CConstaterende datEmmen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Begroting 2027 Gemeente Emmen

Raadsvergadering 12 november 2026, gemeente EmmenBij agendapunt: Begroting 202774.546 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 9

De werkzaamheden in het kader van het Nationaal Programma Vitale Regio's vormen een groot deel van de inzet, maar de regionale samenwerking van Regio Emmen reikt verder dan dit programma alleen. Waar de BOCE-samenwerking zich vooral richt op bedrijfsvoering en ondersteunende processen, ligt de focus binnen Regio Emmen op inhoudelijke regionale vraagstukken. De basis hiervoor is de Koers van de Regio Emmen. Belangrijke thema’s zijn woningbouw, economische ontwikkeling, bereikbaarheid en brede welvaart. Daarnaast is er aandacht voor onderwerpen als gezondheid, leefbaarheid, kansengelijkheid, talentontwikkeling en het behoud van voorzieningen. De samenwerking ontwikkelt zich de komende jaren van een verkennende fase naar een uitvoeringsgerichte aanpak. Om deze stap te zetten, versterken we de samenwerking en maken we duidelijke afspraken over regie, prioriteiten en besluitvorming. Ook bundelen we kennis, capaciteit en middelen. Hiervoor werken we toe naar een regionaal programmabureau dat zorgt voor samenhang, sturing en voortgang op de gezamenlijke opgaven. In de periode 2027-2030 werken we stap voor stap aan een sterke en blijvende samenwerking, Zo ontstaat een organisatie die regionale opgaven goed en samenhangend kan uitvoeren.

Dienstverlening die ook in de toekomst waarde toevoegt Onze dienstverlening blijft gericht op goede kwaliteit, efficiënt werken en klantvriendelijkheid. Inwoners zijn tevreden over onze dienstverlening. Dit zien we terug in goede resultaten bij samenwerking, informatie via de balie en website, telefonie en de afhandeling van vragen en aanvragen. Vanaf 2027 meten we de tevredenheid op nieuwe manieren. Naast de bestaande cijfers luisteren we ook naar wat inwoners en ondernemers zelf vertellen, bijvoorbeeld tijdens bijeenkomsten en persoonlijke gesprekken. Programma 1 Inwoners en Bestuur Begroting 2027-2030 24/180 Veel inwoners regelen hun zaken zelf en kiezen voor snelle en makkelijke dienstverlening zonder direct contact met de gemeente. Daarom blijven we inzetten op digitalisering en verschillende kanalen, zoals de website, social media en WhatsApp. Tegelijk heeft ongeveer een derde van de inwoners behoefte aan persoonlijk contact. Voor deze groep blijft goede en makkelijke ondersteuning belangrijk. Onze dienstverlening moet voor iedereen duidelijk en toegankelijk zijn, ook voor mensen die minder digitaal vaardig zijn of moeite hebben met taal. Duidelijke taal en digitale toegankelijkheid zijn een vast onderdeel van onze manier van werken. Dienstverlening op maat vraagt om zorgvuldigheid. We letten goed op misbruik en ondermijnende activiteiten.

Daarom blijven we onze processen verbeteren en investeren we in kennis en bewustwording bij medewerkers. Bij het aanvragen en uitgeven van reisdocumenten geldt het “zes-ogenprincipe”. Ook is er een opleidingsplan voor het team Publiekszaken om risico’s beter te herkennen en de kwaliteit hoog te houden. Voor verkiezingen houden we er rekening mee dat er elk jaar één of meerdere verkiezingen kunnen zijn. Soms komen er extra verkiezingen bij. Dit zorgt voor extra druk op de organisatie en medewerkers. Tot en met de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 hebben we gewerkt met het tellen van stemmen op verschillende locaties. Door de toenemende druk en regels denken we erover om over te stappen naar het centraal tellen van stemmen. Dit kan helpen om het proces goed en betrouwbaar te houden. Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor dit programma schematisch de relatie weergegeven tussen de doelen (wat willen we bereiken) en de prestaties (wat gaan we daarvoor doen). Doel Prestatie Samenwerken met inwoners Samenwerken met inwoners aan een sterke en leefbare gemeente • Inwoners vroegtijdig betrekken bij beleid, projecten en gebiedsopgaven • Inwonersinitiatieven ondersteunen • Kennis, ervaring en initiatieven van inwoners en partners benutten en daarvan leren • Terugkoppelen wat met ideeën en inbreng gebeurt.

Versterken van verbinding • Gebiedscoördinatoren verbinden inwoners, partners en gemeente Gebiedsgerichte aanpakken verder ontwikkelen • EOP's, jongeren en andere netwerken actief betrekken Participatie als vanzelfsprekend onderdeel van ons werk • Participatieverordening verder ontwikkelen • Handboek participatie opstellen en toepassen • Medewerkers ondersteunen bij participatief werken • Leren en verbeteren op basis van ervaring Koers van de Regio Emmen Een sterke regio • Uitvoering geven aan de Koers van Regio Emmen. • Kennis, capaciteit en middelen bundelen. • Regionaal programmabureau ontwikkelen. • Werken met een gezamenlijk uitvoeringsprogramma. Dienstverlening Dienstverlening die toegankelijk is • Digitale dienstverlening verder ontwikkelen. • Persoonlijk contact bieden waar nodig. • Werken met duidelijke taal en toegankelijke dienstverlening. • Ervaringen van inwoners gebruiken voor verbetering. Dienstverlening in een veranderende • Verantwoord inzetten van AI en digitalisering. Programma 1 Inwoners en Bestuur | Begroting 2027-2030 Doel | Prestatie samenleving | • | Processen beschermen tegen misbruik en ondermijning. • | Deskundigheid van medewerkers versterken. • | Verkiezings- en identiteitsprocessen betrouwbaar uitvoeren.

Wat mag het kosten? De lasten en baten van het gehele programma zijn als volgt: (bedragen x € 1.000) | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | -17.816 | -12.948 | -12.870 | -12.412 | -12.357 | -12.385 0.1 Bestuur | -13.061 | -7.702 | -7.727 | -7.369 | -7.315 | -7.324 0.2 Burgerzaken | -4.755 | -5.246 | -5.143 | -5.043 | -5.042 | -5.061 Baten | 2.709 | 2.507 | 2.139 | 2.055 | 2.061 | 2.068 0.1 Bestuur | 162 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 0.2 Burgerzaken | 2.547 | 2.507 | 2.139 | 2.055 | 2.061 | 2.068 Saldo van baten en lasten | -15.107 | -10.441 | -10.731 | -10.357 | -10.296 | -10.317 Stortingen in reserves | -1.308 | -477 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekkingen aan reserves | 695 | 1.127 | 400 | 0 | 0 | 0 Mutaties reserves | -612 | 650 | 400 | 0 | 0 | 0 Totaal Inwoners en Bestuur | -15.719 | -9.791 | -10.331 | -10.357 | -10.296 | -10.317 (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Begrotingsresultaat voor opstellen van de kaderbrief | -9.950 | -9.989 | -9.929 | -9.933 Wijzigingen maart t/m juni | 4 | 4 | 4 | 4 Startbegroting Begroting 2027 | -9.946 | -9.986 | -9.926 | -9.929 Autonome ontwikkelingen | -110 | -110 | -110 | -110 Kapitaallasten | -3 | 1 | 0 | 0 Budgetneutrale wijzigingen | 42 | 45 | 46 | 27 Ontwikkelingen loonkosten | -430 | -426 | -426 | -426 Ombuigingen (beleidsaanpassingen en bedrijfsvoering) | 117 |

118 | 119 | 121 Mutaties Begroting 2027 | -385 | -372 | -370 | -388 Totaal | -10.331 | -10.357 | -10.296 | -10.317 25/180 Programma 1 Inwoners en Bestuur | Begroting 2027-2030 Onderstaand een nadere toelichting van de voorstellen autonome ontwikkelingen. Wanneer er een toelichting ontbreekt is er voor dit programma geen sprake van voorstellen. Mutaties Begroting | (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Autonome ontwikkelingen | -110 | -110 | -110 | -110 Bijdrage regio Emmen | -110 | -110 | -110 | -110 Lasten | -110 | -110 | -110 | -110 De gemeenten Borger-Odoorn, Coevorden, Emmen en Hoogeveen werken binnen Regio Emmen samen aan gezamenlijke regionale opgaven op het gebied van woningbouw, economische ontwikkeling en bereikbaarheid. Met deze samenwerking geven de gemeenten uitvoering aan de ambities uit de Koers van de Regio Emmen en werken zij aan het versterken van de brede welvaart in de regio. De komende jaren wordt de samenwerking verder ontwikkeld naar een meer uitvoeringsgerichte organisatie, onder meer door de inrichting van een regionaal programmabureau en het bundelen van capaciteit en middelen. Voor de uitvoering en verdere versterking van deze regionale samenwerking wordt in 2027 e.v. een bijdrage van circa € 110.000 van de gemeente Emmen gevraagd. Deze bijdrage maakt onderdeel uit van een gezamenlijke regionale begroting van € 770.000.

Na bijdragen van het Rijk en de provincie resteert voor de vier deelnemende gemeenten gezamenlijk € 235.000, verdeeld naar rato van het aantal inwoners. Met deze middelen wordt de inzet van Emmen binnen de regionale samenwerking geborgd en kan de gezamenlijke uitvoeringskracht verder worden versterkt. Tekort Wet op de lijkbezorging inclusief legesopbrengsten burgerlijke | 0 | 0 | 0 | 0 stand PUB Lasten | -50 | -50 | -50 | -50 Baten | 50 | 50 | 50 | 50 Structureel nadeel van €50.000 als gevolg van een toename van gemeentelijke uitvaarten en stijgende kosten binnen de Wet op de lijkbezorging. Het betreft een wettelijke taak met beperkte beïnvloedingsmogelijkheden. Dekking wordt gevonden in het verhogen van de begrote leges burgerlijke stand, welke meerjarig een overschot laten zien. Indicatoren In onderstaande tabel zijn enkele gewenste indicatoren opgenomen en zijn daaraan waarden gekoppeld.

PROGRAMMA 1 Effectindicatoren | Real.2024 | Begr.2025 | Begr.2026 | Begr.2027 | Begr.2028 | Begr.2029 | Begr.2030 1 | Waardering samenwerking gemeente - | nvt* | 6,2 | nvt* | 6,2 | nvt* | 6,2 | nvt* inwoners 2 | Waardering inwoners dienstverlening balie | 8,7 | 8,5 | 8,5 | 8,5 | 8,5 | 8,5 | 8,5 3 | Waardering inwoners dienstverlening telefoon | 7,8 | 8,4 | 8,4 | 8,4 | 8,4 | 8,4 | 8,4 4 | Waardering inwoners dienstverlening website | 7,6 | 8 | 8 | 8 | 8 | 8 | 8 * Effect indicator 1 is een onderdeel van de burgerpeiling van Waar Staat je Gemeente. Dit onderzoek wordt elke 2 jaar gedaan. Prestatie-indicatoren 1 | Tijdigheid afgehandelde contacten | 91% | 90% | 90% | 90% | 90% | 90% | 90% 2 | Tijdigheid afgehandelde zaken | 90% | 90% | 90% | 90% | 90% | 90% | 90% Voor meer informatie over de verplichte beleidsindicatoren verwijzen we u naar de bijlage Beleidsindicatoren 26/180 Programma 1 Inwoners en Bestuur Begroting 2027-2030 27/180 Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: (indien geen vermeldingen, zijn er bij dit programma geen verbonden partijen) Beleidskaders Hieronder zijn de geldende beleidskaders opgenomen die richtinggevend zijn voor dit programma. Het betreft vastgesteld beleid dat van kracht is op het moment van het opstellen van deze begroting.

• Koers van de Regio Emmen, vastgesteld door de colleges van gemeente Borger-Odoorn, Coevorden, Emmen, Hoogeveen en provincie Drenthe. Programma 2 Economie en Werkgelegenheid Begroting 2027-2030 28/180 Programma 2 Economie en Werkgelegenheid Programma inhoud 'Economie: Werk maken van groei en toekomstkracht' is de ambitie in het coalitieakkoord. Dit programma geeft weer hoe we werken aan een sterke regionale economie, een duurzame en veerkrachtige economie met impact. Met als doel het verbeteren van de brede welvaart. Het programma heeft raakvlakken met de programma’s sociaal domein (brede welvaart), inkomensondersteuning (rondkomen/werkgelegenheid), sport en cultuur, met bouwen, wonen en milieu (aantrekkelijk vestigingsklimaat, ruimte voor ondernemen), mobiliteit en openbare ruimte (bedrijventerreinen). Trends en ontwikkelingen De economie van Emmen is toenemend afhankelijk van geopolitieke ontwikkelingen, energieprijzen en demografische ontwikkelingen. Het belang van eigen economische profilering neemt toe. We kiezen ervoor om proactief aan onze krachtsectoren circulaire en biobased plastics en slimme maakindustrie te werken en aan versterking van het lokale MKB, de economische motor. Economische weerbaarheid is steeds belangrijker.

Als gemeente scheppen we randvoorwaarden door te werken aan een aantrekkelijk ondernemers- en vestigingsklimaat, aan ruimte voor industrie en bedrijvigheid, aan een sterkere koppeling tussen arbeidsmarkt en onderwijs, aan de ontwikkeling van Greenwise Campus, aan digitalisering en aan een krachtige positionering. Wonen, leefbaarheid en economie raken steeds sterker verweven. Economische ontwikkeling hangt samen met het woningaanbod, bereikbaarheid en voorzieningen. Een gastvrije en aantrekkelijke gemeente is speerpunt van beleid. Daarbij is onze visie: duurzaam en veerkrachtig met impact. Deze visie is vastgelegd in de Kadernota Economie en vormt ons kompas voor de economische ontwikkeling van de komende jaren. De visie speelt in op grote uitdagingen zoals schaarste aan personeel, ruimte, grondstoffen en energie. Duurzaamheid als kern Duurzaamheid staat centraal in onze economische visie. Onze gezamenlijke opdracht is om te zorgen voor economische groei die rekening houdt met toekomstige generaties: zonder uitputting van natuurlijke hulpbronnen en zonder blijvende schade aan het milieu. We willen in 2050 een volledig energieneutrale en circulaire economie bereiken, waarbij energie-efficiëntie en hergebruik van materialen centraal staan. Het is van belang om te kijken naar een juiste verdeling van energie.

Programma 2 Economie en Werkgelegenheid Begroting 2027-2030 29/180 Veerkracht als kracht Een veerkrachtige economie is bestand tegen crises, schommelingen en externe invloeden. Diversiteit in sectoren en onderlinge samenwerking binnen clusters zorgen voor een sterke basis. We zetten in op de ontwikkeling van sterke ketens in sectoren die passen bij het regionale profiel en stimuleren digitalisering als middel om de veerkracht van met name het mkb te vergroten. Impact als maatstaf Steeds meer bedrijven in Emmen leveren een maatschappelijke en ecologische bijdrage. Denk aan bedrijven die mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aannemen, duurzame producten maken of de energietransitie versnellen. We willen dit impactgerichte ondernemerschap stimuleren. Zo ontstaat een economie waarin sociale, ecologische én financiële waarde hand in hand gaan. Kaders De komende jaren zullen we, samen met onze partners, werken binnen onderstaande kaders. Deze vormen ons kompas voor de activiteiten: • Transities: we werken integraal aan drie belangrijke transities voor Emmen: circulaire, energie en digitale transitie. • Sectorenbeleid: we werken proactief aan de krachtsectoren circulaire plastics en slimme maakindustrie. Actief werken we aan de topvoorzieningen onderwijs, zorg, retail/horeca, logistiek en leisure/toerisme. Dienstverlenend zijn we naar de overige sectoren.

• Samenwerking voor EMMPACT: we werken samen grensontkennend. Samen met partners in de gemeente, in de regio, samen met nationale partijen, in de grensregio en in Europa. Ambities Bij het realiseren van onze visie werken we aan zes ambities. Het nastreven van deze zes ambities zal ons helpen om onze visie te realiseren. De ambities bestrijken verschillende aspecten van onze economie. MKB-vriendelijk ondernemersklimaat Duurzaamheid en energie: we blijven ons inzetten om impact ondernemen in Emmen en onze regio te laten groeien. Door uitvoering te geven aan het programma bedrijventerreinen zetten we in op toekomstbestendige bedrijventerreinen en bevorderen we een aantrekkelijk en dynamisch ondernemersklimaat. Verduurzaming van onze industrie en het mkb is van groot belang, zowel voor de bedrijven zelf als voor de ontwikkeling en versterking van de regionale economie en het behalen van energie- en klimaatdoelen. Samen met de landbouw werken we aan een toekomstbestendig landelijk gebied, met de tuinbouw zetten we ons in voor het behoud en de versterking van deze sector. Met de uitvoering van de gebiedsvisies voor de glastuinbouwgebieden Erica en Klazienaveen geven we hier gezamenlijk richting aan. Met de landbouw maken we een inventarisatie van de huidige situatie van de landbouwsector in de gemeente en verkennen we het opstellen van een landbouwvisie.

Optimale ondernemersdienstverlening: behoud en versterken ondernemersklimaat in Emmen door het verlenen van een optimale dienstverlening, waarin we bijdragen aan economische groei en productiviteit en proactief inzetten op de krachtsectoren en faciliterend zijn in de transitieopgaven. Door samen te werken met de verschillende dienstverleners in de regio willen we een krachtig regionaal mkb-ecosysteem realiseren. We willen meer ondernemers in het MKB bereiken en ondersteunen bij het toekomstbestendig maken van hun bedrijf. Digitale economie: digitalisering blijft de komende jaren een belangrijke voorwaarde voor een toekomstbestendige lokale economie. Uit de ondernemerspeiling blijkt dat het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) onder ondernemers in Emmen sterk groeit: van 17% naar 30,4%. AI ontwikkelt zich daarmee van een opkomende technologie naar een praktisch hulpmiddel voor onder meer procesoptimalisatie, klantcontact en datagedreven werken. Tegelijkertijd blijft aandacht nodig voor digitale vaardigheden, cybersecurity en verantwoord gebruik van technologie. Omdat niet alle ondernemers zich in dezelfde fase van digitalisering bevinden, richten we ons op het versterken van de digitale weerbaarheid van het MKB en het ondersteunen van verdere digitale ontwikkeling.

Daarbij blijven de doelen uit het programmaplan leidend: een digitaal weerbaar MKB, ondersteuning van de krachtsectoren en een gemeentelijke organisatie die ontwikkelingen beter kan volgen met data en kennis over nieuwe technologieën. Via de provinciale aanpak Drenthe Digitaal, waarbij Emmen nauw betrokken is, worden bestaande initiatieven beter verbonden en krijgen ondernemers sneller toegang tot passende ondersteuning. MKB als sterk regionaal ecosysteem Economisch ecosysteem: Emmen heeft een kennis- en netwerkeconomie met focus op innovatie, valorisatie en creativiteit. Door middel van innovatie wordt het ondernemerschap gestimuleerd en wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan de economische ontwikkeling van de gemeente Emmen en de regio. We werken als gemeente samen met ondernemers, onderwijs, onderzoek, medeoverheden en omgeving aan een sterk economisch ecosysteem waar transities en opgaven samenkomen. Greenwise Campus is de spil in dit economisch ecosysteem en dé plek waar het bedrijfsleven, kennisinstellingen (MBO, HBO en WO) met elkaar verweven zijn. In dit gebied ontstaat er een netwerkomgeving die bijdraagt aan optimale synergie tussen onderwijs, kennis en bedrijfsleven.

Met de realisatie van het Greenwise Campus Programma 2 Economie en Werkgelegenheid Begroting 2027-2030 30/180 Innovatiecentrum, ontstaat er een omgeving waar kennisontwikkeling, innovatie en onderzoek hand in hand gaan. In juli 2027 staat de opening van het Innovatiecentrum gepland. Op basis van de vast te stellen langetermijnstrategie 2027- 2037 voor een krachtige, toekomstbestendige Greenwise Campus zorgen we samen met onze partners voor het fundament onder onze regionale economie. Slimme maakindustrie: wij blijven ons nadrukkelijk inzetten voor deze krachtsector in nauwe samenwerking met onze partners Dutch TechZone, provincie Drenthe, kennisinstellingen en het bedrijfsleven. Greenwise Campus vervult hierin een sleutelrol als aanjager van innovatie, talentontwikkeling en ondernemerschap. De maakindustrie vormt de economische basis van Emmen. Door ontwikkelingen op het gebied van digitalisering, automatisering, robotisering, data en defensie gerelateerde productie ontstaan nieuwe kansen voor groei en concurrentievermogen. Wij stellen een ontwikkelvisie Rundedal op en onderzoeken samen met het ministerie en de provincie de mogelijkheden voor grootschalige industriële ontwikkeling die past bij het economische profiel van Emmen. Daarnaast verkennen wij met partnergemeenten de mogelijkheden voor een regionaal bedrijventerrein langs de A37.

Daarmee creëren we ruimte voor bestaande bedrijven om door te groeien, trekken we nieuwe investeringen aan en versterken we de positie van Emmen als centrum voor innovatieve en toekomstbestendige maakindustrie in Noord-Nederland. De maakindustrie is voor Emmen niet zomaar een economische sector, maar de motor achter werkgelegenheid, innovatie, verduurzaming en brede welvaart. Door de combinatie van een sterk industrieel profiel, Greenwise Campus, kennisinstellingen en beschikbare ontwikkellocaties heeft Emmen de potentie om uit te groeien tot dé regio voor slimme, circulaire en toekomstbestendige maakindustrie in Noord-Nederland. Emmen als sterk merk Public Affairs: Europa en Nederland hebben een duidelijke economische koers gekozen: het versterken van het concurrentievermogen en strategische autonomie. Het rapport Wennink geeft een scherp advies, namelijk daar waar industrie geen toekomstperspectief heeft en strategische afhankelijkheden niet groot zijn, moet je accepteren dat een deel mogelijk niet kan concurreren. In het verlengde richt nationaal beleid zich op sterker maken wat sterk is en gericht investeren in nationale sleuteltechnologieën en groeimarkten. In reactie daarop heeft Noord Nederland in 2026 een gezamenlijk economisch verhaal Noord Nederland aan het Rijk aangeboden.

Voor de economische ontwikkeling van Emmen is het van belang dat we een goede positie innemen in de verdere uitwerking van dit economisch verhaal. Public Affairs is voor gemeente Emmen en Regio Emmen van toenemend belang, omdat steeds meer beleidskeuzes, financiële middelen en regelgeving op nationaal en Europees niveau worden bepaald, terwijl de uitvoering en effecten lokaal zichtbaar zijn. Voor gemeente Emmen en Regio Emmen betekent dit dat actief werken aan positionering, profilering, relatieopbouw, strategische communicatie én beleidsbeïnvloeding noodzakelijk is om tijdig aan tafel te zitten en invloed uit te oefenen. Het gaat dus niet alleen om lobby, maar om het structureel versterken van de zichtbaarheid, het verhaal en de netwerken. Regio Emmen: regionale samenwerking wordt steeds belangrijker, omdat de schaal van opgaven zoals economische ontwikkeling, arbeidsmarkt, energie en bereikbaarheid de individuele gemeente overstijgt. Door actief ruimtelijke opgaven te agenderen en te verbinden met andere overheden en partners versterken wij onze gezamenlijke positie richting provincie en Rijk en dragen wij bij aan integrale oplossingen voor wonen, werken en leven.

Door als regio gezamenlijk op te trekken in Public Affairs – dus in positionering, belangenbehartiging, omgevingsmanagement en communicatie – ontstaat een krachtiger en consistenter verhaal richting Den Haag, Brussel en andere partners. Dit vergroot niet alleen de invloed, maar ook de herkenbaarheid en geloofwaardigheid van de regio. Daarnaast maakt samenwerking het mogelijk om capaciteit, kennis en netwerken te bundelen en strategischer in te zetten. Samenwerking Rijk-Regio industriecluster 5: het chemiecluster in Emmen is een cluster dat, als zuidelijk deel van cluster 5 Noord Nederland, aangemerkt is als energie-intensief cluster van nationaal belang. Het Rijk ziet de kansen van Emmen voor de doorontwikkeling van innovatieve chemie en technologieën, polymeren, vezelchemie en chemisch recyclen. De uitkomsten van het ontwerpend onderzoek energie-intensieve industrie en zeehavens krijgt een plek in de definitieve Nota Ruimte. Rijk-regio zullen in gesprek gaan voor passende ontwikkelstrategie, handelingsperspectieven, aansluiting bij nationale programma's en governance. Aantrekkelijke en gastvrije gemeente Vrijetijdssector: deze ontwikkelt zich in een dynamisch en complex speelveld met als gevolg dat het voortdurend in beweging is.

Veranderend consumentengedrag, demografische verschuivingen, klimaatverandering, digitalisering en de opkomst van AI, arbeidsmarktkrapte en stijgende kosten voor zowel de consument als de ondernemer zijn omgevingsfactoren die voor nieuwe kansen en/of uitdagingen zorgen voor de sector. Vakantie en recreatie blijven belangrijk, maar consumenten zoeken veiligheid en worden prijsbewuster en kritischer op kwaliteit. Al deze ontwikkelingen vragen om een toekomstbestendig beleid. Als gemeente is het belangrijk dat we samen met onze ondernemers en andere stakeholders op lokaal en provinciaal niveau tijdig op deze ontwikkelingen inspelen om daarmee bij te dragen aan het welzijn en welvaart van onze inwoners, ondernemers Programma 2 Economie en Werkgelegenheid Begroting 2027-2030 31/180 en bezoekers. Mede in dit kader werken wij aan een gastvrije en aantrekkelijke gemeente met een bruisend en aantrekkelijk stadscentrum en een uniek groen stadspark met een bijzondere geschiedenis (Rensenpark), met kwalitatief, divers en toekomstbestendig aanbod in de vrijetijdseconomie passend bij een (boven) regionale stad en dat voorsorteert op de beoogde schaalsprong en Emmen als beoogde initieerregio.

De ontwikkeling van de Sport- en Beweegcampus Emmen bevindt zich in de onderzoeks- en uitwerkingsfase, waarbij gefaseerde (ver)nieuwbouw van het stadion van FC Emmen als onderdeel van de bredere gebiedsontwikkeling het voorkeursscenario is. De verschillende deelprojecten, de nieuwbouw van het Carmel College, een gemeentelijke (top)sporthal, stadionvernieuwing en mogelijke commerciële functies, worden verder uitgewerkt. Daarbij worden ook de financiële en juridische haalbaarheid en risico’s nader onderzocht. Mede vanuit verkregen middelen van de Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe II wordt in 2027 ingezet op de thematische aanbodontwikkeling op het gebied van Van Gogh en de recreatieve ontwikkeling van het Bargerveen met betrekking tot Buffer Zuid. Het Veenpark is onder leiding van de nieuwe eigenaar in ontwikkeling en wordt nieuw leven ingeblazen. Het park is als belangrijke dagattractie en culturele voorziening voornemens om in 2027 weer open te gaan. De ambities in de vrijetijdseconomie worden vertaald in citymarketing en citybranding. Daarmee wordt de gemeente Emmen verder op de kaart gezet. Citymarketing: in 2027 bouwen we verder op de ingezette koers van citymarketing en citybranding. Door gemeente Emmen zichtbaar en herkenbaar te positioneren, willen we bijdragen aan de groei, trots en saamhorigheid van Emmen.

We versterken de zichtbaarheid van de regio met gerichte campagnes, storytelling en promotie van alles wat Emmen te bieden heeft op het gebied van wonen, werken, studeren, ondernemen en recreëren. Daarbij blijven de unieke kernwaarden van Emmen centraal staan: ruimte, rust en energie. We richten ons op doelgroepen die aansluiten bij de ambitie van Emmen om te groeien in inwonertal, economische kracht en brede welvaart. Denk hierbij onder andere aan het aantrekken en behouden van studenten, nieuwe inwoners, bezoekers en ondernemers. Samen met belangrijke partners zetten we in op campagnes, waaronder een campagne gericht op het aantrekken en behouden van studenten voor Emmen. Onze inwoners blijven de belangrijkste ambassadeurs. Ook zetten we in op het beter benutten van data en monitoring, zodat we de effecten van citymarketing inzichtelijk maken en onze activiteiten gericht kunnen door ontwikkelen. In 2027 investeren we verder in het versterken van het merk Emmen, het uitbreiden van ons partnernetwerk en het vergroten van de betrokkenheid van inwoners, ondernemers en organisaties. Zo versterken we stap voor stap de positie van Emmen als aantrekkelijke gemeente om te wonen, werken, studeren, ondernemen en recreëren. Circulaire plastics – Europees koploper Innovatie blijft cruciaal voor de ontwikkeling van de circulaire plasticssector.

Samenwerking tussen bedrijfsleven, overheden en kennisinstellingen, vanuit Greenwise Campus, Chemport en onder andere via diverse projecten, vormt hiervoor de basis. Ondanks uitdagende marktomstandigheden bieden Europese regelgeving, strategische autonomie en nieuwe marktkansen perspectief. Emmen heeft hiervoor een sterke uitgangspositie en blijft een aantrekkelijke vestigingsplek voor bedrijven. De transitie naar een circulaire economie krijgt extra impulsen door regelgeving en de focus op strategische autonomie. Vooral in de maakindustrie en bouw neemt de urgentie toe. Het groeiende regionale ondersteuningsaanbod helpt bedrijven om tijdig op deze ontwikkelingen in te spelen en hun concurrentiekracht te versterken. Vanuit het programma blijven we inzetten op het organiseren van een sterke basis om de grondstoffentransitie goed te begeleiden. Talent, kennis en expertise in de regio De Meerjarenagenda van de Arbeidsmarktregio Drenthe (AMRD) zet in op investering in het onderwijs en betere aansluiting op de arbeidsmarkt. Hierbij speelt leven lang ontwikkelen (LLO) een prominente rol. Het aanbieden en ontwikkelen van de juiste scholing wordt gerealiseerd door een optimale samenwerking tussen bedrijfsleven, onderwijs en overheid. Dit geldt zeker ook voor de gemeente Emmen. De ontwikkeling van de beroepsonderwijscampus is een sleutelproject voor deze aansluiting.

MBO en HBO gaan zich samen vestigen op één locatie in Emmen. Ook worden vervolgstappen gezet in de samenwerking met kennispartners zoals de Rijksuniversiteit Groningen rondom onderwijs en kennisontwikkeling in Emmen. Het bieden van deze waaier aan onderwijs is een stimulans om talenten te behouden en aan te trekken voor de gemeente Emmen en de regio Emmen. De gemeente Emmen werkt samen met het beroepsonderwijs en andere instanties om alle inwoners van de gemeente duurzaam inzetbaar te houden en te krijgen. Hierbij speelt LLO onderwijs een belangrijke rol. De automatisering en digitalisering vraagt van medewerkers dat zij gerichte scholing krijgen om inzetbaar te blijven in huidige of toekomstige functies. De toepassing van AI op het werk is 1 van de belangrijke ontwikkelingen waar in de samenwerking tussen overheid, onderwijs en bedrijfsleven mee omgegaan moet worden. Programma 2 Economie en Werkgelegenheid Begroting 2027-2030 32/180 Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor dit programma schematisch de relatie weergegeven tussen de doelen (wat willen we bereiken) en de prestaties (wat gaan we daarvoor doen).

Doel Prestatie Ambitie 1: MKB-vriendelijk Ondernemersklimaat Impact ondernemen in Emmen en onze regio laten groeien • Opstellen en uitvoeren van het actieplan Impact Ondernemen • Coördinatie en voortzetting huidige inzet, waaronder netwerkontwikkeling Toekomstbestendige bedrijventerreinen • Uitvoering geven aan het programma Bedrijventerreinen • Vervolgonderzoek regionaal bedrijventerrein • Deelnemen aan Interreg-project CLIBUS Verduurzaming van onze industrie en MKB • Opstellen en uitvoeren van het actieplan Energie en Economie • Voortzetten ondersteuningsstructuur verduurzaming Industrie en MKB • Ontwikkeling en actieve rol bij realisatie van het nieuwe energiesysteem Duurzame Land- en Tuinbouw • Uitvoering geven aan het programma glastuinbouwgebieden Erica en Klazienaveen • In kaart huidige situatie en verkenning landbouwvisie Optimale integrale en laagdrempelige ondernemersdienstverlening • Versterken van strategisch accountmanagement voor energie- en grondstoffen intensieve industrie in Emmen • Optimale Ondernemersdienstverlening in de interne organisatie efficiënter inrichten Goede economische bereikbaarheid als randvoorwaarde • Vervolgstappen maken in het proces MIRT verkenning NSL Ondernemers in Emmen staan klaar om te digitaliseren • MKB digitaal weerbaar.

Op basis van monitoring en samenwerkingen met lokale kennisinstellingen en ondernemersverenigingen, bieden we gerichte kennisactiviteiten aan en verbinden we ondernemers met passende expertise, netwerken en ondersteuning. Drenthe Digitaal biedt ons hierbij een provinciaal netwerk. • Ondersteunen van digitale innovatie in de krachtsectoren door digitalisering te verbinden aan bredere economische opgaven en samen met partners projectkansen en subsidievoorstellen te ontwikkelen • De kennis over digitalisering binnen het team Economie versterken, zodat de afdeling ontwikkelingen beter kan duiden, ondernemersvragen beter begrijpt en beleid beter kan onderbouwen Ambitie 2: MKB sterk regionaal Ecosysteem Langetermijn investeren in Greenwise Campus • Vaststellen van de gezamenlijke lange termijn strategie Greenwise Campus Innovatief startup- en scale-up klimaat • In samenwerking met Greenwise Campus opzetten en uitvoeren van een ondernemerschapslijn • Scale-up en start-up strategie ontwikkelen Sterke verbonden clusters • Samen met Greenwise Campus versterken van het innovatiecluster van maakbedrijven Ambitie 3: Positionering en profilering: Emmen een sterk merk Helder profiel en sterke positionering • Inzicht in en versterken van onze positie in verschillende netwerken en platforms.

Ontwikkelen van stakeholdermanagement, strategisch relatiemanagement en omgevingsmanagement als pijlers van Public Affairs Gerichte acquisitie • Beleid ontwikkelen en uitvoeren Door belangenbehartiging naar een sterke positionering • Actualisatie lobbystrategie Den Haag, gekoppeld aan de actuele Europastrategie Programma 2 Economie en Werkgelegenheid Begroting 2027-2030 33/180 Doel Prestatie Internationale samenwerking • Actualisatie Europastrategie gekoppeld aan de lobbystrategie Den Haag • Operationaliseren Duitslandagenda door tenminste drie grensoverstijgende projecten, samen met Stadt Lingen met ondersteuning door het Rijnland Instituut Ambitie 4: Aantrekkelijke en gastvrije gemeente Toerisme en recreatie duurzaam laten groeien in een vrijetijds- economie • Starten met de herijking van het beleid op het gebied van recreatie en toerisme in 2026 en het voornemen is om dit in 2027 ter besluitvorming aan de raad voor te leggen • Werken aan een gastvrije en aantrekkelijke gemeente met een passend, kwalitatief, divers en toekomstbestendig aanbod in de vrijetijdseconomie Emmen aantrekkelijk positioneren en promoten om bewoners, bezoekers, bedrijven en investeerders aan te trekken en te behouden • Uitvoeren van meerdere campagnes voor nieuwe en eigen inwoners en specifiek voor het aantrekken van studenten, in samenwerking met het onderwijs en bedrijfsleven • Planontwikkeling/

uitwerking van de Sport- en Beweegcampus op basis van het scenario van gefaseerde (ver)nieuwbouw stadion FC Emmen, nieuwe (top)sportha l en nieuwbouw Carmel College en commerciële ontwikkelingen. • Uitbreiden van het partnernetwerk Een creatieve stad, welke aantrekkelijk is voor jonge professionals • Stimuleren netwerken jonge creatieve professionals om nieuwe innovatieve initiatieven te bevorderen • Creatieve makers koppelen aan de programmering in de gemeente Een levendige binnenstad (vanuit economisch oogpunt) • Het samen met ondernemers en organisaties werken aan een sterk toekomstbestendig 'bedrijf Emmen centrum' • Onderwijs betrekken bij vraagstukken Emmen centrum Een gastvrij, toekomstgericht centrum van Emmen van hoge kwaliteit, waar het goed wonen, werken en recreëren is • Verder met de gebiedsontwikkeling Tussen Markt en Weiert (start bouw FACET, start project Chagallpassage, uitwerken/starten deelprojecten voormalig Belastingkantoor, Westwand Weiert, Willinkhof) • Opstellen integrale gebiedsvisie NOLS-kwartier • Uitvoering Marktvisie Ambitie 5: Circulaire plastics - Europees koploper Versterken van het innovatief chemiecluster • Herijken van de strategie voor circulaire plastics/ groene chemie • Versterken ecosysteem - onder andere via Greenwise en Chemport, projectontwikkeling, vergroten bedrijvigheid en verbeteren positionering Versterken van de circulaire

maakindustrie (industriële symbiose) • Uitvoering actieplan circulaire economie en herijking van dit plan in 2027 Ambitie 6: Talent, kennis en expertise in de regio Versterken van de regionale economie door beroepsonderwijs • Zorg dragen voor de uitvoering van de Human Capital Agenda/ Meerjarenagenda van de AMRD en de gemeente Emmen • Continue inzet op een de strategische ontwikkeling van de samenwerking tussen Onderwijs, Overheid en bedrijfsleven in het kader van zowel initieel onderwijs als Leven Lang Ontwikkelen Talent aantrekken en behouden: kennis en expertise in de regio • Uitvoering geven aan het ontwikkelfonds Drenthe in de periode 2026 – 2028 • Ondersteunen en initiëren van initiatieven die talent in de regio houden en talent naar de regio halen Emmen studiestad • Bijdragen aan een optimale samenwerking in de doorontwikkeling van de 360 graden arbeidsmarkt • In brede zin bijdragen aan het ontwikkelen van een beroepsonderwijs- campus voor beroeps- en wetenschappelijk onderwijs in Emmen en de regio Emmen Programma 2 Economie en Werkgelegenheid | Begroting 2027-2030 Wat mag het kosten? De lasten en baten van het gehele programma zijn als volgt: (bedragen x € 1.000) | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | -13.442 | -20.277 | -12.304 | -11.580 | -11.085 | -11.000 3.1 Economische ontwikkeling |

-10.680 | -16.926 | -9.361 | -9.188 | -8.667 | -8.554 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur | -211 | -220 | -221 | -221 | -220 | -220 3.3 Bedrijfsloket en -regelingen | -249 | -259 | -270 | -270 | -270 | -270 3.4 Economische promotie | -2.302 | -2.873 | -2.452 | -1.901 | -1.927 | -1.955 Baten | 4.917 | 4.007 | 1.765 | 1.816 | 1.867 | 1.917 3.1 Economische ontwikkeling | 3.663 | 2.726 | 250 | 250 | 250 | 250 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 2 | 6 | 6 | 6 | 6 | 6 3.3 Bedrijfsloket en -regelingen | 141 | 261 | 343 | 351 | 358 | 364 3.4 Economische promotie | 1.110 | 1.014 | 1.166 | 1.209 | 1.253 | 1.296 Saldo van baten en lasten | -8.526 | -16.270 | -10.539 | -9.763 | -9.219 | -9.083 Stortingen in reserves | -2.107 | -200 | -200 | -200 | -200 | -200 Onttrekkingen aan reserves | 2.936 | 2.750 | 3.032 | 347 | 120 | 0 Mutaties reserves | 829 | 2.550 | 2.832 | 147 | -80 | -200 Totaal Economie en Werkgelegenheid | -7.697 | -13.721 | -7.707 | -9.617 | -9.299 | -9.283 (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Begrotingsresultaat voor opstellen van de kaderbrief | -10.217 | -10.120 | -10.124 | -10.130 Wijzigingen maart t/m juni | 108 | 108 | 108 | 108 Startbegroting Begroting 2027 | -10.109 | -10.012 | -10.016 | -10.022 Autonome ontwikkelingen | -300 | -300 | 0 | 0 Kapitaallasten | -2 | -2 | -2 | -2 Budgetneutrale wijzigingen | 442 | 554 | 554 | 554 Ontwikkelingen loonkosten |

-259 | -258 | -258 | -258 Ombuigingen (beleidsaanpassingen en bedrijfsvoering) | 1.121 | 401 | 423 | 445 Mutaties Begroting 2027 | 1.002 | 395 | 717 | 739 Totaal | -7.707 | -9.617 | -9.299 | -9.283 34/180 Programma 2 Economie en Werkgelegenheid | Begroting 2027-2030 Onderstaand een nadere toelichting van de voorstellen autonome ontwikkelingen. Wanneer er een toelichting ontbreekt is er voor dit programma geen sprake van voorstellen. Mutaties Begroting | (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Autonome ontwikkelingen | -300 | -300 | 0 | 0 Proceskosten MIRT-verkenning NSL | -300 | -300 | 0 | 0 Lasten | -300 | -300 | 0 | 0 Bij de begroting 2026 is voor meerdere jaren een bedrag van € 150.000 per jaar beschikbaar gesteld voor proceskosten MIRT verkenning NSL. De MIRT verkenning NSL gaat een volgende stap maken in het proces. Voor de bekostiging van de benodigde inzet is meer nodig dan de beschikbare € 150.000. We gaan uit van een benodigd bedrag van € 450.000 per jaar in 2027 en 2028. Dit betekent dat er een aanvullend budget van € 300.000 nodig is in 2027 en 2028.

Voorbereidingskrediet plankosten gebiedsontwikkeling Tussen Markt | 0 | 0 | 0 | 0 en Weiert Lasten | -120 | -120 | -120 | 0 Onttrekkingen aan reserves | 120 | 120 | 120 | 0 Voor de begeleiding, uitwerking en het benodigde onderzoek van aankomende deelprojecten in het gebied Tussen Markt en Weiert (Westwand Weiert, Willinkhof, herontwikkeling voormalig belastingkantoor) zijn nog geen middelen beschikbaar gesteld. Voorgesteld wordt om – teneinde ook deze deelprojecten uit de gebiedsvisie Tussen Markt en Weiert uit te kunnen werken en te kunnen voldoen aan de subsidievoorwaarden/ resultaatsverplichtingen uit de toegekende subsidie op grond van de Impulsaanpak Winkelgebieden – een aanvullend budget van € 360.000 beschikbaar te stellen voor de periode 2027 tot en met 2029, te dekken uit de bestemmingsreserve Emmen Vernieuwt. Indicatoren In onderstaande tabel zijn enkele gewenste indicatoren opgenomen en zijn daaraan waarden gekoppeld.

PROGRAMMA 2 Effectindicatoren | Real.2024 | Real.2025 | Begr.2026 | Begr.2027 | Begr.2028 | Begr.2029 | Begr.2030 1 | Totaal aantal werknemers in gem Emmen | 51.110 | 50.970 | 51.000 | 51.000 | 51.000 | 51.000 | 51.000 2 | Aantal toeristische overnachtingen * | 435.000 | 439.253 | 435.000 | 435.000 | 435.000 | 435.000 | 435.000 Prestatie-indicatoren 1 | Aantal ha beschikbare bedrijvenkavels | 87,4 | 78,3 | 78,2 | 71,3 | 66,9 | 42,6 | 38,2 2 | Aantal ha uitgegeven bedrijvenkavels | 1,5 | 6,8 | 6,9 | 4,4 | 24,3 | 4,5 | 5 Voor meer informatie over de verplichte beleidsindicatoren verwijzen we u naar de bijlage Beleidsindicatoren Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: (indien geen vermeldingen, zijn er bij dit programma geen verbonden partijen) Recreatieschap Drenthe Gemeente Emmen participeert samen met de overige 11 Drentse gemeenten en de Friese gemeente Ooststellingwerf. De portefeuillehouder Recreatie en Toerisme is lid van het algemeen bestuur. In het dagelijks bestuur heeft de gemeente Emmen geen zitting. Eems Dollard Regio (EDR) De portefeuillehouder Werk is lid van het dagelijks bestuur en algemeen bestuur. Vereniging Internationaler Naturpark Bourtanger Moor Bargerveen De portefeuillehouder Recreatie en Toerisme neemt deel via de algemene ledenvergadering.

Meer informatie over de verbonden partijen staat in de paragraaf Verbonden partijen. 35/180 Programma 2 Economie en Werkgelegenheid Begroting 2027-2030 36/180 Beleidskaders Hieronder zijn de geldende beleidskaders opgenomen die richtinggevend zijn voor dit programma. Het betreft vastgesteld beleid dat van kracht is op het moment van het opstellen van deze begroting. • Kadernota Economie • Duitslandagenda • Programmaplan: De Digitale Transitie van de Economie • Actieplan Circulaire Economie Programma 3 Veiligheid Begroting 2027-2030 37/180 Programma 3 Veiligheid Programma inhoud Het programma Veiligheid richt zich op het behouden en versterken van een veilige leefomgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers van de gemeente Emmen. Daarbij werken we vanuit de ambities van het Integraal Veiligheidsplan 2026-2029: 1. Ondermijning; 2. Digitale en maatschappelijke weerbaarheid; 3. Veilige dorpen en wijken; 4. Voorkomen van sociaal-maatschappelijke spanningen. De veiligheidsopgave verandert voortdurend. Ontwikkelingen zoals digitale criminaliteit, ondermijnende criminaliteit, maatschappelijke spanningen, langdurige verstoringen van vitale voorzieningen en vraagstukken op het snijvlak van zorg en veiligheid vragen om een brede blik en een goede samenwerking tussen gemeenten, veiligheidspartners en maatschappelijke organisaties.

De gemeente Emmen zet in op het versterken van de weerbaarheid van inwoners, ondernemers en organisaties, het tijdig signaleren van veiligheidsrisico's. Trends en ontwikkelingen De veiligheidsopgave in de gemeente Emmen is voortdurend in ontwikkeling. Veiligheidsvraagstukken worden complexer en zijn in toenemende mate verweven met sociale, fysieke, maatschappelijke en digitale ontwikkelingen. Daardoor raken veiligheidsvraagstukken steeds vaker meerdere organisaties en beleidsterreinen. Dit vraagt om een strategische benadering, waarbij signalering, advisering, informatie gestuurd werken en regie een steeds belangrijkere rol spelen. Zo kunnen risico's tijdig worden herkend, escalatie waar mogelijk worden voorkomen en kan effectief worden gestuurd op veiligheid. Tegelijkertijd wordt veiligheid niet alleen bepaald door objectieve cijfers over criminaliteit en overlast, maar ook door hoe inwoners hun leefomgeving ervaren. Incidenten kunnen een grote impact hebben op het veiligheidsgevoel en leiden tot maatschappelijke onrust. Om ontwikkelingen goed te kunnen duiden, worden objectieve gegevens, signalen uit de samenleving en de veiligheidsbeleving in samenhang beschouwd. Ondermijning Ondermijnende criminaliteit vormt een blijvend veiligheidsvraagstuk en kent steeds veranderende verschijningsvormen.

Criminele netwerken maken gebruik van legale structuren en zijn actief op uiteenlopende terreinen, zoals vastgoed, zorg en bedrijvigheid. Dit vraagt om een aanpak waarin preventie, vroegsignalering en het opwerpen van bestuurlijke barrières centraal staan. De gemeente Emmen zet in op een weerbare samenleving en een weerbare overheid om ondermijnende criminaliteit te voorkomen en tegen te gaan.

Programma 3 Veiligheid Begroting 2027-2030 38/180 Drentse Aanpak Ondermijning Binnen de Drentse Aanpak Ondermijning (DAO) werkt de gemeente Emmen samen met gemeenten, veiligheidspartners en maatschappelijke organisaties aan het voorkomen en bestrijden van ondermijnende criminaliteit. Daarbij blijft aandacht bestaan voor thema's als jonge aanwas en zorgfraude. Door in te zetten op preventie, bewustwording en het versterken van signalering wordt gewerkt aan het vroegtijdig herkennen van risico's en het voorkomen van ondermijnende activiteiten. Ondermijning gemeente Emmen Een effectieve aanpak van ondermijning vraagt om blijvende samenwerking tussen interne en externe partners, waaronder het sociaal domein en het zorgdomein. De gemeente Emmen ziet een toenemende hoeveelheid signalen en meldingen van mogelijke ondermijnende activiteiten. Dit onderstreept het belang van een informatiegestuurde aanpak, waarbij signalen integraal worden geduid en passende bestuurlijke interventies worden ingezet. Hiervoor zijn een sterke informatiepositie en een duurzame verankering van instrumenten en werkwijzen binnen de gemeentelijke organisatie noodzakelijk. Digitale en maatschappelijke weerbaarheid Veilige dorpen en wijken Digitale weerbaarheid: Digitalisering biedt kansen, maar brengt ook nieuwe veiligheidsrisico's met zich mee.

Cybercriminaliteit en digitale fraude ontwikkelen zich voortdurend en raken inwoners, ondernemers en organisaties steeds vaker. Criminelen maken daarbij steeds vaker gebruik van digitale middelen en sociale manipulatie om slachtoffers te maken. Het vergroten van digitale weerbaarheid blijft daarom van belang om schade te voorkomen, inwoners en ondernemers bewust te maken van risico's en veilig digitaal gedrag te stimuleren. Ook binnen de gemeentelijke organisatie blijft aandacht bestaan voor het versterken van de digitale weerbaarheid, onder meer door training en bewustwording van medewerkers. Maatschappelijke weerbaarheid: Maatschappelijke ontwikkelingen en mogelijke verstoringen van vitale voorzieningen, zoals energie-, water- en telecomvoorzieningen, vragen om een veerkrachtige samenleving. Het versterken van maatschappelijke weerbaarheid draagt bij aan de zelfredzaamheid van inwoners, organisaties en de gemeente, zodat zij beter voorbereid zijn op onverwachte gebeurtenissen en tijdelijke uitval van vitale voorzieningen. Daarbij blijft ook de landelijke 72-uurscampagne een belangrijk uitgangspunt, waarbij inwoners worden gestimuleerd zich voor te bereiden op de eerste 72 uur van een crisis. Tegelijkertijd blijft de gemeente investeren in de doorontwikkeling van het crisismanagement, onder meer door trainingen, oefeningen en het versterken van de crisisorganisatie.

Een veilige woon- en leefomgeving is een belangrijke voorwaarde voor de leefbaarheid in dorpen en wijken. Veiligheid wordt daarbij niet alleen bepaald door objectieve cijfers over criminaliteit en overlast, maar ook door hoe inwoners hun leefomgeving ervaren. Hoewel veiligheidsvraagstukken per gebied in aard en omvang kunnen verschillen, laten ontwikkelingen zien dat veel vraagstukken gemeentebreed voorkomen en om een samenhangende aanpak vragen. Door ontwikkelingen te volgen en de inzet daarop af te stemmen, werken we aan het versterken van de veiligheid en leefbaarheid in dorpen en wijken. Veiligheid op straat Een veilige openbare ruimte draagt bij aan het welzijn van inwoners en bezoekers. Het is belangrijk dat mensen zich veilig voelen op straat, tijdens het uitgaan, bij evenementen en op locaties waar verschillende functies en doelgroepen samenkomen. Juist op deze plekken kunnen overlast, incidenten en verstoringen van de openbare orde een grote impact hebben op het veiligheidsgevoel en het gebruik van de openbare ruimte. Dit vraagt om blijvende aandacht voor veiligheid, een zichtbare aanwezigheid en een gerichte inzet van partners waar dat nodig is. Asielproblematiek De opvang van asielzoekers blijft een onderwerp dat lokaal en landelijk veel aandacht vraagt.

Met de huidige opvangcapaciteit voldoet de gemeente Emmen aan de opgave uit de tweede Spreidingswetcyclus 2026-2028. Hierdoor zijn op dit moment geen aanvullende inspanningen nodig om te voldoen aan de wettelijke opvangopgave. Tegelijkertijd blijft de aanwezigheid van overlastgevende asielzoekers, waaronder kansarme asielzoekers en veiligelanders, aandacht vragen voor de leefbaarheid en veiligheid op specifieke locaties binnen de gemeente. Om deze problematiek aan te pakken zijn aanvullende middelen beschikbaar gesteld door het Rijk voor toezicht, handhaving en beveiliging. Deze inzet draagt bij aan het beperken van overlast, het versterken van de Programma 3 Veiligheid Begroting 2027-2030 39/180 veiligheidsbeleving en het behouden van draagvlak voor opvang. De ontwikkelingen rondom asielopvang en de aanpak van overlast blijven sterk afhankelijk van landelijke besluitvorming en ontwikkelingen binnen de asielketen. De aanvullende Rijksmiddelen hebben een incidenteel karakter en worden begin 2027 geëvalueerd. Woonoverlast Woonoverlast heeft een grote impact op de leefbaarheid en het veiligheidsgevoel van inwoners. De verwevenheid van zorg- en veiligheidsvraagstukken in de woonomgeving neemt toe. Hierdoor worden vraagstukken rondom woonoverlast complexer en neemt de druk op inwoners, professionals en betrokken organisaties toe.

Deze ontwikkeling vraagt om tijdige signalering, heldere verantwoordelijkheden en passende samenwerking tussen partners. De verdere ontwikkeling van een gezamenlijke werkwijze voor het signaleren, beoordelen en opschalen van complexe casuïstiek draagt bij aan het voorkomen van escalatie en een effectieve aanpak van woonoverlast. Huiselijk geweld en kindermishandeling Huiselijk geweld en kindermishandeling hebben ingrijpende gevolgen voor slachtoffers, gezinnen en de samenleving. Deze problematiek blijft vaak langdurig verborgen en kent veelal een complexe samenhang met andere sociale en veiligheidsvraagstukken. Signalen uit de praktijk, waaronder een toename van het aantal opgelegde huisverboden, laten zien dat blijvende aandacht voor dit thema noodzakelijk is. De verwevenheid van zorg- en veiligheidsvraagstukken vraagt om een aanpak waarbij signalen eerder in beeld komen en betrokken organisaties vanuit hun eigen verantwoordelijkheid bijdragen aan het voorkomen van escalatie en het vergroten van de veiligheid van slachtoffers. Femicide Femicide en intieme terreur vormen de meest ernstige uitingsvormen van huiselijk geweld. Slachtoffers zijn niet altijd tijdig in beeld en signalen worden niet altijd herkend of in samenhang beoordeeld. Dit vraagt om blijvende aandacht voor vroegsignalering, deskundigheid en samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners.

Regionale ontwikkelingen, zoals de doorontwikkeling van het Steunpunt Veilig in Relatie naar een Drentse voorziening, dragen bij aan het eerder herkennen van signalen, het versterken van de samenwerking en het vergroten van de veiligheid van slachtoffers. De gemeente Emmen draagt actief bij aan deze ontwikkeling. Sociaal-maatschappelijke spanningen Internationale en nationale ontwikkelingen werken steeds sneller door in de lokale samenleving. Maatschappelijke tegenstellingen kunnen worden versterkt door geopolitieke ontwikkelingen, online informatievoorziening, desinformatie, discriminatie en het publieke debat. Hierdoor kunnen gebeurtenissen buiten de gemeentegrenzen lokaal leiden tot onrust, polarisatie en een afnemend vertrouwen in de overheid en elkaar. Het versterken van verbinding en sociale samenhang draagt bij aan het voorkomen van escalatie en het behouden van een veerkrachtige samenleving. Daarom blijft aandacht bestaan voor het tijdig signaleren en duiden van maatschappelijke ontwikkelingen en spanningen die van invloed kunnen zijn op de openbare orde, veiligheid en leefbaarheid binnen de gemeente. Inzet Boa's en ontwikkelingen VRD De veiligheidsopgave ontwikkelt zich in hoog tempo.

Naast traditionele vraagstukken op het gebied van openbare orde, handhaving en crisisbeheersing krijgen gemeenten steeds vaker te maken met complexe en samenhangende veiligheidsvraagstukken. Langdurige verstoringen van vitale voorzieningen, digitale dreigingen, maatschappelijke onrust en geopolitieke ontwikkelingen vragen om een overheid die zichtbaar, wendbaar en goed voorbereid is. Deze ontwikkelingen stellen hogere eisen aan de gemeentelijke veiligheidsorganisatie en aan de samenwerking met partners. Zowel de inzet van BOA's als de samenwerking binnen de Veiligheidsregio Drenthe zijn van groot belang voor een veilige leefomgeving, een effectieve crisisorganisatie en een weerbare samenleving. Daarbij zijn vakbekwaamheid, informatiegestuurd werken en het vermogen om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen van groot belang. Programma 3 Veiligheid Begroting 2027-2030 40/180 Inzet van BOA's BOA's leveren een belangrijke bijdrage aan de veiligheid en leefbaarheid in de gemeente. Inwoners en ondernemers verwachten een zichtbare en aanspreekbare overheid die adequaat reageert op signalen van overlast en onveiligheid. Tegelijkertijd neemt de complexiteit van veiligheidsvraagstukken toe en vraagt de druk op de politiecapaciteit steeds vaker om een gerichte inzet van BOA's.

De inzet van BOA's richt zich op toezicht en handhaving in de openbare ruimte, wijkgerichte inzet en specifieke veiligheidsvraagstukken. Daarbij is bijzondere aandacht voor locaties waar de veiligheid en veiligheidsbeleving onder druk staan, waaronder het stationsgebied en locaties die samenhangen met de asielopgave. Daarnaast draagt specialistische BOA-capaciteit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving bij aan de bestuurlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit. Om ook in de toekomst effectief te kunnen blijven optreden, blijven we investeren in opleiding, training, innovatie en informatiegestuurd werken. Daarnaast volgen we de landelijke ontwikkelingen rondom het nieuwe BOA-bestel en de gevolgen daarvan voor de lokale uitvoering. Veiligheidsregio Drenthe (VRD) De Veiligheidsregio Drenthe speelt een belangrijke rol bij het versterken van de crisisbeheersing en maatschappelijke weerbaarheid in Drenthe. Samen met gemeenten wordt gewerkt aan een toekomstbestendige crisisorganisatie, een sterke informatiepositie en een goede voorbereiding op nieuwe en complexe risico’s. De veiligheidsopgave ontwikkelt zich van traditionele crisisbeheersing naar een bredere opgave waarin weerbaarheid, continuïteit van vitale voorzieningen en voorbereiding op complexe dreigingen centraal staan.

Dit vraagt om een verdere professionalisering van crisisbeheersing en een gezamenlijke aanpak van risico’s die steeds vaker een regionale, nationale of internationale oorsprong kennen. Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor dit programma schematisch de relatie weergegeven tussen de doelen (wat willen we bereiken) en de prestaties (wat gaan we daarvoor doen). Doel Prestatie Ambitie 1: Ondermijning Vroegtijdig signaleren van ondermijnende criminaliteit • PGA-X gebruiken voor het centraal registreren en volgen van signalen, casuïstiek en interventies en hiermee minimaal twee analyses uitvoeren naar trends, patronen of hotspots. • Een herkenbare meldstructuur en bewustwordingsaanpak uitvoeren, gericht op inwoners, ondernemers en professionals. Voedingsbodem van ondermijning verkleinen • Uitvoering geven aan het Regio Deal-project Samen sociaal weerbaar tegen ondermijning en de opbrengsten vertalen naar structurele samenwerking tussen het sociaal- en veiligheidsdomein. • De aanpak van jonge aanwas en grensjongeren uitvoeren en borgen, met inzet van specialistische ondersteuning voor professionals, en bijdragen aan de Drentse aanpak van zorgfraude. Effectief en zichtbaar optreden tegen ondermijnende activiteiten • Bestuurlijke instrumenten, waaronder de Wet Bibob en de beleidsregel drugshandel op straat, toepassen in situaties die daarvoor in aanmerking komen.

• Jaarlijks minimaal drie signaal- of risicogestuurde integrale controles of interventies uitvoeren en de opvolging daarvan monitoren. Ambitie 2: Digitale en maatschappelijke weerbaarheid Digitale weerbaarheid van inwoners en ondernemers versterken • Doelgroepgerichte bewustwordings-/ weerbaarheidsactiviteiten uitvoeren voor jongeren, ouderen en ondernemers, met aandacht voor actuele digitale dreigingen en concreet handelingsperspectief. • De aanbevelingen uit het onderzoek naar online aangejaagde ordeverstoringen vertalen naar werkafspraken voor het herkennen, duiden en opvolgen van online signalen. Maatschappelijke weerbaarheid van • Samen met de Veiligheidsregio Drenthe uitvoering geven aan Weerbaar Drenthe en de ontwikkeling van noodsteunpunten in Programma 3 Veiligheid | Begroting 2027-2030 Doel | Prestatie inwoners en organisaties versterken | Emmen voorbereiden. • | De crisiscommunicatie en gemeentelijke crisisorganisatie verder ontwikkelen en oefenen op langdurige verstoringen van vitale voorzieningen.

Ambitie 3: Veilige dorpen en wijken Versterken van de veiligheid en | • | Toezicht, handhaving en cameratoezicht risicogericht inzetten op veiligheidsbeleving in de openbare | aandachtslocaties en risicomomenten ruimte Voorkomen van escalatie bij | • | Het herziene proces voor woonoverlast implementeren en volgens complexe zorg- en | het AVE-model werken, met duidelijke afspraken over triage, veiligheidsvraagstukken | casusregie en opschaling. • | Vanuit de gemeentelijke rollen bijdragen aan de aansluiting tussen lokale en regionale aanpakken rond huiselijk geweld, stalking, intieme terreur en femicide, waaronder de weegtafel Stalking en de mogelijke doorontwikkeling van Veilig in Relatie. Ambitie 4: Sociaal-maatschappelijke spanningen Voorkomen van escalatie van sociaal | - | • | Tijdig signaleren en duiden van maatschappelijke ontwikkelingen maatschappelijke spanningen | die van invloed zijn op de openbare orde en veiligheid. • | Versterken van de lokale aanpak gericht op het voorkomen van polarisatie, radicalisering en maatschappelijke onrust.

Wat mag het kosten? De lasten en baten van het gehele programma zijn als volgt: (bedragen x € 1.000) | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | -14.093 | -13.504 | -14.616 | -14.593 | -15.017 | -15.500 1.1 Crisisbeheersing en brandweer | -9.844 | -9.559 | -10.040 | -10.570 | -11.015 | -11.493 1.2 Openbare orde en veiligheid | -4.249 | -3.946 | -4.576 | -4.023 | -4.002 | -4.007 Baten | 1.002 | 114 | 72 | 72 | 72 | 72 1.1 Crisisbeheersing en brandweer | 66 | 57 | 57 | 57 | 57 | 57 1.2 Openbare orde en veiligheid | 936 | 57 | 15 | 15 | 15 | 15 Saldo van baten en lasten | -13.091 | -13.390 | -14.544 | -14.521 | -14.945 | -15.428 Onttrekkingen aan reserves | 72 | 0 | 250 | 0 | 0 | 0 Mutaties reserves | 72 | 0 | 250 | 0 | 0 | 0 Totaal Veiligheid | -13.019 | -13.390 | -14.294 | -14.521 | -14.945 | -15.428 (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Begrotingsresultaat voor opstellen van de kaderbrief | -13.393 | -13.146 | -13.463 | -13.463 Startbegroting Begroting 2027 | -13.393 | -13.146 | -13.463 | -13.463 Autonome ontwikkelingen | -70 | -70 | -70 | -70 Gemeenschappelijke regelingen | -343 | -568 | -675 | -1.157 Kapitaallasten | 7 | 7 | 7 | 7 Budgetneutrale wijzigingen | -112 | -113 | -113 | -113 Ontwikkelingen loonkosten | -632 | -632 | -631 | -631 Mutaties Begroting 2027 | -1.150 | -1.376 | -1.482 |

-1.965 Totaal | -14.294 | -14.521 | -14.945 | -15.428 41/180 Programma 3 Veiligheid | Begroting 2027-2030 Onderstaand een nadere toelichting van de voorstellen autonome ontwikkelingen. Wanneer er een toelichting ontbreekt is er voor dit programma geen sprake van voorstellen. Mutaties Begroting | (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Autonome ontwikkelingen | -70 | -70 | -70 | -70 Uitbreidingskosten BOA’s | -70 | -70 | -70 | -70 Lasten | -70 | -70 | -70 | -70 Om de kwaliteit, veiligheid en inzetbaarheid van het uitgebreid BOA-team te borgen, is structureel geïnvesteerd in opleiding en specialisatie. Hiermee wordt de professionaliteit versterkt en beter aangesloten op de toenemende complexiteit van het werk in de openbare ruimte. Daarnaast worden om te voldoen aan de eisen van de Wet politiegegevens en de continuïteit van de uitvoering te borgen structurele kosten voor licenties, beheer en onderhoud van het registratiesysteem gedekt. Hiermee blijft het BOA-team in staat om veilig en rechtmatig te werken. Indicatoren In onderstaande tabel zijn enkele gewenste indicatoren opgenomen en zijn daaraan waarden gekoppeld.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://emmen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/d20eaaec-0720-404a-8e94-5f248ce188b0?agendaItemId=b10bc4f8-306f-43be-a2fe-66a294b84257