Document · PDF

Bijlage 1 - Begroting 2026

Raadsvergadering 13 november 2025, gemeente EmmenBij agendapunt: Begroting 202645.049 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 6



Het zichtbaar en beleefbaar maken van het Emmens erfgoed waarbij we dit ook beschermen.



Uitvoeren van de tweede stresstest uit het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) en de uitkomsten vertalen in beleid en aanpak communicatie Opstellen implementatieplan water en bodem sturend

We geven met onze coalitiepartners uitvoering aan het programma Bargeres Verrast! Uitvoeren van fysieke en sociale projecten en verder invulling geven aan de ingezette beweging van ‘voor de wijk’ naar ‘van de wijk’ waarbij we samen met bewoners en partners werken aan de toekomst van Angelslo. We geven uitvoering aan de Erfgoednota 2025 en de uitvoeringsagenda die hierin opgenomen is. We vernieuwen de erfgoedbeleidskaart.

Wat mag het kosten? De lasten en baten van het gehele programma zijn als volgt: Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

-64.788

-60.593

-60.855

-70.931

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

-8.748

-8.925

-8.883

-9.450

-323

-324

-326

-327

7.2 Riolering

-10.009

-10.773

-10.558

-11.671

7.3 Afval

-13.373

-13.471

-13.931

-13.925

7.4 Milieubeheer

-6.590

-6.911

-7.131

-7.331

8.1 Ruimtelijke Ordening

-2.290

-2.117

-2.193

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

-6.426

-7.298

-8.223

-16.244

8.3 Wonen en bouwen

-17.029

-10.773

-9.685

-9.790

Baten

50.723

51.463

52.697

61.619

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

5.800

6.245

7.2 Riolering

14.293

15.459

15.571

15.934

7.3 Afval

18.390

17.762

18.073

18.400

250

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

6.818

7.556

8.320

16.526

8.3 Wonen en bouwen

5.171

4.190

4.237

4.263

Saldo van baten en lasten

-14.065

-9.130

-8.158

-9.312

Stortingen in reserves

-1.630

-1.773

-1.612

-1.797

Onttrekkingen aan reserves

6.392

1.419

480

Mutaties reserves

4.762

-354

-1.132

-1.317

Totaal Bouwen, Wonen en Milieu

-9.303

-9.484

-9.290

-10.629

(bedragen x € 1.000)

5.5 Cultureel erfgoed

7.4 Milieubeheer

60/155

(bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Begrotingsresultaat voor opstellen van de kaderbrief

-9.057

-8.941

-9.385

-9.310

-201

-198

-2

Startbegroting Begroting 2026

-9.257

-9.139

-9.380

-9.312

Autonome ontwikkelingen

-250

-827

-631

-859

Gemeenschappelijke regelingen

-13

-48

-64

Kapitaallasten

142

568

692

-523

Budgetneutrale wijzigingen

332

326

332

Grote opgaven

-300

-150

Mutaties kleiner dan € 70.000 (bestaand beleid)

-18

-19

Ontwikkelingen loonkosten

-82

-81

-35

Mutaties Begroting 2026

-46

-344

-1.317

-9.303

-9.484

-9.290

-10.629

Wijzigingen maart t/m juni

Totaal

Onderstaand een nadere toelichting van de voorstellen nieuw beleid en autonome ontwikkelingen. Wanneer er een toelichting ontbreekt is er voor dit programma geen sprake van voorstellen. Mutaties Begroting

(bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Autonome ontwikkelingen

-250

-827

-631

-859

Bijstellen huurinkomsten verhuur gemeentelijk vastgoed

420

Op basis van de huidige contracten blijkt dat de werkelijke huurinkomsten uit gemeentelijk vastgoed naar verwachting hoger zullen uitvallen dan begroot, onder andere doordat eerder leegstaande panden inmiddels zijn verhuurd. Om deze hogere inkomsten mogelijk te maken zijn de exploitatielasten ook hoger. Dit is al verdisconteerd in het bedrag. Chippen containers

-84

-88

-92

-96

Area kan met het chippen van de containers het containermanagement verder verbeteren in de bedrijfsvoering door onder andere in alle Area-gemeenten een eenduidige werkwijze te hanteren. Inzamelen en verwerken lachgascilinders

-150

-165

-180

-195

Lachgascilinders zijn gevaarlijke afvalstoffen die niet bij (huishoudelijk) restafval terecht mogen komen. Area is als enige partij in onze gemeente bevoegd om zulke cilinders in te zamelen, te vervoeren en op te slaan. Er zijn afspraken gemaakt met Area om deze wettelijke verwerkingstaak uit te voeren. Langere huur "Kop van Zuid" voor wijkgebouw Angelslo (dekking)

100

-100

Betreft de dekking van de huur van "Kop van Zuid" vanuit het calamiteitenfonds.

Langere huur 'Kop van Zuid' voor wijkgebouw Angeslo

Door vertraging in de procedures moet de huur van 'Kop van Zuid' voor de tijdelijke huisvesting van Wijkcentrum Angelslo langer worden doorgezet. Conform eerdere besluitvorming wordt dit gedekt uit het calamiteitenfonds (zie ook baten).

61/155

Omgevingsplan 2.0

-120

-350

De Omgevingswet is op 1 januari 2024 ingegaan. Hierdoor geldt tijdelijk een omgevingsplan (versie 1.0) dat nog niet voldoet aan de wet. Uiterlijk 1 januari 2032 moet er een volledig omgevingsplan zijn. Gemeente Emmen streeft ernaar dit al op 1 januari 2030 gereed te hebben, in lijn met de systematiek van het eerste deelgebied. Het Rijk stelt tot en met 2025 middelen beschikbaar voor de implementatie. Voor de periode daarna is geen financiering voorzien, waardoor de middelen vanaf 2026 onvoldoende zijn. Twee milieu BOA's

-118

Het cluster boa’s bestaat alleen uit buitengewone opsporingsambtenaren in domein 1 (openbare ruimte). Deze boa’s richten zich op het handhaven van kleine ergernissen in de openbare ruimte. In de praktijk komen steeds meer meldingen bij de gemeente binnen die vallen onder domein 2 (milieu, welzijn en infrastructuur). In 2023 & 2024 ging het om respectievelijk 1100 en 850 meldingen. Een deel van deze meldingen kan uitgezet worden bij de Omgevingsdienst Drenthe, maar een groot deel beland tussen wal en schip. Het gaat om kleine milieuovertredingen zoals bijvoorbeeld het bijzetten van afval bij containers, het illegaal kappen en snoeien van bomen en illegale ingebruikname snippergroen. Een boa domein 1 heeft geen bevoegdheid om hiertegen op te treden. Dit zijn zaken waarbij snel gereageerd moet worden op signalen om overtredingen vast te stellen. Dat is op dit moment niet mogelijk. Om hier adequaat op te kunnen reageren vragen wij dan ook om financiële middelen beschikbaar te stellen om 2 fte boa domein 2 te gaan werven. Door het aanstellen van boa’s met domein 2 kunnen we effectiever en integraal optreden tegen overlast in de buurt. Verhoging energiekosten

-500

Op advies van de energieleverancier is de verwachting dat gemeente Emmen in 2025 ongeveer € 3.600.000 zullen uitgeven aan energielasten. Voor de komende jaren wordt geadviseerd om de begroting aan te passen met - € 500.000 al is een en ander afhankelijk van de energietarieven. Verhoging tarief afvalstoffenheffing

552

284

559

460

Om de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing bij te stellen en de indexatie van de kosten te volgen is in de begroting een tariefstijging verwerkt van € 5,- op het vaste tarief. Het resterende tekort wordt opgevangen vanuit de voorziening afvalstoffenheffing. Verder is in de opbrengsten vanaf 2027 rekening gehouden met een indexatie van 2% tot een maximale kostendekkendheid van 100%. Verhoging volume strategische aankopen

-100

-150

-200

-300

In het kader van de woningbouwopgave zal strategisch grond moeten worden aangekocht. De rentekosten over deze investering leveren een structurele last op die gedekt moet worden vanuit de algemene middelen, tot het moment dat de gronden kunnen worden ingebracht in een GREX. Vervanging ondergrondse containers

-150

-160

-170

-180

Er zijn 81 ondergronds containers aan vervanging toe. Deze containers zijn 15 jaar of ouder en hebben het einde van hun levensduur bereikt. De kosten voor onderhoud en reparatie staan niet meer in verhouding. Het advies is daarom om de containers te vervangen. Vervanging vindt plaats door AREA. Area is eigenaar van de ondergrondse containers. De kapitaalslasten worden aan ons doorberekend via containerbeheer in de productovereenkomst.

62/155

Indicatoren In onderstaande tabel zijn enkele gewenste indicatoren opgenomen en zijn daaraan waarden gekoppeld. PROGRAMMA 5 Effectindicatoren

Real.2022 Real.2023 Real.2024 Begr.2025 Begr.2026 Begr.2027 Begr.2028 Begr.2029

(Rest)afval verminderen naar 100 kg per inwoner per jaar

138 kg

142 kg

135 kg

100 kg

2 75% scheiding van het huishoudelijk afval

72%

73%

70%

75%

Prestatie-indicator 1

100% van de omgevingsvergunningen conform wettelijke termijnen Omgevingswet

2 Aantal nieuwe wooneenheden

Real.2022 Real.2023 Real.2024 Begr.2025 Begr.2026 Begr.2027 Begr.2028 Begr.2028 NVT

NVT

NNB*

100%

+330

+231

+147

+500

Voor meer informatie over de verplichte beleidsindicatoren verwijzen we u naar de bijlage Beleidsindicatoren

Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: (indien geen vermeldingen, zijn er bij dit programma geen verbonden partijen) Omgevingsdienst Drenthe De gemeente is in het dagelijks bestuur en algemeen bestuur vertegenwoordigd door de portefeuillehouder Milieu.

Stichting Bodembeheer Schoonebeek De portefeuillehouder Financiën is lid van de Raad van Toezicht.

PPS Bestemmingsplan Stroomdal Alle partijen hebben een gelijke stem. Besluiten kunnen alleen worden genomen als alle partijen aanwezig zijn en met unanimiteit van stemmen. Area Reiniging NV Door middel van een productovereenkomst wordt jaarlijks aan Area de opdracht verstrekt voor de uitvoering van de afvalinzameling en het reinigingsbestek. NV Waterbedrijf Drenthe De portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt de gemeente Emmen in de AVA. Meer informatie over de verbonden partijen staat in de paragraaf Verbonden partijen.

63/155

Beleidskaders                   

Wijkvisie Bargeres, Bargeres verrast 2022 - 2032 Woon en Leefbaarheidsvisie Angelslo Beleidsplan Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Uitvoering- en Handhavingsstrategie Milieu Drenthe Energienota 2023-2026 RES-Drenthe 1.0 Transitievisie Warmte BuitengeWoon Thuis in Emmen, Woonvisie 2022-2030 Wonen zonder zorgen, Woonzorgvisie 2023-2026 Woonzorgakkoord ‘Zorgsaam Wonen’ BOCE Meerjarenafspraken Volkshuisvestingspartners Emmen 2023-2027 Omgevingsplan gemeente Emmen Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) 2024-2028 Uitvoeringsplan Klimaatadaptatie + Klimaatstresstest Erfgoednota 2025-2029 Cultuurhistorische waardenkaart Archeologienota, actualisatie in de maak Archeologische beleidskaart Kaderplan Van Afval naar Grondstof: Huishoudelijk afval- en grondstoffenbeleid Emmen 2021-2025

64/155

Programma 6 Inkomensondersteuning

Programma inhoud 'Erbij horen en meedoen in Emmen!’ Programma 6 richt zich op bestaanszekerheid, schulden, armoede en minima. Dit programma staat in nauwe relatie met programma 4 (Onderwijs en Jeugd) en programma 9 (Sociaal Domein), wat de interdisciplinaire aanpak en samenwerking binnen deze beleidsgebieden benadrukt. De algemene inleiding voor deze drie programma's is opgenomen in programma '9 Sociaal Domein'.

Trends en ontwikkelingen Ketensamenwerking Binnen het beleidskader 'Erbij horen en meedoen in Emmen!' speelt samenwerking met ketenpartners een cruciale rol. In de pijler Rondkomen neemt de gemeente sinds 2025 samen met Sedna en Menso de regierol op zich om de ketensamenwerking te versterken. Dit realiseren we onder andere via Het Financiële Netwerk, waarin we elkaar ontmoeten, samen leren, samenwerken en waarbij de inwoner centraal staat. Inwoners worden actief betrokken om beter te kunnen aansluiten op hun behoeften. Een goede ketensamenwerking zorgt ervoor dat signalen eerder worden opgepakt, regelingen effectiever op elkaar worden afgestemd en inwoners beter worden begeleid. De komende jaren wordt er verder gebouwd aan een stevig en stabiel netwerk, waarbij het beleidskader als leidraad dient. Deze werkwijze sluit aan bij de ingezette beweging van Verder Samen. BUIG (Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten) Er is sprake van een stijging in de prijs per uitkering en een lichte toename van het aantal uitkeringen. Ten opzichte van het landelijke gemiddelde presteert de gemeente Emmen bovengemiddeld. Door mensen met een arbeidsbeperking te ondersteunen middels loonkostensubsidie ontstaat perspectief op duurzame deelname aan de arbeidsmarkt. Dit leidt tot stabielere inkomens voor inwoners en verlaagt afhankelijkheid van een uitkering.

Ook dempt dit de stijging van het aantal uitkeringen. Ook de werkpremie draagt hieraan bij. Deze stimuleert bijstandsgerechtigden om aan het werk te gaan, verhoogt de arbeidsparticipatie en verlaagt de maatschappelijke kosten doordat meer inwoners naast hun uitkering inkomsten uit werk genereren. Bestaanszekerheid Bestaanszekerheid is een van de belangrijkste pijlers van het gemeentebeleid en vormt de basis waarop inwoners een stabiel en waardig leven kunnen opbouwen. In Nederland zien we steeds minder mensen onder de armoedegrens. Dit blijkt ook uit de meeste recente gegevens van het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS). De armoede-intensiteit is daarentegen wel toegenomen. De ontwikkelingen binnen de gemeente Emmen volgen het landelijke beeld. Voor 2025 zijn er nog geen definitieve cijfers beschikbaar, maar de trends wijzen erop dat de daling van het aantal huishoudens met een inkomen onder de 120% van het wettelijk sociaal minimum in Emmen waarschijnlijk zal doorzetten. Daarnaast heeft het CBS een nieuwe meetmethode geïntroduceerd die armoede 65/155

scherper in beeld brengt door rekening te houden met de werkelijke kosten van wonen en energie. Dit kan invloed hebben op de manier waarop armoede wordt gemeten en gerapporteerd in de komende jaren. Er is een groeiende noodzaak om de Participatiewet fundamenteel te herzien, zodat deze beter aansluit bij het leven van mensen met een bijstandsuitkering. Het landelijke programma 'Participatiewet in Balans' bestaat uit 3 sporen. Deze zijn:   

Spoor 1: 23 maatregelen op korte termijn Spoor 2: Fundamentele herziening van de Participatiewet Spoor 3: Versterken van de vakkundigheid in de uitvoering.

De hervormingen binnen Spoor 1 en 2 van de Participatiewet maken ondersteuning voor inwoners toegankelijker. Minder regels, minder bureaucratie en meer ruimte voor maatwerk zorgen ervoor dat mensen sneller en zonder angst om hulp durven vragen. De gemeente Emmen loopt hierin voorop. Zo wordt er al gewerkt met een inkomensvrijlating (ook wel werkpremie genoemd) en een ruimhartig giftenbeleid. Daarmee wordt concreet invulling gegeven aan het uitgangspunt van vertrouwen. We kiezen bewust voor een benadering waarin de inwoner centraal staat. Ondersteuning sluit aan bij iemands persoonlijke situatie, met laagdrempelige toegang via bijvoorbeeld wijkteams of maatschappelijke partners. Om onze inwoners effectief te blijven ondersteunen, zetten we in 2026 verdere stappen op het gebied van preventie. Specifieke aandacht gaat uit naar jongeren, die extra kwetsbaar zijn door factoren zoals inflatie, online gokken en kopen op krediet. Investeringen in basis- en financiële vaardigheden blijven noodzakelijk om inwoners veerkrachtiger te maken en hen beter voorbereid te laten zijn op onverwachte financiële situaties. Samen met jongeren en ketenpartners ontwikkelen we een preventief aanbod dat zich richt op het versterken van financiële weerbaarheid en het bevorderen van een gezonde leefstijl onder jongeren.

In 2026 wordt het Geldloket verder doorontwikkeld, met zowel een fysieke als digitale invulling. De doorontwikkeling krijgt vorm in samenwerking met het financieel netwerk en inwoners. Dit sluit aan op de werkwijze van Verder Samen. Dit maakt regelingen toegankelijker, verhoogt de vindbaarheid van voorzieningen en biedt inwoners een centrale plek waar zij terechtkunnen voor alle informatie en ondersteuning rondom rondkomen. Het sluit aan bij bestaande ontwikkelingen zoals de gebiedsnetwerken. Schulden Het vroegtijdig herkennen van financiële problemen bij inwoners is van essentieel belang. Geldzorgen raken niet alleen de portemonnee, maar werken door in de toegang tot zorg, onderwijs en vele andere essentiële voorzieningen. Vroegsignalering speelt hierin een sleutelrol. Door tijdig in te grijpen, kunnen stress en bijkomende problemen worden verminderd, wat bijdraagt aan een stabielere basis voor inwoners. Door onder andere de doorontwikkeling van Vroegsignalering, bereiken we naar verwachting steeds meer inwoners die te maken hebben met armoede en/of schulden. Dit leidt tot een groeiende vraag naar voorzieningen zoals schuldhulpverlening. Deze ontwikkeling benadrukt het belang van een integrale aanpak, waarbij lokale en regionale samenwerking cruciaal is om financiële problematiek structureel aan te pakken.

Door signalen vroegtijdig op te vangen en nauw samen te werken met partners binnen het sociaal domein, kunnen we sneller en effectiever passende ondersteuning bieden. Deze werkwijze vergroot niet alleen de kans op duurzame oplossingen, maar versterkt ook de bestaanszekerheid van inwoners. Om Vroegsignalering te versterken, is er een beldienst ingekocht die de capaciteit vergroot om signalen van financiële problemen op te volgen. Deze uitbreiding biedt ruimte voor aanvullende acties zoals huisbezoeken, waarmee inwoners proactief kunnen worden ondersteund. In 2026 wordt deze aanpak verder verbreed door ketenpartners nauwer te laten samenwerken en interventies beter af te stemmen op de specifieke behoeften van inwoners. Voor jongeren wordt een aanpak ontwikkeld die aansluit bij hun leefwereld en communicatievoorkeuren. Bovendien helpt deze aanpak om escalatie van schulden te voorkomen. Door eerder in te grijpen, kunnen lichtere vormen van ondersteuning worden ingezet, wat leidt tot minder noodzaak voor zware en kostbare hulptrajecten. Dit is niet alleen financieel voordelig voor gemeenten en maatschappelijke organisaties, maar vooral ook beter voor de inwoner: zij behouden meer regie over hun situatie en kunnen sneller weer actief deelnemen aan de samenleving.

66/155

Een gebrek aan financiële vaardigheden speelt eveneens een rol in het ontstaan van financiële problemen en bestaansonzekerheid. Daarom wordt er naast algemene basisvaardigheden geïnvesteerd in financiële vaardigheden, zodat inwoners beter in staat zijn om hun financiën te beheren en weerbaarder worden tegen onverwachte situaties. Deze inzet draagt direct bij aan zelfredzaamheid en bestaanszekerheid. Minimaregelingen Hoewel het aantal bijstandsgerechtigden in Emmen de afgelopen jaren is gedaald, lijkt zich nu een lichte stijging af te tekenen. Tegelijkertijd verwachten we dat steeds meer inwoners moeite krijgen om in hun basisbehoeften te voorzien. De Rijksoverheid wil gezinnen met lage inkomens gerichter ondersteunen via hogere toeslagen en aanvullende maatregelen die hun financiële lasten verlichten. De gemeente Emmen sluit aan bij de landelijke trend om minima te ontzorgen door regelingen automatisch toe te kennen in plaats van op aanvraag. Voor de Doe Mee Webshop geldt dit al en voor de individuele inkomenstoeslag zal dit worden geïmplementeerd. Een belangrijke ontwikkeling waar we op willen inzetten, is het toevoegen van subsidiepartners als aanbieder in de Doe Mee Webshop. Dergelijke organisaties bieden waardevolle ondersteuning aan inwoners met een laag inkomen, maar hebben zelf niet de mogelijkheid om een inkomenstoets uit te voeren.

Door deze toetsing via de gemeente te laten verlopen binnen de Doe Mee Webshop, verlagen we de drempel voor inwoners om gebruik te maken van deze voorzieningen. Tegelijkertijd vergroten we het bereik van het platform, verbeteren we de vindbaarheid van de regelingen die vallen onder de Doe Mee Webshop en zorgen we voor een efficiëntere inzet van middelen. Inwoners profiteren van betere ondersteuning, minder administratieve rompslomp en een meer doelgerichte aanpak. Beschut werk De gemeente Emmen heeft Beschut Werk krachtig en doelgericht aangepakt, waardoor er nagenoeg geen wachtlijst meer is. Hoewel Emmen voldeed aan de landelijke taakstelling, sloot deze niet aan bij de lokale vraag. In 2024 nam de gemeenteraad het amendement ‘Beschut werk’ aan, met als doel om alle inwoners die op 31 december 2024 op de wachtlijst stonden, een beschutte werkplek aan te bieden. De gemeenteraad heeft met dit besluit vooruitstrevend en doeltreffend gehandeld. Onder andere is via de G40-lobby bij het Rijk aangedrongen op structurele financiële steun, gebaseerd op daadwerkelijke realisatie in plaats van op taakstelling. Gezien de recente berichten vanuit het Rijk lijkt deze lobby succesvol te zijn geweest.

Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor dit programma schematisch de relatie weergegeven tussen de doelen (wat willen we bereiken) en de prestaties (wat gaan we daarvoor doen). Doel

Prestatie

Inwoners zijn financieel zelfredzaam. 



Inwoners kunnen betaalbaar, duurzaam wonen en hebben toegang tot betaalbare zorg.



We zetten samen met ketenpartners nadrukkelijk in op het voorkomen van armoede en schulden. Dit doen we onder andere door de doorontwikkeling van het Geldloket en inzet op Vroegsignalering. Het Geldloket is beschikbaar en herkenbaar voor inwoners, zowel fysiek als digitaal. In samenwerking met ketenpartners wordt ondersteuning en financiële educatie geboden dat aansluit bij de leefwereld van inwoners. Dit ondersteunt bij het versterken van financiële vaardigheden. Onze regelingen bieden financiële stabiliteit en snelle steun bij terugval. Regelingen zijn eenvoudig en toegankelijk, worden automatisch toegekend waar mogelijk, met het Geldloket als centraal ondersteuningspunt. Door een brede en effectieve inzet van Vroegsignalering worden inwoners met financiële zorgen eerder bereikt en ondersteund. De gedachte is dat problemen in andere leefgebieden dan minder vaak ontstaan en/of escaleren.

67/155

Doel Iedereen werkt en participeert eventueel met een steuntje in de rug.

Prestatie 

Inwoners krijgen via partners zoals Menso en EMCOondersteuning richting werk of onderwijs, waarbij de inzet van instrumenten, zoals loonkostensubsidie, bijdragen aan een stabiel en voorspelbaar inkomen. Inwoners met een kleine baan (een baan met weinig uren of een baan voor jongeren met een laag loon) of met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt, worden ondersteund in hun weg naar werk of participatie. Hierbij ontvangen ze passende begeleiding met als doel minder afhankelijkheid van een uitkering.



Wat mag het kosten? De lasten en baten van het gehele programma zijn als volgt: Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

-74.573

-75.321

-76.422

-77.496

6.3 Inkomensregelingen

-74.573

-75.321

-76.422

-77.496

Baten

59.735

60.665

62.321

63.583

6.3 Inkomensregelingen

59.735

60.665

62.321

63.583

Saldo van baten en lasten

-14.838

-14.655

-14.101

-13.913

Totaal Inkomensondersteuning

-14.838

-14.655

-14.101

-13.913

2026

2027

2028

2029

-12.654

-11.892

-11.285

-11.044

Startbegroting Begroting 2026

-12.654

-11.892

-11.285

-11.044

Autonome ontwikkelingen

-3.080

-3.681

-3.753

-3.859

-1

Budgetneutrale wijzigingen

1.089

1.111

1.131

1.149

Ontwikkelingen loonkosten

-193

-158

Mutaties Begroting 2026

-2.184

-2.763

-2.816

-2.869

Totaal

-14.838

-14.655

-14.101

-13.913

(bedragen x € 1.000)

(bedragen x € 1.000) Begrotingsresultaat voor opstellen van de kaderbrief Wijzigingen maart t/m juni

Kapitaallasten

(bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Autonome ontwikkelingen

-3.080

-3.681

-3.753

-3.859

Perspectiefbrief BUIG meerjarig

-2.842

-3.436

-3.502

-3.602

Gemeenten betalen bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies uit het BUIG-budget. Voor de begroting 2025 is gebleken dat de indexatie te laag was ingeschat. De prijs per uitkering is gestegen en landelijk zien we een stijging van het aantal uitkeringen. Daarnaast is het aantal inwoners met een loonkostensubsidie (LKS) hoger dan begroot, door een extra instroom van jongeren die direct vanuit het onderwijs doorstromen naar een Baan-Afspraak-Baan (BAB). Door de prijsindexatie gaan ook de inkomsten BUIG stijgen. Het totaal effect is hier gesaldeerd weergegeven.

68/155

Wachtlijst Beschut Werk aanpakken

-238

-244

-250

-256

In 2024 heeft de gemeenteraad het amendement ‘Beschut werken’ aangenomen om alle inwoners op de wachtlijst een beschutte werkplek aan te bieden. De netto-investering verbonden aan de uitvoering van dit amendement komt uit op een bedrag van circa € 250.000 per jaar. Op 1 mei 2025 heeft Emco de eerste 39 personen van de wachtlijst een dienstverband aangeboden.

Indicatoren In onderstaande tabel zijn enkele gewenste indicatoren opgenomen en zijn daaraan waarden gekoppeld. PROGRAMMA 6 Effectindicator

Real.2022 Real.2023 Real.2024 Begr.2025 Begr.2026 Begr.2027 Begr.2028 Begr.2029

1 Pwet beginstand

3.011

2.863

2.771

2.776

2.816

2.856

2.896

2.936

Pwet eindstand

2.863

2.771

2.781

2.816

2.856

2.896

2.936

2.976

Pwet gemiddeld volume

2.937

2.817

2.776

2.796

2.836

2.876

2.916

2.956

Prestatie-indicator 2 % benut budget minimaregelingen

Real.2022 Real.2023 Real.2024 Begr.2025 Begr.2026 Begr.2027 Begr.2028 Begr.2029 93%

92%

96%

Voor meer informatie over de verplichte beleidsindicatoren verwijzen we u naar de bijlage Beleidsindicatoren

Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: (indien geen vermeldingen, zijn er bij dit programma geen verbonden partijen) Meer informatie over de verbonden partijen staat in de paragraaf Verbonden partijen.

Beleidskaders                     

Afstemmingsverordening gemeente Emmen Beleidskader Sociaal Domein, Erbij horen en Meedoen in Emmen Beleidsregels acceptatie kredietverstrekking en incasso leningen Gemeentelijke Kredietbank Emmen Beleidsregels BBZ 2004 BOCE-gemeenten Beleidsregels Participatiewet Beleidsregels Schuldhulpverlening 2021 gemeente Emmen Handhavingsverordening Participatiewet, Ioaw en Ioaz gemeente Emmen 2016 Nadere regels re-integratievoorzieningen gemeente Emmen Nadere regels werknemersvoorzieningen gemeente Emmen Nadere regels werkpremie gemeente Emmen 2024 Reglement Gemeentelijke Kredietbank Emmen Re-integratieverordening gemeente Emmen Strategienota Emmen - Ambities van Emmen voor de lange termijn in een snel veranderende wereld Verordening beslistermijn Wet gemeentelijke schuldhulpverlening Emmen Verordening individuele inkomenstoeslag gemeente Emmen Verordening individuele studietoeslag gemeente Emmen Verordening loonkostensubsidie gemeente Emmen Verordening maatschappelijke participatie 2023 gemeente Emmen Verordening persoonsgebonden budget begeleid werken Wet sociale werkvoorziening Verordening tegenprestatie gemeente Emmen Verordening tot wijziging Afstemmingsverordening gemeente Emmen

69/155

Programma 7 Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer

Programma inhoud In de openbare ruimte is het van belang dat maatschappelijke opgaven en ruimtelijke claims een plek naast elkaar krijgen, net als de beleidsambities die de gemeente heeft. Zo werken we aan een toekomstbestendige openbare ruimte, waarbij naast fysieke ingrepen ook relaties worden gelegd met het sociaal domein: elkaar kunnen ontmoeten in een park, het kunnen bewegen op een fijne speelplek, toegankelijke stoepen en bankjes om even te kunnen zitten en bij te praten. Daarbij ligt voor ons een toekomst waarin mobiliteit niet slechts een middel is om van A naar B te komen, maar een efficiënt instrument om brede welvaart te realiseren. Een toekomst waarin we ruimte maken voor groei, zonder onze leefomgeving uit het oog te verliezen. Waarin we verbinden, verduurzamen en versterken. Waarin iedereen veilig en gezond kan meedoen.

Trends en ontwikkelingen Openbare Ruimte Naar een integraal beheer van de openbare ruimte We werken aan een gezonde, prettige, veilige, inclusieve en toekomstbestendige leefomgeving. Voor de huidige en toekomstige Emmenaren. De kaders hiervoor zijn in het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte (IBOR) opgenomen. Het beheren en onderhouden van de openbare ruimte doen we met een gebiedsgerichte benadering. Dit betekent dat voor verschillende typen gebieden – zoals woonwijken, bedrijventerreinen, sport- en voorzieningsclusters en recreatiegebieden – specifieke maatregelen en inrichtingseisen zijn opgesteld. In deze gebieden wordt per opgave gekeken hoe de doelstellingen van het IBOR het best gerealiseerd kunnen worden. Vanuit een integrale aanpak werken de verschillende vakafdelingen, inwoners en maatschappelijke organisaties, samen aan de kwaliteit van de leefomgeving. Wegen, kunstwerken en groenvoorzieningen weer op niveau brengen In de afgelopen jaren zijn achterstanden ontstaan in het beheer en onderhoud van wegen, kunstwerken en groenvoorzieningen. Om het uitvoeringstempo te verhogen en in lijn te brengen met de ambities en verwachtingen, hebben we de oorzaken die hieraan ten grondslag liggen in beeld gebracht. Ook hebben we

70/155

bepaald welke acties nodig zijn om het uitvoeringstempo te verhogen om weer op niveau te komen. In de brief beantwoording 'Motie onderhoud openbare ruimte' van 6 mei 2025, hebben we de raad gemeld dat:  de achterstanden het gevolg zijn van samenlopende factoren;  de oplossing niet ligt in een kortdurende impuls maar in een gefaseerde en integrale aanpak;  de sleutel ligt in een combinatie van beleid, organisatieontwikkeling, samenwerking en innovatie;  tijdelijke extra investeringen nodig zijn om de noodzakelijke verbeterslag mogelijk te maken. We pakken deze opgaven in een samenhangend pakket van maatregelen aan waarbij het beleid (het IBOR) vertaald wordt in beheersplannen. We analyseren of de huidige aanbestedingsstrategie nog passend is en actualiseren waar nodig. Tenslotte investeren we in de periode tot en met 2027 tijdelijk € 1 miljoen vanuit de reserve Bedrijfsvoering om de formatie te versterken, vakmensen op te leiden en medewerkers te begeleiden. Zie verder paragraaf 3 'Onderhoud kapitaalgoederen'. Slimme technologieën voor effectiever beheer Goed onderhoud begint met betrouwbare, actuele en toegankelijke data. Daarom implementeren we een integraal beheerssysteem en verkennen we de inzet van technologieën als kunstmatige intelligentie, drones en robotica.

De nieuwgebouwde gemeentewerf aan de Handelsweg faciliteert onderzoek en innovatie naar professioneel beheer. Zo sturen we op effectiever en beter beheer. Klimaat adaptief ontwerpen en beheren We maken beheersplannen klimaatbestendiger. Veranderende weersomstandigheden zorgen voor extra druk. Langdurige droogte, extreme neerslag of stormschade vragen om sneller ingrijpen, herplant, herstel en aanpassingen. Tegelijkertijd brengt dit de noodzaak met zich mee om klimaat adaptieve maatregelen toe te passen in de openbare ruimte. Daarom investeren we in waterbergingen, versteviging van oevers, hittebestendige groenstructuren en flexibele inrichting die meebeweegt met het klimaat. In de beheersplannen kijken wij hier integraler naar waarbij we afwegingen maken die nodig zijn. Zo planten we in het kader van een integrale aanpak 500 bomen verspreid over de gemeente. Centrumvernieuwing dorpen en wijken In Nieuw-Schoonebeek en Klazienaveen ronden we de centrumvernieuwingen af. Het centrum van Klazienaveen waarderen we op door verkeersknelpunten aan te pakken en de verblijfskwaliteit te verbeteren. Daarbij vervangen we overbodige verharding door plantvakken, reguleren we het parkeren beter en realiseren we een centrale ontmoetingsruimte, met mogelijkheden voor de markt en horeca.

Ook bij de herinrichting van de Europaweg in Nieuw-Schoonebeek spelen de aspecten verkeersveiligheid, vergroening en ontmoeting een belangrijke rol. In de Delftlanden realiseren we aan de Zandzoom een wijkpark waardoor ook in onze jongste woonwijk een aantrekkelijke ruimte wordt gecreëerd voor sport, spel en ontmoeting. In Emmer-Compascuum tenslotte starten de voorbereidingen op de herinrichting van het openbaar gebied in het centrum. Hiervoor voeren we een wijziging van het omgevingsplan uit waarna het project kan worden aanbesteed. Natuurontwikkeling Bargerveen Het Bargerveen is één van de laatste nog ongerepte hoogveengebieden in Noordwest-Europa. Samen met onze partners in de Bestuurscommissie Bargerveen zetten we met gebiedsontwikkeling in op herstel en uitbreiding van de hoogveengroei in het Bargerveensysteem in verschillende deelgebieden. Nieuwe natuur wordt gerealiseerd in combinatie met waterbuffering, waarbij ook de waterbeheersing voor en structuur van de landbouw wordt verbeterd. Daarnaast krijgt het gebied in recreatief opzicht een flinke opwaardering. De inrichtingsplannen van buffer Zuid zijn gereed zodat er stappen in de uitvoering kunnen worden gezet. Daarnaast werken we samen met de provincie Drenthe en andere partners aan de kwaliteitsverbetering van het recreatief fietsnetwerk.

De herinrichting van het natuurgebied Oosteindscheveen en de ontwikkeling van het recreatieve park Nordic Nature geven de mogelijkheden om een nieuwe fietsverbinding te realiseren tussen Erica en het beschermde dorpsgezicht Oostersebos in Schoonebeek, via het smalspoormuseum. Ook een recreatieve fietsroute langs het Schoonebeekerdiep is een lang gekoesterde wens om bijzondere plekken aan de beek (BB-toren, Wilmsboo en de dorpscentra) met elkaar te verbinden. Mobiliteit Mobiliteitsvisie 2040, 'Emmen zet stappen' Een goede bereikbaarheid is cruciaal voor het functioneren van onze maatschappij en economie. Als gemeente werken we dan ook elke dag aan het bereikbaar houden van Emmen. Tegelijkertijd zien we dat de opgaves veranderen: We zijn bezig met het uitvoeren van het Klimaatakkoord, geven vorm aan de energietransitie en er komen 10.000 woningen bij voor 2040. Deze ontwikkelingen zijn allemaal verweven met de fysieke infrastructuur en het gebruik ervan. Daarbij zien we ook dat de brede welvaart in Zuidoost-Drenthe lager is dan in andere regio’s 71/155

en dat de bereikbaarheid voor kwetsbare groepen onder druk staat. Mobiliteit verbindt goederen, mensen en plaatsen. Het mobiliteitssysteem van de toekomst vraagt daarom om een integrale kijk op de ontwikkelingen van het mobiliteitssysteem en om een omslag in denken en handelen. Daarin voorziet de Mobiliteitsvisie 2040 ‘Emmen zet stappen’ dat in ontwerp gereed is en ter besluitvorming wordt aangeboden aan de raad. Per 1 januari 2027 zijn alle grote steden in de Europese Unie verplicht op een Sustainable Urban Mobility Plan (SUMP) op te stellen. Ook Emmen hoort daarbij. Met het vaststellen van de Mobiliteitsvisie voldoen we aan deze verplichting. De Mobiliteitsvisie 2040 bepaalt de hoofdkeuzes voor het toekomstige mobiliteitsbeleid voor de lange termijn. Het opstellen van een uitvoeringsplan is de volgende stap om de strategie handen en voeten te geven. Dit uitvoeringsplan stellen we in 2026 op. MIRT-verkenning NederSaksenLijn Juli 2025 heeft de Eerste Kamer ingestemd met de voorjaarsnota, waardoor de geraamde aanlegkosten van de NederSaksenLijn (1.9 miljard) beschikbaar zijn. De volgende stap in het proces van realisatie van de spoorlijn is de MIRT-Verkenning. Deze loopt van 2026 tot eind 2028. Hierin wordt o.a. de tracéstudie uitgevoerd. Ook worden mogelijke verbeteringen aan de bestaande spoorlijn Emmen-Zwolle onderzocht op haalbaarheid.

De MIRT Verkenning is de verantwoordelijkheid van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en wordt volledig door hen gefinancierd. Parallel hieraan wordt een ‘Verkenning gebiedsontwikkeling en regionaal mobiliteitsnetwerk NederSaksenLijn’ opgestart. De regio is verantwoordelijk voor dit onderzoek en financiert deze ook. Van de gemeente Emmen wordt dan ook een bijdrage verlangd, maar de omvang is nog onderwerp van gesprek. Om de komst van de NederSaksenLijn maximaal te benutten zetten we in op gebiedsontwikkeling langs het spoor. Participatie met bewoners, bedrijven en andere stakeholders is een belangrijk onderdeel van de MIRT Verkenning evenals kennisontwikkeling van de gemeenteraad. De wijze, frequentie en diepgang hiervan krijgt in samenspraak met de raad gestalte. Trein Emmen - Rheine Met het doortrekken van de Duitse spoorlijn Bad Bentheim - Neuenhaus naar Coevorden reis je vanaf december 2026 makkelijker over de grens. Het is algemeen bekend dat een landgrens wordt gezien als een barrière voor het openbaar vervoer. Daarom zetten we samen met de betrokken partners aan beide zijde van de grens, in op het aanbieden van aanvullende vormen van mobiliteit zoals deelfietsen. Dit om de mobiliteitsketen te verrijken en om grensoverschrijdende mobiliteit te stimuleren.

Ook streven de vervoersautoriteiten ernaar om grensoverschrijdende mobiliteit te vereenvoudigen met een uniform E-ticketingsysteem. Gezonde verstedelijking centrum Emmen Voor de centrumvernieuwing in Emmen zetten we vooral in op lopen, fietsen en (elektrische) deelmobiliteit. Daarmee benutten we de nabijheid van het treinstation optimaal en zorgen we voor gezonde verstedelijking. Bij gebiedsontwikkeling brengen we de vraag naar parkeerplaatsen zoveel mogelijk terug o.a. door progressief met parkeernormen om te gaan. Daarvoor is een divers aanbod aan deelmobiliteit nodig zoals auto’s en fietsen. Doorfietsroutes zorgen voor snelle, comfortabele en veilige fietsroutes in en buiten de stad. Met slimme mobiliteitsoplossingen die veel meer rekening houden met grote maatschappelijke thema’s als duurzaamheid, leefbaarheid en gezondheid, bieden we ruimte voor kwaliteit en ruimte om het groenste centrum van Nederland te realiseren. Communicatieplatform voor (weg)werkzaamheden De komende jaren vinden er veel werkzaamheden plaats op belangrijke wegen in en rond Emmen: De Rondweg wordt opgeknapt en kruispunten ongelijkvloers gemaakt. Op de weg Emmen - Klazienaveen (N862) wordt de doorstroming verbeterd en de doorfietsroute F862 gerealiseerd. Ook vinden reconstructies plaats om de verkeersveiligheid te verbeteren, o.a. op het kruispunt Boslaan / Houtweg en op de Nieuw-Amsterdamsestraat.

Naast het uitvoeren van projecten vinden ook werkzaamheden plaats in het kader van groot-onderhoud. Daarom ontwikkelen we samen met de provincie Drenthe een toegankelijk en interactief communicatieplatform vergelijkbaar met groningenbereikbaar.nl Een platform waarmee we inwoners, ondernemers, werknemers en bezoekers van Emmen effectief kunnen informeren over belangrijke Infrastructurele projecten, (stedelijke) ontwikkelingen en voorzieningen. Het platform biedt ook ruimte voor duurzame keuzes, bereikbaarheid, omleidingsroutes en vooral heldere informatie over civieltechnische- en bouwkundige projecten/ontwikkelingen. Hunebedbikeway F34 De colleges van Emmen, Borger-Odoorn en Coevorden hebben integraal uitgesproken de hunebedbikeway te willen realiseren, de doorfietsroute F34 van Borger naar Coevorden, via Emmen en Veenoord / NieuwAmsterdam. De bereidheid om de financiering ten dele op voorhand te regelen moet leiden tot stimulans richting andere (financierende-) overheden om mee te doen. Een samenwerkingsovereenkomst geeft daarbij duidelijkheid richting elkaar maar ook richting medefinanciers.

72/155

Rijkssubsidie rotonde A37- De Tweeling Het Rijk stelt subsidie beschikbaar voor verbeteringen van het nationale autonetwerk. In dit kader is in het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving van 2 juni 2025 afgesproken dat er ook een rotonde komt op de zuidelijke op/afrit van de A37 - Veenoord. Dit om de doorstroming op de A37 op lange termijn te garanderen. De helft van de investering komt voor rekening van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, een kwart voor rekening van de provincie en een kwart komt voor rekening van de gemeente Emmen. Uitwerking en aanleg krijgen de komende jaren zijn beslag. Duurzame en toekomstbestendige logistiek De transitie naar duurzame brandstoffen in de logistieke sector staat voor de deur en wordt aangestuwd door landelijke trends en beleid die wijzen op een sterke groei van de vraag naar duurzame brandstoffen met name elektriciteit. Uit onderzoek blijkt dat de urgentie onder veel ondernemers in Emmen laag is. Er is slechts een select groepje grotere bedrijven die al bezig zijn of plannen hebben om over te stappen naar duurzame brandstoffen. Veel bedrijven zijn terughoudend en wachten totdat opdrachtgevers om duurzame brandstoffen vragen.

Het algemene beeld is dat de huidige prijs per kilometer leidend is, waarbij er bij de betrokken bedrijven relatief weinig besef lijkt te zijn van de verwachte toekomstige prijsontwikkeling van de verschillende brandstofopties. Deze houding is risicovol omdat ze mogelijk te laat reageren op stijgende kosten door accijnzen en nieuw beleid zoals de vrachtwagenheffingen, of niet anticiperen op het tijdig aanvragen van netcapaciteit voor laadinfrastructuur. Verkeersveiligheid Om op de juiste wijze verkeersveiligheid vraagstukken aan te pakken hanteren we de 3E aanpak. 3E staat voor Engineering (infrastructuur en techniek), Enforcement (handhaving) en Education (educatie, communicatie). Daarbij volgen we het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV). Bij grote projecten en groot onderhoud wordt de optimale inrichting van de openbare ruimte toegepast om het grootst mogelijk gunstig effect op de verkeersveiligheid te creëren. Met "Kleine verkeerstechnische maatregelen" werken voor andere locaties risico gestuurd waarbij we voor kruispunten met een hoog risicoprofiel verbeteringen voorstellen en waar mogelijk uitvoeren. Gratis parkeren kerstperiode Als steuntje in de rug aan de ondernemers in de binnenstad bieden wij sinds de coronapandemie, gratis parkeren aan in de kerstperiode.

Deze parkeeractie wordt gewaardeerd en is dermate succesvol dat we het gratis parkeren voortaan jaarlijks aanbieden. Dit stimuleert winkelbezoek en verduidelijkt de communicatie over de parkeeractie.

Doelenboom In de navolgende doelenboom is voor dit programma schematisch de relatie weergegeven tussen de doelen (wat willen we bereiken) en de prestaties (wat gaan we daarvoor doen). Doel

Prestatie

De leefomgeving is groen, biodivers en klimaatbestendig.

 

De leefomgeving is gezond en veilig met gelijke toegang voor iedereen.

  

We voegen meer bomen en groen toe in projecten en aan versteende ruimtes. We wijzen groenstroken aan voor ecologisch beheer en creëren ruimte voor het (tijdelijk) bergen van hemelwater. We creëren (informele) plekken om te spelen, te bewegen of te recreëren. We maken meer ruimte voor fietsers en voetgangers. We verbeteren locaties met een hoog ongevalsrisico.

Leefbare, vitale en aantrekkelijke wijken dorpscentra.



We ondersteunen met het Stimuleringsfonds Dorpen en Wijken initiatieven om een aantrekkelijk woon- en leefklimaat in dorpen en wijken in stand te houden en waar nodig te herstellen.

Veilige en aantrekkelijke fysieke voorzieningen en waardige en



We stellen een beleidsnota ‘Onderhoud wegen en paden’ opter invulling van het aangenomen amendement van 2 5september 2025.

73/155

Doel

Prestatie

uitnodigende herdenkplaatsen voor nabestaanden.



De NederSaksenLijn versterkt onze bereikbaarheid – stations worden motoren van gezonde verstedelijking.



Meer verplaatsingen te voet, te fiets en met OV. Plek voor de auto waar nodig.



 Vergroten flexibiliteit van het mobiliteitssysteem met meer bewegingsvrijheid en keuzevrijheid.



 Logistiek is duurzaam en toekomstbestendig.

 

We onderhouden onze wegen, kunstwerken, speelplaatsen, openbare verlichting, verkeersregelinstallaties en verwijssystemen kwalitatief voldoende. We onderhouden begraafplaatsen kwalitatief goed en stemmen begraafplaatsen af op een brede gebruiksfunctie. We borgen de inpassing van de NederSaksenLijn (MIRTverkenning). We maken stationsgebieden comfortabel en goed bereikbaar. We bevorderen fietsgebruik en breiden het (regionaal) fietsnetwerk uit. We brengen vraag en aanbod van parkeerplaatsen in balans. We bevorderen ketenmobiliteit met voldoende fietsenstallingen bij OV-haltes en door de beschikbaarheid van deelvoertuigen te vergroten. We ontwikkelen en verbeteren mobiliteitshubs. We faciliteren het tanken of laden van schone brandstoffen. We vergroten het bewustzijn van logistieke ondernemers over de noodzaak van brandstoffentransitie om hen beter voor te bereiden op toekomstige veranderingen (vrachtwagenheffingen, stijgende kosten door accijnzen of niet anticiperen op het tijdig aanvragen van netcapaciteit voor laadinfrastructuur).

Wat mag het kosten? De lasten en baten van het gehele programma zijn als volgt: Begroting 2026 -43.463

Begroting 2027 -46.077

Begroting 2028 -47.020

Begroting 2029 -48.935

2.1 Verkeer en vervoer

-23.369

-24.659

-25.721

-27.163

2.2 Parkeren

-3.590

-4.221

-3.630

-3.675

(bedragen x € 1.000) Lasten

2.4 Economische Havens en waterwegen

-4

-1

-104

-100

-113

-130

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-14.564

-15.100

-15.541

-15.929

7.5 Begraafplaatsen

-1.833

-1.995

-2.015

-2.036

Baten

6.531

6.644

6.667

6.692

0.63 Parkeerbelasting

4.547

4.613

2.1 Verkeer en vervoer

331

2.2 Parkeren

239

242

2.5 Openbaar vervoer

100

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

317

318

319

7.5 Begraafplaatsen

997

1.041

1.064

1.087

Saldo van baten en lasten

-36.932

-39.433

-40.353

-42.243

Onttrekkingen aan reserves

633

162

170

Mutaties reserves

633

162

170

-36.884

-38.800

-40.191

-42.073

2.5 Openbaar vervoer

Totaal Openbare Ruimte en Verkeer & Vervoer

74/155

(bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

-37.640

-39.013

-40.281

-40.710

-160

-37.640

-39.173

-40.281

-40.710

Autonome ontwikkelingen

-595

-545

-561

-577

Kapitaallasten

1.576

1.245

990

-448

Budgetneutrale wijzigingen

Mutaties kleiner dan € 70.000 (bestaand beleid)

-41

-79

Loon- en prijs indexatie

-185

-196

-209

-222

Ontwikkelingen loonkosten

-95

-147

-127

Mutaties Begroting 2026

756

372

-1.364

-36.884

-38.800

-40.191

-42.073

Begrotingsresultaat voor opstellen van de kaderbrief Wijzigingen maart t/m juni Startbegroting Begroting 2026

Totaal

(bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Autonome ontwikkelingen

-595

-545

-561

-577

Groenonderhoud begraafplaatsen

-200

-215

-231

-247

Het huidige budget voor groenonderhoud begraafplaatsen is ontoereikend om het door de raad vastgestelde onderhoudsniveau te handhaven. De kostenstijging is autonoom en wordt veroorzaakt door te lage inschrijving bij de aanbesteding in 2019 en algemene prijsstijgingen in de markt. We vragen een verhoging van het budget van € 300.000 voor 2026, te dekken uit de baten begraafplaatsen (€ 100.000) en de algemene middelen (€ 200.000). Grondcomplexen naar structureel groen onderhoud

-125

-150

Het groenonderhoud van de grondcomplexen in Delftlanden (gedeeltelijk), Emmer-Compascuum, Zwartemeer en NieuwWeerdinge wordt in 2026 opgenomen in de reguliere onderhoudscontracten. De onderhoudskosten, die nog niet in de begroting zijn opgenomen is geraamd op € 125.000. Vanaf 2027 wordt het wijkpark Delftlanden toegevoegd, met een geraamd bedrag van € 25.000. De indexaties op onderhoudscontracten worden jaarlijks vastgesteld en opgenomen in toekomstige kaderbrieven. Maaien van ruige grasvelden, sloten, oevers en riet

-180

Het onderhoudscontract voor het maaien van grasvelden en andere gebieden is op 31 december 2024 geëindigd. Op 17 december 2024 heeft het college besloten om een nieuw contract aan te gaan met een nieuwe aannemer voor een bedrag van € 1.500.000. Er is echter slechts € 1.320.000 beschikbaar in de huidige begroting, wat een tekort van € 180.000 opleverd. SUMP Uitvoeringsplan

-90

Voorgesteld wordt om voor 2026 een budget van € 90.000 beschikbaar te stellen om een Uitvoeringsplan op te stellen dat hoort bij het Sustainable Urban Mobility Plan (SUMP). De SUMP-verplichting is vormvrij, maar wel is een vereiste dat deze zowel uit een visie als uit een uitvoeringsplan bestaat. Op dit moment is de gemeente bezig het visiedeel van het SUMP op te stellen.

75/155

Indicatoren In onderstaande tabel zijn enkele gewenste indicatoren opgenomen en zijn daaraan waarden gekoppeld. PROGRAMMA 7 Effectindicatoren

Real.2022 Real.2023 Real.2024 Begr.2025 Begr.2026 Begr.2027 Begr.2028 Begr.2029

Burgerpeiling - waardering woon1 leefomgeving score 1-10

6,5

6,6

6,7

Burgerpeiling - perken, plantsoenen en 2 parken in mijn buurt zijn goed onderhouden x% van de respondenten vindt dit

58%

59%

Burgerpeiling - Straten, paden en trottoirs 3 zijn goed begaanbaar x% van de respondenten vindt dit

52%

53%

54%

56%

57%

58%

** burgerpeiling is niet uitgevoerd

Voor meer informatie over de verplichte beleidsindicatoren verwijzen we u naar de bijlage Beleidsindicatoren

Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan uitvoering van dit programma en het realiseren van de programmadoelen: (indien geen vermeldingen, zijn er bij dit programma geen verbonden partijen) Meer informatie over de verbonden partijen staat in de paragraaf Verbonden partijen.

Beleidskaders       

Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte (IBOR), Mobiliteitsvisie 2040, Emmen zet stappen' (in concept), Omgevingsplan gemeente Emmen Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) 2024-2028, Toekomstvisie begraven, Beleidsplan openbare verlichting, Uitvoeringsplan Klimaatadaptatie + Klimaatstresstest,

76/155

Programma 8 Sport en Cultuur

Programma inhoud Goede en exploitabele sportieve – en culturele voorzieningen dragen ook bij aan die gewenste ontwikkeling van Emmen. Inzetten op sportief bewegen en cultuur in Emmen levert op dat iedereen kan meedoen aan het maatschappelijk leven en daarin gelijke kansen krijgt. De ondersteuning die wij inwoners geven via (sport)accommodaties, werkt voor hen en is betaalbaar. Met een breed palet aan culturele voorzieningen en cultuureducatie geven we alle inwoners die dat willen de kans deel te nemen aan het culturele leven. We zorgen daarmee bovendien voor een aantrekkelijke, duurzame en veilige woon- en leefomgeving. Hiermee heeft dit programma 8 een directe relatie met de ambitie "Aantrekkelijke en gastvrije gemeente" uit Programma 2. Het maatschappelijke nut van cultuur en sport is moeilijk meetbaar, maar investeren loont met resultaten op diverse maatschappelijke domeinen.

Trends en ontwikkelingen Klimaatverandering Klimaatverandering heeft aanzienlijke effecten op de openbare ruimte. Toegenomen frequentie en intensiteit van extreme weersomstandigheden, zoals hittegolven, droogte, hevige regenval en stormen, kunnen de openbare ruimte beschadigen. Dit heeft zijn weerslag op (het onderhoud van) de natuurgrasvelden op bepaalde grondsoorten of met ligging. Gezien het onvoorspelbare karakter van juiste werkcondities is het moment waarop de werkzaamheden uitgevoerd kunnen worden lastig te plannen. Door deze veranderingen ontstaat steeds meer de vraag naar kunstgrasvelden bij met name voetbalclubs. Het is nog onduidelijk wat de consequenties van klimaatverandering zijn op de flora en de fauna (bijvoorbeeld engerlingen) en wat de consequenties zijn voor het biologisch bestrijden van onkruid. Dit vraagt om een andere aanpak bij het onderhoud van sportvelden. Dit is kostenverhogend. Herijking kadernota Sportief Bewegen In januari 2025 is het Rapport Rekenkameronderzoek Sport Emmen besproken in de commissie Samenleving en is besloten in de raad om het college te verzoeken over te gaan tot herijking van de Kadernota sportief bewegen voor de periode 2017-2030 en de kadernota van meetbare doelen te voorzien.

Het onderzoek werd ingesteld om te verkennen of er een nog grotere impact gemaakt kan worden met sport en bewegen en of er in samenwerking met andere domeinen binnen en buiten de organisatie meer integraal samengewerkt kan worden.

77/155

Het doel is het opleveren van een herijkte kadernota sportief bewegen, waardoor de beleidscyclus voor sport en bewegen zorgvuldig en toekomstbestendig wordt ingevuld, maar waarmee ook de doelmatigheid van het beleid wordt vergroot. Het Rekenkameronderzoek adviseert om meer gebruik te maken van data-gedreven werken, hier hebben we stappen in gezet. We gaan in samenwerking met het data-lab en andere beleidsterreinen data gebruiken om bijvoorbeeld keuzes te maken in de inzetbaarheid van de buurtsportcoaches. Daarnaast wordt er samen met het data-lab en NOC*NSF onderzoek gedaan naar het beweeggedrag van de inwoners van de gemeente Emmen. IHP Binnensport In het kader van het IHP Binnensport is, in samenspraak met alle betrokken partijen, een heroverweging gedaan ten aanzien van de gymzaal in Erica. Dit betekent dat de scenario's om het huidige gebruik van de gymzaal aan de Semstraat onder te brengen in de sporthal Erica alsmede het toevoegen van de (gym)zaal aan de sporthal Erica wordt losgelaten. In plaats daarvan is het voorstel van alle gebruikers om de gymzaal te koppelen aan de nieuw te bouwen basisschool in Erica. Andere doelgroepen Er komt landelijk steeds meer aandacht voor de groep die niet voldoende sportief beweegt. 35% van de nietsporters zal wel willen sporten volgens onderzoekers.

Om die groep te bereiken werken we met een andere manier van aanbod, werving en samenwerkingsvormen. Dit vergt per gebied veel meer maatwerk dan voorheen. Specifieke Uitkering (SPUK) Brede SPUK Sinds 2023 is de brede specifieke uitkering (brede SPUK) voor sport, bewegen, cultuur, gezondheid en sociale basis beschikbaar. Deze middelen zijn bedoeld voor de uitvoering van de activiteiten van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en SportAkkoord II. In de Emmense aanpak ligt de focus op kinderen, jongeren en hun ouders (met perspectief opgroeien) en kwetsbare seniore inwoners (vitaal ouder worden). We geven daarbij uitvoering aan alle thema's van de Brede SPUK. Het budget en de inhoudelijke regels zijn voor na 2026 onbekend, veel van wat we nu uitvoeren wordt gefinancierd vanuit SPUK GALA. De officiële brief van het ministerie van VWS na de formele besluitvorming over aanpassingen volgt na de zomer. Maar de volgende belangrijkste wijzigingen Brede SPUK 2025-2026 zullen plaatsvinden: 



10% korting op de Brede SPUK per 2026: Conform het Hoofdlijnenakkoord wordt in 2026 een generieke korting van 10% doorgevoerd op specifieke uitkeringen, inclusief de Brede SPUK. Tevens wordt er over 2025 en 2026 géén indexatie toegepast op de Brede SPUK. De indexatie die over 2024 is toegepast, wordt in 2025 en 2026 wel uitgekeerd. Vereenvoudiging en ontschotting van de regeling: De huidige vijftien onderdelen binnen de Brede SPUK worden gebundeld tot één integrale verantwoording binnen SiSa. Dit vermindert administratieve lasten en biedt meer ruimte voor lokaal maatwerk. Binnen de gewijzigde regeling staat het de gemeenten vrij om zelf te bepalen hoe de middelen over doelstellingen worden verdeeld. Voorwaarde blijft dat gemeenten invulling geven aan de gemaakte afspraken uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en Sportakkoord II. De ontschotting geldt tot en met de looptijd van de Brede SPUK eind 2026 en is ook van toepassing op 2025. Overheveling van middelen tussen jaren: Het wordt in 2025 mogelijk om 10% van het beschikbare budget van 2025 mee te nemen naar 2026. Dit biedt gemeenten ruimte om uitvoeringstempo en lokale capaciteit beter op elkaar af te stemmen.

SPUK Stimulering Sport Gemeenten en sportbedrijven kunnen sinds 2019 de btw die hen in rekening wordt gebracht voor investeringen in sport, niet meer in aftrek brengen. Om de ontwikkeling en instandhouding van sportaccommodaties te stimuleren, kunnen gemeenten jaarlijks de Specifieke uitkering stimulering sport aanvragen. De regeling SPUK Sportstimulering, die oorspronkelijk afliep per 1 januari 2026, wordt met één jaar verlengd tot en met 2026. Ook voor deze regeling geldt in 2026 een korting van 10%. De aankomende periode wordt door het ministerie van VWS benut om nader te verkennen in welke vorm de SPUK Sportstimulering na 2026 zal worden gecontinueerd en onder welke voorwaarden.

78/155

Behoud van sport- en zwemvoorzieningen in dorpen en wijken De stichting openluchtzwembaden en sporthallen hebben een belangrijke functie binnen onze gemeente. Ze hebben als ontmoetingsplek een hoog sociaal karakter en dragen bij aan de gezondheid en recreatiemogelijkheden van de inwoners van onze gemeente. Wet- en regelgeving op het gebied van veiligheid en gezondheid worden steeds aangescherpt. Dit, en de jaarlijks stijgende kosten, zorgen ervoor dat de stichting sporthallen en openluchtzwembaden hulp nodig hebben. Om het voortbestaan van de stichting sporthallen en openluchtzwembaden te kunnen borgen, wordt er een subsidie verstrekt waarmee het achterstallig onderhoud kan worden verricht en de benodigde investeringen kunnen worden gedaan. Op deze manier dragen we er tevens aan bij dat deze sporthallen en openluchtzwembaden duurzaam, functioneel, toegankelijk en eigentijds zijn. Digitalisering en robotisering Digitalisering en robotisering zijn onstuitbare trends die de wereld om ons heen veranderen. Door in te zetten op deze ontwikkelingen op dit gebied kunnen we profiteren van de voordelen en een duurzame, welvarende toekomst creëren bij onze sport- en zwemvoorzieningen. Momenteel onderzoeken we of het gebruik van robotmaaiers, robotstofzuigers en robotschoonmaakmachines een haalbare en waardevolle optie is voor de toekomst.

Deze technologieën kunnen bijdragen aan een efficiëntere inzet van middelen en personeel, en tegelijkertijd de kwaliteit van onze voorzieningen verbeteren. De innovatie rondom digitalisering en robotisering gaat ons helpen om efficiënter te werken. Het inzetten van robots vermindert de fysieke belasting op medewerkers, dit draagt bij aan gezondere en veiligere werkomstandigheden. Daarnaast kan robotisering een belangrijke rol spelen bij het oplossen van de krapte op de arbeidsmarkt, doordat routinematige en arbeidsintensieve taken geautomatiseerd kunnen worden. Door meer te digitaliseren worden wij in staat gesteld om de processen te stroomlijnen, gegevens efficiënter te beheren en sneller te reageren op veranderingen. Dit gaat leiden tot een verbetering in communicatie, functionaliteit en toegankelijkheid in de dienstverlening. In dit kader werken wij aan de realisatie van een nieuw kassasysteem en moderne toegangssystemen bij zwembaden. Deze systemen kunnen in de toekomst bijdragen aan een gebruiksvriendelijke en veilige toegang tot onze voorzieningen en een verbeterde klantbeleving. Door deze digitale oplossingen kunnen we beter inspelen op de behoeften van bezoekers en medewerkers. Cultuur in relatie met schaalsprong Om Emmen door te laten groeien naar een gemeente met 120.000 inwoners is een culturele infrastructuur vereist die aansluit bij deze schaalgrootte.

Het bestaande cultuuraanbod vormt hiervoor een solide basis, maar zal mogelijk leiden tot een toenemende vraag naar meer diversiteit en schaalbare voorzieningen die tegemoet kunnen komen aan de wensen van een groter en heterogener publiek. Naar verwachting zal een toename van het aantal actieve culturele organisaties leiden tot een stijging van zowel incidentele als structurele subsidieaanvragen. Daarnaast wordt een grotere vraag voorzien naar fysieke ruimten en gebouwen voor cultuurbeoefening en beleving. Deze behoefte is bijvoorbeeld al zichtbaar in de belangstelling voor locaties binnen het Rensenpark en het toekomstige gebouw van Facet. Het realiseren van ambities in het Rensenpark en Emmen Centrum biedt kansen om cultuur een zichtbare plek te geven in het ruimtelijk domein. De integratie van culturele functies in deze gebiedsontwikkeling draagt bij aan stedelijke vitaliteit, sociale cohesie en het vestigingsklimaat in Emmen. Een concreet voorbeeld is de ontwikkeling van het Biochron. De oplevering van het eerste deel wordt begin 2026 verwacht, waarmee de verdere invulling van het tweede deel ook actueel wordt. In lijn met de wens van de raad (motie van juni 2023 "tweede gedeelte kelder voormalig Biochron") wordt een verkennend onderzoek gestart naar de haalbaarheid van het aantrekken van een (inter)nationaal aansprekende culturele organisatie.

Uitvoering geven aan cultuurnota Het verhaal van Emmen 2025-2028 Met de uitvoering van onze cultuurnota ‘Het verhaal van Emmen’ 2025–2028 stimuleren we een gevarieerd en rijk cultureel aanbod. Dit past bij onze ambitie om Emmen te ontwikkelen tot een aantrekkelijke en gastvrije gemeente zoals verwoord in de kadernota Economie. Daarbij sluiten we ook aan op de programma’s Emmen Centrum en Rensenpark. We blijven onze culturele instellingen ondersteunen en we moedigen hen aan om zich

79/155

verder te ontwikkelen. Via ons initiatievenbudget bieden we bovendien ruimte voor nieuwe culturele ideeën en projecten. In de komende jaren is er een ontwikkelbudget beschikbaar voor musea, gericht op zowel inhoudelijke versterking als het vergroten van hun zichtbaarheid. Wat betreft zichtbaarheid wordt in samenwerking met citymarketing en SPE gewerkt aan het actualiseren en uitbreiden van de informatie over de musea op de website Ontdek Emmen. Daarnaast wordt ingezet op betaalde promotie via sociale media. Als voorbereiding op de inhoudelijke versterking wordt een deskundige ingeschakeld om een algemene inventarisatie uit te voeren bij de musea in de gemeente Emmen. Deze inventarisatie is bedoeld om beter inzicht te krijgen in de ontwikkelbehoeften van de musea, met als doel de kwaliteit en zichtbaarheid van het museale aanbod te verbeteren. We blijven zichtbaarheid en beleefbaarheid van cultureel erfgoed rond Van Gogh en het Veen stimuleren. Rond Van Gogh zijn er vanuit de Regiodeal middelen verstrekt waarmee diverse projecten door het Van Gogh huis en stichting Van Gogh dorp kunnen worden uitgevoerd die bijdragen aan het versterken van het verhaal van Van Gogh. Tijdens de behandeling van de kaderbrief op 26 juni 2025 is de motie ‘Behoud Veenpark’ unaniem aangenomen.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Emmen&id=51e73d20-a83c-43c3-965a-25a28e29d1cc