Bijlage 1 - Jaarrekening en jaarverslag 2022
Tekst van het document
2.465
-
-
-
Bedrijfsgebouw en Grond-, w eg-, en w aterbouw kundige w erken
32.540
-
-
2.166
-
30.375
Machines, apparaten en installaties
696
-
-
88
-
608
Overige materiële vaste activa
97
-
-
27
-
70
35.798
-
-
2.281
-
33.518
14.221
Totaal
Investeringen in openbare ruimte met maatschappelijk nut vanaf 1-1-2017 Gronden en terreinen
14.579
-
-
358
-
Bedrijfsgebouw en
1.727
-
-
-
1.727
-
Grond-, w eg-, en w aterbouw kundige w erken
51.121
6.568
1.610
2.431
-
53.648
Machines, apparaten en installaties
4.356
527
-
165
-
4.718
787
12
12
39
-
747
72.568
7.107
1.621
2.993
1.727
73.334
Overige materiële vaste activa Totaal
Materiële vaste activa die in erfpacht zijn uitgegeven Erfpacht Totaal materiële vaste activa
4.803
-
-
493.333
32.554
1.535
14 18.041
-
4.789
4.866
501.840
20
Conform de verslaggevingsregels (BBV) zijn de ‘niet in exploitatie genomen gronden’ verantwoord onder de immateriële en materiële vaste activa. Bij immateriële vaste activa gaat het dan om de kosten van onderzoek en ontwikkeling voor onder meer het tuinbouwgebied Rundedal. Bij de materiële vaste activa gaat het dan om de Gronden en terreinen, dit omvat onder meer de strategische grondvoorraad en compensatiegronden. De negatieve vermeerdering wordt veroorzaakt door gronden die in exploitatie worden genomen en daarmee onder de voorraden worden geclassificeerd. Activa die vallen onder bedrijfsgebouwen betreffen hoofdzakelijk gemeentelijke huisvesting aan het Raadhuisplein, huisvesting voormalig werkplein ZO Drenthe, de praktijkschool, scholen, zwembaden en de brandweerkazernes. De vermeerderingen hebben voornamelijk betrekking op schoolgebouwen. Daarnaast is ook geïnvesteerd in de sporthal Emmer-Compascuum en renovatie zwembad de Slagen. De vermeerdering op machines, apparaten, en installaties betreft investeringen in ICT en installaties sporthal Emmer-Compascuum. De vermeerdering van de grond-weg en waterbouwkundig werken betreffen onder meer investeringen in wegen, sportparken, reconstructie Boermarkeweg en de gemeentelijke riolering. De investeringen met de werkelijke kapitaalslasten staan in hoofdstuk 3 paragraaf onderhoud kapitaalgoederen.
Per 1 januari 2022 is het openbaar onderwijs volledig verzelfstandigd. Er heeft een finale kwijting plaatsgevonden van alle vorderingen en schulden. Daarmee is ook de activa van onderwijs afgewaardeerd (overige MVA en bedrijfsgebouwen (ec.nut vanaf 1-1-2017)). Investeringen in openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut Conform vernieuwing BBV moeten per 1 januari 2017 alle investeringen met maatschappelijk nut, die vanaf het begrotingsjaar 2017 of later gereedkomen, geactiveerd worden. Dit betekent een geleidelijke invoering, met als gevolg dat pas over 30 tot 40 jaar alle investeringen op een identieke manier op de balans worden opgenomen en worden afgeschreven. Door de geleidelijke invoering van de nieuwe systematiek blijven verschillen bestaan in de wijze waarop mag worden afgeschreven op investeringen die vóór het begrotingsjaar 2017 zijn gedaan. Om hierin inzicht te geven is in het verloopoverzicht aangegeven welk bedrag volgens de nieuwe systematiek is verantwoord en welk deel volgens de oude systematiek. Financiële vaste activa De financiële vaste activa bestaan uit leningen en kapitaalverstrekkingen. Voorzieningen die getroffen zijn om eventueel de oninbaarheid van vorderingen op te vangen, zijn in de balans rechtstreeks verantwoord onder de financiële vaste activa.
Het verloop van de financiële vaste activa gedurende het jaar 2022 wordt in onderstaand overzicht weergegeven. Financiële vaste activa
Boekw aarde
Her-
Vermeer-
Verminde-
31-12-2021
rubricering
deringen
ringen
Aflos- Boekw aarde singen
31-12-2022
Kapitaalverstrekkingen aan: Deelnemingen
4.457
4.457
voorziening stadionbedrijf
1.800-
1.800-
Overige verbonden partijen
13.423
voorziening Wildlands
10.000-
324
13.099 10.000-
Leningen aan: Woningbouw corporaties
5.564
Deelnemingen
73.993
voorziening stadionbedrijf
1.125-
Overige verbonden partijen
-
Overige langlopende leningen
5.798
2.603
447
5.117
5.868
70.728 1.125-
voorziening GKB risicofonds
18-
Totaal financiële vaste activa
90.292
594
937
5.454
7.252
85.920
8 -
3.197
331
10-
Voor de kapitaaldeelname in het Stadionbedrijf Emmen ad € 1,8 mln. is voor hetzelfde bedrag een voorziening gevormd. Voor de verstrekte geldlening waar geen zekerheden op gevestigd zijn, is voor 50% van de lening een voorziening gevormd ad € 1,125 mln. De redenen hiervoor zijn dat het eigen vermogen van het Stadionbedrijf volgens de meest recente jaarrekening negatief is en de begroting vooralsnog geen ruimte biedt deze te laten groeien. De vermindering van kapitaalverstrekking aan overige verbonden partijen betreft de leningen uitgezet via het stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVN). De vermeerderingen en aflossingen van de leningen aan deelnemingen betreft de rekening-courant Wildlands. De aflossing van de lening aan woningbouwcorporaties heeft betrekking op de aflossing van de achtergestelde leningen aan Lefier en Domesta. De gemeente is aangesloten bij het Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Indien een woningbouwcorporatie niet aan de verplichtingen kan voldoen, kan deze een beroep doen op dit fonds. Ontwikkelingen Wildlands Herstructurering in 2019 Op 28 maart 2019 heeft de Raad ingestemd met het voorgestelde herstructureringsscenario. De gemeente Emmen heeft daarmee de financiering van Rabobank en Volker Wessels overgenomen en is 21
vanaf 1 mei 2019 enig financier. Dit heeft tot gevolg dat daarmee het gemeentelijk bruto financieel belang in Wildlands is toegenomen naar € 80,5 miljoen. In 2020 heeft de Raad Wildlands in het kader van corona tijdelijk een aanvullende kredietfaciliteit verstrekt ad € 5,5 miljoen. Dit aanvullende rekening courant is 29 april 2021 met een jaar verlengd tot en met juni 2022. Tevens zijn de aflossingen tot diezelfde datum opgeschort. De raad heeft op 28 april 2022 besloten om de tijdelijke maatregel, zijnde het verhogen van het bestaande rekening courant krediet ad € 7,5 miljoen met € 5,5 miljoen naar maximaal € 13 miljoen tegen hetzelfde rentepercentage van 2,25%, t/m juni 2022 met een jaar te verlengen t/m juni 2023 tegen dezelfde voorwaarden. Het opschorten van de aflossingsverplichtingen was niet meer nodig. Per 1 juli 2023 kan ook de tijdelijke ophoging van het rekening courant krediet komen te vervallen. De raad heeft op 25 april 2023 besloten Wildlands en Atlas theater tegemoet te komen in de energiekosten. Hiermee is een bedrag gemoeid van € 1.444.100,-. Per 31 december 2022 betreft het bruto financieel belang minus gedane aflossingen een bedrag van € 84,6 miljoen.
Dit bedrag per ultimo 2022 is als volgt opgebouwd: Lening u/g : € 61,6 miljoen Lening in rekening courant : € 13 miljoen (maximaal)* Certificaten aandelen NDP : € 10,0 miljoen** Totaal : € 84,6 miljoen *de rekening courant faciliteit is t/m juni 2023 tijdelijk verruimd met € 5,5 miljoen naar € 13 miljoen, van de rekening courant was ultimo 2022 € 3,2 miljoen verstrekt. ** De certificaten zijn ultimo 2018 voor het volledige bedrag van € 10 miljoen voorzien. Uit de geactualiseerde businesscase 2023-2032 van Wildlands concluderen wij dat Wildlands aan de uit de leningen voortvloeiende verplichtingen (rente en aflossing) kan voldoen. Ter nadere analyse is er op basis van de geactualiseerde businesscase 2023-2032 een netto contante waarde berekening van de kasstromen van NDP B.V. opgesteld, waaruit ook blijkt dat NDP B.V. gedurende de looptijd van de leningen aan de uit de leningen voortvloeiende verplichtingen aan de gemeente Emmen kan voldoen. Bij de netto contante waarde berekening is uitgegaan van een aantal parameters en uitgangspunten (zoals bezoekersaantallen, abonnementen, yield per kaartje, omzet horeca en detailhandel, ontwikkeling kosten en investeringen, etc.), die bepalend zijn voor de waardering van de hierboven verantwoorde leningen aan Wildlands. De belangrijkste betreft het geraamde aantal bezoekers, waarbij wordt uitgegaan van 885.000 bezoekers in 2023.
De netto contante waarde berekening loopt over 38 jaar, de periode 2023-2060. Het jaar 2032 van de geactualiseerde businesscase is constant veronderstelt, wat inhoudt dat er zowel aan de omzet als kostenkant geen indexaties meer plaats vinden. Dit is afgezet ten opzichte van het ultimo 2022 uitstaande bedrag aan langlopende lening (€ 61,6 miljoen) en rekening courant (€ 3,2 miljoen) ad € 64,8 miljoen. Dit is de minimale waarde die de geactualiseerde businesscase moet genereren. Uit de uitgevoerde berekeningen blijkt dat Wildlands bij een rentepercentage van 2,87% nog een netto contante waarde genereert van € 64,8 miljoen. Dit percentage ligt momenteel hoger dan de huidige rente (1,75% en na 2028 2,25%) die Wildlands moet voldoen aan de gemeente, maar belangrijker nog is dat dit percentage hoger ligt dan het rente omslagpercentage (ROP) van de gemeente Emmen van thans 1,06%. De ROP is het rentepercentage dat de gemeente betaalt over haar totale vermogen. Zolang de businesscase een percentage kan dragen dat hoger is dan de ROP kunnen de leningen gewaardeerd worden tegen nominale waarde en is er geen aanleiding de leningen te waarderen tegen een lagere marktwaarde. Handhaven van de voorziening m.b.t. de aandelen Naast de leningen bestaat het bruto financieel belang voor € 10 miljoen uit aandelen in Noorderdierenpark B.V. (NDP B.V.) Wij zijn voor 100 % aandeelhouder van NDP B.V.
(aandeelhouder van Wildlands Adventure Zoo Emmen B.V.). Voor wat betreft de aandelen NDP B.V. per ultimo 2019 geldt conform de regels van het BBV het principe van verkrijgingsprijs of lagere marktwaarde. In het kader van de herstructurering heeft er bij Wildlands in 2018 een bedrijfswaarde berekening plaats gevonden. Deze bedrijfswaarde berekening leidde er toe (mede als gevolg van een hogere vereiste rendementspercentage) dat NDP B.V. een groot deel van de aanwezige activa moest afboeken. Dit leidde tot een negatief eigen vermogen bij Wildlands. Dit heeft als bijkomend gevolg dat de in de gemeentelijke balans ultimo 2018 opgenomen certificaten van aandelen middels het treffen van een voorziening zijn afgewaardeerd naar € nihil. Mocht na verloop van tijd het vermogen van het Noorderdierenpark B.V. weer positief worden en daarmee de marktwaarde van de aandelen, kan de voorziening voor dit deel weer vrijvallen tot de dan geldende marktwaarde en tot maximaal de verkrijgingsprijs. Bij de jaarrekening 2022 is hiervan echter nog geen sprake. De voorziening van € 10 miljoen kan dus niet vrijvallen en blijft gehandhaafd.
22
4.3 Activa - vlottende activa Voorraden Onder de voorraden zijn de in exploitatie genomen bouwgronden opgenomen. In de paragraaf grondbeleid is dit nader toegelicht. Voor te verwachten verliezen op grondexploitaties is een verliesvoorziening getroffen. B edragen x €1.000
Vlottende activa Boekw aarde
Van/naar
Vermeer-
Verminde-
31-12-2021
gronden in
deringen
ringen
Voorraden
Winst Boekw aarde uitname
31-12-2022
exploitatie
Bouw grond in exploitatie Herstructurering
113
18
1.642
2.440
58-
610-
Woningbouw
4.914
0
1.349
4.396
921-
2.789
Bedrijventerreinen
45.623
3.371
2.618
1.249-
47.625
Totaal
50.650
6.361
9.453
2.228-
49.804
18
Voorzieningen bouw grond Herstructurering
103-
Woningbouw
8.175-
Bedrijventerreinen
14.906-
Totaal
23.183-
Gereed product en handelsgoederen Totaal voorraden
-
-
0
1028.439-
4184,404 264
10.722-
4.185
28 27.494
-
264 -
19.263-
3 18
6.625
13.641
25 2.228-
30.566
De boekwaarde wijkt af van de paragraaf grondbeleid omdat in de balans het complex Stroomdal voor 2/3e onder kortlopende schulden wordt verantwoord omdat het een publiek-private samenwerking betreft.
Het resultaat van een grondexploitatie wordt bepaald door de gemaakte- en de verwachte kosten en de opbrengsten in de tijd te zetten. De uitkomst van deze grondexploitatiebegroting wordt daarbij uitgedrukt in de contante waarde. Deze contante waarde resultaat (cw-resultaat) is een prognose. Toekomstige ontwikkelingen zijn moeilijk te voorspellen maar beïnvloeden wel het cw-resultaat. Daarom worden alle grondexploitaties elk jaar per 1 januari herijkt naar de nieuwste inzichten en verwachtingen. Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar De vorderingen zijn in de onderstaande tabel uitgesplitst. De vorderingen op openbare lichamen heeft grotendeels betrekking op het btw compensatiefonds. De overige vorderingen zijn voornamelijk debiteuren (incl. belasting,- en bijstandsdebiteuren). Hier tegenover staan deels voorzieningen voor oninbaarheid. De rekening-courantverhoudingen heeft betrekking op SVn (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting). Vanwege de wet op het schatkistbankieren moeten overtollige middelen (banktegoeden boven een drempelbedrag van € 8,5 mln.) worden afgestort bij ’s Rijks schatkist en deze worden weer teruggevraagd indien de stand van de liquide middelen daarom vraagt. Echter doordat de BNG in 2022 negatieve rente in rekening bracht boven een banktegoed van € 500.000, werd het dagelijks banktegoed afgeroomd ten gunste van de schatkist.
Het hele jaar 2022 laat een forse ruimte onder het drempelbedrag zien. Berekening benutting drem pelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1000) Drempelbedrag Kw artaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Ruimte onder het drempelbedrag Overschrijding van het drempelbedrag
Kw artaal 1 8.480 148
Kw artaal 2 8.480 162
Kw artaal 3 8.480 161
Kw artaal 4 8.480 170
8.332 -
8.318
8.319 -
8.310 -
-
23
B edragen x €1.000
Uitzettingen m et een rentetypische looptijd < 1 jaar Vorderingen openbare lichamen Rekening-courantverhoudingen met niet-financiële instellingen Overige vorderingen voorzieningen
31-12-2021 17.986
31-12-2022 18.840
1.919 11.793 2.374-
552 9.967 2.079-
22.477 51.801
14.658 41.938
Schatkistbankieren Totaal vorderingen
Liquide middelen Liquide middelen maken net als voorraden en vorderingen onderdeel uit van de vlottende activa. Dit betreffen de saldi van de bankrekeningen (voornamelijk de huisbank BNG) en saldi in de kas. B edragen x €1.000
Liquide middelen
31-12-2021
31-12-2022
Kassaldi
278
281
Banksaldi
356
142
Totaal liquide middelen
634
423
Overlopende activa Overlopende activa bestaan uit vooruitbetaalde of nog te vorderen bedragen. Het zijn kosten of opbrengsten die vooraf worden betaald, dan wel (nog te) ontvangen maar betrekking hebben op een volgende periode. B edragen x €1.000
Overlopende activa
31-12-2021
31-12-2022
6.414
5.471
Vooruitbetaalde bedragen Van Europese en Nederlandse overheidslichamen te ontvangen voorschotten op specifieke uitkeringen: Europese overheidslichamen
87
91
Nederlandse overheidslichamen
613
981
Overig nog te ontvangen bedragen
7.705
13.671
voorziening oninbaarheid vordering CQ
615-
Totaal overlopende activa
-
14.204
20.213
In 2014 is een voorziening oninbaarheid opgenomen voor de afwikkeling van het faillissement van CQ. Nu is duidelijk dat er onvoldoende middelen uit het faillissement komen en de lening niet kan worden terugbetaald. De vordering en daarvoor gevormde voorziening vallen tegen elkaar weg. De in de balans opgenomen post “nog van Europese en Nederlandse overheidslichamen te ontvangen voorschotten op specifieke uitkeringen” kan als volgt gespecificeerd worden: Bedragen x €1.000
Van Europese en Nederlandse overheidslicham en te ontvangen voorschotten op specifieke uitkeringen Europese overheidslicham en ESF SEREH Interreg Duurzame inzetbaarheid Regio's Bling Interreg Noordzee - Blockchain COBEN Totaal Europese overheidslicham en
31-12-2021
51 8 10 18 87
Bijgesteld Toevoeging 01-01-2022
51-
Ontvangsten
3 42 129
139
1852120-
138 312
49 188
495
31-12-2022
3 50 37 91
Overige Nederlandse Overheidslicham en Werken in Drenthe II Provincie Drenthe - RSPB Boermarkew eg Arbeidsmarktregio Drenthe (AMRD) Provincie Drenthe - RSPB N862-N391 Binnenstadfonds herinrichting noord Totaal Overige Nederlandse Overheidslicham en
133 120 360 613
133327-
271730-
723 1.218
120
168 360 453 981
Totaal
699
850-
1.530
307
1.071
120
24
Voor overlopende activa en passiva geldt dat posten niet gesaldeerd worden gepresenteerd in de balans. De stand van de overlopende activa eind 2021 wordt op 1 januari 2022 bijgesteld met de posten die eind 2021 een creditsaldo hebben en daarom waren gepresenteerd onder overlopende passiva, maar die in 2022 worden verantwoord onder overlopende activa.
4.4 Passiva – vaste passiva Het eigen vermogen van de gemeente bestaat uit de reserves en het (onverdeeld) resultaat van de jaarrekening. B edragen x €1.000
Vaste passiva Eigen verm ogen Reserves Algemene reserve Egalisatiereserves Amortisatiereserves Overige bestemmingsreserves Resultaat jaarrekening Totaal eigen verm ogen
31-12-2021 8.850 690 5.841 31.572
Stortingen 20.565 1.098 26.478
Onttrekkingen 811 220 455 4.334
31-12-2022 28.604 1.568 5.386 53.716
17.101 64.053
48.142
5.820
25.261 114.535
Reserves en resultaat In bijlage A is een nadere specificatie opgenomen van de reserves en de bijbehorende stortingen en onttrekkingen. Vreemd vermogen Vreem d verm ogen Voorzieningen
Onttrekkingen
31-12-2022
Voorziening riolering
8.891
-
10
8.881
Voorziening afvalstoffenheffing
1.325
-
346
979
170
-
170
-
1.020
197
-
1.217
Voorziening sloopkosten Aquarena Voorziening groot onderhoud Atlastheater
31-12-2021
Stortingen
Voorziening wethouderspensioenen
2.358
-
661
1.697
Totaal voorzieningen
13.764
197
1.187
12.774
31-12-2021 Verm eerdering 118.000 10.000
Aflossing 1.000
31-12-2022 127.000
318 60.962 0 60 62.341
299.936 50.000 262 1.260 478.457
Langlopende schulden Obligatielening Onderhandse leningen: Binnenlandse pensioenf ondsen en verzekeringsinstellingen Binnenlandse banken en overige financiële instellingen Openbare lichamen Waarborgsommen Vooruitontvangen afkoopsommen Totaal vreem d verm ogen
318 350.898 40.000 262 1.320 510.798
10.000 10.000 30.000
Het vreemd vermogen van de gemeente bestaat uit voorzieningen en langlopende schulden. De voorzieningen kunnen worden onderverdeeld in twee soorten. De eerste soort voorzieningen zijn bedoeld voor ter dekking van of egalisatie van bepaalde lasten. Deze worden onder andere gebruikt ter regulering van jaarlijks schommelende lasten. De andere voorzieningen worden opgenomen als correctie op de waarde van een actief. Deze worden in mindering gebracht op de betreffende lening of vordering op basis van reëel in te schatten risico’s op de activa-zijde van de balans. In bijlage A is een totaaloverzicht opgenomen van alle voorzieningen. Ten opzichte van een jaar eerder zijn de langlopende schulden per saldo afgenomen met € 32 mln. In 2022 is er voor een totaalbedrag van € 10 mln. opgenomen als obligatielening en € 20 mln. als onderhandse leningen. De vooruit ontvangen afkoopsommen hebben betrekking op een eenmalige ontvangst voor erfpacht zonnepark Oranjepoort. De totale rentelast voor de leningen bedroeg in 2022: € 7.471.961.
25
4.5 Passiva – vlottende passiva B edragen x €1.000
Vlottende passiva Netto vlottende schulden m et een rentetypische looptijd < 1 jaar Openbare lichamen Kasgeldleningen Overige schulden Totaal kortlopende schulden
31-12-2021 5.745 18.570 24.315
31-12-2022 3.579 18.650 22.229
31-12-2021 1.163
31-12-2022 2.075
309 32.654
245 35.763
25.304
10.744
Nog te betalen bedragen
18.283
17.841
Totaal overlopende passiva
77.713
66.668
Overlopende passiva Vooruitontvangen bedragen Van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te besteden voorschotten op specifieke uitkeringen: Europese overheidslichamen Rijk Nederlandse overheidslichamen
Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar De openbare lichamen in bovenstaande tabel betreffen voornamelijk de crediteuren sociale zaken BorgerOdoorn en Coevorden. De overige schulden betreffen voornamelijk de crediteuren en te betalen loonheffing en sociale lasten. In 2022 is wel gebruik gemaakt van kasgeldleningen, maar door voldoende liquide middelen later in het jaar konden deze weer afgelost worden. Overlopende passiva Overlopende passiva bestaat onder andere uit vooruit ontvangen en nog te betalen bedragen. Het betreffen kosten die ten laste komen van het boekjaar, maar waar de factuur nog niet van is ontvangen of kosten die vooruitbetaald zijn voor een volgend jaar. De daling van de overlopende passiva wordt voornamelijk veroorzaakt door de financiële ontvlechting van OOE uit de gemeente Emmen. De in de balans opgenomen van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen, nog te besteden voorschotten op specifieke uitkeringen kunnen als volgt worden gespecificeerd:
26
B edragen x €1.000
Van Europese en Nederlandse overheidslicham en nog te besteden voorschotten op specifieke uitkeringen Europese overheidslicham en ESF Bling Interreg Noordzee - Blockchain COBEN Totaal Europese overheidslicham en Rijk SPUK: tijdelijke regeling bodem COA uitbr. Huisvestingsvz. basisonderw ijs asielzoekers Bijdrage pendelbus Zw olle - Ter Apel Regeling huisvesting aandachtsgroepen Gew eld hoort nergens thuis SPUK: herstructurering volkshuisvesting SPUK: ventilatie Hondsrugcollege SPUK: inhalen corona gerelateerde onderw ijsvertragingen Gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek Innovatieaanpak energiebesparing Onderw ijs achterstanden beleid (OAB) SPUK: naleving coronatoegangsbew ijzen SPUK: lokale preventieakkoorden / preventieaanpakken SPUK: aanpak overlastgevende asielzoekers SPUK: aanpak ernergiearmoede Ministerie I&W - Zincoat Ministerie I&W - Gat van Reef Schoonebeek Ministerie I&W - Gebiedsgericht grondw aterbeheer Ministerie I&W - Onderzoek Brand(w eer)oef enplaatsen Ministerie I&W - Grondw ateronderzoek PFAS Heldenhof Landelijke Vreemdelingen Voorziening (LVV) Tijdelijke overbruggingsreg. zelfst. ondernemers (Tozo) Totaal Rijk
31-12-2021
Bijgesteld 01-01-2022
257 52 309
511852120-
25 430 400 40 80 28.174 47 411 58 300 950 181 1.559 32.654
Toevoeging Vrijgevallen
221 97
203 59
318
262
350350
50
832
212 409 67 50 4.526 238 218 373 56 55
-
Overige Nederlandse Overheidslicham en Provincie Drenthe - Age Friendly Cultural City PFAS aandachtlocaties Provincie Drenthe - Culturele allianties / impulsgelden Provincie Drenthe - 75 jaar Vrijheid Gemeente Emmen Provincie Drenthe - Bondgenootschap Geletterd Drenthe Provincie Drenthe - Make it in Emmen Provincie Drenthe - 10 jaar A37 Provincie Drenthe - Regiodeal Zuid en Oost Drenthe Provincie Drenthe - Koopstromenonderzoek Provincie Drenthe - Boermarkew eg f ase 2 RSP Bereikb. Prov.Drenthe Subs.spreiding en toegankel.bibliotheken Prov.Drenthe - Regiostedenfonds Emmen Pro-Vso Provincie Drenthe - Dutch Tech Zone - Vierkant voor Werk Provincie Drenthe - Binnenstadsfonds (BSF) Werken in Drenthe II Prov.Drenthe - bijdrage corona buurt- en dorpshuizen VRD: corona toegangsbew ijs Provincie Drenthe - schoolpleinrevolutie Onderw ijs² Spoedlocaties ihkv bodemsanering Provincie Drenthe - Gedragsbeïnvloeding Provincie Drenthe - Windenergie Regeling reductie energiegebruik Prov.Drenthe,subs.project hof felijke buurt in Veenoord Totaal Overige Nederlandse Overheidslicham en
6 434 117 37 67 15 20 3.362 5 327 100 3.640 264 196 271 21 169 15.234 6 120 354 366 171 25.304
730-
Totaal
58.267
850-
180 7.216
5 85 47 411 58 36 355 108
1.393
1.559 4.107
25 430 390 75 28.089 832 264 808 301 67 50 3.133 238 218 373 56 55 181 180 35.763
5.355
184 59 361 102 19.184
12.888
23.553
46.752
24
3.372
2.126 5
327-
483 271133-
224 21 245
402 50 89 20 4.609 3.415 507 196 1.000 21 60 06 0295 5 69 10.744
36
6 33 104 37 2 15
31-12-2022
1.291 21 3 60
100 225 241
158 21 171 15.234
64
4.6 Overige financiële verplichtingen Onder de niet uit de balans blijkende verplichtingen worden meerjarige financiële verplichtingen opgenomen waaraan de gemeente voor toekomstige jaren is verbonden. Deze bestaan onder andere uit waarborgen en garanties en langlopende financiële verplichtingen. Waarborgen en garantstellingen B edragen x €1.000
Oorspronkelijk Gew aarborgde geldleningen Drentse Energie Organisatie (DEO) Totaal
bedrag 89 89
% borg Boekw aarde stelling 30%
Boekw aarde
Eind
31-12-2021 89
31-12-2022 89
datum 2028
89
89
27
Bij de gewaarborgde lening (ook wel borgstelling genoemd) stelt de gemeente zich ten opzichte van een geldverstrekker onder voorwaarden garant voor de rente- en aflossingsverplichtingen van een af te sluiten geldlening. De Drentse Energie Organisatie voert de regeling Energielening Emmen uit. Voor de door DEO verstrekte leningen vanuit deze regeling staat de gemeente voor 30% borg. B edragen x €1.000
Garantstellingen WSW: Woonservice Drenthe/Lefier/Domesta/Woonzorg WEW: Nationale Hypotheekgarantie
Garantie bedrag 370.570 1.709
Totaal
372.279
Het WSW staat voor Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Indien een corporatie niet aan de betaalverplichtingen kan voldoen zal het WSW garant staan. Pas als het WSW niet aan deze verplichting kan voldoen, zal de gemeente renteloze leningen aan het WSW moeten verstrekken, zodat ze alsnog aan de betaalverplichtingen kunnen voldoen. Het risico hierop is zeer klein gezien WSW momenten de hoogst mogelijke kredietstatus (triple A) heeft. In 2021 is een nieuwe achtervangovereenkomst met het WSW afgesloten. Deze omvat een aantal wijzigingen die de positie van WSW ten opzichte van deelnemende corporaties en de achtervangers verduidelijken. De achtervang wordt eerlijker verdeeld over gemeenten en het proces eenvoudiger. Het WEW staat voor het Waarborgfonds Eigen Woningen. Dit betreft de Nationale Hypotheek Garanties die worden verstrekt aan particulieren. Hier gelden dezelfde regels als bij het WSW. De gemeente is slechts achtervang. Langlopende financiële verplichtingen De gemeente is voor een aantal toekomstige jaren verbonden aan verschillende, niet uit de balans blijkende, financiële verplichtingen. Hieronder volgt een opsomming van de belangrijkste van deze verplichtingen: B edragen x €1.000
Looptijd in Langlopende financiële verplichtingen
Ingangsdatum Verplichting
jaren Opmerking
Gemeentew inkel Klazienaveen
01-07-2020
16
0,5 Verlenging per 3 jaar
Gemeentew inkel Emmer Compascuum
01-07-2014
111
11,5 Verlenging per 10 jaar
Huur 'De Fabriek' CBK
01-08-2019
199
1,5 Met een mogelijkheid tot verlenging van 5 jaar
Huur Pioniersw eg (opslag team sport)
01-04-2018
19
1,5 Verlenging per 1 jaar
Onderhoudscontract Atlas theater
19-10-2016
6.352
15
divers
1.404
divers
Lease w agenpark Totaal
Meerjarenonderhoudsplan/onderhoudsvz Exclusief brandstof
8.101
28
Niet uit de balans blijkende overeenkomsten Overzicht contracten n.a.v. Europese Aanbestedingen Onderw erp
1
Aard van opdracht
Soort
Leveranciers
Begindatum
Looptijd Einddatum
Verlenings Contractw aarde optie Team (initiële looptijd) (m aanden)
Dienst
Nobralux
1-2-2022
24
2x12
€
21.646.317 POR
2
Onderhoud SOVL Drenthe en ROK Groningen LED verlichting 'LED-ineens' OO
Levering Firefly Projects bv
21-10-2022 24
21-10-2023 1x60
€
1.100.000 VGZ
3
Tekeningenbeheer
ROK
Dienst
PeoplePower bv
1-9-2022
24
31-8-2024
2x24
€
242.160 VGZ
4
ROK
Dienst
DYNNIQ
1-9-2022
36
1-9-2025
1x12
€
785.585 POR
5
Onderhoud, aanschaf en realisatie (i)VRI ITSM - FMIS 2022
OO
Levering Topdesk Nederland bv 27-5-2022
64
5-10-2027
2x24
€
552.398 AUT
6
Speeltoestellen
ROK
Levering Lappset Yalp bv, Boer 1-4-2022 Speeltoestellen bv, Proludic bv, Eibe Benelux bv, Kompan bv
24
31-3-2024
2x12
€
350.000 BOR
Dienst
24
30-4-2024
2x24
7
Harwig Communicatie 1-5-2022 & Veiligheid bv
31-1-2024
Alarmopvolging, OO meldkamerdiensten en onderhoud van beveiligings-, CCTV- en brandontruimingsinstallaties 8 Aanbesteding WMO OO Trapliften 9 Uitgebreide Gevaren ROK Verzekering 10 Gymvervoer ROK
-
VGZ
Dienst
LTG Tour bv
1-8-2022
24
31-7-2024
1x24
€
505.504 BBS
11 Accountantsdiensten
OO
Dienst
Baker Tilly
1-6-2022
48
31-5-2026
1x24
€
549.640 CCA
12 Printservice Verkiezingen gemeente Emmen
OO
Dienst
17-11-2021 49
1-1-2026
4x12
€
166.543 KCC
13 Printservice belastingdocumenten gemeente Emmen 14 Wagenparkbeheer
OO
Dienst
Paragon Communicatie Services bv DataB Mailservice bv
22-11-2021 49
1-1-2026
4x12
€
60.291 BEL
Levering Otolift Trapliften bv
1-11-2022
48
31-10-2026 2x24
€
433.400 ABS
Diensten Insurance Managers
1-1-2022
36
31-12-2024 3x12
€
722.181 JVI
ROK
Dienst
48
31-1-2026
2x12
€
6.000.000 FAC
Dienst
Athlon Car Lease Nederland bv Protinus bv
1-2-2022
15 Levering Standaardsoftware ROK & Gerelateerde Dienstverlening 16 Leerroutes Inburgering B1 en ROK Zelfredzaamheid 17 Raamovereenkomst voor een ROK Master Vendor Externe Inhuur. voor de Gemeentes Emmen en Borger Odoorn 18 Zon op alle gemeentedaken OO
25-6-2021
24
25-6-2023
1x24
€
1.082.463 ICT
Dienst
IVIO-Opleidingen
1-1-2022
24
31-12-2023 2x24
€
3.644.656 ABS
Dienst
Maandag Interim Professionals bv
5-10-2021
24
4-10-2023
2x12
€
857.463 HRM
Levering Vriend Duurzaam bv
31-12-2018 120
31-12-2028 Nee
€
854.461 VGZ
19 Wmo Hulpmiddelen
OO
Levering Medipoint
1-8-2021
36
31-7-2024
2x24
€
4.243.490 ABS
20 Grafische vormgeving en dtp werkzaamheden 21 Inspectie, onderhoud en levering sportinventaris 22 Leveren, repareren en onderhouden tractor 23 Onderhoud Citrixlicenties
ROK
Dienst
24
31-5-2023
2x12
-
FAC
ROK
Grafisch Ontwerp Niek 1-6-2021 Hogeman Levering Nijha bv 1-1-2022
24
31-12-2023 4x12
-
BBS
OO
Dienst
25-1-2018
72
25-1-2024
2x12
-
BBS
31-8-2020
36
31-8-2023
Nee
-
ICT
1-1-2021
48
31-12-2024 2x12
€
209.359 VGZ
15-12-2020 48
15-12-2024 2x24
€
316.857 TNH
ROK
Mechanisatiebedrijf Meijering bv Levering Bradon bv
24 Inkoop elektriciteit OO Inkoopcollectief Drenthe 25 Selectie van een OO cloudoplossing voor Vergunningen, Toezicht en Handhaving ten behoeve van gemeente Emmen 26 Warme en koude ROK drankenvoorzieningen, ingrediënten en service 2020
Levering De Vrije Energieproducent bv Levering Stadsbeheer bv
Levering Overwijk Koffiesystemen bv
1-10-2020
60
30-9-2025
2x12
27 Vaste plantenbestek Emmen centrum 28 extensief maaibestek
OO
Dienst
Snoek Puur Groen
15-4-2020
24
15-4-2022
2x24
€
442.800 BOR
OO
Dienst
20
31-12-2021 2x24
€
898.000 SOR
OO
Dienst
Veluwekamp Bedrijven 15-4-2020 bv BTL Realisatie bv 13-4-2020
12
31-3-2021
2x24
€
326.601 SOR
ROK
Dienst
ROK
29 onderhoudsbestek begraafplaatsen 30 Rioolreiniging en -inspectie 2020 31 Planmatig onderhoud boombeheer en EPRbestrijding 32 Platform gemeentelijke regelingen 33 Abonnementenbeheer
-
FAC
1-3-2020
12
28-2-2021
3x12
€
350.500 BOR
Dienst
VanderValk+DeGroot bv Donkergroen bv
8-11-2019
24
7-11-2021
3x24
€
2.822.601 SOR
OO
Dienst
Lightbase bv
1-8-2020
29
31-12-2022 2x24
€
360.000
ROK
Dienst
Postma & Cohen bv
34 ICT hardware werkplekken, ROK netwerk en server & storage 35 Regionale hoofdpost voor de OO waterketen Noordelijke Vechtstromenm 36 Onderhoud parkeersystemen OO gesloten parkeeraccommodaties 37 Schoonmaakdienstverlening OO en glasbewassing
1-9-2019
24
31-8-2021
2x24
€
339.200 FAC
Levering Meerdere leveranciers 26-2-2020
24
25-2-2022
2x24
€
3.000.000 AUT
Dienst
Xylem Watersolutions 8-7-2019 Nederland bv
60
8-7-2024
5x12
€
742.247 POR
Dienst
IP Parking bv
1-7-2018
120
1-7-2028
2x12
€
503.801 BOR
Dienst
Visschedijk Schoonmaak bv
1-10-2016
48
30-9-2020
2x24
€
5.600.000 FAC
29
5. Uitvoeringsinformatie Het onderstaande overzicht geeft een totaalbeeld van de begrote en werkelijke baten en lasten, uitgesplitst naar taakveld. Verder is per taakveld aangegeven wat het saldo is en de omvang van de reservemutaties binnen het taakveld. Taakveld
Begroot
Begroot
Begroot
primitief primitief primitief B edragen x €1.000
lasten
baten
Begroot Begroot Begroot Rekening
Rekening
Rekening
Reserve-
lasten
baten
saldo
mutaties
baten
saldo
lasten
saldo
Programma 1 - Inw oners en Bestuur 0.1 Bestuur
5.534
0
-5.534
5.676
0
-5.676
5.590
426
-5.165
40
0.2 Burgerzaken
2.964
1.130
-1.834
3.465
1.630
-1.835
3.364
1.918
-1.446
-145
3.1 Economische ontw ikkeling
9.092
150
-8.942
18.260
4.275
-13.985
17.177
3.345
-13.832
9.089
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastruct uur
279
6
-273
230
6
-224
216
16
-200
100
3.3 Bedrijfsloket en -regelingen
1.362
280
-1.082
1.263
257
-1.005
858
259
-599
0
3.4 Economische promotie
1.832
638
-1.194
2.856
1.829
-1.027
2.827
1.912
-915
-1.008
1.1 Crisisbeheersing en brandw eer
7.853
63
-7.790
7.880
225
-7.655
7.861
240
-7.621
-14
1.2 Openbare orde en veiligheid
2.098
15
-2.082
2.351
115
-2.236
2.572
151
-2.421
0
Programma 2 - Economie en w erkgelegenheid
Programma 3 - Veiligheid
Programma 4 - Onderw ijs en jeugd 50
0
-50
0
0
0
0
0
0
0
4.2 Onderw ijshuisvesting
6.655
271
-6.384
6.140
442
-5.699
6.023
459
-5.563
446
4.3 Onderw ijsbeleid en leerlingenzaken
9.740
5.178
-4.562
10.623
6.107
-4.516
10.282
6.295
-3.987
183
0.3 Beheer overige gebouw en en gronden
5.071
4.079
-992
4.180
4.560
380
4.558
4.770
212
-2
5.5 Cultureel erf goed
147
0
-147
166
0
-166
93
0
-93
0
7.2 Riolering
8.299
11.973
3.674
7.292
10.855
3.563
7.308
10.550
3.242
0
7.3 Afval
11.352
15.109
3.757
11.472
14.809
3.337
10.704
14.978
4.274
0
7.4 Milieubeheer
5.584
920
-4.664
8.126
3.438
-4.688
7.157
3.043
-4.114
-643
8.1 Ruimt elijke Ordening
1.820
0
-1.820
2.394
0
-2.394
2.449
115
-2.334
0
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
5.415
5.259
-156
5.701
6.366
666
3.659
9.028
5.369
-90
8.3 Wonen en bouw en
7.472
4.330
-3.142
11.119
5.979
-5.140
10.183
5.311
-4.872
1.856
69.970
58.922
-11.048
70.832
46.406
-24.426
83.451
59.906
-23.545
9.204 -200
4.1 Openbaar basisonderw ijs
Programma 5 - Bouw en, w onen en milieu
Programma 6 - Inkomensondersteuning 6.3 Inkomensregelingen
Programma 7 - Openbare ruimte en Verkeer & vervoer 0.63 Parkeerbelast ing
0
4.270
4.270
-200
3.070
3.270
-197
3.768
3.965
2.1 Verkeer en vervoer
17.156
205
-16.951
17.847
205
-17.641
16.777
372
-16.404
-19
2.2 Parkeren
3.259
273
-2.986
3.212
273
-2.939
3.476
456
-3.020
152 0
2.4 Economische Havens en w aterw egen
13
0
-13
13
0
-13
21
0
-21
2.5 Openbaar vervoer
717
100
-617
109
100
-9
370
382
11
0
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
8.710
342
-8.367
10.075
315
-9.760
9.833
271
-9.562
16
7.5 Begraafplaatsen
1.394
762
-632
1.772
762
-1.010
1.388
1.101
-287
0
Programma 8 - Sport en cultuur 5.1 Sportbeleid en activering
1.136
117
-1.019
1.245
117
-1.129
1.568
423
-1.144
-98
5.2 Sportaccommodaties
8.596
2.512
-6.084
8.600
2.560
-6.040
8.810
2.686
-6.124
-449
5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie
6.167
11
-6.156
6.561
340
-6.221
6.937
755
-6.182
-253
5.6 Media
2.600
100
-2.500
2.656
100
-2.556
2.655
100
-2.555
0
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
6.093
142
-5.951
7.083
492
-6.591
6.929
481
-6.448
-138
6.2 Wijkteams
3.701
0
-3.701
2.960
134
-2.826
3.279
134
-3.144
0
6.4 Begeleide participatie
25.048
0
-25.048
25.881
0
-25.881
25.187
0
-25.187
0
6.5 Arbeidsparticipatie
13.004
260
-12.743
17.957
3.707
-14.250
18.319
3.794
-14.525
637
6.6 Maatw erkvoorzieningen (WMO)
6.045
198
-5.847
6.644
143
-6.501
6.841
112
-6.729
0
6.71 Maatw erkdienstverlening 18+
34.955
900
-34.056
36.140
765
-35.376
34.803
518
-34.285
0
6.72 Maatw erkdienstverlening 18-
37.326
61
-37.265
38.808
661
-38.147
39.886
645
-39.241
-600
6.81 Geescaleerde zorg 18+
18.265
829
-17.436
14.915
524
-14.391
16.032
609
-15.423
780
6.82 Geescaleerde zorg 18-
401
0
-401
3.230
801
-2.429
3.205
801
-2.404
-801
12.520
0
-12.520
9.784
943
-8.841
9.360
1.098
-8.261
1.431 -433
Programma 9 - Sociaal domein
7.1 Volksgezondheid
Programma 10 - Bedrijfsvoering en inkomstenbronnen 0.4 Overhead
39.375
4.810
-34.565
41.847
6.023
-35.824
40.824
6.334
-34.490
0.5 Treasury
-1.234
2.615
3.848
1.005
2.896
1.891
1.152
2.961
1.810
0
0.61 OZB w oningen
1.673
16.879
15.206
1.875
17.129
15.255
1.997
17.224
15.227
-100
0.62 OZB- niet w oningen
0
11.393
11.393
0
11.243
11.243
0
11.344
11.344
0
0.64 Belastingen Overig
570
425
-145
581
425
-156
368
402
34
-276
0.7 Algemene uitkering
1.703
268.056
266.353
4.361 300.711 296.350
3.763
300.181
296.418
3.163
0.8 Overige baten en last en
9.075
474
-8.601
6.581
1.251
-5.330
5.459
985
-4.474
3.393
0.9 Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
0
0
25
0
-25
0
0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
420.859
424.059
3.200 451.568 462.989
11.421
455.397
480.658
25.261
25.221
Totaal
30
6. Waarderingsgrondslagen Algemeen De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van het “Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten”, de financiële verordening, de nota activabeleid en de nota reserves en voorzieningen. Grondslagen voor waardering van activa Immateriële activa Het gaat hierbij om kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen, kosten van onderzoek en ontwikkeling ten behoeve van een bepaald actief, en bijdragen aan activa in eigendom van derden. Wijze van afschrijving: Op de kosten van ontwikkeling ten behoeve van een bepaald materieel actief, de zogenaamde voorbereidingskosten, wordt niet afgeschreven. Het gehele bedrag zal worden beschouwd als onderdeel van de verkrijgingprijs van de materiële activa. De maximale afschrijvingstermijn voor kosten van onderzoek en ontwikkeling is 5 jaar. De afschrijvingstermijn op de kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en disagio is maximaal gelijk aan de looptijd van de lening. Materiële activa Materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs verminderd met de afschrijvingen. Eventuele bijdragen van derden die in directe relatie staan met het actief worden op de waardering daarvan in mindering gebracht. Verwachte duurzame waardeverminderingen worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen.
Activa waarvan de bestemming is veranderd, wordt geherwaardeerd tegen marktwaarde van de nieuwe bestemming. Wijze van afschrijving: De wijze van afschrijving is vastgelegd in artikel 10 van de financiële verordening en is bekrachtigd in de nota activabeleid. De afschrijving is in principe lineair, maar naast de lineaire methode wordt ook het gebruik van de annuïtaire methode in bepaalde gevallen toegestaan. De annuïtaire methode wordt echter wel beschouwd als een afwijking van de standaard en dient te allen tijde expliciet door de raad te worden besloten. In de nota activabeleid worden de afschrijvingstermijnen benoemd. Erfpacht Voor in erfpacht uitgegeven gronden geldt de uitgifteprijs van eerste uitgifte als verkrijgingsprijs. Gronden in eeuwigdurende erfpacht worden gewaardeerd tegen registratiewaarde. Financiële activa Onder financiële activa vallen de kapitaalverstrekkingen (o.a. in de vorm van deelnemingen), verstrekte leningen, overige uitzettingen (verstrekkingen) met een looptijd langer dan een jaar. De waardering is verkrijgingsprijs verminderd met aflossingen en (andere) terug ontvangsten. De financiële activa worden tegen marktwaarde gewaardeerd indien de marktwaarde lager is dan de verkrijgingsprijs of vervaardigingsprijs.
Voorraden en onderhanden werken Voorraden worden gewaardeerd tegen verkrijgingprijs plus bijkomende kosten en verminderd met opbrengsten wegens gerealiseerde verkopen en/of ontvangen subsidies. De voorraden worden tegen de marktwaarde gewaardeerd indien de marktwaarde lager is dan de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Voor verwachte verliezen wordt per complex een voorziening getroffen. Een eventuele voorziening wordt op de boekwaarde in mindering gebracht. Voor winstneming geldt de percentage of completion methode (poc-methode) zoals toegelicht in de paragraaf grondbeleid. Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar en overlopende activa De uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar en overlopende activa zijn gewaardeerd op basis van verkrijgings- of vervaardigingsprijs. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten. De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten, welke rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. Eventuele voorzieningen wegens oninbaarheid worden op de vorderingen in mindering gebracht. Onder de overlopende activa zijn de ‘van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen op specifieke uitkeringen’ apart opgenomen.
Dit betreft een voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel. Grondslagen voor waardering van passiva Eigen vermogen Onder het eigen vermogen zijn opgenomen de algemene reserve, de bestemmingsreserves en het saldo van de rekening van baten en lasten.
31
Voorzieningen Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de voorzienbare verplichting, het verlies en/of risico’s, voor zover de omvang hiervan redelijkerwijs is in te schatten. De voorziening voor van derden verkregen middelen die specifiek moeten worden besteed zijn bedoeld voor de tariefsegalisatie (afvalstoffen, riolering en begraven). Vaste schulden De vaste schulden zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. Overlopende passiva Onder de overlopende passiva worden afzonderlijk opgenomen de ‘van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel’ die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren. Borg en garantstellingen Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten telling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. In de toelichting op de balans nadere informatie opgenomen. Grondslagen voor resultaatbepaling Toerekening De lasten en baten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Alle lasten en baten, die betrekking hebben op het boekjaar en ten tijde van het opstellen van de jaarrekening bekend waren, zijn in het desbetreffende verslagjaar verwerkt. Opbrengsten worden verantwoord in het jaar waarin de diensten zijn verricht.
Verliezen worden in aanmerking genomen in het jaar waarin ze voorzienbaar zijn. Winsten worden slechts genomen zodra ze zijn gerealiseerd. Afschrijvingen geschieden tijdsevenredig, op basis van de bedrijfseconomische gebruiksduur. Als startmoment voor de afschrijving geldt de datum van ingebruikneming van het actief. Afschrijvingen vinden plaats onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar.
32
Programma 1 – Inwoners en bestuur
Trends en ontwikkelingen Dienstverlening In onze dienstverlening staat het contact en de samenwerking met inwoners centraal. Dat houdt in dat onze systemen en processen daaraan ondersteunend moeten zijn. Onze focus ligt dus steeds meer op de voorkant van onze organisatie: daar waar we onze inwoners ontmoeten, waar we hun vragen beantwoorden, hen individueel ondersteunen en grotere opgaven samen met hen oppakken. Het programma ‘Emmen werkt hybride’, dat we in 2022 startten, helpt de organisatie die transformatie naar voren en naar buiten te maken. De beperkingen in contactmogelijkheden als gevolg van corona hebben in 2022 laten zien dat dit nodig was, maar ook dat we hier klaar voor waren en dat het veel kansen biedt. Zo leerden we in 2022 flexibeler te zijn, meerdere communicatiekanalen te benutten, ons beter te verplaatsen in de behoeften van onze inwoners en daarop onze dienstverlening beter aan te passen. Contact en bereikbaarheid In 2022 besloten we daarnaast tot het verruimen van de openingstijden voor inwoners naar de zaterdagochtend vanaf 1 januari 2023. Daarnaast presenteerden we de nieuwe website en introduceerden we een chatkanaal. De eerste eenvoudige en algemene vragen om informatie van inwoners kunnen we daarmee snel beantwoorden. Het aantal contactmomenten steeg in 2022.
Daarnaast zagen we de waardering over de bereikbaarheid, begrijpelijkheid en eenvoud van de website in 2022 toenemen. Tegelijkertijd blijven we ook altijd langs traditionele kanalen bereikbaar en vindbaar. Zo sluiten we goed aan bij alle doelgroepen en passen we onze dienstverlening aan op wat nodig is: van snel, kort en digitaal contact tot en met persoonlijk en vraag gestuurd contact op afspraak. De opvolging van meer complexe of individuele vragen kunnen niet altijd in een eerste contact worden afgehandeld. In die gevallen organiseren we een terugbelverzoek in de organisatie. De kwaliteit hiervan is een belangrijke pijler van de tevredenheid over onze dienstverlening. In 2022 hebben we extra aandacht besteed aan de opvolging om daarmee de kwaliteit te verhogen. Democratie Dichterbij Als lokale meest nabije overheid hebben we de opdracht om de individuele inwoners van Emmen te ondersteunen en de grotere opgaven in de Emmense samenleving en leefomgeving in goede banen te leiden. Inwoners zijn betrokken bij wat er in hun leefomgeving gebeurt en als iets hen persoonlijk raakt. Daarom willen inwoners steeds vaker invloed kunnen uitoefenen op de beleidsvorming, besluitvorming en uitvoering. Al in de vorige collegeperiode experimenteerden we met verschillende vormen van participatie zoals het uitdaagrecht, burgerbegroting, inwonerinitiatief en burgerraadplegingen.
Dit deden we onder de noemer Democratie Dichterbij. In 2022 gaven we deze beweging een nieuwe impuls. We merkten in 2022 dat participatie en samenwerking verder gaat dan het ontwikkelen van spelregels en plannen van aanpak. Het gaat ook om leren over welke rollen en houding van ons als lokale overheid(sorganisatie) in verschillende opgaven het beste past. En ervaren hoe je ruimte geeft aan cocreatie met de samenleving. 33
De gebiedswethouder In 2022 zetten we daarin een volgende stap met de introductie van de gebiedswethouder. Samen met de gebiedscoördinatoren staan de gebiedswethouders direct in contact met wat er leeft en speelt bij inwoners. Het is een manier om contact en voeling te krijgen met de groep mensen die misschien niet gaat stemmen, maar die wel degelijk betrokken is en wiens stem ook telt. Erkende Overlegpartners De Erkende Overlegpartners (EOP’s) speelden ook in 2022 een belangrijke rol in dit zoeken naar nieuwe vormen van participatie en samenwerking tussen inwoners en bestuur. We zien dat verschillende van hen een rol willen nemen hierin en als vertegenwoordiging van de dorpen en wijken perspectieven naar voren brengen en initiatief nemen. De burgemeester bezocht ook in 2022 de EOP’s en besprak onder meer het thema werving van voldoende vrijwilligers die deze bijzondere samenwerking mede mogelijk maken. Wet open overheid (Woo) Op 1 mei 2022 is de nieuwe Wet open overheid (Woo) in werking getreden die de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) vervangt. Het is de start van een proces van een aantal jaren waarin de gemeentelijke organisatie en het gemeentebestuur zich aanpassen aan de veranderende eisen aan openheid en transparantie. Dit is nodig omdat het vertrouwen van inwoners en andere belanghebbenden in de lokale overheid hier begint.
Bij het kunnen volgen van processen van beleidsvorming en de totstandkoming van besluiten. Het van belang dat inwoners zichzelf erkend en herkend voelen in ons beleid. Dat ze ervaren dat hun belang meegewogen is en telt. Regionale samenwerking In 2022 bleef de gemeente Emmen goed vertegenwoordigd in regionale netwerken. We zien dat de belangen en behoeften van inwoners steeds vaker beïnvloed worden door regionale opgaven en landelijke ontwikkelingen. Daarom is het regionaal aanwezig zijn, samenwerken en invloed uitoefenen van groot belang voor de gemeente Emmen en haar inwoners. Samenwerkingen zoals de Regiodeal, Just Transition Fund (zie ook programma 2), VDG, maar ook BOCE zijn hier voorbeelden van. In 2022 zijn we gestart met de ontwikkeling van strategische lobbyplannen. Ook dit is het gevolg van een groeiend bewustzijn dat we op die manier en op die bovenregionale schaal doelen voor de inwoners van de gemeente Emmen kunnen bereiken.
Wat hebben we gedaan en bereikt? Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor programma 1 schematisch per taakveld de relatie weergegeven tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties (wat hebben we daarvoor gedaan). Bij de prestaties en de prestatie-indicatoren is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd. Doel
Prestatie
Het versterken van de relatie tussen inwoners en overheid, het vergroten van wederzijds vertrouwen en het verhogen van de legitimiteit van en draagvlak voor overheidshandelen. Samen met de inwoners willen we bouwen aan een sterke lokale democratie.
In 2022 verkenden Oranjedorp en Emmerhout (EOP’s) de mogelijkheden van het uitdaagrecht verder. De trajecten verkeren in verschillende fases en vergen een lange adem. Verschillende experts van binnen en buiten de organisatie ondersteunen dit gezamenlijk leerproces en de doorontwikkeling van de kaders en spelregels daarbij. Dit krijgt een vervolg in 2023 en verder. In Angelso is geëxperimenteerd met een vorm van burgerparticipatie Angelslo “Stem van de Wijk”. Deze pilot is afgerond en de lessen vormen input voor volgende stappen in het kader van online participatie processen. Het verkennen van een praktische dorp- en wijkgerichte aanpak waarbij we opgaven integraal benaderen: minder vanaf de tekentafel in het gemeentehuis, maar meer vanuit de concrete ervaring van wat werkt in de samenwerking met inwoners en partners in de wijk of het dorp. Dit hangt sterk samen met het doel van de gebiedswethouder en de samenwerking met de gebiedscoördinator: aansluiten bij wat er leeft en speelt. Met de introductie van de gebiedswethouder is een periode van verkenning gestart waarbij geldt dat we (zowel bestuur als organisatie) willen leren in de praktijk en daarin ontdekken wat wel en niet werkt. 2022 is een schakeljaar als het gaat om Democratie Dichterbij: 34
Doel
Prestatie Naast een bestaande ambitie groeit ook de urgentie om de nabijheid tussen inwoners en bestuur te versterken en de betrokkenheid te vergroten. Niet alleen vanuit het bestuur, maar ook vanuit de gemeentelijke organisatie. Om die reden verdiepen en verbreden we onze inspanning vanuit Democratie Dichterbij om de organisatie in staat te stellen beter aan te sluiten bij inwoners. De samenspraak tussen college en raad op dit punt krijgt een vervolg in 2023 en verder. Op basis van de herijkte Strategienota maken we strategische keuzes in het fysieke, sociale, economische domein en op het gebied van onze positionering en inzet (lobby) in bovenlokaal, regionaal, provinciaal, nationaal en internationaal verband. Na de verkiezingen van maart 2022 zijn de ambities van de strategienota duidelijk herkenbaar vertaald naar het coalitieakkoord. In 2022 ontwikkelden we het document verder door naar een instrument om de koers van de gemeente structureel te blijven volgen. In 2023 ontwikkelen we deze monitoring op ambities verder door.
Inwoners zijn tevreden over de dienstverlening van de gemeente. Dienstverlening is nabij. Dit kan persoonlijk contact zijn, maar ook digitale dienstverlening.
Met de nieuwe website en de chatfunctie hebben we de communicatiekanalen en de bereikbaarheid, zowel digitaal als fysiek verder uitgebreid.
De samenwerking in VDGverband voortzetten op de wijze zoals in 2021.
In 2022 is de aanpak ‘Samen werken voor Drenthe’’ vastgesteld dat in 2021 werd opgesteld binnen de VDG-werkgroep GRIP. Hierin zijn Drenthe-brede afspraken voor Drentse gemeenschappelijke regelingen, gemeenteraden en colleges opgenomen. In 2022 is de uitvoering opgepakt en deze krijgt een vervolg in 2023.
Kijkend naar de indicatoren (zie onderstaande tabel) zien we sinds een aantal jaren een stijgende lijn. We halen nog niet alle doelen, maar er is wel een duidelijke opwaartse trend waarneembaar. Als gevolg van snellere en betere dienstverlening door een verbeterde website drongen we het aantal terugbelverzoeken terug. En door extra monitoring op de terugbelverzoeken en acties hieraan te verbinden is het tweedelijnscontact met inwoners verbeterd.
Via actieve deelname in VDG-verband op gezamenlijke dossiers beïnvloedden we in 2022 ook de landelijke agenda van de VNG (o.a. lobby financiën, gemeentefonds). Toelichting doelen en prestaties Hieronder volgt beknopt een toelichting op enkele prestaties, zodat deze in de juiste context bezien kunnen worden. Tevredenheid van de dienstverlening Kijkend naar de indicatoren (zie onderstaande tabel) zien we sinds een aantal jaren een stijgende lijn. We halen nog niet alle doelen, maar er is wel een duidelijke opwaartse trend waarneembaar. Als gevolg van snellere en betere dienstverlening door een verbeterde website drongen we het aantal terugbelverzoeken terug. En door extra monitoring op de terugbelverzoeken en acties hieraan te verbinden is het tweedelijnscontact met inwoners verbeterd.
Indicatoren De onderstaande tabel geeft de realisatie van de bij de begroting 2022 opgenomen indicatoren weer, met daarbij ook historische informatie.
35
PROGRAMMA 1 Effectindicatoren 1 Waardering samenwerking gemeente - inwoners* 2 Waardering inwoners dienstverlening balie 3 Waardering inwoners dienstverlening telefoon 4 Waardering inwoners dienstverlening website
Real.2018 Real.2019* 6,01 8,1 8,3 8,1 8,4 7,6 7,6
Prestatie-indicatoren 1 Tijdigheid afgehandelde contacten 2 Tijdigheid afgehandelde zaken
89% 84%
Real.2020 Real. 2021* Real.2022 6,02 nog niet bekend 8,4 8,4 8,4 7,6 7,8 7,9 7,3 7,3 7,6
91% 87%
89% 94%
88% 93%
89% 90%
*w ordt tw eejaarlijks gemeten: bron: w aarstaatjegemeente.nl
Wat heeft het gekost? De onderstaande tabel geeft per taakveld aan in hoeverre de begroting is bijgesteld, wat het resultaat is van de jaarrekening en het verschil tussen begroting en jaarrekening. In bijlage C van de jaarrekening is op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt hoe de begroting zich heeft ontwikkeld en is een verschillenanalyse op detailniveau opgenomen. 1 Inwoners en Bestuur Taakveld
Primitieve
(Bedragen * €1.000)
begroting
Begroting
Rekening
Verschil
Bestuur
5.534
5.676
5.514
Burgerzaken
2.822
3.134
3.033
101
Totaal lasten
8.356
8.809
8.547
262 -390
Bestuur
161
0
0
390
Burgerzaken
910
1.220
1.442
-222
Totaal baten
910
1.220
1.832
-612
Mutatie reserves Saldo Inwoners en Bestuur (netto)
-79
-79
-105
26
7.367
7.511
6.610
900
36
Programma 2 - Economie en werkgelegenheid
Trends en ontwikkelingen We bevinden ons in een bijzondere periode. Na de onzekere coronaperiode bevindt onze economie zich wederom in ongewisse tijden. Ondertussen zijn de corona steunmaatregelen voor ondernemers afgebouwd en zien we dat terugbetalingen voor sommige ondernemers (nog) tot problemen leiden. Sinds een jaar zien we door de oorlog in Oekraïne de energieprijzen stijgen. Dit vormt een risico voor bedrijven die dat niet kunnen doorberekenen in hun prijs. Het prijsopdrijvend effect van de hogere energieprijzen, de grondstoffentekorten en de krapte op de arbeidsmarkt zorgen voor een historisch hoge inflatie. Eind 2022 zien we ook dat de rentes stijgen en de woningmarkt begint af te koelen. Deze ontwikkelingen hebben vergaande consequenties voor aanbestedingen, voor de koopkracht en het sentiment en vertrouwen van de consument. We veranderen naar een slimme (digitale), duurzame groene economie en samenleving en staan daarbij voor grote opgaven die voortkomen uit het Klimaatakkoord, de energietransitie en de reductie van stikstof en CO2 uitstoot. Al deze opgaven samen met de eerdergenoemde (mondiale) crisissen, zijn ondertussen in toenemende mate van invloed op de economische groei. Hierbij kan gedacht worden aan inflatie, stilliggen van productie, werkgelegenheid etc.
De transitie naar een circulaire economie en de energietransitie hebben alleen maar aan urgentie gewonnen. En ook het vraagstuk van human capital staat daardoor hoog op de agenda. Dat maakt dat onze ondernemers te maken hebben met grote opgaven te midden van economische onzekerheid. Het afgelopen jaar hebben wij extra lobby inzet gepleegd en dit heeft geleid tot mooie resultaten . Er is stevig ingezet op de aanvraag voor de volgende Regiodeal periode en deze is heel goed ontvangen. Daarnaast hebben onze lobbyinspanningen geleid tot toekenning van steun aan de motie Nedersaksenlijn. Bovendien heeft onze lobby geleid tot een omvangrijk Europees budget om genoemde transities te faciliteren, dit is het zogenaamde Just Transition Fund (JTF), fonds voor een rechtvaardige transitie. Dit fonds kent voor Noord-Nederland een omvang van € 330 miljoen, met een looptijd van 2023-2027.
Wat hebben we gedaan en bereikt? Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor programma 1 schematisch per taakveld de relatie weergegeven tussen de doelen (wat hebben we bereikt) en de prestaties (wat hebben we daarvoor gedaan). Bij de prestaties en de prestatie-indicatoren is aangegeven in hoeverre deze zijn gerealiseerd. Doel
Prestatie
Een toekomstbestendige kennis- en netwerkeconomie en arbeidsmarkt met een
We zetten in regionaal verband met onze partners in op een arbeidspopulatie/ human capital dat nu en in 37
sterke verbinding tussen kennis- en onderwijsinstellingen en werkgevers
de toekomst aansluit op de vraag vanuit werkgevers. Concrete acties: In 2022 is vanuit onze rol als centrumgemeente AMRD een (Noordelijke) HC plan opgesteld. Vanuit de Regio Deal en M&Gezond is met zorginstellingen, Drenthe College en NHL Stenden een Innovatienetwerk voor Welzijn en Zorg opgericht (IWZ), met als doel de arbeidsmarkt voor welzijn en zorg in de regio te versterken. In 2022 zijn we gestart met de aanstelling van een programmamanager. De insteek is om het IWZ te verbinden met de Greenwise Campus en de agenda Welzijn, Zorg & Technologie. Met NHL Stenden, Drenthe College en stakeholders is ook in 2022 uitvoering gegeven aan het actieprogramma Emmen Studiestad. Inmiddels hebben de partijen een intentieovereenkomst getekend en worden voorbereidingen getroffen voor een studiestart kick-off evenement in 2023; In 2022 is een Erasmus aanvraag ingediend voor een MBO-HBO opleiding Waterstof, uniek in Nederland. Inmiddels is de aanvraag gehonoreerd (maart 2022) en de grant agreement ondertekend. De subsidie bedraagt € 3.793.000 euro voor het hele project. Hiervan gaat ca. € 400.000 naar NHL Stenden en Drenthe College. Het project is op dit moment in uitvoering. Inzet Regionaal Mobiliteitsteam (RMT) In Arbeidsmarktregio Drenthe is het RMT ingezet om mensen die werkloos zijn of dreigen te worden naar ander werk te begeleiden.
In 2022 is stevig ingezet op de doorontwikkeling van Greenwise Campus als het verbindende vliegwiel om gezamenlijk en integraal te werken aan onze strategische economische doelstellingen. In 2022 is o.a. gewerkt aan de: Samenwerkingsovereenkomst; Inrichting organisatie/governance; Uitwerking programmalijnen eerste fase; Uitwerking begroting eerste fase; Gesprekken stakeholders. Chemie campus heeft als onderdeel van Greenwise Campus in 2022 vorm gekregen: de toegekende subsidie van EFRO voor CICE (Chemport Industry Campus Emmen) wordt besteed aan viertal programma's (min.10 innovatieprojecten, innovatiecentrum, Acquisitie en Human Capital); Emmen heeft in NNL (in samenwerking met Heerenveen) de lead op de pijler ‘Circulaire Kunststoffen’; Verscheidene businesscases gereed, waaronder het Nationaal Kenniscentrum Recycling Polymeren, deze wordt ingebed binnen de pijler Circular Plastics van de Greenwise Campus.
Een robuuste economische structuur (ecosysteem) met (maatschappelijke) impact op
Aanjagen economische transitie naar 'smart' (digitalisering, innovatie) en 'impact' (circulair, 38
de regio en een aantrekkelijk vestigingsklimaat, resulterend in groei en toenemende concurrentiekracht van de relevante industriële sectoren Chemie, HTSM en Energie.
duurzaam en maatschappelijk). Om de transities te bevorderen hebben we in 2022 concreet ingezet op: Benutten EU-fondsen, door o.m. deelname JTF kern- en werkgroepen, maken programmaplan JTF Emmen en opbouwen JTF organisatie, informeren partners, cofinanciering leveren (vanuit SIOF); City Deal Impact ondernemen dat in 2021 met het Rijk is gesloten, als onderdeel van Agenda Stad; Uitvoering geven aan het actieprogramma Impact Ondernemen, één van de projecten vanuit de Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe. Gestart met het vormgeven van een actieplan Circulaire Economie als onderdeel van het programma Duurzaamheid, Energie en Klimaat. Het versterken van de speerpuntsectoren (HTSM/maakindustrie, groene chemie/circulaire economie, groene energie en transport/logistiek), waarin betekeniseconomie een rol heeft. In 2022 hebben we: Gemeentelijke ambities en inzet op thema’s / sectoren gekanaliseerd in en via Greenwise Campus; Via stortingen in het SIOF een impuls gegeven aan economische ontwikkelingen die bijdragen aan het vestigingsklimaat, de werkgelegenheid en gebruik fondsen voor transities; De ontwikkeling van de energiehub GZI Next Emmen gefaciliteerd; Ingezet op groene en slimme bereikbaarheid.
39
Stimuleren van innovatie en verduurzaming in industrie, land- en tuinbouw.
Bijgedragen aan realisatie van noodzakelijke randvoorwaarden om te komen tot een innovatiever en meer duurzame industrie, land- en tuinbouw, door inspanning in het programma Duurzaamheid, Energie en Klimaat (Zie ook programma 5);
Onderzoeken herijking bedrijventerrein structuurvisie en landbouwbeleid i.r.t. provinciaal stikstofbeleid (Nationaal Programma Landelijk Gebied:NPLG) als onderdeel omgevingsvisie (zie ook progr. 5); na duidelijkheid over het stikstofbeleid doet de gemeente onderzoek;
Over de mogelijkheden voor een gezamenlijke tuinbouwvisie gericht op verduurzaming zijn we doorlopend in gesprek met ondernemers en provincie (programma 5);
Vanuit (een project van) de Regiodeal ingezet op toekomstbestendige bedrijventerreinen;
Emmen heeft een aantrekkelijk ondernemingsklimaat
Nieuwe Stimuleringsregeling Revitalisering Landbouw Emmen (SRLE) vormgegeven en opengesteld. Wij hebben bouwstenen aangeleverd bij het kabinet voor het Deltaplan Noord-Nederland. Dit plan richt zich op duurzaam economisch groeipotentieel, met de focus op bereikbaarheid (spoorinfrastructuur) en woningbouw. Door een regionale vertaling hiervan te maken willen we komen tot een plan waarmee we de belangen van Emmen (en Zuidoost-Drenthe) langdurig borgen. Integrale dienstverlening aan en acquisitie van bedrijven.