Eindhoven - Bestuursakkoord 2022 - 2026 Samen morgen mooier maken

4

Betaalbare woningen bouwen in sterke samenhang met verduurzaming, groen en bereikbaarheid

In de komende vier jaar gaan we er alles aan doen om fors woningen toe te voegen in de binnenstad en de wijken, waarbij we aandacht hebben voor studenten, starters, gezinnen, ouderen en mensen met een laag of middeninkomen. Verpleegkundigen, wijkagenten en docenten moeten in de stad kunnen wonen. De gemeente speelt hierin een stevige rol met actief grondbeleid en instrumenten als de zelfbewoningsplicht, opkoopbescherming, anti-speculatie- en kettingbedingen en afspraken met corporaties en ontwikkelaars. We beseffen ook dat de aanpak van de woningbouwopgave een uitdagende opdracht is door grote personeelstekorten in de bouw, stijgende energieprijzen en problemen in de leveringsketen. We focussen op sociale huur, middeldure huur en goedkope koop. Bouwen in ieder segment is noodzakelijk om de doorstroming te bevorderen. Op de korte termijn dragen we bij aan een oplossing voor de woningcrisis met tijdelijke woningen.

HOOFDSTUK 4

We zijn ervan overtuigd dat deze grote opgave alleen samen op te lossen is. De opgave is bovendien niet alleen van onze stad, maar van de hele regio. Daarom blijven we intensief en langjarig samenwerken met andere gemeenten, woningcorporaties, betrokken projectontwikkelaars en het bedrijfsleven in onze regio. Corporaties zijn onze belangrijkste partners om te zorgen voor goed en betaalbaar wonen voor inwoners die om wat voor reden dan ook een steuntje in de rug nodig hebben. We werken met projectontwikkelaars die structureel verbonden zijn met de bouwopgave in Eindhoven en bereid zijn transparant met ons samen te werken. En we maken afspraken met de grote bedrijven in de regio om bij te dragen aan het oplossen van de woningbouwopgave. We kijken kritisch naar wat we zelf moeten doen en wat we samen met andere partijen (gebundeld) kunnen oppakken in de aanpak van de woningbouwopgave. Ook initiatieven van mensen zelf gaan we beter ondersteunen. We voorkomen zoveel mogelijk stapeling van beleid en zijn een transparante partner die duidelijke keuzes maakt en daar aan vasthoudt. Op die manier willen we processen versnellen en doen wat het hardst nodig is. Nieuwbouw doen we niet voor tien, maar minstens honderd jaar. Daarom maken we huizen klaar voor de toekomst. Onze ambitie is om nieuwbouw energieneutraal en zo veel mogelijk circulair en natuurinclusief te bouwen.

Bestaande woningen worden in samenwerking met woning­ corporaties en huiseigenaren zo snel mogelijk verduurzaamd om zo de CO2 uitstoot te verminderen en de energielasten voor inwoners te verlagen. We willen meer grip krijgen op de woningmarkt en een stad zijn die betaalbaar en leefbaar is voor alle Eindhovenaren. Onze volkshuisvesting heeft stevige regie nodig, die verder gaat dan plannen maken en zich richt op actie en concrete resultaten.

Bestuursakkoord 2022 | 27

WOONPROGRAMMA

▪ Met het huidige woonprogramma 2021-2025 zetten we in op een gezonde en duurzame verstedelijking, met behoud van stedelijke en dorpse kwaliteiten en met bijzondere aandacht voor sociale cohesie en inclusie. We hebben de ambitie om 12.000 woningen toe te voegen in de stad. In onze aanpak van de woningbouwopgave houden we vast aan het woonprogramma. Het woonprogramma bevat 85% betaalbare woningen, wat staat voor een mix van 30% sociale huur, 15% middenhuur en 40% sociale en middeldure koop. Hiermee creëren we een goede balans tussen betaalbaarheid en dus inclusiviteit van de stad, en de haalbaarheid van de bouwopgave. Exacte invulling op projectniveau is afhankelijk van de bestaande balans in een buurt, van spreiding binnen (nabij gelegen) projecten of binnen een grotere gebiedsontwikkeling.

DOORSTROMING

▪ Er is op dit moment beperkte doorstroming op de woningmarkt. We zien daarom het belang in van betere doorstroming en we willen daar de komende jaren mee aan de slag. Dat kan op verschillende manieren. ▪ We willen dat senioren in hun eigen buurt kunnen blijven, ook als ze toe zijn aan een andere woning. Ze kunnen rekenen op onze hulp. Samen met de corporaties gaan we inzetten op een beter aanbod voor senioren door in alle wijken geschikte woningen te bouwen en bieden we advies en hulp bij het verhuizen. Hiermee stimuleren we gepaste doorstroming die ruimte creëert voor gezinnen. ▪ We sluiten aan bij de ontwikkelingen rondom het wetsvoorstel voor wijziging van de Huisvestingswet. Daarin is de mogelijkheid opgenomen om voorrang te geven aan mensen met een economische, maatschappelijke of een lokale binding met de stad. We gaan onderzoeken of het mogelijk is om bij koopwoningen voorrang te geven aan degenen die nu een huurwoning hebben in Eindhoven en aan mensen met beroepen als verpleegkundige, wijkagent en docent.

HOOFDSTUK 4

Bestuursakkoord 2022 | 28

▪ We kijken of we prioritering kunnen geven aan mensen die een woning willen delen met een andere huurder, om daarmee meer woningen beschikbaar te krijgen.

▪ We reageren snel en goed op meldingen van gevaarlijke woonsituaties en overlast en verstevigen indien nodig onze inzet. Ons team Handhaving werkt daarin samen met het Huurteam Eindhoven.

▪ We verkennen met de woningcorporaties de ‘woningcarrousel’: Woningcorporaties verkopen ieder jaar een deel van hun voorraad en bouwen daarvoor een groter aantal nieuwe (sociale) huurwoningen terug. Daarbij worden de oudste (goedkoopste) woningen verkocht en als eerste gegund aan de zittende huurders.

▪ De 30-meter-regel voor kamerverhuur en woningsplitsing blijft van kracht, en wordt eind 2023 geëvalueerd op zowel het effect op de leefbaarheid in de wijken als op het woningaanbod voor de doelgroepen die van deze woonvormen gebruik maken.

TIJDELIJKE WONINGBOUW

▪ We zetten in op het realiseren van 500-2000 extra tijdelijke en semipermanente (be)woningen in de komende twee jaar. Afhankelijk van de realisatie voeren we dat aantal na twee jaar nog verder op. Dit doen we niet alleen om de acute woningnood op te vangen, maar ook om tijd te winnen zodat we bij de bouw van permanente woningen geen concessies hoeven te doen om kwalitatief goede en duurzame woningen te bouwen. ▪ De mogelijkheden voor wisselwoningen worden uitgebreid, zodat ook na scheiding of faillissement snel tijdelijke woonruimte beschikbaar is.

REGIE EN INSTRUMENTEN

▪ We zetten alle mogelijke instrumenten in die het Rijk ons biedt om controle te krijgen op de woningmarkt, zoals verhoging en uitbreiding van de zelfbewoningsplicht, opkoopbescherming, anti-speculatie- en kettingbedingen. We onderzoeken de mogelijkheden van een leegstandsboete voor eigenaren van panden die langer dan zes maanden leeg staan. Ook benutten we de juridische mogelijkheden om het WOZ-gebruikersdeel in rekening te brengen bij eigenaren die panden leeg laten staan. Hiermee ontmoedigen we speculatie: het opkopen en leeg laten staan van panden in de verwachting dat deze in de toekomst veel meer waard worden.

▪ We zetten de ‘versnellingstafel wonen’ voort. Om daadwerkelijk een versnelling te realiseren en tegelijk regie te behouden, bieden we duidelijkheid aan projectontwikkelaars over onze kaders en hanteren we per gebied flexibiliteit in onze ambities. Aan de vergunning van woningbouwplannen wordt een realisatietermijn gekoppeld, waarbij we ruimte houden om beargumenteerd af te wijken bij omstandigheden die buiten de macht van de initiatiefnemer liggen. We nemen onnodige belemmeringen in de vergunningverlening weg. We kijken kritisch naar wat we zelf moeten doen als gemeente en wat andere partijen kunnen oppakken, zoals bestemmingsplannen maken. ▪ Snelheid is belangrijk maar mag niet ten koste gaan van de kwaliteit voor de langere termijn. De aanpak van de woningbouwopgave gaat verder dan wonen alleen. Verduurzaming, vergroening, de mobiliteitstransitie, voorzieningen en het ‘buurtgevoel’ gaan hand in hand met wonen. We bouwen geen losstaande woningen, we bouwen aan wijken. Intern organiseren we bestuurlijke gebiedstafels, om integrale afwegingen en keuzes te maken over gebiedsontwikkelingen en projecten in de stad. Bij grootschalige gebiedsontwikkelingen zorgen we voor een gebiedsvisie die samen met de betrokken partners in het gebied is opgesteld. Daarin maken we afspraken waar we elkaar aan houden.

Verkiezingsprogramma Ouderen Appèl – Hart voor Eindhoven: “Langdurige leegstand van sociale huurwoningen wordt voorkomen.”

HOOFDSTUK 4

Bestuursakkoord 2022 | 29

WONINGCORPORATIES

▪ We willen voor de toekomst de betaalbaarheid van een woning voor iedere Eindhovenaar in de hele stad borgen. Woningcorporaties krijgen daarom een leidende rol en we willen dat ze alle mogelijkheden benutten om maximaal te bouwen. We zoeken actief naar locaties in onze stad en regio waar corporaties kunnen bouwen en versnellen waar mogelijk het proces om projecten tot uitvoering te laten komen. Naast sociale woningbouw gaan we op zoek naar locaties om middenhuur en goedkope koop te bouwen, met concepten zoals Slimmer Kopen. Op die manier willen we de beschikbare investeringscapaciteit van onze corporaties ook benutten en behouden voor onze regio. Daar staat tegenover dat we van de corporaties verwachten dat ze de afgesproken aantallen woningen daadwerkelijk bouwen en de achterstanden worden ingelopen.

Categoriën Woonprogramma CATEGORIE

PROGRAMMA

PRIJSPEIL (2022)

Sociale huur

30%

tot € 763,47

Middenhuur

15%

laag: € 763,47 tot € 870 hoog: € 870 tot € 1.000

Sociale en middeldure koop

40%

sociaal: tot € 215.000 middelduur: € 215.000 - € 370.000*

Vrije sector

15%

> € 370.000 (koop) of > € 1.000 (huur)

▪ Om energiearmoede aan te pakken, maken we met de corporaties afspraken over huurprijzen, het isoleren van woningen en het betaalbaar houden van de energierekening.

▪ In de Sociale Brainport Agenda hebben we ook aandacht voor de woningbouwopgave. We maken afspraken met grote bedrijven om bij te dragen aan de onrendabele top van de woningbouw7. Een publiekprivaat fonds voor het financieren van de onrendabele top behoort daarbij tot de mogelijkheid. Ook met onderwijsinstellingen maken we afspraken om zich in te zetten voor het realiseren van studentenwoningen.

AFSPRAKEN MET PARTNERS

DOELGROEPEN

▪ We verbinden ons duurzaam aan een aantal betrokken ontwikkelaars voor grotere ontwikkelingen in de stad, bij voorkeur ondernemers die binding hebben met onze stad. We gaan onderzoeken of we projecten geclusterd kunnen aanbieden, in plaats van als losse (kleine) projecten. Belangrijk uitgangspunt daarbij is volledige transparantie en werken aan vertrouwen in elkaar, waarbij we niet alleen de risico’s delen maar ook de opbrengsten.

▪ We zorgen voor meer studentenwoningen. We voeren het studenten­ convenant uit en scherpen het aan als het tekort verder oploopt. Ook maken we meer gemixte woonvormen mogelijk, bijvoorbeeld doordat studenten een relatief goedkope kamer kunnen krijgen in een verzorgingsinstelling als ze daar ook vrijwilligerswerk doen. We helpen mensen als ze een lege kamer willen verhuren via de hospitaregeling.

▪ Woningcorporaties krijgen voorrang bij gemeentelijke gronduitgifte om woningbouw mogelijk te maken.

▪ We stimuleren projecten die voor een buurtgevoel zorgen. We verwachten bijvoorbeeld van projectontwikkelaars dat zij gemeenschappelijke binnenen buitenruimtes creëren, met name bij hoogbouw. 7 Zie ook verkiezingsprogramma LPF op hun website, onder ‘Wonen en leefbaarheid’

HOOFDSTUK 4

▪ We stimuleren woonvormen waarin het voor ouderen mogelijk is om langer zelfstandig te blijven wonen. We onderzoeken hoe we bestaande woningen mee kunnen laten groeien of krimpen met de levensloop, bijvoorbeeld door het creëren van boven- en onderwoningen waar generaties samen kunnen wonen. Daarbij kijken we of we de uitkeringskorting bij kamerverhuur of de kostendelersnorm kunnen beëindigen of compenseren. ▪ Samen met de woningbouwcorporaties zetten we in op de realisatie van meer begeleid-wonen projecten, zodat ook mensen met een zorgvraag terecht kunnen in de stad. ▪ De grote woonopgave in onze stad kan leiden tot weerstand in onze bestaande wijken. Met inwonersparticipatie willen we daar zo goed mogelijk op anticiperen. In de belangenafweging wordt ook de stem van de toekomstige bewoner meegewogen.

LOCATIES

▪ We bouwen zoveel mogelijk in de bestaande stad. Rondom het station en in het centrum komen er veel woningen bij, en kiezen we voor een levendige mix van duurzame midden- en hoogbouw. Maar ook buiten het centrum rondom wijkwinkelcentra en HOV-lijnen bouwen en transformeren we, zoals bij het Kastelenplein, Strijp-S, WoensXL en de Kanaalzone. Er wordt additioneel breed naar locaties gekeken voor (tijdelijke) woningbouw, met een open blik, maar binnen de afgesproken kaders. We bouwen geen woningen in de belangrijke groenstructuren. ▪ Eindhoven Internationale Knoop XL is een urgente, strategische en grote gebiedsontwikkeling met 8500 woningen die noodzakelijk is voor de doorontwikkeling van onze stad en de Brainport regio. Wij blijven onverkort achter de hoofdafspraken met het Rijk en de provincie staan en willen in dit gebied de komende jaren grote stappen zetten.

Bestuursakkoord 2022 | 30

Dit kunnen we niet alleen. Het partnerschap met de provincie en het Rijk is hierin cruciaal. Om uitvoering te geven aan deze belangrijke ambitie is een gezamenlijke gebiedsentiteit met de provincie noodzakelijk die daadkrachtig kan opereren in een complexe omgeving. Wij vinden het belangrijk dat, in lijn met de adviezen uit de gemeenteraad en het rekenkameronderzoek, het publieke belang en de rol van onze gemeenteraad in de uiteindelijke opzet van de entiteit goed worden geborgd. We kijken hoe ‘winsten’ terug kunnen vloeien in het gebied zodat Knoop XL betaalbaar blijft en van iedereen wordt. ▪ Naast grootschalige ontwikkelingen gaan we actief op zoek naar ruimte in de bestaande stad waar kleine ontwikkelingen mogelijk zijn, waarbij we onderzoeken of we deze geclusterd op kunnen pakken. Zo maken we ook met kleine ontwikkelingen een grote beweging. We kijken hierbij nadrukkelijk naar de corporaties. Ook faciliteren we bewonersinitiatieven met collectieve woonvormen in de stad, zoals CPO-projecten, wooncoöperaties, woon-zorgclusters en woongroepen. ▪ We versoepelen regels om leegstaande kantoor- en bedrijfspanden te transformeren naar bijvoorbeeld woningen en ateliers. In gebiedsontwikkelingen met hoogbouw zetten we in op een levendige begane grond met een goede mix van o.a.

wonen, groen, cultuur, horeca, ateliers, winkels en nachtleven, maar ook basisvoorzieningen zoals huisartsen. Daarmee realiseren we meer plekken voor woningen en tegelijkertijd meer functiemenging en levendigheid in het gebied.

HOOFDSTUK 4

Bestuursakkoord 2022 | 31

GRONDBELEID

INNOVATIE

▪ We nemen regie door meer actief grondbeleid te voeren, waarbij we alle beschikbare publieke instrumenten kunnen inzetten. Waar nodig zetten we de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) in om een strategische grondpositie te verwerven en meer zeggenschap te krijgen in een ontwikkeling. We onderzoeken of we met ons grondbeleid kunnen samenwerken met de provincie of het Rijk, zodat we de risico’s en de opbrengsten kunnen delen.

▪ We zetten in op innovaties zoals domotica; huisautomatisering die helpt om zorgeloos te wonen, zoals automatische verlichting en verwarming. In de toekomst zal dit zich doorontwikkelen en kan het bewoners helpen om langer zelfstandig te wonen en regie te houden op hun eigen leven, ook naarmate ze ouder worden of voor inwoners met een beperking.

▪ Bij eventuele verkoop van onze grond houden we het principe aan van ‘nee, tenzij…’. We onderzoeken daarnaast de mogelijkheid om erfpacht in te zetten bij ontwikkelingen op onze eigen grond. ▪ We zoeken naar manieren om betaalbare woningbouw te subsidiëren, bijvoorbeeld met het Volkshuisvestingfonds of door winsten uit de grondexploitatie in te zetten voor de onrendabele top.

VERDUURZAMING EN GROEN

▪ Voor zowel particuliere huiseigenaren als huurders rollen we het energiebesparingsprogramma verder uit. We werken daarbij samen met de woningcorporaties. ▪ Om verstedelijking samen te laten gaan met klimaatadaptatie en een prettig leefklimaat streven we naar meer en beter binnenstedelijk groen. We hanteren daarom een binnenstedelijke groennorm van ten minste 8m2 per nieuwe woning. Bij de realisatie van die norm zoeken we naar plekken voor dit groen volgens de volgende ladder: als eerste binnen het project, als tweede in de directe woonomgeving en als derde aan de stadsrand.

▪ Het ontwikkelen van nieuwe bouwmethodes vinden we belangrijk, zodat goede woningen sneller en goedkoper kunnen worden gebouwd. Hierbij is een belangrijke rol voor onze Brainportpartners weggelegd. ▪ Natuurinclusief en circulair bouwen stimuleren we zoveel mogelijk bij nieuwe ontwikkelingen in de stad. ▪ De ontwikkeling van een digital twin (een digitale kopie van een gebied of een gebouw) helpt ons bij het maken van keuzes in gebiedsontwikkelingen. Zo kunnen we de impact van bepaalde aanpassingen in een gebied vooraf in kaart brengen, bijvoorbeeld op het gebied van mobiliteit, energiesystemen en luchtkwaliteit. Zo kan de beste keuze gemaakt worden voor de stad als geheel.

Bestuursakkoord 2022 | 32

4.2 Mobiliteit We willen een aantrekkelijke, gezonde, groene en veilige stad zijn, met ruimte om fijn te wonen, te werken en te recreëren en met voorzieningen die goed bereikbaar zijn. De komende twintig jaar komen er in het stedelijk gebied Eindhoven minimaal 72.000 arbeidsplaatsen en 62.000 woningen bij. Dit brengt een forse toename van bewegingen met zich mee en dus vraagstukken rondom mobiliteit. Voor ons is de kern: vlot, veilig en schoon. Hiervoor is een mobiliteitstransitie nodig. We willen mensen stimuleren om zoveel mogelijk te lopen, te fietsen en gebruik te maken van het openbaar vervoer. Maar we beseffen dat dit niet altijd en overal kan en dat inwoners daarom soms kiezen voor het gebruik van de auto. We ontmoedigen doorgaand verkeer door de stad en stimuleren een vlotte doorstroming op de ring en de belangrijke uitvalswegen (de radialen). We gaan door met het autoluw maken van ons centrum, zodat dit een aantrekkelijke, bruisende, hoogstedelijke én groene plek wordt. Een kloppend stadshart, waar het niet alleen fijn wonen, winkelen en werken is, maar waar mensen graag verblijven om te ontspannen en elkaar te ontmoeten. We willen dat de openbare ruimte gebruikt wordt door jong en oud, ook in de wijken. Verkeersveiligheid staat daarom hoog op onze agenda.

HOOFDSTUK 4

MOBILITEIT IN (REGIO) BRAINPORT EINDHOVEN

▪ Samen met het Rijk en de provincie ontwikkelen we Eindhoven Internationale Knoop XL als toegangspoort tot Brainport Eindhoven en als draaischijf om de mobiliteitstransitie in de regio te kunnen realiseren. Eindhoven Centraal wordt omgevormd tot internationaal OV knooppunt in 2040, die de grote toename van treinen en reizigers aankan en waar verschillende soorten vervoer naadloos in elkaar overgaan. We breiden de capaciteit van busstation Neckerspoel uit en brengen deze zo mogelijk onder de grond. ▪ We maken afspraken met het Rijk, de provincie én het bedrijfsleven over de nieuw aan te leggen OV-verbindingen. Zij zijn onze (financiële) partners om uiteindelijk echt te komen tot een gemeente-overstijgend vervoers­systeem die woon- en werklocaties met elkaar verbindt, zoals de Brainportlijn. We kijken ook naar Europese financieringskansen. ▪ Samen met het Rijk, de provincie en het bedrijfsleven leggen we mobiliteitshubs aan met verbindingen naar de economische toplocaties via OV en fiets. Met de grote werkgevers van de regio zoals ASML, Philips en VDL maken we afspraken over het gebruik van de mobiliteitshubs (met 10.000 tot 15.000 parkeerplekken) en het sturen van het reisgedrag van hun werknemers om zo de transitie te versnellen.

▪ We houden vast aan de MIRT-propositie voor de verstedelijking en mobiliteitstransitie in Brainport Eindhoven die we samen met de provincie hebben ontwikkeld en die in de regionale programmaraad Smartwayz is vastgesteld. Dit is de basis voor de afspraken met de provincie en het Rijk bij het bestuurlijk overleg MIRT najaar 2022.

Bestuursakkoord 2022 | 33

▪ We zijn blij dat er, na jaren van discussie, in de afgelopen periode regionale afspraken zijn gemaakt over de bereikbaarheid van onze regio en de inzet naar het Rijk. Wij vinden het belangrijk dat er niet alleen afspraken worden gemaakt voor de A2/N2 en de A58. Ook voor de Noordoostkant moet er, naast de huidige korte termijn oplossingen, een middellange termijn oplossing komen, in nauw overleg met de regio. Daarbij houden we oog voor de natuurwaarden en zetten daarom in op nieuwe infrastructurele oplossingen op, rond of onder bestaande tracés. Daarnaast blijven wij gelijktijdig regionaal inzetten op een mobiliteitstransitie, werkgeversaanpak en het verbeteren van onze bestaande infrastructuur. Er is politiek onvoldoende draagvlak voor oude discussies als de Ruit (groot of klein).

HOOFDSTUK 4

MASTERPLAN BINNENSTEDELIJKE MOBILITEIT

▪ Op basis van een gedegen netwerkanalyse, ontwikkelen we een masterplan om de mobiliteitstransitie in de stad vorm te geven en de verkeerscirculatie in de komende jaren in goede banen te leiden. Een parkeerstrategie maakt onderdeel uit van dit plan. We gebruiken als input de visie ‘Actualisatie Eindhoven op weg 2022’ en het ‘Ontwikkelplan Centrum’. Uitgangspunten bij dit masterplan zijn: - Een bruisende, aantrekkelijke, groene en autoluwe binnenstad waar de voetganger en fietser op één staan, maar die met de auto toegankelijk blijft voor binnenstadsbewoners en mensen met een beperking; - Een duurzaam systeem van stadslogistiek zodat het centrum goed bereikbaar blijft voor ondernemers; - Goede doorstroming op de radialen en de ring, zoals met ongelijk­ vloerse kruisingen of ondertunneling, waarbij de auto het primaat heeft zodat verkeer vlot en snel uit en om de stad geleid wordt; - P+R’s rondom de stad met uitstekende verbindingen naar het centrum en goede afspraken met regiogemeenten; - Inpassing van de grote en complexe transformatieopgave rondom het station met de versmalling van de Fellenoord, de herontwikkeling van busstation Neckerspoel en de bouw van 8500 woningen.

De fasering luistert nauw, het station en (tijdelijk) busstation moeten wel bereikbaar blijven en de stad mag niet op slot komen te staan; - Een maximale snelheid van 30 km/uur in de wijken en een hogere snelheid op de radialen en wegen waar een lagere snelheid niet mogelijk is door bijvoorbeeld OV en hulpdiensten; - Nadrukkelijke aandacht voor de problematiek op de Westtangent zoals verbetering van de luchtkwaliteit en verkeersveiligheid;

Bestuursakkoord 2022 | 34

- Een parkeerstrategie die het centrum en de gevreesde parkeerdruk voor bewoners ontlast. We willen auto’s in de binnenstad ontmoedigen en uit het zicht halen. We onderzoeken optimalisatiemogelijkheden in ons naheffingensysteem, mogelijke tariefdifferentiatie en de inzet van parkeergarages in het centrum voor binnenstadbewoners; - Voldoende fietsparkeerplaatsen in het centrum. ▪ We ontwikkelen stadscampagnes om een gedragsverandering tot stand te brengen. Hiermee verleiden we inwoners om de auto te laten staan door te wijzen op de mogelijkheden én voordelen van alternatieve vormen van vervoer. We brengen de apps onder de aandacht die beschikbaar zijn in het kader van ‘Mobility as a Service’ (MaaS) op nederlandslimbereikbaar.nl. Deze geven multimodaal reisadvies op maat. We wijzen werkgevers op hun verantwoordelijkheid in het bereikbaar én leefbaar houden van onze stad.

Verkiezingsprogramma Volt: “Wij willen het aantal P+R plekken vergroten in combinatie met verbeterd OV en aanbod van deelmobiliteit. Dat vergroot de mobiliteit en vermindert het aantal auto’s in de binnenstad.”

HOOFDSTUK 4

FIETS

▪ We geven uitvoering aan het in de gemeenteraad aangenomen initiatiefraadsvoorstel Fiets op 1. We bouwen samen met de provincie gefaseerd verder aan een veilig, comfortabel en fijnmazig fietsnetwerk, met goed onderhouden en veilige fietspaden die voldoende verlicht zijn en waar voor de veiligheid het groen is gesnoeid. In woonwijken passen we fietsstroken of fietsstraten toe op het moment dat het wegdek wordt vervangen. Op de drukste fietsroutes willen we brede, vrij liggende, rode fietspaden en groene golven. ▪ We blijven investeren in doorfietsroutes binnen Eindhoven in samenwerking met de regio. Daarvoor kiezen we voor veilig en doorfietsen, maar beschermen ook de natuur. Voor het fietspad HTC de Run kiezen we voor route Ulenpas-Hunenborg wanneer het een verbetering betekent voor de ecologie. Bijvoorbeeld door het toevoegen van faunapassages die nu niet aanwezig zijn en andere mitigerende maatregelen. Dit plan wordt samen met Trefpunt Groen Eindhoven (TGE) uitgewerkt. Het uitgangspunt hierbij is om op het gedeelte langs de Dommel uit te gaan van de huidige breedte van het aanwezige pad en het behoud van de bomen. Als dit niet mogelijk is kiezen we voor de minimale breedte voor doorfietspaden. Er moet nadrukkelijk aandacht zijn bij het definitieve ontwerp voor de veiligheid van wandelaars.

We treden in overleg met de buurt, TGE, de fietsersbond en andere partners over het ontwerp en deze randvoorwaarden. ▪ We zorgen voor slimme verkeerslichten en groene golven voor fietsers op een aantal veel gebruikte routes: van winkelcentrum Woensel naar het centrum, van het centrum naar de High Tech Campus en van het centrum naar Geldrop. Bij stoplichten in de stad staat de doorstroming van fietsers op één. Op de ring en de radialen heeft de vlotte doorstroom van auto’s prioriteit, zodat het verkeer snel om en uit de stad geleid kan worden. We bekijken of we de groene golven voor auto’s daar kunnen uitbreiden, waarbij we wel letten op de oversteekbaarheid voor fietsers.

Bestuursakkoord 2022 | 35

▪ We zorgen voor ruimere openingstijden van de fietsenstallingen in het centrum. We hanteren als uitgangspunt dat fietsparkeren gratis zou moeten zijn. Hier kan beargumenteerd van af worden geweken, bijvoorbeeld om een businesscase sluitend te krijgen. ▪ We stellen fietsen die door de gemeente worden geruimd, gratis beschik­ baar aan inwoners die moeite hebben met rondkomen en een fiets goed kunnen gebruiken.

HOOFDSTUK 4

Bestuursakkoord 2022 | 36

BUSVERVOER

VERKEERSVEILIGHEID

▪ We willen dat het openbaar vervoer een aantrekkelijk alternatief wordt voor inwoners. We gaan met de provincie en de vervoerder in gesprek om het OV-aanbod binnen de huidige concessieperiode te verbeteren. Daarbij vragen we aandacht voor: - Reizen binnen stadsdelen of om het centrum heen (bijvoorbeeld een tangentlijn of ringlijn); - Sneller en vaker reizen naar de stadsranden, de P+R’s en naar België; - Betere aansluitingen op Eindhoven Airport en op de laatste treinen. Daar waar verbetering binnen de huidige concessieperiode niet mogelijk is, vragen we de provincie dit op te nemen in de aanbesteding van het busvervoer in 2026.

▪ Verkeersveiligheid blijft hoog op onze agenda staan. We hanteren het principe van maximaal 30 km/uur in de stad, met uitzondering van straten waar dit echt niet kan. Dit zijn bijvoorbeeld de ring, de radialen en de routes voor OV en hulpdiensten waar een hogere snelheidslimiet noodzakelijk is om de doorstroming op peil te houden. Met bebording en markeringen maken we dit zichtbaar. We nemen volwaardige maatregelen om een straat als 30km-gebied in te richten op het moment dat er onderhoud is gepland.

▪ We behouden het gratis OV voor minima in het kader van ons armoedebeleid. Waar mogelijk verbreden we de doelgroep, mits dit bijdraagt aan de mobiliteitstransitie.

▪ Om de realisatie van volwaardige 30 km-straten te versnellen, kijken we hoe we aanspraak kunnen maken op externe middelen vanuit het Rijk. ▪ We inventariseren de top tien van meest onveilige verkeerssituaties in de stad en komen met een aanpak.

LUCHTKWALITEIT DEELMOBILITEIT

▪ We zijn van mening dat deelmobiliteit beschikbaar moet zijn in heel Eindhoven en maken hierover afspraken met aanbieders, waaronder het tegengaan van parkeeroverlast, bijvoorbeeld via ‘drop-zones’. Een goede aansluiting op de regio is belangrijk zodat deelmobiliteit echt een alternatief wordt voor het gebruik van de (eigen) auto. We ondersteunen buurtinitiatieven in het kader van deelmobiliteit. We pakken vandalisme en diefstal van deelscooters en deelfietsen hard aan.

▪ We streven naar een gezonde leefomgeving voor al onze inwoners. Gelukkig voldoet de luchtkwaliteit overal in Eindhoven aan de Europese norm. Dit betekent helaas nog niet dat de lucht gezond is in de stad. Op advies van de GGD, het Longfonds en in navolging van andere gemeenten, streven we ernaar om in 2030 te voldoen aan de WHO-norm voor luchtkwaliteit. Dat schept duidelijkheid voor onze inwoners, bedrijfsleven en andere partners in de stad. We nemen deel aan initiatieven zoals het Schone Lucht Akkoord. Het Rijk zal substantieel moeten bijdragen in relatie tot de opdracht die er ligt. ▪ We gaan door met het stappenplan naar een strengere milieuzone met als doel om in 2030 een nul-emissiezone binnen de ring te hebben. We houden vast aan de twee geplande evaluatiemomenten in 2025 en 2028. We versterken de communicatie richting inwoners en ondernemers zodat zij hier bij de aankoop van een (bestel)auto rekening mee houden.

HOOFDSTUK 4

▪ Samen met de belanghebbenden geven we uitvoering aan de Green deal Stadslogistiek 2021-2025 waarmee we werken aan een duurzame bereikbaarheid van de binnenstad voor ondernemers, op weg naar een nul-emissiezone voor vrachtauto’s en bestelauto’s binnen de ring in 2025. ▪ We ontwikkelen een sloopregeling voor tweetakt-brommers en -snorfietsen omdat het uitfaseren van deze zeer vervuilende voertuigen sterk bijdraagt aan schonere lucht in Eindhoven.

ELEKTRISCH RIJDEN

In de komende vier jaar verdubbelen we minimaal het aantal openbare oplaadpunten voor elektrische auto’s. Bij herinrichtingsprojecten maken we standaard ruimte voor laadplekken. We doen dit bij voorkeur op een innovatieve wijze met oog voor een goede inpassing in de openbare ruimte. Zo gaan we lichtlaadmasten plaatsen: lantaarnpalen voorzien van geïntegreerde laadtechniek voor elektrische auto’s waarmee we onnodige verrommeling voorkomen.

Bestuursakkoord 2022 | 37

EINDHOVEN AIRPORT

▪ Het proefcasus-advies ‘Opnieuw verbonden’ van Pieter van Geel blijft voor ons leidend. We houden de partners, waaronder de Rijksoverheid en Eindhoven Airport, aan de gemaakte afspraken via de daarvoor ingestelde overlegstructuren, waaronder het Luchthaven Eindhoven Overleg (LEO). Uitgangspunt is het referentiescenario ‘geluid’ conform de motie ‘Afspraak is afspraak’. We hechten groot belang aan een zorgvuldig proces en een breed gedragen uitkomst. We wachten dit af en bepalen dan onze positie. Eindhoven Airport is een belangrijke landelijke voorziening, maar moet ook ten dienste staan van de Brainportregio. We blijven ons dan ook hard maken voor een betere balans tussen vakantieen zakelijke bestemmingen. ▪ We vinden het daarnaast essentieel dat niet alleen ingezet wordt op het verminderen van geluidsoverlast, maar ook op het verminderen van CO2-uitstoot. We streven ernaar om de meest duurzame luchthaven van Europa te hebben, op de grond én in de lucht. Dit biedt kansen voor innovatieve bedrijven en nieuwe startups uit onze regio. Ook moedigen we experimenten aan met elektrische vliegtuigen of het gebruik van groene synthetische kerosine.

▪ We maken ons sterk voor een ruimere en meer structurele vulling van het Leefbaarheidsfonds, dat voorziet in (financiële) bijdragen aan projecten die het milieu, de gezondheid en het leefklimaat in de omgeving van Eindhoven Airport verbeteren. Hiervoor is een belangrijke rol weg gelegd voor Eindhoven Airport en de ministeries van Defensie en Infrastructuur en Waterstaat. Ook wij zullen als gemeente, samen met de regio en provincie, een aandeel moeten leveren.

Bestuursakkoord 2022 | 38

5.1 Wijken en buurten In onze groeiende stad is het belangrijk dat iedereen zich thuis voelt en blijft voelen. Dat betekent prettig wonen in een schone, veilige en voor iedereen toegankelijke buurt, met groen op vijf minuten loopafstand en genoeg bankjes, ontmoetings-, sport- en speel­plekken. Met voldoende winkels, laagdrempelige activiteiten en zorg nabij, waar inwoners naar elkaar omkijken. We willen de sociale cohesie en veerkracht in de wijken verbeteren. Daarmee creëren we verbinding en gaan we polarisatie tegen.

5

Fijne en veilige woonwijken waar buren elkaar kennen

Angelique Bellemakers (PvdA) Stadsgezant Doorbraak wijkgericht werken

Het is belangrijk dat Eindhovenaren voelen dat de gemeente er voor ze is. Dat ze hun contact­ personen in de wijk kennen of weten te vinden. En dat er iets wordt gedaan met de signalen en ideeën van buurtbewoners. Onze stad kent een aantal kwetsbare gebieden, die extra aandacht verdienen. De gemeente moet overal en zéker in die wijken een zichtbare, herkenbare en betrouwbare partner zijn. Om de wijkenaanpak meer focus te geven, stelt dit college een stadsgezant aan. De PvdA draagt hiervoor Angelique Bellemakers voor. Angelique gaat aan de slag met de verbetering en door­ ontwikkeling van het gebiedsgericht werken in Eindhoven en ziet toe op de uitvoering. Dit start in de drie focusgebieden, maar het doel is om de aanpak over de stad uit te rollen. Bestuurlijk valt de stadsgezant binnen de portefeuille van haar partijgenoot in het college.

HOOFDSTUK 5

Iedere wijk en buurt heeft eigen wensen, behoeften en kansen. De ene wijk heeft meer uitdagingen dan de andere. Zo zijn er gebieden waar de leefbaarheid sterk verbeterd moet worden, en andere gebieden waar de kwaliteit behouden moet blijven. Als gemeente zijn we zichtbaar in álle wijken en koesteren we de eigenheid van onze stadsdelen. Maar per wijk kijken we wat nodig is. Daarbij ligt de focus op gebieden met veel sociale problematiek; we investeren waar dat het hardst nodig is. Niemand kent de omstandigheden, problemen én mogelijke oplossingen beter dan de inwoners zelf. Daarom krijgen inwoners meer invloed in hun buurt, bijvoorbeeld met buurtbudgetten, en faciliteren we initiatieven uit de buurt. Organisaties die naast de inwoners staan gaan we versterken. We hebben ook aandacht voor de kleinere problemen in de wijk. We verbeteren onze communicatie, zorgen voor korte lijnen en verbinden sociale aspecten met ruimtelijke ontwikkeling en veiligheid. Om preventie handen en voeten te geven in de wijk, zetten we stevig in op gezondheid en de aanpak van eenzaamheid. Maar ook op veiligheid, omdat voorkomen van criminaliteit de beste misdaadbestrijding is. Een goed netwerk van onderwijs, zorg, jongerenwerkers, wijk-GGD’ers, wijkagenten en een stevige sociale basis zijn daarvoor cruciaal. We doen dit om te bereiken dat inwoners samen leven, met oog voor elkaar.

Bestuursakkoord 2022 | 39

GEBIEDSGERICHT WERKEN

▪ We werken vanuit het perspectief van de wijk. Integraal gebiedsgericht werken hanteren wij daarom als uitgangspunt voor de hele stad. Dat betekent dat wij dwars door de organisatie heen werken en in gezamenlijkheid kijken wat nodig is. De opgave in de wijk en de complexiteit hiervan is leidend voor de wijze waarop de gebiedsgerichte aanpak wordt georganiseerd. Daarbij hebben we oog voor de hele stad, dus álle wijken. De inwoners en partijen in de wijk bepalen in grote mate zelf wat op de agenda staat en de gemeente faciliteert initiatieven. ▪ Daar bovenop kennen we in de stad gebieden die een bijzondere of speciale aanpak nodig hebben; wijken met complexe, meervoudige opgaven die vragen om stevige gemeentelijke regie, vaak meerjarig. Dat vraagt om een doorbraakaanpak waarbij de opgaven in het gebied centraal staan en we de inwoners nadrukkelijk betrekken. Eén van die focusgebieden is Woensel Zuid, waar we al stappen hebben gezet om te komen tot een Pact met de partners in het gebied, en waar we aan de slag kunnen met de middelen uit het Volkshuisvestingsfonds. Het Rijk heeft Woensel Zuid óók aangewezen als focusgebied, wat een haakje biedt voor meer rijksmiddelen voor leefbaarheid en veiligheid. We wijzen naast Woensel Zuid in ieder geval nog twee andere focusgebieden aan: Doornakkers en Bennekel.

▪ We verankeren gebiedsgericht werken beter in de organisatie, om meer slagkracht te organiseren en maatwerk te leveren. Dat vraagt om collegiaal bestuur dat eenduidige opdrachten geeft. Verder werken we aan meer zichtbaarheid en aanspreekbaarheid in de wijk, dichtbij de inwoner. We intensiveren onze aanpak met wijkbudgetten die gericht kunnen worden ingezet, om onze actiegerichtheid en wendbaarheid te vergroten en direct te kunnen inspelen op realisatie van initiatieven uit de wijk. Waar mogelijk gaan we budgetten voor inzet in de wijk ontschotten.

HOOFDSTUK 5

Bestuursakkoord 2022 | 40

INWONERSPARTICIPATIE

INTENSIVEREN NETWERK EN AANSPREEKPUNTEN IN DE WIJK

▪ In alle wijken is er ruimte voor inspraak en participatie van inwoners en ondernemers, waarbij we extra aandacht hebben voor de jeugd die we vaak minder weten te bereiken. We betrekken en informeren inwoners vanaf het begin actief bij plannen die hun directe leefomgeving raken. Inwoners(organisaties) krijgen de kans om meer betrokken te zijn en we benutten de kracht van de wijk.

▪ We zorgen voor toegankelijke, zichtbare en herkenbare aanspreekpunten in de wijk, met o.a. wijk-GGD’ers, jongerenwerkers, de verbinders en BOA’s. We zetten in op een goed netwerk rondom onderwijs, (informele) zorg, jongeren en veiligheid. We kijken per inwoner welke route naar hulp het beste werkt.

▪ De gemeente maakt inzichtelijk wat ze met de inbreng van de omgeving doet en weegt dit gemotiveerd mee in de besluitvorming. We kiezen daarbij voor een lichte vorm; geen zware administratieve processen of juridisering. Communicatie en verwachtingsmanagement zijn essentieel. ▪ We stimuleren inwonersparticipatie en -initiatieven. Een goede afspiegeling van de wijk is hierbij belangrijk. Met loting of via professionals die naast de inwoners staan, proberen we ook inwoners die zich minder kunnen laten horen een stem te geven. Om inwonersparticipatie te stimuleren denken we aan instrumenten zoals de wijkbegroting en de wijkagenda.

▪ De inzet van wijk-GGD’ers in Woensel Zuid en Gestel is heel effectief gebleken. We breiden daarom het aantal wijk-GGD’ers uit, te starten in de meest kwetsbare wijken. ▪ Vrijwilligers in de wijk zijn belangrijk. We zorgen voor een toekomstbestendig gemeentelijk vrijwilligersbeleid, met oog voor de positie, waardering en ondersteuning van vrijwilligers en organisaties. ▪ Om problemen aan de voorkant op te vangen en escalatie te voorkomen, willen we meer BOA’s in de wijk. Deze BOA’s zijn inzetbaar op een breed palet aan thema’s zoals woonoverlast, verkeersonveiligheid en milieudelicten (waaronder bijzetafval). Daarnaast blijven we het Rijk vragen om meer wijkagenten, zodat de wijkagenten en de BOA’s weer onderdeel uitmaken van het straatbeeld, direct aanspreekbaar zijn en daarmee ook het veiligheidsgevoel wordt vergroot. ▪ In lijn met onze lobby blijven we pleiten dat geld dat justitie afpakt van criminelen terug geïnvesteerd wordt in onze wijken. Op die manier zien inwoners dat crimineel geld wordt teruggeven aan de samenleving en verhogen we de meldingsbereidheid bij inwoners.

Verkiezingsprogramma Forum voor Democratie: “Wij willen burgers raadplegen over en betrekken bij lokale problematiek.”

HOOFDSTUK 5

VOORZIENINGEN EN ACTIVITEITEN

▪ We willen ontmoeting en verbinding in de wijk stimuleren. Daarvoor zetten we vastgoed zoals buurthuizen en sportkantines slim in voor maatschappelijke doelen, waarbij functies vermengd worden (zoals een zorgfunctie, hulploket, bibliotheek en/of een plek voor makers). We verkennen mogelijkheden om de sociale opdracht aan buurthuizen te versterken. ▪ We zorgen ervoor dat ieder stadsdeel een bibliotheekvoorziening heeft. Dit kan betekenen dat de nieuwe stijl stadsdeelbibliotheken in een school, buurthuis, sportclub of winkelcentrum gevestigd worden. Daarnaast wordt de bibliotheekfunctie doorontwikkeld voor activiteiten gericht op eenzaamheid, laaggeletterdheid, taal, digivaardigheid en mediawijsheid, voor alle inwoners in de wijk. ▪ We maken het gemakkelijker voor inwoners om iets te organiseren. Zo vereenvoudigen we bijvoorbeeld het proces voor initiatiefnemers van een evenement(je) in de wijk; waar mogelijk voldoet een melding in plaats van een vergunning. Verbindende activiteiten in de buurt, zoals een buurtbarbecue of straatfeest, blijven we subsidiëren of faciliteren. ▪ Afhankelijk van wat speelt in de wijk, gaan we gericht en op een laagdrempelige manier voorzieningen of activiteiten ondersteunen. Bijvoorbeeld het samen met de buurt of de school organiseren van een gezond ontbijt of lunch voor kinderen die dat thuis niet altijd krijgen.

▪ We dragen samen de opgaven van de grote stad. Waar we nu nog teveel concentratie zien in kwetsbare wijken, gaan we de maatschappelijke opvang beter verspreiden over de stad. ▪ We werken actief aan de transformatie van wijkwinkelcentra, zodat we met functievermenging levendigheid creëren of behouden in onze wijken en leegstand voorkomen.

Bestuursakkoord 2022 | 41

▪ We schenken in de openbare ruimte extra aandacht aan sport en beweging, met beweegvoorzieningen, speeltuinen, fiets- hardloop- en urban sportroutes voor alle leeftijden. We zorgen ervoor dat die voor iedereen toegankelijk zijn. We investeren in ons straatmeubilair door het plaatsen van extra bankjes, waarmee we ontmoeting stimuleren en jong en oud prettig buiten in de wijk kunnen verblijven. ▪ Samen met de buurt pakken we groenarme wijken aan. Hierbij hebben we nadrukkelijk aandacht voor het stimuleren van sociale cohesie, gezonde leefomgeving en biodiversiteit. ▪ Met het volwaardig inrichten van straten als 30km straat ontstaat weer ruimte voor ontmoeten, beleven en spelen. En kunnen we ze vergroenen en klimaatadaptief maken. We starten een pilot met speelstraten rondom scholen waar het gemotoriseerd verkeer niet langer welkom is. Hiermee verbeteren we de leefbaarheid en veiligheid rondom scholen en vergroten we de mogelijkheden voor kinderen om zelfstandig naar school toe te gaan. ▪ Culturele instellingen vragen we om (samen) het aanbod dichterbij de inwoners te brengen. In wijkvoorzieningen en op aangewezen plekken in de openbare ruimte stimuleren we kunst, cultuur en makers. ▪ Er lopen diverse aanpakken rondom plaagdierbestrijding. Deze worden geëvalueerd en bij positief resultaat zoeken we naar een manier om die te borgen in het lopende beleid.

Verkiezingsprogramma VVD: “In winkelcentra in de wijken (zoals Woensel en Kastelenplein) is veel leegstand en hier moet iets gebeuren. De VVD wil daar woningbouw toevoegen om te voorkomen dat die winkelcentra verder achteruitgaan.”

HOOFDSTUK 5

Bestuursakkoord 2022 | 42

5.2 Veiligheid Een veilige stad is de basis om fijn te kunnen leven, wonen en werken. Samen met onze veiligheidspartners maken wij ons hier hard voor. Het voorkomen van criminaliteit is de beste misdaadbestrijding. We grijpen wel stevig in als zaken uit de hand lopen. Er moet een goede balans zijn tussen preventie en repressie. Als vijfde stad van het land heeft Eindhoven te maken met grootstedelijke veiligheidsvraagstukken. Denk aan de toenemende invloed van de georganiseerde criminaliteit en de effecten daarvan in onze stad, wijken en buurten. Bedreigingen, malafide ondernemers, vastgoedeigenaren en verhuurders en criminele afrekeningen op straat ontwrichten de samenleving. De georganiseerde criminaliteit raakt ook direct onze inwoners, in het bijzonder in de kwetsbare wijken waar jongeren met weinig perspectief geronseld worden om geld te verdienen met illegale klusjes. Leegstand (spookwoningen) kan een voedingsbodem zijn voor malafide praktijken. Ook wordt steeds meer inzet van gemeenten gevraagd op het thema ‘zorg en veiligheid’. Het landelijke GGZ-beleid is erop gericht om kwetsbare inwoners zoveel mogelijk in de wijken te laten wonen en niet op te vangen in speciale voorzieningen. Een klein aandeel van deze inwoners met complexe multiproblematiek op het snijvlak van zorg en veiligheid veroorzaakt overlast.

Daarnaast hebben personen met een kwetsbare uitgangspositie een grotere kans om dader of slachtoffer te worden van criminaliteit. Repressie is soms nodig, maar preventie is minstens zo belangrijk. We willen een weerbare samenleving zijn, criminaliteit voorkomen en zorgen dat alle inwoners zich veilig voelen in de stad en in hun wijk. Iedereen moet het gevoel hebben dat de politie en de BOA’s er voor hen zijn.

HOOFDSTUK 5

▪ We leggen in de tweede helft van 2022 een nieuw beleidskader veiligheid 2023-2026 ter besluitvorming aan de gemeenteraad voor. We stellen de prioriteiten in dit nieuwe beleidskader in afstemming met de gemeente­ raad vast, gebruikmakend van een nieuwe methodiek met ‘levende data’ (actuele veiligheidscijfers). Deze geven continu voeding om samen met stakeholders in de stad te kunnen handelen. Ons nieuwe beleidskader geeft daardoor meer ruimte voor tussentijdse aanpassingen, als antwoord op actuele en dynamische veiligheidsontwikkelingen in de stad. ▪ We blijven samen met onze partners (G4, Bureau Regioburgemeesters, Politie, Openbaar Ministerie) lobbyen voor meer politiecapaciteit, specifiek meer agenten in de wijk, en voor meer (structurele) middelen voor de aanpak van georganiseerde criminaliteit. ▪ Ook blijven we ons inzetten om binnen de kaders van de AVG en binnen ons ethisch waardenkader meer informatiedeling mogelijk te maken zodat beter kan worden samengewerkt tussen de verschillende partners en domeinen. ▪ We maken ons hard voor betere hulp voor mensen die uit een penitentiaire inrichting komen, zodat terugval in de criminaliteit voorkomen wordt. ▪ De afdeling Veiligheid gaat een cluster gebiedsgericht werken inrichten8 om directer te participeren in specifieke ontwikkelingen die zich in de wijken voordoen.

Het doel is om in samenwerking met het ruimtelijk domein en het sociaal domein tot een effectieve gebiedsgerichte aanpak te komen. ▪ In complexe casussen op het snijvlak van zorg en veiligheid is vaak inzet nodig vanuit verschillende partners (woningcorporaties, politie, zorgverleners, gemeente) om in samenhang de juiste dingen te kunnen doen. We zetten ons in, en verwachten ook van alle partners, dat binnen de kaders van de AVG en ons ethisch waardenkader gebruik gemaakt wordt van de mogelijkheden die er zijn om de nodige informatie te delen. Verder zetten we in op meer wijk-GGD’ers waar dat nodig is en hebben we aandacht voor de veiligheid achter de voordeur. 8 Zie ook verkiezingsprogramma VVD, pagina 23

Bestuursakkoord 2022 | 43

▪ Om jongeren uit de criminaliteit te houden en perspectief te bieden intensiveren we de gebiedsgerichte en samenhangende aanpak met het jongerenwerk (via het sociaal domein) en ontwikkelen we de BOTOCprojecten (Brede Offensief Tegen georganiseerde Criminaliteit) door. We zetten vol in op de middelen die het Rijk hiervoor vrijmaakt. ▪ Uit onderzoek van het CBS blijkt dat twee op de drie vrouwen in de leeftijd van 12 tot 25 jaar weleens lastig zijn gevallen op straat. Maar ook anderen overkomt dit, en niet alleen op straat. In het veiligheidsbeleid hebben we aandacht voor het tegengaan van (seksueel) grensoverschrijdend gedrag en straatintimidatie. Dit is erg belangrijk voor de veiligheid van inwoners. ▪ We continueren de praktische ondersteuning aan (nieuwe) buurtpreventieteams9 en helpen hen waar nodig met stappenplannen, materialen en eventueel subsidie. ▪ We vinden het belangrijk dat inwoners weten welke wijkagent of BOA voor hun wijk verantwoordelijk is en zorgen dat dit goed gecommuniceerd wordt. Zij moeten zichtbaar en aanspreekbaar zijn. We zetten in op het voorkomen van teveel wisselingen. ▪ We verhogen het aantal BOA’s om buurten zichtbaar veilig en leefbaar te houden, ook na 23.00 uur. We zetten scanauto’s in om te controleren of er parkeerbelasting is betaald.

▪ Het bestuurlijk interventieteam (BITE) moet vaker worden ingezet om ondermijningszaken criminaliteit en woningoverlast aan te pakken.

9 Zie ook verkiezingsprogramma Forum voor Democratie, pagina 38

Bestuursakkoord 2022 | 44

6.1 Inclusieve stad Eindhoven is een fijne stad om te wonen, leven, werken en bezoeken. We willen een stad zijn die van ons allemaal is, waar we oog hebben voor elkaar en waar iedereen zichzelf mag zijn. Ongeacht waar je vandaan komt, hoe oud je bent, waarin je gelooft of van wie je houdt. Waar Nederland vroeger bekend stond om de tolerantie zien we nu dat groepen zich terugtrekken in hun eigen kring, langs elkaar heen leven en meer tegenover elkaar komen te staan. De groei van Eindhoven versterkt dit.

6

Een levendige stad waar mensen zichzelf mogen zijn met cultuur, sport en ontspanning voor iedereen binnen handbereik

We leven in een complexe en onzekere tijd. De instroom van grote groepen nieuwe bewoners zet druk op de wijken en de verschillen tussen inwoners nemen toe. Tegelijk brengt een diverse stad ook kansen met zich mee, kans om je horizon te verbreden, nieuwe dingen te ontdekken en van elkaar te leren.

HOOFDSTUK 6

▪ We maken werk van een inclusieve samenleving en gaan racisme en andere vormen van discriminatie tegen. We maken hier extra geld voor vrij. Er komt een nieuw uitvoeringsprogramma diversiteit & inclusie dat samen met de stad wordt opgezet. We geven mensen die discriminatie ervaren hierin een stem. Zo versterken we het netwerk waarin we van elkaar leren. De gemeente geeft hierbij het goede voorbeeld. ▪ We geven invulling aan het Regenboogakkoord en onderschrijven het Queermanifest van een collectief van LHBTIQA+ vertegenwoordigers in de regio Eindhoven. We gaan samen kijken hoe Eindhoven zich nadrukkelijk kan profileren als inclusieve en open stad. ▪ We staan voor een veilige en inclusieve omgeving voor LHBTIQA+ personen onder andere op straat, in het onderwijs, bij de sportverenigingen, in zorginstellingen en op de werkvloer. ▪ We blijven ons onverminderd inzetten voor initiatieven die bijdragen aan een gelijkwaardige positie voor vrouwen. ▪ We ondersteunen initiatieven zoals de Week van Respect, een jaarlijkse bewustwordingscampagne waarin scholen, kinderen en de samenleving bij het onderwerp ‘respect’ stil staan. ▪ We willen dat internationals echt onderdeel van onze samenleving worden, zich thuisvoelen, en ook een actieve bijdrage leveren aan de stad. Het leren van de Nederlandse taal is daarbij van belang. Werkgevers hebben hier een grote verantwoordelijkheid in.

We maken afspraken met het bedrijfsleven over het geven van taallessen aan hun medewerkers, zodat onze voorzieningen primair beschikbaar blijven voor inwoners die het zelf niet kunnen betalen.

Bestuursakkoord 2022 | 45

▪ We willen de verbinding leggen tussen huidige en nieuwe bewoners. De Openbare Bibliotheek Eindhoven, Eindhoven365 en het Expat Center hebben de handen ineen geslagen om tot een gezamenlijke plek te komen, als ‘huiskamer’ van Eindhoven: de Hotspot. Hotspot moet een laagdrempelige plek worden die open staat voor iedereen en ruimte biedt voor publiek debat, informatievergaring, creatieve ontwikkeling en toevallige ontmoeting. Met mogelijkheden voor exposities en experimenten. Ook worden hier taalcafés georganiseerd voor zowel vluchtelingen, arbeidsmigranten, internationale kenniswerkers en andere inwoners die de taal nog niet machtig zijn. We continueren het ‘Living-in’ programma om internationals zo goed mogelijk in onze Eindhovense samenleving te integreren. ▪ In samenwerking met de Arbeidsinspectie spreken we werkgevers van arbeidsmigranten aan op ‘goed werkgeverschap’ en adequate huisvesting voor hun medewerkers tegen fatsoenlijke voorwaarden. Ook vinden wij dat werkgevers verantwoordelijk zijn om arbeidsmigranten na afloop van een arbeidscontract nog enige tijd onderdak te bieden, zodat zij de tijd krijgen om andere huisvesting te vinden en niet van de ene op de andere dag op straat komen te staan. ▪ In onze dienstverlening gaan we zo goed mogelijk fysieke, sociale en digitale drempels voor inwoners (met een beperking) wegnemen.

We ontwikkelen een lokale inclusie agenda die invulling geeft aan het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een beperking en betrekken ervaringsdeskundigen bij de uitvoering. We onderzoeken waar we de taken van het opgeheven Platform Gehandicapten Eindhoven onder kunnen brengen. ▪ De gemeente ondersteunt inwoners met verblijfsvergunning met de registratie “nationaliteit onbekend”, om aan te tonen dat ze staatloos zijn danwel welke nationaliteit ze hebben. Zo kunnen ze meedoen in de samenleving.

Bestuursakkoord 2022 | 46

6.2 Cultuur en Design Kunst en cultuur zijn het fundament van een levendige stad die prikkelt, uitdaagt en samenbrengt. Cultuur biedt ontspanning, verbindt, en zet mensen aan tot reflectie en ontwikkeling. We zijn trots op onze grote culturele instellingen, ons wereldwijd bekende designklimaat, onze festivals, makers, broedplaatsen en kleine initiatieven in de wijken. Onze culturele sector heeft een klap gehad tijdens de coronacrisis. We vinden het belangrijk om kunst en cultuur hernieuwd en sterk terug te laten komen. We borgen bestaande culturele instellingen en helpen nieuwe culturele initiatieven in wijken. Ook stimuleren we het makersklimaat, moedigen cultureel ondernemerschap aan en zorgen voor betaalbare creatieve werk- en presentatieplekken. We koesteren rauwe rafelranden in de stad, waar talent zich kan ontwikkelen. We zorgen voor een breed en divers cultureel aanbod, van, voor en door inwoners, in alle wijken, voor alle portemonnees en met een eigen Eindhovense signatuur. Nieuwe initiatieven krijgen de ruimte om zich te ontwikkelen. Daarmee blijft Eindhoven volop in beweging.

HOOFDSTUK 6

STICHTING CULTUUR EINDHOVEN

▪ We hebben vertrouwen in de Stichting Cultuur Eindhoven (SCE), waarbij de gemeenteraad elke vier jaar de kaders vaststelt en de cultuurraad een integrale afweging maakt over het verdelen van de subsidies. Cultuur Eindhoven blijft richting subsidieaanvragers scherp toezien op naleving van de Fair Practice Code en de Code Diversiteit en Inclusie. ▪ We verwachten van Cultuur Eindhoven dat zij haar netwerkrol verstevigt en de samenwerking van onze culturele iconen (de basisinstellingen) met makers en kleine initiatieven in de stad nog meer stimuleert. Deze rol is juist nu extra belangrijk: de sector is hard geraakt door corona en het publiek en de opdrachten aan makers zijn niet van vandaag op morgen op het oude niveau terug. ▪ Ook heeft Cultuur Eindhoven samen met de gemeente een belangrijke rol in de lobby richting het Rijk en de provincie. Zo proberen we aanspraak te doen op de middelen die het Rijk beschikbaar heeft gesteld voor onder andere cultuurparticipatie en cultuuraanbod voor jongeren.

Bestuursakkoord 2022 | 47

▪ We staan achter de nieuwe ontwikkelvisie van het Muziekgebouw en versterken de rolzuiverheid van de gemeente in de governancestructuur. Net als bij andere culturele instellingen gaat de subsidie aan het Muziekgebouw via de Stichting Cultuur Eindhoven lopen. SCE houdt hiermee zicht op de inhoudelijke programmering, de verbreding van het publiek en een solide bedrijfsvoering. In de volgordelijkheid moet eerst gezorgd worden dat het Muziekgebouw de zaken op orde krijgt. Pas daarna bepalen we of, en zo ja hoe, een eventuele fysieke bundeling van muziekfuncties nodig is. ▪ We zien kansen in de opschaling van het Eindhoven Museum als belangrijke versterking van ons culturele voorzieningenaanbod, die een ruimtelijke kwaliteitsimpuls voor Genneper Parken op kan leveren. De definitieve keuze voor de locatie voor VONK zal plaatvinden bij de besluitvorming rondom het bestemmingsplan. Hierbij blijven de eerder gestelde randvoorwaarden en het pakket van eisen leidend. Er is hierbij nadrukkelijk aandacht voor ecologie en parkeren.

CULTUURBUDGET DE GROTE CULTURELE INSTELLINGEN (BASISINFRASTRUCTUUR)

▪ We investeren in gezonde culturele basisinstellingen met een brede programmering die voor alle Eindhovenaren toegankelijk is. Deze BIS-instellingen zijn belangrijke pijlers in ons culturele klimaat. We juichen het toe dat er op instellingenniveau intensiever wordt samengewerkt, waar de gezamenlijke visie op de toekomst van cultuur in Eindhoven een mooi voorbeeld van is. We nemen het advies van het culturele veld mee in onze eerstvolgende cultuurvisie.

▪ We laten het cultuurbudget en de culturele ruimte meegroeien met onze stad. Dit doen we zowel door zelf bij te dragen, als door het opvoeren van de lobby richting provincie, Rijk en Europa. We stimuleren nieuwe initiatieven, verbreding naar nieuwe doelgroepen, zetten in op meer samenwerking tussen disciplines, nieuwe vormen en experimenten en cultuur in wijken. We houden vast aan de balans van de BIS-middelen versus Snelgeld en programmageld/projectsubsidie zoals vastgesteld door de gemeenteraad in de cultuurbrief 2021-2024.

HOOFDSTUK 6

MAKERS

▪ We vinden het belangrijk dat er voldoende betaalbare ateliers, expositieruimtes en makerspaces zijn voor beginnende én gevorderde makers/designers, verspreid over de (binnen)stad. We maken kunst en design daarmee ook meer zichtbaar voor inwoners en bezoekers. We onderzoeken hoe we de doorstroom en doorontwikkeling kunnen bevorderen zodat er voldoende ruimte is voor nieuw talent vanuit opleidingen om hen voor onze stad te behouden. Ook onderzoeken we hoe we meer gevestigde culturele ondernemers ruimte en tijd kunnen bieden om met verantwoorde investeringsrisico’s zelf iets op te bouwen. ▪ We creëren ook ruimte voor makers en culturele initiatieven in onze nieuwe gebiedsontwikkelingen en in de plinten. Onze typische Eindhovense makers zorgen voor dynamiek, reuring en een bruisende omgeving. We maken een integrale afweging op elke plek: we streven naar een goede mix van functies. ▪ We erkennen het belang van ‘rauwe rafelranden’ in een stad als plek waar talent zich kan ontwikkelen. Makers zorgen er voor levendigheid en reuring en geven kleur aan een gebied. De ‘rauwe rafelranden’ van vandaag zijn niet per definitie dezelfde als over 10 jaar. We betrekken de behoefte aan ‘rauwe plekken’ voor de creatieve industrie in onze gemeentebrede aanpak ‘stedelijke en maatschappelijke voorzieningen’.

Bestuursakkoord 2022 | 48

▪ Eindhoven is de stad van technologie en design, de stad van techneuten en makers. De combinatie van disciplines biedt bij uitstek kansen om oplossingen te ontwikkelen voor onze grote maatschappelijke vraagstukken. Designers werken immers vanuit het perspectief van de eindgebruiker en dragen daarmee bij aan (technologische) oplossingen die echt voor mensen werken. Ook neemt het belang van het ‘vertellen van verhalen’ toe bij maatschappelijke vraagstukken. Schrijvers, muzikanten en theatermakers spelen hierin een grote rol. We zorgen dat de creatieve industrie meegenomen wordt in ons economisch (startup) beleid, zodat een sterkere verbinding met het bedrijfsleven wordt gemaakt. We stimuleren opdrachtgeverschap (ook bij de gemeente zelf), creatief ondernemerschap en zetten in op meer samenwerking van bedrijfsleven en overheden met onze creatieve industrie om de maatschappelijke en economische waarde van de sector optimaal te benutten.

CULTUUR VOOR EN DOOR IEDEREEN

▪ Cultuur is om van te genieten of zelf te doen, voor ieder wat wils, in de binnenstad en in de wijken en voor iedere portemonnee. Daarom stimuleren we onze BIS-instellingen en makers om initiatieven te ontplooien in buurten en wijken en nemen kinderen deel aan cultuuractiviteiten en -educatie, ook via school. ▪ We stimuleren de beschikbaarheid van (repetitie)ruimten voor amateur­ gezelschappen. Bijvoorbeeld in (maatschappelijk) vastgoed dat op bepaalde uren van de dag leegstaat, zoals scholen, buurthuizen en sportkantines. ▪ Gezinnen met geldzorgen kunnen een beroep doen op onze uitgebreide kindregelingen voor contributie, lesgeld of materiaal, zoals dansschoenen of de huur van een instrument. We zijn enthousiast over de Stichting Cultuur Inclusief die, in samenwerking met een groeiend aantal culturele instellingen en donateurs, inwoners met een kleine beurs de mogelijkheid geeft om met flinke korting naar een voorstelling te gaan.

HOOFDSTUK 6

▪ We wijzen plekken in de openbare ruimte aan waar kunstenaars, muzikanten en andere cultuurmakers het podium kunnen pakken. Denk aan pleintjes, parken en muren. Ook stimuleren we culturele exposities, cursussen, lezingen en optredens in wijken en buurten en gezamenlijke openstellingen. ▪ Vanaf 2019 is met een bijdrage uit de Regio Deal gewerkt aan een ‘Designmuseum voor de toekomst’, een ‘futurelab voor design & technologie’. Dit heeft geresulteerd in ondersteuning vanuit Rijk, provincie en gemeente aan Next Nature Network (NNN) in het Evoluon voor de periode 2020-2024. NNN moet zich nu echt bewijzen en tot wasdom komen als een plek van verwondering, inspiratie en educatie en publiekstrekker voor jong en oud, met oog op opname in de basisinfrastructuur van het Rijk na 2024. ▪ We bekijken hoe we het initiatief ‘Hotspot’ mogelijk kunnen maken, bijvoorbeeld via een nieuwe Regio Deal. Parallel zorgen we ook voor ‘satellieten’ in de wijken, zodat ook op buurtniveau krachtig ingezet kan worden op ontmoeting, ontwikkeling en het bestrijden van eenzaamheid en laaggeletterdheid. We zoeken naar de koppeling met bestaande activiteiten en faciliteiten en zetten in op laagdrempelige en toegankelijke bibliotheekfunctie in elk stadsdeel op de plek die zich daarvoor het beste leent, zoals een school of buurthuis.