bijlage 1 - nota beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 35 Hinder (Algemeen) Titel Ontzorgen van omwonenden Zienswijzenr. 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 22 Vraag of De gemeente heeft als belangrijkste voornemen om de hinder door opmerking windmolens voor omwonenden zoveel mogelijk te beperken. Wat heeft B&W gedaan, naast de Structuurvisie Emmen, Windenergie uit 2016, aan het 'ontzorgen' van de omwonenden? Antwoord De gemeente heeft gelijktijdig met de structuurvisie de Gedragscode Windenergie Gemeente Emmen vastgesteld. Op basis daarvan is het Gebiedsplatform N34 opgericht om initiatiefnemers en een groep omwonenden met elkaar in contact te brengen onder leiding van een onafhankelijk voorzitter. Afspraken die de omwonenden voorbereiden, ook ten aanzien van vermindering hinder en overlast, kunnen zij vervolgens via een breder gebiedsproces voorleggen aan alle omwonenden. De raad heeft middelen beschikbaar gesteld aan omwonenden in het gebiedsplatform om zich door deskundigen bij te kunnen laten staan. Verder heeft de raad in 2016 het Windfonds N34 ingesteld. Na de bouw van een windpark wordt dit windfonds actief. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de uitwerking van het met het uitvoeringsplan te selecteren locatie. De zienswijze wordt daarbij betrokken maar leidt niet tot een wijziging van het voorliggende besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 36 Individuele woningen (N34) Titel Overleg met direct omwonenden bij onverhoopte plaatsing Zienswijzenr. 23 Vraag of Mocht de plaatsing onverhoopt doorgaan, verwacht de vraagsteller dat de opmerking bewoners binnen de 1100 meter (zeven woningen) opgeroepen worden voor overleg. Antwoord Dit kunnen wij u toezeggen. De Gedragscode Windenergie Gemeente Emmen besteedt hier ook aandacht aan. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de uitwerking van het met het uitvoeringsplan te selecteren locatie. De zienswijze wordt daarbij betrokken maar leidt niet tot een wijziging van het voorliggende besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 37 Landschap (N34) Titel Uitzicht vanuit Noordbarge Zienswijzenr. 26 Vraag of Aangezicht is een bezwaar. Nu zien we het bosrijke gebied, maar met de bouw opmerking van deze grote windmolens zouden deze ver boven het bos uit te zien zijn vanuit Noordbarge. Antwoord Een windpark gaat inderdaad gepaard met gevolgen voor het uitzicht. In welke mate, dat verschilt per locatie. De begrenzing van de tiphoogte op 150 meter heeft wat dit betreft enig nut. Verder zijn er 3D-visualisaties gemaakt in het licht van de structuurvisie waar u naar zou kunnen kijken. Bij de uitwerking van het windpark N34 en de ProjectMER zal de initiatiefnemer met 3D-beelden komen op basis van de daadwerkelijk voorgestelde posities van windturbines. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op het uitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie en bijbehorende afwegingen maar geeft geen aanleiding tot een wijziging van het plan van aanpak.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 38 Landschap (Algemeen) Titel Ashoogte tot 100 meter leidt tot meer windmolens Zienswijzenr. 46 Vraag of De vraagsteller geeft mee dat de keuze voor windturbines met een ashoogte opmerking van 100 meter leidt tot meer windturbines om de doelstellingen van Gemeente Emmen te behalen. Antwoord Er is voor de vergelijking tussen beide overgebleven windlocaties gebruik gemaakt van de uitgangspunten uit de structuurvisie 2016 voor windmolens.. Wij zien geen andere aanleiding om af te wijken van de uitgangspunten zoals opgesteld in de Structuurvisie Emmen, Windenergie . Er is bij de totstandkoming van de structuurvisie Emmen, Windenergie op basis van de uitkomsten van het gebiedsproces ‘Windkracht 3’, waarbij uitvoerig gebruik is gemaakt van 3D-visualisaties met meer of minder windmolens in combinatie met hogere of lagere windmolens, bewust gekozen voor een maximale as- en tiphoogte van windmolens. .

Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op het uitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie en bijbehorende afwegingen maar geeft geen aanleiding tot een wijziging van het plan van aanpak.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 39 Landschap (N34) Titel Aantasting uitzicht vanuit achtertuin Zienswijzenr. 1, 33 Vraag of Het uitzicht op de enorme wieken is niet om aan te zien qua uitzicht vanuit opmerking onze achtertuin, over het Noordbargerbos heen. Antwoord Windmolens zijn inderdaad vaak vanaf grote afstand zichtbaar. Voor Noordbarge en Delftlanden zal het Noordbargerbos de windmolens deels afschermen, dit verschilt van plek tot plek. De hoogtebeperking van 150 meter als opgenomen in de structuurvisie draagt ook aan bij aan een afschermende werking. De hoogtebeperking voorkomt lichthinder in de donkere uren. Desalniettemin zal het windpark overdag vanaf diverse plekken goed zichtbaar zijn. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 40 Landschap (N34) Titel Beschermd dorpsgezicht Westenesch Zienswijzenr. 23, 25, 31, 40 Vraag of Westenesch heeft nu de status van beschermd dorpsgezicht. Niets in het dorp opmerking mag veranderd worden zonder overleg met de gemeente. Dit om het fraaie dorpsgezicht te behouden. Het fraaie dorpsgezicht dreigt nu verpest te worden door het plaatsen van windmolens zo dicht bij het dorp. Antwoord Dit aspect is in de structuurvisie meegewogen als onderdeel van het criterium landschap. Voor de gemeente is het voorkomen van hinder en overlast leidend. Vanuit die afweging is bij de vaststelling van de structuurvisie Emmen, Windenergie uiteindelijk naast Pottendijk en Zwartenbergerweg voor de locatie N34 gekozen. Tot slot is relevant dat de gemeente Emmen hecht aan tijdelijkheid van de windmolens. In dat opzicht is geen sprake van een onomkeerbare aantasting van het landschap. Zie ook het antwoord op Vraag 42. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 41 Landschap (N34) Titel Geopark Hondsrug Zienswijzenr. 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 22, 31 Vraag of Er staan aan de N34 (Hunebed Highway), tussen Emmen en Haren nog geen opmerking hoge windenergie-molens, maar wel zijn er natuurgebieden. Laten we dat zo houden. Er is een onderzoek gaande door de provincie: “Toekomstige Landschapsvisie van de Hondsrug”, inclusief Zuidoost-Drenthe waarin de oorspronkelijke structuren zoveel mogelijk dienen te worden hersteld in het enige UNESCO Global Geopark in Nederland. Hoe worden de landschappelijke waarden langs de N34 gewaarborgd en niet voor altijd bedorven? Antwoord De structuurvisie Emmen, Windenergie gaat ook in op landschappelijke waarden, net als in de bijbehorende PlanMER. Verder zal dit ook in de projectMER voor de locatie N34 aandacht krijgen. De gemeente Emmen streeft om meerdere redenen en als verwoord in de structuurvisie nadrukkelijk naar een tijdelijk windpark, voor de duur van 16 tot 20 jaar. Voor zover een windpark aan de N34 een negatieve landschappelijke doorwerking heeft op onder andere UNESCO Global Geopark De Hondsrug, zal dit tijdelijk en omkeerbaar te zijn. Uit de aanwezigheid van het Geopark vloeien, voor zover ons bekend, geen verplichtingen of beperkingen voort met betrekking tot windenergie. In de ProjectMER kan de landschappelijke doorwerking nadere aandacht krijgen.

Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op het uitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie en bijbehorende afwegingen maar geeft geen aanleiding tot een wijziging van het plan van aanpak. De zienswijze heeft verder betrekking op de uitwerking van de te selecteren locatie en zal hierbij betrokken worden.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 42 Landschap (N34) Titel Windmolens doen afbreuk aan het waardevolle en beschermde dorpsgezicht. Zienswijzenr. 44, 45 Vraag of Windmolens doen afbreuk aan het waardevolle en beschermde dorpsgezicht. opmerking Antwoord Het beperken van hinder voor omwonenden is het belangrijkste uitgangspunt bij de voorliggende locatiekeuze. Hierom heeft de gemeente op basis van de vigerende structuurvisie en de hierin gehanteerde uitgangspunten een vergelijking gemaakt tussen de locaties. Hinder was, en is, het belangrijkste uitgangspunt om locaties aan te toetsen. Het criterium ‘afstand tot een beschermd dorpsgezicht’ is niet opgenomen in de structuurvisie uit 2016, derhalve kan hier ook niet aan getoetst worden. Wellicht ten overvloede benoemen wij in dit kader dat de vergunning voor een windpark tijdelijk zal worden verleend, in beginsel voor een periode van 16 jaar. Voor zover windenergie afbreuk doet aan het beschermde dorpsgezicht dan is dat daarmee ook van tijdelijke aard. Zie ook het antwoord op Vraag 40. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 43 Landschap (N34) Titel Maximale hoogte windmolens 149 meter doet afbreuk aan nabije karakteristieke dorpen Zienswijzenr. 44, 45 Vraag of De maximale hoogte van de windmolens (149 meter) doet afbreuk aan de opmerking karakteristieke dorpen in de nabijheid Antwoord Om een goede vergelijking te maken tussen locaties en tegelijk de doelstelling aan opwek te behalen is gekozen om uitgangspunten uit de structuurvisie 2016 te gebruiken. Hierin staat het ontwikkelkader waarbinnen windturbines ontwikkeld kunnen worden in de al aangewezen zoekgebieden. Uit deze vergelijking, en op basis van windturbines met een maximale tiphoogte van 149 meter zijn er minder gehinderden op de locatie N34. Wellicht ten overvloede benoemen wij ook in dit kader dat de vergunning voor een windpark altijd tijdelijk zal worden verleend, voor een periode van in beginsel 16 jaar, en dat een eventueel gevoel van afbreuk aan karakteristieke dorpen tijdelijk zal zijn. Zie ook het antwoord op vraag 40 en 42. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 44 Landschap (Algemeen) Titel Landschap en cultuurhistorie ten onrechte niet opgenomen als wegingscriteria bij voorkeurslocatie Zienswijzenr. 44, 45 Vraag of Landschap en cultuurhistorie is ten onrechte niet opgenomen als opmerking wegingscriteria bij het kiezen van een voorkeurslocatie Antwoord Het beperken van hinder voor omwonenden is het belangrijkste uitgangspunt bij de voorliggende locatiekeuze. Hierom heeft de gemeente op basis van de vigerende structuurvisie en de hierin gehanteerde uitgangspunten een vergelijking gemaakt tussen de locaties. Hinder was, en is het belangrijkste uitgangspunt om locaties aan te toetsen. Het criterium ‘afstand tot een beschermd dorpsgezicht’ is niet opgenomen in de structuurvisie uit 2016, derhalve kan hier ook niet aan getoetst worden. Zie ook het antwoord op Vraag 40 en 42. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 45 Lichthinder (N34) Titel Garanties voor geen lichthinder Zienswijzenr. 27 Vraag of Mochten de windmolens hier worden geplaatst, zouden we graag een garantie opmerking krijgen dat er geen lichtjes zullen worden geplaatst. En dat de hoogte dus ook niet hoger gaat worden dan 100m masthoogte. Antwoord Mede om lichthinder te voorkomen is gekozen voor een begrenzing van de tiphoogte tot 150 meter. Vanaf 150 meter zijn onder de huidige wetgeving lichtmarkeringen verplicht. Ook andere afweging spelen een rol bij de hoogtebeperking, als beschreven in het antwoord op Vraag 38. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 46 Lichthinder (Algemeen) Titel Minder lichthinder door nieuwe technologie Zienswijzenr. 46 Vraag of De vraagsteller geeft aan dat nieuwe technieken de opmerking naderingsdetectieverlichting minder hinderlijk maken. Antwoord Het kan zijn dat nieuwe technieken de lichthinder kan verminderen, maar dit sluit lichthinder nog altijd niet uit. Bovendien is het criterium van een maximale tiphoogte van 150 meter niet alleen gekoppeld aan het voorkomen van lichthinder, ook andere afwegingen spelen mee. Zie daarvoor ook de structuurvisie Emmen, Windenergie. Zie ook het antwoord op Vraag 38. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 47 Milieu-effecten (Algemeen) Titel Windmolens zijn niet altijd milieuvriendelijk Zienswijzenr. 2 Vraag of Windmolens zijn niet altijd milieuvriendelijk, als gevolg van de effecten van opmerking plaatsing en recycling. Verder blijkt uit recent onderzoek van het RIVM dat de coatings van windmolens mogelijk schadelijk zijn voor het milieu. Antwoord Op dit punt blijven zich nieuwe ontwikkelingen voordoen, waaronder een meer circulaire productie en verwerking van windmolens en windmolenonderdelen en wat betreft wet- en regelgeving. Over het algemeen wordt de toepassing van de best beschikbare technieken nagestreefd. Wat betreft de gemeente Emmen weegt het voorkomen of verminderen van hinder en overlast daarbij zwaar mee, maar ook andere aspecten als recycling en toegepaste coatings kunnen bijvoorbeeld in het licht van de ProjectMER meegewogen worden bij de verdere uitwerking van een windparkontwerp. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op het uitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie en bijbehorende afwegingen maar geeft geen aanleiding tot een wijziging van het plan van aanpak. De zienswijze heeft verder betrekking op de uitwerking van de te selecteren locatie en zal hierbij betrokken worden.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 48 Milieu-effecten (Algemeen) Titel Onafhankelijke nieuwe MER Zienswijzenr. 21 Vraag of De MER is uitgevoerd door bedrijven, die nauwe banden onderhouden met de opmerking initiatiefnemers. Er zal een nieuw onderzoek ingesteld moeten worden door bedrijven, die geen binding hebben met de bouwers. Antwoord De gemeente streeft naar maximale transparantie en objectiviteit. De onderzoeken die voor het project gedaan worden, worden in beginsel verricht door onafhankelijke en kundige onderzoeksbureaus die daar ook voor instaan. De gemeente kijkt kritisch mee en toetst deze resultaten ook, onder andere samenwerking met de Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe. Mocht er een verschil van inzicht zijn, dan kan eventueel een second opinion worden gevraagd. De onderzoeken als besloten in de ProjectMER worden verder onafhankelijk getoetst door de Commissie voor de m.e.r.. Tot slot bestaat altijd de mogelijkheid om in beroep en hoger beroep te gaan bij een rechter na vaststelling van de omgevingsvergunning. Op deze wijze wordt niet alleen de objectiviteit maar ook de kwaliteit van het onderzoek voldoende gewaarborgd.

Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op het uitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie en bijbehorende afwegingen maar geeft geen aanleiding tot een wijziging van het plan van aanpak.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 49 Milieu-effecten (Algemeen) Titel Problematische productie en recycling van windmolens Zienswijzenr. 38 Vraag of De vraagsteller is zeer kritisch over deze zogenaamde groene Energie. Denk opmerking daarbij aan productie en vernietiging na x jaar wanneer ze te oud zijn of om welke redenen dan ook. Antwoord Wij verwijzen naar het antwoord onder vraag 47. We nemen uw opmerking voor kennisgeving aan. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 50 Milieu-effecten (Algemeen) Titel Concrete informatie over praktische doorwerking voor direct betrokkenen ontbreekt Zienswijzenr. 41 Vraag of Hoewel het plan van aanpak inzicht biedt in het aantal huishoudens dat opmerking mogelijk overlast zal ervaren, ontbreekt concrete informatie voor de direct betrokkenen over praktische aspecten waar zij rekening mee moeten kunnen houden. Dit betreft onder meer de invloed op zicht, geluid, slagschaduw, en de mogelijke impact op de woningwaarde. Antwoord Bij de structuurvisie Emmen, Windenergie is ook een PlanMER opgesteld. Deze zit als bijlage bij de structuurvisie en bevat veel informatie over effecten als slagschaduw en geluid. Verder is in het licht van de afweging N34Zwartenbergerweg aanvullend onderzoek uitgevoerd om een goede afweging mogelijk te maken op basis van de actuele situatie. Deze onderzoeken richten zich op het voor windenergie aangewezen gebied. Tot slot schrijft de structuurvisie voor dat er in het licht van de vergunningverlening voor een windpark ook nog een ProjectMER dient te worden uitgevoerd. Daarbij gaat het om de effecten van het concreet uitgewerkte windpark, ook rekening houdend met type windmolen en de exacte plaatsing. Hiermee kan dus ook rekening worden gehouden met nieuwe windmolentypes en -technieken en nieuwe wetgeving en andere inzichten.

Deze ProjectMER dient nog uitgevoerd te worden, de eerste verantwoordelijkheid daarvoor ligt bij de initiatiefnemer. De ProjectMER vormt een harde randvoorwaarde voor vergunningverlening. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op het uitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie en bijbehorende afwegingen maar geeft geen aanleiding tot een wijziging van het plan van aanpak.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 51 Milieu-effecten (Zwartenbergerweg) Titel Effect van nieuwe technologie op aantal gehinderden Zienswijzenr. 46 Vraag of Nieuwe technologische ontwikkelingen kunnen leiden tot een andere uitkomst opmerking van het aantal gehinderden en minder gehinderde personen bij de locatie Zwartenbergerweg. Antwoord Bij de afweging tussen de locaties is uitgegaan van de structuurvisie 2016 en de onderliggende PlanMER. Deze documenten gelden nog steeds als toetsingskader voor ontwikkelingen met betrekking tot windenergie. Eventuele nieuwe technologische ontwikkelingen op gebied van slagschaduw en geluid die leiden tot minder hinder hebben daarbij evenwel ook betrekking op de locatie N34. Er zijn ons geen nieuwe technologische ontwikkelingen bekend die kunnen leiden tot een significant andere uitkomst van het aantal gehinderden. De gemeente houdt daarom vast aan de in de structuurvisie Emmen, Windenergie genoemde criteria. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op het uitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie en bijbehorende afwegingen maar geeft geen aanleiding tot een wijziging van het plan van aanpak.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 52 Milieu-effecten (N34) Titel Europese norm voor minimale afstand Zienswijzenr. 21, 23 Vraag of De woonboerderij van de vraagsteller staat op ongeveer 850 meter afstand van opmerking de geplande windmolens. De wind komt veelal uit de richting westen, dus krijgen wij veelvuldig hinder van laagfrequentiegeluid, slagschaduw en lawaai geproduceerd door de windmolens. De norm voor de afstand in Europese regelgeving is 10 keer de tiphoogte. Dit komt dus neer op 1500 meter afstand van de omliggende woningen. Antwoord De Raad van State hanteert een afstand van 10x de tiphoogte als criterium om te bepalen of iemand enige mate van hinder zou kunnen ondervinden en daarmee belanghebbend is bij een ruimtelijk besluit. De wettelijke normen voor geluid en slagschaduw maken echter plaatsing van windmolens op aanmerkelijk kortere afstand mogelijk, zelfs tot minder dan 350 meter. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 53 Milieu-effecten (Algemeen) Titel Een gedegen MER ontbreekt. De PlanMER uit 2015 mist recente technologische ontwikkelingen wat betreft rendement en impact op de omgeving. Zienswijzenr. 28, 29, 41 Vraag of Omwonenden hebben geen kennis kunnen nemen van een gedegen milieu opmerking effect rapportage. Het plan staat haaks op een gezonde leefomgeving, ook een van de doelen/ verantwoordelijkheden van u als overheid. Het PlanMER waarnaar verwezen wordt, dateert van 2015 en houdt mogelijk geen rekening met recente technologische ontwikkelingen in de energietransitie die een verbetering kunnen betekenen in rendement en impact. Het is van belang om te onderzoeken of deze ontwikkelingen kunnen leiden tot een vermindering van het oorspronkelijk voorgestelde aantal windmolens, zonder dat dit ten koste gaat van de beoogde opbrengst van het windpark en ten gunste komt aan de vermindering van overlast. Antwoord Bij de structuurvisie Emmen, Windenergie is een PlanMER opgesteld. Deze zit als bijlage bij de structuurvisie en bevat veel informatie over effecten als slagschaduw en geluid. Verder is in het licht van de afweging N34Zwartenbergerweg aanvullend onderzoek uitgevoerd om een goede afweging mogelijk te maken op basis van de actuele situatie. Deze onderzoeken richten zich op het voor windenergie aangewezen gebied.

Tot slot schrijft de structuurvisie voor dat er in het licht van de vergunningverlening voor een windpark ook nog een ProjectMER dient te worden uitgevoerd. Daarbij gaat het om de effecten van het concreet uitgewerkte windpark, ook rekening houdend met type windmolen en de exacte plaatsing. Hiermee kan dus ook rekening worden gehouden met nieuwe windmolentypes en -technieken en nieuwe wetgeving en andere inzichten. Dit maakt het mogelijk om meest recente technologische ontwikkelingen in de energietransitie die een verbetering kunnen betekenen in rendement en impact mee te wegen, binnen de kaders wat betreft de windenergieopgave, waaronder de provinciaal opgelegde invulling met grootschalige windenergie en maximering van de tiphoogte op basis van de structuurvisie. Deze ProjectMER dient nog uitgevoerd te worden, de verantwoordelijkheid daarvoor ligt bij de initiatiefnemer. Zie ook het antwoord op vraag 51. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 54 Milieu-effecten (Algemeen) Titel Definitie omwonenden onduidelijk, geen zicht op concrete maatregelen Zienswijzenr. 29, 41 Vraag of Er bestaat onduidelijkheid over de definitie van 'omwonenden' en welke opmerking concrete maatregelen getroffen zullen worden om eventuele overlast te minimaliseren. Bovendien ontbreekt informatie over bewezen methoden die effectief zijn gebleken in het verminderen van overlast bij vergelijkbare windparken. Antwoord De Gedragscode Windenergie Gemeente Emmen bevat de volgende definities voor omwonenden: Omwonende: de eigenaar of hoofdbewoner van een woning gelegen binnen een afstand van twee kilometer van een voor ontwikkeling van windenergie aangewezen gebied. Hieronder worden ook vergelijkbare belanghebbenden verstaan, zoals een recreatieondernemer. Direct omwonende: omwonende binnen 1100 meter van de (beoogde, dichtstbijzijnde) windmolens, gerekend vanuit de as van de dichtstbijzijnde windmolenmast tot aan gevel van de woning. Overige omwonende: alle omwonenden tussen 1100 en 2000 meter van de (beoogde) windmolens, gerekend vanuit de as van de dichtstbijzijnde windmolenmast tot aan de gevel van de woning. Wat betreft concrete maatregelen en technieken met het oog op overlast is de nog uit te voeren ProjectMER relevant.

Deze aspecten krijgen daarin aandacht, zoals hoeveel geluid en slagschaduw op de gevels van woningen terechtkomt en het effect van maatregelen. Ook de bewezen effectiviteit van nieuwe methoden behoort daarbij aan de orde te komen, ook in het licht van onderzoek naar de best beschikbare technieken. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit. De zienswijze heeft verder betrekking op de uitwerking van de te selecteren locatie en zal hierbij betrokken worden.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 55 Milieu-effecten (N34) Titel ProjectMER N34 uitvoeren voorafgaand aan locatiekeuze met betrekking tot N34 Zienswijzenr. 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 22 Vraag of Voor de Structuurvisie (paragrafen 6.3 en 7.1) is een globale plan-MER gemaakt opmerking ter bepaling van de overlast voor planten en dieren rond de geselecteerde en Natura2000 gebieden. Is het niet verstandig om eerst een gedetailleerde N34 ProjectMER uit te voeren alvorens een beslissing te nemen over de N34 locatie? Denk in dit verband bijvoorbeeld aan de flora & fauna in het Noordbargerbos en paarden en koeien in de nabije omgeving, enzovoorts. Antwoord De gemeente heeft onderzoek uit laten voeren naar de actualiteit van de Passende beoordeling en soortenbescherming voor wat betreft natuurwaarden (Locatieonderzoek N34 en Zwartenbergerweg voor plaatsing WTG op basis van resultaten onderzoek N2000 (passende beoordeling op hoofdlijnen) in het kader van de Structuurvisie windenergie en passende beoordeling Pottendijk. BügelHajema, 30-10-2023). Dit geeft voldoende houvast wat betreft de afweging tussen ontwikkeling van locatie N34 of Zwartenbergerweg, daar was dit onderzoek ook mede voor bedoeld. Het uitvoeren van een ProjectMER gebeurt pas op een later moment, dat kan alleen op basis van een concrete vergunningsaanvraag goed vorm en inhoud krijgen.

Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op het uitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie en bijbehorende afwegingen maar geeft geen aanleiding tot een wijziging van het plan van aanpak.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 56 Milieu-effecten (N34) Titel Aantasting woon- en leefgenot door horizonvervuiling en lawaai Zienswijzenr. 31, 40 Vraag of De stilte, de ruimte en het vrije uitzicht waren destijds de reden waarom de opmerking vraagsteller op deze plek ben gaan wonen en niet in het centrum van Emmen of in een van de woonwijken van Emmen of in een ander stedelijk gebied. Het huidige uitzicht vanuit Noordbarge en Westenesch, met name de straten Achter Het Kanaal en de Bargerkampenweg is namelijk op dit moment zonder enige vorm van horizonvervuiling. De vraagsteller kijkt tegen het Noordbargerbos aan. Daardoor kan de vraagsteller vanuit zijn of haar tuin de zon prachtig zien ondergaan zonder enige vorm van horizonvervuiling, bovendien veroorzaken windmolens lawaai. Toekomstige windmolens langs de N34 aan de rand van het Noordbargerbos gaan de woonomgeving en woongenot van de vraagsteller onvermijdelijk in negatieve zin aantasten. Antwoord Dit zijn inderdaad effecten waar u rekening mee dient te houden. De gemeente is zich daar ook van bewust en tracht via de structuurvisie Emmen, Windenergie en bij de uitwerking van de plannen voor het windpark hier samen met de omgeving en de initiatiefnemer zo goed mogelijk invulling aan te geven om hinder en overlast en aantasting van woon- en leefgenot te beperken.

Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 57 Milieu-effecten (Algemeen) Titel Behoud van rust en ruimte in landelijk gebied Zienswijzenr. 31, 40 Vraag of Rust en ruimte is iets wat in Nederland steeds schaarser wordt, dit komt ook opmerking door het plaatsen van windmolens in landelijk gebied. Mensen die de bedrijvigheid van industrie en een stedelijk gebied prefereren gaan niet wonen waar de vraagsteller woont maar zoeken een woning in stedelijk gebied. Antwoord Mede om deze redenen is de gemeente Emmen geen voorstander van windenergie. De gemeente wil zelf invulling geven aan de toegewezen windenergieopgave om binnen de mogelijkheden hinder en overlast te voorkomen of te beperken. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 58 Natuur (N34) Titel Verstoring natuurlijk evenwicht, risico op plaagdieren Zienswijzenr. 38 Vraag of Het is ook niet uit te sluiten dat de groene natuur het bos en de weilanden opmerking ernstige schade zullen ondervinden hierdoor, denk aan de diverse roofvogels en vleermuizen. Dit zijn natuurlijke vijanden van de muizen, ratten en insecten. Wat als dit evenwicht wordt verstoord. Tevens staat het dierenpark in de directe omgeving van deze windmolens, wat is het effect op de dieren in dit park? Antwoord Naast de ProjectMER dient ook een natuurtoets uitgevoerd te worden om de schadelijke effecten op flora en fauna en het effect van maatregelen te onderzoeken en te monitoren. Wat betreft effecten op landbouwhuisdieren zien wij op dit moment geen aanleiding om te veronderstellen dat windenergie hier een betekenisvol negatief effect op heeft. Hetzelfde geldt voor de dieren van Wildlands. Daar komt bij dat de afstand tussen het windpark N34 en Wildlands met meer dan 1500 meter aanzienlijk zal zijn. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de uitwerking van het met het uitvoeringsplan te selecteren locatie. De zienswijze wordt daarbij betrokken maar leidt niet tot een wijziging van het voorliggende besluit. .

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 59 Onderbouwing (N34) Titel Onderbouwing N34 is onvoldoende Zienswijzenr. 30 Vraag of De onderbouwing voor de gekozen locatie [N34] is onvoldoende. opmerking Antwoord Deze afweging is bij de vaststelling van de Structuurvisie Emmen, Windenergie gemaakt, mede op basis van de onderzoekresultaten van de PlanMER waar ook de Commissie voor de m.e.r zich positief over heeft uitgesproken. Het was en is niet mogelijk om tegen de structuurvisie in beroep te gaan. Het is echter wel mogelijk om, op het moment dat een vergunning voor het windpark is verleend, daartegen rechtsmiddelen aan te wenden. Op dat moment kan de rechter ook kijken naar de onderbouwing die onder meer uit de structuurvisie en dit voorliggende besluit voortvloeit. Voor de locatie Pottendijk heeft al een beroepszaak gespeeld rondom de vergunning voor het windpark, zowel bij de rechtbank Noord Nederland als de Raad van State, waarbij ook de structuurvisie werd betrokken. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 60 Onderbouwing (N34) Titel Onderbouwing N34 is onvoldoende ten aanzien van geluid, slagschaduw, aantal woningen en landschap Zienswijzenr. 34 Vraag of De gemeente heeft aangegeven dat op basis van drie aspecten te weten opmerking geluid, slagschaduw en aantal woningen de locatie N34 beter scoort dan Zwartenbergerweg. Onderbouwing van deze aspecten heeft niet plaatsgevonden en er wordt volledig voorbij gegaan aan het landschap. Met name ten aanzien van slagschaduw scoort de locatie N34 heel slecht - van zonsopgang tot ondergang in de dorpen Diphoorn en Westenesch en ook over de vierbaans N34 heen. Antwoord De onderbouwing voor deze aspecten treft u aan in de structuurvisie Emmen, Windenergie en de bijbehorende PlanMER die is opgenomen als bijlage bij de structuurvisie. De Commissie voor de m.e.r. heeft deze PlanMER positief beoordeeld. Daarnaast staan deze aspecten ook nogmaals opgesomd in het uitvoeringsplan; in bijlage 7 en 10 staat nader uitgewerkt wat de verwachte effecten geluid en slagschaduw zijn. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op het uitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie en bijbehorende afwegingen maar geeft geen aanleiding tot een wijziging van het plan van aanpak.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 61 Onderbouwing (Algemeen) Titel Handhaven bestaande drie zoekgebieden Zienswijzenr. 36 Vraag of Wij zijn het eens met het voorlopig handhaven van de drie zoekgebieden in uw opmerking structuurvisie. Ook al zou u de voorkeur hebben voor de N34-locatie. Zolang deze of alternatieven voor de duurzame opwek opgave niet zijn gerealiseerd, is het handhaven of in beeld houden of brengen van alternatieve opties belangrijk en gewenst. In uw structuurvisie heeft u uw wensen met betrekking tot de participatie van en compensatie voor de omgeving meegenomen. Dit hoort onzes inziens onderdeel te blijven van uw afwegingen en daarin is het kunnen uitwijken naar alternatieve locaties bij onderhandelingen met ontwikkelaars essentieel. Antwoord We nemen uw opmerking voor kennisgeving aan. Voor de goede orde, Structuurvisie Emmen, Windenergie en de Gedragscode Windenergie Gemeente Emmen blijven tot nader orde gewoon van kracht. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 62 Onderbouwing .(Algemeen) Titel Verzoek om meer integrale afweging Zienswijzenr. 36 Vraag of In uw ontwerp legt u vooral het accent op de hinderaspecten. Het is goed en opmerking terecht dat u hier zeer zorgvuldig naar kijkt. Tegelijkertijd vragen wij u ook de andere factoren in het geheel in uw afwegingen te blijven betrekken en daarbij in het bijzonder ook de landschapswaarden en de maatschappelijke kosten van het energiesysteem. Antwoord Wij verwijzen graag naar de structuurvisie Emmen, Windenergie voor wat betreft onze afwegingen om aan het voorkomen van hinder en overlast meer belang te hechten dan aan landschap en natuur. Dat neemt niet weg dat we ook landschap en natuur en de maatschappelijke kosten van het energiesysteem mee laten wegen in onze overwegingen. Dit staat nader uitgewerkt in vraag 7 en 9 in deze beantwoording. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 63 Onderbouwing (Zwartenbergerweg) Titel Lijnopstelling Zwartenbergerweg Zienswijzenr. 46 Vraag of Er is niet gerekend met een lijnopstelling voor locatie Zwartenbergerweg. de opmerking uitkomst hiervan zou invloed kunnen hebben op het faseringsbesluit Antwoord De gemeente gaat uit van de situatie zoals opgenomen in de structuurvisie. Alle mogelijke optimalisaties binnen de opgenomen zoekgebieden maken geen deel uit van de afweging, omdat dit evenwel voor de locatie N34 opgaat. Omdat het de structuurvisie het geldende kader is waaraan getoetst wordt, is dit document als uitgangspunt genomen. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op het uitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie en bijbehorende afwegingen maar geeft geen aanleiding tot een wijziging van het plan van aanpak.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 64 Onderbouwing (Algemeen) Titel Inhoudelijke afweging afstand tot gebouwen is onvoldoende Zienswijzenr. 46 Vraag of De vraagsteller geeft mee dat de inhoudelijke afweging van afstanden tot opmerking woningen en woongebieden onvoldoende is toegelicht Antwoord In paragraaf 2 van het ontwerp-faseringsbesluit staat opgenomen wat het absolute aantal woningen binnen 1100 meter van elk geprojecteerd windpark is. Des te meer woningen binnen een aantal meter van een windpark staan, des te meer gehinderden er zijn. Dit is een oorzakelijk verband en een uitgangspunt van de structuurvisie. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 65 Planologie (N34) Titel Belemmeringen vanwege laagvliegroute defensie Zienswijzenr. 44, 45 Vraag of De windmolens kunnen niet uitgevoerd worden op deze locatie vanwege de opmerking laagvliegroute vanuit defensie. Er zijn bouwwerken mogelijk met een maximale hoogte van 40 meter. Antwoord De locatie N34 grenst aan het beperkingengebied van laagvliegroute 10 van het ministerie van Defensie maar overlapt deze niet. In de afweging voor de locatie N34 is in 2016 bij de vaststelling van de structuurvisie Emmen, Windenergie de laagvliegroute 10 van het ministerie van Defensie betrokken. Het ministerie van Defensie zal ook bij de uitwerking van plannen voor een windpark en de vergunningverlening betrokken worden. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 66 Recreatie (Algemeen) Titel Meerwaarde vrijwaring onbewoonde gebieden Zienswijzenr. 31, 40 Vraag of Zoals de vraagsteller uit de stukken begrijpt, heeft het de hoogste prioriteit om opmerking windmolens in een gebied te plaatsen waar de minste mensen wonen. Wat betreft de vraagsteller is dit de omgekeerde wereld. Juist omdat aan de rand van het Noordbargerbos geen bewoning is, geeft dat enorme meerwaarde aan het gebied. De mensen die daar wandelen zoeken rust, ruimte en natuur. Industrie hoort in dat gebied niet thuis. Antwoord Voor de gemeente weegt het voorkomen of beperken van hinder en overlast voor omwonenden zwaarder dan de effecten op landschap of natuur. De keuze en onderbouwing daarvoor is in de structuurvisie Emmen, Windenergie vastgesteld. In deze structuurvisie zijn op basis van het criterium ‘beperken van hinder’ de zoekgebieden opgesteld. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 67 Uitvoerbaarheid (N34) Titel Vergunning N34 op korte termijn strookt niet met pas vrijkomen aansluitcapaciteit over minimaal 5 jaar Zienswijzenr. 34 Vraag of Projectontwikkelaar Pure Energie heeft vaak aangegeven dat N34 een opmerking marginaal project is en wil nu zo snel mogelijk een vergunning hebben voordat nieuwere lagere geluidsgolven per 1 juni 2024 van kracht worden en voordat de SDE+ subsidie komt te vervallen, dit terwijl het nog minimaal 5 jaren gaat duren voordat een aansluiting op het Enexis netwerk kan plaatsvinden. Antwoord Er is inmiddels concreet zicht op uitbreiding van de netcapaciteit. TenneT en Enexis werken aan concrete plannen om dit mogelijk te maken. Het plannen, onderzoeken en vergunnen en bouwen van windmolens en windparken kost veel tijd, ook rekening houdend met eventuele beroepsprocedures. Daarom vindt de gemeente het niet onlogisch dat Pure Energie nu concreet aan de slag wil met hun project aan de N34, ook als het rekenend vanaf nu uiteindelijk nog een paar jaar zou kosten voordat het windpark operationeel wordt. Op dit punt hebben de initiatiefnemers ook een eigen verantwoordelijkheid en eigen afwegingskader. Voor zover Pure Energie aanspraak wil maken op SDE+ subsidies, ziet de subsidieverstrekker overigens ook toe op de mate van uitzicht op een elektriciteitsaansluiting.

Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op het uitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie en bijbehorende afwegingen maar geeft geen aanleiding tot een wijziging van het plan van aanpak.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 68 Woongebieden (N34) Titel Ook belanghebbend net buiten de 1100 meter Zienswijzenr. 27 Vraag of We vallen nu net buiten de 1100 meter grens. We zijn wel belanghebbende opmerking aangezien onze gevel minder dan 1500m (10x de tiphoogte) van de locatie van de mogelijke windmolens af ligt. Graag zouden we op de hoogte willen blijven van de uiteindelijke situatie. Ook zouden we nauw betrokken willen worden bij de communicatie over dit project. Mocht er een molen worden geplaatst zouden we graag de coördinaten ontvangen. Antwoord Als u net buiten de 1100 meter van het aangewezen gebied N34 ligt, bent u klip en klaar belanghebbend en wordt u op basis van de Gedragscode Windenergie Gemeente Emmen aangemerkt als omwonende. U wordt echter dan niet aangemerkt als Direct omwonende. Zie ook het antwoord op Vraag 10 en Vraag 54. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 69 Woongebieden (N34) Titel Windmolens komen te dicht op Noordbarge te staan Zienswijzenr. 1, 2, 26, 33 Vraag of De windmolens staan veel te dicht naast het Dorp Noordbarge, en zal hiermee opmerking overlast geven aan bewoners Antwoord Op basis van de structuurvisie Emmen, Windenergie hanteert de gemeente Emmen een minimale afstand van 1100 meter tot woongebieden, waaronder Noordbarge.. Bij individuele woningen is de minimale afstand 500 meter. Desondanks zal dit hinder en overlast voor de omgeving inderdaad niet geheel weg kunnen nemen. Dit geldt zowel voor de locaties N34 als Zwartenbergerweg. Het beperken van hinder is het belangrijkste uitgangspunt. Zie voor een nadere onderbouwing van de afstandsnormen ook het antwoord op Vraag 26. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 70 Woongebieden (N34) Titel Negatieve impact voor bewoners van Noordbarge Zienswijzenr. 2, 26, 38 Vraag of Windmolens hebben mogelijk een impact op mens, dier en milieu. Wij vrezen opmerking voor een negatieve impact zoals slagschaduw, geluidsoverlast, trillingen, algemene gezondheid en horizonvervuiling voor de bewoners van Noordbarge, de nabij gelegen natuur en voor ons mooie dorp an sich. Antwoord Windmolens hebben inderdaad impact. Mede daarom verlangt de gemeente van een initiatiefnemer dat er een ProjectMER (Milieueffect Rapport) wordt opgesteld om dit nader en project-specifiek te onderzoeken. Dit vormt een wezenlijke aanvulling op de PlanMER en andere onderzoeken die de gemeente Emmen zelf al heeft laten uitvoeren. De ProjectMER maakt het mogelijk om op projectniveau negatieve effecten waar mogelijk te voorkomen of te beperken. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 71 Woongebieden (Algemeen) Titel Afstandsnorm aantal gehinderden is arbitrair Zienswijzenr. 44, 45 Vraag of De afstandsnorm van het aantal gehinderden binnen 1100 meter is arbitrair opmerking gekozen. Een afstandsnorm van 1500 meter is een beter afwegingscriterium. Deze norm past de Raad van State ook toe bij het bepalen of iemand belanghebbend is bij de ontwikkeling van een windpark. Antwoord In de voorbereiding op de Structuurvisie Emmen, Windenergie is in het licht van de door de raad vastgestelde Regieplan Windenergie gezocht naar een maximale afstand tot woongebieden. Daarbij bleek dat de opgave van 95,5 megawatt nog gerealiseerd kan worden bij een afstand van circa 1100 meter tussen windmolenparken en woongebieden. De afstandsnorm van 1100 meter is vervolgens uitgewerkt en opgenomen in de structuurvisie Emmen, Windenergie en de Gedragscode Windenergie Gemeente Emmen. Daarbij is afgesproken dat er bijzondere aandacht uitgaat naar de omwonenden op minder dan 1100 meter. Dit sluit ook aan op de uitkomsten van het gebiedsproces Windkracht 3. De hinder en overlast voor deze groep omwonenden op minder dan 1100 meter is wat betreft geluid, slagschaduw en zicht is ook van een andere orde dan voor omwonenden op bijvoorbeeld 1500 meter afstand.

Het aantal omwonenden binnen 1100 meter werd een belangrijk criterium bij de selectie van gebieden voor windenergie in de structuurvisie Emmen, Windenergie. Op deze uitgangpunten bouwt het voorliggende Uitvoeringsplan voort. De gemeente hanteert voor het betrekken van belanghebbenden bij de ontwikkeling van het windpark een afstand van circa 2.000 meter tot een aangewezen gebied, dat is dus een grotere afstand dan de Raad van State hanteert bij windmolens van 150 meter tiphoogte. Dat iemand belanghebbend is bij een ruimtelijk besluit, betekent overigens niet dat een belanghebbende dan (automatisch) ook daadwerkelijk (onevenredige) hinder ondervindt; in de rechtspraak is een belanghebbende gedefinieerd als iemand die betrokken is bij een besluit of geschil en daar (rechtstreeks) belang bij heeft, als vastgelegd in de wet en rechterlijke uitspraken. Zie voor een nadere uitwerking ook het antwoord op vraag 26. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 72 Overig (N34) Titel Onvoldoende samenspraak met omwonenden Zienswijzenr. 28 Vraag of Het plan is niet en/ of onvoldoende besproken met omwonenden in het opmerking gebied. Dit zal ook blijken uit andere zienswijzen door omwonenden en/ of hun vertegenwoordigers. Antwoord De structuurvisie Emmen, Windenergie inclusief de uitkomsten van het bijbehorende participatieproces Windkracht 3 blijven de basis vormen voor de locatiekeuzes en de ontwikkeling van windenergie in de gemeente Emmen. Wat betreft de uitwerking van plannen voor een windpark investeert de gemeente in lijn met de Gedragscode Windenergie Gemeente Emmen in op een goede en vroegtijdige afstemming tussen omwonenden en initiatiefnemers, onder andere via het Gebiedsplatform en een breder gebiedsproces. Wat betreft de nu voorliggende vraag over de afweging N34 of Zwartenbergerweg gaat de gemeente ervan uit dat de meeste omwonenden tegenstander van windenergie in hun gebied zijn gebleven. Dat veronderstelt enerzijds steun voor inwisseling van een locatie voor extra zon op dak en anderzijds een pleidooi om het overblijvende windpark vooral elders te plaatsen. Voor de specifieke voorliggende afweging N34-Zwartenbergerweg is via de terinzagelegging van het ontwerpbesluit gelegenheid geboden om te reageren.

Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de structuurvisie Emmen, Windenergie en leidt daarom niet tot een wijziging van het besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 73 Overig (N34) Titel Provincie Groningen verbiedt nieuwe windmolens op landbouwgrond, meten met twee maten Zienswijzenr. 30 Vraag of In de provincie Groningen is thans besloten geen windmolens meer te plaatsen opmerking op landbouwgrond. De aan de N34 geplande windmolens komen wel op landbouwgrond te staan. Wordt er dan met twee maten gemeten? Antwoord De gemeente Emmen ligt in de provincie Drenthe. De provincie Drenthe maakt een andere afweging dan de provincie Groningen. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op het uitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie en bijbehorende afwegingen maar geeft geen aanleiding tot een wijziging van het plan van aanpak.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 74 Overig (Algemeen) Titel Waardering voor actualisering plannen voor windenergie Zienswijzenr. 36 Vraag of Wij waarderen het feit dat u in dit plan uw voornemens m.b.t. de realisering opmerking van de duurzame opwek van energie op basis van voortschrijdend inzicht actualiseert en vervolgens ter inzage legt. Dit geef iedereen ook de gelegenheid inbreng te leveren bij uw besluitvorming. Antwoord Wij danken u voor uw opmerking en uw steun. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op het uitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie en bijbehorende afwegingen maar geeft geen aanleiding tot een wijziging van het plan van aanpak.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 75 Overig (Algemeen) Titel Pleidooi voor doorkijk na 2030 Zienswijzenr. 36 Vraag of Uw visie en het RES-beleid kijken tot 2030. Dat is al over 6 jaar. Het duurzame opmerking energiebeleid voor 2040 en 2050 houdt in dat we allen verdere stappen moeten zetten. Ook dit vormt een reden om de zoeklocaties in beeld te houden. Voor de stappen in 2031 en verder moeten we nu al aan de slag. Antwoord Deze afweging ligt op dit moment wat betreft de afweging N34Zwartenbergerweg niet voor. Wel zien we de extra ambitie voor zon-op-dak ten gunste van minder wind-op-land als een positieve ontwikkelingen wat betreft de opwek van duurzame energie binnen de gemeente Emmen ook op langere termijn. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op het uitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie en bijbehorende afwegingen maar geeft geen aanleiding tot een wijziging van het plan van aanpak.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 76 Overig (Algemeen) Titel Informatie voor omwonenden ontbreekt Zienswijzenr. 29, 41 Vraag of Voor de locatie van het windpark is een keuze gemaakt waarbij de overlast opmerking voor omwonenden zo beperkt mogelijk is. Echter voor omwonenden is nog niets duidelijk. Concrete informatie voor de direct omwonenden over praktische aspecten ontbreekt. Antwoord De structuurvisie Emmen, Windenergie en de bijbehorende bijlagen, waaronder de PlanMER, bevatten veel informatie over onder andere milieueffecten voor de aangewezen gebieden voor windenergie. Bij de uitwerking van plannen voor een windpark komt er opnieuw aandacht voor de milieu-effecten, waarbij meer bekend is over de exacte posities van windmolens en alle technische kenmerken. De gemeente verlangt van initiatiefnemers dat er een ProjectMER wordt opgesteld in het licht van de vergunningsaanvraag. Hierbij worden omwonenden en andere belanghebbenden betrokken en hoort ook een eigen ruimtelijke procedure. Bij de uitwerking van plannen voor een windpark is ook de communicatie met de omgeving van groot belang. De Gedragscode Windenergie Gemeente Emmen regelt dat een Gebiedsplatform afspraken kan voorbereiden en deze dient via een breed gebiedsproces aan alle omwonenden dient voor te leggen.

Langs deze lijn zal ook concrete informatie over praktische aspecten gedeeld worden met alle geïnteresseerde omwonenden rondom het beoogde windpark en reacties worden opgehaald. Daarnaast zal de initiatiefnemer via nieuwsbrieven of een website informatie met het gebied delen. De gemeente zal tot slot in het licht van de vergunningsprocedure en de bijbehorende ProjectMERprocedure hierover communiceren en omwonenden en andere belanghebbenden nog gaan betrekken in het vervolgproces. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op het uitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie en bijbehorende afwegingen maar geeft geen aanleiding tot een wijziging van het plan van aanpak.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 77 Overig (Algemeen) Titel Momentum voor behartiging belangen omwonenden door gemeente Emmen Zienswijzenr. 29, 41 Vraag of Bij besluit voor een windpark ontstaat het moment voor de Gemeente Emmen opmerking om de belangen van omwonende te behartigen op een manier waarop zij naast de omwonenden komt te staan. Antwoord De gemeente spant zich al jaren in om de positie van omwonenden ten opzichte van initiatieven voor windenergie meer met elkaar in balans te brengen. Dit heeft via de Gedragscode Windenergie Gemeente Emmen onder andere geleid tot de oprichting van een Gebiedsplatform voor elk voor windenergie aangewezen gebied. De omwonenden in het Gebiedsplatform kunnen daarbij op kosten van de gemeente zich laten bijstaan door externe adviseurs. De raad heeft daar direct bij de vaststelling van de structuurvisie middelen voor gereserveerd. De gemeente streeft daarmee een meer gelijkwaardige en constructieve dialoog tussen initiatiefnemers en omwonenden na. Verder voegt de gemeente ook eigen kennis en kunde toe. Ook de gemeentelijke insteek om nu een deel van de oorspronkelijke windenergieopgave in te wisselen voor zon-op-dak is mede ingegeven vanuit de behartiging van inwonersbelangen.

Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op het uitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie en bijbehorende afwegingen maar geeft geen aanleiding tot een wijziging van het plan van aanpak.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 78 Overig (Algemeen) Titel Noaberschap Zienswijzenr. 29, 41 Vraag of In ons gebied hechten we veel waarde aan nabuurschap. Bij de komst van een opmerking windpark is er sprake van een nieuwe 'buur' die zichtbaar en hoorbaar zal zijn. Het is van groot belang dat de gemeente Emmen, de eigenaar van het windpark en de omliggende bewoners zich inzetten voor een gezonde betrokkenheid en open communicatie. Een open dialoog tussen alle betrokken partijen om de belangen van de omwonenden serieus te nemen bij de keuze voor een windpark. Antwoord De gemeente steunt dit van harte. De Gedragscode Windenergie Gemeente Emmen bevat mede om die reden dan ook een opdracht om ook goede afspraken tussen exploitant en omwonenden te maken voor tijdens de bouwen exploitatiefase en uiteindelijk de sloopfase. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op het uitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie en bijbehorende afwegingen maar geeft geen aanleiding tot een wijziging van het plan van aanpak.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 79 Overig (Algemeen) Titel Mogelijkheden groene energie bij aanhoudende congestie op het energienetwerk Zienswijzenr. 31, 40 Vraag of Graag zou de vraagsteller willen dat de gemeente kijkt naar de mogelijkheden opmerking van groene energie op een overvol net in de provincie Drenthe, zodat de opgewekte energie ook daadwerkelijk op het net terecht kan komen. Op dit moment is er geen sprake van ruimte en kan dit nog 5 tot 10 jaar duren voordat er voldoende ruimte is, zie website van Tennet. Antwoord De gemeente kijkt hiernaar en werkt daarbij samen met onder andere de provincie Drenthe, andere gemeenten, Enexis en TenneT, onder andere in het licht van de Regionale Energiestrategie Drenthe (RES Drenthe) en het provinciale programma pMIEK. Zie hiervoor ook vraag 9. Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op het uitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie en bijbehorende afwegingen maar geeft geen aanleiding tot een wijziging van het plan van aanpak.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-1 -

Vraag 80 Overig (N34) Titel Visualisaties van windmolens en windparken Zienswijzenr. 44 en 45 Vraag of In enkele zienswijzen zijn visualisaties van het zicht op de windmolens opmerking opgenomen om een algemene indruk te geven van windmolens op de omgeving. Antwoord Met software is het mogelijk om windmolens met zelfgekozen specificaties als tiphoogte, ashoogte, vorm, kleur en positie virtueel in het landschap te plaatsen, bijvoorbeeld gebruikmakend van Google Maps-foto’s. Op deze manier wordt de toekomstige situatie in beeld gebracht. Met betrekking tot de komst van windmolens is bekend dat windmolens een (tijdelijke) invloed hebben op het landschap. Om deze reden schrijft de Structuurvisie voor dat het windpark middels uniforme molens uitgevoerd worden. Het beperken van hinder voor omwonenden blijft echter het belangrijkste afwegingskader voor de locatie. De visualisaties in de zienswijzen wijken overigens af visualisaties die initiatiefnemers voor bespreking in het Gebiedsplatform N34 hebben voorbereid. Zij zullen worden gedeeld met het Gebiedsplatform N34 . Het is voor het vervolgproces van belang dat er visualisaties komen met windmolens van 150 meter tiphoogte en exact gepositioneerd op de juiste locaties om iedereen in de omgeving een helder en correct beeld te geven van wat men later kan verwachten. De visualisaties worden voor nu voor kennisgeving aangenomen.

Doorwerking De zienswijze heeft betrekking op de uitwerking van de geselecteerde locatie en de te maken afspraken. De zienswijze wordt daarom betrokken bij de uitwerking van het windpark en leidt niet tot een wijziging van het voorliggende besluit.

Beantwoording zienswijzen op Ontwerpuitvoeringsplan bij structuurvisie Emmen, Windenergie i.r.t.RES-ambities gemeente Emmen

-2 -

Bijlage – koppeling zienswijzenummer aan vraagnummers Zienswijzenummer 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46

Zie vraagnummers 12, 27, 39, 69 1, 32, 47, 69, 70 2, 16, 17, 24, 35, 41, 55 2, 16, 17, 24, 35, 41, 55 2, 16, 17, 24, 35, 41, 55 2, 16, 17, 24, 35, 41, 55 2, 16, 17, 24, 35, 41, 55 2, 16, 17, 24, 35, 41, 55 2, 16, 17, 24, 35, 41, 55 2, 16, 17, 24, 35, 41, 55 2, 16, 17, 24, 35, 41, 55 2, 16, 17, 24, 35, 41, 55 2, 16, 17, 24, 35, 41, 55 2, 16, 17, 24, 35, 41, 55 2, 16, 17, 24, 35, 41, 55 2, 16, 17, 24, 35, 41, 55 2, 16, 17, 24, 35, 41, 55 2, 16, 17, 24, 35, 41, 55 2, 16, 17, 24, 35, 41, 55 Is gekoppeld aan zienswijzenummer 44 en 45 48, 52 2, 16, 17, 24, 35, 41, 55 12, 28, 32, 33, 34, 36, 40, 52 Is gekoppeld aan zienswijzenummer 44 en 45 12, 40 9, 12, 21, 27, 37, 69, 70 6, 22, 23, 25, 45, 68 29, 53, 72 12, 13, 14, 15, 53, 54, 76, 77, 78 4, 10, 26, 30, 59, 73 6, 7, 9, 18, 22, 23, 40, 56, 57, 66, 79 12, 20, 21, 22 12, 27, 39, 69 4, 60, 67 11 5, 8, 61, 62, 74, 75 Is gekoppeld aan zienswijzenummer 2 27, 31, 49, 58, 70 Is gekoppeld aan zienswijzenummer 26 6, 7, 9, 18, 22, 23, 40, 56, 57, 66, 79 13, 14, 15, 50, 53, 54, 76, 77, 78 Is gekoppeld aan zienswijzenummer 44 en 45 Geen bijbehorende stukken ontvangen 3, 19, 42, 43, 44, 65, 71, 80 3, 19, 42, 43, 44, 65, 71, 80 38, 46, 51, 63, 64