2015 | -2025 | ). Bewerking Stec Groep (2026). 4.2 Verhuizingen op hoofdlijnen In deze paragraaf kijken we naar alle verhuizingen binnen, naar | en uit de gemeente Emmen | . We maken daarbij onderscheid naar de herkomst, het huishoudenstype | en het woningtype | na verhuizing . Hierdoor maken we onderscheid in verschillende typen verhuizers en brengen we in beeld welke behoeften met name lokaal een rol spelen en naar welk woningtype vaker huishoudens van verder weg verhuizen. | We hanteren de CBS wijken- en buurtenindeling binnen Emmen en hanteren Zuidoost-Drenthe als de regio.
In het geval van terugkeer naar de gemeente Emmen heeft de referentiepersoon van het huishouden (hoofd van het huishouden waaraan overige gegevens van het huishouden gekoppeld worden) al eerder in de gemeente gewoond en verhuist deze nu vanuit binnen- | of buitenland terug naar de gemeente. Circa 63% van verhuizingen vindt plaats door verhuizer uit eigen gemeentein periode 2019- | 2024 We hebben alle verhuizingen voor de periode 2019 t/m 2024 | in beeld gebracht. We zien voor deze jaren dat circa 63% van de verhuizingen plaatsvindt binnen de gemeente | Emmen. Dit zijn huishoudens die dus voor de verhuizing ook al in de gemeente Emmen woonden. 2 3% van de verhuizingen vindt zelfs binnen dezelfde wijk plaats. Dat is in het geval van de gemeente Emmen een wijk in de stad Emmen of binnen een van de overige kernen. Door de jaren heen zien we dat het aandeel buiten -gemeentelijke 7 Statushouders registreren zich vaak al in een COA-opvanglocatie. Hierdoor worden ze bij een verhuizing van een opvanglocatie naar een reguliere woning in de gemeente Emmen geregistreerd als binnenlandse verhuizing. In 2023 verhuisden er 46 huishoudens met een statushouder als referentiepersoon uit het binnenland en 24 huishoudens uit het buitenland | naar een reguliere woning in de gemeente Emmen.
Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 39 verhuizingen met name vanaf 2022 wel iets hoger was, maar ook in die periode lag het aandeel binnengemeentelijke verhuizingen rond de 60%. Figuur 35: Inkomende verhuizingen naar herkomst per jaar in de gemeente Emmen, 2019- | 2024 2019 | 965 | 200 | 1.955 | 335 | 350 | 590 | 195 2020 | 960 | 215 | 2.010 | 275 | 340 | 645 | 125 2021 | 915 | 175 | 1.940 | 270 | 340 | 880 | 210 2022 | 755 | 160 | 1.645 | 320 | 275 | 800 | 445 2023 | 780 | 140 | 1.835 | 175 | 325 | 930 | 595 2024 | 805 | 145 | 1.560 | 355 | 255 | 665 | 400 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% Binnen buurt | Binnen wijk | Binnen gemeente | Terugkeer gemeente Binnen regio | Binnenlands | Buitenlands Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2019- | 2024 | ). Bewerking Stec Groep (2025). Naar elk wooncluster is circa 60% van de verhuizers afkomstig uit de gemeente Emmen Onderscheid makend naar de woonclusters inde gemeente Emmen valt op dat voor alle | woonclusters geldt dat het merendeel van de verhuizers uit de eigen gemeente afkomstig is. Enkel richting Emmen- Noord vindt minder dan 60% van de verhuizingen plaats door een huishouden uit de eigen gemeente. Naar dat wooncluster hebben relatief veel buitenlandse verhuizingen plaatsgevonden. Het aandeel binnengemeentelijke verhuizingen is het hoogst in De Blokken (75%).
Dit komt voor een groot deel doordat dit wooncluster binnenlands met name grenst aan andere delen van de gemeente Emmen. Figuur 36: Inkomende verhuizingen naar herkomst per wooncluster in de gemeente Emmen, 2019 | -2024 De Monden | 555 | 235 | 645 | 105 140 | 660 | 45 De Blokken | 1.025 | 645 | 1.450 | 150135 | 610 | 135 De Velden | 880 | 120 | 1.065 | 90 | 250 | 570 | 145 Emmen-Noord | 845 | 10 | 2.995 | 600 | 550 | 865 | 960 Emmen-Oost | 945 | 2.330 | 420 | 355 | 850 | 455 Emmen-Zuid | 920 | 2.450 | 355 | 430 | 950 | 195 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% Binnen buurt | Binnen wijk | Binnen gemeente | Terugkeer gemeente Binnen regio | Binnenlands | Buitenlands Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2019- | 2024 | ). Bewerking Stec Groep (2025). Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 40 Gezinnen en ouderen verhuizen relatief vaak binnen de gemeentegrenzen Wanneer we dit onderscheid maken naar doelgroep, valt op dat met name gezinnen en ouderen relatief veel binnen de gemeente Emmen verhuizen. Bij 75- | plussers is dit zelfs in 79 % van de verhuizingen het geval. Uit het landelijke WoON2024- | onderzoek bleek dat ouderen een relatief sterke sociale binding hebben met de buurt, wijk of kern waar ze wonen. Dit speelt een rol bij de verhuiswens die deze doelgroep heeft. Om doorstroming dus goed te faciliteren, kan woningbouw in de eigen wijk een cruciale rol spelen.
Wel blijft gelden dat ouderen over het algemeen minder verhuisgeneigd zijn dan de overige doelgroepen. Hierdoor is het totaal aantal verhuizingen van 75-plussers relatief laag. Figuur 37: Inkomende verhuizingen naar herkomst per doelgroep in de gemeente Emmen, 2019 | -2024 A&S tot 35 jaar | 1.475 | 280 | 4.190 | 900 | 670 | 1.335 | 945 A&S tussen 35 en 55 jaar | 605 | 120 | 1.480 | 315 | 310 | 780 | 420 A&S tussen 55 en 75 jaar | 935 | 200 | 1.595 | 165 370 | 1.155 | 190 A&S 75 jaar of ouder | 495 | 95 | 600 | 30 110 | 150 | 30 Gezinnen | 1.630 | 335 | 3.015 | 320 410 | 1.060 | 385 Overig | 35 | 65 | 10 | 10 | 25 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% Binnen buurt | Binnen wijk | Binnen gemeente | Terugkeer gemeente Binnen regio | Binnenlands | Buitenlands Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2019- | 2024 | ). Bewerking Stec Groep (2025). Duidelijke verschillen in verhuisgedrag tussen doelgroepen, bepalend in woningbehoefte De hiervoor genoemde doelgroepen hebben sterk uiteenlopende woonvoorkeuren. Dat zien we terug in het verhuisgedrag dat deze doelgroepen laten zien. Zo verhuisden jongeren in het verleden vaak naar sociale huurappartementen, verhuisden gezinnen vaak naar | reguliere grondgebonden sociale huur- en koopwoningen en maakten ouderen relatief vaak een verhuisstap naar een sociaal huur appartement.
Doordat dit verhuisgedrag uiteenloopt, heeft een verschuiving in doelgroepen ook sterke gevolgen voor de woningbehoefte in de toekomst. Met name de verhuisstap van ouderen is in dat licht relevant. Die doelgroep neemt naar verwachting immers sterk toe. Doordat veel ouderen een laag inkomen hebben, kunnen zij vaak de stap naar een sociaal huurappartement maken. Ze laten daarbij ook geregeld een koopwoning achter. We zien bijvoorbeeld dat in 2023 38% van de verhuisde ouderen naar een corporatiehuurwoning afkomstig was uit een koopwoning. Een groot deel van de ouderen | bezit hierna relatief veel eigen vermogen door de verkoop van hun woning. Zoheeft een derde van de 65- | plussers die is verhuisd naar een corporatiewoning een vermogen van meer dan € 100.000. Doordat ze echter tegelijkertijd ook een laag inkomen hebben, kunnen zij deze stap wel maken. Wanneer een vermogenstoets wordt ingevoerd voor verhuizingen naar sociale huurwoningen, dan zal dit met name ook voor deze doelgroep effect hebben. Dit kan zorgen voor minder verhuizingen van ouderen of meer verhuizingen richting duurdere huurwoningen of koopwoningen.
Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 41 Figuur 38: Inkomende verhuizingen naar bewoonde woningtype per doelgroep in de gemeente Emmen, 2019- 2022 A&S <35 jaar | 2.010 | 125 | 895 | 1.695 | 230180 A&S 35-55 jaar | 970 | 65 | 490 | 555 | 10560 A&S 55-75 jaar | 1.335 | 285 | 420 | 695 | 95 135 A&S >75 jaar | 130 | 120 | 85 | 490 | 15 60 Gezinnen | 2.805 | 60 | 1.230 | 280 | 280 | 45 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% KOOP GGB | KOOP APP | SH GGB | SH APP | VSH GGB | VSH APP Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2019- | 2022 | ). Bewerking Stec Groep (2025). Verschil in herkomst van inkomensgroepen is beperkt We hebben de verhuisde huishoudens ook ingedeeld naar de herkomst van inkomensgroepen. Hieruit blijkt dat de verschillen beperkt zijn. Voor alle inkomensgroepen geldt dat in de periode 2019- | 2022 m | eer dan 60% afkomstig was uit de eigen gemeente. Kleine nuanceverschillen zijn dat buitenlandse verhuizers relatief vaak een laag inkomen hebben en dat buitenregionale verhuizers vaak een hoog inkomen hebben.
Figuur 39: Inkomende verhuizingen naar herkomst per | inkomensgroep in de gemeente Emmen, 2019 | -2022 Primaire doelgroep sociale huur | 1.270 | 210 | 2.790 | 565 | 435 | 860 | 405 Secundaire doelgroep sociale huur | 795 | 185 | 1.670 | 220 | 335 | 635 | 160 Middeninkomens | 465 | 115 | 960 | 115 | 215 | 430 | 55 Hoge inkomens | 1.015 | 235 | 2.015 | 170295 | 920 | 100 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% Binnen buurt | Binnen wijk | Binnen gemeente | Terugkeer gemeente Binnen regio | Binnenlands | Buitenlands Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2019- | 2022). Bewerking Stec Groep (2025). Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 42 4.3 Buitenlandse verhuizingen Met name instroom Oekraïensevluchtelingen | en Duitsers In totaal zijn in de periode 2019 tot en met 2024 | 2.855 | huishoudens uit het buitenland verhuisd naar de gemeente Emmen | . Een groot deel van hen was afkomstig uit Oekraïne (29%) en woont in de gemeente als tijdelijk beschermde. Ook vanuit Duitsland is de instroom relatief groot (13%). De ligging van de gemeente Emmen aan de landsgrens speelt daar uiteraard een grote rol in. Hierna volgen Polen (6%), Roemenië (4%), Hongarije (3%), Turkije (2%) en Spanje (2%). Dit zijn landen waar veel arbeidsmigranten vandaan komen. Zoals eerder opgemerkt verhuizen statushouders vaak eerst via een andere gemeente in Nederland waar ze zijn ingeschreven op een COA-locatie.
De instroom vanuit het buitenland is duidelijk groter dan de uitstroom. In dezelfde periode zijn er in totaal 1.235 | huishoudens naar het buitenland vertrokken. Voor de landen uit de top- | 3 – | O ekraïne(+800 huishoudens), Duitsland (+145 huishoudens) en Polen (+125 huishoudens) – geldt elk dat de instroom groter is geweest dan de uitstroom van 2019 tot en met 2024. 48% van buitenlandse verhuizers zijn alleenstaanden en stellen | tot 3 5 jaar Wanneer we de buitenlandse verhuizingen uitsplitsen naar doelgroepen, | dan zien we dat de buitenlandse verhuizers voor een groot deel bestaan uit jonge huishoudens. In totaal is zo’n 48 | % van de buitenlandse verhuizers een alleenstaande of stel tot 35 jaar. Ouderen vanaf 55 jaar verhuizen slechts zeer beperkt vanuit het buitenland naar Emmen. Zij vormen 12% van het totaal aantal buitenlandse verhuizingen. Figuur 40: Buitenlandse verhuizingen naar doelgroep in Emmen, | 2019 | -2024 20% | A&S tot 35 jaar 2% | A&S tussen 35 en 55 jaar 48% | A&S tussen 55 en 75 jaar 10% A&S 75 jaar of ouder 21% | Gezinnen Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2019- | 2024). Bewerking Stec Groep (2025). 4.4 Binnenlandse verhuizingen Binnenlandse verhuizers vaakst afkomstig uit buurgemeenten We hebben ook de binnenlandse verhuizingen opgedeeld | naar herkomst. Daaruit blijkt dat naar gemeenten de meeste verhuizers afkomstig zijn uit gemeenten in de buurt.
Zo komt 15% van de verhuizers uit Coevorden, 9% uit Borger-Odoorn, 5% uit Groningen, 4% uit Westerwolde, 4% uit Hoogeveen, 3% uit Stadskanaal en 3% uit Assen. Dit zijn de gemeenten met de sterkste instroom richting de gemeente Emmen. Voor bijna al deze gemeente geldt dat de instroom in de periode 2019 tot en met 2024 ook sterker is geweest dan d e uitstroom van huishoudens. Een ander groot deel van de huishoudens is echter afkomstig uit een andere gemeente in Nederland (56%). Ook voor die gemeenten geldt dat in totaal de instroom hoger was dan de uitstroom. Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 43 Figuur 41: Inkomende en uitgaande binnenlandse verhuizingen per herkomst | - of vestigingsgemeente in de gemeente Emmen, 2019- | 2024 1.500 1.095 1.000 | 685 500 | 255 | 255 | 95 | 0 | 70 | 60 | 75365 | 290 | 280 | 250 | 235 0 -500 | 270 | -290 | -210 | -190 | -160 -430 | - -1.000 | -840 Inkomend | Uitgaand | Saldo Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2019- | 2023). Bewerking Stec Groep (2025). 34% van binnenlandse verhuizers afkomstig uit Drenthe, groot deel verspreid over Nederland Als we de binnenlandse verhuizingen(exclusief binnengemeentelijke verhuizingen) | uitsplitsen naar provincies,dan valt op dat een groot deel van de huishoudens afkomstig is van buiten de provincie Drenthe. In totaal woonde 34% van deze huishoudens voor de verhuizing ook in Drenthe.
19% is afkomstig uit buurprovincie Groningen, maar relatief veel huishoudens zijn ook afkomstig uit provincies verder weg zoals Zuid-Holland (11%) en Noord- Holland (8%). Figuur 42: Binnenlandse verhuizingen naar provincie van herkomst, 2019-2024 3% | 3% 1% | 0% 4% 4% | Drenthe Groningen 5% | 34% | Zuid-Holland Overijssel Noord-Holland 8% | Gelderland Friesland Utrecht 9% | Noord-Brabant Flevoland Limburg Zeeland 11% | 19% Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2019- | 2024). Bewerking Stec Groep (2025). Binnenregionale verhuizers vaker jongeren, buiten-regionale verhuizers vaker 55 tot 75 jarigen We kunnen de binnenlandse verhuizers opdelen in huishoudens die binnen de regio Zuidoost -Drenthe zijn verhuisd en huishoudens die van buiten die regio naar de gemeente Emmen zijn verhuisd. Hieruit valt op dat binnenregionale verhuizers relatief vaak alleenstaanden en stellen tot 35 jaar zijn (36%) ten Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 44 opzichte van buitenregionale verhuizers (30%) en dat buitenregionale verhuizers juist vaker alleenstaanden en stellen tussen de 55 en 75 jaar zijn (26%) dan de binnenregionale verhuizers (20%).
Figuur 43: Binnenlandse verhuizingen naar herkomst en doelgroep, 2019- | 2024 Binnen regio | 670 | 310 | 370 | 110 | 410 Buiten regio | 1.335 | 780 | 1.155 | 150 | 1.060 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% A&S tot 35 jaar | A&S tussen 35 en 55 jaar | A&S tussen 55 en 75 jaar | A&S 75 jaar of ouder | Gezinnen Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2019- | 2024). Bewerking Stec Groep (2025). 4.5 Binnengemeentelijke | verhuizingen Woonclusters kennen sterke interne dynamiek, ook binnen de stad Emmen Binnen de gemeente Emmen vonden in de periode 2019 t | ot en met 2024 15.780verhuizingen plaats. Voor deze verhuizingen hebben we in beeld gebracht in hoeverre deze verhuizingen binnen of tussen woonclusters plaatsvo | nden. Hieruit valt op dat voor elk wooncluster geldt dat minimaal 48% van alle binnengemeentelijke verhuizingen ook binnen het wooncluster hebben plaatsgevonden. Dat geldt dus ook voor de woonclusters die zich binnen de stad Emmen bevinden. Deze interne verhuisdynamiek is het hoogst in het wooncluster De Blokken(76%). Verder valt op dat de drie woonclusters buit | en Emmen weinig onderlinge verhuizingen kennenen meer met de stad Emmen. Ook zijn de drie | woonclusters binnen de stad Emmen meer met elkaar verbonden dan met de overige woonclusters.
De verhuisdynamiek tussen de woonclusters is relevant voor de uitwisselbaarheid van de berekende woningbehoefte. Hoe hoger het aandeel verhuizingen tussen gebieden, des te beter het mogelijk is om met nieuwbouw in het ene wooncluster ook in de behoefte van een ander wooncluster te voorzien. In het geval van de gemeente Emmen zal dit in beperkte mate het geval zijn, maar relatief meer tussen de wijken in de stad Emmen. Tabel 6: Verhuizingen binnen woonclusters in de gemeente | Emmen, 2019 | -2024 Herkomstcluster | Vestigingscluster 1 | Vestigingscluster 2 | Vestigingscluster 3 De Blokken | De Blokken (76%) | Emmen-Oost (7%) | Emmen-Noord (6%) De Monden | De Monden (59%) | Emmen-Oost (13%) | Emmen-Noord (12%) De Velden | De Velden (69%) | Emmen-Zuid (10%) | Emmen-Noord (8%) Emmen-Noord | Emmen-Noord (53%) | Emmen-Oost (20%) | Emmen-Zuid (18%) Emmen-Oost | Emmen-Oost (48%) | Emmen-Noord (24%) | Emmen-Zuid (15%) Emmen-Zuid | Emmen-Zuid (51%) | Emmen-Noord (25%) | Emmen-Oost (15%) Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2019 | -2024 | ). Bewerking Stec Groep (2025). Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 45 Jongeren verhuizen over grotere afstand binnen gemeente dan ouderen Als we kijken welke doelgroepen er zijn verhuisd binnen de gemeente,zien we dat er verschillen zijn in de afstand die doelgroepen afleggen.
Zo is van alle huishoudens die binnen de buurt of wijk verhuist 28% een alleenstaande of stel tot 35 jaar, terwijl dit bij verhuizers uit andere wijken 39% is. Bij 55- plussers is dit juist omgekeerd. Daarvan verhuizen er juist relatief veel binnen de eigen buurt of wijk. Figuur 44: Binnengemeentelijke verhuizingen naar doelgroep in Emmen, 2019 | -2024 Binnen buurt | 1.475 | 605 | 935 | 495 | 1.630 Binnen wijk | 280 | 120 | 200 | 95 | 335 Binnen gemeente | 4.190 | 1.480 | 1.595 | 600 | 3.015 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% A&S tot 35 jaar | A&S tussen 35 en 55 jaar | A&S tussen 55 en 75 jaar | A&S 75 jaar of ouder | Gezinnen Bron: CBS Microdata (2025, cijfers 2019 | -2024 | ). Bewerking Stec Groep (2025). Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 46 5. Kwantitatieve woningbehoefte In dit hoofdstuk brengen we de kwantitatieve woningbehoefte in beeld. Hiervoor gebruiken we de verwachte reguliere8 huishoudensontwikkeling volgens de Primos2024 als basis, maar hebben op basis daarvan drie scenario’s uitgewerkt. In deze scenario’s spelen recente migratietrends, economische ontwikkelingen en gemeentelijke groeiambities een rol. In onze doorrekening brengen we de ontwikkeling in beeld voor de periode 2025 tot en met 2040. Daarbinnen maken we nog onderscheid naar de perioden 2025 tot en met 2035 en 2025 tot en met 2040.
5.1 Verwachte huishoudensontwikkeling volgens basisscenario In deze paragraaf staan we stil bij de verwachte huishoudensontwikkeling die volgt uit de Primos- huishoudensprognose uit 2024. Deze vormt namelijk het uitgangspunt van ons basisscenario. De 8 We berekenen de woningbehoefte op basis van reguliere huishoudens, exclusief studenten. De ontwikkeling van het aantal studenten is zeer onzeker en daarnaast betreft dit een zeer specifieke woningbehoefte. In hoofdstuk 9 staan we specifiek bij deze doelgroep stil. Belangrijkste conclusies hoofdstuk 5 • De Primos2024-huishoudensprognose voor de gemeente Emmen is gebaseerd op migratiebewegingen uit de periode 2015-2019, 2021 en 2022. Dit zorgt ervoor dat ook migratie uit jaren wordt meegerekend toen deze minder positief was dan nu het geval is. Deze ontwikkelingen, tezamen met het inlopen van het woningtekort in de regio rond Emmen, vormen het uitgangspunt van het basisscenario. In dit scenario is de verwachte ontwikkeling licht positief met +1.435 huishoudens tot en met 2040 met onderliggend vooral een toename van het aantal 75-plussers (5.1). • De sterke toename van het aantal 75-plussers zal naar waarschijnlijkheid leiden tot een toename van de zorgvraag. Dit komt doordat het zorggebruik in veel gevallen pas na het 75ste levensjaar ontstaat.
Dat geldt zowel voor wijkverpleging, gebruik van Wmo-maatwerkvoorzieningen als gebruik van langdurige zorg via de Wlz (5.2). • In het trendscenario zijn in tegenstelling tot het basisscenario enkel de migratietrends uit de periode 2021 tot en met 2024 doorgerekend tot en met 2040. Dit zijn juist jaren dat de migratie relatief sterk was richting Emmen. Dit zorgt ervoor dat de totale huishoudensontwikkeling positiever uitslaat naar +3.395 huishoudens tot en met 2040. Een groot deel van deze extra groei komt voor rekening van jongeren en gezinnen (5.3). • In het groeiscenario zijn ten slotte de ambities van de gemeente Emmen opgeplust bovenop de huidige trends. De gemeente Emmen streeft ernaar om met 10.000 huishoudens te groeien tot en met 2040. Dit om de leefbaarheid en de brede welvaart te versterken die door de vergrijzing van de eigen inwoners onder druk kan komen te staan. Randvoorwaarden zoals verbeterde mobiliteit en werkgelegenheid zijn essentieel om deze ambities waar te kunnen maken. Kwalitatief zien we alle doelgroepen behalve 75- plussers in dit scenario veel sterker groeien dan in het trendscenario (5.4). • Onderscheid makend naar doelgroepen zien we dat in alle scenario’s een sterke groei ontstaat van het aantal 75-plussers. Hierop heeft het aantrekken van extra huishoudens echter weinig effect.
Die bandbreedte is groter voor de overige doelgroepen, zoals jongeren en gezinnen. Deze doelgroepen verhuizen vaker en zijn ook vaker geneigd te verhuizen vanwege werk (5.5). Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 47 Primos-huishoudensprognose volgt de methodiek van de CBS bevolkings- en huishoudensprognoses en vertaalt deze naar regionale opgaven. Voor het maken van deze verwachtingen wordt gebruik gemaakt van verwachte demografische ontwikkelingen zoals de ontwikkeling van de vruchtbaarheidsindex en de huishoudensverdunning en vergrijzing van de huidige bevolking. Deze demografische ontwikkelingen zijn redelijk goed te voorspellen. Daarnaast speelt zowel landelijk alsook zeker op lager schaalniveau binnenlandse en buitenlandse migratie van huishoudens een grote rol. In- of uitstroom van huishoudens in de gemeente Emmen leidt immers zowel nu als in de toekomst tot een andere huishoudenssamenstelling. Primos-prognose uit 2024 verwacht 4.690 huishoudens meer aan het eind van 2040 dan Primos- prognose uit 2021 Met name schommelingen in deze migratie kunnen zorgen voor grote verschillen in de verwachte huishoudensontwikkeling. Dat is goed te zien als we de Primos-prognose uit 2024 vergelijken met de prognose van drie jaar eerder uit 2021. De meest recente prognose gaat uit van 51.500 huishoudens aan het eind van 2040.
Dit terwijl de prognose uit 2021 nog een aantal van 46.815 Emmense huishoudens verwachtte in datzelfde jaar. Dit betekent dus dat in drie jaar tijd de verwachtingen met 4.690 huishoudens zijn opgehoogd. Hiermee wordt nu ook een huishoudensgroei van 1.025 huishoudens verwacht in de periode 2025 tot en met 2040. Dit terwijl volgens de oude prognose juist een huishoudensafname verwacht werd. Dit grote verschil kan verklaard worden vanuit de migratieomslag die heeft plaatsgevonden in Emmen. In recente jaren is zowel binnenlandse als buitenlandse migratie veel positiever geweest dan de jaren ervoor. Dat heeft er al in geresulteerd dat de huidige huishoudensomvang ook duidelijk groter is dan wat de prognose uit 2021 had verwacht. Figuur 45: Verwachte huishoudensontwikkeling gemeente Emmen volgens Primos prognoses uit 2021 en 2024 Bron: Primos2021 & Primos2024. Inlopen van het woningtekort belangrijk onderdeel van woningbouwopgave In het basisscenario dat wij hebben uitgewerkt, rekenen we ook het inlopen van het woningtekort door. Dit is immers een onderdeel van de woningbouwopgave die landelijk is gesteld. Zo dus ook in de gemeente Emmen. We hanteren hiervoor de methodiek die ook landelijk wordt gebruikt, waarmee we aansluiten op de berekende woningtekorten door het ABF.
Deze tekorten zijn per functioneel woningmarktgebied (ingedeeld op basis van verhuisrelaties) in beeld gebracht en gebaseerd op alle personen vanaf 25 jaar die niet in een zelfstandige woonruimte wonen. Zij wonen bijvoorbeeld nog bij hun ouders of in een niet-zelfstandige woonruimte zoals een studentenkamer. 44.000 45.000 46.000 47.000 48.000 49.000 50.000 51.000 52.000 53.000 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 Primos2021 Primos2024 Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen 48 De gemeente Emmen kent een eigen functioneel woningmarktgebied. Deze bestaat uit gemeenten waarmee de gemeente Emmen een sterke verhuisrelatie heeft. Het woningtekort in het woningmarktgebied Emmen bedraagt 2,8%. Landelijk is afgesproken het woningtekort terug te brengen tot een gewenst frictieniveau van 2%. In het gehele woningmarktgebied zijn daarvoor 1.285 extra woningen nodig. Op basis van het aandeel van de gemeente Emmen ten opzichte van de totale woningvoorraad van dit woningmarktgebied betekent dit een opgave van 415 extra woningen. Figuur 46: Functionele woningmarktgebieden Nederland op basis van verhuisrelaties Bron: ABF (2025).
+1.435 extra huishoudens tot en met 2040 volgens basisscenario, groei sterkst in Emmen-Noord Op basis van de Primos2024-huishoudensprognose en het inlopen van het woningtekort wordt in het basisscenario een groei van 1.435 huishoudens verwacht tot en met 2040. Deze groei vindt volledig plaats in de eerste periode tot en met 2035, daarna vindt een lichte huishoudensafname plaats. Onderscheid makend naar de woonclusters in de gemeente Emmen zien we dat tot en met 2035 overal een huishoudensgroei verwacht wordt. Tot en met 2040 is alleen sprake van een lichte huishoudensafname in Emmen-Oost. In Emmen-Noord wordt juist de sterkste huishoudensgroei verwacht, zowel in absolute als relatieve aantallen. Zeker binnen de stad Emmen hangt de verdeling van de huishoudensgroei echter ook sterk samen met waar nieuwbouwplannen gerealiseerd worden. Binnen Emmen is immers de verhuisdynamiek tussen de woonclusters groter. Huishoudens zullen bij nieuwbouw elders in Emmen daardoor sneller geneigd zijn om te verhuizen naar een ander wooncluster.
Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 49 Tabel 7: Verwachte huishoudensontwikkeling gemeente Emmen | naar woonclusters volgens het basisscenario, 2025 t/m 2040 Wooncluster | 2025 | 2025 t/m 2035 | 2025 t/m 2040 De Blokken | 9.605 | +435 (+5%) | +460 (+5%) De Monden | 5.315 | +105 (+2%) | +80 (+2%) De Velden | 7.240 | +420 (+6%) | +410 (+6%) Emmen-Noord | 8.460 | +595 (+7%) | +575 (+7%) Emmen-Oost | 9.410 | +20 (+0%) | -105 (-1%) Emmen-Zuid | 10.450 | +80 (+1%) | +20 (+0%) Totaal | 50.480 | +1.660 (+3%) | +1.435 (+3%) Bron: Primos2024 & berekeningen Stec Groep (2026). Afgerond op vijftallen. Kleuren op basis van relatieve ontwikkeling. Vergrijzing van de gemeente Emmen zet stevig door en toename ouderen is tot groter dan totale huishoudensgroei De Primos-huishoudensprognose is op te delen naar huishoudenssamenstelling en leeftijd. In dit onderzoek lichten we zes doelgroepen uit. Onderscheid makend naar deze doelgroepen valt op dat met name het aantal alleenstaanden en stellen ouder dan 75 jaar sterk toeneemt. Tot en met 2040wordt verwacht dat deze doelgroep met 40% toeneemt ten opzichte van nu. | Dit betekent een toename van 3.400 alleenstaanden en stellen ouder dan 75 jaar. Deze toename is 2,4 keer zo groot als de totale huishoudensgroei. Het aantal jongeren en gezinnen neemt in dezelfde periode volgens het basisscenario juist af.
Wanner dit scenario uitkomt, drukt de vergrijzing dus duidelijk sterker op de gemeente Emmen dan nu het geval is. Tabel 8: Verwachte huishoudensontwikkeling gemeente Emmen | naar doelgroepen volgens het basisscenario, 2025 t/m 2040 Doelgroepen | 2025 | 2025 t/m 2035 | 2025 t/m 2040 A&S <35 jaar | 5.275 | -445 (-8%) | -855 (-16%) Gezinnen | 15.825 | -565 (-4%) | -630 (-4%) A&S 35-55 jaar | 5.680 | +760 (+13%) | +930 (+16%) A&S 55-75 jaar | 14.985 | -455 (-3%) | -1.425 (-10%) A&S >75 jaar | 8.470 | +2.345 (+28%) | +3.400 (+40%) Overig* | 245 | +25 (+10%) | +20 (+8%) Totaal | 50.480 | +1.660 (+3%) | +1.435 (+3%) Bron: Primos2024 & berekeningen Stec Groep (2026). Afgerond op vijftallen. *Huishoudenstypen die niet onder de andere doelgroepen zijn in te delen, zoals huishoudens met drie volwassenen. 5.2 Verwachte ontwikkeling zorggebruik volgens basisscenario Vergrijzing is de belangrijkste demografische ontwikkeling voor de komende jaren in de gemeente Emmen. Dat blijkt uit het feit dat het aantal 75- | plussers in ons basisscenario tot en met 2040 sneller toeneemt dan het totaal aantal huishoudens. Deze demografische verandering heeft grote gevolgen voor het zorggebruik in Emmen, aangezien met name ouderen relatief veel zorg gebruiken. In deze paragraaf staan we stil bij mogelijke veranderingen van dit zorggebruik op basis van ons basisscenario.
Woningbehoefteonderzoek gemeente Emmen | 50 Vergrijzing zet nog tot 2050 door met dubbele vergrijzing door oudere ouderen In het basisscenario dat we hiervoor benoemden is al te zien dat tot en met 2040 het aantal 75- | plussers sterk toeneemt en juist het aantal 55- | tot 75 -jarigen afneemt. Dit is een zeer relevante ontwikkeling voor het zorggebruik. Dit zorggebruik zien we immers pas echt toenemen vanaf 75 jaar. Vandaar is het ook interessant om deze verwachte ontwikkelingen van leeftijdsklassen ook per jaar in beeld te brengen zoals we hebben gedaan in onderstaand figuur. Daarbij hebben we onderscheid gemaakt in de groep 55- | plussers naar 10- | jaars intervallen. Ook hebben we ervoor gekozen de ontwikkeling in beeld te brengen tot 2050 om ook eventuele veranderingen na 2040 te kunnen duiden. | Uit deze figuur valt op dat zowel het aantal 75- | tot 85-jarigen (+29%) als 85- | plussers (+139%) sterk toeneemt tot 2050, met nadruk op de 85 | -plussers. Hierbij zien we dat het aantal 75- | tot 85- | jarigen na 2040stabiliseert | en 85- | plussers ook daarna nog fors in omvang toenemen. Tegelijkertijd zien we het aantal 55- tot 65- | jarigen met name de komende jaren fors afnemen, waarna vanaf 2040 hetzelfde gebeurt bij 65- tot 75- | jarigen. De vergrijzing verschuift dus duidelijk naar oudere leeftijdsgroepen ten opzichte van nu.
Figuur 47: Verwachte ontwikkeling 55- | plussers in de gemeente Emmen | naar leeftijdsklassen, 2025- | 2050 12.000 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000 0 55-64 jaar | 65-74 jaar | 75-84 jaar | 85 jaar en ouder Bron: Primos2024. 1.625extra huishoudens die zorg gebruiken in 2050 door verwachte doelgroepenontwikkeling We hebben de verwachte doelgroepenontwikkeling vertaald in een prognose over het zorggebruik in de toekomst. Hiervoor nemen we het huidig zorggebruik (Jeugdhulp, Wmo2015, Wlz of Wijkverpleging) van doelgroepen als uitgangspunt. Zie daarvoor paragraaf 3.6. Daar is te zien dat het zorggebruik met name sterk toeneemt wanneer huishoudens ouder worden dan 75 jaar. Dat komt overeen met de verwachte doelgroepenontwikkeling tot 2050 en dat betekent dus dat het zorggebruik naar verwachting ook sterk zal toenemen, zeker wanneer een gelijk aandeel per doelgroep ook in de toekomst zorg nodig zal hebben. In totaal kan, bij een gelijk blijvend zorggebruik per leeftijdsklasse, de verwachte vergrijzing van de gemeenteEmmen | leiden tot 1.625extra huishoudens die zorg gebruiken | (+19%). Dit zijn zelfstandig wonende huishoudens. Deze toename wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de sterke groei van het aantal 75- | plussers.