Bijlage 1 - Jaarverslag en jaarrekening 2025
Tekst van het document
41/221
Programma 4 Onderwijs en Jeugd
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Toelichting doelen en prestaties 1. Deze prestatie staat op oranje omdat de doelgroep van Kansrijke Start nog niet is uitgebreid naar 5 jaar. Halverwege 2025 is er een nieuwe projectleider Kansrijke Start begonnen. Zij heeft de tweede helft van 2025 gebruikt als verkennende fase. 2.
Uit de gesprekken blijkt dat een Jongerenadviesraad niet aansluit bij de leefwereld van jongeren. Dit betekent dat we in 2025 geen nieuwe Jongerenadviesraad gerealiseerd hebben. In plaats daarvan zetten we verschillende vormen in om te onderzoeken wat het beste werkt. Voorbeelden hiervan zijn terug te zien bij trends en ontwikkelingen.
3.
VoorSam&Zo is in 2025 ingezet in 3 gebieden (De Velden, Emmen Noord en Oost), respectievelijk Nieuw-Amsterdam, Emmermeer, Angelslo/Emmerhout om de pedagogische basissen/leefomgevingen van kinderen en hun gezinnen (0-12 jaar) te versterken. Een programmamanager vanuit Sedna leidt deze samenwerking tussen onderwijs, jeugdgezondheidszorg, De Toegang en gemeente, en implementeert de visie van het programma VoorSam&Zo.
Wat heeft het gekost? De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage B van de jaarrekening is op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich ontwikkeld heeft en is een verschillenanalyse op detailniveau opgenomen. Primitieve Begroting
Begroting
Rekening
Verschil
Lasten
-17.637
-19.391
-19.223
-168
4.2 Onderwijshuisvesting
-6.322
-5.978
-5.899
-78
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
-11.315
-13.413
-13.324
-89
6.034
8.207
7.970
237
122
122
97
25
5.912
8.085
7.873
212
-11.603
-11.184
-11.253
69
-5
-5
-64
59
Onttrekkingen aan reserves
146
273
573
-300
Mutaties reserves
141
268
509
-241
-11.462
-10.916
-10.743
-172
(bedragen x € 1.000)
Baten 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
Saldo van baten en lasten Stortingen in reserves
Totaal Onderwijs en Jeugd
Indicatoren De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2025 opgenomen indicatoren weer, met daarbij ook historische informatie. PROGRAMMA 4 Prestatie-indicatoren
Real.2021 Real.2022 Real.2023 Real.2024* Real.2025*
1 % nieuwe jaarlijkse vsv in RMC regio
2,19
2,89
2,86
2,63
2,71
2 % vsv dat jaar later opleiding volgt
21,8
22
19
20
20
3 % vsv dat jaar later werk heeft
42,56
43
61
59
57
* het betreft hier de cijfers voor schooljaar 2023 - 2024
Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: (indien geen vermeldingen, zijn er bij dit programma geen verbonden partijen) Publiek Vervoer Groningen Drenthe
42/221
Programma 5 Bouwen, Wonen en Milieu
Jaarverslag en jaarrekening 2025
12 Groningse gemeenten, 12 Drentse gemeenten en de provincies Groningen en Drenthe participeren. De portefeuillehouder WMO neemt deel aan het bestuur namens regio Zuidoost Drenthe. Meer informatie over de verbonden partijen staat in de paragraaf Verbonden partijen.
Beleidskaders •
Erbij horen en meedoen in Emmen!
Programma 5 Bouwen, Wonen en Milieu
Trends en ontwikkelingen We zetten ons in voor een gemeente waar het goed wonen, werken en leven is. Voor de huidige en toekomstige generaties. Dit programma gaat over de inspanningen die we verrichten voor een duurzame, aantrekkelijke, gezonde en veilige woon- en leefomgeving met een woningvoorraad die betaalbaar, toekomstbestendig en passend bij de vraag is. Daarbij houden we rekening met de uitdagingen rond klimaat, bodem en energievoorziening, waar we middenin zitten. We werken toe naar een circulaire economie, zonder uitstoot van schadelijke stoffen en zonder het creëren van afval. De ambities voor wonen zijn groot en moeten bijdragen aan de schaalsprong van Emmen. Met het programma Wonen willen wij een extra impuls geven aan de woningbouwopgave. Bouwen & Wonen De wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting is nog niet in werking getreden en wordt naar verwachting in 2026 door het Rijk vastgesteld. Het inmiddels gewijzigde wetsvoorstel bevat nog steeds de verplichting voor gemeenten dat er een Volkshuisvestingsprogramma moet worden opgesteld. De werkzaamheden om daartoe te komen, zijn in 2025 al opgestart en deze zullen in 2026 worden voortgezet. Er is meer aandacht gekomen voor het versnellen van de woningbouwopgave om de gewenste aantallen te realiseren.
Programma's Angelslo en Bargeres In lijn met de besluitvorming om de programma's in de wijken Angelslo en Bargeres financieel af te schalen, is besloten om al in 2025 de inhoud van de programma's tegen het licht te houden richting 2026 en 2027. Tegelijkertijd is het onderzoek gestart om te kijken op welke wijze onze aanwezigheid in de wijken en dorpen efficiënt wordt ingericht, ook om alvast voor te bereiden op de nadere gebiedsuitwerking van de Omgevingsvisie. Energietransitie
43/221
Programma 5 Bouwen, Wonen en Milieu
Jaarverslag en jaarrekening 2025
In het najaar van 2025 heeft TenneT zijn nieuwe Investeringsplan gepubliceerd. Daarin is de datum van de oplevering van het hoogspanningsstation Veenoord-Boerdijk naar achteren opgeschoven naar 2031. Dit heeft als consequentie dat de realisatie van de plannen en ambities in de gemeente aanzienlijke vertraging oploopt. Voor de gemeente onacceptabel. De gemeenteraad heeft het college dan ook in een motie gevraagd om acties te ondernemen om deze vertraging te beperken. We hebben daar uitvoering aan gegeven op verschillende manieren. Allereerst hebben we bestuurlijk overleg gevoerd met TenneT en Enexis om te koersen op oplevering in 2031. Dit hebben we ook neergelegd in onze zienswijze op de investeringsplannen. Via een Tweede Kamerlid hebben we vragen laten stellen aan de Minister van Klimaat en Groene Groei over de gang van zaken. Daarnaast is een Versnellingsatelier opgericht, met deelname van de gemeente Emmen, gemeente Coevorden, provincie Drenthe en de netbeheerders TenneT en Enexis. Deze tafel verkent de mogelijkheden voor het versneld beschikbaar stellen van aansluitingscapaciteit. Mogelijke oplossingen worden gezocht binnen de planning van de aannemer, ruimte binnen het bestaande netwerk en het beter op elkaar afstemmen van werkzaamheden op het hoog-, midden- en laagspanningsnetwerk.
Voor de gemeenteraden van Emmen en Coevorden is een bijeenkomst geweest waarop beide netbeheerders uitleg geven over de investeringen in het elektriciteitsnetwerk in beide gemeenten. Windenergie Op het gebied van windenergie is door gemeente Emmen en Pure Energie in 2025 gestart met de planMER procedure voor windpark N34, nadat de ontwikkelende partij het initiatief voor windpark formeel had ingediend. Eind 2025 heeft de ontwikkelaar echter besloten de procedure te staken vanwege een aantal onzekerheden rond windenergie (o.a. wijzigende subsidieregelingen, negatieve stroomprijzen en netcongestie). Pure Energie heeft aangegeven definitief te stoppen met het initiatief op locatie N34. Dit is gecommuniceerd met omwonenden van het gebied N34. De locatie kan conform de spelregels uit de structuurvisie Emmen, Windenergie ingevuld worden door een (nieuwe) initiatiefnemer. Klimaatadaptatie We geven invulling aan de werkzaamheden vanuit het DPRA via het uitvoeringsplan klimaatadaptatie Emmen. Een onderdeel van dit uitvoeringsplan is communicatie. Dit zou in eerste instantie in samenwerking met andere gemeenten uitgevoerd gaan worden vanuit het samenwerkingsverband Noordelijke Vechtstromen. In november is echter vanuit dit samenwerkingsverband besloten dat iedere gemeente zelfstandig aan de slag gaat met dit onderwerp. Het gevolg is dat in 2026 meer ingezet gaat worden op bewustwording.
Daarnaast is in 2025 het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte (IBOR) vastgesteld. Een belangrijke pijler hiervan is klimaatadaptatie. Dit vertaalt zich in nieuwe uitvoerings- en beheerplannen waarin versterking van biodiversiteit en tegengaan van wateroverlast, droogte en hitte een plek krijgen. Bodemdaling Fonds Duurzaam Funderingsherstel (FDF) heeft per 1-7-2025 landelijke dekking gekregen. Hierdoor is het niet langer noodzakelijk dat we als gemeente moeten deelnemen en hiervoor budget moeten reserveren. We proberen funderingsherstel beter binnen bereik van onze inwoners te brengen. Daarom hebben we in december 2025 de aangepaste subsidieregeling "Funderingsonderzoek bodemdaling" vastgesteld. Hierin zijn drempels voor onze inwoners verlaagd. Verder zoeken we binnen de Nationale Aanpak Funderingsproblematiek (NAF) naar manieren om tot een versnelling in de aanpak funderingsschade te komen. Dat doen we met vijf andere koplopergemeenten door middel van een gebiedsgerichte leeraanpak. Via een doeluitkering zullen we hiervoor budget krijgen van het Rijk. Stikstof en gewasbeschermingsmiddelen In 2025 is er op landelijk niveau geen oplossing gevonden voor de stikstofproblematiek.
Het Rijk beëindigde in 2024 het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG), waardoor provincies, en daarmee ook gemeenten, in een overgangssituatie terecht kwamen en op nieuw landelijk beleid moeten wachten. Tegelijkertijd zorgden uitspraken van de Raad van State ervoor dat 'intern salderen' van stikstofruimte vanaf 1 januari 2025 vergunningsplichtig werd. Dit leidde tot verdere vertragingen en onzekerheden in ruimtelijke plannen, bouwprojecten en andere vergunningsplichtige activiteiten. Voor de gemeente betekende dit dat 2025 werd gekenmerkt door het voortdurend inspelen op veranderende rijkskaders en het zorgvuldig sturen van projecten binnen een steeds complexer speelveld. Er is landelijk steeds meer aandacht voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen nabij woningen en scholen. Door groeiende zorgen over gezondheid en milieu wordt vaker gevraagd om afstandsnormen. Hoewel specifieke wetgeving ontbreekt, heeft recente jurisprudentie van de Raad van State geleid tot een werkwijze: Het College hanteert een minimale spuitzone van 50 meter tussen landbouwpercelen en nieuwe kwetsbare functies
44/221
Programma 5 Bouwen, Wonen en Milieu
Jaarverslag en jaarrekening 2025
zoals woningen. Ontwikkelingen op rijks- en provinciaal niveau worden nadrukkelijk gevolgd. Het onderwerp maakt onderdeel uit van het overleg met LTO Noord, inclusief de lokale LTO afdelingen. Erfgoed In 2025 is de Erfgoednota vernieuwd. In de erfgoednota zijn de verschillende soorten erfgoed beschreven en is vastgelegd hoe de gemeente met dit erfgoed om wil gaan en hoe het erfgoed in Emmen zichtbaar en beleefbaar gemaakt wordt. Daarnaast wordt het erfgoed van de gemeente Emmen nog geïnvesteerd. In 2025 is gestart met een project over erfgoed op de begraafplaatsen. Dit project loopt nog vier jaar. Het onderzoek naar beeldbepalende bouwwerken is in 2025 afgerond. Omgevingsplan De eerste wijziging van het omgevingsplan (Emmerschans) is intern in concept opgeleverd in 2025. Er zijn veel inspraakreacties op de eerste conceptwijziging van het omgevingsplan ingediend. Daarnaast is in 2025 het projectteam gewisseld, waarbij het creëren van capaciteit ten behoeve van het omgevingsplan een puzzel bleek in relatie tot andere (prioritaire) opgaven. Hierdoor is de eerste wijziging van het omgevingsplan nog niet als ontwerp gereed of ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. In 2026 zal Emmerschans als ontwerp ter inzage worden gelegd en vervolgens ter vaststelling worden aangeboden aan de gemeenteraad.
De ambitie van de gemeente Emmen om één ambtsgebied dekkend omgevingsplan te hebben in 2030 blijft staan, waarbij tot 2032 (wettelijke einddatum) mogelijk gebruik gemaakt gaat worden ten behoeve van uitloop van de planning. Omgevingsvisie Het besluitvormingsproces voor de Omgevingsvisie is uitgesteld naar medio 2026. Dit komt doordat de landelijke adviescommissie MER de bijbehorende milieueffectrapportage (MER) had voorzien van een advies, waaruit is gebleken dat voor enkele onderdelen van het MER nadere onderbouwing of toelichting nodig is. Zij geven aan dat het wenselijk is om de milieueffectrapportage op die punten aan te vullen. Door het milieueffectrapport aan te vullen, worden de effecten van keuzes uit de omgevingsvisie op de leefomgeving vollediger en kwalitatief sterker weergegeven. Daardoor kan een beter onderbouwd besluit worden genomen over de Omgevingsvisie. De milieueffectrapportage wordt de eerste maanden van 2026 afgerond, zodat de Omgevingsvisie vastgesteld kan worden voor de wettelijke termijn van 1 januari 2027.
Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor programma 5 schematisch per taakveld de relatie weergegeven tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties (wat hebben we daarvoor in 2024 gedaan). Bij de prestaties en de prestatie-indicatoren (
,
,
) is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd.
Doel
Prestatie
Iedereen kan meedoen aan en meeprofiteren van (de opbrengsten van) de energietransitie.
Stimulering van de ontwikkeling van lokaal eigendom door de leerervaringen uit COBEN en het Beleidskader Participatie Drentse Zonneroute A37 in een organisatiestructuur te borgen. We zetten een ondersteuningsstructuur op voor inwoners en bedrijven rond energiebesparing en verduurzaming. Het platform ‘Emmen geeft Energie’ is hiervoor de basis. We zetten hiervoor financiële regelingen voor in.
In 2050 wordt alle energie die we gebruiken duurzaam opgewekt (in Emmen en ook buiten de gemeente) en het energiesysteem is daarvoor toegerust.
Met de kennis en ervaringen uit de projecten GRITH en ORTESE voeden we pMIEK en RES en werken we aan een robuust energiesysteem op de lange termijn. We actualiseren de Transitievisie Warmte en nemen daarin de mogelijkheden van nieuwe wet- en regelgeving rond de rol van de gemeente op.1
Emmen wordt water-robuust en klimaatbestendig door continu te werken aan wateroverlast
Voorzetten van de subsidieregeling Funderingsonderzoek Bodemdaling voor
45/221
Programma 5 Bouwen, Wonen en Milieu
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Doel
Prestatie
knelpunten, actief om te gaan met de effecten van bodemdaling en het versterken van biodiversiteit.
woningeigenaren (onderzoek naar funderingsschade), de aansluiting bij het Fonds Duurzaam Funderingsherstel en Servicepunt Bodemdaling. Integratie van klimaatadaptatie in relevante werkprocessen, projecten, opgaven en beleid conform uitvoeringsprogramma DPRA. We werken het Integrale Beleidsplan Openbare Ruimte uit in concrete uitvoeringsplannen.
Aantrekkelijker, gezondere en veiliger woon- en leefomgeving van hoge kwaliteit met voldoende betaalbare woningen die toekomstbestendig zijn en passen bij de vraag.
Het Plan van aanpak voor een gebiedsgericht programma Bargeres is gereed. Het Programma Angelslo is begin 2025 herijkt en gereed voor uitvoering.2 We voeren het woningmarktonderzoek uit ter voorbereiding op het opstellen van het nog op te stellen Volkshuisvestingsprogramma. De woon- en leefbaarheidsvisie voor de wijk Emmermeer wordt opgesteld.3
Meer regie op huisvesting van verschillende doelgroepen
De gemeente Emmen stelt de Starterslening beschikbaar. De gemeente stelt het subsidiefonds ‘betaalbare woningbouw’ beschikbaar. Projecten die bijdragen aan meer sociale- en midden huurwoningen en betaalbare koopwoningen kunnen een aanvraag doen. De gemeente stelt nieuw kamerverhuurbeleid op en zorgt dat dit kan worden uitgevoerd.4
Beschermen van het Emmens erfgoed.
We geven uitvoering aan de Erfgoednota 2025 met de doelen het behoud van erfgoed, zichtbaar en beleefbaar maken van erfgoed en het samenwerken op het gebied van erfgoed.
Uitvoering verplichtingen Omgevingswet.
De gemeente stelt de Omgevingsvisie op en zorgt dat deze aan het eind van 2025 is vastgesteld.5 De gemeente werkt aan het opstellen van het Omgevingsplan.
Toelichting doelen en prestaties 1. Transitievisie Warmte: de Transitievisie Warmte (TVW) wordt vervangen door een wettelijk verplicht Warmteprogramma. Het Rijk heeft gemeenten tot 31 december 2027 te tijd hebben gegeven om dit programma op te stellen 2.
Programma's Angelslo en Bargeres: In lijn met de besluitvorming om de programma's in de wijken Angelslo en Bargeres financieel af te schalen, is besloten om al in 2025 de inhoud van de programma's tegen het licht te houden richting 2026 en 2027.
46/221
Programma 5 Bouwen, Wonen en Milieu
Jaarverslag en jaarrekening 2025
3.
Woon- en leefbaarheidsvisie: Er komt geen woon- en leefbaarheidsvisie meer voor de wijk Emmermeer. Er is besloten het maken van woon- en leefbaarheidsvisies te stoppen om te komen tot een meer integrale manier van het maken van wijk- en dorpsvisies. Dit om alvast voor te bereiden op de nadere gebiedsuitwerking van de Omgevingsvisie.
4.
Kamerverhuurbeleid: Er wordt op dit moment gewerkt aan het kamerverhuurbeleid. Er spelen diverse zaken die een koppeling hebben met het kamerverhuurbeleid en daarbinnen een plek moeten krijgen, zoals woonzorglocaties. Dit vraagt meer tijd. Het kamerverhuurbeleid wordt straks onderdeel van het Volkshuisvestingsprogramma.
5.
Omgevingsvisie: De vaststelling van de Omgevingsvisie vindt nu plaats medio 2026. De visie is inhoudelijk gereed, maar het bijbehorende milieueffectrapport vraagt nog om nadere aanvulling na advies van de landelijke Commissie MER.
Wat heeft het gekost? De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage B van de jaarrekening is op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich ontwikkeld heeft en is een verschillenanalyse op detailniveau opgenomen. Primitieve Begroting
Begroting
Rekening
Verschil
Lasten
-57.865
-67.070
-69.031
1.961
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
-6.178
-7.454
-8.141
687
-314
-500
-323
-177
7.2 Riolering
-9.830
-10.376
-8.400
-1.976
7.3 Afval
-12.425
-13.539
-13.427
-112
7.4 Milieubeheer
-7.754
-7.973
-8.918
945
8.1 Ruimtelijke Ordening
-2.739
-3.941
-4.163
222
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
-5.660
-9.986
-10.149
162
8.3 Wonen en bouwen
-12.964
-13.300
-15.509
2.209
Baten
47.636
49.146
55.700
-6.555
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
4.097
5.691
6.863
-1.172
7.2 Riolering
13.985
14.447
12.348
2.099
7.3 Afval
17.553
18.148
18.070
78
870
870
2.609
-1.739
0
157
1.208
-1.051
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
6.009
7.300
8.120
-820
8.3 Wonen en bouwen
5.122
2.533
6.483
-3.950
-10.228
-17.925
-13.331
-4.594
Stortingen in reserves
-970
-4.677
-4.152
-525
Onttrekkingen aan reserves
2.723
9.942
3.966
5.976
Mutaties reserves
1.754
5.265
-186
5.451
Totaal Bouwen, Wonen en Milieu
-8.475
-12.659
-13.517
858
(bedragen x € 1.000)
5.5 Cultureel erfgoed
7.4 Milieubeheer 8.1 Ruimtelijke Ordening
Saldo van baten en lasten
47/221
Programma 5 Bouwen, Wonen en Milieu
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Indicatoren De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2025 opgenomen indicatoren weer, met daarbij ook historische informatie. De nieuwe software voor omgevingsvergunningen, die onderstaande prestatieindicator 1 zou moeten weergeven heeft nog wat kinderziektes. Dit heeft geleid tot achterstanden en meerwerk. Door de kinderziektes was het niet mogelijk om accurate (financiële) gegevens te produceren voor rapportages. PROGRAMMA 5 Effectindicatoren 1 (Rest)afval verminderen naar 100 kg per inwoner per jaar 2 75% scheiding van het huishoudelijk afval Prestatie-indicator
Real.2021 Real.2022 Real.2023 Real.2024 Real.2025 190 kg
138 kg
142 kg
135 kg
145 kg
68%
72%
73%
70%
71%
Real.2021 Real.2022 Real.2023 Real.2024 Real.2025
100% van de omgevingsvergunningen conform wettelijke termijnen 1 Omgevingswet
NVT
NVT
NVT
NNB*
NNB*
2 Aantal nieuwe wooneenheden
+267
+330
+231
+147
+191
Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: (indien geen vermeldingen, zijn er bij dit programma geen verbonden partijen) Omgevingsdienst Drenthe De gemeente is in het dagelijks bestuur en algemeen bestuur vertegenwoordigd door de portefeuillehouder Milieu.
Stichting Bodembeheer Schoonebeek De portefeuillehouder Financiën is lid van de Raad van Toezicht.
PPS Bestemmingsplan Stroomdal Alle partijen hebben een gelijke stem. Besluiten kunnen alleen worden genomen als alle partijen aanwezig zijn en met unanimiteit van stemmen.
Area Reiniging NV Door middel van een productovereenkomst wordt jaarlijks aan Area de opdracht verstrekt voor de uitvoering van de afvalinzameling en het reinigingsbestek.
NV Waterbedrijf Drenthe De portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt de gemeente Emmen in de AVA. Meer informatie over de verbonden partijen staat in de paragraaf Verbonden partijen.
48/221
Programma 5 Bouwen, Wonen en Milieu
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Beleidskaders • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Wijkvisie Bargeres, Bargeres verrast 2022 - 2032 Woon en Leefbaarheidsvisie Angelslo, 2019 Beleidsplan Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving, 2016 Uitvoering- en Handhavingsstrategie Milieu Drenthe, 2023 Energienota 2023-2026 RES-Drenthe 1.0, 2021 Transitievisie Warmte 2021 BuitengeWoon Thuis in Emmen, Woonvisie 2022-2030 Wonen zonder zorgen, Woonzorgvisie 2023-2026 Woonzorgakkoord ‘Zorgsaam Wonen’ BOCE 2023 Meerjarenafspraken Volkshuisvestingspartners Emmen 2023-2027 Omgevingsplan gemeente Emmen, 2024 Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) 2024-2028 Uitvoeringsplan Klimaatadaptatie + Klimaatstresstest, 2022 Erfgoednota 2025 Cultuurhistorische waardenkaart 2016 Archeologienota 2013, actualisatie in de maak Archeologische beleidskaart 2025 Kaderplan Van Afval naar Grondstof: Huishoudelijk afval- en grondstoffenbeleid Emmen 2021-2025 Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte, 2025 Beleidsregels Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) gemeente Emmen, 2025 Beleidskader Tiny Houses, 2025 Woonwagenbeleid, 2025 Beleidsregel Wonen met mantelzorg en pre-mantelzorg gemeente Emmen, 2025
49/221
Programma 6 Inkomensondersteuning
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Programma 6 Inkomensondersteuning
Trends en ontwikkelingen Erbij horen en meedoen in Emmen! In 2025 heeft Verder Samen zich ontwikkeld tot een herkenbare en verbindende beweging binnen het sociaal domein van de gemeente Emmen. Binnen de opgave Rondkomen van het beleidskader 'Erbij horen en meedoen in Emmen!' is kijken naar het geheel een belangrijk uitgangspunt: werk, inkomen, gezin, wonen, gezondheid, netwerk. Een goede samenwerking in de keten is nadrukkelijk belangrijk. Een goed voorbeeld zijn de inspanningen binnen het Financieel Netwerk, die in 2025 in dit kader zijn gedaan. Om een goede ketensamenwerking mogelijk te maken en het bereik van wat we doen te vergroten, werken we aan het zijn van een betrouwbare overheid. Dit houdt in dat wat we doen, toegankelijk en bereikbaar moet zijn voor onze inwoners, inwoners hierover kunnen meepraten, maar omvat ook een andere benadering van de inwoner door de gemeente. In Programma 9 is de beweging Verder Samen nader uitgewerkt. Participatiewet in balans: meer bestaanszekerheid voor iedereen In het najaar van 2025 is het wetsvoorstel Participatiewet in Balans door de Eerste Kamer aangenomen. De wet is in werking getreden per 1 januari 2026. De invoering gebeurt gefaseerd: 2026 geldt als een gedoogjaar, waarin gemeenten een aantal wijzigingen die per 1 januari 2027 verplicht worden alvast kunnen implementeren.
Per 1 januari 2026 zijn daarmee verschillende wijzigingen van kracht gegaan, waarbij de menselijke maat centraal staat. In het afgelopen jaar hebben we, in samenhang met de genoemde speerpunten, bijvoorbeeld gewerkt aan de invoering van de ambtshalve toekenning van de Individuele Inkomenstoeslag. De raad heeft hiervoor op 18 december jongstleden een gewijzigde verordening vastgesteld. Ketensamenwerking Ketensamenwerking moet ervoor zorgen dat inwoners sneller, eenvoudiger en effectiever ondersteuning krijgen op alle leefgebieden, waardoor hun bestaanszekerheid toeneemt. In 2025 hebben we nadrukkelijk ingezet op het zo vroeg mogelijk signaleren van financiële problemen en het in samenhang inzetten van hulp aan inwoners. Omdat bestaansonzekerheid vaak ontstaat door een combinatie van problemen die geen enkele organisatie alleen kan oplossen, is samenwerking met ketenpartners cruciaal. Binnen de opgave Rondkomen pakt de gemeente sinds 2025 samen met Sedna en Menso de regierol om de ketensamenwerking rond kwetsbare inwoners te versterken. In 2025 hebben we dit onder meer gerealiseerd via het Financieel Netwerk. Een netwerk waar ketenpartners elkaar ontmoeten, samen leren en samenwerken.
50/221
Programma 6 Inkomensondersteuning
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Preventie en vroegsignalering Het voorkomen van, dan wel het zo vroeg mogelijk herkennen van financiële problemen bij inwoners is van cruciaal belang. Geldzorgen werken drempelverhogend bij deelname aan het onderwijs, de toegang tot zorg en andere basisvoorzieningen. Waar het gaat om preventie van financiële problemen hebben we in 2025 ingezet op voorlichting, geldlessen en budget coaching om de financiële vaardigheden en zelfredzaamheid van kwetsbare inwoners te vergroten. Daarnaast hebben we ingezet op vroegsignalering van betalingsachterstanden om problematische schulden te voorkomen. Vroegsignalering is een wettelijke taak voor gemeenten vastgelegd in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). Woningcorporaties, particuliere verhuurders, zorgverzekeraars, energie- en waterbedrijven zijn wettelijk verplicht om signalen van betalingsachterstanden aan te leveren bij de gemeente. Op basis van signalen benaderen we inwoners actief om problematische schulden te voorkomen. Bij de behandeling van de begroting voor 2024 heeft de raad het belang van vroegsignalering erkend en via een amendement extra middelen ter beschikking gesteld voor de uitvoering van vroegsignalering.
In 2025 hebben we de aanpak versterkt en verbreed met onder andere de inzet van een gespecialiseerde beldienst om onze schuldhulpverlening na vroegsignalering dichter bij inwoners te brengen en om de groei in het aantal meldingen adequaat op te vangen. Omdat we in lijn met het gedachtegoed van Verder Samen een andere benadering van inwoners nastreven is het doorontwikkelen van preventie en vroegsignalering een continue proces. In dit verband wordt ook het Geldloket doorontwikkeld. Minimaregelingen (SAM-beleid) Bestaanszekerheid maakt meedoen en ontwikkelen mogelijk. De gemeente zet minimaregelingen in om deelname aan sport, cultuur/vrije tijd en onderwijs mogelijk te maken en zodoende bestaanszekerheid te versterken voor inwoners en gezinnen met een (langdurig) laag inkomen. De minimaregelingen zijn voor een deel ondergebracht in de Doe Mee webshop, maar gaan ook over het verlenen van bijzondere bijstand en het verstrekken van subsidies om armoede tegen te gaan en financiële zelfredzaamheid te vergroten. Daarnaast kunnen inwoners met een langdurig laag inkomen een beroep doen op de Individuele inkomenstoeslag. De kosten voor bijzonder noodzakelijke kosten (bijzondere bijstand in individuele situaties) lopen op. Deze kosten kunnen we opvangen binnen het voordeel op het Schulden-, Armoede- en Minimabeleid (SAM-beleid).
Het voordeel ontstaat doordat de verwachte toename van het aantal toekenningen binnen de stimulerings- en participatieregelingen achterblijft bij het werkelijk aantal toekenningen. Door landelijke stijging van het minimumloon vallen inwoners vaker buiten de inkomensgrenzen die we stellen aan de regelingen. Sinds dit jaar valt de werkpremie ook onder het SAM-budget. De werkpremie is een extra geldbedrag voor inwoners met een bijstandsuitkering die (parttime) aan het werk gaan. De premie is bedoeld om werken te stimuleren. Op het product kwijtschelding gemeentelijke belastingen melden we een voordeel, omdat er minder aanvragen voor kwijtschelding zijn dan begroot op de posten afval en riool. Deze trend is al een aantal jaren zichtbaar en het resultaat van voorzichtig begroten in verbeterende economische omstandigheden, en de invoering van Diftar. Sinds 2020 ondersteunen we (mogelijk) gedupeerde ouders en hun kinderen van de kinderopvangtoeslagenaffaire (KOT) bij het maken van een nieuwe start via de brede ondersteuning. De verwachting is dat het merendeel van de gedupeerden in onze gemeente met behoefte aan brede ondersteuning is inmiddels geholpen. In 2025 hebben we middelen overgehouden voor de bedrijfsvoering van de brede ondersteuning.
Dit komt enerzijds doordat we zijn overgegaan van inhuur naar eigen personeel en anderzijds doordat we minder personele inzet nodig hebben voor de brede ondersteuning. Bovendien hebben we in 2025 ook de middelen voor 2024 ontvangen. Wij vinden het belangrijk dat inwoners het aanbod van brede ondersteuning weten te vinden. Daarom hebben we in 2025 een flyer laten versturen door de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT) naar alle jongeren van 16 jaar en ouder in onze gemeente die de kindregeling hebben ontvangen. Dit als extra impuls om deze jongeren te wijzen op de brede ondersteuning en het aanvullend schuldhulpverleningsaanbod in geval van problematische schulden. Ook hebben we de wijzigingen in onder andere termijnen via verschillende kanalen onder de aandacht gebracht bij inwoners. BUIG Op dit moment ligt het aantal uitkeringen in de gemeente Emmen laag vergeleken met de landelijke cijfers. De trend laat zien dat er in heel Nederland sprake is van een aanhoudende stijging van ongeveer 1,0% in zowel 2024 als 2025. En dan met name onder jongeren. Emmen blijft tot nu toe ruim onder deze landelijke toename. Dit is vooral te danken aan de inzet van jobcoaches die jongeren begeleiden naar werk en aan het gebruik van loonkostensubsidies.
Ondanks dat Emmen onder de landelijke toename blijft, wordt echter wel verwacht dat aan de hand van de prognose BUIG het aantal bijstandsuitkeringen licht zal stijgen.
51/221
Programma 6 Inkomensondersteuning
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor programma 6 schematisch per taakveld de relatie weergegeven tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties (wat hebben we daarvoor in 2024 gedaan). Bij de prestaties en de prestatie-indicatoren (
,
,
) is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd.
Doel
Prestatie
Inwoners zijn financieel zelfredzaam.
Vroegsignalering 2024 wordt geëvalueerd. Dit moet leiden tot verbetering van de werkwijze en de dienstverlening. Het netwerk van vroegsignalering wordt uitbreid met ketenpartners waardoor taken omtrent vroegsignalering in gezamenlijkheid worden opgepakt en aansluiting kan worden gezocht bij de brede aanpak van jongeren. Onderzoek naar de mogelijkheden voor het aanbieden van gratis openbaar vervoer voor gezinnen met een laag inkomen. Eerste adviezen worden verwacht in Q2 2025.
Inwoners kunnen betaalbaar, duurzaam wonen en hebben toegang tot betaalbare zorg.
Schuldhulpverlening, minimaregelingen en bijzondere bijstand zijn gemakkelijk vindbaar voor inwoners en zijn laagdrempelig. Verbetering van de (regie op de) ketensamenwerking, extra inzet op communicatie en het betrekken van inwoners draagt daaraan bij. In 2025 wordt gestart met een beldienst. Dit leidt tot een hoger bereik waardoor meer inwoners ondersteund worden in hun hulpvraag.
Iedereen werkt en participeert eventueel met een steuntje in de rug.
We zetten stappen op het gebied van duurzame inzetbaarheid, het verlagen van het aantal uitkeringen en het ondersteunen van inwoners waaronder jongeren die nu nog een kleine baan hebben. Daarnaast gaan we inzetten op inwoners met een grote(re) afstand tot de arbeidsmarkt. Via onze partners Menso en EMCO stromen meer inwoners duurzaam uit naar werk, onderwijs, Beschut Werken, Baan-Afspraak-Banen, participatiebanen en menssupport (meer verstrekkingen loonkostensubsidie).
Toelichting doelen en prestaties Alle doelen van programma 6 kennen groene smileys en zijn hierom niet toegelicht.
52/221
Programma 6 Inkomensondersteuning
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Wat heeft het gekost? De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage B van de jaarrekening is op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich ontwikkeld heeft en is een verschillenanalyse op detailniveau opgenomen. Primitieve Begroting
Begroting
Rekening
Verschil
Lasten
-69.625
-75.166
-75.566
400
6.3 Inkomensregelingen
-69.625
-75.166
-75.566
400
Baten
56.319
60.335
61.271
-936
6.3 Inkomensregelingen
56.319
60.335
61.271
-936
Saldo van baten en lasten
-13.306
-14.831
-14.295
-536
Onttrekkingen aan reserves
0
310
310
0
Mutaties reserves
0
310
310
0
-13.306
-14.521
-13.985
-536
(bedragen x € 1.000)
Totaal Inkomensondersteuning
Indicatoren De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2024 opgenomen indicatoren weer, met daarbij ook historische informatie. PROGRAMMA 6 Effectindicator 1 Pwet beginstand
Real.2021 Real.2022 Real.2023 Real.2024 Real.2025 3.190 3.011 2.863 2.770 2.777
Pwet eindstand
3.011
2.863
2.770
2.777
2.779
Pwet gemiddeld volume
3.101
2.937
2.817
2.774
2.778
Prestatie-indicator 2 % benut budget minimaregelingen
Real.2021 Real.2022 Real.2023 Real.2024 Real.2025 91%
93%
92%
92%
92%
Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: (indien geen vermeldingen, zijn er bij dit programma geen verbonden partijen)
Meer informatie over de verbonden partijen staat in de paragraaf Verbonden partijen.
Beleidskaders • • • • • • • • • • • •
Erbij horen en Meedoen in Emmen! Handhavingsverordening Participatiewet, Ioaw en Ioaz gemeente Emmen 2016 Re-integratieverordening Participatiewet gemeente Emmen 2023 Strategienota Emmen - Ambities van Emmen voor de lange termijn in een snel veranderende wereld Verordening beslistermijn Wet gemeentelijke schuldhulpverlening Emmen 2021 Verordening individuele inkomenstoeslag gemeente Emmen 2015 Verordening individuele studietoeslag gemeente Emmen 2015 Verordening loonkostensubsidie gemeente Emmen 2015 Verordening maatschappelijke participatie 2023 gemeente Emmen Verordening tegenprestatie gemeente Emmen 2015 Verordening tot wijziging Afstemmingsverordening gemeente Emmen 2015 Verordening persoonsgebonden budget begeleid werken Wet sociale werkvoorziening
53/221
Programma 7 Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Programma 7 Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer
Trends en ontwikkelingen In de openbare ruimte is het van belang dat maatschappelijke opgaven en ruimtelijke claims een plek naast elkaar krijgen, net als de beleidsambities die de gemeente heeft. Zo werken we aan een toekomstbestendige openbare ruimte, waarbij naast fysieke ingrepen ook relaties worden gelegd met het sociaal domein: elkaar kunnen ontmoeten in een park, het kunnen bewegen op een fijne speelplek, toegankelijke stoepen en bankjes om even te kunnen zitten en bij te praten. Daarbij ligt voor ons een toekomst waarin mobiliteit niet slechts een middel is om van A naar B te komen, maar een efficiënt instrument om brede welvaart te realiseren. Een toekomst waarin we ruimte maken voor groei, zonder onze leefomgeving uit het oog te verliezen. Waarin we verbinden, verduurzamen en versterken. Waarin iedereen veilig en gezond kan meedoen. Openbare Ruimte Integraal werken aan de openbare ruimte Ontwikkelingen op het gebied van leefbaarheid, duurzaamheid & klimaat, biodiversiteit, gezondheid, vergroening en inrichting vragen om een meer integrale benadering van de inrichting van de buitenruimte en de beheervisie daarop. Hiervoor heeft de raad in september het Integraal Beheersplan openbare ruimte (IBOR) vastgesteld. Het IBOR is een strategisch beleidsplan waarin de kaders en richting staan voor het ontwerpen en beheren van de openbare ruimte.
Het geeft ook uitgangspunten mee voor integrale samenwerking, zowel binnen als buiten het gemeentehuis. De uitwerking van het IBOR krijgt vorm via inrichtings-, beheer- en uitvoeringsplannen. Het voorjaar van 2025 was wederom bijzonder warm en droog. Maart 2025 verbrak records als de zonnigste en droogste maart ooit gemeten. Ook de zomer was gemiddeld gezien warm en telde zelfs twee hittegolven. Veranderingen in het klimaat beïnvloeden de vegetatie in parken, pleinen en andere groene ruimtes. Bovendien kan klimaatverandering de infrastructuur in de openbare ruimte beschadigen zoals wegen, bruggen, rioleringssystemen en openbaar vervoer hinderen. Via het uitvoeringsplan klimaatadaptatie Emmen (zie Programma 5) geven we invulling aan de werkzaamheden vanuit het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) om Emmen klimaatbestendig en water robuust in te richten. Om te werken aan een gezonde, prettige, veilige, inclusieve en toekomstbestendige leefomgeving, hebben we op veel plekken verbeteringen doorgevoerd. Zo is in Bargeres na de bouw van de brede school ook de inrichting van een schoolzone in de Mantingerbrink afgerond. De parkeerplekken zijn overzichtelijker ingericht, onder andere door een duidelijke en kleurrijke kiss-and-ridezone. De Dordsestraat wordt stap voor stap omgevormd van drukke 54/221
Programma 7 Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer
Jaarverslag en jaarrekening 2025
autoweg naar groene boulevard met meer ruimte voor bomen en planten. De verkeerslichten worden vervangen door voorrangspleinen. Hierdoor kunnen auto’s, fietsers en voetgangers makkelijker doorrijden en veiliger oversteken. De jaarlijkse boomplantdag vond plaats op begraafplaats Wolfsbergen. Door ziektes en meerdere droge zomers, moesten we daar de afgelopen jaren meerdere bomen verwijderen. Met de herinrichting herstellen we het oorspronkelijke karakter van de begraafplaats: een open en bloemrijke oostzijde, en een meer beschutte, bosrijke westzijde. In het Rundedal hebben we het recreatieve fietspad tussen het Veenpark en het Bargerveen, via Landgoed Zwartemeer, verbreed en comfortabeler gemaakt. Ook het fietspad door het Noordbargerbos krijgt een opknapbeurt. De voorbereiding is gestart en de werkzaamheden volgen in 2026. Rond de visvijver in BargerCo0mpascuum hebben we een sport- en beweegroute ingericht met markeringen en speelse elementen die uitnodigen tot bewegen. Het parcours is vrij toegankelijk voor iedereen. Tenslotte benoemen we het busstation, waar de verharding in slechte staat was en voor onveilige situaties zorgde. In het belang van de bereikbaarheid is, in de zomervakantie, in korte tijd een volledig nieuwe asfaltconstructie aangebracht.
Beheer wegen, fiets- en voetpaden Met het amendement 'Beleidsnota onderhoud wegen en paden' (september 2025) heeft de gemeenteraad gevraagd om het onderhoud van wegen en paden vast te leggen in een aparte beleidsnota met duidelijke doelen, waaronder het behalen van minimaal C kwaliteit voor 80% van het areaal. Daarnaast wil de raad heldere afwegingskaders, financiële consequenties en meetbare indicatoren inzichtelijk krijgen. Voor de uitvoering van de motie 'Tweetalige plaatsnaamborden' (november 2023) hebben we in samenwerking met het Huus van de Toal per dorp één of meerdere Drentse benamingen vastgesteld. Waar meerdere opties mogelijk waren, is de betreffende EOP om een keuze gevraagd. Parallel hieraan zijn we gestart met een aanbesteding voor de inkoop van alle typen verkeersborden, waaronder de nieuwe komborden. De verwachting is dat in het najaar van 2026 de tweetalige komborden geplaatst zijn. Beheer watergangen De gemeente Emmen en waterschap Vechtstromen hebben in juni 2025 een intentieverklaring ondertekend om samen te werken op het gebied van stedelijk water. Deze stap sluit aan bij het Bestuursakkoord Water, de Omgevingswet en de Waterschapswet, en draagt bij aan waterveiligheid, waterkwaliteit en klimaatadaptatie. Zo ontstaat een stevige basis om maatschappelijke opgaven uit te voeren, zoals leefbaarheid en woningbouw.
In de verklaring is afgesproken scenario’s uit te werken voor een eventuele overdracht van het stedelijk water. Het gaat dan om waterlichamen binnen de bebouwde kom die onderdeel zijn van het watervoerend systeem, zoals vijvers, sloten en kanalen. Ook peilregulerende kunstwerken, zoals sluizen en stuwen, vallen hieronder. Centrumvernieuwing dorpen en wijken De werkzaamheden in Nieuw-Schoonebeek zijn gestart. Het dorp heeft plannen gemaakt om het dorpscentrum groener en veiliger te maken. In Klazienaveen zijn met inwoners en ondernemers plannen gemaakt om het centrum leefbaarder te maken. Vanuit het Grote Kernen Fonds draagt de provincie Drenthe €300.000 bij. De planning is om in 2026 te starten met de werkzaamheden. Ook voor Emmer-Compascuum lijken aanvullende provinciale financiën bereikbaar om de door het dorp gewenste aanpassingen van de openbare ruimte te kunnen realiseren. Na besluitvorming over de financiën, start de fase ven vergunningverlening. Aanbesteding wordt in 2026 verwacht. Voor het wijkpark Delftlanden is een inloopbijeenkomst georganiseerd en een definitieve inrichtingstekening gemaakt en aanbesteed. De werkzaamheden vinden in 2026 plaats. Mobiliteit Mobiliteitsvisie 2040 'Emmen zet stappen' Er is een Mobiliteitsvisie 2040 opgesteld en ter vaststelling aangeboden aan de raad.
De visie vervangt het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (2012) en geeft invulling aan de verplichting van de Europese Unie (EU) om een Sustainable Urban Mobility Plan (SUMP) te hebben. De Mobiliteitsvisie 2040 ‘Emmen zet stappen’ verbetert de Brede Welvaart in de gemeente: betere bereikbaarheid, duurzaamheid, leefbaarheid, gezondheid, ruimtelijke kwaliteit, veiligheid en sociale inclusie (noaberschap en iedereen kan meedoen). Daarbij is deze transformatie een wezenlijke voorwaarde voor de schaalsprong die Emmen beoogt tot 2040 en daarna. Zo worden de woningbouw en het behoud van voorzieningen betaalbaarder en haalbaarder. Spoor- en busvervoer (waaronder Nedersaksenlijn) Op 6 oktober 2025 gaf staatssecretaris Thierry Aartsen in Emmen het startsein voor de MIRT-verkenning Nedersaksenlijn (de spoorverbinding tussen Groningen, Emmen en Twente). In ongeveer drie jaar tijd worden er allerlei onderzoeken gedaan en procedures gevolgd. Inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijven krijgen volop de gelegenheid om mee te praten en mee te denken en ook om hun mening te geven in officiële procedures. Het eindresultaat van deze fase is een voorkeursbeslissing. Een van de doelen van de Nedersaksenlijn is dat deze 55/221
Programma 7 Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer
Jaarverslag en jaarrekening 2025
regio op veel terreinen welvarender wordt. Daarom gebeurt er ook in een breder gebied rondom de stations de komende jaren veel op het gebied van bijvoorbeeld wonen, onderwijs, economie en zorg. Afgesproken is dat de regio verkenning doet naar gebiedsontwikkeling langs de lijn. Arriva blijft de komende jaren het vervoer verzorgen op de Vechtdallijnen: de treinverbindingen Emmen–Zwolle en Hardenberg–Almelo. Dit is het resultaat van de Europese aanbesteding van de provincies Drenthe en Overijssel (juli 2025). De dienstregeling wordt uitgebreid en ook tussen Mariënberg en Almelo gaan elektrische treinen rijden. De nieuwe concessie gaat december 2028 in en geldt voor 15 jaar. In september is de nieuwe snelbus tussen Emmen en Hoogeveen feestelijk in gebruik genomen (zie bovenstaande foto). Op dit moment rijdt de bus alleen tijdens de ochtend- en middagspits. Het OV-bureau heeft al aangegeven dat de dienstregeling in de komende jaren verder uit te willen breiden. In de uitgangspunten voor de toekomstige dienstregeling is ook opgenomen: een betere verbinding met de Delftlanden, meer ritten in het weekend op verschillende lijnen waaronder de stadsbuslijnen en een uitgebreidere dienstregeling voor de Qliner naar Groningen – ook ’s nachts.
Duurzame mobiliteit De presentatie van de plannen voor het verbeteren van de fietspaden langs de Houtweg en het aanleggen van een rotonde op het kruispunt met de Laan van de Bork en Laan van de Marel (augustus 2025) leidde tot enthousiaste reacties uit Emmerhout. Met deze ingreep komt de gemeente tegemoet aan een veelgehoorde wens van bewoners: een directe en veilige fietsverbinding tussen het winkelcentrum van Emmerhout en het centrum van Emmen. We werken de plannen verder uit zodat in 2026 de schop in de grond kan. De uitbreiding van de fietsenstalling bij station Emmen is vertraagd. Inmiddels heeft ProRail een ingenieursbureau gecontracteerd om het schetsontwerp met een toename van 300 stallingsplaatsen, te vertalen in een voorlopig ontwerp. Het aantal publieke laadpunten in onze gemeente breidt gestaag uit: op 31 december 2025 stonden er 216 palen (goed voor 432 laadplaatsen). De samenwerking voor de plaatsing van openbare laadpalen die we met de provincie Drenthe en vrijwel alle Drentse en Groningse gemeentes zijn aangegaan, is verlengd. Daardoor kunnen inwoners die elektrisch gaan rijden gratis een laadpaal blijven aanvragen bij concessiehouder Equans. Greenwheels, een in Nederland bekende aanbieder van een autodeelservice, heeft november 2025 meerdere herkenbare deelauto’s in en om het centrum van Emmen geplaatst.
Deelauto’s stimuleren het gebruik van alternatieven voor eigen autogebruik. Ook maken deelauto’s ons mobiliteitssysteem flexibeler. Daarom heeft de gemeente meegewerkt aan het reserveren van parkeerplaatsen voor deze deelauto’s. Veilige verkeersdeelname Vanuit de 3E-aanpak (Engineering, Enforcement en Education) hebben we belangrijke stappen gezet in verkeersveiligheid. Risicovolle locaties zijn aangepakt binnen het project Kleine Verkeerstechnische Maatregelen, gebaseerd op vernieuwde data-analyses. De handhaving is versterkt met flexflitsers voor snelheid en focusflitsers tegen telefoongebruik. Daarnaast is ingezet op vernieuwende verkeerseducatie, waaronder de succesvolle pilot 'De Verkeersfabriek', waarin basisschoolleerlingen op een speelse manier verkeersregels en veilig gedrag leren. Met een onderzoek naar de wijze hoe de verkeersveiligheid op het Raadhuisplein verbeterd kan worden, hebben we uitvoering gegeven aan de motie 'Verhoging veiligheid oostzijde Raadhuisplein Emmen" (november 2024). Parkeren De Rekenkamer Emmen heeft onderzoek gedaan naar het parkeerbeleid van de gemeente Emmen. De resultaten, waaronder de conclusie en aanbevelingen, worden in 2026 met de raad besproken. De huurovereenkomst voor parkeerterrein Zuid (Wildlands), die het voormalige Noorderdierenpark had afgesloten met Q-Park, is beëindigd.
Per februari 2026 moet Q-Park het terrein verlaten zodat het parkeerterrein onder het gemeentelijk parkeerbeleid kan worden gebracht. MM Bereikbaar Binnen MM Bereikbaar zijn mooie stappen gezet. De werkzaamheden aan de N391, de N862 en de F862 (doorfietsroute Emmen - Klazienaveen) worden in verschillende fases uitgevoerd en lopen door tot en met 2028. De nieuwe ongelijkvloerse aansluiting tussen de N391 en Pottendijk is klaar. Ook de kruispunten bij de Philleas Foggstraat en de Abel Tasmanstraat zijn voor de zomervakantie van 2025 afgerond. Voor de N862 is het Definitief Ontwerp vastgesteld, met brede steun vanuit bestuurders en partners. Dit ontwerp wordt nu verder uitgewerkt tot het bestek. Daarnaast werkt de provincie volop aan de voorbereiding van de verdiepte ligging van de Rondweg, inclusief de herinrichting van het wegdeel bij Delftlanden/Bargeres. Deze werkzaamheden staan gepland voor het derde kwartaal van 2026. 56/221
Programma 7 Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Doelenboom In de onderstaande doelenboom is voor programma 7 schematisch per taakveld de relatie weergegeven tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties (wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan). Bij de prestaties en de prestatie-indicatoren (
,
,
) is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd
Doel
Prestatie
Aantrekkelijk en goed onderhouden openbare ruimte (dat bijdraagt aan biodiversiteit, klimaatadaptatie en leefbaarheid).
Implementeren IBOR door te starten met experimenten. Opstellen plan van aanpak om versneld onderhoudsachterstanden weg te kunnen werken en integraal te werken in de openbare ruimte. Beheer en onderhoud: • Opschonen van sloten en oevers • Aanbesteden diverse werkbestekken • Uitvoeren integrale aanpak kleinschalige knelpunten groen grijs • Uitwerken meerjarig onderhoudscontract Emco-groep • Realiseren nieuwe centrale speelplaatsen in overleg met de kinderraad en eop's Opnemen parkeerknelpunten binnen integrale aanpak kleinschalige knelpunten groen grijs. Voortzetten Fonds Dorpen en Wijken voor 2025 en 2026. Uitvoeren centrumvernieuwing NieuwSchoonebeek en Klazienaveen en realiseren wijkpark Delftlanden.
Goed onderhouden en toegankelijke begraafplaatsen.
Revitaliseren begraafplaats Wolfsbergen. Verbeteren beeldkwaliteit, toegankelijkheid en veiligheid van begraafplaatsen.
Goed beheerde en onderhouden wegen, paden en kunstwerken.
Afronden werkpakketten wegen 2024 - 2025 1 Renoveren, en waar nodig vervangen van civiele kunstwerken 2
Een goede, duurzame en veilige bereikbaarheid van Emmen met auto, openbaar vervoer en fiets.
Start MIRT verkenning Nedersaksenlijn (als vervolg op het haalbaarheidsonderzoek). Lobbyen verbeterplannen bestaand spoor (specifiek Emmen-Zwolle). Fysiek toegankelijk maken nieuwe bushaltes. Implementeren snelbus Hoogeveen. Verbeteren fietsbereikbaarheid Emmerhout (aanleg ontbrekende schakels).
57/221
Programma 7 Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer
Doel
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Prestatie Fasegewijs realiseren doorfietsroute F862 ‘Station Emmen Centrum – Centrum Klazienaveen’. Vervangen riolering en herinrichten Dordsestraat Noordbargerstraat. Vervangen riolering en herinrichten Weerdingerstraat – Seinstraat – Hoofdstraat. 3 Opstellen Integraal Uitvoeringsplan Bereikbaarheid Emmen. 4 Uitvoeren eerste deelprojecten reconstructie weg Emmen – Klazienaveen (N862). Vervangen folieconstructie Rondweg t.h.v. Rietlanden/Bargeres. Uitvoeren project Ongelijkvloerse kruising N391 – Pottendijk. Uitvoeren reconstructie Rondweg ter hoogte van Bargermeer. Opstellen SUMP / Visie voor mobiliteit. Verbeteren bewegwijzering op hoofdroutes (auto en fiets). Implementeren intelligente VRI's. 5 Verbeteren verkeersveiligheid op gevaarlijke wegen door risico gestuurde aanpak waaronder 3e tranche SPV. Realiseren recreatief fietspad Buffer-zuid. Vervangen openbare verlichting (gemeentebreed nog nader te bepalen).
Toelichting doelen en prestaties 1. Afronden werkpakketten wegen 2024-2025: We werken aan het afronden van de werkpakketten wegen 20242025. Er zijn uitdagingen met financiële beperkingen, marktpartijen en uitvoeringskracht, het op orde krijgen van het databeheer, en klimaatverandering als versnellende factor, die de afronding bemoeilijken. Zie paragraaf 3 'Onderhoud kapitaalgoederen' voor meer informatie. 2.
Renoveren, en waar nodig vervangen van civiele kunstwerken: Het geplande onderhoud van betonnen viaducten met schade aan voegovergangen ligt op schema. De geplande vervangingen van houten kunstwerken zijn grotendeels uitgevoerd. Niet alle vervangingen daarvan hebben in 2025 plaats kunnen vinden, omdat er in sommige gevallen aanvullend onderzoek vereist is. Zie paragraaf 3 'Onderhoud kapitaalgoederen' voor meer informatie.
3.
Vervangen riolering en herinrichten Weerdingerstraat: Het ontwerp- en omgevingsproces voor de herinrichting van de Weerdingerstraat vergt meer tijd. Ook is de scope van het project aangepast om de uitkomsten van het MIRT-onderzoek Nedersaksenlijn in relatie tot het stationsgebied, niet af te hoeven
58/221
Programma 7 Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer
Jaarverslag en jaarrekening 2025
wachten. Omdat de Weerdingerstraat een belangrijke invalsweg is van het centrum van Emmen, wordt de uitvoering afgestemd op andere geplande werkzaamheden om de bereikbaarheid van het centrum te kunnen waarborgen. 4.
Opstellen Integraal Uitvoeringsplan Bereikbaarheid Emmen: De Mobiliteitsvisie 2040 'Emmen zet stappen' biedt de nodige kaders voor de bereikbaarheid van Emmen. Na vaststelling van de Mobiliteitsvisie, wordt het integraal uitvoeringsplan bereikbaarheid Emmen meegenomen in het Uitvoeringsplan van de Mobiliteitsvisie. Deze stellen we in 2026 op.
5.
Implementeren intelligente VRI's: In 2024 zijn de eerste iVRI's geplaatst. Door problemen in de datacommunicatie functioneren ze nog niet volledig. De verdere uitrol hangt af van het lopende onderzoek dat KPN uitvoert naar deze communicatieproblemen. Zie paragraaf 3 'Onderhoud kapitaalgoederen' voor meer informatie.
Wat heeft het gekost? De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage B van de jaarrekening is op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich ontwikkeld heeft en is een verschillenanalyse op detailniveau opgenomen. Primitieve Begroting
Begroting
Rekening
Verschil
-44.346
-44.151
-45.135
984
0.63 Parkeerbelasting
0
0
-6
6
2.1 Verkeer en vervoer
-24.402
-24.020
-25.019
999
2.2 Parkeren
-4.536
-3.764
-3.691
-72
2.4 Economische Havens en waterwegen
-12
-12
-20
8
2.5 Openbaar vervoer
-117
-99
-112
13
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-13.791
-14.786
-14.733
-52
7.5 Begraafplaatsen
-1.487
-1.471
-1.554
84
Baten
6.266
6.100
7.200
-1.101
0.63 Parkeerbelasting
4.407
4.254
4.654
-400
2.1 Verkeer en vervoer
331
253
561
-308
2.2 Parkeren
236
236
428
-192
2.5 Openbaar vervoer
100
100
68
32
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
317
317
317
0
7.5 Begraafplaatsen
875
940
1.173
-232
Saldo van baten en lasten
-38.080
-38.051
-37.935
-117
Stortingen in reserves
-1.302
-1.608
-1.608
0
Onttrekkingen aan reserves
1.528
2.575
2.561
14
Mutaties reserves
227
967
953
14
-37.854
-37.084
-36.981
-103
(bedragen x € 1.000) Lasten
Totaal Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer
59/221
Programma 7 Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Indicatoren De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2025 opgenomen indicatoren weer, met daarbij ook historische informatie. PROGRAMMA 7 Effectindicatoren
Real.2021 Real.2022 Real.2023 Real.2024 Real.2025
1
Burgerpeiling - waardering woon-leefomgeving score 1-10 *
**
**
7,95
**
**
2
Burgerpeiling - perken, plantsoenen en parken in mijn buurt zijn goed onderhouden x% van de respondenten vindt dit
**
**
58%
**
**
3
Burgerpeiling - Straten, paden en trottoirs zijn goed begaanbaar x% van de respondenten vindt dit
**
**
52%
**
**
Geen nieuwe gegevens voor 2025 bij de burgerpeiling, dus geen aanpassingen.
Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: (indien geen vermeldingen, zijn er bij dit programma geen verbonden partijen)
Meer informatie over de verbonden partijen staat in de paragraaf Verbonden partijen.
Beleidskaders • • • • • • • •
Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte (IBOR) Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan 2012 'Oog voor Mobiliteit' Fietsplan Emmen 2017 'Oog voor de fietser' Omgevingsplan gemeente Emmen Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) 2024-2028 Toekomstvisie begraven Beleidsplan openbare verlichting Uitvoeringsplan Klimaatadaptatie + Klimaatstresstest
60/221
Programma 8 Sport en Cultuur
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Programma 8 Sport en Cultuur
Trends en ontwikkelingen Sport en cultuur spelen een belangrijke rol in het versterken van gezondheid, creativiteit en samenhang binnen de gemeente Emmen. Ze bieden inwoners ruimte om elkaar te ontmoeten, zich te ontwikkelen en actief mee te doen. Met Programma 8 investeren we in toegankelijke voorzieningen, sterke verenigingen en culturele partners, en in activiteiten die bijdragen aan vitale wijken en dorpen. We werken samen met sportclubs, culturele instellingen, onderwijs en inwoners om deelname te vergroten en talenten te stimuleren. Daarbij houden we oog voor maatschappelijke opgaven zoals inclusie, gezondheid en leefbaarheid. Zo bouwen we aan een toekomstbestendig en aantrekkelijk Emmen waarbij sport en cultuur voor iedereen binnen bereik zijn. Klimaatverandering Klimaatverandering heeft aanzienlijke effecten op de openbare ruimte. Toegenomen frequentie en intensiteit van extreme weersomstandigheden zoals hittegolven, hevige regenval, stormen en overstromingen kunnen de openbare ruimte beschadigen. Dit heeft zijn weerslag op de natuurgrasvelden op bepaalde grondsoorten of met ligging. Daarom ontstaat steeds meer de vraag naar kunstgrasvelden bij met name voetbalclubs. Het is nog onduidelijk wat de consequenties van klimaatverandering zijn op de flora en de fauna (bijvoorbeeld engerlingen) en wat de consequenties zijn voor het biologisch bestrijden van onkruid.
Dit vraagt om een andere aanpak bij het onderhoud van sportvelden. Dit is kostenverhogend. Verenigingsadvisering Sportverenigingen hebben een belangrijke maatschappelijke rol. De vraag van professioneel handelen van verenigingsbesturen neemt toe. Daarom ondersteunen we ze en die ondersteuning wordt steeds vaker gevraagd. We helpen de verenigingen met onze professionaliteit en proberen de oplopende kosten te verlagen door een collectieve aanpak (bijvoorbeeld inkoop), waarbij we onze kennis en ons netwerk inzetten. Per september 2025 is een verenigingsondersteuner fulltime in dienst om de sportverenigingen in de gemeente Emmen te ondersteunen. Met levensvatbare en toekomstbestendige verenigingen als doel. De verenigingsondersteuner is door middel van SPUK-gelden aangesteld tot en met december 2026.
61/221
Programma 8 Sport en Cultuur
Jaarverslag en jaarrekening 2025
Meer maatwerk Er komt landelijk steeds meer aandacht voor de groep die niet voldoende sportief beweegt. 35% van de nietsporters zal wel willen volgens onderzoekers. Om die groep te bereiken denken we na over een andere manier van aanbod, werving en samenwerkingsvormen. Dit vergt veel meer maatwerk dan voorheen. Zwembaden Om het Neptunusbad in Klazienaveen toekomstbestendig en duurzaam te maken, is in mei 2025 gestart met een renovatie. Hierdoor is het bad tijdelijk gesloten. De tijdelijke sluiting heeft directe impact op de bedrijfsvoering, onder meer door gewijzigde bezoekersstromen, aangepaste roosters en een tijdelijke daling van inkomsten. Bestendigen cultuurbudgetten In de strategienota gaan we uit van groei van de gemeente Emmen. Het cultuuraanbod van Emmen is gericht op de huidige inwoners. Indien we een aantrekkelijk woongebied willen zijn voor nieuwe inwoners en bezoekers van buiten Emmen, is ook verbreding van het aanbod en netwerkversterking noodzakelijk. Per 2025 vervallen een aantal externe financieringsbronnen en een deel van het reguliere budget dat we nu inzetten om onze culturele voorzieningen en initiatieven te kunnen subsidiëren. Dit vraagt om blijvende toekomstige investeringen op cultuur. De cultuurnota 2025-2028 werd in december vastgesteld, in de financiële paragraaf werd de verdeling per 2025 aangegeven.
Op dat moment was nog niet duidelijk welke organisatie voor de subsidie voor Jeugdtheater in aanmerking zou komen. Loods 13 besloot haar activiteiten in Emmen te beëindigen. Garage TDI is hiervoor in de plaats gekomen. De culturele subsidieregelingen werden dit jaar goed gevonden door inwoners en organisaties. De subsidieplafonds werden met diverse aanvragen in het najaar bereikt. Daarmee zijn er tal van kleine en grote initiatieven mogelijk gemaakt. DIEP DIEP is in 2025 een steeds bekender begrip geworden. DIEP is tijdelijk gehuisvest in de Villa Lindenhof in het centrum van Emmen en heeft daar in 2025 volledige programmering neergezet, bestaande uit tentoonstellingen en educatieve programmering. Dit in afwachting van de verhuizing naar het Biochron in het Rensenpark. De impasse in de afbouw van het Biochron is opgelost en daarmee mag DIEP verwachten dat de deuren van de nieuwe huisvesting in 2026 opengaan. Blijvende inzet op het verhaal van het Veen en Van Gogh Het Van Gogh Huis in Nieuw Amsterdam/Veenoord heeft een goed jaar gedraaid. Er zijn voorbereidingen getroffen in het kader van een Regiodeal project om meerdere Van Gogh Landmarks te realiseren, waaronder één in Nieuw Amsterdam (zie ook programma 2). Helaas is het Veenpark niet in staat gebleken om het verhaal van het Veen te blijven vertellen. Het Veenpark is in de zomer van 2025 failliet gegaan.
In maart 2026 is er een nieuwe eigenaar gevonden, zodat er een doorstart gemaakt kan worden (zie ook programma 2). Museum Collectie Brands had met een exploitatietekort te maken van €30.000,- dat met een eenmalige extra subsidie vanuit de cultuurbegroting is aangevuld. In de begroting bij nieuwe Cultuurnota is een ontwikkelbudget voor musea opgenomen. Dat is dit jaar ingezet voor een onderzoek naar de ontwikkelbehoeften van de musea. Dit heeft aanknopingspunten opgeleverd waarmee in 2026 verder gewerkt wordt. Professionalisering en verbinding met erfgoededucatie in het onderwijs en gezamenlijke marketing zijn daarin belangrijk. Het ontwikkelbudget maakt het mogelijk om te investeren op deze thema’s. Cultuureducatie Het landelijke cultuuronderwijsprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK) kreeg een vervolg gedurende de periode 2025-2028. Hiermee wordt het duurzaam versterken van cultuuronderwijs beoogd. Dit programma is gericht op het basisonderwijs. Daarnaast zijn er nieuwe afspraken gemaakt over een aanbod van Cultuureducatie in het Voortgezet Onderwijs (VO). Facet zorgt daarin voor een koppeling van aanbod van lokale culturele organisaties met het VO. Huisvesting Facet De voorgenomen verhuizing naar het Paviljoen aan het Mondriaanplein draagt bij aan de ontwikkeling van Facet naar een hedendaagse en toekomstbestendige maatschappelijk-educatieve bibliotheek.