Bijlage 2 - Jaarstukken 2022

69

Dat hebben we met partners als UWV, Huis naar Werk en WIJeindhoven gedaan. Ook is een grotere uitstroom uit de bijstand naar werk gerealiseerd dan voorzien werd. Wel constateren we dat inwoners die bijstandsafhankelijk worden een grotere afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Een goede ondersteuning en begeleiding wordt daarom belangrijker. Om duurzaamheid te borgen hebben we meer werknemers ondersteund door jobcoaches vanuit onder meer Ergon en het Werkgelegenheidsteam. Daarnaast wordt door Ergon en het Werkgelegenheidsteam met de werkgever vaker meegedacht over jobcreation, jobcarving en jobcrafting. Het werkgelegenheidsteam heeft diverse werkgelegenheidsprojecten ontwikkeld in alle sectoren en heeft diverse activiteiten in samenspraak met werkgevers georganiseerd als open hiring, workshops, rondleidingen en banenmarkten. Door een lagere instroom en de effecten van de coronacrisis is een lager aantal inwoners met een arbeidsbeperking bij of via Ergon geplaatst met loonkostensubsidie of via beschut werk. In 2022 zijn belangrijke verbeteringen doorgevoerd in het netwerk van Werk en Inkomen. Voor inwoners die bijstand aanvragen wordt een gezamenlijk gesprek 'Mijn weg naar werk' door Ergon/WIJeindhoven georganiseerd. Daarnaast wordt goede nazorg geboden voor bijstandsgerechtigden die uitstromen.

Ook zijn er verschillende evenementen georganiseerd die succesvol waren zoals de wijk-vierdaagse en de passie voor werk markt. Voor inwoners die de bijstandsuitkering nodig hebben, hebben we ervoor gezorgd dat zij beter ondersteund worden bij hun aanvraag door hen proactief te benaderen. We hebben veel aandacht besteed aan de bejegening en de ondersteuning. Onze dienstverlening heeft in het teken gestaan van het veel meer oog hebben voor de menselijke maat en het tijdig en passend voorzien van een inkomen. Ook werken we met de omgekeerde toets waarbij we meer naar de bedoeling van de Participatiewet kijken. We zagen hierdoor dat er minder aanvragen buiten behandeling werden gesteld of werden afgewezen. Ook het aantal bezwaarschriften was lager. We merken ook de eerste positieve effecten van de sociale weegtafel. De armoede- en schuldenaanpak heeft in 2022 in het teken gestaan van het borgen van de bestaanszekerheid van inwoners in een periode waarin de kosten van het levensonderhoud, en dan met name voor energie, hard stegen. Veel aandacht is uitgegaan naar het verstrekken van de energietoeslag. Naast de uitvoering van de landelijke regeling hebben inwoners met een toekenning Meedoenbijdrage een lokale energietoeslag ontvangen.

Samen met netwerkpartners is geïnvesteerd in de communicatie rondom de energietoeslag en de Meedoenbijdrage, met als gevolg dat het bereik flink is gestegen. Op basis van de meest recente cijfers hebben we bijna 80% van de doelgroep in beeld, hetgeen nog zal stijgen omdat een aantal aanvragen nog in behandeling zijn. Verder hebben we onze aanpak vroegsignalering geborgd in de uitvoering. We hebben ruim 13.000 inwoners actief benaderd op basis van signalen van betalingsachterstanden door schuldeisers. Door inwoners vroegtijdig hulp te bieden willen we ernstige betaalproblemen van inwoners zoveel mogelijk voorkomen. Het effect hiervan is helaas nog niet zichtbaar in het gemiddelde schuldbedrag, dat wordt gekleurd door een aantal hoge uitschieters, en ook wordt hulp niet altijd meteen geaccepteerd. Daarnaast hebben we het afgelopen jaar, samen met onze sociale partners, geïnvesteerd in de kwaliteit van onze integrale dienstverlening, met als doel de laagdrempeligheid, effectiviteit en klantbeleving te vergroten. Extra aandacht is daarbij uitgegaan naar het budgetbeheer en de samenwerking met bewindvoerders, voor inwoners die hun geldzaken (tijdelijk) niet zelf ter hand kunnen nemen.

Ook het nazorgaanbod hebben we herzien en verbeterd, zodat mensen tijdens en na de schuldregeling een steun in de rug ervaren en waar kan geholpen worden om het beheer over hun financiële administratie weer zelf op te pakken. Landelijke initiatieven zoals het schuldenknooppunt en de rode knop, waarbij we als gemeente zijn aangesloten, helpen ons om de hulpverlening aan inwoners te versnellen en te vereenvoudigen. Ook zijn we gestart met financiële educatie in 45 klassen in het voortgezet onderwijs. Dit betreft een pilot die in 2023 wordt geëvalueerd.

70

71

6.3 Inkomensregelingen Verstrekken van uitkeringen aan inwoners Op grond van de Participatiewet verstrekken we bijstandsuitkeringen aan inwoners die daar recht op hebben. We willen deze uitkering zo snel mogelijk verstrekken aan de mensen die daar recht op hebben zodat er geen schulden ontstaan. Daarom worden mensen die dat nodig hebben adequaat ondersteund bij hun aanvraag en behandelen we hen correct. Adequate uitvoering van nieuwe instroom bijstand op gebied van rechtmatigheid en rechtmatigheidsonderzoeken van lopende uitkeringen (handhaving) Bij de instroom van de uitkering wordt conform de Participatiewet het recht op bijstand vastgesteld. Als er gerede twijfel was, hebben er onderzoeken plaatsgevonden naar het recht op bijstand van lopende uitkeringen. Bij al deze beoordelingen wordt de methodiek van de omgekeerde toets toegepast om maatwerk te kunnen toepassen. Het aantal bezwaren is fors gedaald. Bestrijding van armoede Met de publiek-private partners stellen we een agenda van de stad op om armoede en schulden te voorkomen en waar nodig te bestrijden. Inwoners met financiële belemmeringen kunnen toch maatschappelijk deelnemen Deze indicator is gericht op de Meedoenbijdrage, de IIT, de IST, de kindregelingen en de CZG. Het bereik van m.n. de Meedoenbijdrage stijgt, hetgeen het resultaat is van langdurige inzet op communicatie en de verbinding met de energietoeslag.

Afname schuldenproblematiek De Werkplaatsen Financiën XL financieren we structureel, waardoor ze een structureel onderdeel blijven van de ketensamenwerking schulddienstverlening. Inwoners met beginnende betaalproblemen vinden en ondersteunen (vroegsignalering) Maandelijks ontvangen we zo'n duizend achterstandsmeldingen van vaste lasten partners op basis waarvan we inwoners een hulpaanbod doen. De pilot is afgerond, vroegsignalering is regulier aanbod.

72

Effect-indicatoren Aantal verstrekte uitkeringen Participatiewet

Realisatie 2021

Begroting 2022

Realisatie 2022

6.308

6.891

6.231

1.381

1.680

1.170

0,9

1,11

0,94

9%

8,1%

8,3%

Realisatie 2021

Begroting 2022

Realisatie 2022

49%

30%

44%

???

82,2%

79%

4.119

4.050

4.010

7.337

2.900

73.754

8.254

500

13.213

522

1.210

1150

63.870

45.000

161.000

2.910

2.800

2850

We hebben een daling van het bijstandsbestand van 77 gerealiseerd. Dit komt door een goede preventie en de uitstroom naar werk, mede vanwege de gunstige economische omstandigheden. Instroom uitkeringen Participatiewet De na-ijleffecten van de coronacrisis zijn meegevallen. Als gevolg van de economische groei en de krapte op de arbeidsmarkt waardoor er zeer veel vacatures zijn, zijn minder mensen bijstandsafhankelijk geworden. Ratio instroom/uitstroom Participatiewet De instroom in de bijstand was lager dan verwacht. Daarnaast hebben we onze doelstelling op het gebied van uitstroom naar werk ruimschoots gerealiseerd. De ratio instroom/uitstroom is daardoor gunstig. % huishoudens met laag inkomen in het voorgaande jaar Daling t.o.v. 2021, hetgeen mogelijk te verklaren is door de gunstige arbeidsmarkt voor werkzoekenden. Begroting 2022 was gebaseerd op een niet correct realisatiecijfer 2021. Prestatie-indicatoren % fraude onderzoeken dat leidt tot een aanpassing van de uitkering Alleen als er concrete signalen voor waren is er onderzoek gedaan. Door gerichter te werken is het percentage daarom hoger. Eerst wordt administratief onderzoek gedaan. Naar aanleiding daarvan kan verdiepend onderzoek gedaan worden. % inwoners dat de meedoenbijdrage ontvang Dit betreft het cijfer op 31-12.

Dit is niet definitief, tot april 2023 worden aanvragen verwerkt, omdat veel aanvragen einde 2022 zijn ingediend. Laatste cijfer van aantal rechthebbenden (120%) volgens CBS dateert van 2021. Aantal verstrekte individuele inkomenstoeslagen Deze indicator blijft min of meer stabiel, omdat het gaat over mensen in langdurige armoede. In 2022 is het aantal verstrekte IIT licht gedaald, wellicht onder invloed van de arbeidsmarkt. Aantal verstrekte bijzondere bijstand (exclusief bewindvoering) Aantal verstrekkingen is enorm gestegen onder invloed van de energietoeslag die in meerdere tranches is verstrekt. Wanneer we kijken naar het aantal verstrekking buiten de energietoeslag zien we geen stijging. Aantal actief benaderde huishoudens d.m.v. vroegsignalering Forse stijging t.o.v. 2021 conform verwachting. Vroegsignalering is inmiddels geïmplementeerd bij WIJeindhoven en de gemeente, het aantal convenantpartners sinds vorig jaar verder uitgebreid. Aantal huishoudens in budgetbeheer Conform het beleidsplan is ingezet op een stijging van het aantal mensen in budgetbeheer. Ondanks dat het begrote streefcijfer niet is behaald, is er een forse stijging zichtbaar van het aantal huishoudens in budgetbeheer t.o.v. 2021. Gemiddelde schuldenlast bij start schulddienstverlening Deze indicator wordt gekleurd door een klein aantal zeer hoge uitschieters, waardoor deze minder valide is.

Aantal huishoudens met bewindvoering De verwachte daling van het aantal huishoudens met bewindvoering is ingezet, echter minder hard dan vooraf begroot.

In 2022 hebben we ons vooral gericht op: • Rechtmatige, snelle toekenning van bijstand: De uitkeringen wordt rechtmatig verstrekt. Als gevolg van toepassing van de omgekeerde toets zijn er minder afwijzingen en buiten behandeling stellingen. De doorlooptijden zijn iets opgelopen door toepassing van de omgekeerde toets omdat we inzetten op meer persoonlijk contact en we inwoners meer ruimte geven om informatie te geven m.b.t. het recht op uitkering. 73

• Correcte bejegening: We werken met de omgekeerde toets en zorgen ervoor dat inwoners beter ondersteund worden bij hun (aan)vragen. De resultaten daarvan zijn dat er minder afgewezen of buiten behandeling gelaten aanvragen zijn en er minder bezwaarschriften gekomen zijn. • Naleving: Er wordt maatwerk toegepast. Daar waar sprake is van onbedoelde of onbewuste vergissingen worden geen boetes opgelegd. • Vergroten van het bereik van en de toegang tot de minimaregelingen: Het bereik is sterk gestegen, dit onder invloed van de energietoeslag en de communicatie hierover aan onze inwoners. • Vroegsignalering ter voorkoming van problematische schulden: Vroegsignalering is geborgd in onze dienstverlening, 13.000 inwoners hebben een hulpaanbod ontvangen. Exploitatie x € 1.000

Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo

Begr. prim. 2022 (nov '21) 141.985 -121.049 0 20.936

Begroting 2022 (dec '22) 159.249 -121.049 7.460 45.660

Realisatie 2022

Afwijking 2022

159.287 -107.986 -1.067 50.234

-38 -13.063 8.527 -4.574

Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)

Lasten

Baten

Energietoeslag Met het reserveringsdossier 2022 is een bedrag naar het jaar 2023 overgeheveld, echter de toeslag is alsnog in 2022 uitgekeerd waardoor de begrote reservering in werkelijkheid lager is. Meedoenbijdrage De uitbetaling van de meedoenbijdrage 2022 is gekoppeld aan de aanvragen voor de lokale energietoeslag 2022. Dit heeft tot gevolg dat er meer inwoners gebruik hebben gemaakt van de meedoenbijdrage. Bijzondere Bijstand Ondanks een lichte toename van het aantal aanvragen incidentele bijzondere bijstand is het budget niet volledig benut. Hogere ontvangsten door terugvorderingen en aflossingen. Bijstandsverlening Zelfstandigen (BBZ) Laag aantal reguliere aanvragen BBZ en uitstel van terugbetaling van openstaande vorderingen of alsnog, na toetsing, het omzetten van een openstaande lening in een uitkering. Voorziening Dubieuze Debiteuren Het saldo van de mutaties op de voorziening dubieuze debiteuren en het feit dat we minder terugvorderen dan geraamd levert een nadeel op. Dit is mogelijk een gevolg van het afschaffen van de kostendelersnorm en de omgekeerde toets. BUIG rijksbijdrage Dit nadeel ontstaat door dalende inkomsten van de BUIG rijksbijdrage als gevolg van een daling van het bijstandbestand en een gunstige economie. Participatiewet Tegenover een geraamde stijging van 167 bijstandsgerechtigden staat een gerealiseerde daling van 77 van het bijstandbestand.

Dit levert een voordeel op van € 8,1 miljoen. TOZO Als gevolg van extra inhuur en afrekeningen van het Rijk 2020 tm 2022 waar geen rekening mee was gehouden ontstaat er een incidenteel tekort van € 604.000. Overig SALDO

-8.446

-

Mutatie reserve 8.446

-927

3

-

-924 structureel

274

255

-

529 incidenteel

1.073

-1.978

-

-905 incidenteel

-

-333

-

-333 incidenteel

-

-10.770

-

-10.770 incidenteel

8.115

-

-

8.115 incidenteel

-167

-437

-

-604 incidenteel

40 -38

197 -13.063

81 8.527

74

Afwijking - incidenteel

318 -4.574

6.4 Begeleide participatie Inwoners met een arbeidsbeperking aan het werk Inwoners met een arbeidsbeperking (die niet het sociaal minimum kunnen verdienen door een structurele beperking) werken via de Wsw, met loonkostensubsidie of beschut. Sinds 2015 is de Wsw een afbouwregeling en worden loonkostensubsidie en beschut werken ingezet. Plaatsen van inwoners met een arbeidsbeperking op de reguliere arbeidsmarkt Als gevolg van de krapte op de arbeidsmarkt (veel mensen worden regulier geplaatst, zonder loonkostensubsidie) en het iets lagere aantal aanmeldingen is er druk op de plaatsingen voor mensen met een arbeidsbeperking. Effect-indicatoren

Realisatie 2021

Begroting 2022

Realisatie 2022

25,6

26,5

25,7

Realisatie 2021

Begroting 2022

Realisatie 2022

558

651

575

1.043

1.091

976

67

80

68

Aantal mensen met een arbeidsbeperking t.o.v. het totaal aantal bijstandsgerechtigden De realisatie is iets lager, met name omdat de afbouw van de Wsw vanwege pensioen etc. sneller ging dan voorzien. Prestatie-indicatoren Aantal inwoners dat werkt met loonkostensubsidie Door de gunstige economische omstandigheden zijn veel mensen regulier (zonder loonkostensubsidie) geplaatst. Daarnaast was de instroom van mensen met een arbeidsbeperking lager dan voorzien. Aantal inwoners dat deelneemt op basis van WSW De uitstroom uit de Wsw door natuurlijke uitstroom (bijvoorbeeld pensioen) was hoger dan voorzien. Dit is een landelijke tendens, de afbouw gaat sneller dan werd voorzien. Aantal inwoners met beschut werk Als gevolg van een lagere instroom en een laag aantal indicaties dat afgegeven wordt door het UWV is het aantal mensen dat werkt in het kader van beschut werk bij/via Ergon lager.

In 2022 hebben we ons vooral gericht op: • Mensen met een arbeidsbeperking plaatsen bij of via Ergon: Het aantal plaatsingen loopt iets achter. We werken aan een plan om het aantal plaatsingen te verhogen. • Plaatsen zo dicht mogelijk tegen de reguliere arbeidsmarkt: We hebben mensen zo regulier mogelijk geplaatst, met name bij de doelgroep Participatiewet is dit volledig gerealiseerd. De Wsw-doelgroep blijft iets achter in deze taakstelling. • Prestatie-afspraken: Het aantal plaatsingen van mensen met een arbeidsbeperking is iets achtergebleven. We werken aan een plan om de instroom te verhogen.

Exploitatie x € 1.000

Lasten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo

Begr. prim. 2022 (nov '21) 34.018 952 34.970

Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Overig SALDO

75

Begroting 2022 (dec '22) 35.907 121 36.028

Realisatie 2022

Afwijking 2022

35.920 121 36.041

-13 0 -13

Lasten

Baten

-13 -13

-

Mutatie reserve -

Afwijking -13 -13

6.5 Arbeidsparticipatie Voorkomen van instroom in de bijstand en zorgen dat inwoners aan het werk komen Daar waar mogelijk proberen we mensen naar werk te helpen, vóórdat ze bijstandsafhankelijk worden. Zo hebben we projecten samen met het UWV waarbij we WW-gerechtigden die naar verwachting gaan doorstromen naar bijstand bemiddelen naar werk. Ook Stichting WIJeindhoven zet zich in om uitkeringsafhankelijkheid te voorkomen. Competenties en arbeidsmogelijkheden vaststellen We constateren dat de mensen die in de huidige arbeidsmarkt nog niet aan het werk zijn meer ondersteuning nodig hebben. In het kader van innovatie zoeken we de verbinding met het project Passport for Work (PfW). Bemiddeling en plaatsing We constateren dat inwoners meer ondersteuning nodig hebben. Dat doen we door het bieden van onder meer arbeidsmarktorientatie, workshops, begeleiding, jobcoaching en nazorg.

Effect-indicatoren

Realisatie 2021

Begroting 2022

Realisatie 2022

10,5%

8,0%

9,0

% inwoners dat deeltijd werkt t.o.v. het bijstandsbestand

10,4%

10,1%

9,0

Door de gunstige arbeidsmarkt stromen relatief veel mensen volledig uit de uitkering. Ook stromen mensen door van deeltijdwerk naar voltijdwerk. Het aantal mensen dat werkt met aanvullende uitkering is daardoor iets lager. % voorkomen instroom in de bijstand t.o.v. het totaal aantal aanvragen bijstand Door de gunstige arbeidsmarkt is de instroom in de bijstand lager dan begroot. We hebben een goede preventieve aanpak met WIJeindhoven en het UWV. We zien dat mensen die nu instromen in de bijstand een grotere afstand tot de arbeidsmarkt hebben.

9,0%

11,0%

10%

Realisatie 2021

Begroting 2022

Realisatie 2022

1.867

3.500

1.266

???

9,0%

10,2

% uitstroom naar werk t.o.v. het bijstandsbestand Door verbeteringen in het netwerk Werk en Inkomen zijn er veel plaatsingen gerealiseerd. Daarbij constateren we wel dat er meer ondersteuning nodig is (arbeidsmarktoriëntatie, workshops, begeleiding, nazorg etc)

Prestatie-indicatoren Aantal bijstandsgerechtigden waarvan de competenties in beeld zijn Vanwege corona zijn er veel Competensys-rapporten in 2021 afgerond. In 2022 is het aantal daardoor lager. Het betreft het aantal afgeronde Competensys rapportages van inwoners die actief in traject zijn bij het Participatiebedrijf. % bijstandsgerechtigden dat gematcht wordt op de arbeidsmarkt t.o.v. het totaal aantal bijstandsgerechtigden Als gevolg van de krapte op de arbeidsmarkt (veel vacatures) en de verbeteringen in het netwerk Werk en Inkomen, zijn veel mensen geplaatst, zowel volledige uitstroom als gedeeltelijke uitstroom. Wel is daarbij meer ondersteuning nodig.

In 2022 hebben we ons vooral gericht op: • Creëren van werk: Bij ruim 180 werkgevers hebben we invulling kunnen geven aan de openstaande vacatures. Daarnaast zijn er ruim 25 banenmarkten georganiseerd, 60 werkgelegenheidsproject ontwikkeld en 200 rondleidingen, citytours en workshops gegeven. Daarnaast zijn er evenementen georganiseerd zoals Buddywerkt en Passie voor Werk markt. • Samenwerking binnen Huis naar Werk: Er zijn 1.600 vragen gesteld door inwoners en bedrijven en ruim 700 inwoners zijn geholpen met een interventie zoals scholing of begeleiding uit het RMT-interventiebudget

76

Exploitatie x € 1.000

Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo

Begr. prim. 2022 (nov '21) 16.580 -297 0 16.283

Begroting 2022 (dec '22) 32.060 -9.887 -4.593 17.580

Realisatie 2022

Afwijking 2022

18.039 -3.592 -1.927 12.520

14.021 -6.295 -2.666 5.060

Lasten

Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Reintegratie Als gevolg van de gunstige arbeidsmarkt is er minder vraag naar private trajecten die leiden naar werk ook mede vanwege het feit dat het Participatiebedrijf zelf trajecten inzet. Studietoeslag Een deel van dit budget blijft onbenut omdat er minder aanvragen zijn van arbeidsbeperkte studenten die geen baan kunnen vinden. Het meer bekendheid geven aan deze regeling laat nog onvoldoende effect zien. Impuls middelen corona reintegratietrajecten Vanwege voldoende dekking voor Huis naar Werk (RMT middelen) en vanwege uitblijven toename reintegratietrajecten vallen deze corona middelen vrij tgv jaarrekeningresultaat. Projecten Maatschappelijk NUT Bij de projecten maatschappelijk nut kan het jaar van feitelijke realisatie afwijken van de planning. Hierdoor ontstaan er afwijkingen op dit taakveld met een gelijke tegenhanger bij de reserve. Het gaat hier vooral om Europese projecten waarbij definitieve afronding in 2023 ev plaatsvindt. Arbeidsparticipatie Nederland kampt met een ongekend tekort aan personeel. Deze krapte leidt ertoe dat de werkgevers op dit moment zelf meer investeren in begeleiding, ontwikkeling en dergelijke om een arbeidskracht binnen te krijgen en maken daardoor nu in mindere mate gebruik van werkgelegenheidsprojecten en regelingen als de werkcheque. Vacatures worden veelal 1 op 1 ingevuld.

Daarom bestaat er in 2022 een incidentele afwijking inzake de projecten van het werkgelegenheidsteam en de werkcheque. Overig SALDO

500

Baten Mutatie Afwijking reserve 500 incidenteel

244

-

-

244 structureel

3.463

-

-

3.463 incidenteel

9.105

-6.348

-2.757

- incidenteel

420

-

-

420 incidenteel

289 14.021

53 -6.295

91 -2.666

433 5.060

Wmo De landelijke trends en ontwikkelingen laten ons zien dat het nodig aandacht te hebben voor de ouder wordende mens en de uitdagingen die dat met zich meebrengt. Nederland vergrijst, we krijgen steeds meer ouderen en de ouderen worden ook steeds ouder. Dat betekent dat er over een aantal jaren minder handjes beschikbaar zijn om voor die ouderen te zorgen. In 2022 hebben we het Actieplan Langer Thuis vastgesteld. Een richting bepalend beleidsdocument waarmee we ernaar toewerken dat de ouder wordende inwoner in onze gemeente nu en in de toekomst met vertrouwen en zoveel mogelijk eigen regie langer vitaal (gezond), samen en veilig thuis en in de eigen omgeving ouder kan worden. In 2022 hebben we dan ook gewerkt aan de invulling van de scenario's. Binnen het scenario 'zorgzame samenleving' hebben we twee dementievriendelijke wijken hebben opgezet en hebben we basisdagbesteding doorontwikkeld en uitgebreid. Ook hebben we in het scenario 'ondersteun de ondersteuner' nader onderzoek gedaan naar de huidige mantelzorgondersteuning en de behoefte van mantelzorgers zodat zij hun ondersteunende taken voor hun thuiswonende partner of ouder kunnen blijven uitvoeren.

Ook hebben we uitvoering gegeven aan het project Leef Samen, waarmee we ouderen in Eindhoven de beschikking geven over slimme sensoren waarmee ze veiliger thuis kunnen wonen en er verlichting voor het ondersteunend netwerk ontstaat. We bieden op allerlei manieren ondersteuning aan de beweging van langer thuis wonen. Door het beleid op preventie en gezondheidsbevordering, door het bouwen van ecosystemen in buurten en wijken, door het

77

aanbieden van laagdrempelige voorzieningen. Maar natuurlijk voeren we ook onze wettelijke taken in het kader van de Wmo uit, in de vorm van het verstrekken van voorzieningen als begeleiding, maatwerkdagbesteding, hulpmiddelen en voorzieningen, vervoersregeling zoals Taxbus en natuurlijk huishoudelijke ondersteuning. In 2022 hebben we gezien dat de druk op de voorziening Huishoudelijke Ondersteuning verder toeneemt. De invoering van het abonnementstarief heeft een aanzuigende werking gehad, waardoor steeds meer mensen gebruik maken van de voorziening. In een periode van personele krapte leverde dit in 2022 steeds vaker langere wachttijden op. In 2022 is de aanbesteding voor begeleiding en maatwerkdagbesteding afgerond en hebben we contracten gesloten voor meerdere jaren. We werken met een beperkt aantal aanbieders, om daarmee de kwaliteit van de dienstverlening voor onze inwoners te verbeteren. We werken volgens 1 plan (Wat Telt) en in de keten om dubbelingen in het proces zoveel mogelijk te voorkomen. In 2022 hebben we meegewerkt aan het koplopersproject voor onafhankelijke cliëntondersteuning en hebben we inwoners betrokken bij verschillende klantreizen op basis waarvan we het proces zoveel mogelijk hebben aangepast en vereenvoudigd.

De aanbesteding voor Beschermd wonen is afgerond en geïmplementeerd, hierdoor zorgen we ervoor dat er ondersteuning en begeleiding (soms in combinatie met wonen) is voor mensen met psychische kwetsbaarheid. De financiële middelen die dit jaar resteerden, onder meer vanwege overgang van cliënten naar de Wet Langdurige Zorg (WLZ), zijn gereserveerd voor innovaties op het terrein van Beschermd wonen vooruitlopend op de doordecentralisatie van Beschermd wonen naar de regiogemeenten en gericht op het voorkomen van instroom en bevorderen van uitstroom uit Beschermd wonen. Samen met de regiogemeenten zijn voorbereidingen getroffen voor deze decentralisatie, zoals gemaakte financiële afspraken en inrichting van innovatietafels samen met het veld van professionals. Voorbereidingen zijn getroffen voor de opening van de inloop- en basisvoorziening daklozen aan de Fuutlaan en de opening van een drietal andere maatschappelijke opvanglocaties. De druk op de opvang is groot, aangezien de uitstroom naar de woningmarkt is achtergebleven. Dit geldt ook voor de uitstroom uit Beschermd wonen. We hebben onderzoek gedaan naar de behoefte aan woningen voor inwoners in een kwetsbare positie. De uitkomsten hiervan zullen worden meegenomen in de woonzorgvisie en het daaraan gekoppelde uitvoeringsprogramma dat in 2023 bestuurlijk wordt voorgelegd.

Samen met regiogemeenten is gewerkt aan preventie van dakloosheid middels verschillende projecten, zoals voorkomen huisuitzettingen en investeren in de lokale sociale basis. We zijn gestart met het project Onder de Pannen, waarbij (dreigend) daklozen tijdelijk wonen in een huis van Eindhovense inwoners met daarbij ondersteuning vanuit stichting WIJeindhoven. In Eindhoven is de pilot Wijk GGD positief geëvalueerd en is het aantal uitgebreid naar een drietal Wijk- GGD’ers. Hiertoe zijn structurele middelen beschikbaar in de gemeentebegroting. Voorbereidingen zijn getroffen voor de subsidiëring van vrouwen- en gezinsopvang per juli 2023. Hiertoe zijn aandachtspunten geformuleerd samen met het veld, zoals het kind centraal stellen in de aanpak, ook een daderaanpak en voldoende opvangplekken. In 2022 zijn samen met Veilig Thuis, Stichting WIJeindhoven en de uitvoerende teams van de gemeente belangrijke stappen gezet in het verder verbeteren en versterken van de lokale samenwerking bij huiselijk geweld. Verbeteracties zijn doorgevoerd, een verbeterproces is ingericht en de verbeteropgave voor 2022 is in de afrondende fase. Daarnaast is met partners in de stad een plan van aanpak ouderenmishandeling opgeleverd waarvan de implementatie op dit moment in voorbereiding is.

Eind 2022 heeft de eindevaluatie van “Het lokale netwerk na Veilig Thuis - Eindhoven” met het Toezicht Sociaal Domein (TSD) plaatsgevonden. De positieve uitkomst van deze evaluatie en de afsluitende brief van het TSD zijn in januari 2023 met de raad gedeeld.

78

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Inwoners kunnen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen Langer zelfstandig wonen is een doelstelling binnen de wetgeving die mede door de toenemende vergrijzing en het woningentekort steeds belangrijker wordt. Door middel van betere informatieverstrekking op onder andere de website, bij Stichting WIJeindhoven en bij andere (sociale) partners kunnen wij onze inwoners eerder bereiken en op de hoogte stellen van de mogelijkheden en beperkingen binnen de kaders van de wetgeving. Hierdoor kan beter worden geanticipeerd op het ouder worden, zodat een eventuele verhuizing naar een passende woning mogelijk wordt. We onderzoeken echter ook nieuwe woonvormen, samenwoning en het gebruik van verschillende technologieën. Leveren maatwerkarrangementen Wmo Er zijn diverse verbeteracties in de ketensamenwerking uitgevoerd waardoor de overdracht en beoordeling van aanvragen steeds beter verloopt en binnen de gestelde termijn gebeurt Stimuleren oplossingen in de nabij omgeving We zien een stijging in het aantal gebruikers van basisdagbesteding. De tevredenheid onder deelnemers is goed.

79

Kwalitatief goede en effectieve ondersteuning Er zijn contracten gesloten waarmee goede en effectieve ondersteuning wordt geboden. Er zijn afspraken gemaakt over de samenwerking in de keten. Inwoners kunnen zo lang mogelijk zelfstandig wonen. Effect-indicatoren

Realisatie 2021

Begroting 2022

Realisatie 2022

700

510

653

76%

80%

80%

Realisatie 2021

Begroting 2022

Realisatie 2022

4%

2,8%

4%

5%

4%

4%

-

5,3%

nnb

73%

80%

77%

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo (aantal per 10.000 inw) Er zijn meer inwoners die gebruik maken van een maatwerkarrangement dan begroot. Inwoners (met zwaardere problematiek) blijven langer thuis wonen. We zien een daling in gebruik maatwerkdagbesteding en toename basisdagbesteding % inwoners dat zich door de ondersteuning beter kan redden Uit het clientervaringsonderzoek blijkt dat 80% van de inwoners aangeeft zich beter te kunnen redden door de ondersteuning Prestatie-indicatoren % inwoners met hulpmiddelen/voorzieningen t.o.v. het totaal aantal inwoners Er is een stijging te zien in het aantal inwoners dat gebruik maakt van voorzieningen, waarmee het langer zelfstandig thuis wonen wordt bevorderd. Deze stijging is structureel. % inwoners met ondersteuning t.o.v. het totaal aantal inwoners 18+ het percentage inwoners dat ondersteuning krijgt is conform begroting. Daaruit concluderen we dat het aanbod in de sociale basis, de ondersteuning in de eerste lijn en de aanvullende ondersteuning conform worden ingezet % inwoners dat eerstelijnsondersteuning Wmo ontvangt t.o.v. het totaal aantal inwoners 18+ De gegevens zijn niet beschikbaar uit de data van WIJeindhoven % inwoners dat de kwaliteit van de ondersteuning goed vindt Er is een stijging ten opzichte van vorig jaar

In 2022 hebben we ons vooral gericht op: • De beweging van maatwerkdagbesteding naar basisdagbesteding: Er hebben ongeveer 1500 mensen naar tevredenheid gebruik gemaakt van basisdagbesteding. Tegelijkertijd zien we de aantallen inwoners met een maatwerkvoorziening dalen. Er is een succesvolle beweging van 2 naar 0. • Implementatie en monitoring van de contracten Wmo-begeleiding en Maatwerkdagbesteding: In april zijn contracten gesloten. Er is in 2022 gewerkt aan de implementatie van de overeenkomsten en de kwaliteitsverbetering in de keten van samenwerking. We werken volgens 1 plan (Wat Telt) in de keten. • Scenario's voor de toekomst: In het actieplan langer thuis werken geven we voor de ouderen uitvoering aan zorgzame samenleving, ondersteun de ondersteuner en herstelgerichte aanpak. Hiermee geven we steeds verder invulling aan de manieren waarop ouderen langer thuis kunnen wonen • Verbeterplan toegang: Koplopersproject Onafhankelijke Cliëntondersteuning OCO),doorlopend cliëntervaringsonderzoek, de sociale 7 en de kernwaarden voor medewerkers zijn ontwikkeld. UItgangspuntendocument Mono-Multi en proces Multi is uitgewerkt.

Exploitatie x € 1.000

Lasten Baten Saldo

Begr. prim. 2022 (nov '21) 8.388 0 8.388

80

Begroting 2022 (dec '22) 8.547 0 8.547

Realisatie 2022

Afwijking 2022

9.096 -7 9.089

-549 7 -542

Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Hulpmiddelen De uitgaven aan woonvoorzieningen gedurende 2022 zijn hoger dan geraamd, dit wordt veroorzaakt door zowel stijgende prijzen als door een stijging in het aantal woningaanpassingen. Overig SALDO

Lasten

Baten

Afwijking

-

Mutatie reserve -

-444

-105 -549

7 7

-

-98 -542

-444 structureel

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Vanwege de samenhang tussen taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) en dit taakveld zijn alle doelen, prestaties en indicatoren opgenomen onder taakveld 6.6.

Exploitatie x € 1.000

Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo

Begr. prim. 2022 (nov '21) 47.127 -2.667 0 44.460

Begroting 2022 (dec '22) 46.938 -2.667 -327 43.944

Realisatie 2022

Afwijking 2022

46.142 -2.166 -465 43.511

796 -501 138 433

Lasten

Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Eigen bijdrage De ontvangen eigen bijdragen is lager dan begroot o.a. door het effect van het abonnementstarief en lagere clientaantallen door uitstroom naar WLZ en de sociale basis. Overige maatwerkdienstverlening Het voordeel op dit onderdeel wordt o.a. veroorzaakt doordat in het kader van 'samen uit corona' gestarte projecten niet volledig zijn uitgevoerd (+ € 350.000) en er minder is ingezet op medische advisering en (kwaliteits)toetsing door externen (+ € 150.000). Overig SALDO

Baten -584

Mutatie reserve -

604

67

-

192 796

16 -501

138 138

Afwijking -584 incidenteel

671 incidenteel

346 433

6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Bevorderen van deelname aan de samenleving van inwoners die een beroep doen op beschermd wonen of de maatschappelijke opvang We willen inwoners met complexe zorgvragen in de gelegenheid stellen zo snel mogelijk weer deel te nemen aan de samenleving. Dit doen we door een passend aanbod voor maatschappelijke opvang, waarin werk en meedoen centraal staan en door beschermd wonen aan te bieden. Met onze partners bieden we doelmatige ondersteuning aan de meest kwetsbare groep inwoners. Verminderen instroom en bevorderen uitstroom maatschappelijke opvang of beschermd wonen Uitstroom blijft achter door gebrek aan voldoende betaalbare woningen. In Q4 wordt een onderzoek naar de woningbehoefte van kwetsbare inwoners opgeleverd. In 2023 volgt een woonzorgvisie en parallel wordt er geïnvesteerd in preventie en innovatie. Effect-indicatoren

Realisatie 2021

Begroting 2022

Realisatie 2022

% inwoners dat terugkeert in beschermd wonen

-

2%

1,33%

% inwoners dat terugkeert in de maatschappelijke opvang

-

15%

2,21

Omdat het een nieuwe KPI is hebben we nog betrekkelijk weinig uitstroom gehad en daardoor ook minder terugkeer. Over 2023 verwachten we een realistischer beeld

81

Prestatie-indicatoren

Realisatie 2021

Begroting 2022

Realisatie 2022

0,7%

0,6%

0,35%

-

0,8

0,8

0,24%

0,18%

0,21%

-

<1

1,44

% inwoners dat gebruik maakt van beschermd wonen t.o.v. het totaal aantal inwoners 18+ In 2022 is een groot aantal cliënten overgegaan naar de Wet Langdurige Zorg Ratio instroom/uitstroom beschermd wonen

% inwoners dat gebruikt maakt van de maatschappelijke opvang t.o.v. het totaal aantal inwoners 18+ Door krapte op de woningmarkt blijft de uitstroom uit opvang achter, waardoor naar verhouding meer inwoners gebruik maken van de opvang Ratio instroom/uitstroom maatschappelijke opvang Door krapte op de woningmarkt blijft de uitstroom uit de maatschappelijke opvang achter

In 2022 hebben we ons vooral gericht op: • Doordecentralisatie van Beschermd Wonen: De aanbesteding van beschermd wonen is in 2022 afgerond en er zijn regionale afspraken gemaakt over inzet innovatiegelden voor de komende jaren tot de doordecentralisatie • Doorontwikkeling gezinsopvang MO en Vrouwenopvang: Samen met partners is gewerkt aan kaders voor vrouwen en gezinsopvang en zijn voorbereidingen getroffen voor subsidieafspraken per 1 juli 2023. • Onderzoek naar opvanglocaties en het uitbreiden van herstelplekken: Het college is akkoord gegaan met vestiging van de basis- en inloopvoorziening aan de Fuutlaan en onderzoek naar 3 andere nieuwe MO locaties. In Q1 2023 is hierover een voorstel aan het college voorgelegd. Exploitatie x € 1.000

Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo

Begr. prim. 2022 (nov '21) 51.655 -1.030 0 50.625

Begroting 2022 (dec '22) 50.003 -1.070 1.996 50.929

Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Regionale aanpak Preventie van dakloosheid De regionale aanpak is anders vormgegeven waardoor de inzet in 2022 minder is. Aan de raad wordt voorgesteld dit overschot in 2023 te bestemmen voor voortzetting van dit plan omdat dit (deels) middelen betreffen afkomstig van regio-gemeenten. Aanpak dak- en thuisloosheid (project MO-locaties) Bij B&W besluit is besloten om meerdere locaties in te regelen ten behoeve van Maatschappelijke Opvang. Aan de raad wordt voorgesteld het overschot in 2023 te bestemmen voor voortzetting van het project omdat er vertraging is opgelopen in de planning waardoor de kosten deels in 2023 landen waar geen dekking voor bestaat. Gezinsopvang Vanwege beperkt aantal woonplekken verblijven dakloze gezinnen langer op de beschikbare opvangplekken. Hierdoor ontstaat er een tekort aan plekken en is het noodzakelijk om alternatieve locaties in te zetten en nieuwe dakloze gezinnen een tijdelijk onderkomen te bieden. Ondersteuning inwoners complexe hulpvraag Een aantal posten op deze begroting wordt gedekt vanuit reguliere middelen, zoals de inzet van ervaringsdeskundigheid vanuit de subsidieregeling VSB (binnen Outreachend Werk). Voor een ander deel van de uitgaven is meer voorbereidingstijd nodig, waardoor uitgaven pas vanaf 2023 gedaan worden.

Winternood De kosten zijn hoger dan begroot vanwege noodgedwongen gebruik van systeembouw op een tijdelijke locatie en onvoorziene werkzaamheden om de locatie in gebruik te kunnen nemen. Beschermd wonen Het beroep op ondersteuning is afgenomen als gevolg van de uitstroom naar de WLZ. Het overschot wordt conform Raadsbesluit gestort in de reserve

82

Realisatie 2022

Afwijking 2022

47.789 -853 3.437 50.373

2.214 -217 -1.441 556

Lasten

Baten

158

-

Mutatie reserve -

Afwijking

626

-

-

626 incidenteel

-509

-

-

-509 structureel

752

-

-

752 incidenteel

-828

-

-

-828 incidenteel

1.302

-257

-995

50 incidenteel

158 incidenteel

Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) innovatie beschermd wonen. De lagere lasten hebben als gevolg dat de ontvangen eigen bijdragen eveneens lager zijn dan begroot. De meerkosten zijn gedekt uit de coronamiddelen (saldireserve specifiek) Overig SALDO

Lasten

Baten

Mutatie reserve

Afwijking

713 2.214

40 -217

-446 -1.441

307 556

Jeugd De houdbaarheid van het huidige jeugdhulpstelsel staat landelijk en lokaal al langere tijd onder druk. Daarom is in 2022 het startsein gegeven voor de uitvoering van het Deltaplan jeugd, een meerjarig programma ter verbetering en vernieuwing van de hulp en ondersteuning aan jeugdigen en gezinnen in Eindhoven. Met de inzet van extra jeugdmiddelen lopen we hiermee vooruit op de ontwikkelingen in de landelijke hervormingsagenda jeugd. Vanuit vier ontwikkellijnen (preventie, aanpak wachttijden, versterking van de toegang en de transformatie) zijn lacunes in bestaand aanbod opgevuld en waar nodig innovatieve projecten gefinancierd en/of gecontinueerd. De inzet van alle initiatieven moet ertoe bijdragen dat het stelsel in Eindhoven beheersbaar en uitvoerbaar wordt. Zo werken we samen met ouders, jeugdigen, zorgprofessionals en preventieve partners aan de verbetering van de zorg. Een van onze speerpunten is preventie, om het deel van de Eindhovense jeugdigen waar het goed mee gaat zo groot mogelijk te houden en de jeugdigen of opvoeders die hier lichte steun bij nodig hebben te helpen. In 2022 is met het preventief jeugdbeleid ingezet op het opbouwen en versterken van het (preventieve jeugd)netwerk en gewerkt aan intensiever partnerschap met (preventieve) partners. Daarnaast is uitvoering gegeven aan inhoudelijke maatschappelijke doelstellingen van het beleidsplan.

Zo zijn er in 2022 diverse initiatieven ontplooid om breder en op meer manieren jeugdigen te bereiken en te betrekken (jongerenparticipatie), er is gewerkt aan het inzetten van preventieve interventies om mentale problematiek onder jeugdigen te voorkomen en is gestart met de implementatie van 'Nu Niet Zwanger'. Voor jeugdigen en gezinnen die desondanks specialistische ondersteuning nodig hebben bij het opgroeien en opvoeden, willen we dat er tijdig passende hulp beschikbaar is. In sommige gevallen is dit een uitdaging. In 2022 kreeg de transformatie van de jeugdhulp verder vorm, door een Regiovisie jeugdhulp op te stellen. Hierin worden diverse ontwikkelingen voor de toekomst van de (organisatie van) jeugdhulp geschetst. Ook werkten we aan het concreter maken van de regionale transformatiedoelen, in samenspraak met jongeren zelf. Wachttijden, een krappe arbeidsmarkt en een samenleving met een grote druk om te ‘slagen’ zijn uitdagingen voor een toekomstbestendig jeugdstelsel. Zeker als de veiligheid van onze kinderen en jongeren in het geding is, is tijdigheid van hulp essentieel. We willen dat kinderen die aan een gecertificeerde instelling voor jeugdbescherming en jeugdreclassering (GI) zijn toevertrouwd binnen drie maanden de meest passende hulp ontvangen.

Helaas is dit niet altijd de realiteit en een grote uitdaging waar we ons samen met ketenpartners ook in 2022 onverminderd voor ingezet hebben. We draaiden daarbij aan meerdere knoppen, zowel in samenwerking met andere jeugdzorgregio’s in Brabant als regionaal en/of lokaal. Dit hebben we o.a. gedaan door (voor de GI) processen te vereenvoudigen om passende hulp in te zetten, door met wijkteams en GI’s de samenwerking te evalueren en waar nodig te verbeteren en door GI’s wanneer nodig te ondersteunen in een doorbraak van vastgelopen casuïstiek. Als voorbeeld heeft Eindhoven samen met de regiogemeenten het voortouw genomen om tot een Brabant-brede Uniforme route en format voor jeugdhulpbepaling voor alle GI’s te komen. Na implementatie heeft dit tot een verminderde administratieve druk voor de GI”s geleid

83

6.72 Maatwerkdienstverlening 18Jeugdigen ontwikkelen zich optimaal Jeugdigen ontwikkelen zich tot zelfredzame volwassenen. Als dit niet vanzelf gaat, ontvangen zij en hun ouders tijdelijk (en soms blijvend) ondersteuning vanuit algemene voorzieningen of specialistische jeugdhulp, zodat zij weer op eigen kracht verder kunnen. Stimuleren oplossingen in de nabije omgeving Onze professionals in de toegang zetten waar mogelijk in op oplossingen in de nabije omgeving. Met het Deltaplan jeugd en het regionaal transformatieplan zetten we hier extra op in. Kwalitatief goede en effectieve hulp Het Deltaplan jeugd wordt dit jaar conform planning uitgevoerd, hiermee zetten we in op betere jeugdhulp in Eindhoven. Inmiddels zijn de eerste verbeterprojecten/-pilots gestart, in Q4 zullen nog diverse andere (verbeter)initiatieven starten.

84

Jeugdigen groeien zoveel als mogelijk op in een gezinssituatie Jeugdigen groeien op bij hun ouders. Als dit niet mogelijk is, wordt een vervangende woonplek geboden, die zoveel mogelijk gericht is op de terugkeer naar huis. Bevorderen opgroeien in gezinssituatie We willen dat jeugdigen zo thuis mogelijk opgroeien. Daartoe zijn (en worden) diverse transformatieprojecten en verbeterinitiatieven uitgevoerd. Een voorbeeld daarvan is Buurtgezinnen, een succesvol initiatief dat in 2022 uitgebreid is Effect-indicatoren % jeugdigen tot 18 jaar met jeugdhulp

Realisatie 2021

Begroting 2022

Realisatie 2022

9,6%

8,2%

9,1%

1,1%

1,0%

1,1%

Realisatie 2021

Begroting 2022

Realisatie 2022

-

12%

69%

81%

84%

61%

88,7%

85,8%

85%

8,6%

8,9%

9,2%

65%

64%

67%

Het landelijk gemiddelde van jeugdigen tot 18 jaar met jeugdhulp is 10,7%, in de eerste helft van 2022 lag het percentage in Eindhoven met 9,1% iets onder het landelijk gemiddelde % jeugdigen in verblijf t.o.v. alle jeugdigen 1,1% van de jeugd in Eindhoven maakte in de eerste helft van 2022 gebruik van jeugdhulp in verblijf. Dit sluit aan bij het landelijk percentage (ook 1,1%) Prestatie-indicatoren % jeugdigen dat eerstelijnsondersteuning jeugd ontvangt t.o.v. alle jeugdigen In 2022 heeft WIJeindhoven in 69% van alle dossiers jeugd (enkel) ondersteuning vanuit de eerste lijn ingezet. In de overige dossiers bleek meer (specialistische jeugdhulp) nodig om tot een passende oplossing te komen. % dat de kwaliteit van de ondersteuning goed vindt Het oordeel van ouders over de uitvoering van de zorg is op een aantal vlakken iets positiever (79%). Het oordeel van de jongeren ligt lager dan vorig jaar (61%). % jeugdhulp volgens plan beëindigd In de eerste helft van 2022 is 85% van de jeugdhulp volgens plan beëindigd. Dit ligt iets lager dan het streefpercentage zoals opgenomen in de begroting 2022, maar hoger dan het landelijk gemiddelde van 80,3% % plaatsingen verblijf t.o.v. het totaal aantal ingezette voorzieningen In de eerste helft van 2022 was van het totaal ingezette voorzieningen in 9,2% van de gevallen sprake van een plaatsing in verblijf.

Dit is iets hoger dan de streefwaarden zoals opgenomen in de begroting en dan het landelijk gemiddelde (8,1%). % plaatsingen binnen pleegzorg en gezinshuis t.o.v. % plaatsingen in verblijf 67% van alle jeugdigen die niet thuis kunnen wonen hebben ondersteuning gekregen binnen een pleeggezin of gezinshuis. Dit percentage ligt iets hoger dan het streefpercentage in de begroting.

In 2022 hebben we ons vooral gericht op: • Implementatie en uitvoering preventief jeugdbeleid: Het beleidsplan is uitgevoerd, zo is de samenwerking in het preventief jeugddomein versterkt en is samen met de partners ingezet op (het aanpakken van) actuele opgaves in de stad. • Aanpakken wachtlijsten en wachttijden: Vanuit het Deltaplan is met ketenpartners de aanpak wachttijden opgesteld. Hoofddoel is dat jeugdigen binnen 3 maanden passende jeugdhulp krijgen en tijdens het wachten samen met hun ouders werken aan herstel van hun situatie. • Uitvoering transformatieplan specialistische jeugdhulp: In 2022 zijn we met input van de gemeenten, jeugdhulpaanbieders en verwijzers gekomen tot SMART transformatiedoelen. Dit krijgt in 2023 een vervolg, dan zullen ook concrete verbeterinitiatieven en -pilots opgestart worden.

85

Exploitatie x € 1.000

Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo

Begr. prim. 2022 (nov '21) 70.376 -478 0 69.898

Begroting 2022 (dec '22) 71.082 -478 -603 70.001

Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Jeugdzorgplus Er zijn minder aanvragen tot plaatsing in JeugdzorgPlus, mogelijk als gevolg van terughoudendheid van jeugdzorgwerkers en ouders wegens landelijke negatieve aandacht voor plaatsing in een gesloten setting. Mono zorgtaken Het nadeel op het budget mono zorgtaken wordt veroorzaakt door de stijging van de instroom (deels door het nieuwe woonplaatsbeginsel), verzwaring van de ingezette trajecten en gestegen tarieven. Door latere start van multi is sprake van een substitutie effect. Multi zorgtaken Door uitstel van de aanbesteding Multi zijn minder casussen op multi geregistreerd. Geleverde zorg is vanuit mono gefinancierd. Landelijke inkoop jeugdzorg De wijzigingen in het woonplaatsbeginsel hebben ertoe geleid dat de kosten op landelijke inkoop sterk verminderd zijn. Compensatie nieuw woonplaatsbeginsel Van het Rijk is een compensatie ontvangen voor de meerkosten als gevolg van de wijziging Woonplaatsbeginsel (WPB). De compensatie is meer dan toereikend als gevolg van een gunstige berekening door het ministerie. Deltaplan Jeugd Het programma Deltaplan Jeugd kent, in tegenstelling tot de inschatting voorafgaande aan het programma, een financieel zwaartepunt in 2023. Begrotingstechnisch is hier in 2023 in voorzien.

Landelijke hervormingsagenda Vertraging van de landelijke afspraken onder aanvoering van het ministerie van VWS en de VNG rondom de landelijke hervormingsagenda. Samen voor Jeugd Achtergebleven projectkosten en lager vastgestelde subsidies zorgen voor een voordeel van € 534.000 op deze regionale samenwerking. Aan de raad wordt voorgesteld dit overschot in 2023 te bestemmen voor de samenwerking omdat afgesproken is dat afwijkingen over 4 jaar (2022 t/m 2025) verrekend worden. Overig SALDO

Realisatie 2022

Afwijking 2022

66.123 -1.400 -647 64.076

4.959 922 44 5.925

Lasten

Baten

838

-

Mutatie reserve -

Afwijking

-12.391

-

82

-12.309 structureel

5.466

-

-

5.466 incidenteel

3.359

-

-

3.359 structureel

2.994

-

-

2.994 incidenteel

1.435

-

-

1.435 incidenteel

3.442

-

-

3.442 incidenteel

-207

741

-

534 incidenteel

23 4.959

181 922

-38 44

838 incidenteel

166 5.925

6.82 Geëscaleerde zorg 18Jeugdigen groeien op in een veilige omgeving ook wanneer ouders (tijdelijk) niet in staat zijn om hun gezag uit te oefenen De inzet van jeugdbescherming en jeugdreclassering vindt plaats op voordracht van de Raad voor de Kinderbescherming en bij beschikking van de rechter. Het betreft verregaande overheidsbemoeienis, namelijk het ingrijpen in het recht van ouders op het naar eigen inzicht opvoeden. Daarom dient deze vorm van zorg terughoudend en zo kort mogelijk te worden ingezet. Instroom bij jeugdbescherming en jeugdreclassering en de effectiviteit van die bemoeienis hangen zeer sterk samen met de werking van wijkteams enerzijds en met de opbrengst van tweedelijns jeugdhulp die tijdens de bemoeienis wordt ingezet anderzijds. Kwalitatief goede en effectieve hulp Dit heeft minder aandacht gehad dan voorzien. De meeste inzet wordt gepleegd op het voorkomen van instroom en het tijdig starten van passende jeugdhulp, omdat dit belangrijke aandachts-/verbeterpunten zijn voor de jeugdbescherming in Brabant.

86

Bevorderen effectieve uitstroom Dit heeft minder aandacht gehad dan voorzien. De meeste inzet wordt gepleegd op het voorkomen van instroom en het tijdig starten van passende jeugdhulp, omdat dit belangrijke aandachts-/verbeterpunten zijn voor de jeugdbescherming in Brabant. Effect-indicatoren

Realisatie 2021

Begroting 2022

Realisatie 2022

Jeugdigen met jeugdbescherming (% van alle jeugdigen tot 18 jaar)

1,1%

0,8%

1,1%

Percentage jeugdigen met jeugdbescherming is gelijk aan het landelijk gemiddeld (1,1%). Data is gebaseerd op eerste half jaar van 2022. Jeugdigen met jeugdreclassering (% van alle jeugdigen van 12 t/m 22 jaar) Data is gebaseerd op eerste half jaar van 2022. Percentage in Eindhoven is gelijk aan het landelijk gemiddelde.

0,4%

0,2%

0,3%

Realisatie 2021

Begroting 2022

Realisatie 2022

nnb

ntb

nb

nnb

2,2%

nb

Prestatie-indicatoren % jeugdbescherming/jeugdreclassering volgens plan beëindigd Data ontbreekt, prestatie-indicatoren aangepast in begroting 2023. % jeugdigen dat terugkeert in jeugdbescherming/jeugdreclassering Data ontbreekt, prestatie-indicatoren aangepast in begroting 2023.

In 2022 hebben we ons vooral gericht op: • Tijdig passende hulp: Er zijn (boven)regionaal en lokaal diverse maatregelen ingezet om de tijdigheid te bevorderen: van vereenvoudiging van het proces dat professionals doorlopen om hulp in te zetten tot de doorbraakaanpak om in gevallen alsnog tot passende hulp te komen

Exploitatie x € 1.000

Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo

Begr. prim. 2022 (nov '21) 9.920 0 0 9.920

Begroting 2022 (dec '22) 17.365 -6.453 23 10.935

Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Jeugdbescherming/Jeugdreclassering Er zijn minder Jeugdbeschermingsmaatregelen afgegeven. Doordat er geen invloed is op de besluitvorming/beschikking door de kinderrechter, is het moeilijk de hoogte van deze kosten te beïnvloeden. Bovenregionaal Expertise Netwerk Jeugd Het voordeel op de lasten bij deze specifieke uitkering komt doordat minder gebruik is gemaakt van de opengestelde subsidieregelingen. In 2022 zijn nieuwe middelen ontvangen en in totaal wordt € 5,0 miljoen overgeheveld naar 2023. Overig SALDO

87

Realisatie 2022

Afwijking 2022

16.299 -5.715 23 10.607

1.066 -738 0 328

Lasten

Baten

357

-

Mutatie reserve -

805

-805

-

-96 1.066

67 -738

-

Afwijking 357 incidenteel

- incidenteel

-29 328

BBV-indicatoren en verbonden partijen BBV-indicatoren zijn wettelijk bepaald en worden verzameld door de VNG. Voor programma 6 Sociaal domein zijn de volgende indicatoren voorgeschreven: Indicator Banen (per 1.000 inwoners van 15-64 jaar)

peiljaar 2021

NL 100-300 805,5 886,2

> 300 Eindhoven 989,8 1052,8

Jongeren met een delict voor de rechter

2020

1

1

2

1

Kinderen in uitkeringsgezin

2021

6

7

12

8

Werkloze jongeren

2021

2

2

1

2

Netto arbeidsparticipatie

2022

72,2

72,2

71,1

72,3

Personen met een bijstandsuitkering (per 10.000 inwoners)

2021

431,2

492,9

901,1

502,8

Lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners van15-64 jaar)

2020

202

179,6

294,9

56,1

Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar)

2022

10,7

11,1

10

9,1

Jongeren met jeugdbescherming

2022

1,1

1,2

1

1,1

Jongeren met jeugdreclassering

2022

0,3

0,3

0

0,3

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo (per 10.000 inwoners)

2022

640

663

682

690

Verbonden partijen dragen bij aan de te bereiken doelstellingen. Voor programma 6 Sociaal domein zijn dat de volgende: Taakveld 6.4: Gemeenschappelijke Regeling Werkvoorziening Regio Eindhoven (GRWRE) De GRWRE behartigt de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW), loonkostensubsidie en beschut werken. Daarnaast zijn er gezamenlijk participatietaken afgesproken in het netwerk van Werk en Inkomen. Ergon en het Participatiebedrijf zijn de uitvoeringsorganisatie van de GRWRE. Ergon is de uitvoeringsorganisatie van de Participatiewet en de voormalige Wet Sociale Werkvoorziening voor de gemeenten Eindhoven, Heeze-Leende, Valkenswaard, Veldhoven en Waalre. Het Participatiebedrijf van de GRWRE brengt de talenten/competenties van bijstandsgerechtigden in beeld en zorgt ervoor dat mensen vaardigheden opdoen zodat ze bemiddeld kunnen worden naar betaald werk.

88

Programma 7 Volksgezondheid en milieu Dit programma omvat vijf taakvelden die zijn ondergebracht in twee thema’s: volksgezondheid en milieu. Volksgezondheid: dit betreft de maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking. De uitvoering is belegd in een gemeenschappelijke regeling; de GGD Brabant-Zuidoost. Het sturen op doelen, prestaties en indicatoren vindt dan ook in GGD verband plaats. Er is voor dit taakveld dan ook geen doelenboom opgesteld. Onder het thema milieu vallen riool, afval, milieubeheer en begraafplaatsen en crematoria. Voor dit laatste taakveld voeren we gemeentelijke taken op het terrein van de lijkbezorging uit, hierbij hoort logischerwijs geen doelenboom. Gezondheid(sverbetering) is een onderwerp dat een integrale aanpak vraagt tussen het sociale, veiligheids, economische en ruimtelijke domein, passend bij de nota Nationaal gezondheidsbeleid 2020-2024 van het Rijk "Gezondheid breed op de agenda". We doen dit door projecten te initiëren, bij te dragen aan daarop gerichte initiatieven en faciliteren of ondersteunen van projecten van derden.

Volksgezondheid

Milieu

7.1 Volksgezondheid

7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

7.1 Volksgezondheid Exploitatie x € 1.000

Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo

Begr. prim. 2022 (nov '21) 10.920 0 0 10.920

Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Overig SALDO

Begroting 2022 (dec '22) 11.389 -224 242 11.407

Realisatie 2022

Afwijking 2022

11.320 -46 210 11.485

69 -178 32 -78

Lasten

Baten

69 69

-178 -178

Mutatie reserve 32 32

Afwijking -77 -77

Milieu De omgevingskwaliteit is van invloed op de gezondheid van inwoners. De Ruimtelijk Domein taakvelden RO, Verkeer, Water, Groen, Milieu, en Duurzaamheid zorgen gezamenlijk voor de gezondheidslast van de leefomgeving. Er zijn in de stad majeure samenhangende opgaven tussen de genoemde taakvelden zoals de energietransitie, de beoogde verdichting van de stad (naar 300.000 inwoners in 2040), het klimaatadaptief maken van de stad, het vergroenen van het centrum van de stad en het daarbij verbinden van de drie groene wiggen. Er is daarnaast een directe relatie met gezond kunnen leven, wonen en werken in de stad. De stad verdicht en voor 89

de huidige en beoogde vele duizenden nieuwe inwoners is het belang van de openbare ruimte flink groter: als gezamenlijke “groene huiskamer” om actief te bewegen, te verplaatsen (lopen/fietsen), te sporten, spelen, ontmoeten e.d. Het is voor het toenemend aantal inwoners van belang het areaal openbare leefruimte te vergroten en zodanig in te richten dat die verleidt tot gezond gedrag. Een belangrijke sleutel voor de ontwikkeling van de stad en het realiseren van de opgaven is het energieneutraal maken van de stad ten aanzien van wonen, werken en verplaatsen. We willen de binnenstad autoluw en NUL-emissie maken, in lijn met de bereikbaarheidsvisie Eindhoven op weg. Zodanig dat de stad met alternatieve modaliteiten zoals lopen, fietsen en HOV goed bereikbaar blijft. Daarmee kan de hoeveelheid klimaatadaptieve en groene leefruimte significant worden vergroot en verbeterd. Ook dit draagt direct en indirect bij aan de gezondheid van inwoners. In het kader van milieu zijn ook de thema’s afval en water relevant. De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. De kosten daarvan worden via het afvalstoffentarief doorbelast aan de huishoudens. Om van huishoudelijk afval nieuwe grondstoffen te kunnen maken, is het van belang dat deze goed gescheiden worden aangeboden.

Goede scheiding maakt dat de materialen als nieuwe grondstoffen brede toepassing kunnen krijgen in nieuwe producten. Dit draagt bij aan duurzame ontwikkeling (beperken CO2, minder grondstoffen onttrekken uit de aarde, nieuwe economie/werkgelegenheid) van de stad en de regio en het beheersbaar houden van de afvalstoffenheffing. Naast het beperken van afval, stimuleren we de ontwikkeling naar een circulaire samenleving in Eindhoven, door circulair ontwerpen en het uitdagen van de markt via inkoop- en aanbesteding, waarbij overbodige materialen worden ingezet voor nieuwe toepassingen. Volgens de wetgeving heeft de gemeente drie zorgplichttaken voor water, namelijk de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater, de zorgplicht voor afvloeiend hemelwater en het (onder voorwaarden) treffen van maatregelen tegen grondwateroverlast in openbaar gemeentelijk gebied. Onder de naam rioolheffing heft de gemeente een belasting. Het Gemeentelijk RioleringsPlan (GRP) is het (technisch en financieel) kader bij de uitvoering van deze watertaken en de basis voor het afleggen van verantwoording. Door invulling te geven aan deze watertaken houden we droge voeten, beschermen we het milieu en leveren we een bijdrage aan een betere leefomgeving. De fysieke kwaliteit van de leefomgeving wordt in sterke mate bepaald door milieu-emissies (geluid, lucht, straling) van werken, vervoer en wonen.

De milieubelasting heeft negatieve impact op de gezondheid van inwoners. De grootste lokale impact wordt veroorzaakt door wegverkeer. In de stad is op een aantal plekken sprake van opeenstapeling van milieu- en gezondheidseffecten. Bij ruimtelijke verdichting moet de bereikbaarheid zo ingepast worden dat de milieu- en gezondheidsbelasting afneemt. We sturen aan op minder en 'schonere' auto’s, een verandering van het gebruik en ruimtelijk beslag van auto's naar lopen, fietsen en HOV (modal split) en het daarmee maken van meer leefruimte.

90

7.2 Riolering Optimale riolering We hebben gewerkt aan een optimaal functionerende riolering. Een optimaal functionerende riolering voert al het afvalwater af naar de rioolwaterzuivering (RWZI) en beperkt, op een doelmatige wijze, wateroverlast en / of verstoring van de oppervlaktewaterkwaliteit door lozing uit het rioolstelsel. Een voorbeeld is het uitvoeren van kleinschalige reparaties die de afvalwaterafvoer belemmeren. Vervangen van riool De realisatie van een aantal projecten is iets vertraagd en vindt plaats in 2023.

91

Geen wateroverlast en/of verstoring van de oppervlakte-waterkwaliteit We hebben gewerkt aan een gezonde en water- en klimaatrobuuste(re) stad. Bij de (her)inrichting van de openbare ruimte, bijvoorbeeld bij De Koppele, Grebbeberglaan, Baronielaan en Van Renesseweg hebben we zoveel mogelijk hemelwaterstructuren aangelegd en onthard / vergroend om wateroverlast en verstoring van de oppervlaktewaterkwaliteit zo veel mogelijk te voorkomen. Via onze subsidieregelingen hebben onze inwoners en ondernemers in totaal 0,24 ha afgekoppeld, 14.949 tegels verwijderd en 3.112 m2 duurzaam groen dak aangelegd. In totaal hebben we 233.090 tegels verwijderd in 2022. Aanpassen waterstructuur Uitvoering loopt volgens planning / programma.

Afkoppelen verharding Uitvoering loopt volgens planning / programma.

Effect-indicatoren % inwoners tevreden over de afvoer van het regenwater als het flink heeft geregend Waarde vergelijkbaar met 2021: de tevredenheid van onze inwoners over de afvoer van het regenwater als het flink geregend heeft, is ongeveer gelijk gebleven. % inwoners tevreden over de inrichting van de openbare ruimte met water Waarde vergelijkbaar met 2021: de tevredenheid van onze inwoners over de inrichting van de openbare ruimte met water is gelijk gebleven. % inwoners tevreden over de kwaliteit van het ‘openbare water’

Realisatie 2021

Begroting 2022

Realisatie 2022

68%

≥ 70%

70%

88%

≥ 80%

88%

86%

≥ 80%

88%

Realisatie 2021

Begroting 2022

Realisatie 2022

3.677

4.800

4.012

3.110

500

5.078

4,1

6

9,6

Waarde vergelijkbaar met 2021: de tevredenheid van onze inwoners over de kwaliteit van het 'openbare water' is ongeveer gelijk gebleven. Prestatie-indicatoren Rioolvervanging meters De realisatie van een aantal projecten is iets vertraagd en vindt plaats in 2023. Voorbeelden zijn (een deel van) de Vlokhovenseweg en de Ruysdaelbaan. Waterstructuur (in meters) De realisatie is ruim boven begroting, omdat in de begroting is gekeken naar de realisatie van waterstructuren aan het maaiveld. Deze zijn volgens begroting gerealiseerd. Daarnaast hebben we, net als in 2021, ook veel hemelwaterstructuren aangelegd. Afkoppelen verharding (in hectare) Voor een deel betrof dit realisatie van projecten die doorliepen uit 2021. Het grootste afkoppel resultaat in 2022 is behaald bij de Van Renesseweg.

In 2022 hebben we ons vooral gericht op: • Basisvoorzieningen in stand houden: Het huidige rioolstelsel en de hemel- en grondwatervoorzieningen hebben we op een doelmatige wijze in stand gehouden en verbeterd waar mogelijk. In 2022 hebben we de intensivering voor de reparaties aan de riolering uit 2021 voortgezet.. • Klimaatbestendig en waterrobuust tot in de haarvaten van de stad: We hebben gewerkt aan het klimaatbestendig(er) en waterrobuust(er) maken van de stad door afkoppelen van hemelwater en het realiseren van (liefst groene) waterberging in de openbare ruimte door slimme (her)inrichting. • Zichtbare waterstructuren: We hebben de belevingswaarde vergroot via zichtbare waterstructuren. Daarmee beperken we wateroverlast en verdroging, verbeteren we de waterkwaliteit, verminderen we hittestress en verbeteren we de groenstructuren. • Beheersbaar grondwatersysteem om de aan de grond gegeven bestemming mogelijk te houden: We hebben ingezet op het bestrijden van de huidige grondwateroverlast en het voorkomen van 92