Bijlage 1 - Jaarrekening en jaarverslag 2022

Emmen kent één scherp en breed uitgedragen economisch profiel dat aansluit op de speerpuntsectoren. Vergroten van de aantrekkingskracht van de gemeente Emmen om daar te verblijven, te recreëren en te winkelen voor inwoners en bezoekers.

Economische profilering Emmen inhoudelijk koppelen aan de Greenwise Campus; Inzetten op versterking, uitbreiding van en diversiteit in toeristisch en recreatief aanbod voor meerdaags verblijf, waaronder:  Het beleidskader vrijetijdseconomie is in januari 2022 vastgesteld. Er is uitvoering gegeven aan de nota;  EU-subsidies zijn benut (Interreg V: tweetaligheid in vijf van onze musea en Leader voor het Van Gogh Huis) om een impuls te geven aan recreatieve ontwikkelingen;  In samenwerking met de Duitse regio’s (Natuurpark Moor Veenland) is een Natuurparkplan opgesteld dat als basis dient voor grensoverschrijdende Interreg6 projectaanvragen voor versterking van het Bargerveen gebied;  Er wordt uitvoering gegeven aan het Regiodeal project ‘Blue Zone Innovations’ met als doel de innovatiekracht van de sector te vergroten en te zorgen voor een betere aansluiting tussen bedrijfsleven en MBO-HBO. Daarnaast wordt er uitvoering gegeven aan het Regiodeal project ‘Digitalisering Vrijetijdseconomie’; 40

  











 

Positioneren en profileren in regionaal, nationaal en internationaal verband op onze speerpuntensectoren en bereikbaarheid

Er is ingezet op doorontwikkeling en professionalisering van het Veenpark en het Van Gogh Huis (zie programma 8); Er is ingezet op het Van Gogh Drenthe project en lokale programmering van het Van Gogh jaar en op productontwikkeling; Het college heeft besloten om camperplaatsen op P-Noord te realiseren. Dit heeft vertraging opgelopen. Doelstelling is om de camperplaatsen uiterlijk in 2024 te realiseren; Er is gestart met de realisatie van het wandelknooppuntennetwerk en de voorbereidingen voor themaroutes zoals o.a. belevingsroute Noordbargerbos en een fiets- en wandelroute Van Gogh; Er is gebruik gemaakt van de provinciale regeling kwaliteitsverbetering recreatieve fietspaden en er wordt ingezet op kwaliteitsverbetering van de MTB-routes; De opdracht van Stichting Promotie Emmen (SPE) is geactualiseerd en een verhuizing van Tourist Info Punt (TIP kantoor) onderzocht; Samen met de sector zijn de toeristische verhaallijnen van Emmen bepaald en is en wordt gewerkt aan het toeristisch profiel en een nieuwe huisstijl; Middels het stimuleringsfonds R&T zijn acht initiatieven ondersteund die bijdragen aan de versterking en diversificatie van het recreatief, toeristisch aanbod; Detailhandelsstructuurvisie 2030 vastgesteld, doorlopend invulling geven aan het uitvoeringsprogramma; Nadere regels terrassen 2023 vastgesteld; horecavisie 2023 opgesteld en vastgesteld.

Vanuit programma Emmen Vernieuwt:  Uitvoeren Programma Emmen centrum o.b.v. de omgevingsvisie Emmen centrum uit 2017;  Inzetten op subsidie ‘Impulsaanpak Winkelgebieden’ voor gebiedsgerichte projecten met marktpartijen voor het vergroten van de gebruiks-, belevings-, en toekomstwaarde in een deel van het centrum. De landelijke regeling is vertraagd en de conceptvoorwaarden zijn gewijzigd. De mogelijkheden om in een 2de of 3de ronde mee te doen worden onderzocht. Er was in 2022 nog geen project zover dat een aanvraag bij de de 2de ronde mogelijk was. In 2023 is de 3de ronde;  Verlengen van de inzet van een kwartiermaker voor Emmen centrum. Gericht samenwerken, (bestuurlijke) netwerken en lobbyen om de (internationale) positie van de regio te versterken. In 2022:  Zijn we gestart met de ontwikkeling van een lobbystrategie;  Namen we ambtelijk en bestuurlijk deel aan verscheidene netwerken, stuur- en werkgroepen;

41











 

Geavenen we uitvoering aan de Agenda NG4 EU Office Brussel 2020 – 2024 en zijn we gestart met de herijking van ons Europees beleid. In het eerste kwartaal 2023 wordt er een raadsinformatiebijeenkomst Emmen en Europa georganiseerd; Hebben we samen met het POLIS netwerk een succesvolle internationale bijeenkomst georganiseerd voor Europese partners over mobiliteitsvraagstukken in middelgrote en kleine steden; Hebben we een tweedaagse georganiseerd met de Stad Lingen en de provincie Drenthe, met als centraal thema cross border hydrogen; Hebben we samen met partners in NoordNederlands het internationaal netwerkevent “ticket to connect” tijdens de European Week of Cities and Regions georganiseerd; Is in DTZ-verband een strategische agenda opgesteld. Eind 2022 is er informatiebijeenkomst voor raden en staten geweest; Bleven we op gebied van R&T samenwerken in BOCE verband; Gaven we in de AMRD gezamenlijk uitwerking aan het vastgestelde arbeidsmarkt beleidskader.

Toelichting doelen en prestaties Hieronder volgt beknopt een toelichting op enkele prestaties, zodat deze in de juiste context bezien kunnen worden. Onderzoeken herijking bedrijventerrein Voortgang van dit proces is afhankelijk van duidelijkheid over het provinciaal stikstofbeleid. Hierdoor heeft dit proces enige vertraging opgelopen. Camperplaatsen op P-Noord Dit heeft vertraging opgelopen omdat het vinden van een projectleider én het proces met de omgeving meer tijd vereiste dan voorzien. Doelstelling is om de camperplaatsen uiterlijk in 2024 te realiseren.

Indicatoren De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2022 opgenomen indicatoren weer, met daarbij ook historische informatie. PROGRAMMA 2 Effectindicatoren 1 Totaal aantal werknemers in gem Emmen 2 Aantal toeristische overnachtingen Prestatie-indicatoren 1 Aantal ha beschikbare bedrijvenkavels 2 Aantal ha uitgegeven bedrijvenkavels

Real.2018 Real.2019 Real.2020 Real.2021 Real. 2022 45.507 45.859 45.940 47.291 48.834 388.442 412.452 316.307 405.379 445.429

-

69,8 -

69,8 2,1

64,7 5,6

107,5 4,0

Wat heeft het gekost? De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage C van de jaarrekening is op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en is een verschillenanalyse op detailniveau opgenomen.

42

2 Economie en Werkgelegenheid Taakveld

Primitieve

(Bedragen * €1.000)

begroting

Begroting

Rekening

Verschil

Bedrijfsloket en -regelingen

1.362

1.263

858

405

Economische ontwikkeling

4.992

9.160

7.223

1.937

Economische promotie

1.732

2.756

2.727

29

179

130

116

14 2.386

Fysieke bedrijfsinfrastructuur Totaal lasten

8.265

13.309

10.924

Bedrijfsloket en -regelingen

280

257

259

-1

Economische ontwikkeling

150

3.778

2.479

1.299

Economische promotie

638

683

804

-121

6

6

16

-10

1.074

4.724

3.558

1.166

Fysieke bedrijfsinfrastructuur Totaal baten Mutatie reserves Saldo Economie en Werkgelegenheid (netto)

4.300

7.657

8.180

-524

11.491

16.242

15.546

696

43

Programma 3 – Veiligheid

Trends en ontwikkelingen Maatschappelijke ontwikkelingen Ondanks de in de inleiding geschetste onzekere tijden leven we gelukkig in wijken en dorpen waar ‘naoberschap’ nog bestaat. Inwoners kijken in moeilijke tijden naar elkaar om en helpen elkaar. Hierdoor kunnen kinderen gelukkig, veilig, gezond en met perspectief opgroeien. Volwassenen kunnen blijven meedoen en leveren zo een bijdrage aan de samenleving. Toch is naoberschap niet altijd meer vanzelfsprekend. De maatschappij wordt complexer, minder mensen nemen deel aan het verenigingsleven. Een andere trend is dat mensen minder van elkaar verdragen en een kort lontje hebben. De aandacht lijkt meer uit te gaan naar het versterken van tegenstellingen, dan het zoeken naar onderlinge verbinding. Dit stelt steeds hogere eisen aan het veiligheidsdomein en de (gemeentelijke) veiligheidszorg. De taken in de keten verzwaren en verschuiven. Hierdoor is het belang van samenwerking met en tussen ketenpartners nog belangrijker. We zien het maatschappelijke ongenoegen toenemen. Dit komt tot uiting in meer demonstraties tegen de voorgestelde stikstofaanpak of bijvoorbeeld het klimaatvraagstuk. Daarnaast nemen vormen van overlast in wijken en dorpen toe. Vooral personen met onbegrepen gedrag zorgen voor overlast. Voor het domein veiligheid betekent dit enerzijds een verhoogde vraag naar beveiligings- en toezichtcapaciteit.

Anderzijds vraagt het faciliteren en in goede banen leiden van de in de inleiding geschetste ontwikkelingen (corona, de opvang Oekraïners, de vluchtelingenproblematiek en de demonstraties en protesten) eveneens de nodige capaciteit. In een tijd waarin sprake is van schaarse politiecapaciteit is het goed te kijken naar de juiste en beschikbare inzet van de politie. Dit leidt er in ieder geval toe dat de druk op de gemeentelijke boa’s is vergroot. Daarnaast zien we nog een andere ontwikkeling: het is steeds lastiger door de krapte op de arbeidsmarkt om particuliere beveiligers in te huren . Met behulp van het dashboard veiligheid hebben we beter en actueel zicht op de veiligheids-problematiek in onze dorpen en wijken. Hierdoor zijn we in staat om samen met politie en andere partners efficiënt en effectief in te spelen op (zorg- en) veiligheidsproblematiek en kunnen we de (beperkte) capaciteit gericht inzetten. Zorg en veiligheid Effectieve samenwerking van deze twee ketens is van essentieel belang om de veiligheid van de samenleving te borgen. Dit heeft betrekking op tal van onderwerpen, zoals bij: Mensen die verward gedrag vertonen. Zij worden niet altijd begrepen en geaccepteerd en hebben vaak te maken met een opeenstapeling van problemen.

Deze mensen zijn soms enerzijds slachtoffer van misbruik en criminaliteit en kunnen anderzijds zelf ook overlast en veiligheids-problemen veroorzaken. Dader- en slachtofferschap kunnen door elkaar lopen; Domeinoverstijgende problematiek (zoals huiselijk geweld, kindermishandeling en seksueel geweld), waar regie op zorg en veiligheid nodig is. Dit om tot integrale samenwerking tussen de verschillende partners en gedegen plannen van aanpak te komen. 44

2022 was het laatste jaar van het programma Geweld Hoort Nergens Thuis. Het programma had tot doel de ketenaanpak huiselijk geweld en kindermishandeling te verbeteren. In 2023 gaat dit programma verder onder een andere naam: Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. De principes blijven dezelfde. Belangrijkste aanvulling is dat er wordt onderzocht of verschillende regionale partijen samen één regionaal veiligheidsteam kunnen vormen. Jeugd en Veiligheid Landelijk en ook in Emmen zijn er zorgen over de groeiende criminaliteit onder jongeren. Uit onderzoek bleek dat jongeren in bepaalde wijken van onze gemeente een grote kans hebben om in de ondermijnende criminaliteit te belanden. Dit wordt aangeduid als ‘jonge aanwas’. Dit baart ons zorgen en daarom zetten we in op het ontwikkelen van een lokale aanpak jonge aanwas. Daarbij hebben we specifiek aandacht voor het vroegtijdig signaleren van jongeren die dreigen te ontsporen. Het is van groot belang om met hen in contact te blijven. Dit doen we via jongerenwerkers, buurtsportcoaches en de jeugdboa’s. Met hun inzet kunnen we alert zijn op signalen en daarop inspelen. Bij jongeren die in negatieve zin opvallen door het geven van overlast en/of crimineel gedrag hebben we samen met partners ervaring opgedaan met het opstellen van een integrale aanpak. Daarbij worden interventies van het zorg- en veiligheidsdomein afgestemd ingezet.

De eerste ervaringen daarin zijn goed. We willen deze aanpak verder door ontwikkelen en borgen. We hebben daarbij gemerkt dat procesregie daarbij van toegevoegde waarde is. Naast de focus op jonge aanwas geven we uitvoering aan een integrale aanpak met aandacht voor zorg en passende interventies voor onze inwoners. Vanuit de gemeentelijke verantwoordelijkheid (procesregisseur) zien we erop toe of en hoe gewerkt wordt conform de afspraken die zijn gemaakt. Daarbij gaat het vooral om de op- en afschaling van zorg/begeleiding en de afstemming tussen casus- en procesregie. Inzet van boa’s In de afgelopen jaren is er veel Boa-inzet geweest op en rond het Stationsgebied. Ook de komende jaren zal de inzet van de Boa’s op het Stationsgebied nodig blijven. De Boa’s zijn ook belast met de begeleiding van de afvoer en opslag van inboedels bij huisuitzettingen. Boa’s worden op tal van fronten belast met zorgvuldig handhavend optreden. Tegelijkertijd zijn ze verantwoordelijk voor een goede registratie van de wijze waarop zij hebben opgetreden. We constateren dat de gebiedsgerichte- en themagerichte inzet verder geoptimaliseerd moeten worden. Hierbij kijken we ook naar een meer effectieve inzet op momenten dat om extra toezicht en handhaving wordt gevraagd. Daarnaast worden boa’s ingezet op wat zwaardere veiligheidsvraagstukken. Dit vraagt om verbreding van hun kennis en vaardigheden.

Zo zijn ze beter voorbereid om complexe vraagstukken aan te pakken. We onderzoeken daarbij nut en noodzaak om de boa’s uit te rusten met handboeien. Inzet van straatcoaches in Nieuw-Weerdinge Straatcoaches zijn vanaf 7 december 2022 aan de slag in Nieuw-Weerdinge. Ze worden ingezet tegen een kleine groep asielzoekers die overlast veroorzaakt als zij lopend de route afleggen tussen Emmen en het azc in Ter Apel. Straatcoaches spreken de taal van de doelgroep en leggen zo contact met deze jongeren, spreken ze aan op hun gedrag aan en maken afspraken. De straatcoaches zullen eerst voor een periode van drie maanden actief zijn in Nieuw-Weerdinge. Daarna wordt hun inzet geëvalueerd. Omdat de overlast zich blijft voordoen is de inzet van handhavers en politie geïntensiveerd. Georganiseerde/ondermijnende criminaliteit De aanpak van dit thema krijgt steeds meer vorm. De interne structuur is aangepast en we geven meer prioriteit aan de weerbaarheid van ambtenaren en bestuur. Tegelijkertijd stellen we vast dat de capaciteit van Politie, het Openbaar Ministerie en gemeente beperkt is. Desondanks blijft het voorkomen en verstoren van georganiseerde en ondermijnende criminaliteit prioriteit. We willen voorkomen dat misdaad loont. Dat doen we onder andere door intensievere Bibob controles..

Net als andere gemeenten dienen we aan de voorkant op alle gemeentelijke taakvelden gebruik te maken van Bibob-toetsingen. De aanpak van ondermijning, de toenemende criminaliteit onder jongeren, de langdurige en zware overlast-casuïstiek legt structureel extra beslag op de capaciteit van het cluster veiligheid. Verkeersveiligheid Het aantal geregistreerde verkeersongevallen met letsel is in 2022 fors toegenomen. Dit is een regionale en landelijke trend en een direct gevolg van de algemene maatschappelijke ontwikkelingen. Een andere verklaring is dat de registratiegraad van de politie is gestegen. De stijging van het aantal ongevallen heeft direct gevolgen voor de maatschappelijke kosten. De aanpak van verkeersveiligheid doen we samen met ketenpartners zoals, rijk, provincie, politie en Veilig Verkeer Nederland. Naast repressieve aanpak is een plan opgesteld voor preventieve risico-gestuurde aanpak in het SPV2030 (Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030).

45

Wat hebben we gedaan en bereikt? Doelenboom

In de navolgende doelenboom is voor programma 3 schematisch per taakveld de relatie weergegeven tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties (wat hebben we daarvoor gedaan). Bij de prestaties en de prestatie-indicatoren is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd.

Doel

Prestatie

Met bedrijven en instellingen verbeteren we de fysieke/externe veiligheid. De effecten van de Omgevingswet moeten worden getoetst aan het gemeentelijk fysieke/externe veiligheidsbeleid.

In 2022 hebben we ons voorbereid op de komst van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het Bouwen. De invoering van de Omgevingswet en WKB is doorgeschoven naar 1 januari 2024. We liggen op schema, en zijn in staat om vanaf 1 juli 2023 intensief te testen en te oefenen om met de wetten te kunnen werken vanaf datum inwerkingtreding. Wij richten nieuwe werkprocessen in. Wij weten ook hoe wij ons verhouden tot de particuliere kwaliteitsborgers. Ondertussen wordt er hard gewerkt aan het inrichten van het nieuwe zaaksysteem LEEF waarin de werkzaamheden van vergunningverlening, toezicht en handhaving straks worden vastgelegd. Met de komst van LEEF zijn we beter in staat om datagericht te werken bij vergunningverlening, toezicht en handhaving.

We beperken de impact van crises en rampen in het fysieke/sociale domein

In 2022 is de Crisis Management Organisatie (CMO) actueel. Dit jaar hebben we te maken gekregen met een cyberaanval waardoor besloten is om een gezamenlijke oefening CMT /College uit te voeren en de oefening crisis in het sociaal domein te verplaatsen naar 2023. Als gevolg van de inzet voor corona , de opvang van Oekraïners en de vluchtelingenproblematiek zijn en minder oefeningen/trainingen uitgevoerd.

46

Met inwoners zorgen we voor inclusieve wijken/ dorpen, waarin jongeren veilig kunnen opgroeien en ruimte is voor diversiteit.

We geven uitvoering aan de lokale aanpak terugdringen huiselijk geweld en kindermishandeling door middel van het lokale uitvoeringsplan GHNT. In het lokaal preventieakkoord wordt ook het onderdeel middelengebruik onder jongeren benoemd. In dat kader wordt toegewerkt naar een uitvoeringsprogramma. We zetten in op snellere en adequate zorg vanuit de visie gefaseerde ketenzorg.

We verminderen overlast en onveilige situaties van en door (kwetsbare) inwoners.

Het sociaal domein is complex ingericht. Er zijn veel betrokken partijen. In een stakeholderbijeenkomst hebben de betrokken partijen hun steun verleend aan de ambitie van de gemeente om slachtoffers van huiselijk geweld, kindermishandeling en seksueel geweld te voorkomen. In het 4de kwartaal 2022 maakten we met (zorg)partijen afspraken over op- en afschalen van zorg en over casus- en procesregie. Daarbij versterken wij eveneens de gemeentelijke (regie)rol en bestuurlijke verantwoordelijkheid bij complexe zorgvraagstukken. Ook willen we de samenwerking in de keten van zorg- en hulpaanbieders versterken. We zetten in op snellere en adequate zorg vanuit de visie gefaseerde ketenzorg. De persoonsgerichte aanpak (PGA) wordt in afstemming met het Zorg- en Veiligheidshuis Drenthe (ZVHD) uitgevoerd. Wel zien we dat de problematiek in omvang lijkt toe te nemen. De inzet op deze onderwerpen heeft direct effect op de noodzakelijke inzet vanuit het cluster veiligheid. We investeren in een betere afstemming met andere overleg-tafels zoals Jeugd om meer aan de voorkant van problematiek te komen. In 2022 is de formatie van de Boa’s uitgebreid met 2 FTE. We zetten in op adequate, toekomstbestendige handhaving die zichtbaar is in dorpen en wijken. Ambitie is flexibelere inzet van Boa's. Afgestemd met EOP’s zetten we in op meer Boatoezicht in wijken en dorpen.

Met politie worden afspraken gemaakt over rol/positie en informatie-uitwisseling tussen wijkagenten en de Boa’s. In 2022 hebben we gewerkt volgens de regionale afspraken met de hoog complexe zorg. Op inhoud zijn we tevreden, maar maatwerk blijft in een aantal gevallen lastig. Er wordt gewerkt aan de garantie-bed overeenkomst voor 2023 en de besluitvorming hierover door het college. Om de administratieve lasten voor gemeenten te drukken zijn voor de Wvggz en de Spoedpoli voorstellen gedaan om meerjaren overeenkomsten aan te gaan. Echter sinds kort geeft de GGD aan dat er juridische bezwaren zijn tegen de onderliggende overeenkomsten. De gemeente Midden Drenthe, als bestuurlijk trekker sluitende GGZ keten pakt dit op.

Iedereen kan veilig deelnemen aan het verkeer.

Vanuit de risico-gestuurde aanpak (Strategisch plan Verkeers47

veiligheid 2030) hebben we in provinciale samenwerking, Mobiliteitsraad, het uitvoeringsplan in ontwikkeling voor gevaarlijke trajecten vastgesteld. Vanuit het Strategisch Plan Verkeersveiligheid zijn vier beleidsthema’s opgenomen voor de individuele verkeersdeelnemer en zijn of haar gedrag. Dit betreffen de thema’s: rijden onder invloed, snelheid, afleiding en verkeersovertreders. We voeren hiervoor samen met onze partners campagnes uit, geven voorlichting en organiseren verkeerslessen voor kwetsbare verkeersdeelnemers. Mogelijk is intensivering van handhaving nodig. Emmen heeft 56 basisscholen. Alle scholen kunnen educatieprojecten afnemen. Hiervan doen 40 scholen inmiddels mee aan het Drents Verkeersveiligheidslabel. Emmen heeft 21 scholen in het VO en MBO. Deze scholen kunnen eveneens educatieprojecten afnemen. Met partners willen we de ondermijning verstoren. Daarbij versterken we de ambtelijke en bestuurlijke weerbaarheid.

Met partners (o.a. Politie en RIEC) willen we verstorend werken in de richting van ondermijning. Dit pakken we gebiedsgericht, fenomeen- en branchegericht op. In 2022 is het Actieplan aanpak ondermijning en de daaraan gekoppelde actiematrix vastgesteld. De interne – en externe overlegstructuren krijgen steeds beter vorm. Er lopen momenteel een aantal concrete cases waarbij de acties die zijn benoemd in het actieplan worden toegepast en uitgevoerd. Samen met partners (bedrijven/instellingen en inwoners, VPB, politie en RIEC) vergroten we de weerbaarheid van ondernemers. Samen met buurgemeenten en het RIEC werken we aan een gerichte aanpak van de leegstand in het buitengebied. In 2022 is een voorlichtingsbijeenkomst georganiseerd voor ondernemers/agrariërs. In het kader van de focus op industrieterreinen is in 2022 een branchecontrole uitgevoerd bij de Recyclingbedrijven en hebben we een presentatie over Cybercrime/Ondermijning voorbereid voor ondernemers (die heeft op 19 januari 2023 plaatsgevonden).

We versterken de cyberweerbaarheid van onze gemeente door onze eigen veiligheid op orde te hebben en inwoners voor te lichten.

In 2022 is de crisisorganisatie getraind als gevolg van een concrete een cyberaanval. Door deze externe aanval op het gemeentelijk netwerk is er direct opgeschaald naar de crisisorganisatie. Om nog beter voorbereid te zijn is begin 2023 een cyberoefening gehouden. Mede als gevolg van corona/ de opvang van Oekraïners, die veel inzet vroeg, zijn we later ( medio 2022) gestart met de voorbereidingen voor een presentatie voor ondernemers over cyberweerbaarheid.. Deze heeft in januari 2023 plaatsgevonden. We zien dat banken en verzekeraars onze inwoners uitnodigen voor informatiebijeenkomst over de gevaren van internetfraude en onvoldoende beveiliging van computers. Met deze partijen stemmen we mogelijke samenwerking af.

48

Het hoofddoel van programma 3 is: Emmen is de veiligste 100.000+ gemeente

Op basis van de CBS cijfers van het aantal geregistreerde misdrijven in de 100.000+ gemeenten behoort Emmen tot de top 4 van de veiligste 100.000+ gemeenten. De informatie voor de verplichte indicatoren voor veiligheid is te vinden op: www. waarstaatjegemeente.nl Toelichting doelen en prestaties Hieronder volgt beknopt een toelichting op enkele prestaties, zodat deze in de juiste context bezien kunnen worden. Verminderen overlast en onveilige situaties van en door (kwetsbare) inwoners:  Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) methodiek: Dit proces is volgend op de definitieve inrichting van de lokale infrastructuur binnen het sociaal domein.  Ketenveldnorm: de aanpak van de ketenveldnorm in Drenthe werd vanuit de gemeente Hoogeveen gecoördineerd; hierin zat enige vertraging. Medefinanciering door de gemeenten is momenteel nog niet aan de orde. Maatwerk voor deze groep is en blijft lastig bijv. als het gaat om passende huisvesting in dorpen en wijken.  Wvggz/Spoedpoli: over de uitwerking van de Drentse meerjaren afspraken met de GGD en Zorgcentrale Noord in het kader van de Wvggz ontstaan nu juridische vraagtekens ten aanzien van onderliggende overeenkomsten. Hierdoor dreigt opnieuw de nodige vertraging.  Informatiebijeenkomsten voor inwoners: Duidelijk is geworden dat banken en verzekeraars degelijke informatiebijeenkomsten beleggen voor onze inwoners.

Er is voor gekozen om in eerste instantie de afgesproken cybersafety bijeenkomsten voor ondernemers prioriteit te geven gelet op het grotere risico voor bedrijven en de betrokken werknemers.

Indicatoren De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2022 opgenomen indicatoren weer, met daarbij ook historische informatie. PROGRAMMA 3 Real.2018 Real.2019 Real.2020 Real.2021 Real.2022 Effectindicatoren 1 In 2022 vermindert het aantal verkeersslachtoffers met -2% 60% 2% t.o.v de periode 2015-2019 2 De overlastcijfers per 1000 inwoners uit de gebiedsscan 27,2 27,8 40,9 41,5 36,9 van de politie stabiliseren in 2022.

1

2

Prestatie-indicatoren De CMO is volledig bezet en geprepareerd op crisis en rampen in het fysieke/sociale domein (o.a. aantal keren getraind) In 2022 worden 5 voorlichtingscampagnes gegeven.

n.v.t.

n.v.t.

0

1

1

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

5

5

49

Wat heeft het gekost? De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage C van de jaarrekening is op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en is een verschillenanalyse op detailniveau opgenomen.

3 Veiligheid Taakveld

Primitieve

(Bedragen * €1.000)

begroting

Begroting

Rekening

Verschil

Crisisbeheersing en brandweer

7.853

7.880

7.861

19

Openbare orde en veiligheid

2.098

2.351

2.572

-221

Totaal lasten

-202

9.951

10.231

10.434

Crisisbeheersing en brandweer

49

211

226

-15

Openbare orde en veiligheid

15

115

151

-36

Totaal baten

64

326

377

-51

Mutatie reserves

-14

-14

-14

0

9.872

9.891

10.043

-152

Saldo Veiligheid (netto)

50

Programma 4 – Onderwijs en jeugd

Trends en ontwikkelingen Oekraïense vluchtelingen Het expertisecentrum voor anderstaligen (ECA) is begin april 2022 gestart met het geven van onderwijs aan kinderen uit Oekraïne (leeftijd 4-12 jaar) in het voormalig Esdalgebouw, Angelsloërdijk 13. Er is huisvesting, materiaal, meubilair en een onderwijsteam gerealiseerd voor 4 groepen. De leerkrachten worden door OOE bekostigd vanuit de Lumpsumvergoeding van het rijk. Na de zomer zijn deze leerlingen, samen met de andere leerlingen van het ECA, gestart in het voormalig schoolgebouw van VSO Thrianta in Bargeres. Er zijn fietsen en fietslessen geregeld, zodat de kinderen vanaf 6 jaar (met hun ouders) op de fiets naar school kunnen. Dit in het kader van het vergroten van de zelfredzaamheid en zelfstandigheid (zodat er geen beroep gedaan hoeft te worden leerlingenvervoer). De Oekraïense leerlingen in de leeftijd van 12 t/m 17 jaar zijn 19 april gestart in een groep van 14 leerlingen. Na de zomervakantie is deze groep gestart op de campus van het Esdal College. De groep is in de loop van het jaar uitgebreid, inmiddels wordt er ook les gegeven op andere onderwijslocaties voor VO en MBO. Er is huisvesting, materiaal, meubilair en een onderwijsteam gerealiseerd. Voor het voortgezet onderwijs geldt ook dat de docenten worden bekostigd vanuit het rijk.

De overige vaste lasten voor de onderwijslocatie zijn voor rekening van de (hiervoor ontvangen wij een rijksvergoeding). Er werd gevraagd naar mogelijkheden voor onderwijs in de Nederlandse taal aan volwassenen. Vanuit de Taalsamenwerking “Emmen telt mee met Taal”, hebben het Taalpunt en het Drenthe College hiervoor een voorlichting geven. Voor het aanbieden van volwasseneneducatie (NT2) is onder andere extra ingezet op de werving, training en planning van vrijwilligers en docenten. Daarnaast waren huisvesting, capaciteit en beschikbaar budget aandachtspunten. Er is hiervoor een beroep gedaan op het Oekraïnebudget, zodat het totaalbudget toereikend was. De toegang tot taalonderwijs voor andere doelgroepen is in stand gehouden. Jongeren en corona Vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO, onderdeel van het Deltaplan Jeugd) investeren gemeenten en onderwijs gezamenlijk in de sociaal-emotionele en cognitieve ontwikkeling van kinderen en jongeren en in het inhalen van vertragingen als gevolg van de corona-maatregelen. Het kabinet heeft hiervoor landelijk € 8,5 miljard gereserveerd voor de schooljaren 2021-2022 en 2022-2023. Inmiddels is deze periode verlengd met de schooljaren 2023- 2024 en 2024 – 2025. Een groot deel van deze middelen gaat rechtstreeks naar het onderwijs, gemeenten ontvangen een deel voor ondersteunende activiteiten.

De gemeente Emmen ontvangt 1,9 miljoen voor de gehele periode. Schooljaar 2021 - 2022 zijn de eerste activiteiten in Emmen gestart, zoals het uitreiken van prentenboeken, 51

preventieve logopedie, het project Wij de Wereld, LevelUp en de preventieve aanpak van schoolverzuim. Schooljaar 2022 – 2023 is dit doorgezet. Er komen nog steeds aanvragen binnen, onder andere voor de aanleg van groene buitenruimte bij scholen. Jeugdwerkloosheid en schooluitval Scholen hebben er, zoals ook de oproep was vanuit het rijk, alles aan gedaan om leerlingen en studenten ten tijde van de coronamaatregelen binnenboord te houden, waardoor in het schooljaar 2019-2020 het aantal voortijdig schoolverlaters substantieel is gedaald. Een deel van de leerlingen en studenten die hierdoor in het afgelopen schooljaar (nog net) binnenboord zijn gebleven, zijn nu alsnog uitvallen. Inmiddels is duidelijk geworden dat in het schooljaar 2021-2022 significant meer jongeren het onderwijs zonder startkwalificatie hebben verlaten. Recente cijfers (april 2023) laten zien dat het VSV-percentage (Voortijdig Schoolverlaten) in de regio Zuidoost Drenthe is gestegen van 2,19% naar 2.89%. Een nadere analyse moet bepalen wat hiervan de oorzaken zijn. Uit de resultaten van de aanpak voor de VSV-jongeren die in schooljaar 2020-2021 zijn uitgevallen blijkt dat er in deze regio procentueel meer jongeren teruggeleid worden naar school en werk dan landelijk.

Deze jongeren worden proactief benaderd en wordt begeleiding aangeboden gericht op (her)oriëntatie van de (school)loopbaan of op het vinden van werk. Voortijdig schoolverlaters worden in het eerste jaar na uitval gemonitord en daarnaast wordt intensief contact onderhouden. Voorschoolse educatie De rijksmiddelen voor het bestrijden van onderwijsachterstanden (OAB) zijn op dit moment toereikend om de voorschoolse educatie te bekostigen en een bijdrage te leveren aan het onderwijs voor anderstalige nieuwkomers in het primair en voortgezet onderwijs. Omdat er momenteel een traject loopt met de titel “Toekomst van de voorschoolse educatie” en de financiële gevolgen daarvan nog niet geheel te overzien zijn, blijft 25% van de gemeentelijke middelen (naast de rijksmiddelen) voor OAB nog beschikbaar voor dit doel. Leerlingenvervoer De pilots rondom het terugdringen van solo-ritten en het vergroten van de zelfstandigheid en zelfredzaam reizen van jeugdigen zijn afgerond. Deze pilots hebben verschillende uitkomsten, enerzijds zijn er meerdere jeugdigen die hierdoor nu zelfstandig reizen van huis naar school en terug. Anderzijds levert dit voor de gemeente een kostenbesparing op, omdat deze kinderen niet terugkeren in aangepast vervoer (taxivervoer).

Ook het terugdringen van de solo-ritten levert een forse kostenbesparing op, een groot deel van kinderen reist weer regulier mee met de vervoerder. De positieve financiële resultaten worden echter getemperd door de indexatie. Leerlingenvervoer wordt jaarlijks geïndexeerd op basis van de NEA-index (indexatiecijfer voor kostenontwikkeling binnen de vervoersbranche). Dit indexatiecijfer wordt elk jaar in oktober gepubliceerd en is de afgelopen jaar fors gestegen door de prijsstijgingen van onder andere brandstof en de loonkosten. Dit zullen we ook in het komende jaar terug gaan zien.

Wat hebben we gedaan en bereikt? Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor programma 4 schematisch per taakveld de relatie weergegeven tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties (wat hebben we daarvoor gedaan). Bij de prestaties en de prestatie-indicatoren is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd. Doel

Prestatie

Er zijn goede, eigentijdse scholen voor onze jonge inwoners gerealiseerd.

(I) Er zijn 2 nieuwe schoolgebouwen opgeleverd en in gebruik genomen in 2022 t.w. VSO Thriantaschool met een eigen gymzaal op de Meerdijk en OBS Klazienaveen, deels in en naast het Esdal College. (II) Alle programma’s van eisen voor (vervangende) nieuwbouw worden getoetst aan de hand van de 15 ambities uit het Integraal Huisvestingsplan (IHP). Deze zijn gericht op het realiseren van functionele, duurzame en inspirerende schoolgebouwen.

We versterken het gewone leven door in te zetten op Jong Emmen, brede scholen, sport en cultuur en het onderwijs.

(III) De structuur en organisatie van Jong Emmen is verder geborgd. De gemeente vervult meer een rol als regievoerder en opdrachtgever richting de partners. 52

Doel

Prestatie (IV) De negatieve effecten voor jeugdigen als gevolg van corona zijn teruggedrongen m.b.v. extra inzet gericht op laagdrempelige mentale ondersteuning en sociale activiteiten vanuit de middelen uit het Deltaplan Jeugd.

Iedere jeugdige kan met perspectief opgroeien en zich ontwikkelen, door de verbinding te leggen met en het versterken van het onderwijs, het gezin en de context van een jeugdige.

(V) We hebben een beeld van hoe we de voorschoolse educatie toekomstbestendig kunnen organiseren. (VI) Er zijn – in het kader van Perspectief op Jeugd – op 3 scholen pilots uitgevoerd waarbij een beweging naar voren is gemaakt door van geïndiceerde jeugdhulp te komen tot een voorliggend, collectief aanbod.

Toelichting doelen en prestaties Hieronder volgt beknopt een toelichting op enkele prestaties, zodat deze in de juiste context bezien kunnen worden. (II) Alle programma’s van eisen voor (vervangende) nieuwbouw worden door de schoolbesturen (als bouwheer) getoetst. De ambities zijn in lijn met hedendaagse landelijke eisen ten aanzien van schoolgebouwen. (VI) Deze pilots dragen bij aan de beweging die met het beleidsdocument ''Perspectief op Jeugd” is ingezet om de effectiviteit en efficiëntie van de hulp en ondersteuning aan onze jeugdigen te verbeteren. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de middelen die hiervoor binnen de begroting van jeugdhulp zijn gereserveerd (zie programma 9). De eerste resultaten van de pilots op de 3 scholen zijn positief.

Indicatoren De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2022 opgenomen indicatoren weer, met daarbij ook historische informatie. PROGRAMMA 4 Prestatie-indicatoren 1 % nieuwe jaarlijkse vsv in RMC regio 2 % vsv dat jaar later opleiding volgt 3 % vsv dat jaar later werk heeft

Real.2018 Real.2019 Real. 2020 Real.2021 Real.2022 2,02 2,12 1,9 2,19 2,89 25,09 26,16 23,85 21,8 nog niet beschikbaar 37,46 32,55 36,92 42,56 nog niet beschikbaar

* de cijfers rea l i s a ti e 2021 zi jn s chool ja a r 20-21 etc.

Wat heeft het gekost? De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage C van de jaarrekening is op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en is een verschillenanalyse op detailniveau opgenomen. 4 Onderwijs en Jeugd Taakveld

Primitieve

(Bedragen * €1.000)

begroting

Begroting

Rekening

Verschil

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

9.736

10.618

10.099

519

Onderwijshuisvesting

6.060

5.545

5.428

118

Openbaar basisonderwijs Totaal lasten Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Onderwijshuisvesting Totaal baten Mutatie reserves Saldo Onderwijs en Jeugd (netto)

50

0

0

-0

15.845

16.164

15.527

637

5.035

5.963

6.295

-331

123

294

311

-16

5.158

6.258

6.605

-348

309

309

629

-321

10.996

10.215

9.551

664

53

Programma 5 – Bouwen, Wonen en Milieu

Trends en ontwikkelingen Bouwen & Wonen In 2022 is er hard gewerkt aan de woningbouwopgave. Zo zijn er afgelopen jaar 330 woningen toegevoegd en is er hard gewerkt om extra kavels (ruim 300) mogelijk te maken door (initiatieven op) bestaande of te reactiveren nieuwbouwlocaties te faciliteren. Op negen locaties zijn er onder andere bestemmingsplanprocedures gestart of inwonersbijeenkomsten geweest. Verder wordt er gewerkt aan tientallen projecten van woningencorporaties, ontwikkelaars en aannemers waarmee de komende jaren duizenden woningen worden toegevoegd aan de woningvoorraad. Door hier extra inzet op te plegen, kunnen we sneller inspelen op de huidige en toekomstige woningbehoefte en ambities, zoals opgenomen in de woonvisie en vastgelegd in afspraken met provincie en het Rijk. Ontwikkelingen rondom stikstofproblematiek maken het realiseren van de ambities echter moeilijk. Programma Woningbouw en Nationale Woon- en Bouwagenda In december 2022 is er een regionale woondeal ondertekend tussen gemeente, provincie en het Rijk. Dit in het kader van het programma Woningbouw, onderdeel van de nationale Woon- en Bouwagenda. Deze woondeal betekent dat er per gemeente regie genomen moet worden om erop te sturen dat de woningaantallen en woonvormen voor de afgesproken doelgroepen gerealiseerd worden.

De gemeentelijke ambities (4.000 extra woningen tot 2030) zoals in de nieuwe woonvisie (BuitengeWoon Thuis in Emmen, opgeleverd in 2022) zijn hierin opgenomen. Daarnaast moet er monitoring worden ingericht, zodat hierover verantwoording kan worden afgelegd. Naast dit programma Woningbouw zijn er afgelopen jaar meerdere programma’s gelanceerd vanuit de Nationale Woon- en Bouwagenda waaronder het programma ‘een Thuis voor iedereen’ van waaruit de wettelijke verplichting tot het maken van een woonzorgvisie volgt. In 2022 is deze in BOCE verband opgesteld. Daarnaast lopen er trajecten via het MIRT (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) en de NOVEX2. In deze trajecten wordt hetzelfde proces van woningbouw verbonden met andere opgaves zoals infrastructuur, bereikbaarheid, en economische ontwikkeling.

Stikstofproblematiek

2 De NOVEX (NOVI Extra) is een aanscherping op de NOVI (de Nationale Omgevingsvisie). De provincies zijn gevraagd

om een proces in te richten voor de implementatie van de Nationale Programma’s en Beleidsbrieven die uit de NOVI voortvloeien; de zogenaamde Ruimtelijke Puzzel. Eind 2022 zijn de NOVEX-startpakketten door het Rijk overhandigd aan de provincies. Het NOVEX-traject bevindt zich nog in de start fase. Gemeenten worden in dit traject betrokken. Door goed aangehaakt te zijn bij dit traject zorgen we ervoor dat onze strategische belangen goed ingebracht kunnen worden.

54

Op 2 november 2022 heeft de Raad van State geoordeeld dat de bouwvrijstelling stikstof, zoals die in juni 2021 is ingevoerd, niet meer mag worden gebruikt bij bouw- en infrastructurele projecten. Dit betekent dat er bij (dergelijke) projecten nu geen vrijstelling meer is voor de stikstof die vrijkomt tijdens de realisatieen/of sloopfase en er voor die fases weer stikstof(depositie)berekeningen uitgevoerd moeten worden. Als daaruit blijkt dat er sprake zal zijn van overschrijding dan betekent dat een risico op het niet halen van beleidsdoelstellingen zoals extra woningbouw en de vestiging van bedrijven. We proberen dit risico, door gerichte inzet of inhuur van expertise, richting de toekomst te minimaliseren en beheersen. Dit voor zowel eigen projecten als gemeente als ook voor initiatieven van derden (die kansrijk lijken en bijdragen aan de beleidsdoelstellingen. Hierdoor blijven we als gemeente lokale initiatieven en ideeën (ontwikkeling of herontwikkeling van bestaande locaties) faciliteren en bieden we ruimte om vanuit de markt/klant de woon-, werk-, en leefomgeving te verbeteren. Effecten prijsstijgingen Door de fors gestegen prijzen van onder andere materialen, arbeid, rente en energie staat de realisatie van ambities onder druk.

Zo zijn bijvoorbeeld de kosten voor grondexploitaties gestegen, lopen kosten van projecten op en moeten we rekening houden met negatieve effecten op de woningbouw. Als gemeente houden we deze ontwikkeling nauwlettend in de gaten. Duurzaamheid, Energie en Klimaat Het jaar 2022 was een overgangsjaar naar een nieuw energiebeleid met middelen vanuit het Rijk voor de uitvoering van de afspraken uit het Klimaatakkoord. De gemeente Emmen pakt de complexe, langdurige opgave voor duurzaamheid, energie en klimaat in de volle breedte, integraal en in samenhang op met een programmatische aanpak. In oktober is dit integrale programma duurzaamheid, energie en klimaat aan de raad gepresenteerd. In 2023 wordt dit programma verder ingevuld en uitgewerkt. De gemeente heeft in 2022 meerdere projecten gestart die bijdragen aan het realiseren van de opgave, zoals de uitvoering van klimaatadaptatie maatregelen, de start van de uitvoeringsplannen voor dorpen en wijken in het kader van de warmtetransitie en het werken aan de uitvoering van de Regionale Energie Strategie (RES 1.0), waarbij de realisatie van energiepark Pottendijk met 100 Mw opgesteld vermogen een belangrijke rol heeft gespeeld. Hierbij wordt nadrukkelijk de verbinding gezocht en gelegd met wonen en de leefomgeving.

Denk hierbij aan onder andere het Volkshuisvestingsfonds, alle stimuleringsmaatregelen voor verduurzaming en de inzet van energiecoaches onder de vlag van Emmen geeft Energie. Afval en grondstoffen Per 1 januari 2022 is, als onderdeel van het kaderplan 'Van Afval Naar Grondstof’, diftar ingevoerd voor onze inwoners. De hoogte van de afvalstoffenheffing wordt bepaald door een vast basistarief plus een variabel tarief per aanbieding van restafval. De invoering van diftar heeft geleid tot een positieve prijsprikkel en daarmee minder restafval. Per inwoner is er 121 kg fijn restafval ingezameld. Een forse verbetering ten opzichte van de voorgaande jaren waarin we vaak boven de 200kg zaten en ook beter dan we hadden verwacht voor 2022 (we hielden rekening met 140 kg.) In 2022 is er ook gestart met een aparte luierinzameling. Hiermee is in totaal 361.000 kg luiers apart ingezameld. Dit heeft voor jonge gezinnen een besparing op het restafval opgeleverd. Vanaf de zomer 2022 hebben bewoners van de hoogbouw de mogelijkheid om GFE (Groente, Fruit en Etensresten) apart in te zamelen. In totaal heeft dit 220.000 kg GFE opgeleverd. Vanaf 2023 kunnen de bewoners van hoogbouw ook gebruik maken van een aparte voorziening voor PMD (Plastic verpakkingen, Metaal verpakkingen en Drankenkartons).

Emmen Vernieuwt  Programma Emmen Centrum (zie ook programma 2) De gemeente heeft op 2 juni 2022 het Integraal Uitvoeringsplan Regiostad Emmen vastgesteld. De in 2021 van de Provincie verkregen subsidie vanuit het Regiostedenfonds (4.55 miljoen) wordt in dit plan ingezet. Doelstelling van het uitvoeringsplan Regiostad Emmen is een gastvrij, levendig en toekomstgericht centrum van Emmen van hoge kwaliteit, waar het goed wonen, werken en recreëren is. In de komende vier jaar investeert de gemeente in totaal 18 miljoen euro in het centrum in het kader van het Regiostedenfonds. De uitvoering van het Integraal Uitvoeringsplan Regiostad Emmen is ook opgenomen in de beleidsprogramma’s 2 en 7 van de begroting.

 Programma Rensenpark Emmen (zie ook programma 8) In het kader van de herijking van de visie op het Rensenpark is er in september 2022 een informatiebijeenkomst georganiseerd voor de raad. Dit ter voorbereiding op de C-discussie in de raad (december 2022) over de visie op het Rensenpark. De planning is om de herijkte visie in 2023 vast te stellen, na het betrekken van inwoners en andere belangstellenden bij dit proces. Programma Omgevingswet De Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen treden naar verwachting op 1 januari 2024 in werking. Wij hebben ons in 2022 ingezet om te voldoen aan de wettelijk eisen rondom de inwerkingtreding van deze wetten. Door een tegemoetkoming van het Rijk hebben we een reserve Omgevingswet kunnen vormen. Dit geld is beschikbaar voor uitvoeringskosten en om frictiekosten te dekken.

55

Wat hebben we gedaan en bereikt? Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor programma 5 schematisch per taakveld de relatie weergegeven tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties (wat hebben we daarvoor gedaan). Bij de prestaties en de prestatie-indicatoren is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd. Doel Emmen is energieneutraal in 2050.

Emmen wordt water-robuust en klimaatbestendig door continu te werken aan wateroverlast knelpunten, actief om te gaan met de effecten van bodemdaling en het versterken van biodiversiteit.

Emmen wordt meer circulair door terugdringen huishoudelijk afval en bevorderen van het hergebruik van grondstoffen.

Gemeente Emmen is een stevige, groene, regiokern die haar verzorgingsgebied kan dragen door passende en aantrekkelijke voorzieningen.

Prestatie 2022 Verduurzaming gemeentelijk vastgoed:  Verduurzaming richting label C gemeentehuis op schema door het plaatsen van zonnepanelen en ledverlichting (realisatie Q1 2023)  Planning en voorbereiding verduurzaming overig gemeentelijk vastgoed  Besluit over sloop/nieuwbouw van/op locatie Handelsweg Binnen beschikbare budgetten is steun gegeven aan initiatieven voor de energietransitie bij onze bedrijven en inwoners, door projecten als SEREH, COBEN, Regiodeal, Publieke ontzorging en Volkshuisvestingsfonds. Uitvoeren en faciliteren regionale energiestrategie v.w.b. de opwek van wind- en zonne-energie, faciliteren realisatie hoogspanningsstation bij Veenoord & A37 Zonneroute. Regionale Adaptatie Strategie (RAS) waarbinnen aandacht wordt besteed aan gemeentegrensoverschrijdende klimaatsituaties- en effecten. Inzetten versnellingsgelden impulsregeling DPRA voor het versnellen- en klimaatadaptiever uitvoeren van bepaalde projecten. Inrichten van een serviceloket bodemdaling ter ondersteuning van inwoners en bedrijven over de vraag hoe om te gaan met (het voorkomen van) schades door bodemdaling. Werken aan een oplossing voor de peilproblematiek van de Rietplas, voortbouwend op de gedane onderzoeken en brainstorm met het waterschap Vechtstromen. Doel is voorzieningen in stand houden (varen en zwemmen vanaf de woning).

Uitrol van het uitvoeringsplan op basis van het Kaderplan "Van Afval Naar Grondstof” Huishoudelijk afval- en grondstoffenbeleid 2021-2025 met een focus op het beter scheiden van afval door:  Invoering van DIFTAR  Creëren voorzieningen hoogbouw (PMD en GFE)  Invoering luierinzameling Verbeteren hart van de binnenstad met in 2022 geheel of gedeeltelijk:  Openbaar gebied Hoofstraat Zuid, Notaris Oosting Straat, Mondriaanplein, Kompasplein.  Meer woonbeleving creëren Wilhelminastraat, Kolhoopstraat, Hoofdstraat Noord.  Start herontwikkeling kelders voormalig Biochron 1e fase voor huisvesting CBK, voorbereiding herinrichting entreegebied Rensenspark en oplossen voordoende knelpunten.  Creëren fonds voor strategische aan- en verkoop van vastgoed en gronden en transformatie en ontwikkeling van vastgoed van derden.

56

Start programma Duurzaamheid, Energie en Klimaat.

Aantrekkelijker, gezondere en veiliger woon- en leefomgeving van hoge kwaliteit met voldoende betaalbare woningen die toekomstbestendig zijn en passen bij de vraag.

Beschermen van het Emmense erfgoed.

Emmen voldoet aan wet- en regelgeving .

Stimuleren en faciliteren studentenhuisvesting samen met o.a. NHL Stenden.  Aanscherpen woonvisie met speciale aandacht voor kwalitatieve transitie van de bestaande woningvoorraad, kwantitatieve woningvoorraad gericht op lichte groei, alternatieve en flexibele woonvormen en voldoende kavels;  Maken van een door het Rijk gestimuleerde woonzorgvisie in BOCE-verband;  Maken van twee Woon en Leefbaarheidsvisies, zoals afgesproken met de ketenpartners. Werken aan de projecten die middelen hebben ontvangen vanuit het Volkshuisvestingsfonds en Regiodeal in Angelslo, Bargeres, Emmerhout en Veenoord en middelen Publieke ontzorging in Rietlanden Woningbouwprogramma versnellen en extra bouwmogelijkheden creëren door:  Plan voor versnelling in de realisatie en afwikkeling van bouwplannen en beschikbaarheid van woningbouwkavels;  Gemeentelijke locaties welke geschikt zijn voor woningbouw versneld op te pakken en gereed te maken voor kaveluitgifte.  Erfgoedverordening aanpassen en opnemen in de nieuwe instrumenten voor het omgevingsbeleid;  Archeologiebeleid aanpassen voor Omgevingsplan;  Opzetten van de beheercyclus informatie erfgoed, inclusief de erfgoedmonitor.

Emmen is klaar voor de invoering van de Omgevingswet: Zo hebben we in 2022: De verordening op de commissie ruimtelijke kwaliteit vastgesteld, ook hebben we laten vaststellen wanneer het adviesrecht van kracht is en wanneer er sprake is van verplichte participatie; Bepaald hoe we de initiatiefnemer ondersteunen in het doen van hun participatie; Het proces rondom de Omgevingsvisie opgestart en het proces rondom Omgevingsplan beter vormgegeven; Het vergunningen, toezicht en handhavingssysteem LEEF verder (technisch en procesmatig) ingericht en aangesloten op het landelijke digitale stelsel DSO; Diverse oefensessies rondom de systemen en de processen gedaan met samenwerkingspartners in de keten. We hebben ook in beeld hoe en wanneer we de Omgevingstafel voor multidisciplinaire en complexe initiatieven kunnen inzetten; Een voorstel gemaakt om, in de geest van de Omgevingswet, meer aspecten vergunningsvrij te maken. Emmen is ook klaar voor de invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het Bouwen (WKB): De taken van de gemeente in het vergunning- en toezichtproces in relatie tot die van de Kwaliteitsborgers zijn helder en ingevoerd in de werkprocessen. Het werk aan het Omgevingsplan 2.0 is gestart.

57

Toelichting doelen en prestaties Hieronder volgt beknopt een toelichting op enkele prestaties, zodat deze in de juiste context bezien kunnen worden. RAS Is aan gewerkt conform afspraken bestuursakkoord noordelijke Vechtstromen (afspraak: RAS is klaar in 2023). Ambitie om dit te versnellen en realiseren in 2022 is niet gehaald. Hart van de binnenstad. De ambtelijke verkenning om te komen tot meer woonbeleving in aanloopstraten is gestart, maar de uitwerking komt door onvoldoende personele capaciteit vertraagd tot stand. Woon en Leefbaarheidsvisies (WLV). Het maken van twee WLV’s hebben vertraging opgelopen in verband met het feit dat de ontwikkelingen rondom de nationale bouw- en woonagenda prioriteit vroegen. Inmiddels ligt de WLV Zwartemeer in concept klaar. Na het evalueren en vaststellen van een nieuwe aanpak voor toekomstige WLV’s wordt opstellen van de visies weer gestart. Daarnaast wordt ingezet op het tot uitvoering brengen van eerder opgeleverde WLV’s. Archeologiebeleid Er is in 2022 een nieuwe medewerker geworven op het onderdeel archeologie. Er is in het vierde kwartaal een start gemaakt met de voorbereidingen voor het aanpassen van het beleid.

Indicatoren De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2022 opgenomen indicatoren weer, met daarbij ook historische informatie. PROGRAMMA 5 Real.2018 Real.2019 Real.2020 Real.2021 Real.2022 Effectindicatoren 1 (Rest)afval verminderen naar 100 kg per inwoner per jaar 210 kg 202 kg 199 kg 200 kg 138 kg 2 75% scheiding van het huishoudelijk afval 62,5% 63% 67% 69% 71% 3 Aantal wooneenheden* 49.187 49.308 49.528 50.002 50.332 Real.2018 Real.2019 Real.2020 Real.2021 Real.2022 Prestatie-indicator 1 100% van de omgevingsvergunningen conform wettelijke nvt nvt nvt nvt nvt termijnen Omgevingswet * aantal woonruimten met woonfunctie (definitie gem.fonds) - 2022 is voorlopig gegeven

Wat heeft het gekost? De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage C van de jaarrekening is op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en is een verschillenanalyse op detailniveau opgenomen. 5 Bouwen, Wonen en Milieu Taakveld

Primitieve

(Bedragen * €1.000)

begroting

Begroting

Rekening

Verschil

Afval

11.352

11.472

10.704

769

Beheer overige gebouwen en gronden

5.071

4.105

4.483

-378

Cultureel erfgoed

147

166

93

72

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

5.415

5.701

3.659

2.042

Milieubeheer

5.278

7.820

6.851

969

Riolering

8.299

7.292

7.308

-16

Ruimtelijke Ordening

1.820

2.394

2.449

-55

Wonen en bouwen

6.788

9.050

7.828

1.222

Totaal lasten

44.171

48.000

43.376

4.624

Afval

15.109

14.809

14.978

-169

Beheer overige gebouwen en gronden

4.079

4.560

4.693

-133

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

5.259

6.266

8.939

-2.672

0

1.889

2.094

-205

11.973

10.855

10.550

305

0

0

115

-115

Milieubeheer Riolering Ruimtelijke Ordening Wonen en bouwen Totaal baten Mutatie reserves Saldo Bouwen, Wonen en Milieu (netto)

3.891

5.223

4.812

411

40.311

43.603

46.180

-2.578

-370

45

1.121

-1.076

3.490

4.443

-1.683

6.126

58

Programma 6 – Inkomensondersteuning

Trends en ontwikkelingen Armoede en Schulden Inflatie In 2022 speelde de hoge inflatie een grote rol. Kosten voor energie en andere eerste levensbehoeften zijn fors gestegen. Dit zet de bestaanszekerheid verder onder druk, nadat een deel van de inwoners het door de coronacrisis al behoorlijk te verduren had. We hebben er stevig op ingezet om deze doelgroep te bereiken door het instellen van regelingen en aanwezig te zijn in de dorpen en wijken. De verwachting is en was dat deze ontwikkelingen leiden tot een groter beroep op onze inkomensvoorzieningen en het stijgen van (problematische) schulden. Dit is echter nog niet wat we op dit moment zien. Schulddienstverlening De verwachte toename van het aantal cliënten met schulden dat zich bij gemeenten meldt door inflatie, hoge energiekosten en de coronacrisis, blijft in de praktijk uit. Het aantal aanmeldingen is nagenoeg gelijk gebleven met voorgaande jaren. Zowel landelijk, in Drenthe als in de gemeente Emmen is dit de trend. We verwachten dat dit wordt veroorzaakt doordat een deel van de inwoners een buffer heeft opgebouwd in de coronaperiode. Ook heeft het Rijk verschillende regelingen opgezet om de ergste nood te verzachten zoals het prijsplafond op energie en de energietoeslag. Inwoners hebben zelf maatregelen getroffen om te verduurzamen en zuiniger te zijn in verbruik.

Keerzijde hiervan is dat er wellicht inwoners zijn die in de kou zitten om zo te kunnen besparen. Om deze inwoners te helpen we de Tijdelijke regeling energiekosten 2023 gemeente Emmen ingesteld. We weten ook dat mensen met financiële problemen zich doorgaans laat melden. Gemiddeld is dit pas na 5 jaar. Mogelijk melden zich in de toekomst nog inwoners. We zien wel een lichte toename in de vroegsignalering van betalingsachterstanden in 2022. Energietoeslag en noodfonds energiekosten In 2022 hebben 6678 huishoudens in de gemeente Emmen de energietoeslag van € 1300 toegekend gekregen. T.o.v. de doelgroep 7800 huishoudens is dit een bereik van ongeveer 86%. In de doelgroep zitten ook inwoners die vanwege de woonsituatie geen recht hebben zoals inwoners in instellingen. Dat maakt dat de doelgroep kleiner is en het percentage bereik daarmee hoger uitvalt. De energietoeslag 2022 is nog aan te vragen tot 1 april 2023. In 2022 hebben we gewerkt aan het opzetten van een Tijdelijke regeling energiekosten 2023 voor huishoudens en maatschappelijke organisaties. Deze regeling is in december 2022 door de raad vastgesteld en in januari 2023 opengegaan. Inwoners en maatschappelijke organisaties die in de problemen komen door hoge energiekosten kunnen een beroep doen op de tijdelijke regeling.

Naast financiële hulp worden huishouden en organisaties geholpen om minder energie te verbruiken en daarmee de energierekening in de toekomst omlaag te brengen. De regeling is tot en met 30 juni 2023 aan te vragen.

59

Bewindvoering Het aantal inwoners waarvoor de gemeente kosten van bewindvoering betaald is met ruim 6o personen (o,5%) gedaald. Door onder andere een effectieve inzet van de e-aanpak en de beoordeling van de bijzondere bijstand is er sprake van meer uitstroom en minder instroom. Ook zijn de eerste convenanten met bewindvoerders gesloten en volgen in 2023 meerdere bewindvoerders die zich conformeren aan onderling gemaakte afspraken. De kosten per klant zijn in 2022 gestegen vanwege een indexatie van 4.87%. Desondanks zien we een positief resultaat en een duidelijke trendbreuk op de ontwikkeling van dit thema. Debiteuren Er is een significante daling in de hoogte van het debiteurenbestand (het gaat hierbij onder andere om uitstaande leningen en vorderingen op bijstandsuitkeringen). Dit wordt veroorzaakt door twee factoren, er is minder instroom aan vorderingen/debiteuren jaren en er zijn meer debiteuren buiten invordering gesteld, dit in combinatie met gelijkblijvende ontvangsten veroorzaakt de lagere debiteurenstand. Handhaving en invordering past meer de menselijke maat toe, waardoor de hoogte van vorderingen lager is en er minder BBZ aanvragen zijn van ondernemers. Ook zijn er meer debiteuren buiten invordering gesteld door de afhandeling van de kinderopvangtoeslag en aanpassing in wettelijke regels. We onderzoeken nog of dit structureel effect heeft.

Participatie Doe mee webshop De Doe mee webshop krijgt meer aanvragen vergeleken met dezelfde periode vorig jaar. Dit betekent een hogere behoefte en wijst erop dat de tijdelijke terugval van het aantal aanvragen tijdens de coronacrisis voorbij is. We brengen de webshop actief onder de aandacht van inwoners. Jongeren Perspectief Fonds Het Jongeren Perspectief Fonds had in 2022 18 jongeren in traject. Voor 2022 was het streven 20 jongeren. Vanaf Q4 zijn we meer outreachend gaan werken (o.a. met spreekuren op het Drenthe college) om zichtbaarder te zijn in de leefwereld van de jongeren. BUIG We zien de instroom in de uitkeringen dalen. De uitstroom neemt daarentegen steeds meer toe. Dit betekent onder meer dat inspanningen van onze leerwerkbedrijven Menso en EMCO hun vruchten blijven afwerpen. Het bijstandsvolume daalt ook nog steeds. Onze partners Menso en EMCO liggen goed op koers. Beiden organisaties hebben een beter dan verwacht financieel resultaat. Ondanks de gestegen kosten weten zij goed te presteren en binnen de begroting te blijven. De Divosa Benchmark Werk & Inkomen geeft cijfers over de uitvoering van de Participatiewet en geeft een vergelijking met andere gemeenten. Uit de benchmark blijkt dat het gemiddelde instroompercentage algemene bijstand over de laatste 12 maanden in Emmen lager ligt in vergelijking met gemeenten uit de eigen grootteklassen.

Emmen heeft in een instroompercentage van 2% waar vergelijkbare gemeenten op 2,2% uitkomen. Als we kijken naar het gemiddelde uitstroompercentage van de algemene bijstand zien we dat Emmen daarin gelijk scoort gelet op de de eigen grootteklasse, namelijk 2.4%. Kijken we naar de redenen van beëindiging van de bijstandsuitkering, dan zien we dat binnen de gemeente Emmen de reden van beëindiging voor 53% ligt in de doorstroom naar werk. Emmen scoort daarin hoger ten opzichte van de eigen grootteklasse (36%) en andere organisaties (40%).3 De mensen die kunnen werken, hebben een baan. Bij de groep waarbij de afstand tot de arbeidsmarkt groter is, kost het proces meer aandacht en begeleiding. De focus komt nu meer te liggen op deze groep mensen. Dit vormt een speerpunt in het nieuwe beleidskader Sociaal Domein. Gemeentelijke Opvang Oekraïne De opvang van Oekraïners vraagt veel van onze organisatie. We doen als gemeente wat noodzakelijk is en van ons gevraagd wordt door het ministerie van Justitie en Veiligheid en de Veiligheidsregio Drenthe. De middelen vanuit het Rijk zijn voldoende in relatie tot de wijze waarop we het hebben georganiseerd. Vanaf q3 2022 is de normvergoeding per gerealiseerde gemeentelijke opvangplek verlaagd.

Doordat de huisvesting efficiënt is georganiseerd en we een vergoeding krijgen op basis van het aantal gerealiseerde plekken in plaats van op basis van het aantal vluchtelingen dat we daadwerkelijk opvangen, levert dit een fors financieel voordeel op. Deels is dit voordeel ook te verklaren uit de inzet van relatief grootschalige locaties en huisvesting in gebouwen die in eigendom zijn van de gemeente. De verwachting is dat we ook in 2023 financieel goed zullen uitkomen op basis van de huidige normvergoeding. Statushouders We hebben in 2022 circa 140 statushouders gehuisvest. We verwachten dat deze taakstelling aanzienlijk zal toenemen in 2023 en zal verdubbelen naar circa 300 statushouders.

3 Basisrapport Divosa Benchmark Werk en Inkomen - november 2022 – Emmen.

60

Wat hebben we gedaan en bereikt? Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor programma 6 schematisch per taakveld de relatie weergegeven tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties (wat hebben we daarvoor gedaan). Bij de prestaties en de prestatie-indicatoren is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd. Doel