Bijlage 2 - Jaarstukken 2022
Tekst van het document
Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2022 (nov '21) 24.102 -11.035 31 13.098
Begroting 2022 (dec '22) 25.301 -11.115 -1.089 13.097
Realisatie 2022
Afwijking 2022
27.527 -12.823 -1.539 13.165
-2.226 1.708 450 -68
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
Lasten
Baten
Onderhoudsbudgetten De werkelijke onderhoudskosten 2022 zijn fors hoger uitgevallen dan begroot (dit betreft o.a. diverse incidentele kosten zoals asbestsanering en instandhouding oudbouw Tongelreep). Een deel van de overschrijding wordt gecompenseerd door een hogere bijdrage via de specifieke uitkering sport en een onttrekking aan de reserves onderhoud. N.a.v. het raadsdossier 'Vaststellen kwaliteitsniveaus en geactualiseerde beheerplannen inclusief actualisatie en demarcatie onderhoudsbudgetten Sportaccommodaties' zijn de onderhoudsbudgetten 2023 en verder geactualiseerd. Tegemoetkoming als gevolg van de coronamaatregelen In 2022 is van het Rijk een uitkering TVS (Tegemoetkoming Verhuurders Sportaccommodaties) ontvangen als tegemoetkoming voor gederfde huurinkomsten in de periode 1 november 2021 tot en met 31 januari 2022 als gevolg van de coronamaatregelen (afgerond €563.000); daarnaast is in 2022 een opbrengst van (afgerond) €228.000 geboekt vanwege de rijksregeling Specifieke Uitkering IJsbanen en Zwembaden (spuk IJZ) ter dekking van exploitatietekorten (in de periode 1 november 2021 tot en met 31 januari 2022) als gevolg van de coronamaatregelen. Opbrengst specifieke uitkering Sport (spuk Sport) Via de spuk Sport worden gemeenten gecompenseerd voor de kostenverhogende btw (sinds 2019 n.a.v. de uitbreiding btw-vrijstelling sport).
De voordelige afwijking heeft voor afgerond €294.000 betrekking op
-1.983
347
48
Mutatie reserve 471
Afwijking -1.165 deels structureel
-
791
-
791 incidenteel
-
346
-
346 incidenteel
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) de compensatie van het gemeentebrede nadelige effect mengpercentage btw. De overige afwijking is met name het gevolg van hogere kosten dan begroot (zie ook afwijking onderhoudskosten) waardoor ook de bijdrage van het Rijk (17,5% van de bestedingen inclusief btw) hoger uitvalt dan begroot. Vrijval voorziening waardevermindering materiele vaste activa (MVA) In de voorziening waardevermindering MVA was op basis van de eerdere planning rekening gehouden met de sloop van de om te vormen onderdelen Tongelreep. Vanwege de aanpassing in de tijdsplanning (en doorlopende afschrijvingskosten) is in 2022 een deel van het voorziene bedrag vrijgevallen. Doorbelaste apparaatskosten Betreft afwijking op doorbelaste apparaatskosten (voornamelijk personele lasten, zie hiervoor paragraaf 3e bedrijfsvoering onderdeel personeelskosten). Overig SALDO
Lasten
Baten
Mutatie reserve
Afwijking
-
263
-
263 incidenteel
-230
-
-
-230 incidenteel
-13 -2.226
-39 1.708
-21 450
-73 -68
Cultuur Kunst en cultuur, erfgoed, evenementen en design (evenals sport en recreatie) hebben bijgedragen aan de aantrekkingskracht van Eindhoven voor inwoners, bezoekers, bedrijven en (internationaal) talent. Om hier te wonen, te leven, te verblijven of te vestigen. Daarnaast hebben ze in samenhang met andere domeinen een belangrijke bijdrage geleverd aan de leefbaarheid van de stad. En ze hebben bijgedragen aan de eigen kracht van de inwoners, verbinding en ontmoeting en het imago en vestigingsklimaat van de stad. We streven ernaar dat zoveel mogelijk mensen culturele activiteiten bezoeken en waarderen. De Stichting Cultuur Eindhoven (SCE) is daarbij essentieel. Zij heeft uitvoering gegeven aan de Cultuurbrief 2021-2024, het beleidskader voor kunst en cultuur, waarvan 2022 het tweede jaar was van deze periode. Eindhoven is een creatieve stad, waar naast culturele professionals inwoners zelf aan kunstbeoefening kunnen doen. We hebben het beoefenen van amateurkunst gefaciliteerd en hebben kinderen en jongeren, zoveel als dit jaar mogelijk was, in contact gebracht met kunst en cultuur. Eindhoven is ook designstad, we hebben in 2022 de ontwikkeling van een designvisie van het Eindhovense designveld gefaciliteerd. Culturele organisaties en makers in Eindhoven hebben begin 2022 nog te maken gehad met beperkingen vanwege corona.
Begin 2022 zijn door het college nog besluiten genomen over noodsteun voor een aantal culturele organisaties. Daarnaast is geïnvesteerd in herstelmaatregelen voor de makers die door SCE werden uitgevoerd. Stijgende energielasten, hoge inflatie en krapte op de arbeidsmarkt hebben ook culturele partijen in de stad geraakt. Om de basis van de culturele sector financieel gezond te houden is er eind 2022 een subsidieregeling opengezet voor compensatie van gestegen energielasten. Het Van Abbemuseum is een publieke plek waar kunst de mensen – nu, straks en in al hun verschil – uitdaagt, inspireert en verbindt. Het Van Abbemuseum heeft zijn lokale, regionale, nationale en internationale samenwerkingsverbanden met culturele organisaties, onderwijs, bedrijfsleven, Brainport en diverse burgerinitiatieven geïntensiveerd. Herstel van het na-ijlend effect van corona en toegankelijkheid voor en samenwerken met bredere doelgroepen heeft centraal gestaan. Herstel heeft wel opgetreden, maar we zitten nog niet op het niveau van 2019 en zeker nog niet op het gewenste ambitieniveau. Dit zien we bij veel Nederlandse musea terug. Alle inspanningen zijn erop gericht om meer en bredere bezoekersgroepen aan te trekken. Dit sluit aan met de doelstelling van het museum om zo inclusief, meerstemmig en multizintuiglijk mogelijk te werken met en voor deze partijen.
Op 15 september 2022 adviseerde de Restitutiecommissie het schilderij “Blick auf Murnau mit Kirche” van Kandinsky te restitueren aan de erven. In goed overleg met de familie is dit advies uitgevoerd. Er is veel
49
voorbereidend werk verricht om de unieke mogelijkheid tot aankoop van de designcollectie van Lidewij Edelkoort te gaan realiseren begin 2023. Bij ruimtelijke ontwikkelingen is erfgoed een vast aandachtspunt. Cultuurhistorisch waardevolle bebouwing willen we behouden en daar waar nodig transformeren voor nieuwe gebruikers. Dit alles om de geschiedenis van Eindhoven zichtbaar te houden in het straatbeeld en in de beleving. Via het Erfgoedhuis laten we bewoners van dichtbij kennismaken met archeologische vondsten, historische voorwerpen en beelden. In 2022 zijn een nieuwe archeologische verwachtingen- en waardenkaart alsmede nieuwe archeologierichtlijnen vastgesteld. Ook zijn de erfgoedverordening en cultuurhistorische waardenkaart geactualiseerd, evenals de subsidieregeling gemeentelijke monumenten. Er zijn grote stappen gezet om (in 2023) te komen tot aanwijzing van nieuwe gemeentelijke monumenten, met een nadruk op de wederopbouwperiode (1940-1965).
50
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Het culturele aanbod in de stad is van hoog artistiek niveau, divers en heeft ‘voor elk wat wils’ We streven ernaar dat zoveel mogelijk mensen culturele activiteiten bezoeken en waarderen. Stichting Cultuur Eindhoven is daarbij essentieel. Zij geeft uitvoering aan de Cultuurbrief 2021-2024 die de raad heeft vastgesteld. In de stad is een breed spectrum van makers en culturele organisaties aanwezig die een divers en veelzijdig aanbod creëren. Hun werk wordt ook gewaardeerd op (inter)nationaal niveau. Na een forse daling van bezoekersaantallen en publieksinkomsten bij culturele organisaties vanwege coronamaatregelen in 2020 en 2021, ging in 2022 veel aandacht naar het stimuleren van breed publieksbezoek. Het publiek is in 2022 nog lang niet bij al het aanbod weer ‘op niveau’ gekomen. Stimuleren van cultureel aanbod Culturele activiteiten zijn begin 2022 nog serieus belemmerd geweest vanwege coronamaatregelen, ondertussen vindt veel cultureel aanbod plaats. Het publiek is echter nog niet in volle omvang terug. Dit wordt als zorgelijk ervaren. Bijdragen aan design imago van Eindhoven Eindhoven kiest in de stadspromotie voor Techniek-Design-Kennis (TDK). Het design-onderdeel ligt voornamelijk bij de Dutch Design Foundation (DDF).
We geven hen de opdracht om een succesvolle Dutch Design Week en Dutch Design Awards neer te zetten, onze belangrijke designiconen. Met de Design Academy, het Sint Lucas en de opleiding Industrial Design (TU/e) hebben we veel ontwerpers die hier starten, zich verbinden aan maatschappelijke vraagstukken en die een breed podium zoeken van ateliers en broedplaatsen tot topvoorzieningen. Dit jaar hebben we als gemeente deelgenomen aan de DDW met de expo ‘In de volle grond’. Dit leverde veel reacties op waar het ‘team ondergrond’ mee aan de slag gaat, dit is een doorlopend proces. Bedrijfsleven, overheid en maatschappelijke partners in contact brengen met design Dit gebeurde in 2022 weer tijdens de Dutch Design Week (DDW). De Dutch Design Foundation (DDF) bood weer tours voor bedrijven aan om partners in contact te brengen met design. Buiten de DDW wordt dit nog niet actief opgepakt. Kunstbeoefening op amateurniveau en cultuureducatie Eindhoven is een creatieve stad waar naast culturele professionals ook de inwoners zelf aan kunstbeoefening doen. We faciliteren het beoefenen van amateurkunst via het huis voor de Amateurkunst, het CKE. In 2022 is extra geïnvesteerd in revitaliseren van amateurkunstbeoefening na corona waarbij
51
CKE zowel amateurkunstverenigingen als ongeorganiseerde amateurs in de stad heeft betrokken. Kinderen en jongeren brengen we in contact met kunst en cultuur door onder andere het continueren van het programma Cultuureducatie met Kwaliteit. Het aanbod voor cultuureducatie werd weer opgepakt op VO en BO/BSO. Kinderen en jongeren in contact brengen met kunst en cultuur In samenwerking met Sport is door SCE Kies je Sport Kies je Kunst uitgevoerd. Voor de invulling van de rijkeschooldag is in kaart gebracht welke culturele partners mee kunnen werken aan de realisatie van het programma op Eindhovense scholen. Effect-indicatoren
Realisatie 2021
Begroting 2022
Realisatie 2022
859.000
1.000.000
1.628.343
7,1
7,5
7,1
230.000
300.000
320.000
46%
≥37%
47%
Realisatie 2021
Begroting 2022
Realisatie 2022
Aantal voorstellingen
6.028
8.500
10.752
Aantal tentoonstellingen
97
80
92
3.965
3.500
9.234
89
150
150
48.504
80.000
38.747
73
60
76
Aantal bezoeken aan gesubsidieerde culturele instellingen
Tevredenheid over Kunst en Cultuur infrastructuur
Aantal bezoekers DDW
% Eindhovenaren dat zelf cultureel actief is
Prestatie-indicatoren
Aantal overige culturele activiteiten
DDW: aantal businesstours (voor bedrijfsleven, overheid en maatschappelijke partners)
Aantal bereikte leerlingen primair en voortgezet onderwijs
Aantal bereikte scholen in Eindhoven
In 2022 hebben we ons vooral gericht op: • Uitvoering Cultuurbrief 2021-2024 door Stichting Cultuur Eindhoven: Er zijn zes subsidierondes, herstelmaatregelen voor makers, corona- en energielasten steun uitgevoerd, Eindhoven Cultuurprijs en diverse bijeenkomsten georganiseerd en bijgewoond, zowel lokaal, landelijk als internationaal. • Uitwerking Atelierbeleid en makerspaces: In 2022 werkten we het Atelierbeleid weer verder uit met de voorbereidingen voor het aanpassen van twee gemeentelijke panden voor laagdrempelige ateliers. En we stimuleerden en ondersteunden elf makerspaces, waarvan een aantal inmiddels is afgerond. • Faciliteren van de opstart van het Futurelab in Eindhoven: Eind 2022 heeft het publiek kennis kunnen maken met Retro Future in het Evoluon. Het aantal bezoekers was hoger dan verwacht. Eind 2022 is een evaluatie uitgevoerd die in 2023 wordt afgerond. • Monitoring van de gesubsidieerde instellingen: O.b.v. controle van de jaarverantwoordingen van gesubsidieerde instellingen heeft SCE de rapportage met KPI's aangeleverd en gepubliceerd. Daarnaast zijn monitorgesprekken gevoerd met alle culturele instellingen die meerjarige subsidie ontvangen.
52
Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2022 (nov '21) 34.032 -4.013 0 30.019
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Muziekgebouw Conform besluit Raadsvoorstel Ontwikkelplan route Muziekcluster (21bst01475) 1.056 miljoen achterstallige huur kwijtgescholden ten laste van de reeds in dit kader gevormde voorziening voor dubieuze debiteuren. Regiofonds atelierbeleid De uitvoering van dit project (Ateliergebouw en Makerspaces) vindt gefaseerd plaats in de jaren, waarbij het onderdeel Ateliergebouwen begroot staat in de projectadministratie. Noodmaatregel Cultuur Covid-19 De Stichting Cultuur Eindhoven (SCE) heeft uiteindelijk de corona steun kunnen bieden met minder middelen, dus het resterende budget à € 300.000 terug kan vloeien naar de saldireserve specifiek, onderdeel corona. Merkrecht Dutch Design Week Inkomsten voor merkrecht/licentiefees van 2020 en 2021 ontvangen. Ten tijde van corona stonden deze betalingen on hold. Design (DDW, graduation, awards) Uit voorzorg is een gedeelte van het restantbudget 2021 meegenomen in het reserveringsdossier vorig jaar. Dat gedeelte van het budget is dit jaar niet nodig gebleken. Overig SALDO
Begroting 2022 (dec '22) 38.402 -5.570 -1.603 31.229
Realisatie 2022
Afwijking 2022
35.441 -3.752 -1.081 30.608
2.961 -1.818 -522 621
Lasten
Baten
1.056
-1.056
Mutatie reserve -
Afwijking
1.075
-1.059
-
16 incidenteel
300
-
-300
- incidenteel
-
385
-
385 incidenteel
105
-
-
105 incidenteel
425 2.961
-89 -1.819
-222 -522
- incidenteel
114 620
5.4 Musea Impact van kunst op mensen door een constructieve en inspirerende plek voor kunst in het leven van mensen te zijn De nieuwe collectiepresentatie en tentoonstellingsprogrammering van het Van Abbemuseum biedt alle mensen, zowel de incidentele als de ervaren museumbezoekers en gebruikers van het museum, - door kunst - diverse en verrassende perspectieven op de stad en de wereld om hen heen. Activeren en verder opbouwen van de collectie De collectie stond centraal in de tentoonstelling Altic en tijdens de DDW-tentoonstelling waarin de kunstcollectie en de nieuwe designcollectie samen getoond werden. Tevens is gewerkt aan uitbreiding van de collectie met de Edelkoort designcollectie. Het organiseren van tentoonstellingen, binnen en buiten de muren van het museum lokaal, nationaal en internationaal We programmeerden voor brede publieksgroepen. In het museum van collectiepresentaties, tentoonstellingen van Eindhovense en internationale kunstenaars tot kinder- en scholierenprojecten. Internationaal reisden tentoonstellingen naar Lund en Dublin. Verspreiding via educatieve activiteiten, bemiddeling en communicatie De impact van corona op het schoolprogramma was eerste halfjaar nog groot. Na de zomer konden we volledig open en waren de meeste programma’s weer volgeboekt. Ondanks invloed corona toch rond de 8000 scholieren en leerlingen bereikt.
53
Effect-indicatoren Aantal bezoeken in het Van Abbemuseum
Realisatie 2021
Begroting 2022
Realisatie 2022
38.766
110.000
81.966
3.500
10.000
95.128
284.569
325.000
349.938
90.180
90.000
94.393
Realisatie 2021
Begroting 2022
Realisatie 2022
21
25
18
3
3
3
2
4
3
Invloed van corona is nog groot op het aantal bezoekers. We zien het langzaamaan verbeteren maar komen op 75% van de aantallen in 2019. Aantal bezoeken in Eindhoven Glow was een groot succes met het kinderproject Museum Monsters. De bezoekersaantallen van dit bijzondere project in Eindhoven laten we apart zien van de reguliere bezoekers in het museum. Aantal bezoeken online website Het aantal bezoekers op de website is met name in het 4e kwartaal 2022 erg aangetrokken, net als de terugkerende bezoekers van de tentoonstellingen in het museum. Aantal bezoeken social media Samenwerking met partijen in Eindhoven geïntensiveerd, dit zien we terug in de aantallen. Prestatie-indicatoren Aantal tentoonstellingen etc. binnen de muren van het museum Bijzondere tentoonstellingen waren Oog in oog met Gustav Klimt, Ferrari Karamustafa, Altic, presentatie Edelkoortcollectie (samenwerking met Kazerne), Rewinding Internationalism, scholierenproject Radically Mine, kinderproject Museum Monsters (Glow) Aantal tentoonstellingen etc. regionaal De tentoonstellingen in de vitrines bij Eindhoven Airport, Van der Valk Hotel Eindhoven en Domus Dela zijn in de loop van het jaar weer opgestart. Aantal tentoonstellingen etc. buitenland De werken van Karamustafa zijn in Lund tentoongesteld en hebben 14.066 bezoekers getrokken. Otolith is verder gereisd naar IMMA in Dublin en loopt nog door in 2023.
In Ljubljana is ook werk van Otolith Group getoond.
In 2022 hebben we ons vooral gericht op: • Meerstemmige en multizintuiglijke collectiepresentatie in de nieuwbouw van het Van Abbemuseum: Door samenwerking met partners als Embassy of Inclusive Society, Stichting Ik Wil,diverse vrouwengroepen in project Patricia Kaersenhout en nieuwe theaterrondleiding zijn nieuwe doelgroepen bereikt. Samenwerking Brabantse musea groter bereik van VMBO • Wisselende grote tentoonstellingen: Naast de opstart van de reguliere grotere en kleinere tentoonstellingen hadden tijdens de DDW de samenwerking met de Embassy of Inclusive Society (DDF) en het kinderproject Museum Monsters van Glow grote impact. • Fondsenwerving: Actieve fondsenwerving voor de aankoop van de persoonlijke collectie van Lidewij Edelkoort en de diverse tentoonstellingen in de programmering. Ruim 1 miljoen euro geworven. • Educatie, bemiddeling en communicatie: Post corona weer succesvol van start gegaan. De collectie was weer een bron van inspiratie voor "Kunst met Archipel"(cliënten), “Radically Mine!"(scholieren), “Buurt expo”(bewoners Drents Dorp).
Van Abbedebat en Onbeperkt Van Abbe werden druk bezocht • Doorontwikkeling cultureel ondernemerschap, in of na de pandemie in een sterk ontwikkelende regio: Bruikleenverkeer tussen musea blijft sterk achter, touren langzaam op gang na verschuiving in de programma's bij buitenlandse partners, events, feesten, ontvangsten laatste kwartaal op gang. Digitale verdienmodellen bleken helaas beperkt te zijn. Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2022 (nov '21) 5.914 -1.016 0 4.898
54
Begroting 2022 (dec '22) 5.925 -791 -185 4.949
Realisatie 2022
Afwijking 2022
6.812 -1.951 88 4.949
-887 1.160 -273 0
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
Lasten
Baten
-27
71
Mutatie reserve -44
100
-
-100
- incidenteel
-882
1.011
-129
- incidenteel
-78
78
-
- incidenteel
-887
1.160
-273
Invloed corona op het Van Abbemuseum Invloed van corona is in de begroting bijgesteld. Vooral in oktober en november meer bezoekers dan verwacht. De bruikleeninkomsten blijven echter achter, omdat andere musea ook nog steeds kampen met de invloed van corona. Op totaalniveau inkomstenderving kleiner dan verwacht en verrekend middels een terugstorting in de saldireserve specifiek coronamiddelen. Egalisatie via Reserve Gebruikersonderhoud Fluctuaties in de kosten voor gebruikersonderhoud worden opgevangen via de Egalisatiereserve Gebruikersonderhoud. Kosten en baten inzake Reserve Aankoop kunst en Reserve Tentoonstellingen Aankopen van kunstwerken en kosten inzake de programmering van tentoonstellingen worden afgestemd op de beschikbaarheid van grotendeels extern geworven middelen. Het werven van externe middelen voor jaaroverschrijdende projecten is vooraf niet op jaarbasis te begroten. Externe bijdragen ter dekking van kosten Bijdragen van Mondriaan Fonds coronaregeling medewerker collectiebeheer, CAOP regeling stimulering HR-expertise culturele en creatieve sector, uitkering UWV en bijdrage van Vriendenloterij ter dekking van diverse personele kosten en inzet van marketingcampagnes. SALDO
Afwijking - incidenteel
-
5.5 Cultureel erfgoed Duurzaam behoud van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing en structuren In de stad zijn een groot aantal waardevolle gebouwen, monumenten en structuren zoals oude linten/straten of parken. Voor de identiteit van Eindhoven is het van belang om die objecten en structuren in goede staat te behouden. Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK) brengt advies uit Conform verwachting is ook in 2022 het aantal CRK-adviezen m.b.t. cultuurhistorisch erfgoed uitgekomen rond de 300. Subsidie voor restauratie van monumenten In 2022 zijn 21 subsidieaanvragen gehonoreerd, waarvan vier met het maximale bedrag van € 25.000. De overige aanvragen betrof relatief klein onderhoud aan overwegend woningen. Van het beschikbare subsidiebudget (€ 166.000) is € 155.000 beschikt Het behoud van archeologische vondsten Het verrichten van archeologisch onderzoek is bij wet verplicht. Vondsten willen we behouden en tonen aan het publiek omdat daarmee de ontstaansgeschiedenis van de stad wordt blootgelegd en begrepen. Openstellen Erfgoedhuis In 2022 zijn er circa 6000 bezoekers gekomen, met een duidelijke piek rond de DDW in oktober (9 dagen, circa 4500 bezoekers).
Effect-indicatoren Rapportcijfer voor de waardering van het aanwezige erfgoed (monumenten) in de stad Het rapportcijfer is gelijk aan 2021, maar onze ambitie is nog niet behaald. Het betreft de rapportcijfers vanuit de Inwonersenquête, dus het is lastig een specifieke oorzaak aan te wijzen.
55
Realisatie 2021
Begroting 2022
Realisatie 2022
6,4
7,2
6,4
Prestatie-indicatoren
Realisatie 2021
Begroting 2022
Realisatie 2022
316
200
301
23
15
21
1.050
4.700
6.000
Aantal adviezen van de CRK betreffende cultuurhistorisch waardevolle bebouwing Conform verwachting is ook in 2022 het aantal CRK-adviezen m.b.t. cultuurhistorisch erfgoed uitgekomen rond de 300. Aantal monumenten dat restauratiesubsidie heeft ontvangen In 2022 zijn 21 subsidieaanvragen gehonoreerd, waarvan vier met het maximale bedrag van € 25.000. De overige aanvragen betrof relatief klein onderhoud aan overwegend woningen. Van het beschikbare subsidiebudget (€ 166.000) is € 155.000 beschikt. Aantal deelnemers aan het Erfgoedhuis Mede dankzij meer activiteiten in het erfgoedhuis zijn meer bezoekers gekomen dan daarvoor: open dag, exposities, lezingen, DDW. Circa driekwart van het jaarbezoek was dankzij de DDW.
In 2022 hebben we ons vooral gericht op: • Basis op orde: Voor het naoorlogse erfgoed zijn de onderzoeken uitgevoerd en dossiers ter bescherming in voorbereiding. Archeologische en cultuurhistorische waardenkaart zijn in 2022 vastgesteld. Met oog op de Omgevingswet is de erfgoedverordening geactualiseerd. • Erfgoed en stedelijke opgaven: Bij diverse uiteenlopende stedelijke opgaven (herstel panden binnenstad, Campina-terrein, Wielewaal) is en wordt erfgoed succesvol in verbinding gebracht met andere ambities, zoals verdichting en klimaatopgaven. • Samenwerken en zichtbaar maken: Er zijn meerdere voorbeelden te noemen, we lichten uit: het in de nieuwe bestrating verwijzen naar de middeleeuwse Stratumse poort na archeologisch onderzoek op de kruising Stratumseind en Oude Gracht.
Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2022 (nov '21) 1.678 -136 69 1.611
Begroting 2022 (dec '22) 2.228 -134 -497 1.597
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Catharinakerk In 2022 is het uitgesteld grootschalig onderhoud gestart. De kosten worden volledig gedekt uit de onderhoudsreserve en een ontvangen subsidie voor monumentenonderhoud. Uitvoeringsplan monumenten Er zijn onderhouds- en overige kosten gemaakt voor de gemeentelijke monumenten. Deze kosten worden volledig gedekt uit de reserve Revolving Fund monumenten. De kosten en onttrekking uit de reserve waren niet begroot. Apparaatskosten Betreft het resultaat op doorbelaste apparaatskosten (voornamelijk personele lasten, zie hiervoor paragraaf 3e bedrijfsvoering onderdeel personeelskosten). Overig SALDO
56
Realisatie 2022
Afwijking 2022
2.820 -416 -902 1.502
-592 282 405 95
Lasten
Baten
-274
237
Mutatie reserve 74
Afwijking
-380
-
380
- incidenteel
12
-
-
12 incidenteel
50 -592
45 282
-49 405
37 incidenteel
46 95
5.6 Media Eindhovenaren dagelijks informeren Eindhovenaren via de lokale publieke omroep Studio 040 (gratis toegankelijk) dagelijks informeren via tv, radio, online en social media over de relevante ontwikkelingen in de stad. Nieuwsminuten Aantal nieuwsminuten conform planning.
Effect-indicatoren Bereik
Realisatie 2021
Begroting 2022
Realisatie 2022
<21%
21%
14%
Realisatie 2021
Begroting 2022
Realisatie 2022
2.150
2.150
2.150
De vraagstelling over het mediagebruik studio040 is vanaf de inwonersenquête 2021 veranderd. De nieuwe vraagstelling resulteert in lagere bereikcijfers. Vanaf begroting 2023 is de waarde van deze effectindicator aangepast aan de nieuwe vraagstelling. Prestatie-indicatoren Aantal nieuwsminuten Het aantal nieuwsminuten is conform begroting gerealiseerd.
Exploitatie x € 1.000
Lasten Saldo
Begr. prim. 2022 (nov '21) 431 431
Begroting 2022 (dec '22) 431 431
Realisatie 2022
Afwijking 2022
431 431
0 0
Groen en Recreatie Het taakveld Openbaar Groen en Recreatie richt zich op het groen houden, het vergroenen van de stad en de groene inbedding van de stad, om daarmee bij te dragen aan een gezonde, klimaatrobuuste en (be)leefbare stad. Met beheeringrepen en investeringen in landschappelijke structuren, parken, lanen, bomen en beplantingen onderhouden en versterken we het groene deel van de openbare ruimte en de speelvoorzieningen. Openbaar groen maakt de stad aantrekkelijk, is belangrijk voor de natuurwaarden en waarborgt een gezonde leefomgeving waarin bewoners in de nabijheid van hun woning en werk kunnen recreëren. Investeringen in groen worden samen met andere taakvelden en in samenwerking met bewoners, omliggende gemeenten en belangengroepen gedaan. Een groene inrichting versterkt de ruimtelijke structuur, de leefbaarheid en klimaatbestendigheid van de stad met behulp van onder meer parken, plantsoenen, wegbermen, straatbomen en gevelgroen. Met groen dragen we bij aan sociale doelstellingen en doelstellingen op het gebied van sport, gezondheid, bewegen, leefbaarheid, biodiversiteit, luchtkwaliteit, reductie van hittestress en waterdoelstellingen zoals het lokaal langer vasthouden van water.
57
5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Een kwalitatief hoogwaardige groenstructuur met de daarin passende gebruiks- en natuurfuncties We zetten in op een gezonde en evenwichtige stad door een robuuste stedelijke groenstructuur, die zich vanuit het buitengebied fijnmazig vertakt tot diep in de wijken. Een groenstructuur die ontspanningsmogelijkheden biedt, frisse lucht en verkoeling brengt tot in het centrum en hittestress vermindert. Met gericht beheer en investeringen in de groene ruimte versterken we het verblijfskarakter van de openbare ruimte voor mensen alsmede de leefomgeving voor planten en dieren. Op de eerste plaats zetten we bij gebiedsgerichte opgaven in en rond de groene wiggen in op versterking van het groene karakter, de klimaatrobuustheid, de biodiversiteit en de mogelijkheden tot recreatief (mede)gebruik. We breiden het Natuur Netwerk Brabant geleidelijk verder uit in aansluiting op de regionale structuren. In de stad richten we ons op het gezamenlijk verder vergroenen van de binnenstad en het stapsgewijs uitbreiden van groen in groenarme buurten bij ruimtelijke ontwikkelingen. We stimuleren natuur-inclusief bouwen. Door het duurzaam onderhouden van stads-, wijk- en buurtparken nodigen we uit tot bewegen, ontspannen, verblijven en ontmoeten en dragen we bij aan sociale- en gezondheidsdoelstellingen.
Preventie en ruimen van zwerfvuil in groen Zwerfvuilbeheersing in het groen verloopt conform doelstelling. Vanwege de impact op de beleving van de openbare ruimte en het belang dat de inwoners aan beheersing van zwerfvuil hechten, wordt het beheersen van zwerfvuil zo nodig geprioriteerd. Beperkt houden onkruid in groen / boomspiegels Vanwege beperkte personele capaciteit bij de groenaannemers als gevolg van arbeidsmarktbrede tendensen, zijn in de zomer-piekperiode tijdelijk zaken als veiligheid en zwerfvuil geprioriteerd boven onkruidbeheersing in beplanting. Vitaal houden beplanting Licht dalende trend door het uitgesteld onderhoud onder invloed van de krappe onderhoudsbudgetten. Met de storm- en droogteschade in 2022 (inmiddels herplant), is extra schade ontstaan, waarmee de doelstelling uiteindelijk net niet is gehaald. Effect-indicatoren
Realisatie 2021
Begroting 2022
Realisatie 2022
% inwoners tevreden over inrichting van het groen in de woonomgeving
69%
>75%
71%
Hoewel de doelstelling nog niet wordt gehaald, is er sprake van een lichte stijging van de tevredenheid over de inrichting van het groen ten opzichte van vorig jaar. % inwoners tevreden over onderhoud van het groen in de woonomgeving Hoewel de doelstelling nog niet wordt gehaald, is er sprake van een lichte stijging van de tevredenheid over het onderhoud van het groen ten opzichte van vorig jaar.
69%
>75%
71%
58
Effect-indicatoren Biodiversiteit soortgroepen
Realisatie 2021
Begroting 2022
Realisatie 2022
+/-
kl.: +/-
-
92%
≥ 90%
92%
Realisatie 2021
Begroting 2022
Realisatie 2022
98%
>90%
96%
86%
>90%
84%
91%
>90%
87%
Biodiversiteit is versterkt met kruidenrijk gras, blad in plantvakken, faunatunnels en vernattingsprojecten. Bovenregionale trends (verdroging en vermesting) zijn echter leidend gebleken, met name droogtegevoelige soortgroepen zijn achteruit gegaan. % inwoners dat jaarlijks een van de grote stadsparken bezoekt De waardering van stadsparken en het aantal bezoekers is ook na de coronaperiode onverminderd hoog. De meeste mensen bezochten in 2022 een park om van de natuur te genieten en tot rust te komen. Prestatie-indicatoren Zwerfvuilarme beplanting Zwerfvuilbeheersing in het groen verloopt conform doelstelling. Vanwege de impact op de beleving van de openbare ruimte en het belang dat de inwoners aan beheersing van zwerfvuil hechten, wordt het beheersen van zwerfvuil zo nodig geprioriteerd. Onkruidarm groen / boomspiegels Vanwege beperkte personele capaciteit bij de groenaannemers als gevolg van arbeidsmarktbrede tendensen, zijn in de zomer-piekperiode tijdelijk zaken als veiligheid en zwerfvuil geprioriteerd boven onkruidbeheersing in beplanting. Technische staat beplanting Licht dalende trend door het uitgesteld onderhoud onder invloed van de krappe onderhoudsbudgetten. Met de storm- en droogteschade in 2022 (inmiddels herplant), is extra schade ontstaan, waarmee de doelstelling uiteindelijk net niet is gehaald.
In 2022 hebben we ons vooral gericht op: • Vergroenen Binnenstad: Het groenplan Centrum is vastgesteld, er is gestart met het opstellen van de uitvoeringsstrategie. Het Stratumseind is in uitvoering. Verder vergroend is o.a. de Bilderdijklaan, Mathildelaan, Emmasingel en er is geschetst aan het Wilhelminaplein. • Vergroenen wijken: Het project vergroening Groenarme wijken is in 2022 opgestart. De Lijnbeekstraat is in uitvoering en wordt extra vergroend. Er is in verschillende projecten in totaal een oppervlak van meer dan 230.000 stoeptegels aan verharding verwijderd. • Natuur Netwerk Brabant: Eind 2022 zijn in totaal 3 van de 5 aanvragen ingediend bij de provincie (samen 85ha van de beoogde 130ha). De 1e en 2e aanvraag zijn inmiddels goedgekeurd door de provincie (samen 44ha, geplande uitvoering 2023 en 2024). • Kruidenrijk gras: Met de introductie van kleinschalige machines voor langgrasbeheer (in eerste instantie in ca 50% van de stad) hebben we het kruidenrijk gras ver boven verwachting tot diep in de wijken kunnen uitbreiden in 2022, met in totaal maar liefst 150.000m2. • Uitvoeren van het jaarlijks onderhoudsprogramma: Het onderhoudsprogramma is uitgevoerd conform planning (waarbij de beschikbare budgetten maatgevend zijn). Voorbeelden zijn de Baltesakker, het Bloemenplein,de Halvemaanstraat en de Di Cambioweg.
• Realisatie Tiny Forests: We hebben ten behoeve van natuur- en educatieve doeleinden in plantseizoen 2021/2022 een drietal Tiny Forests gerealiseerd in samenwerking met IVN en scholen. • Intensiveringen: Intensiveringsmiddelen zijn o.a. besteed aan subsidieregeling vergroenen Schoolpleinen, 6 locaties voor speelvoorzieningen. De Groene Wiggen zijn versterkt met aankoop Wielewaal en vergroening Genneper Parken (met besluit uitv.programma en Vonk).
59
Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2022 (nov '21) 17.787 -206 -1.045 16.536
Begroting 2022 (dec '22) 19.506 -198 -2.872 16.436
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Projecten Groen en Bomen (geen investeringen) Het gaat hier om meerdere onderhoudsprojecten waarbij het moment van realisatie afwijkt van de planning. De afwijkingen op de jaarschijf 2022 leiden volgens de huidige inzichten niet tot voor- of nadelen per einde van de projecten. Personeel en Apparaatskosten Betreft afwijking op doorbelaste apparaatskosten (voornamelijk personele lasten, zie hiervoor paragraaf 3e bedrijfsvoering onderdeel personeelskosten). Overig SALDO
Realisatie 2022
Afwijking 2022
17.169 -969 325 16.525
2.337 771 -3.197 -89
Lasten
Baten
2.455
674
-41 -
-77 2.337
Mutatie reserve -3.132
Afwijking
-
97 771
-3 incidenteel
-45 incidenteel
-65 -3.197
-45 incidenteel -93
BBV-indicatoren en verbonden partijen BBV-indicatoren zijn wettelijk bepaald en worden verzameld door de VNG. Voor programma 5 Sport, cultuur en recreatie zijn de volgende indicatoren voorgeschreven: Indicator Niet-sporters (%)
peiljaar 2020
NL 100-300 49,3 47,7
> 300 Eindhoven 44,8 45,5
Verbonden partijen dragen bij aan de te bereiken doelstellingen. Voor programma 5 Sport, cultuur en recreatie zijn dat de volgende: Taakveld 5.3: Muziekgebouw Eindhoven N.V. De exploitatie, zowel artistiek als commercieel, van het Muziekgebouw en het verzorgen van een pluriform muziekaanbod voor alle geledingen van de bevolking en met een hoge mate van toegankelijkheid voor alle geledingen van de bevolking. Taakveld 5.3: Parktheater Eindhoven N.V. De exploitatie, zowel artistiek als commercieel, van het Parktheater te Eindhoven. Het verzorgen van een pluriform theateraanbod voor alle geledingen van de bevolking en met een hoge mate van toegankelijkheid voor alle geledingen van de bevolking.
60
Programma 6 Sociaal domein Dit programma omvat tien taakvelden die we hebben ondergebracht in vier thema’s.
Sociale basis
Werk & Inkomen
WMO
Jeugd
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams
6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.81 Geëscaleerde zorg 18+
6.72 Maatwerkdienstverleni ng 186.82 Geëscaleerde zorg 18-
Het sociaal domein zet zich in om de eigen kracht en samenkracht van inwoners van Eindhoven te vergroten. Daarbij zijn onze visie en het bestuursakkoord ‘Samen morgen mooier maken 2022-2026’ leidend. Het bestuursakkoord geeft sinds halverwege 2022 focus aan ontwikkelingen. Om Eindhoven een stad te laten zijn waar iedereen kan meedoen en talenten kan ontwikkelen wordt in het bestuursakkoord topprioriteit gegeven aan het bieden van gelijke kansen. Dit deden we in 2022 onder andere door nog meer in te zetten op preventie op alle leefdomeinen. Zo gaven we onder andere samen met het ruimtelijk domein, cultuur en sport concreet invulling aan de preventieakkoorden voor een integraal en preventief gezondheidsbeleid. 2022 was een veelbewogen jaar en stond onder andere in het teken van de naweeën van corona met extra aandacht voor eenzaamheid, mentaal welbevinden en meedoen in de maatschappij. Daarnaast stond 2022 in het teken van de inval in Oekraïne, het goed opvangen en begeleiden van Oekraïners en de gevolgen die dit had voor de energieprijzen. Zo richtte het armoede- en schuldenbeleid zich in 2022 vooral op het tijdig ondersteunen van onze inwoners die in de problemen dreigden te raken vanwege de stijgende energieprijzen. We hebben ervoor gekozen om de energietoeslag te koppelen aan de Meedoenbijdrage. Waardoor we een groter bereik hebben en ook meer bereik op de Meedoenbijdrage.
om de inwoners die ons het hardst nodig hebben het best te kunnen ondersteunen. We hebben ook ingezet op vroegsignalering, zodat we mensen in een financieel kwetsbare positie tijdig kunnen bereiken. Ook hebben we onder andere ingezet op het bereiken van jongeren met financiële problemen via het Jongerenperspectieffonds, zodat we de jongeren die het nodig hebben tijdig kunnen ondersteunen. In 2022 zagen we ook een toenemende krapte op de arbeidsmarkt, terwijl de kloof tussen vraag en aanbod niet kleiner werd. Daarom hebben we met Ergon vanuit Werk en Inkomen de Passie voor werk-markt georganiseerd. Ook hebben we ingezet op het werken vanuit vertrouwen en de menselijke maat in bijstand via het werken met de omgekeerde toets. Resultaten hiervan zien we in een hoger aantal toegekende aanvragen, minder buitenbehandelingstellingen en minder bezwaarschriften. Ook startten we met de nieuwe basisvoorziening en maatwerkvoorziening van de maatschappelijke opvang. Hiermee brachten we de visie op de maatschappelijke opvang in de praktijk. Om kansengelijkheid te bevorderen gaven we samen met onderwijspartners verder uitvoering aan de Lokaal Educatieve Agenda. Als het gaat om specialistische ondersteuning op het gebied van Jeugd en WMO, gaven we in 2022 samen met Stichting WIJeindhoven verdere invulling aan de Mono-Multi aanpak.
We maakten onderscheid tussen enkelvoudig, eenvoudige vragen (mono) én meervoudige complexe ondersteuningsvragen (multi) en zijn in de
61
zomer gestart met de implementatie van multi, zodat inwoners zo snel mogelijk passende ondersteuning krijgen. Daarnaast was er zowel landelijk als ook in Eindhoven veel aandacht voor de hervormingsopgave in de jeugdzorg. We investeerden in 2022 middels incidentele landelijke middelen fors in onze jeugd. We startten met het Deltaplan Jeugd en gingen aan de slag met het toekomstgericht preventief jeugdbeleid. Opvallend is het overschot op het budget voor jeugd(zorg). Dit komt niet doordat er in dit jaar minder uitgaven zijn geweest, de jeugdzorgkosten komen in 2022 nagenoeg uit op het begrote bedrag. Wel hebben we in 2022 te maken gehad met ophogingen van het Rijksbudget. Deels doordat het Rijk incidenteel extra middelen heeft verstrekt aan gemeenten ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg, maar ook doordat in de loop van het jaar bleek dat het nieuwe woonplaatsbeginsel een positief financieel effect heeft gehad. Daarnaast was er landelijk sprake van vertraging bij het opstellen van de Hervormingsagenda voor de jeugdhulp, waardoor we in 2022 middelen over hebben gehouden die we conform landelijke afspraken begroot hadden voor de implementatie van maatregelen uit de Hervormingsagenda. In de meerjarenbegroting loopt het jeugdbudget de komende jaren terug, waardoor we het overschot op jeugd in 2022 als incidenteel beschouwen.
Met de landelijke Hervormingsagenda voor de jeugdzorg en het Deltaplan jeugd zal de komende jaren worden ingezet op het verbeteren van de zorg en ondersteuning voor kwetsbare jeugdigen en gezinnen en een financieel houdbaar stelsel. In de verantwoording over de taakvelden 6.1 t/m 6.82 leest u hoe we op de diverse beleidsonderwerpen in 2022 op onze ambities hebben ingezet. Er ligt ook een sociaal domein brede opgave om vanuit een breed perspectief en de bedoeling kijken naar de inrichting en het functioneren van het sociaal domein. De afgelopen jaren zijn er stappen gezet vanuit de beheersingsopgave, maar het is goed om vanuit de oorspronkelijke bedoeling – waarbij de inwoner centraal staat – te kijken naar de inrichting en het functioneren van het sociaal domein. Het afgelopen jaar zijn daarom de eerste stappen gezet in de vereenvoudiging en, daar waar wenselijk, digitalisering van het sociaal domein. Een belangrijk instrument hierbij is het transformatieprogramma. Via projecten zoals het Bouwdepot en met de doorbraakmethode draagt het transformatieprogramma op innovatieve wijze bij aan het verbeteren van het systeem voor de inwoner. De realisatie van de ambities van het Sociaal Domein vonden dit jaar binnen de vastgestelde financiële kaders plaats. We hadden te maken met financiële meevallers, met name bij Jeugd, die voortkomen uit extra ontvangen rijksmiddelen.
Een belangrijke kanttekening hierbij is dat we ons niet rijk moeten rekenen. De overschotten van de laatste jaren zijn grotendeels niet structureel van aard en worden veroorzaakt door incidentele middelen.
Sociale basis De sociale basis gaat over het versterken van de veerkracht van inwoners en de sociale cohesie (het sociaal weefsel) in wijken. Het gaat over het geven en ontvangen van ondersteuning aan elkaar, in de eigen omgeving van inwoners. Het gaat over samenleven in verscheidenheid, en omzien naar elkaar waardoor ondersteuningsvragen (vroeg) opgepakt worden en erger wordt voorkomen. De sociale basis is voor èn van iedereen, is beschikbaar voor iedere Eindhovenaar en is dus niet gericht op een specifieke doelgroep. De waardevolle inzet van de vele vrijwilligers(organisaties), mantelzorgers en (gesubsidieerde) professionele organisaties vormen het fundament van de sociale basis. Samen met de wijkteams van Stichting WIJeindhoven zetten zij zich in om inwoners van Eindhoven laagdrempelig en dichtbij te ondersteunen en (verergering van) problemen te voorkomen. Het versterken van de sociale basis is een continu proces. Net als alle jaren ondersteunden en faciliteerden we, in 2022, diverse partijen in de sociale basis middels onze subsidieregelingen en actief contractmanagement. We gaven voor het tweede jaar vorm aan de laagdrempelige voorziening basisdagbesteding. Op basis van het vastgestelde preventief jeugdbeleid '22-'26 'Geen Kinderspel' was er extra aandacht (en middelen) voor preventie
62
in het jeugddomein. 2022 werd gekenmerkt door de nasleep van Corona. De impact van corona is groot geweest op de vrijwilligers en organisaties in de sociale basis. Op basis van extra middelen zijn er in 2022 extra activiteiten geweest gericht op de waardering en ondersteuning van vrijwilligers. In 2022 startte Recovery College Eindhoven, een nieuwe laagdrempelige ontmoetingsplek in de sociale basis gericht op herstel na een periode van psychische ontregeling. Ook zijn er weer stappen gezet in het optimaliseren van de keten Outreachend Werk waardoor inwoners met een complexe hulpvraag eerder gerichtere ondersteuning krijgen. In 2022 is ook de doorontwikkeling gestart op gebied van kwaliteit, samenwerking en vindbaarheid en herkenbaarheid van de Onafhankelijke Cliëntondersteuning. We hebben opnieuw geïnvesteerd in een aanpak preventie en gezondheid (zie ook taakveld 7.1 volksgezondheid) en gaven in 2022 concreet invulling aan de verschillende preventieakkoorden en het mantelzorgbeleid. Vanuit de doorontwikkeling van gebiedsgericht werken keken we vanuit de behoeften in gebieden (focusgebieden Bennekel, Doornakkers en Woensel Zuid (PACT)) hoe we de sociale basis in die gebieden konden versterken. Hiertoe werkten we o.a. samen met partners binnen de aanpak 'Samenleven in Verscheidenheid'.
Eindhoven is een diverse stad en maakt werk van een inclusieve samenleving waar geen plaats is voor racisme en andere vormen van discriminatie. Ook in 2022 hebben er allerhande activiteiten plaatsgevonden op basis van het uitvoeringsprogramma diversiteit en inclusie om daar concreet aan bij te dragen. Transformatieprogramma Het doel van dit programma is werken aan een toekomstbestendig sociaal domein. In 2022 zaten er circa 20 projecten in het transformatieprogramma. Deze varieerden zowel qua thema, grootte en fase waarin het project zich bevond. Zo is bijvoorbeeld de pilot voor het Bouwdepot onlangs verlengd met een tweede tranche, werd de subsidieregeling voor Inwonersinitiatieven geborgd binnen de lijn, gaat de sociale doorbraakmethode verder met een stedelijk doorbraakteam en werd het project Virtueel inkomensloket toegevoegd aan het programma. Voor de instroom van nieuwe projecten gebruikten we de transformatietool als kader, die in 2021 met de raadswerkgroep transformatie sociaal domein is uitgewerkt. Verder is er verkend hoe projecten systematischer kunnen worden gemonitord en hoe er nog meer lering uit de projecten gehaald kan worden, zodat het lerende karakter een nog centraler onderdeel van het programma werd. Wijkteams Gedurende 2022 kwamen inwoners bij de wijkteams met vragen op allerlei leefgebieden.
De generalisten zagen hierbij een toename van complexiteit in de casussen wat extra tijd en inzet vroeg. De complexiteit zit vooral in de vele vragen rondom geldzorgen en mentale problematiek. WIJeindhoven heeft veel ingezet op de bestendiging van Buurt in Bloei waarmee wordt gebouwd aan een sterke sociale basis. Inwoners worden hierdoor positief gestimuleerd in hun sociale contacten in de buurt. Verder heeft WIJeindhoven in 2022 meegewerkt aan een verbeterde toegang voor de inwoner. Met de Mono-Multi aanpak en het begin van Vereenvoudiging Sociaal Domein zorgen we voor een goede samenwerking in de toegang zodat de inwoner geholpen wordt, of dat nu in de sociale basis, de wijkteams of met aanvullende ondersteuning is. Zo krijgt de inwoner niet alleen passende ondersteuning, maar ook een passend ‘pad’ naar deze ondersteuning toe. Ondersteuning vergunninghouders en vluchtelingen De uitvoering van de nieuwe Wet inburgering is in 2022 gestart voor alle nieuwe inburgeraars. Daarnaast werden de inwoners die onder de oude wet vielen begeleid om volgens de oude wet in te burgeren. De landelijke besluitvorming over de Landelijke Vreemdelingen Voorziening (LVV) is een jaar uitgesteld, waardoor besluitvorming hierover pas in 2023 plaats gaat vinden.
63
64
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Een krachtige sociale basis Een krachtige sociale basis kenmerkt zich door sterke gemeenschappen waarin wordt omgezien naar elkaar. Een sociaal vangnet dat je opvangt bij tegenslagen. Veerkrachtige inwoners die worden ondersteund (informeel of formeel) als dat nodig is. Blijvend investeren in de vernieuwing en het versterken van de sociale basis is essentieel vanuit het idee dat een krachtige sociale basis met passende laagdrempelige voorzieningen en een toegankelijk ondersteuningsaanbod ertoe bijdraagt dat inwoners vroegtijdig passende ondersteuning ontvangen en (verergering) van problemen voorkomen kan worden. In 2022 zijn er op diverse beleidsterreinen, en (bottom-up) vanuit buurten/gebieden concrete resultaten bereikt die hieraan bijdragen. Stellen dat dit doel 'bereikt' is, is te kort door de bocht. Het versterken van de sociale basis is een continu proces, maar er zijn wel weer stappen gezet. Versterken sociale basis Aandacht is in 2022 met name uitgegaan naar preventief gezondheidsbeleid, preventief jeugdbeleid, ondersteuning van vrijwilligers na corona, outreachend werk, onafhankelijke cliëntondersteuning en gebiedsgericht bouwen aan de sociale basis. Stimuleren van inwonersbetrokkenheid Ook in 2022 is blijvend aandacht voor inwonersparticipatie. Een mooi voorbeeld is het FOMO festival voor jongvolwassenen.
Ook in gebiedsgerichte activiteiten zoals PACT Woensel Zuid en Samenleven in Verscheidenheid staat inwonerbetrokkenheid centraal Vergunninghouders zijn zelfredzaam We begeleiden vergunninghouders die in Eindhoven komen wonen naar een zelfredzaam bestaan binnen de inburgeringstermijn. Dat betekent dat vergunninghouders hun inburgering goed doorlopen, zoveel als mogelijk betaald werk kunnen verrichten, in staat zijn hun financiën te beheren en maatschappelijk participeren binnen de stad.
65
Alle vergunninghouders hebben een passende woning De gemeente heeft in 2022 aan haar taakstelling voldaan. Door extra inspanning zijn er 39 extra statushouders gevestigd die meetellen voor de taakstelling van 2023. Vergunninghouders voldoen aan de inburgeringsplicht binnen de wettelijke termijn De wettelijke termijn van inburgering is 3 jaar. Vanaf 1 januari 2022 is de gemeente verantwoordelijk voor het inburgeringsproces van vergunningshouders. In 2024 kan dus op zijn vroegst hierover gerapporteerd worden. Vergunninghouders participeren zo snel mogelijk, het liefst door betaald werk De wettelijke termijn van inburgering is 3 jaar. Vanaf 1 januari 2022 is de gemeente verantwoordelijk voor het inburgeringsproces van vergunningshouders. In 2024 kan dus op zijn vroegst hierover gerapporteerd worden. Toekomstperspectief voor inwoners zonder verblijfsstatus Inwoners van Eindhoven zonder verblijfsstatus worden opgevangen en waar kan begeleid naar een bestendige oplossing. Dit kan zijn: alsnog een asielprocedure voor verblijf in Nederland, terugkeer naar eigen land of doormigratie naar een ander land. Bestendige oplossing voor vreemdelingen zonder recht op verblijf of rijksopvang Het bestuursakkoord in Eindhoven en het landelijke coalitieakkoord hebben een verschillende definitie gegeven aan bestendige oplossingen voor deelnemers aan de LVV. Deze discussie wordt in 2023 vervolgd.
Effect-indicatoren % inwoners met beperkte eigen kracht
Realisatie 2021
Begroting 2022
Realisatie 2022
15%
≤ 7%
17%
-
≤ 4%
4%
10%
≤ 5%
11%
Realisatie 2021
Begroting 2022
Realisatie 2022
-
ntb
227.145
7,4
7
7
-
groen/oranje
groen
-
-
nnb
De streefwaarde uit de begroting is nog niet aangepast o.b.v. de nieuwe berekeningswijze van deze indicator. De lichte stijging van 15 naar 17% kan een nasleep zijn van Corona, of te maken hebben met stijgende kosten op allerlei gebieden. % inwoners dat niet deelneemt aan activiteiten in de samenleving Het cijfer is ongewijzigd sinds de vorige meting in 2020. Het percentage is opgebouwd uit verschillende indicatoren uit de inwonersenquête. Noemenswaardig is dat het aantal inwoners dat vrijwilligerswerk doet is afgenomen. % inwoners dat behoort tot de categorie meest geïsoleerd Sinds 2020 zien we een lichte stijging van 1% per jaar. Verder terugkijkend zagen we in 2016 een score van 5%. De recente groei kan te maken hebben met corona, er kan een link liggen met de vergrijzing of het beter bespreekbaar maken van eenzaamheid Prestatie-indicatoren Aantal deelnemers aan gesubsidieerde activiteiten in de sociale basis We hebben onze subsidiepartners (n=162) gevraagd een inschatting te geven van het aantal unieke inwoners dat zij in 2022 hebben bereikt. 124 organisaties hebben een cijfer aangeleverd. De optelsom zal (erg) veel dubbelingen bevatten. Oordeel cliëntenraad SD over betrokkenheid inwoners bij beleidsvorming Dit cijfer is anders tot stand gekomen dan in 2021 waardoor je niet kunt spreken van een afname.
Dit jaar is een gemiddelde genomen van de cijfers op een aantal onderdelen uit de eigen evaluatie van de CRSD m.b.t. hun werkzaamheden en functioneren. Oordeel provincie over behalen taakstelling We scoren groen op het overzicht van de provincie. De taakstelling is gehaald, zelfs 39 statushouders extra gehuisvest. Deze tellen mee voor de taakstelling van 2023. % asielstatushouders die examen behalen binnen wettelijke termijn De nieuwe Wet Inburgering is in 2022 gestart, de wettelijke termijn voor inburgering is 3 jaar. Vanaf 2024 zijn de eerste cijfers bekend.
66
Prestatie-indicatoren
Realisatie 2021
Begroting 2022
Realisatie 2022
-
-
nnb
-
50%
nnb
-
40%
nnb
% gezinsmigranten die examen behalen binnen wettelijke termijn De nieuwe Wet Inburgering is in 2022 gestart, de wettelijke termijn voor inburgering is 3 jaar. Vanaf 2024 zijn de eerste cijfers bekend. % vergunninghouders dat betaald werk heeft De nieuwe Wet Inburgering is in 2022 gestart, de wettelijke termijn voor inburgering is 3 jaar. Vanaf 2024 zijn de eerste cijfers bekend. % asielstatushouders (of vergunninghouders) stroomt uit de bijstand De wettelijke termijn van inburgering is 3 jaar, omdat de nieuwe Wet Inburgering in 2022 is gestart is de realisatie nog niet bekend.
In 2022 hebben we ons vooral gericht op: • Nieuwe wet Inburgering: In 2022 zijn we gestart met de nieuwe Wet Inburgering voor de nieuwkomers vanaf 2022. Daarnaast hebben we ook de mensen begeleid die nog onder de oude wet vallen. Dit was in 2022 nog de grootste groep. • Landelijke Vreemdelingen Voorziening: De pilot LVV is verlengd tot en met 2023, in 2023 wordt deze bestendigd en geregionaliseerd.
Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2022 (nov '21) 32.524 -3.150 1 29.375
Begroting 2022 (dec '22) 50.239 -24.988 3.792 29.043
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Sociale basis: initiatieven gericht op jeugd en jongeren In de oorspronkelijke meerjarenbegroting van het programma werd rekening gehouden met een financiële piek in het eerste jaar (2022). Dat is gewijzigd vanwege uitvoerige analyse en behoefte in de stad en zorgvuldige bekostigingsvormen. Zoals verwacht is nu een groot deel van de bestedingsruimte door meerjarige projecten en initiatieven reeds benut voor de komende jaren. Sociale basis: energiecompensatie voor sociaal maatschappelijke partners De compensatiebehoefte bij de maatschappelijke partners is -ondanks alarmerende signalen uit het veld- uiteindelijk sterk achtergebleven bij de verwachte vraag.Op basis van een rondvraag bij onze partners verwachten wij een toenemende behoefte aan ondersteuning in 2023. Sociale basis: coronamiddelen Betreft (1) initiatieven gericht op stimulering vrijwilligers en (2) het maatschappelijk ondersteuningsfonds voor partners in de sociale basis. De initiatieven gericht op stimulering vrijwilligers hebben plaatsgevonden en het fonds was gedurende het jaar beschikbaar. De werkelijke kosten zijn uiteindelijk achtergebleven bij de begrote kosten. Ook de gerealiseerde ondersteuning vanuit het ondersteuningsfonds is achtergebleven bij de verwachtingen, welke mede waren gebaseerd op signalen vanuit het veld.
De onderbesteding vloeit terug naar de gemeentelijke coronamiddelen. Transformatieprogramma Sociale basis Bij raadsbesluit (2021) is ingestemd met het Transformatieprogramma sociale basis 2021-2025 en daarbij met een reserve met egalisatiefunctie. Projecten (en daarmee kosten) zijn jaar overstijgend. Het gerealiseerde (jaar)overschot vloeit naar deze egalisatiereserve. Migratie Het positieve resultaat op de lasten is vooral te danken aan extra rijksmiddelen die wij gedurende 2022 hebben ontvangen voor inburgering. Het positieve resultaat op de baten wordt vooral veroorzaakt door een specifieke uitkering 2022 voor de Landelijke Vreemdelingen Voorzieningen (LVV) die afgelopen december is ontvangen en niet meer in de begroting kon worden verwerkt. Hierdoor kon ook een reservering van € 409.000 voor 2023 niet worden geëffectueerd. Aan de raad wordt voorgesteld een deel van het jaarrekeningresultaat 2022 (€ 409.000) te bestemmen voor voortzetting van de LVV-pilot in 2023.
67
Realisatie 2022
Afwijking 2022
43.270 -29.126 9.480 23.624
6.969 4.138 -5.688 5.419
Lasten
Baten
619
-
Mutatie reserve -
Afwijking
555
-
-
555 incidenteel
445
-
-445
- incidenteel
1.534
-
-1.534
- incidenteel
1.259
1.501
409
3.169 incidenteel
619 incidenteel
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Opvang ontheemden Oekraïne Voor de opvang van ontheemden ontvangen wij voor de gemaakte uitgaven vanuit het Rijk een (norm)vergoeding. Omdat de in totaal ontvangen normvergoeding hoger is dan de gemaakte uitgaven resteert een positief saldo van € 4,1 miljoen. Dit bedrag wordt in de reserve gestort. Overig SALDO
Lasten
Baten
Afwijking
2.516
Mutatie reserve -4.086
1.570
987 6.969
122 4.139
-33 -5.689
1.076 5.419
- incidenteel
6.2 Wijkteams Inwoners in staat stellen hun zelfredzaamheid te vergroten Stichting WIJeindhoven zet zich in op de brede onderwerpen van het Sociaal Domein. In lijn met de visie WIJeindhoven zoeken generalisten naar duurzame oplossingen op maat. Door het bieden van ondersteuning en het verwijzen naar passende ondersteuning stellen we, samen met Stichting WIJeindhoven en andere partners, onze inwoners in staat hun zelfredzaamheid te vergroten en mee te laten doen aan de samenleving. Dat doen we bijvoorbeeld door middel van Buurt in Bloei, maar ook door inzet van ondersteuning in de sociale basis of de tweede lijn. Hoewel altijd wordt ingezet op het vergroten van de zelfredzaamheid is dit niet voor elke inwoner mogelijk of wordt het niet als zodanig ervaren. Verwijzen naar en/of bieden van passende ondersteuning in de sociale basis, 1e lijn of 2e lijn De ondersteuningsvragen bij WIJeindhoven zijn toegenomen in aantal en complexiteit, wat betekent dat inwoners vaak langer moeten wachten op contact met een generalist van WIJeindhoven. Ook blijven generalisten langer betrokken bij lopende casussen. Kwalitatief goede en effectieve hulp Inwoners zijn zeer tevreden over de hulp van WIJeindhoven, zo blijkt uit het eigen onderzoek van WIJeindhoven. Dit onderzoek is in 2022 niet gevalideerd met een gemeentelijk onderzoek vanwege ontbrekende privacyafspraken. Effect-indicatoren
Realisatie 2021
Begroting 2022
Realisatie 2022
nnb
40%
nnb
Prestatie-indicatoren
Realisatie 2021
Begroting 2022
Realisatie 2022
Totaal dossiers
26.383
25.000
22.969
16%
18%
19%
-
48%
37,8%
-
5,3%
3,5%
-
12%
nnb
-
50%
29%
63%
70%
82%
% inwoners dat duurzaam wordt afgeschaald van 2e naar 1e lijn Gegevens zijn niet beschikbaar.
De dossiers zijn complexer geworden en wachttijden bij zorgaanbieders langer. Hierdoor is WIJeindhoven langer betrokken bij lopende dossiers. % inwoners doorverwezen naar sociale basis door Stichting WIJeindhoven (afschaling) Inwoners worden opgevangen in de sociale basis waar mogelijk. % inwoners dat wordt doorverwezen naar de 2e lijn Er wordt gebruik gemaakt van de sociale basis waar mogelijk, en aanvullende ondersteuning gevraagd waar nodig. % inwoners dat eerstelijnsondersteuning Wmo ontvangt t.o.v. het totaal aantal inwoners 18+ 6.625 inwoners kregen in 2022 hulp in de eerste lijn Wmo. 'Slapende' dossiers zijn afgesloten en zijn dus niet meer meegenomen in totaal. % jeugdigen dat eerstelijnsondersteuning Jeugd ontvangt t.o.v. alle jeugdigen Er werden 3.451 jeugdigen in de eerste lijn ondersteund in 2022. Zie 6.72 Maatwerkdienstverlening 18- voor realisatie. % nieuwe meldingen dat door Stichting WIJeindhoven direct wordt afgehandeld door verwijzing naar sociale basis In 2022 is dit cijfer verkeerd begroot vanwege foutieve informatie uit het systeem. Vanaf 2023 staat deze indicator op 30%. Inwonerstevredenheid eerste lijn Op basis van eigen onderzoek WIJeindhoven. Gemeente heeft dit niet kunnen valideren door ontbrekende privacyafspraken.
68
Prestatie-indicatoren
Realisatie 2021
Begroting 2022
Realisatie 2022
60%
63%
nnb
% inwoners dat zich door de ondersteuning beter kan redden Onderzoek door gemeente over dienstverlening WIJeindhoven ontbreekt. Uit onderzoek van WIJeindhoven zelf blijkt dat inwoners zich beter kunnen redden.
In 2022 hebben we ons vooral gericht op: • Verbeteren samenwerkingsketen Veilig Thuis en Jeugdbescherming: Er is een verbeterproces ingericht en in afronding. Samen met partners is een aanpak Ouderenmishandeling opgeleverd. Eindevaluatie 'Veilig Thuis' geeft een positief resultaat. • De uitbreiding en bestendiging van Buurt in Bloei: WIJeindhoven geeft steeds meer inwoners een waardevolle plek in de samenleving. De buurtbus wordt dagelijks ingezet en is beschikbaar in de sociale basis. De samenwerking met de sociale basis kreeg een boost. • Uitwerking en implementatie van triage Mono Multi / toegang: WIJeindhoven en Gemeente Eindhoven hebben samengewerkt aan de triage en invulling van het Mono-Multi proces. Snel waar kan, uitgebreid waar nodig. Wat Telt wordt hierbij altijd ingezet. • Inzetten op preventie : Er is sneller hulp bij sprake van beginnende schulden. WIJeindhoven gaat in gesprek met mensen en biedt ondersteuning. Dit is onderdeel geworden van de vaste werkwijze.
Exploitatie x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves (TV 0.10) Saldo
Begr. prim. 2022 (nov '21) 32.441 0 0 32.441
Begroting 2022 (dec '22) 34.604 0 -1.800 32.804
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Kinderopvangtoeslagenaffaire Jaarlijks ontvangen we van het Rijk een bedrag voor de uitvoeringskosten van de Kinderopvang toeslagaffaire (KOT). Dit bedrag is bestemd voor de afhandeling van de (potentieel) gedupeerden KOT gedurende de periode t/m 2025. Aan de raad wordt voorgesteld het overschot in 2023 te bestemmen voor voortzetting van het project. Extra inzet WIJeindhoven Voor het programma Deltaplan Jeugd wordt het merendeel van de projecten begin 2023 opgestart, hierdoor is € 619.000 niet ingezet. Voor de opvang vluchtelingen Oekraïne heeft WIJeindhoven geen aanspraak op extra budget (€ 250.000) gemaakt. Inzet is binnen het verstrekte subsidiebudget opgepakt. Overig SALDO
Realisatie 2022
Afwijking 2022
33.881 -92 -1.890 31.899
723 92 90 905
Lasten
Baten
-90
92
Mutatie reserve 90
869
-
-
-56 723
92
90
Afwijking 92 incidenteel
869 incidenteel
-56 905
Werk en inkomen Met ons arbeidsmarktbeleid hebben we economische ontwikkelingen in onze regio gestimuleerd om te komen tot duurzame werkgelegenheid voor onze inwoners. Bij het Huis naar Werk zijn er 1.600 ondersteuningsvragen gesteld en zijn ruim 700 inwoners geholpen met een interventietraject. Deze aantallen liggen flink hoger dan in de andere arbeidsmarktregio's. Inwoners zijn hierbij ondersteund van werk naar werk, van school naar werk en van werkzoekend/uitkeringsgerechtigd naar werk. Er was een enorme krapte op de arbeidsmarkt in veel sectoren. Daardoor waren er veel baankansen voor onze inwoners. Toch zien we dat bij-, her- en omscholing steeds belangrijker wordt. Mede door inwoners snel aan het werk te helpen bij UWV, Huis naar Werk en WIJeindhoven, is de instroom in de bijstand lager was dan voorzien.