Bijlage 1: WMD Jaarrekening 2020

Vanuit het in aanbouw-zijnde productiestation in Beilen wordt niet alleen water geleverd aan inwoners van Midden-Drenthe, maar ook aan Vitens. De levering start in 2023 met 2 miljoen m3 op jaarbasis en zal toenemen tot 3 miljoen m3 in 2028. Dit nieuwbouwproject wordt aangestuurd door een gezamenlijke stuurgroep vanuit WMD en Vitens. Ondanks de impact van corona (het thuis­werken voor betrokken projectmedewerkers) verloopt de nieuwbouw conform schema. Klik hier voor het interview met Wethouder Jan Schipper van gemeente Beilen over het nieuwe productiestation.

Jaarverslag 2020

Profiel

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Nieuwbouw reinwaterkelders WMD heeft in totaal 35 reinwaterkelders, verspreid over de 12 productielocaties. In deze reservoirs wordt het schone drinkwater opgeslagen zodat er altijd voldoende water op voorraad is om de ochtend- en avondpieken op te vangen. In 2020 bouwde WMD op meerdere productiestations nieuwe reinwaterkelders. In Ruinerwold werd een reservoir van 750 m3 gebouwd dat in februari 2021 in gebruik is genomen. In Zuid­ wolde is begonnen met de bouw van een reinwaterkelder van 750 m3 en in Beilen één van maar liefst 1.500 m3. Ook in Dalen wordt een reinwaterreservoir van 1500 m3 gebouwd, ter vervanging van verouderde kelders. Koolfilterinstallatie Noordbargeres In het grondwater bij productiestation Noordbargeres in Emmen zijn twee jaar geleden in twee bronnen hoge concentraties bentazon aangetroffen. Om dit gewasbeschermingsmiddel te verwijderen zijn destijds twee actief koolfilters geplaatst. Dit was een unieke oplossing, nog niet eerder toegepast in Nederland. Inmiddels is in 2020 begonnen met de uitbreiding van de waterzuiveringsinstallatie; er komt een geheel nieuwe installatie met actief kool. ‘Deze stap maakt het drinkwater rondom Emmen nog schoner’, aldus Simon Dost, expert techniek bij WMD.

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

35

Interview

Simon Dost, expert techniek

‘Toepassing actief kool voor waterzuivering in Drenthe is nieuw’

Jaarverslag 2020

Profiel

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

36

Interview De nieuwe actief koolfilterinstallatie, wordt geplaatst achter het productiestation Noordbargeres in Emmen. Simon Dost, legt uit: ‘Voor de omgeving van Emmen beheren we een groot waterwingebied, met maar liefst 23 bronnen. Er zijn in dit gebied vroeger gewas­beschermingsmiddelen gebruikt door de landbouw. Die stofjes sijpelen al decennia lang langzaam onze bodem in.’ ‘Vanaf de jaren zestig is er in Emmen industrie geweest, waarbij er stoffen zijn geloosd op het oppervlaktewater. Een deel van dit water werd afgevoerd via het Oranjekanaal. Dit kanaal loopt vlak langs de grens van ons waterwingebied in Emmen. Omdat het grondwaterpeil in ons waterwingebied lager is dan het waterpeil in het Oranjekanaal, infiltreren hier al tientallen jaren lang zogenaamde organische microverontreinigingen (OMVs). Tegenwoordig kunnen we met geavanceerde analyseapparatuur allerlei organische microcomponenten zichtbaar maken. Een deel van deze “zichtbare” stofjes is bekend. Er zijn echter ook diverse onbekende stofjes aanwezig. Welleswaar ligt de concentratie van deze stoffen ver onder de geldende drinkwaternorm, maar liever hebben we deze stofjes niet in ons drink­ water’, legt Simon uit.

‘Naar verwachting zullen eens in de vier jaar de geaccumuleerde stofjes door middel van regeneratie van de kool moeten worden verwijderd. Om het kool te regenereren wordt het uit de ketels gehaald en vervolgens bij een externe partij sterk verhit en chemisch behandeld.’ Simon voegt toe: ‘Vooral oppervlakte drinkwaterbedrijven en bedrijven met oeverfiltratie passen actief-kool toe. Er is hiermee dus relatief veel ervaring in Nederland. Voor ons in Drenthe is toepassing van actief kool echter nieuw. Naar verwachting is de installatie in de zomer van 2023 klaar. Het is niet uitgesloten dat er op termijn meerdere actief-kool installaties noodzakelijk zijn.’

Simon Dost:

‘Tegenwoordig kunnen we met geavanceerde analyseapparatuur allerlei organische microcomponenten zichtbaar maken’

Het toverwoord om deze verontreinigingen uit het water te halen is actief kool: ‘Door het water door een actief koolfilter te laten passeren, blijven de organische microverontreinigingen “plakken” aan het kool en wordt het drinkwater grotendeels ontdaan van deze stofjes.’

Jaarverslag 2020

Profiel

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

37

Interne organisatie en medewerkers

Jaarverslag 2020

Profiel

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

38

Personeelsbeleidsplan In 2020 is het personeelsbeleidsplan vastgesteld. Daarna is het personeelsbeleidsplan voor advies voorgelegd aan de onder­ nemingsraad, die heeft ingestemd met het plan.

Kengetallen personeel FTE

Fit en vitaal Met diverse activiteiten en acties is volop aandacht besteed aan de fitheid en vitaliteit van WMD medewerkers. Denk aan trainingen voor stoppen met roken en challenges op het gebied van bewegen. Al deze inspanningen zijn beloond, want er hebben heel veel medewerkers deelgenomen. WMD is uitgeroepen tot ‘Vitaalste Vakbedrijf van Nederland’ en heeft hiervoor een prijs ontvangen. Arbeidsmarktcommunicatie en onboarding De arbeidsmarktcampagne ‘Word watermaker’ is in 2020 gestart. Verder is ‘werken-bij’ op de website uitgebreid en vernieuwd om de zichtbaarheid van WMD als aantrekkelijke werkgever te vergroten. Op de website staan onder andere verhalen van medewerkers die iets vertellen over het werken bij WMD. En uiteraard zijn de vacatures te vinden op de website. Social media is een belangrijk onderdeel van de campagne. Samenwerking met onderwijsinstellingen De contacten met onderwijsinstellingen zijn aangehaald en uit­­gebreid. In de tweede helft van het jaar heeft een zogenaamde Hackathon plaats gevonden waarbij studenten een oplossing moesten bedenken om het energieverbruik van WMD binnen het productieproces terug te dringen.

147,96

2017

161,57

2018

180,33

188,70

Aantal medewerkers 166

2019

Gemiddelde leeftijd

179

2018

2020

2017

47

Gemiddeld aantal dienstjaren

199

2019

208

2020

13,2

2019 48

2019 18,3

2018 50

2018 19,6

2017 51

2017 22,9

Fulltime/parttime

Man/vrouw

Ziekteverzuim

141/67

156/52

4,0%

2019 140/59

PT

2018 128/51 2017 120/45

FT

2019 151/48

V

2018 141/38

2019 5,6% 2018 5,2%

M

2017 130/35

2017 5,0%

80 70 60 50

Jaarverslag 2020

40

Profiel

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

30 Jaarrekening 20

39

Ziekteverzuim Het totale verzuimpercentage over 2020 is 4,0%. Dit is een daling ten opzichte van 2019. Met name het langdurig verzuim (> 42 dagen) is fors afgenomen ten opzichte van 2019. Dit is verklaarbaar door een afname van het aantal langdurige Poortwachtertrajecten. Tevens heeft het (verplicht) thuiswerken mogelijk gezorgd voor een lager verzuimpercentage omdat medewerkers hierdoor meer regelvrijheid hadden.

Leeftijdsopbouw Per 31 december 2020 uitgesplitst naar man/vrouw

Leeftijdsopbouw

10 61 18 12

4,0%

Ziekteverzuim 6,0

6,0 5,0

2015

2016

2017

5,2

2018

 vrouw  man

27

<25

25-34

33

35-44

45-54

>55

Leeftijdsverdeling werknemers 2020 De gemiddelde leeftijd per 31 december 2020 is 47,2 jaar (2019: 48 jaar). Met name de instroom van nieuwe medewerkers zorgde voor de daling van de gemiddelde leeftijd.

2020

Gemiddelde leeftijd

Formatie In 2020 zijn 38 medewerkers in dienst getreden en 29 mede­ werkers uit dienst gegaan. De instroom bestaat uit vervanging van vertrokken medewerkers, medewerkers die al enige tijd werden ingehuurd, medewerkers die werkzaam waren bij de bottelarij en enkele nieuwe functies. Elf medewerkers zijn uitgestroomd wegens pensionering. De overige 18 medewerkers zijn overwegend uitgestroomd wegens het accepteren van een andere baan. Dit is duidelijk een ander beeld dan eerdere jaren. In voorgaande jaren was de uitstroom overwegend het gevolg van pensionering. De organisatie en de medewerkers zijn in beweging.

Jaarverslag 2020

31

1 4

5,6

2019

11

Profiel

47,2  <25jr  25-34  34-44  45-54  >55

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

40

Financiële resultaten

Jaarverslag 2020

Profiel

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

41

Financiële resultaten

Anl’eau (Bottelarij)

Vennootschapsbelasting

Het geconsolideerde positieve resultaat van de N.V Waterbedrijf Drenthe over 2020 bedraagt € 4,1 miljoen. Dit resultaat wordt beïnvloed door een aantal incidentele baten en lasten waar­ onder Anl’eau (Bottelarij) en de vennootschapsbelasting.

In 2019 is besloten de activiteiten van Anl’eau te beëindigen en de vennootschap te liquideren. Zodoende is in 2019 de jaar­­rekening opgesteld op basis van liquidatie­grondslagen, zodat inzicht gegeven wordt in het te verwachten liquidatiesaldo.

In 2020 kan door een positief resultaat bij zowel WMD Drink­water als bij haar zusterbedrijven gebruik worden gemaakt van verliesverrekening voor de vennootschaps­belasting. Dit zorgt voor 2020 op geconsolideerd niveau voor een incidentele bate van € 0,9 miljoen.

De cijfers over 2019 zijn voor enkele onderdelen anders geclassificeerd en sluiten aan met de verantwoording over 2020.

In 2020 zijn de vorderingen alsnog ontvangen, is de af­ gewaardeerde materiele vaste activa alsook de incourante voorraad verkocht en zijn de voorzieningen voor afwikkeling van contracten en risico’s niet nodig geweest. Per saldo draagt Anl’eau in 2020 incidenteel voor € 2,1 miljoen bij aan het geconsolideerde resultaat over 2020.

Jaarverslag 2020

Profiel

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

42

Resultaatvergelijking

(Bedragen in duizenden euro’s)

Geconsolideerd 2020 Opbrengsten Netto omzet Overige bedrijfsopbrengsten

2019

Waarvan drinkwater Verschil

2020

2019

Overige activiteiten Verschil

2020

2019

Verschil

36.289 4.463 40.752

35.855 5.588 41.443

434 -1.125 -691

35.333 4.294 39.627

33.240 3.792 37.032

2.093 502 2.595

956 169 1.125

2.615 1.796 4.411

-1.659 -1.627 -3.286

2.299 7.641 11.727 8.269 432 5.385 35.753

2.356 7.469 10.619 8.598 402 8.438 37.882

-57 172 1.108 -329 30 -3.053 -2.129

2.272 7.313 11.432 7.981 412 6.582 35.992

1.840 7.106 10.068 7.982 402 5.749 33.147

432 207 1.364 -1 10 833 2.845

27 328 295 288 20 -1.197 -239

516 363 551 616 0 2.689 4.735

-489 -35 -256 -328 20 -3.886 -4.974

4.999

3.561

1.438

3.635

3.885

-250

1.364

-324

1.688

6 2.340 7 -2.327

112 2.492 1.361 -1.019

-106 -152 -1.354 -1.308

580 2.317 7 -1.730

550 2.337 992 -795

30 -20 -985 -935

-574 23 0 -597

-438 155 369 -224

-136 -132 -369 -373

Bedrijfsresultaat voor belastingen

2.672

2.542

130

1.905

3.090

-1.185

767

-548

1.315

Winstbelastingen Resultaat deelnemingen

944 495 1.439

-177 390 213

1.121 105 1.226

-102 -75 -177

-1.259 27 -1.232

1.157 -102 1.055

1.046 570 1.616

1.082 363 1.445

-36 207 171

Resultaat na belastingen

4.111

2.755

1.356

1.728

1.858

-130

2.383

897

1.486

0

0

0

0

0

0

0

0

0

4.111

2.755

1.356

1.728

1.858

-130

2.383

897

1.486

Bedrijfslasten Grond en hulpstoffen Uitbesteed werk en andere externe kosten Personeelskosten Afschrijvingen Grondwaterbelasting Overige bedrijfskosten

Bedrijfsresultaat Financiële baten en lasten Rentebaten Rentelasten Mutatie waardering derivaten

Minderheidsbelang van derden Netto operationeel resultaat

Jaarverslag 2020

Profiel

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

43

Resultaatvergelijking

(Bedragen in duizenden euro’s)

Geconsolideerd 2020 Bijzondere posten Overige waardeveranderingen van materiële vaste activa Waardeveranderingen van vorderingen die tot de vaste activa behoren Waardeveranderingen groepsmaatschappijen Bijzonder resultaat Totaal Netto resultaat

Jaarverslag 2020

2019

Waarvan drinkwater Verschil

2020

2019

Overige activiteiten Verschil

2020

2019

Verschil

0

574

-574

0

0

0

0

574

-574

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0 0

0 -574

0 574

-2.439 2.439

255 -255

-2.694 2.694

2.439 -2.439

-255 -319

2.694 -2.120

4.111

2.181

1.930

4.167

1.603

2.564

-56

578

-634

Oorspronkelijk

Governance

Profiel

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Klantgericht

Jaarrekening

44

Vergelijking geconsolideerde resultaten 2020 met 2019 Bij de beoordeling van de resultaten 2020 en de vergelijking met de resultaten 2019 dienen de volgende aspecten in de beoordeling betrokken te worden: Opbrengsten • De netto omzet is in lijn met de begroting en voorgaand jaar. • De overige bedrijfsopbrengsten betreffen diverse boek­ winsten op de verkoop van activa. Hierdoor zijn deze opbrengsten niet vergelijkbaar met voorgaande jaren. Bedrijfslasten • Kosten van grond- en hulpstoffen liggen in lijn met de begroting en voorgaand jaar. • Kosten van uitbesteed werk en andere externe kosten liggen in lijn met voorgaand jaar. Ten opzichten van de begroting zijn de kosten € 0,5 miljoen hoger als gevolg van het niet invullen van verschillende openstaande vacatures.

Jaarverslag 2020

Profiel

• Personeelskosten zijn € 1,1 miljoen hoger dan vorig jaar. De stijging van de personeelskosten valt toe te schrijven aan een aantal oorzaken. Hierbij zijn de reguliere salariskosten inclusief sociale lasten toegenomen als gevolg van de cao-verhoging en stijging van het aantal Fte’s van 180 naar 190 Fte (+) € 1,5 miljoen. Verder zijn er ten opzichte van voorgaand jaar meer eigen uren doorbelast aan investeringsprojecten. Dit zorgt voor een positief effect op de totale personeelskosten voor 2020 (-) € 0,4 miljoen. Financiële baten en lasten • Het belangrijkste verschil met voorgaand jaar is de vrijval van de voorziening derivaten in 2019 door de overname van de leningen door de Waterschap bank van de ABN Amro. Verder liggen de rentelasten € 0,2 miljoen lager ten opzichte van 2019. Dit valt voornamelijk toe te schrijven aan gunstigere rentepercentages op nieuwe leningen en het later in het jaar aantrekken van deze leningen dan initieel begroot.

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

45

Vermogenspositie en financiering

Ruinerwold

Jaarverslag 2020

Profiel

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

46

Vermogenspositie De beschikbare en vastgelegde middelen zijn, geconsolideerd beschouwd, als volgt te specificeren: (Bedragen in duizenden euro’s)

31 december 2020 Op lange termijn beschikbaar Eigen vermogen (inclusief aandeel derden) en achtergestelde lening Voorzieningen Langlopende schulden (inclusief kortlopend deel)

31 december 2019

51.345 104 116.644

47.233 865 107.199 168.093

Op lange termijn vastgelegd Materiële vaste activa Financiële vaste activa

165.517 5.082

155.297 152.475 4.232

Saldo lange termijn

170.599 -2.506

156.707 -1.410

Beschikbaar op korte termijn Kortlopende schulden

10.165

10.797

Vastgelegd op korte termijn Voorraden Vorderingen

828 6.785

Totaal saldo Beschikbare financieringen op korte termijn: Rekening courant krediet Kasgeldleningen

7.613 2.552

7.885 2.912

46

1.502

15.000 0

15.000 0 15.000 15.046

Beschikbare liquide middelen

Jaarverslag 2020

1.070 6.815

Profiel

Duurzaamheid

Betrouwbaar

15.000 16.502

Toekomstbestendig

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

47

WMD factureert twee keer per jaar de watergelden aan de kleinverbruikers. In januari wordt de eindafrekening over het voorgaande jaar alsmede een voorschot voor het eerste half jaar in rekening gebracht en in juli wordt een tweede voorschot voor de rest van het jaar gefactureerd. Om deze reden worden eind juni en eind december van ieder jaar de minimumposities qua liquiditeit bereikt en wordt er gebruik gemaakt van de rekening-courant faciliteit bij Rabobank. Zoals zichtbaar in bovenstaand overzicht had WMD ultimo 2020 nog € 15 miljoen beschikbaar aan financieringen op korte termijn (2019: € 16,5 miljoen). Het verschil tussen 2020 en 2019 is o.a. het gevolg van het positieve resultaat 2020 van € 4,1 miljoen de vrijgevallen belastinglatentie van (-) € 0,8 miljoen, de mutatie aan nieuwe leningen € 9,0 miljoen en de toegenomen investeringen (-) € 13,9 miljoen. Solvabiliteit De solvabiliteit per 31 december 2020 bedraagt geconsolideerd 28,4% (2019: 27,7%). Op basis van de balans WMD Drinkwater B.V. komt deze uit op 28,6% voor 2020 (2019: 28,4%). In de berekening van de solvabiliteit is de achtergestelde lening van € 8,5 miljoen gekwalificeerd als eigen vermogen.

Jaarverslag 2020

Profiel

Achtergestelde lening In verband met de waardevermindering van de activa Wildlands heeft WMD in 2019 een achtergestelde lening van gezamenlijk € 8,5 miljoen ontvangen van de gemeente Emmen en de provincie Drenthe. Door de voorwaarden verbonden aan deze leningen tellen deze mee in de berekening van het garantie­ vermogen en is hierdoor de solvabiliteit sinds 2019 weer op het niveau uitgekomen dat is afgesproken met de banken.

De nodige toekomstige investeringen zullen aankomende jaren onder andere leiden tot verhoging van de totale behoefte aan langlopende leningen. Het merendeel van de financieringen betreft leningen met een looptijd van 10 jaar.

Financiering en investeringen In ‘Masterplan WMD Drinkwater 2019 – 2040’ is een analyse gemaakt van de staat van de infrastructuur (winning, zuivering en distributie) en van verwachte ontwikkelingen tot 2040. Het Masterplan resulteert in een investeringsprogramma voor de komende jaren dat nodig is om de drinkwatervoorziening in Drenthe te blijven waarborgen. In het Masterplan 2019-2040 komt WMD Drinkwater tot de volgende bevindingen: • Op meerdere locaties is uitbreiding van de zuivering nood­zakelijk doordat de kwaliteit van een deel van de grond­waterbronnen die WMD gebruikt voor de drink­­­wate­rvoorziening achteruit gaat. • Door de klanten (Enquête en Klantenpanel) is aangegeven dat men bereid is wat meer te betalen voor zacht water. • Er zijn maatregelen noodzakelijk om de leverings­ betrouwbaarheid verder te vergroten. • Verouderde infrastructuur moet worden vervangen.

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

48

Risicobeheer

Waterwingebied Beilen, Drenthe

Jaarverslag 2020

Profiel

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

49

De continue bewaking van de waterkwaliteit en de 24-uurs bewaking van de waterproductie en distributie vormen de kern van de risicobeheersing

De Drinkwaterwet en gerelateerde drinkwater­ wetgeving, de Nederlandse Corporate Governance code, de Statuten en Reglementen van WMD vormen met elkaar het basiskader voor de gewenste risicohouding en het gedrag van WMD. In het Visiedocument zijn duidelijke keuzes gemaakt om corporate risico’s het hoofd te bieden. Daarnaast geeft het Visiedocument richting aan risicohouding en -gedrag in de uitwerking van de kernwaarden van WMD – betrouwbaar, toekomstbestendig, oorspronkelijk en klantgericht – die de basis vormen voor dit jaarverslag.

Risicobeheersing WMD beschikt over meerdere systemen om op alle niveaus mogelijke risico’s te beheersen. De continue bewaking van de waterkwaliteit en de 24-uurs bewaking van de waterproductie en distributie vormen de kern van de risicobeheersing van de drinkwatervoorziening voor de klanten. Voor calamiteitensituaties beschikt WMD in de eerste plaats over goed geoutilleerde vakmensen die ook werken in de wacht- en storingsdienst. Daarnaast zijn er specifieke afspraken met leveranciers en beschikt WMD over reservematerialen en vele technische noodvoorzieningen die ingezet kunnen worden om verstoringen in de watervoorziening op te vangen. Tenslotte beschikt WMD over een reservecapaciteit van 10% van het maximale productievermogen als extra buffer bij noodsituaties.

de diensten waaronder financiën, inkoop, ICT, HRM en facilitaire zaken (documentbeheersing) is beleid opgesteld. WMD beschikt over een eigen intern auditprogramma. De risicobeheersingssystemen met betrekking tot de financiële zaken zijn opgenomen in het hoofdstuk Financiële instrumenten en risicobeheersing in dit jaarverslag. WMD beschikt over een compliance-programma dat toeziet op de opvolging en juiste toepassing van de wet- en (in- en externe) regelgeving. Twee keer per jaar vindt er een externe audit plaats door Lloyds waarbij alle processen (primair en secundair) worden getoetst. De interne audit voor het kwaliteitszorg­systeem (ISO9001:2015) is in oktober 2020 succesvol afgerond.

Op strategisch niveau zijn de belangrijkste risicobeheers­ maatregelen de samenwerkingsverbanden met de collegadrinkwaterbedrijven in de meest brede zin, de intensieve beleidsafstemming over strategische plannen met de provincie en de gemeenten en de continue ontwikkeling van het primaire proces op technologisch gebied. Op tactisch niveau beschikt WMD over een planning- en control cyclus, zowel op sector- als op bedrijfsniveau. De sturing op de (grote) projecten vindt plaats aan de hand van het reguliere investeringsoverleg. Voor de werkzaamheden van ondersteunen-

Jaarverslag 2020

Profiel

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

50

Governance

Jaarverslag 2020

Profiel

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

51

Verslag van de raad van commissarissen

De raad van commissarissen (RvC) houdt toezicht op het formuleren en realiseren van de doel­ stellingen, de strategie, het beleid van de directie, de interne beheersing en het risicomanagement alsmede de algemene gang van zaken bij N.V. Waterbedrijf Drenthe (WMD). Daarnaast staat de raad de directie bij met gevraagd en ongevraagd advies, treedt op als werkgever van de directie en onderhoudt contacten met interne en externe stakeholders. In dit verslag legt de RvC verantwoording af over het uitgeoefende toezicht in het afgelopen jaar en komen de belangrijkste onderwerpen aan de orde waarbij de RvC betrokken is geweest.

Jaarverslag 2020

Profiel

Een bijzonder jaar voor WMD, ook voor ons als toezichthouders. De coronacrisis heeft gemaakt dat de meeste vergaderingen van de RvC digitaal zijn gehouden en is -voor het eerst sinds de oprichting van WMD -één van de aandeelhoudersvergaderingen digitaal georganiseerd. Wij hebben geconstateerd dat ondanks de crisis het productieproces onverminderd doorgang heeft kunnen vinden en alle medewerkers goed de omschakeling naar (bijna) volledig thuiswerken hebben kunnen maken. De extra aandacht vanuit WMD voor medewerkers met kleine en schoolgaande kinderen heeft daar zeker toe bijgedragen. Dit toont de veerkracht en flexibiliteit van WMD en zijn medewerkers! Vergaderingen in 2020 Naast de bilaterale overleggen en vergaderingen in commissieverband heeft de RvC in de verslagperiode vijf keer vergaderd. De RvC vergadert het eerste half uur van elke reguliere vergadering in besloten kring. Twee van de vergaderingen hebben fysiek plaatsgevonden, de overige vergaderingen in Teams, dus digitaal. Daarbij werden onder andere de jaarcijfers en kwartaalcijfers, het meerjaren investeringsplan, het financieel plan en de drinkwatertarieven 2021 behandeld. De vergadering waarin het jaarverslag en de jaarrekening aan de orde kwamen, werd tevens bijgewoond door de externe accountant. Overige onderwerpen die in de RvC zijn behandeld:

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Strategie • Strategische uitgangspunten en Meerjaren Investeringsplan • Klant in beeld • Nieuwbouw productiestation Beilen • Personeelsbeleidsplan Beleid/regulier • Veiligheidsrisico analyse • Rapportage drinkwaterkwaliteit 2018 • Beleidsnota Drinkwater 2020 • Uitkomsten medewerkerstevredenheidsonderzoek • Plan revisie groepsstructuur WMD • Afwikkeling Indonesië-projecten uit het verleden • Aandeelhoudersvergaderingen NieuWater B.V. en WLN B.V. • Verkoop van onroerend goed • Jaarverslag 2019 OR • Financieel plan 2021, tarieven en tarievenregeling 2021 Bij twee overlegvergaderingen tussen de bestuurder en de ondernemingsraad (op 10 maart en 27 oktober 2020) waarin de algemene gang van zaken van de onderneming is besproken (artikel 24 WOR), is mevrouw Visser als vertegenwoordiger van de RvC aanwezig geweest. Het jaarverslag en de jaarrekening 2020, het financieel plan en de tarieven 2021, de beleidsnota Drinkwater 2020 en de consequenties van de coronasituatie en veiligheid voor de WMD-medewerkers zijn hier onder andere aan de orde geweest. Ook heeft twee keer informeel overleg tussen de RvC en het managementteam plaatsgevonden, op 19 mei en 3 november 2020.

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

52

Raad van commissarissen: samenstelling, onafhankelijkheid en diversiteit De samenstelling van de RvC is in 2020 ongewijzigd ten opzichte van 2019. De samenstelling van de RvC is ultimo 2020: Naam

Functie

Jaar eerste benoeming

Jaar herbenoeming

Aftredend

Emmy Elgersma

voorzitter RvC, lid Remuneratiecommissie

2017

2021

01-jan-21

Arjen Mewe

vice-voorzitter RvC, voorzitter Remuneratiecommissie

2017

2021

Herbenoembaar

Monique Visser

lid RvC, voorzitter Auditcommissie

2017

2021

Herbenoembaar

Luuk Rietveld

lid RvC

2017

2021

Herbenoembaar

Reinier Heutink

lid RvC, lid Auditcommissie

2017

2021

Herbenoembaar

Het uitgangspunt voor de benoemingstermijn is twee termijnen van vier jaar.

Alle commissarissen zijn onafhankelijk in de zin van artikel 1.1.4 en 1.1.5 van het Reglement van de RvC (en de best practice bepalingen 2.1.7. 2.1.8 en 2.1.9 van de Nederlandse Corporatie Governance Code). In 2020 hebben zich geen transacties voorgedaan waarbij potentiële tegenstrijdige belangen spelen die van materiële betekenis zijn voor de vennootschap en/of de bestuurder, commissarissen, aandeelhouders en/of de externe accountant. De RvC streeft naar een gemengde samenstelling onder meer met betrekking tot leeftijd; de RvC streeft ernaar om voor tenminste 30% uit vrouwen en voor eveneens ten minste 30% uit mannen te bestaan (artikel 1.1.1 Reglement RvC N.V. Water­bedrijf Drenthe). De RvC voldoet hieraan.

De raad van commissarissen van N.V. Waterbedrijf Drenthe

Mevrouw mr. E.H. (Emmy) Elgersma (26 juni 1962) voorzitter RvC, lid Remuneratiecommissie Ervaren toezichthouder (zowel lid als voorzitter). Directeur bestuurder bij de Stichting Woningbouw Achtkarspelen. Relevante nevenfuncties: fractievoorzitter D66 gemeenteraad Steenwijkerland.

Jaarverslag 2020

De heer drs. A.J. (Arjen) Mewe (20 november 1949) vicevoorzitter RvC, voorzitter Remuneratiecommissie Ruime ervaring als toezichthouder in de publieke sector. Kennis van en ervaring binnen het openbaar bestuur. Als oud-gemeentesecretaris van Emmen, bekend met de bestuurscultuur en de (bestuurlijke) verhoudingen binnen de provincie Drenthe. Uiteenlopende ervaring als (eind-)verantwoordelijk (algemeen) directeur en vertrouwd met organisatieontwikkeling. Eigenaar AM Interim, voor interim-management en advies. Relevante nevenfuncties: voorzitter raad van toezicht Jeugdbescherming Noord en Veilig Thuis Groningen.

Profiel

Mevrouw M.B. (Monique) Visser RA (15 december 1961) voorzitter Auditcommissie, contactpersoon OR Opgeleid en gevormd als accountant in de controle- en adviespraktijk. Naast de accountantspraktijk ook de functie van secretaris van de ondernemingsraad vervuld. Op dit moment werkzaam als senior-controller bij Hogeschool Windesheim. Zeer ervaren toezicht­ houder in uiteenlopende organisaties binnen de publieke sector. Relevante nevenfuncties: lid raad van toezicht Entrea Lindenhout groep, lid raad van toezicht Zonnehuisgroep IJssel-Vecht.

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

De heer drs. R.W. (Reinier) Heutink (8 juni 1956) lid Auditcommissie Brede management- en onderzoeks­ ervaring in (internationaal) bedrijfsleven. In 2014 gestopt als (statutair) directeur van Ipsos Nederland. Ruime ervaring in marketing, onderzoek en commercie. In 2016 gestart met diverse toezicht­ houdende functies in cultuur en onderwijs. Relevante nevenfuncties: voorzitter raad van toezicht Stichting Texels Museum.

Klantgericht

Oorspronkelijk

De heer prof. dr. ir. L.C. (Luuk) Rietveld (3 september 1961) Hoogleraar Drinking Water and Urban Water Technology, verbonden aan de Technische Universiteit Delft. Gerenommeerd hoogleraar met een inhoudelijke oriëntatie op de integratie en innovatie van de drinkwatervoorziening in Nederland en daarbuiten. Relevante nevenfuncties: ruime management- en advieservaring, onder andere als lid van de Visitatiecommissie Bestuursakkoord Water; onbezoldigd bestuurslid van Elemental Water Foundation, Lamminga Fonds en Stichting International Water Conferences.

Governance

Jaarrekening

53

Commissies De RvC heeft de volgende twee permanente commissies: de Remuneratiecommissie en de Auditcommissie. Deze commissies bereiden ieder binnen hun eigen taakgebied de besluitvorming van de RvC op hun gebied voor en adviseren de raad. In de vergaderingen van de commissies vindt een verdieping van de onderwerpen plaats. De belangrijkste overwegingen en bevindingen van beide commissies worden daarna terug­ gekoppeld in de vergaderingen van de RvC waarmee zorgvuldige besluitvorming geborgd is. Auditcommissie De Auditcommissie bestaat uit mevrouw M.B.(Monique) Visser (voorzitter) en de heer R.W. (Reinier) Heutink. De Auditcommissie adviseert de raad bij de uitvoering van zijn taak tot het houden van toezicht op de interne risicobeheer- en controle­ systemen alsmede de jaarverslaglegging en de begroting in relatie tot tarieven. Voor de werkzaamheden van de commissie is een reglement opgesteld. De commissie is in het verslagjaar vijf keer bijeengekomen, waarvan één vergadering in het bijzijn van de accountant. Ter voorbereiding op de vergadering met de voltallige raad heeft de Auditcommissie gesproken over de jaarcijfers en het accountantsverslag 2019, in het bijzijn van de accountant.

Daarnaast zijn in de Auditcommissie de kwartaalrapportages, de voortgang investeringen, de voortgang nieuwbouw productiestation Beilen, de voortgang aanbevelingen accountant, het financieel plan en de drinkwatertarieven 2021 behandeld. Ook is met de bestuurder en met de manager Klant en Bedrijfs­ ondersteuning uitvoerig gesproken over de verbetering van de interne financiële sturing, de betrouwbaarheid van de prognoses en wijze van rapporteren hierover.

Jaarverslag 2020

Profiel

De belangrijkste bevindingen in 2020 vanuit de Auditcommissie zijn samengevat in de onderstaande punten: • Het investeringsvolume van WMD is in drie jaar tijd verdubbeld. Dit komt door de verslechtering van de grondwaterkwaliteit, klimaatverandering en vervanging van verouderde infrastructuur. • In 2020 is het Meerjaren investeringsplan afgerond en gepresenteerd. Hierdoor is in een vroegtijdig stadium inzicht bij alle betrokkenen op het gebied van de investerings­opgave voor WMD. • WMD heeft in 2020 zonder aanvullende eisen van de banken geld aangetrokken. • Als eerste drinkwaterbedrijf in Nederland heeft WMD de WACC discussie aangekaart en er mede voor gezorgd dat dit punt bij de minister is geagendeerd. • Ook in coronatijd heeft de WMD de (verdubbelde) investeringsopgave in 2020 conform plan weten te realiseren. • WMD heeft zijn processen geoptimaliseerd en zoveel mogelijk gedigitaliseerd. • Om een zorgvuldige afhechting van zowel de belangen van derden als van WMD te borgen verloopt de uitvoering van de afbouw van de niet-drinkwateractiviteiten (met een afwijkend risicoprofiel) trager dan gepland, maar loopt deze wel gestaag door. Door de bestuurder is tijdens de auditcommissievergaderingen de voortgang toegelicht en, waar nodig, is dit opgevolgd door goedkeuring van de RvC en de AvA. Remuneratiecommissie De Remuneratiecommissie bestaat uit de heer A.J.

(Arjen) Mewe (voorzitter) en mevrouw E.H. (Emmy) Elgersma. De commissie is in 2020 twee keer bijeengekomen. Tijdens deze vergaderingen is onder andere gesproken over de jaaragenda van de RvC, de beoordeling van de prestaties van de bestuurder en de nieuwe prestatieafspraken met de bestuurder, de procedure over de herbenoeming van de bestuurder, de bezoldiging van de leden

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

van de RvC, het rooster van aftreden en de procedure in het kader van de herbenoeming van de leden van de RvC. De RvC heeft voor het laatst in 2019 een zelfevaluatie uitgevoerd over het eigen functioneren, het functioneren van de afzonder­ lijke commissies van de RvC en dat van de individuele commissarissen. Door de onmogelijkheid om fysiek bij elkaar te komen werd een geplande zelfevaluatie in een fysieke bijeenkomst aan­vankelijk uitgesteld; gezien de voortduring van de corona­ beperkingen heeft de RvC vervolgens besloten dat een zelf­ evaluatie over 2020 begin 2021 zal plaatsvinden. Deze evaluatie heeft inmiddels (digitaal) plaatsgevonden. De belangrijkste bevin­dingen in 2020 vanuit de remuneratie­commissie zijn samengevat in de onderstaande punten: • Het rooster van aftreden van de RvC is begin 2020 vast­ gesteld. Het rooster voorziet er in dat alle RvC-leden gedurende hun tweede termijn (vanaf 21 september 2021) met enige tussentijd na elkaar aftreden om daarmee te zorgen voor geleidelijkheid in de in- en uitstroom van de RvC-leden in de raad. • Uit de zelfevaluatie is naar voren gekomen dat de raad in 2021 ruimte maakt om actiever te participeren als adviseur en klankbord van de bestuurder bij de toekomstige grotere thema’s die WMD raken zoals klimaatverandering, kwaliteit van de bronnen en automatisering.

Tot slot De RvC spreekt waardering uit voor de inzet en toewijding van de bestuurder, het management en alle medewerkers voor de bedrijfsvoering en de behaalde resultaten over 2020. Met name de wijze waarop WMD haar taken en verantwoordelijkheden heeft ingevuld in de ongewisse coronatijd verdient een groot compliment. We zien met grote interesse en vol vertrouwen 2021 tegemoet. Assen, 2021

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

54

Bericht van de ondernemingsraad

Contact met achterban vanwege corona is het uitdagend om goed contact te houden met onze achterban. Maar we gebruiken de mogelijkheden die er nog wel zijn, zoals het via Teams aansluiten bij werk­ overleggen. Gelukkig heeft de OR een brede samenstelling, waardoor we toch een goed beeld hebben van wat er speelt onder collega’s.

Op dit moment werken we al bijna een jaar op afstand van elkaar door de gevolgen van het coronavirus. Het gemis aan contact maakt zichtbaar hoeveel waardering er is voor elkaar: als collega én mens. De ondernemingsraad (OR) is trots op WMD; we zijn ondanks de moeilijke omstandigheden die corona met zich meebracht als bedrijf in staat gebleken om ons werk goed te blijven doen.

In 2020 waren er twee specifieke onderwerpen die de OR hebben beziggehouden. Door corona werd 2020 noodgedwongen het jaar van thuiswerken. Dat er nu, in samenspraak met de OR, beleid is gemaakt om vrijwillig thuis te kunnen werken, vindt de OR positief. De OR volgt de ontwikkeling van dit beleid nauwlettend. Op het moment van schrijven (februari 2021) is er vooral aandacht voor de verplichte thuiswerksituatie. Een ander belangrijk thema in 2020 was de succesvolle aan­ passing van het autovolgsysteem naar een vereenvoudigd systeem. Dankzij dit systeem wordt de privacy van medewerkers beter gewaarborgd.

Jaarverslag 2020

Profiel

Onderwerpen Tijdens de negen vergaderingen tussen de ondernemingsraad en de bestuurder in 2020, waarvan twee in het bijzijn van mevrouw Visser, Lidvan de RvC, contactpersoon voor OR (artikel 24 WOR) zijn onder andere de volgende onderwerpen besproken: • Kwartaalrapportages HRM • Meteo • Projectaanvraag Afrenda (afronding resterende nietdrinkwateractiviteiten Waterbedrijf Drenthe) • Afschaffen Ideeënbus • Herzien beleid uren schrijven bij ziekte/arts bezoek/verlof • Overzicht beoordelingen per sector • Beleidsnota Drinkwater 2020 • ISIPP 2025 • Adviesaanvraag WMD maatregelen corona • Instemmingsverzoek WMD-invulling 1,5 meter samenleving • Vewin Protocol • Memo stappen verkoop Niewater • WMD Jaarverslag • Jaarrekening + MIP • Fit & Vitaal • Aanpassing Protocol Autovolgsysteem/rittenregistratie • Adviesaanvraag m.b.t. wijziging in aansturing sector Distributie • Adviesaanvraag opheffen Anl’eau B.V. en Ad Fontes B.V. • Inschaling van nieuwe medewerkers • Adviesaanvraag Personeelsbeleidsplan • Instemmingsverzoek Thuiswerken

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

• • • • • • • • •

Begroting OR 2021 WOR artikel 31 informatierecht OR Financieel Plan 2021 Corona op langere termijn, wat zijn de consequenties voor WMD Actualiseren en reduceren van functiebeschrijvingen bij WMD Drinkwaterbedrijf Aanwijzen verlofdagen 2021 Beleidsvoorstel tijdschrijven Inzet van uitzendkrachten Actualiseren van de plan- en beoordelingscyclus

Samenstelling van de ondernemingsraad De heer H. Bunk voorzitter Mevrouw I. Folkersma- Hazekamp vicevoorzitter De heer J. Suelmann secretaris De heer R. Balsma lid De heer A. van der Weide lid Mevrouw A. Langenhuizen lid De heer H. Kreeft lid Mevrouw M. Westenbrink ambtelijk secretaris

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

55

Jaarrekening

Jaarverslag 2020

Profiel

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

56

Geconsolideerde balans N.V. Waterbedrijf Drenthe Voor winstverdeling (bedragen in duizenden euro’s)

ACTIVA Vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa

Ref

31 december 2020

31 december 2019

6 7

165.517 5.082

152.475 4.232 170.599

Vlottende activa (ten hoogste 1 jaar) Voorraden Vorderingen Liquide middelen

8 9 10

156.707

828 6.785 2.662

1.070 6.815 5.725 10.275 180.874

PASSIVA Groepsvermogen Eigen vermogen

13.610 170.317

12 42.844

38.733 42.844

Achtergestelde leningen

13

Voorzieningen

14

Langlopende schulden Leningen kredietinstellingen Overige leningen (Embedded) derivaten

15 15 16

38.733

8.500

8.500 8.500 104

8.500 865

101.170 0 25

92.618 0 32 101.195

Kortlopende schulden (ten hoogste 1 jaar) Schulden aan kredietinstellingen Aflossingsverplichting langlopende schulden Schulden aan handelscrediteuren Belastingen en premies sociale verzekeringen Overige schulden

17 17 18 19

92.650

2.617 15.449 3.752 1.124 5.290

4.223 14.549 3.528 1.569 5.700 28.232 180.874

Jaarverslag 2020

Profiel

Duurzaamheid

29.569 170.317

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

57

Geconsolideerde winst-en verliesrekening N.V. Waterbedrijf Drenthe (bedragen in duizenden euro’s)

Ref Opbrengsten Netto-omzet Overige bedrijfsopbrengsten

23 24

2020

2019

36.289 4.463

35.855 5.588 40.752

Bedrijfslasten Grond en hulpstoffen Uitbesteed werk en andere externe kosten Personeelskosten Afschrijvingen Overige waardeveranderingen van materiële vaste activa Grondwaterbelasting Overige bedrijfskosten

25 26 27 28

2.299 7.641 11.727 8.269

2.356 7.469 10.619 8.598

6

0

574

29 30

432 5.385

402 8.438 35.753 4.999

Bedrijfsresultaat Financiële baten en lasten Rentebaten Rentelasten Waardeveranderingen van vorderingen die tot de vaste activa behoren Mutatie waardering derivaten

6 2.340

112 2.492

0

0

7

1.361 -2.327 2.672

32 33

-1.019 1.968

944 495

-177 390

Resultaat na belastingen Minderheidsbelang van derden Netto resultaat

Jaarverslag 2020

38.456 2.987

31

Bedrijfsresultaat voor belastingen Winstbelastingen Resultaat deelnemingen

41.443

Profiel

Duurzaamheid

1.439 4.111

213 2.181

0

0

4.111

2.181

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

58

Geconsolideerd kasstroomoverzicht

(bedragen in duizenden euro’s)

2020

2019

2020

Bedrijfsresultaat

4.999

2.987

Afschrijvingen Overige waardeveranderingen van materiële vaste activa Mutatie voorzieningen

8.269

8.598

Veranderingen werkkapitaal Voorraden Vorderingen Kortlopende schulden

0 -760

242 30 -2.236

Kasstroom uit bedrijfsoperaties Ontvangen interest Betaalde interest Betaalde vennootschapsbelasting Waardeveranderingen Mutatie derivaten

Investeringen in materiële vaste activa Desinvesteringen in materiële vaste activa Overige waardeveranderingen activa Ontvangen dividend Kasstroom uit investeringsactiviteiten

Jaarverslag 2020

121 770 -8.945 -1.964

-8.054

10.544

4.230

6 -2.340 944

24.000 -805 0 0 -14.557

48.395 607 2.327 -960 -38.850 8.638

11.519

Mutatie geldmiddelen

-3.063

3.972

Stand liquide middelen: Begin boekjaar Einde boekjaar Mutatie rekening courant kredietinstellingen

5.725 2.662 -3.063

1.752 5.725 3.973

112 -2.492 -177

7

Kasstroom uit operationele activiteiten

699

Kasstroom uit finacieringsactiviteiten Nieuwe leningen Overige mutaties vorderingen Mutaties reserves Overige mutaties inz financieringsactiviteiten Aflossing langlopende schulden

2019

1.361 -1.383

-1.196

9.161

3.034

-21.592 280 0 450

-14.262 9.546 -6.215 350 -20.862

Profiel

-10.581

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

59

Toelichting op de geconsolideerde balans en winst-en verliesrekening

1. Algemene toelichting

naar nihil, zodat de gerealiseerde opbrengst in 2020 van € 155k eveneens volledig ten gunste van het resultaat is gekomen.

Activiteiten N.V. Waterbedrijf Drenthe (WMD), KvK nummer 04006089, is gevestigd aan de Lauwers 3 te Assen. Dit is tevens de statutaire vestigingsplaats van de vennootschap. De activiteiten van WMD en haar dochtermaatschappijen bestaan voornamelijk uit de zorg voor en instandhouding van de (drink)watervoorziening in haar verzorgingsgebied, benevens het verrichten van alle werkzaamheden, daarmede in verband staande, in de ruimste zin.

Anl’eau (Bottelarij) Op basis van de strategie heeft WMD besloten om te stoppen met de activiteiten van de bottelarij. Na 20 jaar bottelen is op 24 juli 2020 het laatste flesje gebotteld. De bottelarij is opgeheven. Het overgrote deel van het personeel heeft een nieuwe baan gevonden binnen WMD. De overige personeelsleden hebben een dienstbetrekking buiten de WMD gevonden. Omdat in 2019 reeds besloten was de activiteiten van de bottelarij te beëindigen en de vennootschap te liquideren, is de jaarrekening 2019 opgesteld op basis van liquidatiegrondslagen, zodat inzicht gegeven kon worden in het te verwachten liquidatiesaldo. In 2020 is een groot deel van de machines en installaties verkocht aan een derde partij. In 2019 is de activa afgewaardeerd met € 575k naar nihil, zodat de gerealiseerde opbrengst in 2020 van € 220k volledig ten gunste van het resultaat is gekomen. De nog aanwezige voorraden zijn ook in 2020 verkocht aan een derde partij. In 2019 zijn de voorraden afgewaardeerd met € 79k

Jaarverslag 2020

Profiel

Alle openstaande vorderingen zijn in 2020 volledig afgewikkeld. De in 2019 gevormde voorziening van € 950k bleek niet nodig te zijn en is daardoor in 2020 ten gunste van het resultaat gekomen.

Stelselwijzigingen en schattingswijzigingen In 2019 heeft een stelselwijziging plaatsgevonden. De wijziging betrof het opnemen van een latentie vennootschapsbelasting. Met ingang van 1 januari 2016 is N.V. Waterbedrijf Drenthe vennootschapsbelastingplichtig voor haar niet-wettelijke taken. Tot en met 2018 werd alleen de acute belastinglast opgenomen. Met ingang van 2019 worden latente belastingvorderingen opgenomen voor verrekenbare fiscale verliezen en voor verrekenbare verschillen tussen de waarde van de activa en passiva volgens fiscale voor­ schriften enerzijds en de in deze jaarrekening gevolgde waarderingsgrondslagen anderzijds. Het effect van de stelselwijziging met betrekking tot de latentie vennootschapsbelasting is de vorming van een actieve latentie per 1 januari 2019 van € 3.159k. De belastingbate die hieruit voort­ vloeide is per 1 januari 2019 direct in het eigen vermogen verwerkt. In 2020 is de voorziening met € 882k afgenomen en compenseert de belastinglast voor 2020.

Fiscale eenheid Met ingang van 2016 is de wet modernisering vennootschaps­ belastingplicht overheidsondernemingen van kracht. Op basis van deze wetgeving is N.V. Drinkwater Drenthe en haar dochter­ maatschappijen vennootschapsbelastingplichtig voor haar

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

niet-drinkwater activiteiten. Ten behoeve van de vennootschaps­ belasting vormt N.V. Drinkwatermaatschappij Drenthe een fiscale eenheid met de volgende vennootschappen: • WMD Drinkwater B.V. • WMD Industriewater B.V. • WMD Participaties B.V. • WMD Water en Energie B.V. • Adfontes B.V. • Anl’eau B.V. • Noordwater B.V. • IndoWater B.V. • Tirta Drenthe B.V. • Tirta Sulawesi B.V. • Tirta Papua B.V. In 2020 is aangifte gedaan voor 2018. En in 2019 zijn de aangiftes voor 2016 en 2017 ingediend. In de aangifte van 2016 is een standpunt over de fiscale openingsbalans ingenomen. Voor beide jaren is een voorlopige aanslag ingediend. De aangifte voor 2018 is eveneens in concept ingediend. De aangifte voor 2019 is nog onderhanden. In 2020 hebben zich geen schattingswijzigingen voorgedaan.

Schattingen Indien het voor het geven van het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht noodzakelijk is, zijn de relevante oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de desbetreffende jaarrekeningposten.

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

60

Grondslagen van de consolidatie In de consolidatie worden de financiële gegevens van WMD, samen met die van haar groepsmaatschappijen en andere rechtspersonen waarop zij overheersende zeggenschap kan uitoefenen of waarover zij de centrale leiding heeft, opgenomen. Groepsmaatschappijen zijn rechtspersonen waarin WMD direct of indirect overheersende zeggenschap kan uitoefenen doordat zij beschikt over de meerderheid van de stemrechten of op enige andere wijze de financiële- en operationele activiteiten kan beheersen. De hiervoor beschreven groepsmaatschappijen en andere rechtspersonen worden voor 100% in de consolidatie betrokken. Wanneer sprake is van een belang in een joint venture, wordt het desbetreffende belang gewaardeerd tegen nettovermogenswaarde, dan wel proportioneel geconsolideerd, indien dit leidt tot een beter inzicht. Van een joint venture is sprake indien als gevolg van een overeenkomst tot samenwerking de zeggenschap door de deel­ nemers gezamenlijk wordt uitgeoefend. Intercompany-transacties, intercompany-winsten en onderlinge vorderingen en schulden tussen groepsmaatschappijen en andere in de consolidatie opgenomen rechtspersonen worden geëlimineerd, voor zover de resultaten niet door transacties met derden buiten de groep zijn gerealiseerd.

Waarderingsgrondslagen van groepsmaatschappijen en andere in de consolidatie opgenomen rechtspersonen zijn waar nodig gewijzigd om aansluiting te krijgen bij geldende waarderingsgrondslagen voor de groep. Aan het hoofd van de groep staat N.V. Waterbedrijf Drenthe, gevestigd aan Lauwers 3 te Assen.

Jaarverslag 2020

Profiel

In de geconsolideerde jaarrekening zijn naast de vennootschap WMD de volgende groepsmaatschappijen betrokken:

Financiële vaste activa Naam

Vestigingsplaats

WMD Drinkwater B.V. WMD Industriewater B.V. WMD Participaties B.V. WMD Water en Energie B.V. Noordwater B.V. Anl'eau B.V. Ad Fontes B.V. Indowater B.V. Tirta Drenthe B.V. Tirta Sulawesi B.V. Tirta Maluka B.V. Tirta Papua B.V. PT Dream Sukses Airindo PT Tirta Remu PT Air Manado

Assen Assen Assen Assen Assen Assen Assen Assen Assen Assen Assen Assen Ambon Sorong Manado

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Deelname in % 2020

Groeps-maatschappij / consolidatie 2020

100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 49 51 51

Klantgericht

ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja nee nee nee

Oorspronkelijk

Deelname in % 2019 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 49 51 51

Governance

Groeps-maatschappij / consolidatie 2019 ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja nee nee nee

Jaarrekening

61

Structuuroverzicht Het structuuroverzicht van WMD ziet er als volgt uit: N.V. Waterbedrijf Drenthe

WMD Drinkwater B.V.

WLN B.V. 50%

KWH Water B.V. 2,13%

WMD Industriewater B.V.

Aque Minerals B.V. 2,9%

WMD Water en Energie B.V.

NieuWater B.V. 50%

WMD Participaties B.V.

Water Fund Holland B.V. 9%

NoordWater B.V. 50%

WLN Business B.V.

IndoWater B.V.

PT Dream Sukses Airindo 49%

Anl’eau B.V.

Tirta Drenthe B.V.

WMD heeft in 2020 nog twee joint ventures. WLN B.V., het water­ laboratorium dat tezamen met Waterbedrijf Groningen wordt gehouden en NieuWater B.V., een joint venture tezamen met waterschap Vechtstromen die in 2021 verkocht zal worden aan waterschap Vechtstromen. Dit wordt nader toegelicht in paragraaf 22 Gebeurtenissen na balansdatum. Beide joint ventures zijn gewaardeerd op nettovermogenswaarde en zijn niet in de consolidatie betrokken.

Tirta Papua B.V.

PT Tirta Remu Sorong 51%

Verbonden partijen Als verbonden partijen worden aangemerkt alle rechtspersonen waarover WMD overheersende zeggenschap, gezamenlijke zeggenschap of invloed van betekenis kan uitoefenen. Ook rechtspersonen en natuurlijke personen die overwegende zeggenschap, gezamenlijke zeggenschap of invloed van betekenis in WMD kunnen uitoefenen worden aangemerkt als verbonden partij.

Jaarverslag 2020

Profiel

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

62

2. Algemene grondslagen

Acquisities en desinvesteringen van groepsmaatschappijen Vanaf de overnamedatum worden de resultaten en de identificeerbare activa en passiva van de overgenomen vennootschap opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening. De overnamedatum is het moment dat overheersende zeggenschap kan worden uitgeoefend op de desbetreffende vennootschap. De verkrijgingsprijs bestaat uit het geldbedrag of het equivalent hiervan dat is overeengekomen voor de verkrijging van de overgenomen onderneming vermeerderd met eventuele direct toerekenbare kosten. Indien de verkrijgingsprijs hoger is dan het nettobedrag van de reële waarde van de identificeerbare activa en passiva wordt het meerdere als goodwill geactiveerd onder de immateriële vaste activa. Indien de verkrijgingsprijs lager is dan het nettobedrag van de reële waarde van de identificeerbare activa en passiva, dan wordt het verschil als overlopende passiefpost opgenomen. De maatschappijen die in de consolidatie betrokken zijn, blijven in de consolidatie opgenomen tot het moment dat zij worden verkocht: deconsolidatie vindt plaats op het moment dat er geen sprake meer is van beslissende zeggenschap.

Algemeen De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de wettelijke bepalingen van Titel 9 Boek 2 BW en de stellige uitspraken van de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving, uitgegeven door de Raad voor de Jaarverslaggeving. De jaarrekening is tevens opgesteld krachtens de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT). Activa en verplichtingen worden in het algemeen gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs of de actuele waarde. Indien geen specifieke waarderingsgrondslag is vermeld vindt waardering plaats tegen de verkrijgingsprijs. In de balans en de winst-en verliesrekening zijn referenties op­ genomen. Met deze referenties wordt verwezen naar de toelichting.

Vergelijking met voorgaand jaar

Toelichting op het kasstroomoverzicht Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode. De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaan uit de liquide middelen. Kasstromen in vreemde valuta zijn omgerekend tegen een geschatte gemiddelde koers. Ontvangsten en uitgaven uit hoofde van interest, ontvangen dividenden en winstbelastingen zijn opgenomen onder de kasstroom uit operationele activiteiten. (Des) Investeringen in materiële- en financiële vaste activa zijn opgenomen onder de kasstroom uit investeringsactiviteiten. De nieuwe leningen en aflossingen op leningen zijn, net als betaald dividend, opgenomen onder de kasstroom uit financierings­ activiteiten.

De gehanteerde grondslagen van waardering en van resultaat­ bepaling zijn ongewijzigd gebleven ten opzichte van het voorgaande jaar. Ten behoeve van het inzicht zijn waar nodig rubriceringen in de jaarrekening gewijzigd. Wegens vergelijkingsdoeleinden zijn rubriceringsaanpassingen in de vergelijkende cijfers ook door­ gevoerd.

Vreemde valuta • Functionele valuta De posten in de jaarrekening van de groepsmaatschappijen worden gewaardeerd met inachtneming van de valuta van de economische omgeving waarin de groepsmaatschappij haar bedrijfsactiviteiten voornamelijk uitoefent (de functionele valuta). De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld in euro’s; dit is zowel de functionele als de presentatievaluta van WMD. • Transacties, vorderingen en schulden De Indonesische groepsmaatschappijen van WMD leggen transacties en balansposten in hun administraties vast in de

Jaarverslag 2020

Profiel

eigen functionele valuta, te weten de rupiah. WMD neemt commerciële transacties welke luiden in rupiah op tegen de wisselkoersen die gelden op de dag van de transacties. Koers­verschillen die voortvloeien uit de afwikkeling van deze transacties worden in het resultaat verwerkt.

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

Leasing Leaseovereenkomsten waarbij WMD als lessee feitelijk alle voor­delen en risico’s van eigendom heeft, worden aangemerkt als financiële lease. Indien dit niet het geval is, worden deze over­eenkomsten opgenomen en verwerkt als operationele lease. Materiële vaste activa, die middels financiële lease zijn verworven worden bij aanvang van de lease opgenomen tegen de reële waarde van het geleasede actief, of indien lager, de contante waarde van de leasebetalingen. De desbetreffende activa worden daarna verantwoord volgens de grondslagen voor materiële vaste activa. De leasebetalingen worden gesplitst in een rentecomponent en een aflossingscomponent. De rentecomponent is gebaseerd op de constante periodieke rente over de boekwaarde van de investering. De rentecomponent wordt in de desbetreffende periode ten laste gebracht van het resultaat en de aflossing wordt in mindering gebracht op de leaseverplichting. Betalingen uit hoofde van operationele lease worden lineair over de leaseperiode als last in het resultaat verwerkt. Leaseovereenkomsten waarbij WMD als lessor feitelijk alle voor­delen en risico’s van eigendom heeft, worden aangemerkt als operationele lease. Indien dit niet het geval is worden deze overeenkomsten gezien als financiële lease.

Materiële vaste activa die op basis van een operationele lease overeenkomst aan derden ter beschikking worden gesteld, worden opgenomen en verwerkt volgens de grondslagen voor materiële vaste activa. Leasebaten worden zo toegewezen aan de verschillende perioden zodat jaarlijks een constant rendement over de netto investering wordt behaald.

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

63

Materiële vaste activa die op basis van een financiële lease over­ eenkomst aan derden ter beschikking worden gesteld, worden onder de financiële vaste activa als vorderingen opgenomen ter hoogte van de netto investering in die activa. De leasebetalingen worden op basis van de constante periodieke rente gesplitst in een rentecomponent en een aflossingscomponent. De rentecomponent wordt in de betreffende periode ten gunste van het resultaat gebracht en de aflossing wordt in mindering gebracht op de leasevordering.

3. Grondslagen voor waardering activa en passiva Materiële vaste activa Bedrijfsgebouwen en –terreinen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs plus bijkomende kosten of vervaardigingsprijs onder aftrek van lineaire afschrijvingen gedurende de verwachte toekomstige gebruiksduur. Op terreinen wordt niet afgeschreven. Indien nodig wordt rekening gehouden met een verwachte bijzondere waardevermindering op balansdatum. Overige vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs inclusief direct toerekenbare kosten, onder aftrek van lineaire afschrijvingen gedurende de verwachte toekomstige gebruiksduur en bijzondere waardeverminderingen. Werken in uitvoering worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs inclusief direct toerekenbare kosten. Indien nodig wordt rekening gehouden met een verwachte bijzondere waardevermindering op balansdatum. Indien voor te vervaardigen materiële vaste activa, waaronder begrepen gronden die zijn verworven met het doel om deze in erfpacht uit te geven, noodzakelijkerwijs een aanmerkelijke hoeveelheid tijd nodig is om deze gebruiksklaar te maken, worden de rentekosten opgenomen in de vervaardigingsprijs. Deze rente wordt via de resultatenrekening verantwoord.

Jaarverslag 2020

Profiel

Voor de toekomstige kosten van groot onderhoud aan de bedrijfs­ gebouwen is geen voorziening voor groot onderhoud gevormd. De kosten worden vanaf 1 januari 2019 in de boekwaarde van het actief opgenomen als afzonderlijk af te schrijven bestanddeel.

Financiële vaste activa •

Deelnemingen Deelnemingen in groepsmaatschappijen en overige deelnemingen waarin invloed van betekenis kan worden uitgeoefend, worden gewaardeerd volgens de vermogensmutatiemethode (nettovermogenswaarde). Invloed van betekenis wordt in ieder geval verondersteld aanwezig te zijn bij het kunnen uitbrengen van 20% of meer van de stemrechten.

De nettovermogenswaarde wordt berekend volgens de grondslagen die gelden voor deze jaarrekening; voor deelnemingen waarvan onvoldoende gegevens beschikbaar zijn voor aanpassing aan deze grondslagen, wordt uitgegaan van de waarderingsgrondslagen van de desbetreffende deelneming. Indien de waardering van een deelneming volgens de netto­ vermogenswaardemethode negatief is, wordt deze op nihil gewaardeerd. Indien en voor zover WMD in deze situatie geheel of gedeeltelijk instaat voor de schulden van de deelneming, dan wel de verliezen reeds heeft gefinancierd of de feitelijke verplichting heeft de deelneming tot betaling van haar schulden in staat te stellen, wordt hiervoor een voorziening getroffen. De eerste waardering van gekochte deelnemingen is gebaseerd op de reële waarde van de identificeerbare activa en passiva op het moment van acquisitie. Voor de vervolgwaardering worden, uitgaande van de waarden bij eerste verandering, de grond­ slagen toegepast die gelden voor deze jaarrekening. Deelnemingen waarop geen invloed van betekenis kan worden uitgeoefend, worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs. Indien sprake is van een duurzame waardevermindering, vindt waardering plaats tegen deze lagere waarde: afwaardering vindt plaats ten laste van de winst-en verliesrekening.

Duurzaamheid

Betrouwbaar

Toekomstbestendig

• Vorderingen op deelnemingen De onder financiële vaste activa opgenomen vorderingen worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen de reële waarde van de tegenprestatie. Na eerste verwerking worden deze vorderingen gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs, welke gelijk is aan de nominale waarde, zo nodig onder aftrek van een voorziening voor oninbaarheid. • Latente belastingvorderingen Latente belastingvorderingen worden opgenomen voor verrekenbare fiscale verliezen en voor verrekenbare verschillen tussen de waarde van de activa en passiva volgens fiscale voorschriften enerzijds en de in deze jaarrekening gevolgde waarderingsgrondslagen anderzijds, met dien verstande dat latente belasting­ vorderingen alleen worden opgenomen voor zover het waarschijnlijk is dat er toekomstige fiscale winst zal zijn waarmee de tijdelijke verschillen kunnen worden verrekend en verliezen kunnen worden gecompenseerd. De berekening van de latente belastingvorderingen voor verrekenbare verliezen geschiedt tegen de op het einde van het verslagjaar geldende belastin­ tarieven en de latente belastingvorderingen voor tijdelijke verschillen tegen de in komende jaren geldende tarieven, voor zover deze al bij wet zijn vastgesteld. Latente belasting­ vorderingen worden gewaardeerd op nominale waarde.

• Overige vorderingen De onder financiële vaste activa opgenomen overige vorderingen omvatten verstrekte leningen, hypothecaire leningen verstrekt aan oud-werknemers van WMD en overige vorderingen. Deze vorderingen worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Na eerste verwerking worden deze vorderingen gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs, welke gelijk is aan de nominale waarde, zo nodig onder aftrek van een voorziening voor oninbaarheid. Voorts worden onder de overige vorderingen die vorderingen opgenomen die als financiële lease gekwalificeerd zijn. Waardering vindt plaats tegen de contante waarde van de resterende leasetermijnen, contant gemaakt tegen de oorspronkelijk overeengekomen rentepercentages.

Klantgericht

Oorspronkelijk

Governance

Jaarrekening

64

Bijzondere waardeverminderingen van materiële vaste activa WMD beoordeelt op iedere balansdatum of er aanwijzingen zijn dat een materieel vast actief aan een bijzondere waardevermindering onderhevig kan zijn. Indien dergelijke indicaties aanwezig zijn, wordt de realiseerbare waarde van het actief vastgesteld. Indien het niet mogelijk is de realiseerbare waarde voor het individuele actief te bepalen, wordt de realiseerbare waarde bepaald van de kasstroom genererende eenheid waartoe het actief behoort. Van een bijzondere waardevermindering is sprake als de boekwaarde van een actief hoger is dan de realiseerbare waarde; de realiseerbare waarde is de hoogste van de opbrengstwaarde en de bedrijfswaarde. Een bijzondere-waardeverminderingsverlies wordt direct als een last verwerkt in de winst-en verliesrekening. De opbrengstwaarde wordt in eerste instantie ontleend aan een bindende verkoopovereenkomst: als die er is wordt de opbrengstwaarde bepaald met behulp van de actieve markt waarbij normaliter de gangbare biedprijs geldt als marktprijs. Voor de bepaling van de bedrijfswaarde wordt een inschatting gemaakt van de toekomstige netto kasstromen bij voortgezet gebruik van het actief/de kasstroom genererende eenheid waarna de kasstromen contant gemaakt worden. Hierbij is geen vaste disconteringsvoet vastgesteld maar wordt dit per actief bepaald indien nodig.