Bijlage 3 - Rapport Verbeterplan Ring Eindhoven

Oplossingen aan de ring en bij de groene wiggen kunnen ook bijdragen aan het beperken van wateroverlast en hittestress in de stad. Ook de versterking van ecologische verbindingen is mogelijk.

Ontwikkelingen in de groenstructuren, beekdalen van de Dommel en de Gender en bijbehorende recreatieve (fiets)routes leveren kansen op om de barrièrewerking van de Ring te verzachten. Dit geldt bijvoorbeeld voor de ontwikkelingen rondom Woensel West en het Spoorpark, parallel aan de Anthony van Leeuwenhoeklaan en de Groenewoudseweg. Hier bevindt zich ook een missing link in het fietsnetwerk.

Vergroening Kanaalzone (DELVA Landscape architects & Urbanism)

Nieuwe fietsverbindingen langs het Kanaal, en de nieuwe fietstunnel ter hoogte van de Beemdstraat zorgen voor een grotere fijnmazigheid in het netwerk voor langzaam verkeer.

Historische radiaal Kruisstraat ingericht voor langzaam verkeer

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

41

De belangrijkste ruimtelijke ontwikkelingen op en rond de Ring zijn hierna beschreven en op de kaart hiernaast weergegeven. • •

•

Grootschalige stedelijke ontwikkeling: Strijp-S, Strijp-T, Kanaalzone Koppelkansen ruimtelijke ontwikkeling: opwaardering treinstation Strijp-S en aansluiting bij het Gloeilampplantsoen, groene en recreatieve verbinding Spoorpark, ondergrondse parkeeroplossing Woenselse Markt en autoluwe inrichting Kruisstraat, autoluwe en groene kanaalzone Ontwikkelingen met nieuwe herkenninsgpunten: Strijp-S, Kanaalzone, TU/e, Museum VONK, en ontwikkelingen rondom Karel de Grotelaan, Marconilaan

Grootschalige gebiedsontwikkeling

Koppelkans ruimtelijke ontwikkeling Ontwikkeling met nieuw herkenningspunt

Stedelijke ontwikkeling Centrumkwaliteit Stedelijke groenstructuur Stedelijke waterstructuur Historische radiaal

Overzichtskaart van de verbeteringen op de Ring 42

4. De Ring in de toekomst

4.1 Verbeteringen voor de gehele Ring De belangrijkste straat van Eindhoven komt steeds meer onder druk te staan. De stad groeit, en Eindhoven probeert deze verkeersgroei zoveel mogelijk op te vangen met maatregelen, zoals het stimuleren van de mobiliteitstransitie. Verkeerscirculatie-maatregelen dragen bij aan een rustigere situatie binnen de Ring, wat betekent dat meer verkeer deze route zal gebruiken. Tegelijkertijd wordt een afname van het verkeer verwacht door de mobiliteitstransitie, waardoor het verkeersbeeld in de toekomst vergelijkbaar zal zijn met de huidige situatie. Zonder het VCP zou de verkeersdrukte op de Ring verminderen, wat zou leiden tot overcapaciteit. De verkeerskundige- en ruimtelijke analyse laten zien dat er op de gehele Ring knelpunten zijn die verbeterd moeten worden. Tegelijkertijd zijn er ook kansen die dit mogelijk maken, zoals ook in het Masterplan benoemd (zie hoofdstuk 1). Op basis van de uitgevoerde analyses en gesprekken met adviseurs van de diverse werkvelden zijn er voor de ambities en toetsingskader uit hoofdstuk 2 zijn kansrijke verbeterpunten voor de Ring onderzocht. Onderstaande algemene verbeterpunten voor de Ring zijn als basis gebruikt bij het onderzoek naar verbeteringen, zoals wordt beschreven in de volgende paragrafen.

Veilige Ring: • De Ring wordt zo (verkeers)veilig mogelijk vormgegeven, met veilige kruispunten en oversteekbaarheid voor alle modaliteiten. De huidige deelconflicten zorgen voor met name voor voetgangers en fietsers voor onduidelijke en daardoor gevaarlijke situaties. Op deze locaties zou het beter zijn geen deelconflicten meer te hebben. Uitgangspunt is dat veiligheid prioriteit heeft bij (oversteken van) langzaam verkeer en ventwegen en dat ongewenste deelconflicten veiliger worden of worden opgeheven. • Snelheidsverlaging op de Ring van 70km/u naar 50km/u zorgt voor meer verkeersveiligheid. • Verbetering van de sociale veiligheid.

• Verbeteren van klimaatadaptiviteit en voorkomen van wateroverlast en hittestress; • Bij de groene wiggen liggen er kansen voor verbetering van de groene verbindingen en de beekdalen van de Dommel en de Gender; • Verbeteren van de geluid- en luchtkwaliteit door snelheidsverlaging. Ook kan hierdoor mogelijk dichter bij de Ring worden gebouwd.

Gezonde Ring: • De inrichting draagt bij aan de leefbaarheid en sociale veiligheid langs de Ring. Extra aandacht waar gewoond wordt langs de Ring met meer vergroening; • Door het afkoppelen ventwegen, compactere kruispunten en efficiënt wegprofiel ontstaat ruimte voor groen en verblijfskwaliteit. Er komt meer ruimte voor vergroting van de biodiversiteit;

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

44

Verbindende Ring: • • • • • •

•

De Ring blijft een belangrijke verdeler van stedelijk verkeer van en naar stadsdelen; De bundelroute behoudt de belangrijkste doorstroomfunctie voor regionaal verkeer; Daarbuiten moet de Ring niet concurreren met de Randweg; De Ring is een doorgaande structuur, afslagen zijn ondergeschikt; Doorstroming heeft prioriteit bij (oversteken van) HOV, hoofdfietsroutes en bundelroute; De Ring heeft in de basis een 2x2-profiel en ventwegen. Daar waar dit ruimtelijk niet inpasbaar is of vanuit doorstroming en bereikbaarheid niet noodzakelijk is, kan hiervan afgeweken worden. Ventwegen aansluiten is maatwerk; Stedelijke hoofdinprikkers (centrumradialen) van en naar de Ring blijven volledig aangesloten, waarbij alle afslagbewegingen mogelijk zijn. Enkel wanneer toekomstvaste oplossingen waarbij het kruispunt volledig aangesloten blijft, niet ruimtelijk inpasbaar zijn en er een goed alternatief beschikbaar is om de bereikbaarheid te waarborgen kan hiervan worden afgeweken.

Passende Ring: • •

•

•

•

Stadsdelen krijgen een gezicht aan de Ring met zorgvuldige inpassing passend bij de karakteristiek van de wijk; De Ring kent een compact profiel en kruispunten voor het versterken van de visuele relatie aan beide zijden van de Ring. Er is meer aandacht en ruimte voor verbetering van de ruimtelijke kwaliteit; Bijzondere inpassing van historische radialen en kernen is noodzakelijk. De belangrijke historische radialen blijven herkenbaar en prioritair; Gestreefd wordt naar eenduidige oplossingsrichtingen voor gelijke elementen aan de Ring, zoals historische radialen en nieuwe radialen. Historische radialen blijven op maaiveld; De Ring wordt goed ingepast in de groene wiggen, waarbij groenstructuren, maar ook loop en fietsinfrastructuur zoveel mogelijk barrièrevrij de Ring oversteken.

Herkenbare Ring: • •

• •

Trotse Ring: •

•

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

De Ring is herkenbaar als een hoofdstructuur in de stad, met een herkenbaar continu profiel, passend bij het stadsdeel/groene wig; Vanaf de Ring beleeft men de stad en de verschillende stadsdelen. Uitzondering hierop zijn plekken waar de Ring, om andere ambities te verwezenlijken, plaatselijk door een tunnel heen gaat Bebouwing en nieuwe verkeersstructuren worden ingezet om de herkenbaarheid van de Ring te vergroten; De verschillende ruimtelijke segmenten waar de Ring doorheen loopt zijn duidelijk herkenbaar.

Langs en op de Ring bevinden zich herkenningspunten, zoals kunstwerken, gebouwen en elementen van cultuurhistorische waarde. Er is ruimte om herkenningspunten toe te voegen; Zichtlijnen vanaf de Ring op de stad behouden en versterken.

45

Schematisch overzicht verbeteringen op de Ring: De kaart hiernaast toont op schematische wijze de voorgestelde verbeteringen voor de gehele Ring. Deze verbeteringen dienen als basis voor de verbeteringen op wijk- en locatieniveau.

Ring zorgvuldig ingepast Herkenbaarheid historische radiaal en kern Verminderen barrière groene verbinding Veilig kruispunt Verbetering leefkwaliteit langs de Ring Landmark op de Ring Landmark langs de Ring Inprikker autoverkeer Inprikker HOV

Overzichtskaart van de verbeteringen op de Ring

46

Uitwerking snelheidsverlaging naar 50 km/u Verbeteren verkeersveiligheid Uit de knelpuntenanalyse blijkt dat verkeersveiligheid een probleem is op de Ring. Er vinden jaarlijks veel ongelukken plaats met letsel en er hebben zelfs enkele dodelijke ongevallen plaatsgevonden in de afgelopen vijf jaar. De grootste veiligheidsrisico’s bevinden zich op de met verkeerslichten geregelde kruispunten (niet-zijnde rotondes) en op de toe- en afritten van ventwegen. In beide gevallen speelt de snelheid van verkeer op de Ring een bepalende factor in het verhoogde veiligheidsrisico. Op de kruispunten zorgt 70 km/u voor een beperkt reactievermogen en hoge impact bij botsingen, met kans op (ernstig) letsel. Met 50 km/u neemt het reactievermogen van automobilisten toe, waardoor de kans op ongevallen afneemt. Ook is de impact bij botsingen minder groot, waardoor de afloop van ongevallen gemiddeld genomen minder ernstig is. Op de toe- en afritten van de ventwegen zorgt 70 km/u op de Ring voor een zeer groot snelheidsverschil met het verkeer op de ventwegen, waar maar 30 km/u gereden mag worden en ook (in twee richtingen) fietsers rijden. Vaak is de remweg voor autoverkeer op de afrit zeer kort, waardoor auto’s de ventwegen met een veel hogere snelheid dan 30 km/u oprijden. Ook bij toeritten vanaf de ventwegen naar de Ring speelt het snelheidsverschil een risico.

In veel gevallen is de meest wenselijke oplossing om een ventweg van de Ring af te koppelen, maar dit kan alleen als de ventweg via een andere straat ontsloten kan worden. De onderliggende verkeersstructuur maakt dit in sommige gevallen echter onmogelijk. De enige manier om in die gevallen het veiligheidsrisico te verlagen, is door 50 km/u in te stellen op de Ring om het snelheidsverschil te verkleinen en de toe- en afritten zo veilig mogelijk in te richten. Dit kan door (indien mogelijk) de remweg of invoegstrook te verlengen, snelheidsremmers toe te passen, attentie voor fietsers die de ventweg gebruiken te verhogen en te voorkomen dat geparkeerde auto’s voor onveilige situaties zorgen op en nabij de toe- en afritten.

Een snelheidsverlaging op de Ring naar 50 km/u kan bijdragen aan een vermindering van de geluidsproductie van het verkeer, zoals motorgeluid en bandengeluid. Dit kan er ook voor zorgen dat voertuigen minder hard optrekken, wat de verkeerssituatie verder verbetert. Nader onderzoek is nodig om vast te stellen of deze snelheidsverlaging daadwerkelijk bijdraagt aan de reductie van de uitstoot van fijnstof en geluid, evenals welke aanvullende maatregelen nodig zijn om de leefomgeving van de bewoners te verbeteren.

Verminderen verkeersoverlast De Ring is een drukke weg met veel woningen in de nabijheid. De verkeersdrukte leidt tot aanzienlijke geluidshinder en uitstoot van fijnstof, wat de leefbaarheid voor de directe aanwonenden van de Ring verslechtert. Vanuit een landschappelijk en stedenbouwkundig perspectief is het niet wenselijk om overal langs de Ring geluidswerende schermen te plaatsen.

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

47

Mogelijk maken centrumontwikkeling Door 50 km/u op de Ring in te stellen zal een deel van het verkeer op de Ring andere routes gaan kiezen, bijvoorbeeld via de randweg van Eindhoven. Dit leidt tot een reductie tussen de 10% en 30% in de verkeersintensiteiten op de Ring (zie afbeelding). Bij deze doorrekening is nog geen rekening gehouden met de mogelijkheid dat reizigers vaker de fiets of het openbaar vervoer zullen gebruiken. Een snelheidsverlaging op de Ring schept daarmee ook mede de ruimte/voorwaarden om de centrumontwikkeling mogelijk te maken. Het is wel van belang om te onderzoeken of het verschuiven van verkeer door de snelheidsverlaging op de Ring elders in de stad kan leiden tot verkeersproblemen. Bundelroute als uitzondering In het kader van herkenbaarheid en consistentie is het van belang dat het snelheidsregime op de Ring zo veel mogelijk gelijk is. Omdat er op veel locaties knelpunten zijn die samenhangen met de snelheid op de Ring, is het geen goed idee om per wegvak of kruispunt een afweging te maken over de maximumsnelheid, maar is het belang om deze keuze voor de Ring als geheel te maken.

Het is daarom nodig om dit gedeelte van de Ring 70 km/u te laten, ten eerste om een logische hiërarchie in het wegennet te behouden en ten tweede om te voorkomen dat nog meer sluipverkeer naar de Van Oldenbarneveltlaan uitwijkt. Positieve bijdrage aan alle ambities Snelheidsverlaging op de Ring draagt bij aan alle ambities uit hoofdstuk 2. Een verbetering op meerdere fronten, zoals hierboven al staat beschreven. Daarbij zijn verkeersveiligheid (Veilige Ring) en leefkwaliteit (Gezonde Ring) de aspecten die het meest profiteren. Enige toetsingscriteria wat enigszins minder wordt is de doorstroming van het verkeer op de Ring (Verbindende Ring). Door de lagere snelheid zal de capaciteit van de weg afnemen, daar staat tegenover dat de oversteekbaarheid verbetert.

Hierop geldt één uitzondering: de Ring Noordoost tussen de J.F. Kennedylaan en de Eisenhowerlaan is onderdeel van een regionale Bundelroute waar doorstroming hogere prioriteit heeft.

Regionale Bundelroutes

Verkeerseffecten snelheidsverlaging Ring (indicatief)

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

48

4.2 Oplossingsrichting per type kruispunt Kruispunten en wegvakken In dit plan worden concrete verbeteringen voorgesteld op wegvak- en kruispuntniveau. Sommige verbeteringen hangen met elkaar samen, waardoor ze zich over meerdere kruispunten en wegvakken kunnen uitstrekken. Bij de wegvakken richten de meeste verbeteringen zich op het verbeteren van de veiligheid en leefbaarheid op de ventwegen, waar vaak ook aan geleefd wordt en die ook worden gebruikt door fietsers en voetgangers. Bij de kruispunten is onderzocht op welke manier deze aangepast kunnen worden om knelpunten op te lossen en ze bij te laten dragen aan de zes ambities voor de Ring. Hierbij is rekening gehouden met o.a. de volgende aspecten: • Ruimtebeslag (passende Ring): Hoeveel ruimte kost een aanpassing aan het kruispunt of hoeveel ruimte levert het op? Dit aspect is vooral van belang bij historische radialen of locaties waar bebouwing dicht langs het kruispunt staat; • Barrière (verbindende Ring): In hoeverre heeft een aanpassing aan het kruispunt invloed op de barrièrewerking van de Ring, zowel ruimtelijk (doorsnijding ruimtelijke structuren) als functioneel (oversteekbaarheid)?

Dit aspect is vooral van belang bij historische radialen of locaties waar veel overgestoken wordt door langzaam verkeer; • Capaciteit (verbindende Ring): In hoeverre verandert de capaciteit van het kruispunt waardoor de doorstroming wordt verbeterd of verslechterd? Dit aspect is vooral van belang bij kruispunten op de Bundelroute en kruispunten waar hoofdinprikkers op zijn aangesloten; • Bereikbaarheid (verbindende Ring): In hoeverre heeft een aanpassing aan het kruispunt invloed op de bereikbaarheid van de omliggende wijken en voorzieningen? Dit aspect is vooral van de belang voor de hoodinprikkers. Daar is het belangrijk dat zijwegen volledig bereikbaar blijven.; • Veiligheid (veilige Ring): In hoeverre heeft een aanpassing aan het kruispunt invloed op de verkeersveiligheid, rekening houdend met zaken als het aantal conflictpunten tussen langzaam en gemotoriseerd verkeer, verkeersintensiteiten en gereden snelheden en deelconflicten. Ook sociale veiligheid is een aandachtspunt, met name bij tunnels en viaducten. Dit aspect is voor elk kruispunt van belang.

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

49

De Ring kruist verschillende andere modaliteiten en infrastructuur, die soms om andere afwegingen en daardoor oplossingsrichtingen vragen. Hieronder worden deze kruisingen beschreven, waarna op de volgende pagina’s mogelijke principeoplossingen voor de kruisingen op de Ring worden weergegeven. Bij elke principeoplossing staat weergegeven op welke aspecten deze beter of minder goed scoort. Door de principeoplossingen langs de knelpunten en ambities te leggen kunnen kansrijke varianten worden bedacht. Uiteraard blijft het belangrijk om de kruispunten ook in samenhang te blijven beschouwen van de Ring als geheel. Kruising Ring – radiaal buiten de Ring Belangrijk uitwisselpunt voor autoverkeer, dus alle autobewegingen van/naar Ring en radiaal buiten de Ring moeten mogelijk blijven. Afwikkelingskwaliteit op de Ring en op de radiaal buiten de Ring zijn belangrijk.

kruispunten met historische radialen zoveel mogelijk voorkomen, vooral voor voetgangers en fietsers. Dit kan door compactere kruispunten met minder afslagbewegingen. Kruising Ring – HOV Afwikkelingskwaliteit is voor beide erg belangrijk. Als we dit niet gelijkvloers kunnen realiseren, is een ongelijkvloerse oplossing te overwegen. Kruising Ring – doorfietsroute Afwikkelingskwaliteit is voor beide erg belangrijk. Als we dit niet gelijkvloers kunnen realiseren, is een ongelijkvloerse oplossing te overwegen.

Kruising Ring – radiaal binnen de Ring Belangrijk uitwisselpunt voor autoverkeer, dus alle autobewegingen van/naar Ring en radiaal buiten de Ring moeten mogelijk blijven. Afwikkelingskwaliteit op de Ring is belangrijker dan op de radiaal binnen de Ring. Kruising Ring – historische radiaal Afwikkelingskwaliteit op de Ring is belangrijker dan op de historische radiaal en uitwisseling tussen beide is niet vereist. De barrièrewerking van de Ring moeten we bij

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

50

Kruispunt met verkeerslichten (VRI) Het meest voorkomende type kruispunt op de Ring is een gelijkvloers viertakskruispunt met verkeersregelinstallatie (VRI). Op dit kruispunt kunnen alle afslagbewegingen worden gemaakt. In de praktijk blijkt dat de capaciteit van deze kruipsunten in de spits onvoldoende is om het verkeersaanbod te kunnen verwerken. Dit resulteert in een slechte doorstroming. Bovendien is de barrièrewerking aanzienlijk, aangezien het kruispunt veel ruimte in beslag neemt en de wachttijden voor overstekend verkeer lang zijn. De verkeersveiligheid, maar ook de doorstroming, hangen samen met het al dan niet aanwezig zijn van 'deelconflicten' in de verkeersregeling. Een deelconflict houdt in dat meerdere verkeersgroepen die elkaar op het kruispunt tegenkomen tegelijkertijd groen licht krijgen.

Ook zonder deelconflicten blijft de verkeersveiligheid een aandachtspunt vanwege de hoge verkeersaantallen op de Ring en de hoge snelheden die op het kruispunt worden gehaald.

Dit zorgt voor kortere wachttijden, maar leidt ook tot een verhoogde verkeersonveiligheid, vooral bij deelconflicten tussen gemotoriseerd verkeer en langzaam verkeer bij hoge verkeersintensiteiten. In de huidige configuratie kunnen veel kruispunten niet worden geregeld zonder het toestaan van deelconflicten.

Voorbeeld: Pastoriestraat - Kloosterdreef Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

51

Rotonde met verkeerslichten (VRI) Op de Ring bevindt zich een aantal met verkeerslichten geregelde rotondes. Op een dergelijk kruispunt kunnen alle afslagbewegingen gemaakt worden, waardoor dit belangrijke uitwisselpunten voor het verkeer zijn. Dit type kruispunt heeft (bij voldoende rijstroken) vaak een wat hogere capaciteit dan een regulier kruispunt met VRI, maar neemt ook meer ruimte in beslag. De barrièrewerking is ook groot, zowel ruimtelijk als qua oversteekbaarheid door de lange wachttijden.

Voorbeeld: Marconilaan - Boschijk

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

52

Kruispunt met afslagbeperking en/of éénrichtingsverkeer Door bepaalde afslagbewegingen op een kruispunt onmogelijk te maken of bijvoorbeeld éénrichtingsverkeer in te stellen op één of beide zijwegen, wordt de verkeersregeling efficiënter en nemen de capaciteit, doorstroming en oversteekbaarheid van het kruispunt toe. Dit heeft wel effect op de bereikbaarheid van de omliggende wijken, omdat een deel van het autoverkeer zal moeten omrijden. Omdat er geen rijstroken nodig zijn voor de verboden afslagbewegingen en rijrichtingen, heeft het kruispunt een kleiner ruimtebeslag. De verkeersveiligheid is over het algemeen iets beter dan op een volledig kruispunt omdat het kruispunt minder groot en complex is. Een aandachtspunt qua verkeersveiligheid is wel dat voertuigen afslagverboden kunnen negeren als dit niet fysiek onmogelijk gemaakt is.

Voorbeeld: Boutsenslaan - Gestelsestraat

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

53

Kruispunt met gesloten middenberm Bij een kruispunt met gesloten middenberm is het alleen mogelijk om rechtsaf te slaan van en naar zijwegen. Het is voor gemotoriseerd verkeer niet mogelijk om de Ring over te steken of linksaf te slaan. Dit betekent dat een groot deel van het autoverkeer een andere route (ander kruispunt op de Ring) moet gebruiken om bestemmingen in de buurt van dit kruispunt te kunnen bereiken. Het oversteken en linksaf slaan voor langzaam verkeer is nog wel mogelijk. Doordat er veel minder afslagbewegingen mogelijk zijn op het kruispunt wordt de verkeersregeling een stuk efficiënter, waardoor de capaciteit en doorstroming van het verkeer sterk verbetert. Ook heeft dit kruispunt een aanzienlijk kleiner ruimtebeslag dan een volledig kruispunt. Hierdoor neemt de (ruimtelijke) barrièrewerking af, hoewel de wachttijden voor overstekend verkeer nog steeds lang kunnen zijn. De verkeersveiligheid is over het algemeen beter dan op een volledig kruispunt omdat het kruispunt minder groot en complex is.

Voorbeeld: Doctor Schaepmanlaan - Jonckbloetlaan

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

54

Ongelijkvloerse kruising (groot) Bij een ongelijkvloerse kruising wordt de doorgaand hoofdrichting (de Ring) gescheiden van de overige afslagbewegingen. Dit kan door middel van een tunnel of een viaduct. Door het scheiden van doorgaand verkeer en afslaand verkeer neemt de capaciteit en doorstroming, met name voor het doorgaande verkeer, sterk toe. Ook verbetert de verkeersveiligheid doordat de verkeersaantallen op de kruising aanzienlijk lager zijn en de kruising minder groot en complex is. Voor een goede doorstroming bij hoge verkeersaantallen zijn wel opstelstroken voor linksafslaand verkeer tussen de twee kruisingsvlakken nodig, waardoor dit type kruising een groot ruimtebeslag heeft. Hierdoor is ook de (ruimtelijke) barrièrewerking groot.

Voorbeeld van grote ongelijkvloerse kruising

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

55

Ongelijkvloerse rotonde met verkeerslichten Bij een ongelijkvloerse kruising wordt de doorgaand hoofdrichting (de Ring) gescheiden van de overige afslagbewegingen. Dit kan door middel van een tunnel of een viaduct. Door het scheiden van doorgaand verkeer en afslaand verkeer neemt de capaciteit en doorstroming, met name voor het doorgaande verkeer, sterk toe. Ook verbetert de verkeersveiligheid doordat de verkeersaantallen op het kruispunt aanzienlijk lager zijn en het kruispunt minder groot en complex is. De ongelijklvoerse rotonde is een variant op het ongelijkvloerse kruispunt met verkeerslichten. Deze variant zorgt tevens voor een verbeterde doorstroming van het autoverkeer maar heeft ook een groot ruimtebeslag. Hierdoor is ook de (ruimtelijke) barrièrewerking groot.

Voorbeeld: Noord Brabantlaan - Beukenlaan

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

56

Ongelijkvloerse kruising (compact) Een ongelijkvloerse kruising kan ook zeer compact worden gerealiseerd. Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld te vinden in Den Bosch en Rotterdam. Bij een compacte ongelijkvloerse kruising liggen de toe- en afritten dicht tegen de tunnelbak aan en is bovenop het viaduct weinig ruimte voor kruisingen. Dit betekent dat deze kruising een veel lagere capaciteit heeft dan de hiervoor genoemde ongelijkvloerse kruisingen, en alleen toegepast kan worden bij lage verkeersintensiteiten op de zijwegen omdat er anders een (groot) risico op blokkade van de Ring ontstaat door wachtrijvorming op de afritten. Het voordeel van deze variant is dat de barrièrewerking veel minder is en de oversteekbaarheid voor langzaam verkeer veel beter. De richting van de zijwegen wordt hiermee benadrukt.

Koninginnelaan/ Stationsweg (Den Bosch)

Nieuwe Binnenweg/S Gravendijkwal (Rotterdam) Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

57

Ongelijkvloerse kruising (zonder aansluiting) Bij een ongelijkvloerse kruising is geen uitwisseling mogelijk tussen de hoofdrijbaan en de zijweg. Er zijn twee varianten mogelijk: één waarbij de Ring over de zijweg heen gaat (viaduct) of één waarbij de Ring onder de zijweg door gaat (tunnel). In beide gevallen is de doorstroming beter ten opzichte van een kruispunt en in beide gevallen neemt de oversteekbaarheid sterk toe. Ten opzichte van een viaduct heeft de tunnel een voordeel dat de Ring geen visuele barrière vormt, dat er geen sprake is van geluidshinder van de Ring en dat er geen problemen zijn met sociale veiligheid. Er is meer ruimte rondom de kruising om de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren. Een fietstunnel of fietsbrug is ook een voorbeeld van een ongelijkvloerse kruising zonder uitwisseling.

Schootsestraat – Beukenlaan, viaduct zonder aansluitingen

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

Alexiatunnel Hilversum, onderdoorgang zonder aansluitingen

58

Samenvatting principeoplossingen Er zijn verschillende oplossingsrichtingen onderzocht voor kruispunten en wegvakken, waarbij is beschreven hoe deze kunnen bijdragen aan de gestelde ambities. Daarnaast is toegelicht op welke manier de ruimtelijke kwaliteit kan worden verbeterd door verkeerskundige aanpassingen door te voeren. De voorgaande pagina's beschrijven een aantal principeoplossingen voor de kruisingen op de Ring. Dit biedt een basis voor het uitwerken van specifieke verbeteringen die, afhankelijk van de geldende kansen en knelpunten van deze locatie en de context, elk een passende oplossing bieden. Dit resulteert in een diversiteit aan verbeteringen op de Ring, die zoveel mogelijk in samenhang moeten worden bekeken. In het volgende hoofdstuk worden de verbeteringen per wijk behandeld.

Ruimtebeslag

Barrièrewerking Capaciteit

Bereikbaarheid

Veiligheid

Kruispunt met verkeerslicht

-

---

--

++

--

Rotonde

--

---

-

++

--

Kruispunt met afslagbeperking/éénrichtingsverkeer

+/-

--

+/-

-

-

Kruispunt met gesloten middenberm

+

+/-

+

--

+/-

Ongelijkvloerse kruising (groot)

--

--

++

++

+

Ongelijkvloerse rotonde

---

--

++

++

+

Ongelijkvloerse kruising (compact)

+/-

+

--

++

+

Ongelijkvloerse kruising (zonder aansluiting)

++

+

+++

---

++

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

59

Ruimtelijke kwaliteit De verbeteringen op kruispunten en wegvakken hebben naast een verkeerskundige component ook ruimtelijke aspecten die hiervoor zijn benoemd. Naast een verkeerskundige oplossing, kunnen de verbeteringen zorgen voor een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit langs de Ring. De verbetering van de ruimtelijke kwaliteit aan de Ring draagt bij aan de verschillende ambities die voor de Ring zijn opgesteld. Zoals benoemd draagt het bij aan een verbetering van de sociale veiligheid (veilige Ring), leefbaarheid (gezonde Ring), en vermindering van de barrièrewerking (passende Ring). Daarnaast kan er door een vermindering van het ruimtebeslag ruimte ontstaan voor een verbetering van de leefkwaliteit en klimaatadaptatie door vergroening (gezonde Ring). Ook kan er rekening worden gehouden met de ruimtelijke inpassing en herkenbaarheid van het profiel (herkenbare Ring). Hierna wordt een aantal manieren beschreven om de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren rondom zowel kruispunten als wegvakken.

Een manier om de ruimtelijke kwaliteit aan de Ring te verbeteren is het toevoegen of vergroten van de verblijfskwaliteit langs de Ring en rondom kruisingen. Dit kan bijvoorbeeld worden bereikt door plekken te vergroenen, ruimte voor ontmoeting toe te voegen, eventueel gekoppeld aan publiek programma in de aangrenzende gebouwen of radialen die zijn ingericht voor langzaam verkeer. Ruimte voor vergroening kan worden gevonden door herinrichting van het straatprofiel, en vermindering van verkeersruimte (parkeren langs ventwegen, opstelstroken, middenberm). Vergroening moet altijd in samenhang worden bekeken voor een robuuste groenstructuur in de stad. Naast ruimtelijke kwaliteit heeft groen voordelen voor de biodiversiteit, klimaatadaptatie, en luchtkwaliteit/hittestress.

Aandacht voor ruimtelijke kwaliteit door verbetering verblijfskwaliteit

Groene inpassing van de Ring, groene wiggen beleefbaar Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

60

Een overzichtelijk en oversteekbaar profiel voor de Ring kan ook voor een betere ruimtelijke kwaliteit zorgen (passende Ring, herkenbare Ring). Door een heldere begrenzing van het profiel wordt de richting van de Ring versterkt en krijgt het profiel een menselijke maat voor de gebruiker. Dit verkleint de fysieke barrièrewerking van de Ring en kan ervoor zorgen dat de buurten die door de Ring gescheiden worden meer samenhang gaan vertonen. Ook groen kan zorgen voor een menselijke maat in het profiel. Daarnaast kan het benutten van ontwikkelmogelijkheden langs de Ring bijdragen aan een versterking van de ruimtelijke kwaliteit door een buurt of stadsdeel een nieuw gezicht te geven aan de Ring (trotse Ring). Het toevoegen van een gemengd programma zorgt voor een divers gebruik.

Compact en oversteekbaar profiel, ruimtelijke kwaliteit rondom kruisingen

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

61

4.3 Verbeteringen per wijk Inleiding Aan de hand van de ambities voor de Ring en de uitkomsten van de verkeerskundige- en ruimtelijke analyse is een reeks verbeteringen voor de Ring bepaald. De verbeteringen variëren van eenvoudige maatregelen, zoals kleine verkeerskundige aanpassingen op een wegvak, tot complexere en meer integrale oplossingen, zoals bij een groot kruispunt. Bij deze laatste zijn naast verkeerskundige aspecten ook andere factoren, zoals ruimte, sociale veiligheid en leefbaarheid, in overweging genomen bij het zoeken naar oplossingen.

Niet alle verbeteringen zijn op hetzelfde niveau uitgewerkt. Het merendeel van de verbeteringen zijn kleiner, minder complexe (verkeers)maatregelen. Hiervoor zijn geen schetsontwerpen gemaakt, maar hiervoor zijn wel globaal de kosten geraamd. Daarnaast zijn diverse meer complexe locaties zogenaamde ‘potloodschetsen’ gemaakt. Voor Woensel en Tongelre en Kanaalzone zijn twee complexe verbeteringen op het niveau van ‘viltstiftschetsen’ uitgewerkt en geraamd. In de volgende pagina wordt het uitwerkingsniveau en de bijbehorende uitgangspunten nader toegelicht.

De verbeteringen voor de Ring zijn ‘op wijkniveau’ beschreven voor de volgende delen van de Ring: A. Woensel B. Ring Noordoost C. Tongelre en Kanaalzone D. Stratum E. Gestel F. Strijp

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

63

Uitwerkingsniveau verbeteringen en kostenramingen Detailniveau potloodschetsen Potloodschetsen zijn een snelle visuele uitwerking die vaak met een luchtfoto is gebruikt. Het doel van deze schetsen is voornamelijk om het concept van de oplossingsrichting visueel te maken. Een potloodschets heeft nog weinig details en biedt zo de ruimte voor verdere uitwerking en aanpassing, en vormt zo een flexibele basis voor het voeren van verdere discussie en het uitwisselen van ideeën. Detailniveau viltstiftschetsen Viltstiftschetsen worden ontworpen om de globale haalbaarheid van een oplossing te beoordelen en de ruimtelijke (on)mogelijkheden inzichtelijk te maken. Dit type schets is maatvast en geeft een eerste indruk van de impact die een oplossingsrichting op de omgeving zou hebben.

Kosteninschatting (verkeers)maatregelen In eerste instantie worden de kosten van de (verkeers)maatregelen (verbeteringen) globaal beschouwd. Op basis van deskundig oordeel en kengetallen worden de investeringskosten, exclusief BTW, geraamd. Dit is bedoeld om een indruk te geven van de ordegrootte van de verwachte kosten per verbetering. Waar nodig worden op hoofdlijnen enkele uitgangspunten vermeld, zodat duidelijk wordt waarop de kosten zijn gebaseerd. Kostenramingen potloodschetsen en viltstiftschetsen Voor de locaties waarvoor een potloodschets of viltstiftschets is opgesteld, is een raming gemaakt volgens SSK-methodiek (Standaard Systematiek Kostenramingen) met een onzekerheidsmarge van 40%.

Een viltstiftschets biedt dus al voldoende informatie om weloverwogen keuzes te maken die verband houden met de omgeving.

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

64

A. Woensel Wat speelt er? In Woensel loopt de Ring vooral door stedelijk gebied en kruist deze één belangrijke historische radiaal: de Kloosterdreef-Kruisstraat. Recentelijk is er een nieuwe ongelijkvloerse kruising gerealiseerd voor HOV2 ter hoogte van de Montgomerylaan. Op verkeerskundig vlak valt op dat de oversteekbaarheid van de Kloosterdreef voor voetgangers matig is. Ook vinden hier door de aanwezige deelconflicten veel ongevallen plaats. Voor fietsers is de oversteekbaarheid van de Ring op vrijwel alle kruisingen in Woensel matig tot slecht en komen dus verkeerskundige knelpunten voor. De Ring vormt een fysieke barrière tussen de verschillende buurten aan beide zijden van de Ring. Hierdoor wordt de Ring soms overgestoken op plekken waar dit niet is toegestaan. Ook is er winst te behalen voor de samenhang en herkenbaarheid van de historische radiaal en de oude kern van Woensel. Verbeteringen In de naastgelegen figuur zijn de verbeteringen voor Woensel opgenomen. In het tweede deel van de beschrijving van Woensel wordt de uitwerking van de Kloosterdreef-Kruisstraat nader beschreven. Aan het einde van dit deel over Woensel zijn de globale kosten en is een samenvattende tabel opgenomen van de verbeteringen.

65

A. Woensel Kruispunt Kloosterdreef-Kruisstraat Het kruispunt Kloosterdreef verdient speciale aandacht in het verbeterplan. Hier spelen veel verkeerskundige en ruimtelijke knelpunten, terwijl de beschikbare ruimte voor grootschalige aanpassingen beperkt is. Om de barrièrewerking van de Ring te verminderen en tegelijk de verkeersveiligheid te verhogen en doorstroming van de Ring te verbeteren is een compact ongelijkvloers kruispunt of ongelijkvloerse kruising zonder uitwisseling gewenst, waarbij de Ring onder de Kloosterdreef doorgaat. Hierdoor wordt op maaiveld de verbinding tussen de noordkant en de zuidkant van de Kloosterdreef benadrukt. In de hierop volgende uitwerking staan twee varianten geschetst mét en zónder uitwisseling tussen de Ring en de Kloosterdreef. Uit deze uitwerking bleek dat toe- en afritten ruimtelijk niet inpasbaar zijn, waardoor de voorkeursvariant een ongelijkvloers kruispunt zonder uitwisseling tussen de Ring en zijweg is (zie impressie op volgende pagina). Voor- en nadelen De voorkeursvariant voor de Kloosterdreef levert een belangrijke bijdrage aan het herstellen van de historische verbinding tussen de noord- en zuidkant van de Kloosterdreef, doordat de Ring als barrière wordt weggenomen. Bovendien is het kruispunt compacter dan het huidige kruispunt, waardoor

ruimte vrij komt voor het verhogen van de aantrekkelijkheid en vergroening. De Ring zal beter doorstromen door de tunnel. Het grootste nadeel is dat de variant grote impact heeft op de bereikbaarheid van naastgelegen wijken voor gemotoriseerd verkeer. Om de Kloosterdreef per auto te bereiken moet omgereden worden, wat voor sluipverkeer in de wijk kan zorgen. Logistiek verkeer moet ook omrijden om de winkels van de Woenselse markt te bevoorraden en de buslijn die over de Ring/Kloosterdreef noord loopt moet omgeleid worden. De bereikbaarheid van het gebied per fiets en voor voetgangers verbetert wel doordat zij ongelijkvloers de Ring kunnen oversteken. Globale kosten verbeteringen De totale geraamde investeringskosten in Woensel, exclusief BTW, komen uit op: • Aanleg Kloosterdreef/Kruisstraat conform viltstiftontwerp : EUR 51,55 miljoen (prijspeil 1 jan 2031) • Overige verbeteringen: EUR 1,55 miljoen (prijspeil 1 jan 2025)

Bijdrage aan de ambities Door het kruispunt Kloosterdreef met de Ring te vereenvoudigen (incl. stukje éénrichtingsverkeer Kloosterdreef) en snelheidsverlaging op de Ring verbetert o.a. de verkeersveiligheid en leefkwaliteit. Door realisatie van de ongelijkvloerse kruising wordt de historische radiaal Kloosterdreef ruimtelijk versterkt en aantrekkelijker voor langzaam verkeer. De verbeteringen in Woensel dragen vooral bij aan de volgende ambities: • • • •

Veilige Ring Verbindende Ring Gezonde Ring Passende Ring

66

Impressie van de ruimtelijke impact van een ongelijkvloerse oplossing zonder aansluitingen en ruimtelijke kansen

67

Samenvattend overzicht verbeteringen Woensel

ID

Wegvak/ kruispunt

Straatnaam

A1

Kruispunt

A2

Ambitie

Verbetering

Toelichting

Kosten

Boschdijk / Boschdijk Verbeteren oversteekbaarheid voor fietsers, oplossen deelconflict tussen rechtsafslaand verkeer Ring en parallel langzaam verkeer

Onderzoek vereenvoudigen kruispunt

Onderzoeken of aansluiting Frankrijkstraat verwijderd kan worden om kruising marconilaan te versimpelen. Boschdijk als geleider voor verkeer de stad uit.

€ 500,000.00

Wegvak

Kronehoefstraat

Verminderen veiligheidsrisico toe en/of afritten ventwegen

50 km/u op de Ring, aanpassen ventweg(en)

€ 750,000.00 Onderzoek of toerit ventweg noord kan worden afgekoppeld ten koste van ca. 10 pp. Afkoppelen afrit ventweg zuid naar Ring plus aanpassen éénrichtingsverkeer omliggende straten om bereikbaarheid te waarborgen. Onderzoek naar verbeteren veiligheid overige toe- en afritten ventwegen.

A3

Kruispunt

Kloosterdreef / Kruisstraat

Oversteekbaarheid verbeteren fietsers en voetgangers, oplossen deelconflict zonder langzaam verkeer, ruimtelijke kwaliteit historische radiaal verbeteren en barrierewerking verminderen

Korte termijn: eenrichtingsverkeer instellen op Kloosterdreef Lange termijn: onderzoek ongelijkvloerse kruising (zonder uitwisseling)

Korte termijn: eenrichtingsverkeer instellen op de Kloosterdreef tussen Ring en Robbenstraat, richting het noorden. Opheffen Deelconflict. Omleiden buslijn 2 Lange termijn: ongelijkvloerse kruising (zonder uitwisseling) tussen ring en Kloosterdreef haalbaar is

€ 51,550,000.00

A4

Kruispunt

Veldmaarschalk Montgomerylaan

Verbeteren oversteekbaarheid fietsers

Aanpassen fout in prioriteitsingreep bussen

Aanpassen fout in prioriteitsingreep bussen om verkeersafwikkeling te verbeteren en wachttijden verkorten. Verkeersregeling optimaliseren is eerder onderzocht, geen winst meer te behalen voor langzaam verkeer

€ 50,000.00

A5

Wegvak

Pastoriestraat / Onze Lieve Vrouwestraat

Voorkomen sluipverkeer ventwegen. Verminderen veiligheidsrisico toe en/of afritten ventwegen

50 km/u op de Ring, aanpassen ventweg(en)

Zuidelijke ventweg minder aantrekkelijk maken voor doorgaand verkeer, bijvoorbeeld door andere inrichting. Onderzoek verbeteren veiligheid toe- en afritten ventwegen. Zuidelijke ventweg kan niet op korte termijn van Ring afgekoppeld worden omdat deze parkeerterreinen ontsluit.

€ 250,000.00

68

Uitwerking Kloosterdreef – Kruisstraat Rondom deze locatie staat de bebouwing zeer dicht op de weg, waardoor het aanleggen van extra asfalt haalbaar noch wenselijk is. Een alternatieve kruispuntconfiguratie op maaiveldniveau levert minimale verbetering op. Bovendien dragen deze oplossingsrichtingen niet bij aan het verminderen van de fysieke barrière, die de oversteekbaarheid belemmert. Met een ongelijkvloerse kruising kunnen verkeersstromen elkaar ongehinderd kruisen, wat leidt tot minder verkeer op het kruispunt en een verbeterde verkeersdoorstroming op de Ring. De historische radiaal Kloosterdreef dient gezien de ruimtelijke kwaliteit op maaiveld te blijven en versterkt te worden. Dit betekent dat de Ring bovengronds of onderglangs moet gaan. Om een visuele barrière te vermijden en de geluidshinder te beperken, is een tunnelvariant de meest logische oplossing.

Op de volgende pagina zijn twee potloodschetsen weergegeven. Deze schetsen geven een idee van wat mogelijk inpasbaar is en of de voorgestelde configuraties kunnen functioneren binnen de huidige grenzen. Variant 1 In deze variant gaat de Ring onderlangs en is de aansluiting Kloosterdreef losgekoppeld. Dit leidt tot een aanzienlijke verbetering van de doorstroming op de Ring. Echter, het bestemmingsverkeer dat naar andere richtingen moet zal gebruik gaan maken van de ventwegen die aansluiten op het kruispunt Kloosterdreef. Dit resulteert in een toename van het verkeer op de ventwegen, wat weer leidt tot hoge verkeersdrukte bij het kruispunt Kloosterdreef. Hierdoor verbetert de verkeersveiligheid niet en blijven er problemen bestaan.

Bij het keuzeproces zijn de volgende opties onderzocht: • 1x2 profiel (Ring) • 2x2 profiel (Ring) • Wel of geen toe- en afritten richting Kloosterdreef • Ventwegen loskoppelen of samenvoegen

Uitwerking

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

69

Variant 2 In deze variant gaat de Ring ook onderlangs, maar is er een verbinding met de aansluiting Kloosterdreef door middel van toe- en afritten. Voor het inpassen van deze toe- en afritten moeten de ventwegen worden omgeleid of opgeheven, wat ten koste gaat van de bereikbaarheid. Het lijkt erop dat de toe- en afritten net wel of net niet binnen de beschikbare ruimte zijn in te passen. Bovendien ontstaat er een te kort weefvak van 70 meter bij de aansluiting van de toe- en afritten naar de Montgomerylaan, wat de verkeersdoorstroming kan bemoeilijken en de verkeersveiligheid in het gedrang kan brengen. Geconcludeerd kan worden dat Variant 1 niet gewenst is, omdat dit nog steeds leidt tot een verhoogde verkeersdruk en mogelijk verminderde verkeersveiligheid op het kruispunt Kloosterdreef. Het is van belang om door de verkeersdrukte te verminderen en de oversteekbaarheid te verbeteren rondom dit kruispunt. Variant 2 zorgt voor een meer geïntegreerde en veilige verkeersoplossing, die niet alleen de doorstroming verbetert maar ook de leefbaarheid in de omgeving bevordert.

Variant 1

Variant 2 Uitwerking

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

70

Viltstiftschets Kloosterdreef – Kruisstraat Met de input van de potloodschetsen is de haalbaarheid beoordeeld. Hieruit blijkt dat de toe- en afritten aan de oostzijde van het kruispunt Kloosterdreef niet kunnen sngepast binnen de beschikbare ruimte, zowel bij een 2x2- als bij een 2x1-profiel van de Ring.

Omdat de Kloosterdreef en Kruisstraat niet meer direct bereikbaar zijn vanaf de Ring, zal het verkeer moeten omrijden via de Montgomerylaan -> Europalaan -> Kloosterdreef om bij de Woenselse Markt te komen. Ook zal de bus een andere route moeten krijgen.

Voorgesteld wordt om en 2x2-profiel zonder toe- en afritten toe te passen, om de doorstroming op de Ring te waarborgen. Het 2x2-profiel splitst richting de Montgomerylaan op, waar bij de binnenste rijstroken overgaan in een 2x1-profiel en de buitenste rijstroken in de toe- en afritten. Om de kosten te beperken is aan de oostzijde van het kruispunt de hoofdrijbaan naar maaiveld gebracht, in plaats van het gedeelte tussen Kloosterdreef en Montgomerylaan volledig verdiept aan te leggen. Bij een volledige verdiepte aanleg moet de hoofdrijbaan tot aan de Montgomerylaan worden aangepast en komen de toe- en afritten van de Montgomerylaan verdiept te liggen, wat betekent dat ze ook keerwanden moeten krijgen. Dit leidt tot een grotere ruimtevraag en hogere kosten.

Viltstiftschets Kloosterdreef – Kruisstraat Uitwerking

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

71

In tegenstelling tot variant 1 zijn drie van de vier ventwegen niet aangesloten op het kruispunt Kloosterdreef – Kruisstraat. Deze aansluitingen zijn opgeheven, maar de ventwegen blijven bereikbaar via de woonstraten. De aansluiting van de ventweg aan de noordoostzijde moet intact blijven, omdat deze niet kan afbuigen naar een andere (woon)straat en de woningen en bedrijven bereikbaar moeten blijven. De verwachting is dat, doordat de Ring onderlangs gaat, de verkeersintensiteit rondom dit kruispunt zal afnemen, waardoor een compact kruispunt haalbaar lijkt. Of deze maatregelen voldoende zijn of dat er aanvullende acties nodig zijn om sluipverkeer te voorkomen, zal moeten blijken uit verkeersberekeningen die in deze fase nog niet zijn uitgevoerd.

historische radiaal kan hiermee worden benadrukt en aantrekkelijker worden ingericht voor langzaam verkeer. Zie hiervoor onderstaande impressie.

Ruimtelijke impact Kloosterdreef – Kruisstraat De verbetering voor de kruispunt van de Kloosterdreef-Kruisstraat met de Ring, waarbij de Ring verdiept wordt aangelegd zonder aansluitingen, zorgen voor een meer ruimtelijke kwaliteit. Omdat de Ring geen directe aansluitingen meer heeft met de Kloosterdreef en de verkeersintensiteiten op de kruising naar verwachting afnemen, kan de kruising een stuk compacter worden vormgegeven. Ook worden de aansluitingen op de ventwegen rondom de kruising opgeheven. De ruimte die hiermee ontstaat kan worden benut om te vergroenen en de verblijfskwaliteit te verhogen. De richting van de Luchtfoto van de bestaande situatie kruising Kloosterdreef Pastoriestraat

Uitwerking

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

72

B. Ring Noordoost Wat speelt er? De Ring Noordoost omvat het gebied tussen de John F. Kennedylaan, de Berenkuil en de omliggende wegen en doorkruist de grootste groene wig van de stad, het Dommeldal. Doordat de Ring hier niet door stedelijk gebied heen gaat, zijn er relatief weinig kruisingen met knelpunten. Met name de aansluiting met de J.F. Kennedylaan zorgt voor congestie. Daarnaast komt er sluipverkeer voor op de ventwegen langs de bundelroute. Ter hoogte van de Dommel vinden verkenningen plaats om een (recreatieve) fietsverbinding onder of over de Ring te realiseren. De aanpak van de Ring Noordoost wordt gezien als gezamenlijke opgave met Rijk en regio. De gemeente Eindhoven agendeert de lange termijnaanpak van de Ring Noordoost in regionale en landelijke bestuurlijke overleggen.

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

73

Bundelroute De Ring Noordoost in onderdeel van de regionale bundelroute, waar ook de J.F. Kennedylaan en de Eisenhowerlaan deel van uitmaken. Deze route heeft een functie om regionaal verkeer te bundelen en door te voeren naar snelwegen zoals de A2. Om deze functie te vervullen is een goede doorstroming van belang. De kruispunten op de Ring Noordoost en Eisenhowerlaan van de J.F. Kennedylaan tot en met de Wolvendijk zijn regeltechnisch aan elkaar gekoppeld en tijdens de spits allemaal min of meer oververzadigd. Dit zorgt onder meer voor sluipverkeer op de Van Oldenbarneveltlaan. Een capaciteitsverruiming op één van deze kruispunten zal in de praktijk echter niet zorgen voor een betere doorstroming van de bundelroute als geheel, zo lang alle andere kruispunten oververzadigd blijven. Het is daarom van belang om de doorstroming van de bundelroute als één geheel te beschouwen en hiervoor een integraal plan te bedenken. In het kader van deze studie zijn enkele opties verkend om capaciteit van de J.F. Kennedylaan te vergroten. Dit kruispunt kwam als grootste knelpunt uit de probleemanalyse. Omdat de doorstroming van het verkeer en veilige, comfortabele oversteken voor het langzaam verkeer prioriteit hebben is gekozen voor

ongelijkvloerse oplossingen. De uitwerking hiervan staat hierna gegeven. Omdat de oplossingsrichtingen nog verder uitgewerkt dienen te worden in samenhang met de andere kruispunten op de bundelroute valt er nog geen kostenraming te geven voor deze varianten. Om de verkeersveiligheid te bevorderen is het wenselijk om ook alle oversteken voor het langzaam verkeer ongelijkvloers te maken. Voor- en nadelen Een ongelijkvloerse oplossing voor de J.F. Kennedylaan kan in combinatie met maatregelen op de andere kruispunten van de Ring Noordoost en de Eisenhowerlaan de doorstroming van de bundelroute aanzienlijk verbeteren en sluipverkeer door de stad verminderen, maar er is meer onderzoek nodig om de haalbaarheid en effecten hiervan te bepalen.

Bijdrage aan ambities Door de verbeteringen op de Ring Noordoost wordt de doorstroming verbetert. Verbeteren van de beleving van de groene wig en een sterkere vergroening van het profiel biedt ruimtelijke kansen, evenals het versterken van de recreatieve en groene verbinding langs de Dommel. De verbeteringen voor de Ring Noordoost dragen vooral bij aan de volgende ambities: • • • •

Veilige Ring Verbindende Ring Passende Ring Trotse Ring

Globale kosten verbeteringen De totale geraamde investeringskosten voor de voorgestelde verbeteringen op de Ring Noordoost, exclusief BTW, komen uit op EUR 3,5 miljoen (prijspeil 1 jan 2025).

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

74

Samenvattend overzicht verbeteringen Ring Noordoost

ID

Wegvak/ kruispunt

Straatnaam

Ambitie

Verbetering

Toelichting

Kosten

B1

Streng

Bundelroute

Verbeteren doorstroming om robuustheid Bundelroute te versterken en sluipverkeer Van Oldenbarneveltlaan te voorkomen, verminderen barrierewerking Ring voor langzaam verkeer en natuurgebied 'Dommeldal'

Scheiden doorgaand verkeer bundelroute en stadsverkeer + ongelijkvloerse kruisingen langzaam verkeer

Onderzoek haalbaarheid scheiden doorgaand verkeer bundelroute en stadsverkeer i.c.m. ongelijkvloers maken van alle oversteken voor fietsers en voetgangers die kruisen met de bundelroute, in samenhang met verkeersregelingen Eisenhowerlaan. Mogelijkheid onderzoeken om ongelijkvloerse verbinding langzaam verkeer langs de Dommel te realiseren

€-

B2

Wegvak

Onze Lieve Vrouwestraat

Voorkomen sluipverkeer ventwegen. Verminderen veiligheidsrisico toe en/of afritten ventwegen

Aanpassen ventweg

Zuidelijke ventweg afkoppelen van Ring of minder aantrekkelijk maken voor doorgaand verkeer, bijvoorbeeld door andere inrichting. Onderzoek verbeteren veiligheid toe- en afritten ventwegen

€ 250,000.00

B3

Wegvak

Onze Lieve Vrouwestraat / Insulindelaan

Voorkomen sluipverkeer ventwegen

Aanpassen ventweg

Zuidelijke ventweg afkoppelen van Ring of minder aantrekkelijk maken voor doorgaand verkeer, bijvoorbeeld door andere inrichting.

€ 1,000,000.00

B4

Kruispunt

Javalaan / De Zaale

Deelconflict tussen linksafslaand verkeer en parallel langzaam verkeer + deelconflict rechtsafslaand autoverkeer en parallel langzaam verkeer oplossen

Maatregelen nemen om deelconflict op te heffen

Onderzoek effecten/haalbaarheid knip in Javalaan, waardoor minder verkeer van de aansluiting gebruik maakt en deelconflict kan worden opgeheven, met behoud van de groene golf Bundelroute (voorwaarde). Indien niet effectief/haalbaar: extra rijstrook aanleggen op de Zaale zodat links-rechtdoor en rechtsaf middels aparte signaalgroepen geregeld kunnen worden, om deelconflict op te heffen

€ 750,000.00

B5

Kruispunt

Eisenhowerlaan / Professor Doctor Dorgelolaan

Verbeteren snelfietsroute Eindhoven-Gemert

Verbeteren aansluiting Verbreden fietspad en bocht en verplaatsen keerwand snelfietsroute Eindhoven/Gemert op Berenkuil

€ 1,500,000.00

75

Uitwerking Ring Noordoost De Ring Noordoost omvat het gebied tussen de John F. Kennedylaan, de Berenkuil en de omliggende wegen. In het kader van dit Verbeterplan zijn de volgende oplossingsrichtingen beschouwd (zie ook de schetsen hiernaast): • John F. Kennedylaan (fly-under/ -over, of een berenkuilvariant) • Javalaan (andere inrichting aansluiting Javalaan, en het opheffen van de oversteken voor langzaam verkeer) • Ventwegen (wel of niet afkoppelen, alternatieve routering) • Extra ongelijkvloerse oplossing voor het langzaam verkeer nabij de Dommel, of een alternatief naast de tunnel bij de Fliednerstraat, als de maaiveldoversteek in de verlengde Fliednerstraat vervalt.

gebied verbetert, wat bijdraagt aan een efficiënter verkeerssysteem en een veilige leefomgeving voor alle weggebruikers. De verdere invulling en richting van de Ring Noordoost beschouwt de gemeente Eindhoven als een gezamenlijke opgave met Rijk en regio, en daarom zijn verbeteringen in dit kader niet nader uitgewerkt.

Variant 1

Deze oplossingsrichtingen staan niet alleen. Het is onvoldoende om alleen deze locaties te verbeteren, zonder de Berenkuil hierin samen in ogenschouw te nemen. Dit kan anders zorgen voor een nieuw knelpunt op de route, wat de samenhang en doorstroming van het verkeer negatief beïnvloedt. Samen met eerdere studies van de Bundelroute streeft de gemeente Eindhoven naar een gedegen oplossing die de doorstroming en verkeersveiligheid in dit

Variant 2 Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

76

C. Tongelre en Kanaalzone Wat speelt er? In Tongelre en de Kanaalzone loopt de Ring door stedelijk gebied. Kansen liggen in dit gebied met name rondom de Kanaalzone waar verschillende ontwikkelingen en knelpunten samenkomen. De Kanaalzone is een belangrijke grootschalige gebiedsontwikkeling waar woningbouw wordt gerealiseerd. Ook is dit een aandachtsgebied voor het verhogen van de ruimtelijke kwaliteit. Daarnaast zijn ook twee nieuwe inprikkers voor autoverkeer via de nieuwe Fuutlaan en de Dirk Boutslaan van belang. Deze moeten zorgvuldig op de Ring worden aangesloten. Een derde aandachtspunt in dit gebied zijn de verkeerskundige knelpunten bij de kruisingen op de Ring met de Tongelresestraat en Geldropseweg. De Tongelresestraat is een belangrijke historische radiaal, die op dit moment weinig ruimtelijke samenhang vertoont door de Ring.

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

77

Verbeteringen In de figuur zijn de verbeteringen voor Tongelre en de Kanaalzone opgenomen. Op de volgende pagina's zijn de globale kosten en is een samenvattende tabel opgenomen van de verbeteringen. Aan het einde van dit deel over Tongelre en de Kanaalzone wordt de uitwerking van de Tongelresestraat-Fuutlaan en de uitwerking van de Kanaalzone nader beschreven. Fuutlaan – Tongelresestraat – Hobbemastraat In het Masterplan Mobiliteit is de Fuutlaan aangemerkt als één van de hoofdinprikkers voor het centrum. Deze inprikker beschikt momenteel al over een volledige, ongelijkvloerse aansluiting waarbij alle afslagbewegingen mogelijk zijn. Het gebruik van de Fuutlaan is echter nog relatief laag vergeleken met het gebruik van inprikkers zoals de Tongelresestraat en Hobbemastraat. Bovendien bevinden zich op de kruispunten met de Tongelresestraat en Hobbemastraat veel knelpunten en ruimtelijke ambities, zoals het verminderen van de barriere werking van de Ring en het verbeteren van de beleving van de historische radiaal (Tongelresestraat). In theorie zou een compact ongelijkvloers kruispunt waarbij de Ring onder de radiaal door gaat deze ambities het best kunnen verwezenlijken, maar uit de uitwerking hiervan blijkt dat dit ruimtelijk niet haalbaar is. Een ongelijkvloers kruispunt zonder uitwisseling is eveneens niet kansrijk, omdat de toe- en afritten van

het Fuutlaanviaduct dan niet meer op de Ring aangesloten kunnen worden. Daarmee is een ongelijkvloerse oplossing op deze locatie afgevallen. Om deze reden is voor beide kruispunten gekozen voor een kruispunt met gesloten middenberm. Van de gelijkvloerse varianten geeft deze vormgeving de beste score op barriere vermindering, verkeersveiligheid en doorstroming van de Ring.

routes door de wijk kan zorgen. Voor fietsers wordt de bereikbaarheid wel iets beter, doordat de oversteekbaarheid van de Ring wat verbetert.

Voor en nadelen De voorgestelde maatregelen op de kruispunten met de Fuutlaan, Tongelresestraat en Hobbemastraat zorgen voor een vermindering van de barrièrewerking van de Ring en betere oversteekbaarheid. Doordat de nieuwe kruispunten wat compacter zijn, komt ruimte vrij om het gebied aantrekkelijker of groener te maken. Door het versimpelen van het kruispunt met de Tongelresestraat zal de ruimtelijke kwaliteit van de historische radiaal echter niet direct verbeteren. Wel kunnen door de aanpassingen deelconflicten opgeheven. Dit komt ten goede aan de verkeersveiligheid. Een aandachtspunt is de bereikbaarheid van de omliggende wijken en het winkelcentrum aan de Tongelresestraat. Automobilisten en logistiek verkeer zal (deels) moeten omrijden via andere inprikkers zoals de Fuutlaan om deze bestemmingen te bereiken, wat voor ongewenste

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

78

Kanaalzone – Geldropseweg Rondom het kanaal en de Geldropseweg spelen bijzonder veel knelpunten en ambities. Belangrijke doelen zijn onder anderen een goede ontsluiting van de nieuwbouwontwikkelingen langs het kanaal, verbeteren van de verkeersveiligheid in relatie tot de grote aantallen (vracht)verkeer op de ventwegen, verbeteren van de beleving van het kanaal en verbeteren van de oversteekbaarheid voor langzaam verkeer en bussen op de toekomstige HOV-as. Volgens het Masterplan Mobiliteit fungeert de Dirk Boutslaan in de toekomst als hoofdinprikker voor het centrum, terwijl deze functie momenteel nog door de Geldropseweg wordt vervuld. Het is daarom van belang om het verkeer wat vanaf de Geldropseweg buiten de Ring aan komt rijden, actief om te leiden naar de Dirk Boutslaan om het gebruik van de Geldropseweg binnen de Ring te ontmoedigen. Op dit moment zijn de kruisingen met de Ring al ongelijkvloers van de Kanaaldijk Noord tot en met de Dirk Boutslaan. Om de doorstroming en oversteekbaarheid van het kruispunt met de Geldropseweg te verbeteren ligt het voor de hand om de Ring óók op dit kruispunt ongelijkvloers te laten kruisen. De kruispunten met de Geldropseweg en Dirk Boutslaan kunnen dan samengevoegd worden tot een langgerekte rotonde met verkeerslichten, waardoor verkeer van buiten de Ring sterk gestimuleerd wordt om via de Dirk Boutslaan het centrum in te rijden.

Bussen dienen in deze oplossing nog wel rechtdoor te kunnen rijden over de Geldropseweg. In de uitwerking zijn verder nog diverse varianten onderzocht waarmee gepoogd is om ter hoogte van het kanaal een nieuw uitwisselpunt te creëren tussen de parallelstructuur en de Ring, zodat (vracht)verkeer op de parallelstructuur niet meer gelijkvloers hoeft te kruisen met de Kanaaldijk noord- en zuid en niet meer voor overlast zorgt op de toe- en afritten tussen de Ruysdaelbaan en de Hobbemastraat. Alle onderzochte varianten om dit te bereiken hebben echter (te) grote bezwaren op het gebied van inpasbaarheid. Er is daarom vervolgonderzoek nodig waarbij overwogen dient te worden om de bestaande knelpunten te accepteren, of zware concessies te doen aan bestaande structuren zoals het kanaal.

op de Ring. Het samenvoegen van de kruispunten met de Geldropseweg en Dirk Boutslaan zorgt ervoor dat de Dirk Boutslaan beter benut kan worden als hoofdinprikker, terwijl het gebruik van de Geldropseweg binnen de Ring ontmoedigd wordt. Uit nader onderzoek moet blijken of dit ook bijdraagt aan een betere doorstroming van de beide kruispunten.

In de schetsontwerpen en kostenramingen is rekening gehouden dat de Ring over de Geldropseweg heengaat en aansluit op het bestaande viaduct. Het is echter ook denkbaar om het bestaande viaduct inclusief de ongelijkvloerse kruising met de Geldropseweg te vervangen voor één lange tunnel. Voor- en nadelen Het ongelijkvloers maken van het kruispunt met de Geldropseweg leidt tot een verbetering van de oversteekbaarheid van de Ring voor langzaam verkeer, betere doorstroming van bussen op de HOVas en betere doorstroming van het doorgaande verkeer

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

79

Globale kosten verbeteringen De totale geraamde investeringskosten in Tongelre en de Kanaalzone, exclusief BTW, komen uit op:

• Verbeteringen: 2,5 miljoen (prijspeil 1 jan 2025) • Aanleg Kanaalzone conform viltstiftontwerp: EUR 98,8 miljoen (prijspeil 1 jan 2031) Bijdrage aan ambities Door kruispunten met de Tongelresestraat en Hobbemastraat te versimpelen worden deelconflicten opgeheven. Dit komt ten goede aan de verkeersveiligheid. Door het versimpelen van het kruispunt met de Tongelresestraat zal de ruimtelijke kwaliteit van de historische radiaal niet direct verbeteren. Door de Ring ongelijkvloers te kruisen met de Geldropseweg verbetert de doorstroming en verkeersveiligheid. De verbeteringen in Tongelre dragen vooral bij aan de volgende ambities: • • • •

Veilige Ring Verbindende Ring Gezonde Ring Passende Ring

Verbeterplan voor de Ring Eindhoven

80

Samenvattend overzicht verbeteringen Tongelre en kanaalzone

ID Wegvak/ Straatnaam kruispunt

Ambitie

Verbetering

Toelichting

Kosten

C1 Wegvak

Insulindelaan

Verbeteren veiligheid fietsvoorzieningen en doorstroming autoverkeer, beter benutten (ongelijkvloerse) hoofdinprikker Fuutlaan

Aanpassen fietsvoorzieningen en ventwegen

Korte termijn: Verlagen snelheid op ventwegen en viaduct Fuutlaan naar 30 km/u. Lange termijn: Herinrichten ventwegen Fuutlaantunnel, Groenstraat, Meerkollaan, Fuutlaanviaduct met fysiek gescheiden fietsvoorzieningen. Onderzoek haalbaarheid ongelijkvloerse kruising tussen fietsers en toe/afritten Fuutlaan.

€ 500,000.00

C2 Kruispunt

Tongelresestraat

Herinrichten kruispunt en Deelconflict tussen rechtsafslaand verkeer Ring dichtzetten middenberm en parallel langzaam verkeer oplossen, voor autoverkeer oversteekbaarheid fietsers en voetgangers verbeteren, ruimtelijke kwaliteit historische radiaal verbeteren en barrierewerking verminderen

Herinrichten kruispunt en dichtzetten middenberm voor autoverkeer waardoor alleen rechtsafslaan mogelijk is. Bussen en fietsers kunnen wel blijven oversteken. Aandachtspunt zijn routes door de wijk die ontstaan doordat verkeer omrijdt via de Fuutlaan en Ruysdaelbaan.