Bijlage 1 - Jaarverslag en jaarrekening 2025

Naar verwachting zal deze ontwikkeling, ondanks het verkrijgen van rijksmiddelen gekoppeld aan de zorgplicht, niet kostendekkend gerealiseerd kunnen worden in relatie tot de exploitatie. De gevolgen van deze ontwikkeling voor de meerjarenbegroting (ten behoeve) van Facet werd in nadere besluitvorming betrokken. Het beschikbare krediet voor de verbouwing van het Paviljoen is vastgesteld. Facet is met meerdere partijen in gesprek gegaan over samenwerking in, en medegebruik van, het Paviljoen. Medegebruik dat bijdraagt aan het concept waarin Facet dé ontmoetingsplek ('huiskamer') van Emmen wil zijn en waar plek is voor (digitale)informatie en diverse culturele activiteiten. Dit heeft input opgeleverd voor het ruimtelijke programma van eisen dat in 2026 wordt aangeleverd. 62/221

Programma 8 Sport en Cultuur

Jaarverslag en jaarrekening 2025

Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor programma 8 schematisch per taakveld de relatie weergegeven tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties (wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan). Bij de prestaties en de prestatie-indicatoren (

,

,

) is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd

Doel

Prestatie

Iedereen de mogelijkheid bieden om deel te nemen aan natuurlijk en sportief bewegen om een bijdrage te leveren aan een gezonde samenleving

We werken samen met Drenthe College. Onderwijsopdrachten van leerlingen worden uitgevoerd in drie gebieden (gebiedsleren). We ondersteunen vrijwilligersorganisaties in het sportieve domein en helpen hen bij specifieke vragen. We dragen bij aan de integrale aanpak Brede SPUK/ GALA op het thema 'van ziekte en zorg naar gedrag en gezondheid' (preventie). Onze ambitie 2 van de Kadernota sportief bewegen.

Onze sportaccommodaties zijn goed exploitabel, duurzaam, functioneel en eigentijds voor nu en in de toekomst en hebben tevreden gebruikers

Ons sportvastgoed en sportparken worden up-todate en toekomstbestendig. Onder andere de verduurzaming van het zwembad Neptunus en een aantal sportaccommodaties. We ondersteunen vrijwilligersorganisaties in het sportieve domein en helpen hen bij specifieke vragen. Wij brengen sport specifieke kennis in bij de uitvoering van IHP Binnensport en de campussen.

In Emmen hebben we een divers cultuuraanbod dat dichtbij en bereikbaar is voor alle inwoners en een sterke en gezonde culturele infrastructuur

Continuering van DIEP zodat een podium voor beeldende kunst en (kunst en cultuur)educatie geborgd blijft binnen de gemeente Emmen. Versterking van de museale voorzieningen.1

Uitvoering geven aan de subsidieregelingen voor cultuur. Behouden en ontwikkelen van samenwerkingsverbanden op lokaal, provinciaal en noordelijk niveau (Emmense culturele partners, VDG en We the North). Kunst, cultuur en erfgoed leveren een bijdrage aan maatschappelijke vraagstukken, de leefbaarheid en de economie van Emmen

Stimuleren dat cultureel erfgoed rond Van Gogh en het Veen zichtbaar en beleefbaar wordt.2

In 2024 is de nieuwe cultuurnota 2025-2028 opgesteld. Besluitvorming heeft plaatsgevonden in december 2024. In 2025 wordt hier vervolgens uitvoering aan gegeven.

63/221

Programma 8 Sport en Cultuur

Inwoners van Emmen weten Facet te vinden in hun culturele en maatschappelijke ontwikkeling

Jaarverslag en jaarrekening 2025

Facet ontwikkelt zich verder als maatschappelijkeducatieve bibliotheek. Facet geeft in 2025 uitvoering aan de twee toegekende SPUK aanvragen om daarmee de bibliotheekvoorzieningen in de gemeente Emmen te versterken. Er wordt uitvoering gegeven aan het huisvestingstraject van Facet.

Toelichting doelen en prestaties Hieronder volgt beknopt een toelichting op enkele prestaties, zodat deze in de juiste context bezien kunnen worden. 1.

Het in de Cultuurnota opgenomen Ontwikkelbudget voor Musea is deels ingezet met een onderzoek naar de ontwikkelbehoeften van de musea. Het resterende deel is met een subsidie aan de musea verleend zodat een start gemaakt kon worden met het uitvoeren van de verbeterpunten die het onderzoek opleverde. Dit heeft echter niet kunnen voorkomen dat het museum Het Veenpark in een faillissement is geraakt. Collectie Brands heeft maatregelen moeten nemen om in 2026 met een sluitende begroting te kunnen werken. Voor 2025 was een eenmalige subsidie naast de reguliere subsidie nodig om de lopende exploitatie sluitend te krijgen.

2.

Om dezelfde redenen als hierboven beschreven is dit doel op oranje gezet. Dit doet niet af aan het feit dat Het Van Gogh Huis, Stichting de Spiker, Het Smalspoormuseum en het Erfgoednetwerk Emmen, ieder ook een deel van het regionale erfgoedverhaal met succes aan het publiek weten te brengen.

Wat heeft het gekost? De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage B van de jaarrekening is op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich ontwikkeld heeft en is een verschillenanalyse op detailniveau opgenomen. Primitieve Begroting

Begroting

Rekening

Verschil

Lasten

-25.541

-25.613

-25.392

-222

5.1 Sportbeleid en activering

-1.627

-1.737

-1.529

-208

5.2 Sportaccommodaties

-13.166

-12.695

-12.683

-12

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

-6.506

-6.765

-6.764

-1

5.6 Media

-4.243

-4.415

-4.415

0

Baten

4.582

4.464

4.479

-15

865

897

913

-16

3.485

3.335

3.092

244

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

11

11

253

-242

5.6 Media

221

221

221

0

-20.959

-21.149

-20.913

-236

Stortingen in reserves

-12

-12

-12

0

Onttrekkingen aan reserves

253

505

328

177

Mutaties reserves

242

494

316

177

-20.717

-20.656

-20.597

-59

(bedragen x € 1.000)

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties

Saldo van baten en lasten

Totaal Sport en Cultuur

64/221

Programma 8 Sport en Cultuur

Jaarverslag en jaarrekening 2025

Indicatoren De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2024 opgenomen indicatoren weer, met daarbij ook historische informatie. PROGRAMMA 8 Effectindicatoren

Real.2021 Real.2022 Real.2023 Real.2024 Real.2025

1 Het percentage lid van een sportvereniging

24%

24%

*

24% ***

2 Percentage niet sporters

54%

57%

*

56% ***

3 Cultuurmonitor beleven

**

*

*

4 Cultuurmonitor deelname

47%

*

*

6.8 **** 40% ****

1 Aantal aanvragen 1/3 regeling

5

7

4

4

8

2 Aantal aanvragen revolverend fonds

0

2

1

0

0

3 Toegekende aanvragen initiatievenbudget cultuur

26

32

35

36

24

Prestatie-indicatoren

* monitor is niet uitgevoerd ** onbekend vanwege Corona is de monitor 2021 anders ingericht *** cijfers nog niet bekend **** Cultuurmonitor niet uitgevoerd, vervolg nader te bepalen

Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: (indien geen vermeldingen, zijn er bij dit programma geen verbonden partijen) Stadionbedrijf Emmen BV De gemeente Emmen is certificaathouder van Stadionbedrijf Emmen B.V. De gemeente Emmen heeft als certificaathouder geen stemrecht binnen de algemene vergadering van Stadionbedrijf Emmen B.V., maar aan de certificaten van aandelen is wel vergaderrecht verbonden. Een vertegenwoordiging van de gemeente Emmen neemt deel aan de algemene vergadering. Meer informatie over de verbonden partijen staat in de paragraaf Verbonden partijen.

Beleidskaders • • • •

Cultuurnota Het Verhaal van Emmen 2025-2028 Kadernota Sportief Bewegen 2017-2030 IHP Binnensport 2023-2032 (programma 5) Erbij horen en Meedoen in Emmen (programma 9)

65/221

Programma 9 Sociaal Domein

Jaarverslag en jaarrekening 2025

Programma 9 Sociaal Domein

Trends en ontwikkelingen Verder samen In het beleidskader ‘Erbij horen en meedoen in Emmen!’ geeft de raad richting aan hoe organisaties en gemeente de onderlinge samenwerking versterken. Organisaties en gemeente bepalen samen wat er in Emmen moet gebeuren om de bestaanszekerheid van inwoners te vergroten (opgave Rondkomen), inwoners zich kunnen ontwikkelen (opgave Ontwikkelen) en mee kunnen doen (opgave Goedvoelen). In 2025 heeft Verder Samen zich ontwikkeld tot een herkenbare en verbindende beweging binnen het sociaal domein van de gemeente Emmen. In september 2025 is het programma Verder Samen ingericht om deze beweging te organiseren, te ondersteunen en duurzaam te borgen. Het programmateam is samengesteld met medewerkers van de Gemeente Emmen en diverse partners. Belangrijkste resultaten in 2025:

•

In 2025 zijn diverse leertafels georganiseerd waar professionals van samenwerkingspartners gezamenlijk casuïstiek en knelpunten hebben besproken. Dit heeft geleid tot meer onderling begrip, snellere afstemming en betere gezamenlijke besluitvorming.

•

Medewerkers hebben (met partners) trainingen en intervisies gevolgd op het gebied van opgavegericht werken en motiverende gespreksvoering. Hierdoor is de werkwijze binnen het sociaal domein meer samenhangend en uniform geworden.

•

In meerdere projecten binnen het sociaal domein zijn inwoners en mensen met ervaringskennis structureel betrokken bij de ontwikkeling en aanscherping van nieuw beleid.

•

De gebiedsgerichte pilots in Emmermeer en Zwartemeer zijn gestart. Voor deze pilots is een subsidie vanuit de Regio Deal aangevraagd en toegekend, waarmee de uitvoering financieel is geborgd.

•

Met het netwerk van partners zijn samenwerkingsafspraken vastgesteld die de basis vormen voor gezamenlijke sturing op het beleidskader Verder Samen.

• •

Er is gewerkt aan monitoring en doe-agenda's. Deze worden in 2026 met de raad besproken. Eenduidige communicatie over Verder Samen met partners is ingericht. Er is een communicatie community (deelnemers afkomstig uit netwerk) gestart die een gezamenlijke huisstijl en communicatietoolbox heeft

66/221

Programma 9 Sociaal Domein

Jaarverslag en jaarrekening 2025

ontwikkeld. Hierdoor informeren partners betrokkenen op een herkenbare en uniforme manier over Verder Samen.

•

Nieuwe medewerkers maken direct kennis met het beleidskader door een bijeenkomst bij te wonen. Zo zorgen we er voor dat iedereen werkt vanuit dezelfde principes en spreken we dezelfde taal.

Gebiedsnetwerken In de gebiedsnetwerk werken organisaties die gebiedsgericht werken samen met elkaar en met partijen die lokaal en regionaal werken. Met het samenwerken in gebiedswerken willen we inwoners zo vroeg en licht mogelijk ondersteunen, de eigen kracht van inwoners benutten, ondersteunen en versterken, en waar nodig in samenhang aan vragen van inwoners werken. De werkwijze is in 2024 ontwikkeld. In 2025 is in alle zes gebieden de casustafel gestart. Aan de casustafel worden zorgen en signalen op de individuele vraag van de inwoner opgepakt. Ook zijn er per gebied netwerkbijeenkomsten georganiseerd om elkaar, het gebied en gezamenlijke vraagstukken beter te leren kennen. Het monitoringskader om de opbrengst van het werken in gebiedsnetwerken in beeld te brengen is ontwikkeld. Sociale Basis Een sterke sociale basis is het fundament van een veerkrachtige gemeenschap. We werken met onze partners aan het versterken van de sociale basis door onder andere de ontwikkeling van gebiedsnetwerken. De gemeenteraad heeft in juni 2025 bij motie gevraagd om een visie op de sociale basis te ontwikkelen. In het najaar van 2025 is hiervoor een aanpak brede verkenning sociale basis opgesteld. Met deze aanpak benaderen we het thema sociale basis, zoals de raad gevraagd heeft, breder dan alleen het sociaal domein.

We kijken met de brede verkenning sociale basis domein loos naar wat inwoners, organisaties aan voorzieningen nodig hebben om prettig te kunnen leven in hun wijk of dorp. De aanpak bestaat uit vier fasen. In de eerste fase (najaar 2025) hebben we de lopende trajecten en partners in kaart gebracht. In 2026 krijgt dit een vervolg met een dialoogfase. Daarin halen we in wijken en dorpen op wat inwoners en partners zien als elementen van een sterke sociale basis. Aansluitend volgt een fase van gezamenlijke analyse en duiding en bespreking met de raad(derde fase). De vierde en laatste fase is de vertaling naar handelingsperspectief en prioriteiten richting de begroting 2027. Inclusie We willen toe naar een inclusieve samenleving waarvan iedereen onderdeel is en waaraan iedereen mee kan doen. Zo investeren we in mensen gelijke kansen geven. We hebben ondersteuning gegeven aan inwonersactiviteiten gericht op acceptatie, zichtbaarheid en veiligheid LHBTI+ personen met o.a. deelname aan de Regenboogweek, maandelijks ontmoetingscafé in Facet voor jongeren en het Liefdescircus. Om aandacht te vragen voor gendergelijkheid hebben we meegedaan aan Internationale Vrouwendag met de uitreiking van de Lies van Urk Prijs en de campagne tegen geweld Orange the World. De Emmense Agenda Toegankelijkheid is, in lijn met het VN-verdrag Handicap, opgesteld en wordt in 2026 vastgesteld.

Deze vormt een basis waarop we in de komende jaren geleidelijk werken aan de toegankelijkheid van Emmen voor inwoners met een beperking. Stichting de Toegang Samen met ketenpartners Sedna, de GGD, en andere partners werkt Stichting De Toegang (SDT) aan de vorming van stevige lokale teams. In deze teams wordt ondersteuning zo veel mogelijk in de leefwereld geboden, waarbij lichte hulp vaker direct beschikbaar is en complexe situaties sneller en samenhangend worden opgepakt. De gemeente zorgt hierbij voor duidelijke kaders, regie en samenwerking tussen partijen. Daarnaast neemt SDT een vaste rol op zich binnen de casustafels in de gebiedsnetwerken. Hier worden signalen vroeg gedeeld, situaties vanuit één plan benaderd en escalaties voorkomen. Zo blijft ondersteuning overzichtelijk, toegankelijk en afgestemd op wat inwoners nodig hebben. Gezondheid en Zorg In 2025 zijn het Integraal Zorgakkoord (IZA), het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) en het Hoofdlijnenakkoord Langdurige Zorg (HLO) bestuurlijk bekrachtigd. In 2025 hebben we gewerkt aan de regionale en lokale vertaling van deze akkoorden, met focus op het verminderen van zorgdruk door preventie en betere samenwerking tussen medisch en sociaal domein. De gemeente Emmen werkt binnen deze kaders nauw samen in de Gezonde Marke.

Een belangrijk resultaat uit 2025 is de toekenning van het regionale transformatieplan mentale gezondheid. Dit plan richt zich op vroegtijdige en laagdrempelige ondersteuning van inwoners, het versterken van samenwerking tussen gemeenten, zorgaanbieders en welzijnspartners, en het voorkomen van instroom in zwaardere zorg.

67/221

Programma 9 Sociaal Domein

Jaarverslag en jaarrekening 2025

Er is uitvoering gegeven aan de twee hoofdlijnen van de lokale GALA-aanpak: Met perspectief opgroeien en Vitaal ouder worden. De ketenaanpakken Kansrijke Start, Kind naar Gezond Gewicht, Welzijn op Recept en Valpreventie zijn lokaal verder geïmplementeerd. Ook is aanvullend preventief aanbod ontwikkeld op het gebied van voeding en bewegen, aansluitend op de Gecombineerde Leefstijlinterventie. De implementatie vindt plaats in afstemming met Gezonde Marke. Voor het versterken van een gezonde leefomgeving is expertise ingebracht in beleidsontwikkelingen zoals de omgevingsvisie, mobiliteitsvisie, horecavisie en het evenementenbeleid. Samen met het team Economie is tijdens de Week van de Circulaire Economie een evenement rondom gezonde leefomgeving georganiseerd. Tevens is een succesvolle Regio Deal aanvraag gedaan voor het project Scandinavië van Nederland, dat in 2026–2027 wordt uitgevoerd. In 2025 is duidelijk geworden dat de capaciteit in de huisartsenzorg in de regio Emmen ontoereikend is. Steeds vaker kunnen inwoners geen huisarts vinden. Dit sluit aan op de landelijke trend. In samenwerking met Dokter Drenthe, Zorgverzekeraar Zilveren Kruis, Provincie Drenthe en gemeente Borger-Odoorn en Coevorden wordt gewerkt aan (onconventionele) oplossingen die een meerjarige aanpak vereisen.

Vanuit een regiegroep met vertegenwoordiging uit verschillende domeinen zijn we aan de slag met huisvestingsvraagstukken van huisartsen. Tegelijkertijd ontwikkelen we met onze regionale partners in Zuidoost- Drenthe een gerichte aanpak langs 3 sporen: maximale werving, andere vormen van praktijkvoering en terugdringen van de zorgvraag. In december 2025 verscheen de 'Landelijke nota gezondheidsbeleid 2025–2028 - Samen werken aan gezondheid'. De Wet Publieke Gezondheid vraagt gemeenten binnen twee jaar om hierop lokaal te reflecteren in een nieuwe nota gemeentelijk gezondheidsbeleid. Hervormingsagenda Jeugd De Hervormingsagenda Jeugd (2023-2028) richt zich op het structureel verbeteren van het jeugdzorgstelsel met de nadruk op laagdrempelige hulp dicht bij huis, sterkere lokale teams en betere samenwerking in het sociaal domein. Daarnaast moet het stelsel financieel houdbaar worden gemaakt via een beter passend financieringsmodel en afspraken tussen rijk en gemeenten. Hierin heeft Emmen het afgelopen jaar de eerste stappen gezet door het opbouwen van een samenwerkingsnetwerk met de strategische partners. Ook is er aandacht geweest voor de financiering van deze omslag. Hiervoor zijn algemene middelen gereserveerd als opstart in het programma.

Geïnspireerd op het onderzoek 'Boemerangbeleid' van Sharon Stellaard werken we aan de ontwikkeling van een programmatische aanpak in het verbeteren van de hulp aan onze jeugdigen. Hierin kijken we verder dan het kind en ook naar de sociale en pedagogische omgeving. Vanuit het ‘Boemerangbeleid’ van Sharon Stellaard willen we de Hervormingsagenda niet inrichten op basis van de oude patronen die de jeugdzorg zo ingewikkeld en inefficiënt hebben gemaakt. Met een nieuwe Emmense aanpak stoppen we met het creëren van nog meer structuren en richten we ons meer op een betere uitvoering in de praktijk. We willen loskomen van de systemen en jeugdhulp zo inrichten dat jongeren en gezinnen in hun eigen omgeving ondersteuning vinden en een beroep kunnen doen op professionele jeugdhulp wanneer dat echt nodig is. Het loslaten van het bestaande systeem vraagt om herbezinnen en de tijd nemen om te voorkomen dat we opnieuw dezelfde fouten maken als in het verleden. Tegelijkertijd kunnen we niet wachten met het verbeteren van de jeugdhulp binnen het 'oude systeem'. Bij het opstellen van de Hervormingsagenda Jeugd proberen we zoveel mogelijk rekening te houden met gewenste keuzes voor de toekomst.

In de Hervormingsagenda wordt ook ingezet op minder zware jeugdhulp en meer kwaliteit, onder andere door het terugdringen van residentiële plaatsingen, het verbeteren van beschikbaarheid van specialistische zorg en het versterken van data en monitoring. Hierin werkt de gemeente Emmen samen met de Drentse gemeenten binnen de Jeugdhulpregio Drenthe. Jeugdhulp Het aantal jeugdigen dat in 2025 gebruik gemaakt heeft van jeugdhulp kent een volumestijging. De volumestijging is echter wel lager dan waar we in de Berap-II 2025 rekening mee hielden. Uiteindelijk zien we in 2025 wel een stijging van de totale kosten jeugdhulp. Dit komt door de tariefstijgingen van verschillende jeugdhulpvormen als gevolg van de algemene maatregel van bestuur waarbij gemeenten reële prijzen moeten betalen. Een voorbeeld hiervan is de herberekening van de trajectprijs van de gezinskliniek van GGZ Drenthe. De verwachting is dan ook dat deze trend zich door gaat zetten richting 2026 en verder. We zien ook dat de toename van ambulante gezinsbehandeling zich heeft doorgezet met 13% in 2025. Anderzijds zien we dat het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van verblijf blijft dalen, evenals een daling van de individuele 68/221

Programma 9 Sociaal Domein

Jaarverslag en jaarrekening 2025

behandeling per jeugdige (beide 4% minder dan in 2024). Dit is in lijn met de verschuiving die we willen maken van minder individuele trajecten naar het versterken van gezinnen en contexten. Daarnaast lukt het ons ook steeds beter jeugdigen uit te laten stromen (stijging van 7%) en de gemiddelde duur van zorgtrajecten te laten dalen (daling 2 maanden per jeugdige). Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Bij de uitvoering van het Toekomstscenario wordt nauw samengewerkt met het programma Hervormingsagenda Jeugd omdat er veel overlap is met de versterking van lokale teams. In 2025 is in Emmen een ontwikkelgroep gestart gericht op casusregie. Bij het Toekomstscenario blijft de casusregisseur van de gemeentelijke toegang altijd betrokken en voert samen met het gezin regie over het plan van het gezin. In andere gemeenten in Drenthe zijn ook ontwikkelgroepen gestart. Deze ontwikkelgroepen staan met elkaar in verbinding zodat men samen leert en ontwikkelt. Wet maatschappelijke ondersteuning In 2025 zijn de nieuwe contracten voor de hoofdaanbieders Wmo ingegaan. De vier hoofdaanbieders (Dokter schoonmaak, Thalia Thuiszorg, Cosis en AthomeFirst) bieden in de zes gebieden in Emmen schoonmaakondersteuning, begeleiding en dagbesteding. De implementatie van de nieuwe contracten en de gewijzigde samenwerking is zonder noemenswaardige problemen verlopen.

De nadruk in het nieuwe contract ligt op het uitvoeren van meer collectieve en digitale vormen van dienstverlening. Dit sluit aan bij de behoefte en is ook noodzakelijk vanwege de schaarste van personeel. Met name bij begeleiding zijn hier stappen in gezet en zijn de eerste vormen van collectieve en digitale begeleiding van start gegaan. We blijven een stijging zien van indicaties schoonmaakondersteuning en begeleiding. Inwoners moeten langer thuis wonen en hebben daardoor meer en langer ondersteuning nodig. Wel zien we een daling in het aantal indicaties dagbesteding. Er zijn steeds meer inwoners die gebruik maken van voorliggende voorzieningen zoals een laagdrempelige inloop of koffieochtenden. In 2025 is het aantal indicaties Beschermd Wonen met circa 15% gestegen van 200 naar 230 indicaties. De oorzaken hiervan liggen op verschillende onderdelen, zoals de minimale uitstroom naar WLZ, het gebrek aan zelfstandige woonruimte door de druk op de woningmarkt en de wachtlijsten voor behandeling. De wetswijziging voor de invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage is, na de val van het kabinet, door de kamer controversieel verklaard. In het coalitieakkoord is opgenomen dat schoonmaakondersteuning vanaf 2029 geen deel meer uit zou moeten maken van de Wmo. Maatschappelijke opvang en aanpak dakloosheid We vinden dat iedereen recht heeft op een dak boven zijn hoofd.

We helpen zoveel mogelijk voorkomen dat inwoners hun woonplek kwijtraken. Als mensen om wat voor reden toch dakloos worden, proberen we zo snel mogelijk te zorgen voor een passende woonruimte waar zij – met de benodigde begeleiding – weer een zo zelfstandig mogelijk leven kunnen opbouwen en kunnen meedoen in de samenleving. Hoewel het aantal mensen dat gebruik maakt van de Maatschappelijke Opvang ongeveer gelijk blijft, zien we dat de doorstroom stagneert vanwege een beperkte beschikbaarheid van passende woonruimte en de toenemende complexiteit van de problematiek. Vaak gaat het om een combinatie van sociale, financiële en psychische problematiek. Hierdoor is vaker sprake van langdurige opvangtrajecten, wat de flexibiliteit en doorstroming binnen de opvang onder druk zet. We hebben daarom in 2025 blijvend ingezet op maatschappelijke opvang, zowel preventief als op het bieden van opvang en intensieve begeleiding. We hebben in 2025 de eerste stappen gezet om te komen tot een geactualiseerd regioplan Opvang en Bescherming. In 2026 gaan we daar verder mee aan de slag. Daarnaast zijn we in 2025 gestart met de uitvoering van de monitor Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen. Anders dan voorheen voeren we die nu zelf uit, in plaats van een externe partij. Op deze manier zijn we beter in staat om te sturen, te leren en te verbeteren.

In 2026 zetten we de volgende stap in de ontwikkeling van deze manier van monitoren. Skaeve huse is een woonvorm bedoeld voor volwassenen met complexe problematiek die niet in reguliere woonvormen kunnen wonen en draagt bij aan stabiliteit, veiligheid en het verminderen van overlast. In 2025 zijn de voorbereidingen voor de realisatie van een skaeve huse locatie voortgezet. De benodigde omgevingsprocedures zijn in gang gezet en omwonenden zijn betrokken bij de uitwerking van de plannen. Deze werkzaamheden worden in 2026 voortgezet.

69/221

Programma 9 Sociaal Domein

Jaarverslag en jaarrekening 2025

Gemeentelijke opvang Oekraïne Na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne ontvluchtten veel mensen het geweld. De EU-lidstaten activeerden de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) om ontheemden uit Oekraïne veilig en adequaat op te kunnen vangen. De gemeente Emmen vangt ongeveer 1000 Oekraïners op, in vier locaties. In 2025 hebben we gewerkt aan het vervangingsvraagstuk voor de opvangplekken aan de Weerdingerstraat. Er is een nieuwe locatie gevonden aan de Nieuw Amsterdamsestraat 40 in Emmen. In het najaar van 2026 verhuist de opvanglocatie naar de nieuwe plek aan de Nieuw Amsterdamsestraat. De RTB loopt af op 4 maart 2027. De verwachting is dat deze verlengd gaat worden. Daarna treedt het langetermijnbeleid (LTB) in werking waardoor ontheemden onder een transitiedocument een tijdelijke verblijfsstatus kunnen krijgen van maximaal drie jaar. Met deze tijdelijke verblijfsstatus worden regelingen in het Sociaal Domein ook toegankelijk voor Oekraïners zoals de Participatiewet, Wmo, GGZ en Jeugdwet. De grootste vraagstukken liggen in de domeinen: wonen, werk en vangnet, samenleven, integratie, onderwijs en zorg. Gemeente Emmen gaat zich in 2026 verder richten op de voorbereiding van het langetermijnbeleid. Werk en participatie We verwachten dat het aantal bijstandsuitkeringen licht zal stijgen (prognose komende jaren BUIG). De arbeidsmarkt is nog steeds krap.

Dit biedt kansen voor werkzoekenden. We zien dat de doelgroep die nog niet aan het werk is een grotere ondersteuningsvraag heeft richting werk. Dit betekent dat deze groep extra begeleiding nodig heeft. We zien in 2025 een lichte stijging van het aantal personen met een uitkering. Vooral bij personen tot 27 jaar zien we een toename. De stijging wordt gedempt door aanpak wachtlijst beschut werk. De uitvoering van het amendement Beschut Werken is vanaf 1 mei 2025 gestart. Per 31 december hebben 49 van de 77 personen van de wachtlijst beschut werk een dienstverband gekregen. 7 personen zitten nog in de voorbereidende fase van proefplaatsing. De verwachting is dat zij in 2026 alsnog een dienstverband krijgen. Van de overige mensen op de wachtlijst is gebleken dat zij door uiteenlopende redenen (nog) niet in staat zijn om te werken in een beschutte omgeving. In het najaar 2025 is het wetsvoorstel Participatiewet in balans door de Eerste Kamer aangenomen. De ingangsdatum is 1 januari 2026. De invoering gaat gefaseerd, waarbij 2026 geldt als 'gedoogjaar'. Gemeenten kunnen wijzigingen die ingaan per 1 januari 2027 in 2026 alvast implementeren. In december 2025 heeft de raad besloten tot samenvoeging van EMCO en Menso. De verwachting is dat de gemeenteraad in oktober 2026 het definitieve besluit tot samenvoeging kan nemen.

In december 2025 heeft de gemeenteraad ook ingestemd met het instellen van een bestemmingsreserve ter versterking van de infrastructuur van EMCO. De nieuwe wet 'Van school naar duurzaam werk' is ingegaan per 1 januari 2026. Deze ontwikkeling wordt nader toegelicht in programma 4.

Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor programma 9 schematisch per taakveld de relatie weergegeven tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties (wat hebben we daarvoor in 2024 gedaan). Bij de prestaties en de prestatie-indicatoren (

,

,

) is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd

Doel

Prestatie

Inwoners ervaren veiligheid in eigen huis

We borgen dat Stichting De Toegang haar werkwijze rondom regievoering aanpast. Dit wordt meegenomen in de implementatie van het AVE-model (Aanpak Voorkoming Escalatie)

Inwoners kunnen meedoen

We voeren regie op het ontwikkelen van het werken in gebiedsnetwerken gericht op het samenwerken van uitvoeringspartners aan het versterken van de sociale basis en samenkracht (collectieve vraag).

70/221

Programma 9 Sociaal Domein

Jaarverslag en jaarrekening 2025

Doel

Prestatie

Inwoners hebben gelijke kansen op een goede gezondheid

Middels werkwijze data, duiden, dialoog en doen versterken we de bestaande aanpakken op sport, bewegen, cultuur gezondheid en sociale basis en verbinden dit met de volgende fase van de gebiedsnetwerken waarin focus ligt op leefbaarheid en samenkracht. Implementatie van ketenaanpakken Kansrijke Start, overgewicht en obesitas kinderen, Gecombineerde Leefstijl Interventie, Welzijn op recept en valpreventie.

Inwoners kunnen zo veel en zo lang mogelijk thuis wonen

We actualiseren het convenant Wmo-woningaanpassingen met de woningcorporaties en onderzoeken de mogelijkheden om dit in BOCE-verband in te stellen1 We geven uitvoering aan de in 2024 opgehaalde behoeften rondom mantelzorgondersteuning in de gemeente Emmen.

Inwoners voelen zich prettig en veilig in de eigen leefomgeving

We geven uitvoering aan de regionale woonzorgvisie en de afspraken die gemaakt zijn in het regionale woonzorgakkoord. We werken aan een gezonde en veilige leefomgeving met de ontwikkeling van de omgevingsvisie.

Inwoners kunnen betaalbaar, duurzaam wonen en hebben toegang tot betaalbare zorg

We hebben inzicht in de partijen van het zorglandschap in Emmen en de vraagstukken die rondom toegang tot en betaalbare zorg spelen. We vergroten het aanbod van vrij toegankelijke algemene voorzieningen.

Jeugdigen kunnen hun talenten ontplooien

Met 'Perspectief op Jeugd' werken we aan een transformatiebeweging waarbij we een ombuiging maken van individuele geïndiceerde jeugdhulp naar vrij toegankelijke (collectieve) ondersteuning, hulp. Waarbij wordt ingezet op het gewone leven (wat gaat goed), een integrale aanpak, matched care en ondersteuning met oog voor de context. We geven dit vorm middels de pilots: •

In verbinding met onderwijs door pilots 'Passend onderwijs – jeugdhulp’

•

In verbinding met huisartsenzorg door (uitbreiding van) pilot 'POH Jeugd’

•

In verbinding tussen welzijn Sedna en Stichting De Toegang door de pilot ‘Gezinscoach’

Door te focussen op de transformatiebeweging en het versterken van het gewone leven, vermindert uiteindelijk ook de instroom in de geïndiceerde jeugdhulp of wordt deels voorkomen In het kader van het versterken van de 'pedagogische kracht' in dorpen en wijken gaan we in 2025 in 8 dorpen en wijken de inzet van jongerenwerk versterken. Om te zorgen dat jongeren geen belemmeringen ervaren in het krijgen van zorg en ondersteuning in de overgang naar

71/221

Programma 9 Sociaal Domein

Doel

Jaarverslag en jaarrekening 2025

Prestatie volwassenheid wordt er ingezet op een integrale aanpak 16-27 jaar.

Iedereen werkt en participeert eventueel met een steuntje in de rug

We willen dat jeugdigen ervaren dat onderwijs en de inzet van zorg en ondersteuning in samenwerking plaatsvindt. In 2025 gaan we samen met onderwijs de sociaal maatschappelijke rol van de school versterken. We geven een nieuwe impuls aan de inzet van Brede School door het accent te leggen op wijken met een lage sociale economische status. Hierbij hoort dat we het netwerk rond brede school netwerk en VoorSam&Z0 (voorheen Integrated Care) steviger met elkaar gaan verbinden. We werken aan integrale voorzieningen op het gebieden van Wmo en Participatiewet, onder andere door het doorontwikkelen van Menssupport en participatiebanen. Hierdoor kunnen we nog beter aansluiten bij de behoefte van de inwoners om te kunnen participeren. Wij willen het schakelen tussen voorzieningen en trajecten voor deze inwoners gemakkelijker maken. We streven naar voldoende mogelijkheden om de kansen op ontwikkeling te grijpen zonder verlies van bestaande zekerheden. De aandacht ligt bij het simpel switchen, de participatiebanen en beschut werken. Er wordt uitvoering gegeven aan de nieuwe Wet Inburgering, waarbij iedere volwassen statushouder een leertraject en arbeidsre-integratietraject krijgt aangeboden om de integratie zo voorspoedig mogelijk te laten verlopen.

Toelichting doelen en prestaties 1. Convenant Wmo-woningaanpassingen: De wens was om het convenant dat de gemeente Emmen heeft met een aantal woningcorporaties te actualiseren en uit te breiden naar BOCE-verband. Vanwege personele omstandigheden is dit niet gerealiseerd. De wens om dit op deze wijze op te pakken is er nog wel. De afspraken in het huidige convenant blijven geldig.

72/221

Programma 9 Sociaal Domein

Jaarverslag en jaarrekening 2025

Wat heeft het gekost? De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage B van de jaarrekening is op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich ontwikkeld heeft en is een verschillenanalyse op detailniveau opgenomen. (bedragen x € 1.000)

Primitieve Begroting

Begroting

Rekening

Verschil

Lasten

-199.435

-214.847

-216.819

1.972

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

-21.069

-21.223

-19.476

-1.747

6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO

-3.006

-3.006

-2.945

-61

6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd

-4.423

-3.913

-4.356

443

6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

-6.540

-7.119

-7.119

0

6.4 WSW en beschutwerk

-27.531

-28.231

-28.104

-127

6.5 Arbeidsparticipatie

-16.191

-19.301

-20.214

913

6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

-11.757

-10.718

-10.811

93

6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)

-21.817

-20.775

-20.811

36

6.712 Begeleiding (Wmo)

-6.958

-5.055

-5.090

36

6.713 Dagbesteding (Wmo)

-2.234

-3.378

-3.353

-25

6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo)

-1.852

-1.762

-1.351

-412

0

-57

-58

1

6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal

-26.330

-32.609

-33.380

771

6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk

0

-201

-205

5

6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal

0

-20

-20

0

6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal

-9.892

-15.481

-15.847

366

6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk

-3.329

-1.280

-1.310

30

6.791 PGB Wmo

0

-2.930

-2.800

-129

6.792 PGB Jeugd

-734

-844

-900

55

6.811 Beschermd Wonen (Wmo)

-10.230

-10.119

-10.534

415

6.812 Maatschappelijke– en vrouwenopvang (Wmo)

-7.818

-8.358

-9.491

1.133

6.821 Jeugdbescherming

-3.686

-2.955

-3.025

70

6.822 Jeugdreclassering

-561

-773

-791

18

6.92 Coordinatie en beleid Jeugd

-1.740

-2.298

-2.363

65

7.1 Volksgezondheid

-11.734

-12.440

-12.462

22

Baten

21.401

26.664

28.939

-2.275

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

13.990

18.556

18.203

352

6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd

600

0

430

-430

6.5 Arbeidsparticipatie

710

1.291

2.122

-831

6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

438

448

688

-240

6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)

132

152

154

-2

6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo)

193

286

370

-84

6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal

73/221

Programma 9 Sociaal Domein

6.811 Beschermd Wonen (Wmo)

Jaarverslag en jaarrekening 2025

311

500

507

-7

6.812 Maatschappelijke– en vrouwenopvang (Wmo)

0

0

1.021

-1.021

6.92 Coordinatie en beleid Jeugd

61

356

305

51

4.966

5.076

5.138

-62

-178.034

-188.183

-187.879

-303

Stortingen in reserves

-21

-5.510

-6.202

692

Onttrekkingen aan reserves

310

1.765

6.475

-4.710

Mutaties reserves

289

-3.745

273

-4.018

-177.745

-191.928

-187.607

-4.321

7.1 Volksgezondheid

Saldo van baten en lasten

Totaal Sociaal Domein

Indicatoren De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2024 opgenomen indicatoren weer, met daarbij ook historische informatie. PROGRAMMA 9 Effectindicatoren 1

Aantal uitkeringsgerechtigden Participatiewet dat uitstroomt naar regulier werk of als zelfstandige.

2 Aantal jeugdigen dat jeugdhulp ontvangt neemt af 3

% gebruikers Wmo ondersteuning dat positief is over ervaren contact met De Toegang, kwaliteit van ondersteuning en effect van de ondersteuning

Real.2021 Real.2022 Real.2023 Real.2024 Real.2025 434

366

319

293

285

2.985

2.956

3.001

3.029

3073

73

75

75

77

77

Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: (indien geen vermeldingen, zijn er bij dit programma geen verbonden partijen) Gemeentelijke Gezondheidsdienst Drenthe De 12 Drentse gemeenten participeren. De gemeente is in het dagelijks bestuur en algemeen bestuur vertegenwoordigd door de portefeuillehouder Volksgezondheid. De portefeuillehouder is tevens voorzitter.

EMCO Groep De EMCO-groep is een gemeenschappelijke regeling (GR) van de Gemeenten Emmen, Coevorden en Borger-Odoorn. De GR kent een Algemeen Bestuur dat bestaat uit leden van de colleges van de drie Gemeenten. Hieruit is een Dagelijks Bestuur benoemd dat de Directie aanstuurt. De portefeuillehouder Financiën is tevens voorzitter van zowel het AB als het DB.

Menso NV De portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt de gemeente Emmen in de AvA.

Meer informatie over de verbonden partijen staat in de paragraaf Verbonden partijen.

74/221

Programma 9 Sociaal Domein

Jaarverslag en jaarrekening 2025

Beleidskaders • • • • • • • • • • • • •

Beleidskader Sociaal Domein, Erbij horen en Meedoen in Emmen Hervormingsagenda jeugd 2023 -2028 (en de hieruit voortvloeiende wetswijzigingen, AMvB's) Toekomstscenario Jeugd en gezinsbescherming 2023 -2026 (en de hieruit voortvloeiende regionale/ lokale uitwerking) Beleidsnotitie Mantelzorg Emmen 2021-2024 Regioplan Opvang en Bescherming 2020-2023 (verlengd t/m 2025) Plan Inclusie (juni 2024) Sociale Agenda 2024-2029 Provincie Drenthe Regiodeal Zuidoost-Drenthe 2023-2026 Integraal Zorgakkoord (IZA). Voor Emmen de Drentse uitwerking Gezonde Marke; Gezond en actief leven akkoord (GALA), voor Emmen het lokale GALA plan; Wonen, ondersteuning en zorg ouderen (WOZO), voor Emmen in BOCE verband Woonzorgvisie (Wonen zonder zorgen) en Woonzorgakkoord; Nationaal Preventieakkoord, voor Emmen Lokaal Preventieakkoord dat opgegaan is in lokaal GALA plan; Nationaal Sportakkoord, in Emmen Lokaal Sportakkoord (opgegaan in lokaal GALA plan)

75/221

Programma 10 Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen

Jaarverslag en jaarrekening 2025

Programma 10 Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen

Trends en ontwikkelingen De gemeentelijke organisatie opereert in een omgeving die snel complexer wordt. Maatschappelijke vraagstukken, arbeidsmarktkrapte en technologische veranderingen dwingen ons om werkprocessen, voorzieningen en dienstverlening fundamenteel te vernieuwen. Gewoon verbeteren is niet langer voldoende; anders werken is noodzakelijk om blijvend waarde toe te voegen aan de samenleving. Technologie en AI bieden kansen om processen te versnellen, werkdruk te verlagen en tijd vrij te maken voor persoonlijke aandacht aan inwoners. De menselijke maat blijft daarbij essentieel: technologie ondersteunt, maar medewerkers bepalen de kwaliteit van onze dienstverlening. Tegelijkertijd verandert de externe context ingrijpend. Geopolitieke fragmentatie, handelsconflicten en rivaliteit tussen grootmachten beïnvloeden Europa en Nederland steeds sterker, met effecten op leveringszekerheid, veiligheid en beleidsruimte. Deze geopolitieke complexiteit is uitgegroeid tot het nieuwe normaal. Dit vraagt om een organisatie die flexibel kan inspelen op onzekerheden en schommelingen in de internationale omgeving. Ook constateren wij een toename in complexiteit van juridische vraagstukken, waarbij vaker gespecialiseerde externe expertise nodig is. Daarnaast spelen omvangrijke privaatrechtelijke casussen, waarvoor de inzet van een advocaat verplicht is.

Dit resulteert in stijgende uitgaven. De opkomst van AI, blijvend hybride werken en wisselende teamsamenstellingen vragen niet alleen om technologische innovatie, maar ook om een cultuur van flexibiliteit, samenwerking en continue ontwikkeling. We investeren daarom gericht in nieuwe vaardigheden, digitale competenties en een lerende organisatie, zodat medewerkers wendbaar blijven en effectief kunnen omgaan met de dynamiek van samenleving en geopolitiek. We werken intensief samen met andere overheden aan grote opgaven zoals de Omgevingswet, het Klimaatakkoord en dossiers die gevoelig zijn voor veranderende politieke verhoudingen, zoals stikstof. Door specifieke en toenemende complexiteit zoeken we daarnaast actief samenwerking met onderwijs- en kennisinstellingen en het bedrijfsleven. De druk op capaciteit - intern en bij partners - zorgt voor langere doorlooptijden (zie Paragraaf 5). Daarom worden de in voorgaande jaren ingezette initiatieven verder uitgebouwd om de organisatie toekomstbestendig te maken en haar uitvoeringskracht te versterken in een snel veranderende wereld.

76/221

Programma 10 Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen

Jaarverslag en jaarrekening 2025

Versterking wervingskracht Ondanks de krapte op de arbeidsmarkt hebben creativiteit en gerichte acties bijgedragen de juiste mensen te blijven werven. Het vernieuwde werkgeversmerk heeft een positieve uitstraling. Het biedt huidige en nieuwe generaties medewerkers persoonlijke ontwikkeling en draagt bij aan maatschappelijke opgaven. Hiermee gaan we vergrijzing tegen en wordt de binding met medewerkers duurzamer. Waar dat verantwoord is, kiezen we voor het aannemen van medewerkers in plaats van het inhuren van tijdelijke capaciteit. Inhuur blijft nodig voor specifieke expertise en voor het continueren van onze dienstverlening en wettelijke opgaven. Om in te spelen op moeilijk vervulbare functies zetten we in op talentontwikkeling aan de voorkant van het wervingsproces. In 2025 is het initiatief De Pluktuin van start gegaan: een creatieve aanpak waarbij potentiële kandidaten vroegtijdig werden geselecteerd en gericht worden be(op)geleid richting een passende rol of functie. Na een unieke selectieprocedure startte op 1 oktober een groep van tien talenten met een op maat gemaakt ontwikkelprogramma. Zo investeren we bewust in de medewerkers van de toekomst en versterken we onze structurele capaciteit. Deze aanpak draagt bij aan een wendbare, toekomstbestendige organisatie die talent aantrekt, ontwikkelt en behoudt - ook in een arbeidsmarkt die blijvend onder druk staat.

Gekwalificeerde en vitale medewerkers We hebben ons vitaliteitsbeleid vernieuwd: Sterk in je werk. Om een bredere groep medewerkers in de gelegenheid te stellen om met tijdelijke vermindering van de arbeidsduur inzetbaar te blijven, is het Generatiepact vervangen door het Vitaliteitspact. We zijn de eerste gemeente in Nederland die een regeling heeft dat gericht is naar aanleiding van een individuele situatie in plaats van een generieke voorwaarde (bv op leeftijd). Hiermee zetten we een vernieuwende en toekomstgerichte stap in duurzaam inzetbaarheidsbeleid. Digitale koers, informatiebeveiliging en Privacy Digitalisering en context In 2025 is de digitale transformatie verder versneld. Tegelijkertijd werd het dreigingslandschap complexer en minder voorspelbaar, mede door aanhoudende geopolitieke spanningen en de professionalisering van (statelijke en criminele) actoren. Het Cybersecuritybeeld Nederland 2025 schetst een divers palet aan dreigingen en benadrukt dat generatieve AI aanvallen schaalbaarder en overtuigender maakt—waarbij basismaatregelen nog steeds effectief én noodzakelijk blijven. Dreigingsbeeld gemeenten Voor gemeenten werd in 2025 opnieuw duidelijk dat ransomware, datalekken en verstoringen in de keten (leveranciersincidenten) de grootste risico’s vormen.

De Informatiebeveiligingsdienst (IBD) van de VNG benadrukte dat deze dreigingen direct de continuïteit van onze dienstverlening en het vertrouwen van inwoners raken. Omdat dreigingen zich ook heel vaak richten op de mens zelf, zijn we in 2025 ook begonnen met verbeteren van bewustwording bij medewerkers. In 2023–2024 waren bovendien ruim 150 gemeenten direct of indirect betrokken bij ransomware-incidenten via leveranciers, wat de noodzaak van scherp leveranciersmanagement en ketenafspraken bevestigt. Beschikbaarheid overheidsdiensten Landelijke diensten waar wij van afhankelijk zijn (zoals DigiD) werden in 2025 herhaaldelijk geraakt door ‘grillige’ DDoS-aanvallen. Hoewel gegevens niet in gevaar kwamen, leidde dit incidenteel tot verminderde beschikbaarheid en benadrukte het onze kwetsbaarheid voor ketenverstoringen en het belang van continuïteitsafspraken. Cyberbeveiligingswet (NIS2) – stand van zaken De Europese NIS2-richtlijn wordt in Nederland geïmplementeerd via de Cyberbeveiligingswet (Cbw). Het wetsvoorstel is in juni 2025 bij de Tweede Kamer ingediend. De verwachting verschoof in 2025 naar inwerkingtreding in 2026, waarmee de (beoogde) plichten rond zorg, melding, toezicht, audits en registratie dichterbij komen. Voor de overheidssector wordt de BIO2 als nadere invulling van de zorgplicht voorzien in het onderliggende Cyberbeveiligingsbesluit.

In 2025 hebben wij daarom ingezet op “aantoonbaar in control” komen: versnelling op risicomanagement, ENSIA en crisis- en continuïteitsplannen (business continuïteit management), vooruitlopend op formele verplichtingen. Privacy In 2025 lag de nadruk op het versterken van de basis op het gebied van privacy, met als belangrijkste speerpunt het verbeteren en actualiseren van de verwerkingsregisters onder zowel de AVG als de Wet politiegegevens (Wpg). Daarbij is gewerkt aan een duidelijkere en vollediger vastlegging van verwerkingsdoelen, grondslagen, 77/221

Programma 10 Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen

Jaarverslag en jaarrekening 2025

bewaartermijnen en relevante risico-indicatoren. Nieuwe verwerkingen zijn toegevoegd, terwijl verouderde of dubbele registraties zijn verwijderd. Daarnaast is aandacht besteed aan het scheiden van de Wpg- en AVG-verwerkingen op het gebied van rollen, verantwoordelijkheden en wettelijke kaders. Deze verbeteringen dragen bij aan een transparanter en beter beheersbaar overzicht van alle verwerkingen. Innovatief procesmanagement De aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt heeft directe gevolgen voor onze uitvoeringskracht. Om toch aan zoveel mogelijk opgaven te kunnen voldoen, richten we ons de komende jaren op het versterken van efficiency, wendbaarheid en toekomstbestendigheid. Daarom herijken en vernieuwen we onze werkprocessen organisatiebreed, zodat zij beter aansluiten op de behoeften van inwoners en op de dynamiek van de samenleving. Digitalisering speelt hierin een sleutelrol. Door de inzet van robotisering voor repetitieve interne processen en het verantwoord gebruik van AI vergroten we de effectiviteit van ons werk en benutten we de schaarse capaciteit waar deze het meest nodig is. De ruimte die ontstaat, zetten we in om onze dienstverlening persoonlijker, toegankelijker en toekomstgericht vorm te geven. Deze integrale ontwikkeling wordt organisatiebreed opgepakt en vormt een structurele basis voor een moderne, efficiënte en klantgerichte gemeentelijke organisatie.

Gegevensmanagement Door stapsgewijs grip te krijgen op onze gegevensstromen en deze te toetsen aan kwaliteit, borgen we dat informatie betrouwbaar, volledig en conform de Archiefwet wordt beheerd. Dit versterkt de onderbouwing van beleid en leidt tot effectievere besluitvorming. Het vastleggen van bedrijfsprocessen volgens een generieke architectuur maakt het mogelijk om sneller verbetermogelijkheden te signaleren, waaronder robotisering van repetitieve werkzaamheden en een slimmer ingericht automatiseringslandschap. Tegelijkertijd worden risico's op het gebied van privacy en informatiebeveiliging beter zichtbaar, waardoor we hier tijdig en adequaat op kunnen sturen. Deze integrale aanpak draagt bij aan een data gedreven, efficiënte en digitaal weerbare organisatie. Artificiële Intelligentie De inzet van Artificiële Intelligentie (AI) groeit snel, mede door de brede toegankelijkheid van generatieve AI. Ook binnen de gemeentelijke organisatie neemt de belangstelling toe, zowel voor praktische toepassing als voor de ethische en juridische kaders waarbinnen dit verantwoord kan gebeuren. Om de meerwaarde van AI concreet te verkennen, voeren we pilots uit op processen waarin automatisering directe winst oplevert.

Voorbeelden zijn het geautomatiseerd in beeld brengen van zonnepanelen op daken en de robotisering en AI-ondersteuning binnen onderdelen van het WOZ-proces en Geo-informatie. We volgen technologische en wettelijke ontwikkelingen nauwgezet en actualiseren onze richtlijnen wanneer nodig. Daarbij borgen we dat AI-toepassingen transparant, veilig en rechtmatig worden ingezet. De ethische dimensie is hierbij onlosmakelijk onderdeel. Samen met de raad wordt er een waardenkaart opgesteld om te komen tot een gedragen aanpak waarin maatschappelijke waarde, zorgvuldigheid en vertrouwen centraal staan. Met deze aanpak werken we stapsgewijs toe naar een organisatie die AI verantwoord benut om processen te versterken, dienstverlening te verbeteren en bestuurlijke keuzes beter te onderbouwen. ‘Digital Twin’ 'Digital Twin' biedt de gemeente Emmen een digitale, driedimensionale weergave van de leefomgeving, waarin ruimtelijke ontwikkelingen en effecten van beleidskeuzes direct zichtbaar en analyseerbaar zijn. Door simulaties uit te voeren - bijvoorbeeld rond energietransitie, leefbaarheid of ruimtelijke ingrepen - ontstaat beter inzicht in mogelijke oplossingen en hun impact. Door diverse geografische en administratieve databronnen te integreren, biedt 'Digital Twin' een samenhangend beeld waarmee sneller, transparanter en beter onderbouwde beslissingen kunnen worden genomen.

Hiermee groeit 'Digital Twin' uit tot een strategisch instrument voor toekomstgericht ruimtelijk en maatschappelijk beleid.

78/221

Programma 10 Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen

Jaarverslag en jaarrekening 2025

Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor programma 10 schematisch per taakveld de relatie weergegeven tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties (wat hebben we daarvoor in 2024 gedaan). Bij de prestaties en de prestatie-indicatoren (

,

,

) is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd

Doel

Prestatie

Onze organisatie is wendbaar, staat dicht bij de inwoners, sluit goed aan op de relevante maatschappelijke vraagstukken en is kwalitatief en kwantitatief op sterkte

HRM faciliteert en monitort het goede gesprek tussen medewerker en leidinggevende. De medewerker wordt zo in staat gesteld zich te ontwikkelen in lijn met onze strategische personeelsplanning.1 Wij zijn actief op de arbeidsmarkt. Bij werving en selectie gaan we actief op zoek naar een gekwalificeerde medewerker of iemand die op korte termijn dat niveau kan behalen. Zo kunnen we onze doelen realiseren. We bieden een volledig opleidings- en ontwikkelprogramma aan. Zowel onze huidige als onze nieuwe medewerkers kunnen de benodigde kennis en vaardigheden daarmee opdoen.

Met onze I-visie streven we naar •

 Het digitale contact met onze inwoners en bedrijven sterker maken

•

 Het verbeteren van processen

•

 Het sneller en slimmer kunnen besluiten

Waar het kan zoeken we hierbij de samenwerking met de buurgemeenten en waar mogelijk worden projecten in BOCE-verband gerealiseerd

We voldoen aan de (wettelijke) normen op het gebied van privacy (AVG), de informatiebeveiliging (BIO) en Europese wetgeving op gebied van cyberbeveiliging (NIS2)

De hele organisatie wordt adequaat ondersteund bij informatievraagstukken door Informatieregisseurs.2

Op procesniveau is data- en proceseigenaarschap en dataclassificatie ingeregeld en worden kritische bedrijfsprocessen jaarlijks geanalyseerd.3 Organisatiebreed wordt voortdurend gewerkt aan digitale vaardigheden en kennis om informatie goed te kunnen be- en verwerken en om kansen op gebied van informatisering te benutten. In de samenwerking op het gebied van Informatisering binnen BOCE benutten we de kansen. We zetten in op het doorlopend versterken van informatieveiligheid en privacy. Hiermee voldoen we aan de wettelijke verplichting vanuit de AVG (Algemene verordening gegevensbescherming) en groeien we richting het voldoen aan de normen van de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid).4 We verscherpen de beveiligingseisen conform de NIS2 richtlijnen waarbij ook de toeleveringsketen is meegenomen. NIS2 wordt in 2026 een wettelijke verplichting via de Cyberveiligheidswet voor gemeenten om passende en proportionele maatregelen te nemen om informatiebeveiligingsrisico’s te beheersen.5

79/221

Programma 10 Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen

Jaarverslag en jaarrekening 2025

Doel

Prestatie

Doelmatig en rechtmatig inkopen en aanbesteden.

Het nieuwe inkoopbeleid en de inkoopwijzer worden in 2025 geïmplementeerd. Het contractbeheer wordt verbeterd door te investeren in de kwaliteit van het administratieve proces en het optimaliseren van het beheer.6

Het college legt zelfstandig verantwoording af in de jaarrekening over de naleving van de financiële rechtmatigheid in het boekjaar

Bij de jaarrekening legt het college zelfstandig verantwoording af over de naleving van de financiële rechtmatigheid in het boekjaar. Dit sluit aan bij ontwikkelingen in wet- en regelgeving (Gemeentewet/Commissie BBV/BADO) op het gebied van rechtmatigheidsverantwoording en de taken van bestuur en accountant.

De woonlastendruk beheersen

We streven naar gelijkblijvende OZB-lasten voor de gemiddelde woning, zoals beschreven in het coalitieakkoord We streven naar een beperkte stijging van de tarieven rioolheffing en afvalstoffenheffing.

Innovatief procesmanagement

Voor 2027 zijn alle processen herschreven naar de eisen van nu en worden continu aangepast aan de eisen van straks.7 De borging en het uniform vastleggen van het procesmanagement wordt verder vormgegeven in de P&C cyclus.

Toelichting doelen en prestaties 1. Er is een organisatiebrede projectgroep gestart met het opzetten van een gesprekscyclus die het goede gesprek tussen medewerker en leidinggevende faciliteert. In juli is de 1e fase afgerond. Er is in deze fase onderzoek gedaan naar de behoefte in de organisatie. Ruim 500 medewerkers en leidinggevenden hebben het vragenformulier ingevuld. Op basis van het advies is het project in fase 2 gestart in november en wordt afgerond in 2026. 2.

Vacatures zijn moeilijk in te vullen. Via traineeships wordt het nu intern opgevuld.

3.

Eigenaarschap is nog niet volledig belegd in de organisatie. Complexiteit van de materie vraagt meer tijd dan voorzien.

4.

Het Programma Informatieveiligheid is een meerjarenprogramma. Los van voortdurend implementeren van technologische verbeteringen voor het versterken van de informatieveiligheid, zorgen wij ook voor het verscherpen van de informatieveiligheid zodat we voldoen aan de verplichtingen vanuit de diverse wet- en regelgevingen.

5.

In 2025 is verder gewerkt aan de uitbouw van Monitoring en Respons (deelbeleid BOCE). Conform de begroting lag de focus dit jaar op het verder versterken van onze detectie- en responscapaciteit en het professionaliseren van de bijbehorende processen. De complexiteit van de technische inrichting, de afstemming met andere beveiligingsdomeinen en de benodigde borging van processen hebben ertoe geleid dat sommige activiteiten zijn doorgeschoven binnen het programma. Gedurende 2025 is actief gestuurd op voortgang en zijn belangrijke stappen gezet richting een volledig operationele Monitoring- en Responsfunctie. De resterende werkzaamheden worden in 2026 afgerond.

80/221

Programma 10 Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen

Jaarverslag en jaarrekening 2025

6.

Door de wisseling van projectleiders ontstond vertraging in het project. Tegelijk is het nieuwe contractbeheersysteem aangeschaft en zorgvuldig ingericht, wat extra tijd vergde. Deze werkzaamheden vormen de noodzakelijke basis voor de verdere implementatie, die nog niet volledig is afgerond. Door de eerdere vertraging en de zorgvuldige aanpak schuift de afronding van de implementatie door naar 2026. Er zijn duidelijke stappen gezet, maar het traject vraagt meer tijd dan oorspronkelijk voorzien.

7.

De vertraagde start van het project in 2025 brengt met zich mee dat het realiseren van de beoogde deadline naar verwachting niet haalbaar is binnen de huidige planning. Het betreft een traject met een geplande doorlooptijd van drie jaar (2024-2027).

Wat heeft het gekost? De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage B van de jaarrekening is op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich ontwikkeld heeft en is een verschillenanalyse op detailniveau opgenomen. Primitieve Begroting

Begroting

Rekening

Verschil

Lasten

-58.866

-60.320

-60.550

231

0.4 Overhead

-49.988

-53.133

-53.487

354

0.5 Treasury

-3.489

-1.665

-1.483

-182

0.61 OZB woningen

-1.756

-2.071

-1.976

-95

0.64 Belastingen Overig

-397

-429

-415

-14

0.7 Algemene uitkering

126

-1.359

0

-1.359

0.8 Overige baten en lasten

-3.333

-1.633

-3.153

1.520

0.9 Vennootschapsbelasting

-30

-30

-36

6

370.537

391.838

391.600

239

0.4 Overhead

7.195

8.336

9.006

-669

0.5 Treasury

2.297

3.071

3.087

-16

0.61 OZB woningen

17.268

17.605

17.685

-81

0.62 OZB- niet woningen

12.027

11.862

11.875

-13

0.64 Belastingen Overig

425

325

324

1

0.7 Algemene uitkering

331.178

350.572

349.229

1.342

0.8 Overige baten en lasten

148

68

394

-326

Saldo van baten en lasten

311.672

331.519

331.049

470

-4.967

-8.805

-13.464

4.659

418

2.036

1.949

87

-4.549

-6.769

-11.515

4.746

307.123

324.750

319.534

5.216

(bedragen x € 1.000)

Baten

Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves

Mutaties reserves Totaal Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen

81/221

Programma 10 Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen

Jaarverslag en jaarrekening 2025

Indicatoren De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2025 opgenomen indicatoren weer, met daarbij ook historische informatie. PROGRAMMA 10 Effectindicatoren 1a Goedkeurende accountantsverklaring rechtmatigheid 1b

Goedkeurende accountantsverklaring inclusief positief oordeel over rechtmatigheidsverantwoording door college*

2

De beschikbare weerstandscapaciteit voldoet aan de norm ruim voldoende standen 31-12 (actueel begroting 2025 : ca. € 29 miljoen)

Real.2021 Real.2022 Real.2023 Real.2024 Real.2025 nee

ja

n.v.t.

nv

n.v.t.

nv

n.v.t.

ja

ja

NNB

40,0

61,4

92,9

109,4

113,8

ja

ja

ja

ja

ja

26,0

47,4

54,2

72,8

90,0

ja

ja

ja

ja

ja

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Prestatie-indicatoren 1a

1b

De algemene reserves zijn minimaal 3% van de totale lasten (ca. € 15 miljoen) - standen 31-12 De algemene reserves zijn minimaal 10% van de totale lasten (actueel begroting 2025 : ca. € 50 miljoen) - standen 31-12**

* met ingang van het boekjaar 2023 dient het college zelf de rechtmatigheidsverklaring op te stellen ** voor 2024 en verder gelden de verhoogde normen van de geactualiseerde nota risicomanagement en weerstandsvermogen.

Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: (indien geen vermeldingen, zijn er bij dit programma geen verbonden partijen) Drents Archief De portefeuillehouder Financiën is lid van het Algemeen Bestuur.

Coöperatieve Vereniging DIMPACT De portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt de gemeente in het dagelijks bestuur van de vereniging.

VEGANN (Vereniging van Gemeenten Aandeelhouders in Noord-Nederland binnen Enexis Holding N.V.) De portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt de gemeente in de vereniging.

Stichting Duurzaamheid Essent Als oud-Essent aandeelhouder neemt de gemeente Emmen deel in de Stichting.

NV Bank Nederlandse Gemeenten De portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt de gemeente Emmen in de AVA

Enexis Holding De portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt de gemeente Emmen in de AVA

Publiek Belang Elektriciteitsproductie BV De portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt de gemeente Emmen in de AVA. 82/221

Programma 10 Bedrijfsvoering en Inkomstenbronnen

Jaarverslag en jaarrekening 2025

1e CSV Amsterdam BV De portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt de gemeente Emmen in de AVA.

Wildlands Adventure Zoo Emmen (incl. Atlas Theater) De portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt de gemeente Emmen in de AVA. Meer informatie over de verbonden partijen staat in de paragraaf Verbonden partijen.

Beleidskaders • • • • • • • • • • • • • • •

Archiefverordening gemeente Emmen 2019 Beleidsnotitie fraude 2023-2025 Beleidsnotitie ter voorkoming van Misbruik en Oneigenlijk gebruik 2023-2025 Controleverordening (art. 213) Gemeente Emmen Inkoopbeleid gemeente Emmen 2024 Leidraad invordering 2024 Mandaatverzamelbesluit 2025 Nota activabeleid 2023 Nota reserves en voorzieningen gemeente Emmen Nota risicomanagement en weerstandsvermogen 2023 - 2026 Organisatieregeling gemeente Emmen 2019 Raadsbesluit 26 februari 2009 grensbedrag actieve informatieplicht ad € 2 miljoen Treasurystatuut 2024 Verordening financieel beleid, beheer en organisatie 2024 (art. 212) gemeente Emmen Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid (art. 213a) gemeente Emmen

83/221

Paragrafen

Jaarverslag en jaarrekening 2025

Paragrafen 1. Lokale heffingen Deze paragraaf beschrijft de lokale heffingen en belastingen van de gemeente. Er wordt inzichtelijk gemaakt wat de verschillen zijn tussen de begrote en de gerealiseerde opbrengsten en waar nodig wordt hiervoor een verklaring gegeven. Tevens wordt een beeld geschetst van de ontwikkelingen van lokale lasten in Emmen, ten opzichte van de landelijke en regionale ontwikkelingen.