Bijlage 1 - Overdrachtsdocument 2026
Tekst van het document
43
Huidige poho(s)
consequenties binnen de afdeling om opgaven te kunnen blijven borgen, is een knelpunt. De bestuurlijke aandachtspunten bij portefeuillemanagement en advisering gaan vooral over het goed sturen op waarde en risico’s van gemeentelijke gronden en vastgoed, het duidelijk en transparant maken van afspraken en keuzes, en het afstemmen van belangen in projecten en gebiedskaders. Daarnaast is het belangrijk om prioriteiten voor locaties en investeringen goed te onderbouwen, omdat deze direct invloed hebben op financiën, planning en beleidsdoelen. Personele consequenties binnen de afdeling om opgaven te kunnen blijven borgen, is een knelpunt. Rik Thijs
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken - Grondexploitatie
Onderwerp
Instrumentarium Ontwikkelbedrijf
Status
Uitvoering (van reeds bestaande instrumentaria)
Omschrijving
Het instrumentarium van het Ontwikkelbedrijf bestaat uit alle middelen om gebiedsontwikkeling mogelijk te maken en te sturen. Het omvat de strategie voor ontwikkeling, het benutten van verwervingskansen, het inzetten van publiekrechtelijke instrumenten zoals voorkeursrecht en onteigening, en het sluiten van grond- en samenwerkingsovereenkomsten. Met de plankostenbrief worden afspraken over kostenverdeling vastgelegd. Samen zorgen deze instrumenten voor grip op grondposities, samenwerking en financiële kaders. Afspraak raad (n.a.v. nota grondbeleid 2024)
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
Bij het instrumentarium van het Ontwikkelbedrijf liggen de bestuurlijke aandachtspunten vooral bij het zorgvuldig inzetten van het instrumentarium zoals voorkeursrecht en onteigening, omdat deze ingrijpend zijn en goed uitlegbaar moeten zijn richting raad en stakeholders. Daarnaast vraagt het verwerven van gronden en het sluiten van overeenkomsten om transparantie en een evenwichtige belangenafweging. Ook is het belangrijk om kostenverdeling en plankosten helder vast te leggen en te communiceren, om financiële risico’s en reputatieschade te voorkomen. Personele consequenties binnen de afdeling om opgaven te kunnen blijven borgen, is een knelpunt. Rik Thijs
Huidige poho(s)
3.a. Wonen en bouwen Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – wonen en bouwen
Onderwerp
Volkshuisvestingsprogramma
Status
Voorbereiding
Omschrijving
Het volkshuisvestingsprogramma wordt een verplichting voor gemeenten onder de Wet Versterking regie Volkshuisvesting (Wvrv). De verwachting is dat deze wet op 1 juli 2026 in werking zal treden. Het is nog onbekend wannéér we volgens de Wvrv een volkshuisvestings-programma moeten hebben. Het volkshuisvestingsprogramma moet vanuit de wet en vanuit de onderliggende regelgeving bepaalde elementen bevatten. Voor een deel zitten die elementen al in het herziene woonprogramma. Het herziene woonprogramma wordt daarom geïntegreerd in het volkshuisvestingsprogramma. Op een aantal aspecten moet het woonbeleid echter verder worden uitgebreid. Bijvoorbeeld met aspecten die nu in onze woonzorgvisie zitten, maar ook zaken op het gebied van leefbaarheid, toekomstbestendigheid, duurzaamheid en over het huisvesten van een aantal specifieke doelgroepen (aandachtsgroepen). Daarbij gaat het
44
Reden opname
volkshuisvestingprogramma ook meer over de inzet op de bestaande woningvoorraad. Verder kan in het volkshuisvestingsprogramma ook gebiedsgericht worden gestuurd, terwijl het herziene Woonprogramma nu helemaal geen uitspraken doet over locaties. Te maken strategische keuzes
Bestuurlijke aandachtspunten Huidige poho
Het Volkshuisvestingsprogramma is heel breed en raakt daardoor aan verschillende portefeuilles en beleidsthema’s. Mieke Verhees
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – wonen en bouwen
Onderwerp
Legesverordening
Status
Voorbereiding
Omschrijving
In 2026 wordt een nieuwe legesverordening voorgelegd aan het bestuur en de raad. De huidige legesverordening stamt uit 2014 en is alleen geïndexeerd. Wetswijzigingen en meer en nieuwe ambities in beleid, samen met steeds complexere aanvragen om de groei van de stad te faciliteren, maken dat de legeverordening herijkt moet worden. De werkzaamheden staan niet meer in verhouding tot de gevraagde leges. De gemeente is afhankelijk van deze lege-inkomsten om haar vergunningenapparaat te financieren. Met een verwachtte groei van de stad door de schaalsprong en Beethoven is een groei van het vergunningenapparaat noodzakelijk. Een nieuwe legesverordening is hiervoor een vereiste. politiek-bestuurlijk afbreukrisico
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
Huidige poho(s)
De leges gaan naar alle waarschijnlijkheid omhoog. Er mag echter tussen bepaalde producten worden verrekend, zodat de dakkapel niet onevenredig duur wordt in vergelijking met een woontoren. Hier liggen politieke keuzes aan ten grondslag. Mieke Verhees
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – wonen en bouwen
Onderwerp
Capaciteitstekort Milieu-, Bouw- en Woningtoezicht
Status
Uitvoering
Omschrijving
MBWT is verantwoordelijk voor de toezicht en handhaving van het ruimtelijk domein. Bouwprojecten, kamerverhuur, geuroverlast, brandveiligheid en overtredingen van het omgevingsplan vallen hier onder. Maar ook lokaal beleid ten aanzien van de groene ambitie en mobiliteitstransitie. De stad groeit, maar ook de ambities en wensen van het bestuur. Afgelopen jaren moesten keuzes gemaakt worden tussen wettelijke taken, welke voorzien in de veiligheid en leefbaarheid van onze stad, en politieke keuzes en ambities ten aanzien van waar toezicht op wordt gehouden en wat handhaafbaar is. Aan wettelijke taken moet volledig worden voldaan en hiervoor kunnen geen leges worden ingezet.
Reden opname
Significante risico’s.
Bestuurlijke aandachtspunten
Er is een capaciteitstekort ten aanzien van wat wordt gevraagd. Hier moeten keuzes in gemaakt worden.
Huidige poho
Mieke Verhees
45
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en bouwen
Onderwerp
Stadhuisplein: Ontwikkelingen en Masterplan
Status
Voorbereiding / Besluitvorming
Omschrijving
Het Stadhuisplein en omgeving worden de komende jaren ontwikkeld tot een groene en aantrekkelijke omgeving met veel nieuwe woningen. Het plein zelf krijgt een metamorfose en wordt een plein voor iedereen, op alle momenten van de dag. De toekomst van het Stadhuisplein tekent zich concreter af, nu de gemeenteraad in 2025 het Masterplan openbare ruimte Stadhuisplein en omgeving heeft vastgesteld. Het plan laat zien hoe het gebied zich de komende 10 jaar kan ontwikkelen van een stenige omgeving naar een groene, levendige plek in het hart van de stad.
Reden opname
Majeure ontwikkeling
Bestuurlijke aandachtspunten
•
Huidige poho(s)
Met het Masterplan is een langjarige ambitie vastgesteld. Voor de eerste fases zijn middelen toegekend. Voor de toekomstige fases wordt een beroep gedaan op de kadernota en begrotingscyclus. • De in het Masterplan voorgestelde ingrepen (ontwikkeling Belvedere, Binnendommel, Parkeergarage koppeling) worden de komende tijd verder uitgewerkt. Er is nog geen garantie tot uitvoeren tot overeenstemming is bereikt met alle betrokken partijen. • Na vaststelling van het bestemmingsplan van Citywall (noordzijde plein) wordt de komende periode gewerkt aan de planvorming van de oostzijde van het plein: Begijnenhof 2729; Begijnenhof 35; Stadhuisplein 4 en Moleneind. • De planvorming is complex doordat we binnen één ensemble op het Stadhuisplein uiteenlopende opgaven combineren; betaalbare woningbouw, voorzieningen en warmte infrastructuur, terwijl meerdere binnenstedelijke belangen om dezelfde ruimte concurreren. Dit vergt tijd en zorgvuldige afstemming, maar blijft beheersbaar. Rik Thijs
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
Herinrichting Binnenstad
Status
Uitvoering
Omschrijving
Sinds begin 2022 werken we fasegewijs aan de herinrichting van de binnenstad. De (winkel)straten met de rode steentjes krijgen een geheel nieuwe inrichting en meer groen. In 2026 wordt de Demer afgerond. Daarna komt de Vrijstraat, Nieuwstraat en Hermanus Boexstraat aan bod. De laatste fase van de herinrichting van de binnenstad betreft de Markt, Markstraat, Jan van Lieshoutstraat, Jan van Hooffstraat en de straatzijde van het Catharinaplein. Significante risico's
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
Huidige poho(s)
•
Blijvende aandacht voor intensief beheer en onderhoud van het groen in de binnenstad. • De herinrichting is complex en leidt tijdelijk tot overlast bij omwonenden, pandeigenaren en ondernemers. • De herinrichting van de Markt heeft consequenties voor de terrassen. Met de ondernemers wordt gekeken naar toekomstige invulling van het plein in combinatie met ruimte voor terras. Zie recente raadsbrief over de Markt. • De ondergrondse situatie is complex. Dit vergt strategisch inzicht en samenwerking van partijen als Enexis op alle niveaus. Rik Thijs
46
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
Het Lichtbos
Status
Besluitvorming en Uitvoering
Omschrijving
In februari 2024 is de ontwikkelingsvisie voor het Lichtbos vastgesteld door de raad. Uitvoering hiervan loopt, huidige relevante ontwikkelingen: • Welschap: in opdracht van de raad wordt een ruimtelijk plan uitgewerkt, gericht op recreatie natuur en evenementen. Raad is meegenomen in de voortgang middels raadsbrief in Q1 2026. Zie ook recente raadsbrief over Welschap. • Landgoed De Wielewaal: realisatie diverse projecten onder andere het Landhuis en Natuurcentrum. Zie verder de recente
raadsbrief over actualisatie UP landgoed de Wielewaal. •
Reden opname
Groene Corridor: groene fietsverbinding tussen centrum Eindhoven en Oirschot waarvan een deel al gereed is en nu de voorbereidingen plaatsvinden voor de realisatie van het laatste deel waaronder fietsbrug Anthony Fokkerweg. Majeure ontwikkeling en afspraken raad
Huidige poho(s)
Welschap: ruimtelijk plan zal worden vastgelegd in een gebiedskader (besluit raad geen woningbouw). Landgoed De Wielewaal: openingen van natuurcentrum en Landhuis. Verdere doorontwikkeling van het gebied met onder andere boomtoppenfietspad. Groene Corridor: beroep op bestemmingsplan en verwerving gronden loopt nog. Toezegging aan de raad over evaluatie afsluiting Oirschotsedijk. Financiële dekking voor realisatie van de vastgestelde ontwikkelingsvisie. Rik Thijs
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
Eindhoven Knoop XL: Gebiedsontwikkeling Fellenoord
Status
Planstudie en uitvoering
Omschrijving
Realisatie gebiedsontwikkeling Fellenoord. Een grootschalige gebiedsontwikkeling waarbij een infra en kantooromgeving wordt getransformeerd naar een nieuw stadsdeel (7000 woningen, inclusief voorzieningen en openbare ruimte). Actuele projecten binnen de gebiedsontwikkeling (inclusief verwachte planning) zijn: • Inhoudelijke en financiële actualisatie van de gebiedsontwikkeling. Ruimtelijk Raamwerk, Businesscase en Ontwikkelstrategie; Besluitvorming Q3/4 2026; • Omlegging stamriool. Aanbesteding Q2 2026. Start uitvoering H2 2026; • Brightlight Towers (oa +/- 400 woningen). Besluitvorming uitvoering AOK en ruimtelijke procedure Q2 2026; • De Vierlander (oa +/- 300 woningen); vaststellen AOK en start ruimtelijke procedure Q2 2026; • Cluster 2 ontwikkeling; besluitvorming clusterpaspoort, AOK, ovk kettingbeding/meerwaardeclausule, opheffen WVG Q1/2 2026; • Ontwikkeling CRA Dorgelolaan 30 en 40 (oa +/- 1000 studenteneenheden). Besluitvorming AOK en ruimtelijke procedure Q3/4 2026; • Ontwikkeling RVB (kantoorontwikkeling rijksdiensten); Grondlevering gemeente-RVB Q2/Q3. Mede afhankelijk van onherroepelijk worden kapvergunning; • Verwerving en beheer (commerciële) vastgoed portefeuille binnen Fellenoord. Majeure ontwikkeling
Bestuurlijke aandachtspunten
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
De uitvoering is ondergebracht bij Fellenoord 2040. Een dedicated organisatie met gemeente en provincie als aandeelhouders (50/50). Afstemming met o.a. inhoud en planning van de Multimodale Knoop is cruciaal.
47
Huidige poho
Borging uitvoering bestuurlijke toezeggingen, moties en amendementen. Stijn Steenbakkers
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
Eindhoven Knoop XL: Zuidzijde
Status
Uitvoering en besluitvorming
Omschrijving
Realisatie gebiedsontwikkeling Stationsgebied Zuid en gebiedsontwikkeling Fuutlaan. Het gaat o.a. om start bouw District E, bouw fietsenstalling Zuid en herinrichting openbaar gebied. Voor Fuutlaan betreft het tijdige (< 2030) realisatie van dit project. Majeure ontwikkeling
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
Huidige poho
Mogelijk maken start bouw District E. Borging raakvlakken en financiële en omgevingsrisico’s stationsgebied Zuid. Borging afspraken NS en ProRail t.a.v. Fuutlaan ontwikkeling. Borging uitvoering bestuurlijke toezeggingen, moties en amendementen. Stijn Steenbakkers
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
Spoorzone Westcorridor (A) - Emmasingelkwadrant
Status
Uitvoering en besluitvorming
Omschrijving
Realisatie gebiedsontwikkeling Emmasingelkwadrant met een hoogwaardig park en de ontwikkeling van drie bouwvelden (A, B en C). Bouwveld is grotendeels gestart, bouwveld B deels gestart (vergunningen zijn verleend) en voor bouwveld C moet de ruimtelijke procedure nog worden doorlopen. Majeure ontwikkeling
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten Huidige poho
Nakoming afspraken uit Anterieure Overeenkomsten (o.a. grondprijzen, programma), planning, risico’s bodem (bij aanleg park, WKO en kabels/leidingen), aanwezigheid monumentale bomen bouwveld C. Stijn Steenbakkers
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
Spoorzone Westcorridor (B) - Stadionkwartier
Status
Verkenning en besluitvorming
Omschrijving
Huidige poho
Gebiedsontwikkeling Stadionkwartier met uitbreiding Philips Stadion en nieuwe ontwikkeling Vonderweg 12-26 (sloop-nieuwbouw van ca. 200 woningen). Dit tegelijkertijd met uitrollen VCP en realiseren van ‘PSV-plein’, openbare ruimte (o.a. PSV-laan) en aanleg HOV4. Majeure ontwikkeling / significante risico's / politiek-bestuurlijk afbreukrisico Ruimtelijke en financiële impact stadionuitbreiding, mobiliteitsvraagstukken, veiligheidsvraagstukken, planning (doorvoetballen en werkzaamheden in omgeving). Totstandkoming Anterieure Overeenkomst voor Vonderweg 12-26 (incl programma) en onderdeel maken van Genderwig. Stijn Steenbakkers
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
Spoorzone Westcorridor (C) – Strijp S
Status
Uitvoering
Omschrijving
Realisatie gebiedsontwikkeling Strijp S, met name fase IV (en deel Fase II). In Fase IV worden 1.500 woningen toegevoegd en 5.000 m²
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
48
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
aan werkruimte, 3.500 m² aan publieksgerichte functies en 3.500 m² aan recreatieve voorzieningen en evenementen. Drie bestaande panden (Microlab, Videolab en Bosch) worden herontwikkeld door Park Strijp Beheer. In 2026 start bouw van het Glasgebouw, bouwvelden A1, A2 en D. Majeure ontwikkeling
Huidige poho
Herontwikkeling bestaande panden door Park Strijp Beheer; strategie op ontwikkelen en kansen benutten voor invulling bestaande panden, met zoveel mogelijk behoud van bestaande communities en atelierruimte. Bodemsanering, energiesysteem (Park Strijp Energy / Wamtebedrijf Strijp S) en parkeren (Mobility S). Stijn Steenbakkers
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
Spoorzone Westcorridor (D) – Strijp T
Status
Besluitvorming en uitvoering
Omschrijving
Realisatie ontwikkeling bedrijvencampus Strijp T (faciliterende rol). De eigenaar ontwikkelt transformeert het voormalige Philipsterrein naar een moderne campus. Hiervoor moet een nieuw ruimtelijk kader met stedenbouwkundig plan worden vastgesteld. Majeure ontwikkeling
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten Huidige poho
Planologische procedure basis-bopa incl stedenbouwkundig plan (aandachtspunten ontwikkeling volgens make-create-innovate, mobiliteit, parkeren, groen), planning, relatie met de omgeving (station Strijp S, toekomst Strijps Bultje, verdichtingsmogelijkheden). Stijn Steenbakkers
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
Gebiedsontwikkelingen Eindhoven Noordwest/ onderdeel a ontwikkeling Brainport Industrie Campus. Voorbereiding, besluitvorming en uitvoering
Status Omschrijving
Eindhoven Noordwest is een economische toplocatie in een landschappelijke, groene omgeving. In het gebied wonen bijna geen mensen. De komende jaren vinden grote ontwikkelingen plaats. Eindhoven Noordwest is centraal gelegen in de “Westflank” en daarmee van strategische belang in de regio. Noordwest bestaat uit vier deelgebieden: het Lichtbos, de Brainport Industries Campus en Eindhoven Airport District en het GDC De basis van deze ontwikkelingen ligt in het masterplan Brainport Industries Campus (2015). Oorspronkelijke gedachte was een ontwikkeling per deel over een periode van 40 jaar. Door de voorgenomen vestiging van ASML is er sprake van een versnelling in de ontwikkeling van BIC. BIC 1 is gerealiseerd en eigendom van de gemeente. BIC 2 betreft een ontwikkeling van 225.000 m2. Gronden zijn in eeuwigdurende erfpacht uitgegeven. Het omgevingsplan is onherroepelijk. BIC 2 wordt fasegewijs gebouwd. Voor de eerste fase wordt begin 2026 de bouwvergunning aangevraagd. Doorlooptijd ca 2026-2035.
Reden opname
BIC Noord Hier speelt de uitbreiding van de ASML Campus en BIC Mi met 20.000 arbeidsplaatsen. ASML gaat op BIC Noord gefaseerd 428.400 m2 BVO ontwikkelen, met geplande start bouw in Q2 2026 en in gebruikname in Q1 2028. Daarvoor dient ook de wegenstructuur (gefaseerd) aangepast te worden, waarvoor het noordelijk deel (inclusief onderdoorgang Erica) Q1 2028 gereed moet zijn. Majeure ontwikkeling en significante risico’s
49
Bestuurlijke aandachtspunten
Huidige poho(s)
BIC 2: Planologische procedures, nakoming anterieure overeenkomst, fasering, relatie BIC 1. BIC Noord: Planologische procedures (TAM-Omgevingsplan, Bopa’s, Natuurvergunning), vergunningen, planning, financiën, uitvoeringsrisico’s (zoals beschermde soorten), grondverwerving, samenhangende maatschappelijke opgaven (zoals sociaal inclusieve campus). Nakoming anterieure overeenkomst. Stijn Steenbakkers
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
Gebiedsontwikkelingen Eindhoven Noordwest/ onderdeel b De Landsard Besluitvorming
Status Omschrijving
In het buitengebied van Eindhoven, nabij de luchthaven, ligt aan de Landsardseweg het recreatieterrein 'De Landsard'. Een gebied dat al vele jaren in gebruik is als locatie voor onder andere 'lawaaisporten'. Op 18 april 2023 heeft het college opdracht gegeven het omgevingsplan te actualiseren, uitgeoefende activiteiten te legaliseren indien mogelijk en te onderzoeken of de gronden privaatrechtelijk uitgegeven kunnen worden met erfpacht- of huurovereenkomsten. Als gevolg van de jurisprudentie over stikstof heeft aanvullend onderzoek plaatsgevonden. Daarnaast heeft de mogelijke verplaatsing van het hot cargo platform op de vliegbasis (onderdeel van het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie) gezorgd voor een vertraging van het project. De locatie hot cargo ligt momenteel als ontwerpbesluit voor en heeft geen directe gevolgen voor de Landsard
Reden opname
Bestuurlijk afbreukrisico
Bestuurlijke aandachtspunten Huidige poho(s)
• Nationaal Programma Ruimte voor Defensie • Vorm van gronduitgifte • Relatie met omgeving Stijn Steenbakkers
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
Gebiedsontwikkelingen Eindhoven Noordwest/ onderdeel c Eindhoven Airport District Uitvoering
Status Omschrijving
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
Huidige poho(s)
Het gebied bestaande uit Vliegbasis Defensie), Airport Eindhoven bedrijventerrein en Flight Forum kantorenlocatie. Er ligt een vastgestelde visie EAD 2040, met de doelstelling om het gebied de komende 20 jaar geleidelijk te transformeren naar een krachtig en duurzaam cluster van Brainport Eindhoven. Hiervoor is een uitvoeringsagenda 2023-2027 opgesteld: “Fase 1: DE VLIEGENDE START”. Partijen: Eindhoven Airport, Flight Forum, Vliegbasis Eindhoven, de gemeente Eindhoven en provincie Noord-Brabant. Afspraak raad • • •
Relatie met ontwikkelingen wegenstructuur BIC Noord Parkeerproblematiek Ontwikkeling Flight Forum • Gemeente aandeelhouder Flight Forum • Mogelijkheden short stay Gebiedswethouder Stijn Steenbakkers (mobiliteit en parkeren Robert Strijk, short stay Mieke Verhees)
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
Deelneming BIC
Status
In uitvoering/voorbereiding voor besluitvorming
Omschrijving
De gemeente Eindhoven heeft begin 2025 Brainport Industries Campus Cluster 1 (BIC1) “as is” aangekocht. Met deze aankoop
50
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten Huidige poho(s)
draagt de gemeente verantwoordelijkheid voor de verdere positionering, governance en financiële aansturing van BIC1, in samenhang met de bredere ontwikkeling van Brainport Industries Campus, waaronder BIC2, (BIC-Mix) en de geplande uitbreiding van ASML (BIC Noord). Drie samenhangende vervolgopdrachten/dossiers: (1) Een brede actualisering van het gemeentelijk deelnemingenbeleid; (2) strategie, governance en financiën BIC1; (3) de mogelijke participatie van derden in BIC1 majeure ontwikkeling en strategische keuze Aandeelhouder van de deelneming BIC 1 (privaatrechtelijk) enerzijds, rol als bestuursorgaan (publiekrechtelijk) anderzijds. Relatie met en positionering in de COO. Maatschappelijke doelstelling Strategie, financiën en governance. Werving van de definitieve directie. Stijn Steenbakkers (BIC GP BV) i.c.m. Remco van Dooren (BIC Partner 1 en 2)
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
Gebiedsontwikkeling Evoluon
Status
Uitvoering
Omschrijving
De gebiedsontwikkeling Evoluon is de uitwerking van het in 2023 door de raad met diverse amendementen vastgestelde Ontwikkelkader Evoluon. Het betreft een project van ontwikkelaar Foolen en Reijs met als doelstelling: • Het borgen van de ruimtelijke kwaliteit en een duurzame exploitatie van het Evoluon en haar omgeving als Futurelab/Designmuseum. • Het activeren en bereikbaar maken van het Evoluonpark en Oppenheimerpark als openbare stadsparken. In de voorbereiding is het door de raad vastgestelde programma verder verkend om te komen tot een ecosysteem dat versterkend werkt voor het Evoluon. Dit is gevonden in de ‘Campus van de Toekomst’, dat zich verbindt aan techniek, design en kennis. Het ontwikkelkader en ecosysteem worden integraal verder uitgewerkt in een Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan (VOSP). In een anterieure overeenkomst en eventuele erfpachtovereenkomst worden alle afspraken tussen eigenaar en gemeente vastgelegd. Na vaststelling van een VOSP en sluiten van de anterieure overeenkomst, volgt besluitvorming over de wijziging omgevingsplan. In het ontwikkelader Evoluon is de mogelijkheid voor het plaatsen van paviljoens in het Evoluonpark opgenomen. Parallel aan de gebiedsontwikkeling wordt In Q1 2026 door de Ontdekfabriek i.s.m.
Foolen & Reijs en andere partners een vergunningaanvraag voorbereid voor plaatsing van The Natural Pavilion, afkomstig van de Floriade in Almere. Het streven is om na de zomer van 2026 de Ontdekfabriek te verhuizen van Strijp-S naar het Evoluonpark. Politiek-bestuurlijk afbreukrisico
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
•
•
In de uitwerking van het VOSP zullen afwijkingen t.o.v. het Ontwikkelkader Evoluon zitten. Op het VOSP vindt participatie plaats met inwoners, belangengroepen en AOKE. Het participatieverslag wordt als bijlage toegevoegd bij het VOSP. Het betreft een kostenverhaalsproject. Dit betekent dat de gemeentelijke kosten voor planvorming en publieke voorzieningen worden verhaald op de initiatiefnemer. De rol van de gemeente is primair het proces begeleiden. Omdat de gemeente geen grondpositie heeft, kan ze niet sturen op tempo of
51
•
private afspraken, maar alleen publiekrechtelijk voorwaarden stellen of anterieure afspraken maken. Nieuwe ontwikkelingen bij een rijksmonument en het langjarig borgen van de cultureel maatschappelijke functie vragen een zorgvuldig proces, terwijl de woningbouwopgave vraagt om snelheid.
Huidige poho(s)
Mieke Verhees
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
Gebiedsontwikkeling Sectie C
Status
Voorbereiding
Omschrijving
In oktober 2024 is het gebiedskader Sectie C vastgesteld. Een ontwikkeling met circa 1300 woningen en 19.500m2 creatief ecosysteem/broedplaats. Ontwikkelaar en eigenaar van het gebied is TBFOS. TBFOS, Stichting Sectie C en gemeente hebben een samenwerkingsovereenkomst ondertekend. De raad heeft een motie aangenomen om een onderzoek te doen hoe de broedplaats behouden kan blijven en welke rol de gemeente daarbij kan spelen. Daar is een voorkeursscenario uitgekomen waarbij de gemeente de broedplaats aankoopt en verhuurt aan de Stichting Sectie C. In Q1 wordt aan het college voorgesteld om binnen dit voorkeursscenario te komen tot een koop- en huurovereenkomst. Streven is om medio 2026 te komen tot raadsdossier koop-/huurovereenkomst broedplaats, het Voorlopig Stedenbouwkundig plan (VOSP), de anterieure overeenkomst, de gemeentelijke grondexploitatie en de mobiliteitsmaatregelen (onderdeel WOKT subsidie). Vanwege de complexiteit en bewaking van gemeentelijke belangen en risico’s is er kans op vertraging. Majeure ontwikkeling
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
Huidige poho(s)
Wens tot behoud van het creatief ecosysteem betekent een gemeentelijke investering met verantwoorde risico’s. Gemeente zal moeten investeren in mobiliteitsmaatregelen vanwege de reeds bestaande mobiliteitsproblemen in omgeving Sectie C. Toegekende WOKT subsidie kan daarbij helpen. Verdere uitwerking binnen gebiedskader met realisatie van 1300 woningen en behoud van kwaliteit. Mieke Verhees
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
Stadshart Woensel
Status
Uitvoering
Omschrijving
Reden opname
Aanbesteding voor gebiedsontwikkelaar loopt. Naar verwachting medio 2027 definitief en kan er richting uitvoering worden gegaan. College wordt op gezette tijden bijgepraat over dit traject. Eerstvolgende besluit is ter inzage leggen van het omgevingsplan. Majeure ontwikkeling
Bestuurlijke aandachtspunten Huidige poho(s)
Omgevingsplan medio 2026 naar de raad, blijvend kritische vragen vanuit de raad over dit plan Mieke Verhees
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
Kanaalzone Zuid
Status
Voorbereiding
Omschrijving
Ontwerp gebiedskader ligt ter inzage en wordt nog aan het college voorgelegd om vastgesteld te worden. Op basis daarvan kan de ontwikkeling ‘los’ komen. De verwachting is dan een aantal dossiers wordt voorgelegd in de komende tijd die te maken hebben met
52
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten Huidige poho(s)
mogelijke ontheffing WVG, verplaatsing bedrijven en eventueel te sluiten overeenkomsten met initiatiefnemers. Majeure ontwikkeling Input zienswijzen op definitief gebiedskader, bedrijfsverplaatsing vs monumentale status, mogelijke ontheffing WVG. GREX t.b.v. haalbaarheid totale plan. Mieke Verhees
Gebiedskaders Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
Gebiedskaders Limbeek, Hemelrijken/Gildebuurt, Woensel-West
Status
Voorbereiding
Omschrijving
Woensel Zuid is een bruisend, kleurrijk en divers stadsdeel, maar het gaat minder goed dan in de rest van de stad. Daarnaast zal een deel van de verdichtingsopgave landen in Woensel-Zuid. Dit vraagt een extra inzet op sociaal en ruimtelijk gebied. De gebiedskaders bieden een kader hiervoor. Het doel van de gebiedskaders is om gericht te verdichten én de openbare ruimte toekomstbestendig en aantrekkelijk in te richten zodat we niet alleen meer woningen realiseren, maar ook de sociale samenhang versterken, de veiligheid en leefkwaliteit verbeteren en het stadsdeel aantrekkelijker maken voor zowel huidige als nieuwe bewoners. Majeure ontwikkeling
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
Huidige poho(s)
Een aanzienlijk deel van de woningen in deze buurten is corporatiebezit. Voor de verdichting wordt gekeken naar opties voor renovatie en/of sloop nieuwbouw. Dit vraagt om heldere afstemming met corporaties en bewoners. Het betreft kwetsbare wijken met grote sociale problematieken. Er ligt een kans om met de verdichting een hefboom te creëren voor het aanpakken hiervan. Dit vraagt om duidelijke afstemming tussen het sociaal en ruimtelijk domein en sociale partners. Het verbeteren van de leefkwaliteit door verdichting vraagt duidelijke keuzes qua woningdifferentiatie, parkeren, voorzieningen en openbare ruimte. Deze keuzes vragen parallel om een duidelijke ontwikkelstrategie die de financiële consequenties inzichtelijk maakt. Mieke Verhees
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
Gebiedskader Vaartbroek
Status
Besluitvorming
Omschrijving
Gebiedskader voor Vaartbroek met als doel het toevoegen van ongeveer 1000 woningen en het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in de buurt voor bestaande en nieuwe bewoners. Het gebiedskader biedt integrale ruimtelijk-programmatische kaders voor Vaartbroek en omgeving. Majeure ontwikkeling
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
Woonbedrijf is één van twee ontwikkelaars met concrete plannen in het gebied. De plannen behelzen twee torens met appartementen nabij het winkelcentrum en een gebiedsontwikkeling rondom het Amandelpark. Voor de ontwikkeling rondom het Amandelpark moeten mogelijk een aantal bestaande woningen gesloopt worden. De gemeenteraad heeft Wensen en bedenkingen meegegeven. Naar aanleiding hiervan is de gemeente in gesprek gegaan met Woonbedrijf over een zorgvuldig traject met de bestaande bewoners, waarin doorstroming en terugkeermogelijkheden meegenomen worden. Woonbedrijf heeft toegezegd zich hiervoor in te spannen. Daarnaast heeft de gemeenteraad zijn zorgen uitgesproken m.b.t. de doorstroming en het parkeren. Ten behoeve van de bereikbaarheid
53
Huidige poho(s)
wordt onderzocht hoe er vooruitlopend op de te ontwikkelen plannen nader mobiliteitsonderzoek uitgevoerd kan worden. Mieke Verhees
Projecten (o.a.) Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
Programma Eindhoven Bouwt Door (EBD)
Status
Uitvoering
Omschrijving
In februari 2023 is het programma EBD opgericht voor de periode 20232027 om daar waar mogelijk de woningbouw vlot te trekken en aan te jagen. Het programma is uitgewerkt langs 4 onderdelen: 1. Inzet van subsidieregelingen en maatwerk (vlottrekken van woningbouwprojecten die stagneren, (co-)financiering vanuit middelen EBD). 2. Ontwikkelen en actueel houden van het maatregelenpakket EBD. 3. Versterken van de relatie met corporaties. 4. Gevuld houden van de woningbouwprojectenportefeuille en verhogen van de realisatiegraad (kansen zien, kansen grijpen). Afspraak Raad
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
Huidige poho(s)
Door de explosieve groei van onze regio en stad wordt de vraag naar woningen steeds groter. In de Beethoven Deal zijn afspraken gemaakt over te leveren woningaantallen die hiervoor nodig zijn. In Eindhoven moeten tot en met 2030 ruim 23.500 woningen worden opgeleverd of in aanbouw zijn genomen. Ook moeten er 1700 onzelfstandige woningen bijkomen. Deze woningbouwopgave is groot en urgent, en de onzekerheid bij partijen over rentestijgingen, wijzigingen in wet- en regelgeving, prijsstijgingen in bouw- en ontwikkelkosten, gebrek aan arbeidskrachten, stapeling van lokaal beleid en uiteindelijk lagere marges bij ontwikkeling en belegging in combinatie met de bestuurlijke ambities op onder andere het gebied van betaalbaarheid, groenbeleid en mobiliteit, maakt deze opgave zeer complex. Het onderwerp woningbouw staat dan ook hoog op de politieke en maatschappelijke agenda, zowel landelijk als lokaal. Alle partijen zullen moeten blijven investeren om de realisatie van woningbouw te versnellen. Mieke Verhees
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
OPE
Status
Uitvoering
Omschrijving
Het statische OPE is zomer 2024 opgeleverd. We hebben nu voor 3 jaar middelen om het OPE door te ontwikkelen tot een dynamisch OPE incl. bijbehorende werkwijze. Daarmee kunnen we integraler sturen op de groei van de stad; zowel op de samenhang tussen beleidsvelden als tussen verschillende geografische schaalniveaus. Dit leidt tot verbeterd inzicht en overzicht en uiteindelijk ook tot snellere, betere, efficiëntere en co-creatievere ruimtelijke planning. Het kan alleen integraal worden door het digitaal te maken. Het betreft daarom een innovatieve ontwikkeling, waarin we samenwerken met o.a. de TU/e en de rijksoverheid. Majeure ontwikkeling
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
Huidige poho(s)
Integraliteit vraagt om wederkerigheid. Niet alles kan en hoeft overal. Dit ligt in het verlengde van het adagium ‘ongelijk investeren voor gelijke kansen’ uit Koers (2)040. Dat gaat vragen om integrale afwegingen en besluitvorming, veelal via scenario’s. Binnen een project en met inzicht in de impact op de stad als totaal. Dat raakt vaak meerdere bestuurlijke portefeuilles en vraagt dus ook iets van het bestuur. Mieke Verhees
54
Programmaonderdeel
Woningbouw en fijne wijken – Wonen en Bouwen
Onderwerp
Programma Verdichting
Status
Besluitvorming
Omschrijving
Bij vaststelling van de omgevingsvisie heeft de raad gevraagd het verouderde hoogbouwbeleid uit 2008 te vervangen voor nieuw verdichtingsbeleid. In de omgevingsvisie zijn veel ontwikkelgebieden benoemd waar fors verdicht kan worden. Maar het beschrijft niet ‘hoe’ dit moet gebeuren. Dit gebeurt in het Programma Verdichting. Op 9 sept. 2025 is de startnotitie geamendeerd vastgesteld. Eind 2025 heeft participatie voor het beleid plaats gevonden. Majeure ontwikkeling / te maken strategische keuze / afspraak raad
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
Huidige poho(s)
De uitkomst van de participatie is niet in lijn met één van de onderdelen uit het aangenomen amendement A10- Déjà verdichting. Dit betreft de standaard bouwhoogte van 5-6 lagen buiten de focusgebieden. Om deze reden wordt gewerkt aan een wijze van verwerking die recht doet aan zowel het amendement als de participatie. De gemeenteraad is hierover met een raadsbrief geïnformeerd. Mieke Verhees
55
Programma 3b. Bereikbaarheid Verkeer en vervoer Programmaonderdeel
Bereikbaarheid – Verkeer en vervoer
Onderwerp
Eindhoven Knoop XL: OV knoop
Status
Planstudie fase
Omschrijving
Realisatie OV Knoop Eindhoven, ondergronds busstation, tunnels, fietsenstallingnieuw, Stationsgebouw en vastgoedontwikkeling. Het voorkeursalternatief Multimodale Knoop (VKA MMK) is bekend. Komende bestuursperiode moet het VKA uitgewerkt worden tot een aanbestedingsgereed project inclusief alle ruimtelijke procedures. Stap 2 (kruising Tongelre) en stap 3 (2 zijperrons) zijn ongedekt. Er zijn in het MIRT afspraken gemaakt om te komen tot gelijktijdige realisatie MMK en stap 3. Voor de kruising Tongelre geldt dat er een dialoog loopt met de omgeving over de impact op de buurt. Majeure ontwikkeling
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
Huidige poho
Tempo houden in voortgang, beheersing van (financiële) risico’s en borging bestuurlijke afspraken in MIRT context. Dekking ontbreekt voor onderdelen spoorknoop (stap 3, stap 2) terwijl dit wel noodzakelijk is vanuit integrale opgave OV knoop. De impact op de omgeving Tongelre door opgave stap 2 vraagt aandacht. Borging uitvoering bestuurlijke toezeggingen. Stijn Steenbakkers (Robert Strijk voor Kruising Tongelre)
Programmaonderdeel
Bereikbaarheid
Onderwerp
Toenemende druk op openbare ruimte
Status
Voorbereiding
Omschrijving
Centraal staat een aantrekkelijke en gezonde openbare ruimte waar mensen graag verblijven en die verleidt tot gezond gedrag (bewegen en ontmoeten). Door een toenemend bewoners- én bezoekersaantal, diverser gebruik en door eigen ambities die om ruimte vragen, neemt de druk op de openbare ruimte toe. Bovengronds bijvoorbeeld door meer groen, ontmoetingsruimte waar bewoners uit een dichtbebouwde stad grote behoefte aan hebben en particulier/commercieel gebruik. Maar ook de ondergrond raakt vol door bijvoorbeeld de realisatie van nieuwe energievoorzieningen, gescheiden rioolstelsels, ondergrondse waterberging en groeiruimte voor bomen. Dit legt een enorme hoge druk op de openbare ruimte (zowel kwantitatief als kwalitatief) en vraagt om meervoudig en soms flexibel ruimtegebruik en keuzes wat we wel en niet toelaten in de openbare ruimte.
Reden opname
Significant risico / te maken strategische keuze
Bestuurlijke aandachtspunten
Om de bruikbaarheid en kwaliteit van de openbare ruimte te waarborgen zullen er vaker keuzes gemaakt moeten worden. Niet alles is mogelijk. Gezien de schaarste van de openbare ruimte en de verdichting is het van belang dat de overweging zorgvuldig gebeurt en dat (met name bij kleinere ruimtegebruikers zoals postpakketautomaten, afvalvoorzieningen voor gebouwen) altijd het algemeen belang dienen.
Huidige poho(s)
Rik Thijs
Programmaonderdeel
Bereikbaarheid - Verkeer en vervoer
Onderwerp
Masterplan mobiliteit
56
Status
Uitvoering (van reeds bestaande beleidsproducten)
Omschrijving
In het Masterplan Mobiliteit zijn de ambities en opgaven op mobiliteit bepaald. In de actiepakketten is aangegeven welke acties de komende jaren opgepakt worden (pakket 1: 2024-2026/ pakket 2: 2027-2030/ pakket 3: 2030-2050). Het betreft de volgende hoofdopgaven: • Verbetering en uitbouw van netwerken voor lopen, fiets, ov en auto met hubs als verbindende schakels • Ruimte maken voor leefkwaliteit en duurzame vervoerwijzen (lopen, fiets(parkeren), ov en deelmobiliteit) • Verminderen van uitstoot van de mobiliteit met transitie naar elektrisch • Inzet op verkeersveiligheid • Stimuleren van actieve mobiliteit (lopen en fietsen) • Gastvrij en duurzaam bereikbare stad, ook in tijdelijke situaties Majeure ontwikkeling
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
• • • •
Actualisatie Actiepakket II en strategische keuzes en allocatie in P&C cyclus. Station Strijp S, gezamenlijk met Prorail moderniseren en toegankelijk maken. Project is in voorbereiding. Station Tongelre, strategische keuze en afhankelijkheid van ministerie en gezamenlijk optrekken met NS en Prorail. Regionale afstemming m.b.t. MIRT procedures en KTM-pakketten.
Huidige poho(s)
Robert Strijk
Programmaonderdeel
Bereikbaarheid - Verkeer en vervoer
Onderwerp
Mobiliteit-in-balans uitvoeringsprogramma 2026-2030
Status
Uitvoering (van reeds bestaande beleidsproducten)
Omschrijving
Met het vaststellen van het dossier Mobiliteit-in-Balans heeft de raad een besluit genomen over de verkeerscirculatie binnen de Ring, Het Verbeterplan Ring en het invoeren van 30 km/u op alle wegen binnen de Ring. Deze besluiten komen voort uit de opgaven vanuit het Masterplan mobiliteit om ruimte te maken voor leefkwaliteit en duurzame mobiliteit en het mobiliteitsnetwerk te verbeteren. Hier hangt een investeringspakket van 465 miljoen mee samen, waarvan nog niet alle middelen beschikbaar zijn. In het uitvoeringsplan (college december 2025) is beschreven waar in 2026 de prioriteiten liggen. Hierin zijn ook de grootschalige investeringen in fietsinfrastructuur en fietsvoorzieningen (stallingen) meegenomen. Het uitvoeringsplan omvat de volgende onderdelen: • Onderzoek naar ongelijkvloerse kruisingen • Aanpassingen Ring • Invoeren 30 km/uur binnen de Ring en 50 km/uur op de Ring • Uitwerking sectorgrenzen in Verkeerscirculatieplan • Fietsinfrastructuur • Fietsvoorzieningen (bij oa. 18 septemberplein, De Heuvel en VDMA) Majeure ontwikkeling / afspraak raad (n.a.v. vaststelling Mobiliteit in Balans, mei 2025 en afspraken begroting) • Druk op de uitvoerbaarheid. Noodzaak doorontwikkeling organisatie voor de mobiliteitstransitie. • Investeringswaarde t/m 2040 van ca. € 465 mln. Vanaf 2029 is € 6 mln. structureel beschikbaar. Aanvullende middelen moeten nog gevonden worden.
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
57
Huidige poho(s)
Robert Strijk
Programmaonderdeel
Bereikbaarheid - Verkeer en vervoer
Onderwerp
Mobiliteitsorganisatie
Status
Voorbereiding
Omschrijving
We verkennen verschillende organisatievormen om operationele taken uit te voeren op het gebied van autoparkeren (op straat en in garages), bewaakte fietsenstallingen, exploitatie van P+R’s en mobiliteitshubs en het beheren van concessie voor deelmobiliteit. De verkenning richt zich zowel op openbare voorzieningen als voorzieningen die onderdeel uitmaken van een gebiedsontwikkeling. In de verkenning kijken we naar de mate waarin we als gemeente regie willen pakken op de uitvoering en de mate waarin verschillende uitvoerden taken gecombineerd kunnen worden of juist apart geregeld worden. We toetsen de verschillende organisatievormen op de mate waarin deze bijdrage aan de doelstellingen om de mobiliteitstransitie ts stimuleren (transitie van automobiliteit naar lopen, fietsen, deelmobiliteit, Bus, trein en parkeren op afstand) en om de grote woningbouwopgave te realiseren. Te maken strategische keuze
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
Besluitvorming om naast de openbare voorzieningen ook voorzieningen die onderdeel uitmaken van een gebiedsontwikkeling te realiseren. Waarmee de mobiliteitstransitie, de integrale aanpak en de realisatie van de grote opgave wordt gestimuleerd.
Huidige poho(s)
Robert Strijk
Openbare ruimte Programmaonderdeel
Bereikbaarheid – Openbare ruimte
Onderwerp
Openbare ruimte algemeen – externe invloeden Geldt ook voor programma 1. Klimaat en weer Voorbereiding
(3 onderwerpen)
Status Omschrijving
Prijsstijgingen: Als gevolg van areaaluitbreiding, verdichting, een intensiever gebruik van de openbare ruimte en meer voorzieningen zien we dat de kosten voor inrichting, beheer en onderhoud stijgen. We hebben verder te maken met toenemende bouwkosten. Arbeidsmarktkrapte, verduurzamingsverplichtingen, energietransitie, stijgende bouwkosten en algemene inflatie vormen hiervoor de kern. Hoewel exacte voorspellingen onzeker zijn, blijkt uit de analyse van structurele trends en beleidsontwikkelingen dat de verwachte stijgingen dusdanig van aard zijn dat het noodzakelijk is om hiervoor serieus aandacht te vragen. Voor de periode 2025–2030 verwachten wij een totale kostenstijging van circa 35–40% in vier jaar, neerkomend op 10–15% per jaar. Op basis van recente aanbestedingsresultaten en referentieprijzen (2024– 2025) is het realistisch om nu al met een percentage van circa 13% per jaar te rekenen. Belangrijk is dat deze kostenstijging niet alleen de uitvoeringscapaciteit onder druk zet, maar ook betekent dat de gemeente met gelijkblijvende budgetten uiteindelijk minder fysieke projecten kan realiseren. Dit vertaalt zich onvermijdelijk in een vermindering van de kwaliteit en het ambitieniveau in de openbare ruimte. Krapte op de arbeidsmarkt:
58
Als gevolg van de schaalsprong is de druk op de organisatie groot, tezamen met een steeds krapper wordende arbeidsmarkt, is het de vraag of in de nabije toekomst voldoende capaciteit aanwezig is om aan onze vastgestelde kaders en ambities met betrekking tot het beheer en onderhoud van de stad te blijven voldoen.
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
Klimaatverandering/Extreem weer: Extreem weer, zoals droogte en hevige regenval zal de komende jaren steeds vaker voorkomen. Droogte leidt onder andere tot extra wortelopdruk van bomen, waardoor tegels en stenen omhooggeduwd worden. Dit heeft extra onderhoud tot gevolg om de openbare ruimte veilig en bruikbaar te houden. Het herstel en maatregelen om wortelopdruk te voorkomen leiden tot extra kosten. Verder zorgt droogte ook voor een verminderde vitaliteit van groen waardoor het eerder vervangen moet worden en vervanging kostbaarder is vanwege grotere investeringen in goede groeiplaatsen. Verder leidt hevige regenval tot een hoge waterstand die kan leiden tot problemen met het riool, waardoor sinkholes kunnen ontstaan die leiden tot verzakkingen in het wegdek. Hierdoor moet vaker onderhoud gepleegd worden vergeleken met een aantal jaren geleden. Wateroverlast op straat leidt in de winter ook tot gladheid, wat gevaarlijke situaties op kan leveren. Significant risico
Huidige poho(s)
Door diverse oorzaken zullen prijsstijgingen de komende jaren veel hoger zijn dan onze gemiddelde indexeringen, waardoor het risico bestaat dat we minder kunnen uitvoeren dan gepland en daarom onze doelstellingen niet kunnen halen. Krapte op de arbeidsmarkt kan leiden tot het niet behalen van de ambities op het gebied van beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Droogte en hevige regenval leidt steeds meer tot extra onderhoudswerkzaamheden en kosten. Rik Thijs
Programmaonderdeel
Bereikbaarheid – openbare ruimte
Onderwerp
Betaalbaarheid, in stand houden kapitaalgoederen, uitvoerbaarheid, integraal ontwerpen en sleetsheid Voorbereiding
(5 onderwerpen)
Status Omschrijving
Betaalbaarheid van de stad Als gevolg van areaaluitbreiding, verdichting, een intensiever gebruik van de openbare ruimte en de uitbreiding van centrumgebieden zien we dat de kosten voor inrichting, beheer en onderhoud stijgen. Dit heeft gevolgen voor de betaalbaarheid van de stad. De bestaande systematiek voor de financiële compensatie voor volumegroei wordt opgeheven. Om het onderhoud en beheer op het vastgestelde niveau uit te voeren en de stad leefbaar en aantrekkelijk te houden is het van groot belang dat er een nieuwe systematiek komt om financiële gevolgen van areaaluitbreiding en intensivering van de openbare ruimte te dekken. Gebeurt dit niet, dan zal de kwaliteit moeten worden aangepast. In stand houding kapitaalgoederen • Bruggen tunnels en viaducten: In de jaren 60 en 70 zijn veel kunstwerken aangelegd vanwege de sterke groei van de stad. Vele daarvan zijn vanaf de periode 2030-2040 aan het einde van de technische levensduur (o.a. Strijps Bultje). Dit leidt in die periode tot hoge vervangingskosten waar nog geen dekking voor is. Ook breidt het areaal steeds meer uit, waarbij geen middelen voor onderhoud zijn geregeld. Hierbij wordt specifieke aandacht gevraagd voor de vervanging van het Strijps Bultje. Dit viaduct is verouderd en moet uiterlijk in 2032 vervangen worden.
Regelmatige inspecties blijven de komende jaren noodzakelijk om te kunnen beoordelen of dat nog steeds geldt. Zonder actie zullen ingrijpende maatregelen nodig zijn, zoals het afsluiten van rijbanen. Voor de studiekosten (onderzoek en ontwikkeling) voor de vervanging van het viaduct is incidenteel geld beschikbaar vanuit het Masterplan Mobiliteit. Voor de vervanging is nog geen geld beschikbaar.
59
•
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
Wegen: investeringen in wegen worden pas sinds 2018 geactiveerd. Naar verwachting ontstaat er na 2032 een structureel tekort, omdat er dan nog geen vervangingsinvesteringen zijn. Dit tekort neemt jaarlijks toe met ongeveer € 350.000. Er kan eerder een tekort ontstaan als gevolg van prijsstijgingen en aanvullende eisen als gevolg van duurzaamheidsdoelstellingen (zoals zeroemissie). Uitvoerbaarheid plannen staat onder druk We proberen zoveel mogelijk gemeentelijke ambities mee te nemen in de uitvoering van onderhoudsprojecten. Het gevolg is dat het ontwerpproces complexer wordt en de voorbereidingstijd van projecten langer wordt. Daarnaast wordt het door steeds meer ontwikkelingen in de stad steeds lastiger om de uitvoering van onderhoudsprojecten te plannen. We lopen er steeds vaker tegen aan dat projecten niet tegelijk uitgevoerd kunnen worden, omdat de bereikbaarheid van de stad dan onder druk komt te staan. Uitstel of vertraging van projecten leidt er toe dat we de vastgestelde kwaliteit van onze kapitaalgoederen niet bereiken. De Provincie is hier erg alert op. Integraal ontwerpen Bij herinrichtingen houden we (zoveel mogelijk) rekening met de gevolgen van de klimaatverandering, vergroening, mobiliteitstransitie, etc. De kosten worden hierdoor hoger. Dit heeft gevolgen voor de integrale aanpak van projecten: wie betaalt wat.
Daarnaast wordt de roep om een inclusieve stad steeds groter. In het kader van het VN verdrag voor de rechten van de mens, dient iedereen mee te kunnen doen. Dit vraagt om meer voorzieningen en of aanpassingen in de openbare ruimte, zoals openbare toiletten, ontmoetingsplekken, etc. We proberen zoveel mogelijk werk met werk te maken en slim te ontwerpen zodat de kosten laag, maar we zien dat de omvang van de maatregelen steeds groter en complexer wordt en hier zijn vooralsnog geen middelen voor beschikbaar. Sleetsheid In Eindhoven is er een groot areaal dat in de 60’er en 70’er jaren gerealiseerd is. Op basis van een onderhoudscyclus van 50 jaar moeten we deze gebieden nu gelijktijdig gaan oppakken t.a.v. onderhoud. Vaak voldoen de wegen in deze wijken nog wel aan de technische kwaliteit die vastgesteld is, maar de openbare ruimte gaat er wel steeds meer versleten uitzien. Dit is van invloed op de beleving van de openbare ruimte en leefomgeving. Onderhouds- en vervangingsmiddelen kunnen we uitsluitend inzetten voor wegen die niet meer voldoen aan de vastgestelde technische kwaliteit. Er zijn geen middelen om wegen aan te pakken die wel aan de technische kwaliteit voldoen, maar sleets ogen. Het gevolg is dat de ‘sleetse’ wegen geen prioriteit krijgen, terwijl bewoners daar wel behoefte aan hebben en veel waarde aan hechten.
Dit is namelijk van invloed op de hele (beleving) van de openbare ruimte. Hier is al melding over gemaakt in het wegenbeheerplan 2025-2028 en vanuit de raad aandacht voor gevraagd (portefeuille gebieden en wijken). Significant risico •
•
• •
Betaalbaarheid: het is noodzakelijk dat er een nieuwe systematiek komt waarbij rekening gehouden wordt met areaaluitbreiding en extra kosten als gevolg van het intensiever gebruik van de openbare ruimte. In stand houden kapitaalgoederen: het betreft hier een wettelijke taak. Kwaliteit wegen en kunstwerken kan niet verder omlaag. Het is van belang tijdig te anticiperen op het feit dat er over enkele jaren niet voldoende vervangingsbudget beschikbaar is om aan de vervangingsopgave te voldoen. Uitvoerbaarheid: de Provincie erg kritisch is op het behalen van onze onderhoudsdoelstellingen. Als we deze niet halen kan dit consequenties hebben voor het goedkeuren van de begroting. Integraal ontwerpen: met openbare ruimte projecten kunnen we werk met werk maken, maar voor aanvullende ambities is extra budget nodig is, vanuit de vragende discipline. De budgetten voor onderhoudsprojecten staan door prijsstijgingen al onder druk, waardoor hier geen ruimte voor is om daar invulling aan te geven.
60
•
Huidige poho(s)
Sleetsheid: steeds meer wegen gaan er versleten uit zien en hebben nog geen onderhoudsnoodzaak, vanwege de technische kwaliteit. Dit heeft uiteindelijk wel invloed op de beleving van het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Rik Thijs
Parkeren Programmaonderdeel
Bereikbaarheid - Parkeren
Onderwerp
Herijken van parkeerbeleid Doorontwikkeling van de parkeerketen (opvolging en borging, zie Mobiliteitsorganisatie) Voorbereiding en Uitvoering
Status Omschrijving
Reden opname
Bij parkeren en in de parkeerketen spelen diverse ontwikkelingen. • Betaald parkeren is in 2025 ingevoerd binnen de hele ring. • In de parkeerketen is een onderzoek gestart om de opvolging en borging van beleid in de organisatie te verbeteren. • Hub-strategie. Er worden 500 hubs voor deelmobiliteit gerealiseerd, conform besluitvorming Masterplan Mobiliteit. Daarnaast wordt een plan opgesteld voor grootschalige hub ontwikkeling op strategische posities in de stad. • Transformatie parkeerplaatsen: strategie om vrijkomende parkeerplaatsen anders in te richten en waarde te geven aan de ruimte die ontstaat op verzoek van bewoners. Te maken strategische keuze
Bestuurlijke aandachtspunten Huidige poho(s)
Besluitvorming voorbereiden op basis van onderzoeken en advisering en integrale afwegingen in de parkeerketen. Robert Strijk
Openbaar vervoer Programmaonderdeel
Bereikbaarheid - Openbaar Vervoer
Onderwerp
OV-concessie provincie Noord Brabant 2029-2039
Status
Voorbereiding
Omschrijving
Ontwerp voor nieuwe OV concessie per 2029 door en in samenspraak met provincie Noord-Brabant
Reden opname
Majeure ontwikkeling / te maken strategische keuze
Bestuurlijke aandachtspunten
Borging van de ontwikkelingen Knoop XL en busstation en impact daarvan op de invulling van de regionale OV concessie.
Huidige poho(s)
Robert Strijk
Programmaonderdeel
Bereikbaarheid - Openbaar Vervoer
Onderwerp
Concessie deelmobiliteit
Status
Uitvoering
Omschrijving
Concessie is een nieuwe vorm om te sturen op het aanbod van deeltweewielers in Eindhoven. Voorheen was dit via vergunningverlening. De aanbesteding is begin 2026 afgerond. Dan wordt gestart in de nieuwe vorm. Afspraak raad (n.a.v. vaststelling Masterplan Mobiliteit 2050, maart 2024)
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
•
Betreft een pilot periode van 4 jaar waar een budget van 4mio voor gereserveerd is.
61
• • Huidige poho(s)
Regionale samenwerking mogelijk maken en impact monitoren. Monitoring van de voortgang in relatie tot lange termijn perspectief en governance.
Robert Strijk
Uitvoering Openbaar Vervoer Programmaonderdeel
Bereikbaarheid - Openbaar Vervoer
Onderwerp
HOV-verbindingen
Status
Voorbereiding / Uitvoering
Omschrijving
Reden opname
HOV4: Eindhoven-Veldhoven van ontwerp naar realisatie HOV5; Eindhoven-Geldrop van initiatiefase naar ontwerp. HOV6: Brainportlijn Majeure ontwikkeling / te maken strategische keuze
Bestuurlijke aandachtspunten Huidige poho(s)
HOV4 en HOV6 vallen binnen werkzaamheden van PSM. Van HOV5 is het projectverzoek bij sector RPP en wordt het project opgepakt. Robert Strijk
62
Programma 4. Veilige wijken Programmaonderdeel
Veilige Wijken
Onderwerp
Weerbare Stad
Status
Voorbereiding
Omschrijving
Huidige poho(s)
Als gevolg van geopolitieke ontwikkelingen en de bijbehorende hybride dreigingen, maar ook door o.a. klimaatverandering is er sprake van een toenemend risico op (langdurige) uitval van vitale infrastructuur en publieke voorzieningen. Het vergt een gezamenlijke inzet van overheid, inwoners, maatschappelijke organisaties, bedrijven en onderwijsinstellingen om de weerbaarheid en veerkracht te vergroten om ons hierop goed voor te bereiden en er snel van te kunnen herstellen. Majeure ontwikkeling / significante risico's / politiek-bestuurlijk afbreukrisico / te maken strategische keuze De weerbaarheid van de stad en onze eigen organisatie is een organisatie-brede opgave waar binnen alle sectoren en ook bestuurlijk breed aandacht voor moet zijn binnen verschillende programma’s en ontwikkelingen. Naast financiering vanuit het Rijk zullen in de begroting ook middelen vrijgemaakt moeten worden voor deze opgave. Jeroen Dijsselbloem
Programmaonderdeel
Veilige Wijken
Onderwerp
Ontwikkelingen VRBZO inclusief kazernes TU/e en centrum
Status
Besluitvorming
Omschrijving
Er spelen verschillende ontwikkelingen binnen de VRBZO waarvoor in 2024 is besloten tot de instemming met ‘deelopdracht 1’ met als doel de basis op orde te brengen bij de VRBZO. De uitvoering van deze opdracht ging gepaard met extra financiële impulsen. Deze ‘inhaalslag’ vraagt ook voor de komende jaren nog om extra investeringen. Naast deze organisatieontwikkelingen en financiën spelen er ontwikkelingen over huisvesting van de kazerne op het TU/e terrein en een toekomstige verplaatsing van de huidige kazerne in het centrum naar een nader vast te stellen locatie elders in de stad. Tot slot is er ook een relatie naar de schaalsprong in de stad en de opgave die we hebben als weerbare stad. Te maken strategische keuze / afspraak raad
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
•
Huidige poho(s)
Wijze waarop aanvullende financiering wordt ingezet om te voldoen aan de wettelijke eisen die er worden gesteld en de ambities die de organisatie heeft. • Oog houden voor de haalbaarheid van de diverse ambities van de VRBZO. • Het is van belang dat er voldoende slagkracht is voor zowel de reguliere activiteiten als de werkzaamheden tijdens crises. • Bij de keuze voor de alternatieve locatie voor de kazerne in het centrum zal er een zorgvuldige procedure met de omgeving plaats moeten vinden en is er eventueel aanvullende financiering nodig. Jeroen Dijsselbloem
Programmaonderdeel
Veilige Wijken
Onderwerp
Integraal Veiligheidsplan 2027-2030
Status
Voorbereiding & besluitvorming
Omschrijving
Artikel 38b van de politiewet stelt dat de gemeenteraad ten minste eenmaal in de vier jaar de doelen vast moet stellen die de gemeente op het terrein van veiligheid nastreeft door handhaving van de openbare orde en hulpverlening door de politie. Het huidige beleidskader veiligheid kent een looptijd van 2023 – 2026, wat betekent dat er per 2027 een nieuw integraal veiligheidsplan voor de komende vier jaar moet worden vastgesteld door de gemeenteraad.
63
Reden opname
Te maken strategische keuze / afspraak raad
Bestuurlijke aandachtspunten
Huidige poho(s)
Eindhoven bevindt zich midden in een groeispurt: er komen in grote getalen nieuwe bedrijven en inwoners bij. Deze groei geeft ons kansen om in een voorfase na te denken over de manier waarop wij onze toekomstige stad willen vormgeven, zowel in fysiek als sociaal opzicht. De groei mag namelijk niet ten koste gaan van de leefbaarheid en veiligheid. Een veilige stad is immers de basis om fijn te kunnen leven, wonen en werken. Net als op andere beleidsterreinen heeft Eindhoven op het gebied van (on)veiligheid een stevige opgave én grote ambities. Jeroen Dijsselbloem
Programmaonderdeel
Veilige Wijken
Onderwerp
Sekswerkbeleid
Status
Besluitvorming
Omschrijving
Het huidige sekswerkbeleid stamt uit 2000, ontwikkelingen in de sekswerkbranche vragen echter om een actualisatie van het beleid. Eind maart 2026 zullen de kaders voor het nieuwe sekswerkbeleid besproken zijn in de gemeenteraad. Vanuit deze kaders zullen er verschillende onderdelen nader worden uitgewerkt, denk hierbij onder andere aan benodigde aanpassingen van de APV en omgevingsplannen. Te maken strategische keuze / afspraak raad
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten Huidige poho(s)
Enkele onderdelen van de kaders voor het nieuwe sekswerkbeleid zullen financiële consequenties hebben, bij de uitwerking zal dit geconcretiseerd worden. Hier zal in de begroting ruimte voor gevonden moeten worden. Jeroen Dijsselbloem
Programmaonderdeel
Veilige Wijken
Onderwerp
Coffeeshopbeleid
Status
Voorbereiding
Omschrijving
Huidige poho(s)
Het huidige coffeeshopbeleid van de gemeente Eindhoven uit 2020 sluit om meerdere redenen niet meer aan bij de ontwikkelingen in de stad. Zo is de stad in hoog tempo in ontwikkeling en veranderen hierdoor de omgeving en inrichting van coffeeshops snel. Daarnaast zorgen maatschappelijke ontwikkelingen voor verschuivingen in de branche, daarom wordt het beleid geactualiseerd. Politiek-bestuurlijk afbreukrisico / te maken strategische keuze / afspraak raad Onderzoek naar mogelijke (vrijwillige) verplaatsingen is wenselijk om mee te nemen in het geactualiseerde beleid. Op dit moment heeft Eindhoven ruimte voor 12 coffeeshops. Jeroen Dijsselbloem
Programmaonderdeel
Veilige Wijken
Onderwerp
Aanpak straatintimidatie & geweld tegen vrouwen
Status
Voorbereiding & besluitvorming
Omschrijving
De aanpak van straatintimidatie en geweld tegen vrouwen staan in het beleidskader 2023-2026, daar wordt zodoende al inzet op gepleegd. Gezien het maatschappelijke debat zal er echter gekeken moeten worden of deze inzet geïntensiveerd moet worden. Te maken strategische keuze
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
Reden opname Bestuurlijke aandachtspunten
Huidige poho(s)
Meenemen in de politiek-bestuurlijke afweging bij de behandeling van het integraal veiligheidsplan 2027-2030. Het kan daarnaast ook een thema zijn dat door de deelnemers van het Burgerberaad naar voren wordt gebracht (dossier Burgerberaad staat in maart ter besluitvorming op de agenda van de gemeenteraad). Jeroen Dijsselbloem
64
Programmaonderdeel
Veilige Wijken
Onderwerp
Versterking uitvoeringskracht én zichtbaarheid in de wijken
Status
Voorbereiding & besluitvorming
Omschrijving
De politie heeft te maken met een aanhoudende druk op de gevraagde capaciteit en een verschuiving van de inzet. Beide ontwikkelingen zorgen dat de politie minder lokaal actief is. Het werken ‘dicht bij de inwoner’ staat daarmee onder druk. Lokaal willen wij juist in deze tijd van digitalisering zichtbaar, aanspreekbaar & betrokken zijn. Naast de inzet van politie (in de wijk), betekent dit inzet van wijkboa’s als het gezicht van de wijk, maar juist ook andere outreachende partners om dicht bij onze inwoners te kunnen zijn. Het betekent ook een versterking van de uitvoeringskracht die gebiedsgerichte interventies zoals bijvoorbeeld het doorvoeren van een vergunningsplicht in bepaalde gebieden mogelijk maakt. Significante risico's / te maken strategische keuze /