Bijlage 1 - Jaarstukken 2025
Tekst van het document
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2025
2025
2025
2025
(nov '24)
(dec '25)
Lasten
23.184
23.605
25.801
-2.196
Baten
-3.119
-3.168
-5.033
1.865
Mutatie reserves
-2.450
-2.639
-2.869
230
Saldo
17.615
17.798
17.899
-101
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) 1e inrichting scholen/ tijdelijke huisvesting
Lasten
Baten
Mutatie Afwijking I/S Afwijking reserve turap
-600
-
600
- Inc
-
-500
-
500
- Inc
-
979
-
-979
- Str
-
-1.241
-
1.241
- Str
-620
-
620
- Str
Er is een afwijking ontstaan m.b.t. de vergoeding aan scholen i.v.m. de eerste inrichting in voorgaande jaren en kosten voor tijdelijke huisvesting voor basisschool De Startbaan en Tarieq. De dekking vindt plaats door een onttrekking aan de egalisatiereserve Huisvesting onderwijs. Haalbaarheidsonderzoeken onderwijshuisvesting Betreft m.n. advieskosten voor het uitvoeren van haalbaarheidsonderzoeken onderwijshuisvesting waarbij de kosten worden gedekt door een onttrekking aan de egalisatiereserve Huisvesting onderwijs. Stelpost kapitaallasten onderwijshuisvesting In de begroting is een structurele stelpost opgenomen als beschikbaar budget ter dekking van de kapitaallasten bij aanvullende investeringsvoorstellen; het niet ingezette deel wordt gestort in de egalisatiereserve Huisvesting onderwijs. Dagelijks onderhoud Vastgoed onderwijshuisvesting De budgetten voor het dagelijks onderhoud zijn niet verhoogd, terwijl de onderliggende kosten wel gestegen zijn. De extra kosten worden verrekend met de egalisatiereserve Huisvesting onderwijs. Energiekosten Vastgoed onderwijshuisvesting De lasten vielen o.a. hoger uit door hogere tarieven voor gas en elektra. De extra kosten worden verrekend met de egalisatiereserve Huisvesting onderwijs.
43
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
Lasten
Vergoeding Materiele Instandhouding Vastgoed (MIvergoeding)
Baten
Mutatie Afwijking I/S Afwijking reserve turap
1.825
-1.825
- Inc
Scholen betalen een bijdrage aan de gemeente voor het onderhoud aan hun panden. Dit wordt Materiele Instandhouding (MI) genoemd. In 2025 is een inhaalslag gemaakt m.b.t. het factureren voor MI vanuit de gemeente aan scholen. De voordelige afwijking die is ontstaan, is verrekend met de egalisatiereserve Huisvesting Onderwijs. Overig
-214
40
73
-101
SALDO
-2.196
1.865
230
-101
-
Onderwijsbeleid en leerlingzaken (tv 4.3) Wat hebben we bereikt 1 Optimale ontwikkeling 0-13-jarigen Binnen de Lokaal educatieve agenda 2024-2028 hebben we samengewerkt met relevante partners om positief bij te dragen aan de optimale ontwikkeling van 0-13-jarigen. 2 Jongeren (13-23 jaar) perspectief bieden op diploma/arbeid/dagbesteding Via leerplicht en Doorstroompunt hebben we schoolverzuim voorkomen en hebben we begeleiding geboden aan jongeren terug naar school of naar werk. 3 Volwassenen beheersen basisvaardigheden We hebben de basisvaardigheden versterkt van volwassenen om de zelfredzaamheid, de maatschappelijke participatie en de doorstroom naar werk of kans op het behoud van werk te vergroten. Effectindicatoren
Realisatie 2024
% doelgroepleerlingen (groep 3) dat gemiddeld of bovengemiddeld scoort voor technisch lezen (1)
Begroting
Realisatie
2025
2025
64%
70%
59%
76%
83%
61%
2,78%
2,6%
2,87%
Het niet behalen van de streefwaarde kan bijvoorbeeld te maken met het digitaler worden van de samenleving of de toename van NT2-leerlingen. In de LEA is de taalontwikkeling vanwege de dalende cijfers een belangrijk thema. % leerlingen met startkwalificatie (2) In Eindhoven ligt dit percentage lager dan in andere gemeenten in Zuidoost Brabant. Dit hangt samen met het stedelijke karakter, met veel internationale instroom en een dynamische arbeidsmarkt. De groep jongeren is daardoor diverser. 22-jarigen zonder startkwalificatie volgen vaker een langere leerroute, zijn later ingestroomd in het Nederlandse onderwijssysteem of gaan direct aan het werk. Eindhoven biedt bovendien relatief veel banen voor jongeren zonder startkwalificatie binnen de regio. % Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) (2) Eindhoven kent een toenemende instroom van nieuwkomers. Daarnaast is het aandeel leerlingen in het voortgezet speciaal onderwijs en het praktijkonderwijs relatief hoog. Deze groepen volgen vaker een kwetsbare of langere onderwijsroute, waardoor de kans groter is dat zij zonder startkwalificatie uitvallen. Dit werkt door in een hoger vsv percentage. Daarnaast kiezen in Eindhoven relatief veel jongeren voor directe deelname aan de arbeidsmarkt zonder een startkwalificatie te behalen.
44
Effectindicatoren
Realisatie 2024
% deelnemers volwasseneducatie dat taalvaardiger is geworden (3)
61%
Begroting
Realisatie
2025
2025
70%
71,8%
De aanpak gericht op het versterken van lage basisvaardigheden laat duidelijke resultaten zien. Het aantal bereikte inwoners is toegenomen, wat zich vertaalt in een groeiend percentage deelnemers dat zijn of haar taalvaardigheid heeft verbeterd.
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Bestrijden van onderwijsachterstanden Met Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) en het Eindhovense concept Spelen, Integreren en Leren (SPIL) voorkomen we onderwijsachterstanden en bevorderen we de ontwikkeling van Eindhovense kinderen in de leeftijd van 0-13. 2.1 Tegengaan voortijdig schoolverlaten Versterken van sluitende aanpak om vsv te voorkomen en inzet op de uitvoering van het regionaal programma ‘Naar de juiste plek om jongeren terug naar school of naar werk te begeleiden. 3.1 Versterken basisvaardigheden volwassenen We voeren het Regionaal Educatief Plan (REP) voor de arbeidsmarktregio Zuidoost-Brabant uit en werken conform stadsplan basisvaardigheden 2024-2028 aan de aanpak van laaggeletterdheid en het bevorderen van basisvaardigheden van volwassenen In 2025 hebben we ons vooral gericht op: • Uitvoeren van wettelijke taken: bestrijding van onderwijsachterstanden, toezicht/handhaving kinderopvang en leerplichtwet, toezicht openbaar onderwijs, tegengaan van voortijdig schoolverlaten, uitvoeren doorstroompunt (voormalig RMC), WEB en doorontwikkeling leerlingenvervoer. • Uitvoering geven aan de Lokaal Educatieve Agenda 2024-2028 en SPIL begroting 2023-2026: Samen met de lokale partners hebben we via jaarplannen uitvoering gegeven aan de Lokaal Educatieve agenda 20242028 en de SPIL begroting 2023-2026.
De voortgang monitoren we jaarlijks en over het jaar 2024 hebben we de resultaten gerapporteerd. • Nieuw regionaal programma voortijdig schoolverlaten 2025-2029: In 2025 is het lopende regionaal programma 2020-2024 met een jaar verlengd vanwege het uitstel van de wet Van school naar duurzaam werk. Er is een nieuw plan ontwikkeld voor 2026-2029. • Uitvoering geven aan stadsplan basisvaardigheden: Dit hebben we ook in 2025 gedaan vanuit een multihelix samenwerking om meer laaggeletterde inwoners te bereiken. Een en ander in verbinding met andere initiatieven die lopen rondom taal. • Realiseren van Bibliotopen: We hebben stappen gezet om het aantal Bibliotooplocaties van vijf naar zeven te kunnen uitbreiden. Daarnaast hebben we het grondwerk gelegd voor de verbouwing en uitbreiding van de oude stadsdeelbibliotheken met nieuwe bibliotheekfunctie. • Continuering constructieve samenwerking internationalisering en groei onderwijs: We hebben de regionale multihelix samenwerking gecontinueerd op de onderwijsopgave in de Brainportregio.
45
Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2025
2025 3.151
2025
2025
(nov '24)
(dec '25)
Lasten
33.633
38.682
35.531
Baten
-13.544
-17.620
-17.141
-479
-29
5
1.471
-1.466
20.060
21.067
19.862
1.205
Mutatie reserves Saldo
Lasten
Baten
660
-318
-
342 Inc
-
1.786
-
-1.786
- Inc
-
Overig
705
-161
320
864
SALDO
3.151
-479
-1.466
1.206
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Bibliotopen- lokale bibliotheekvoorziening
Mutatie Afwijking I/S Afwijking reserve turap
De lokale bibliotopen zijn gerealiseerd conform projectplan. De beschikbaar gestelde middelen (inclusief spukmiddelen) zijn volledig aangewend. Over de totale projectperiode loopt het resultaat op nihil. De subsidie verantwoording door de Openbare Bibliotheek Eindhoven over de gehele projectperiode vindt in 2026 plaats. Primair onderwijs - Voorschoolse educatie/ SPIL Door onderuitnutting op subsidieplafonds en hogere rijksmiddelen zijn er minder gemeentelijke middelen nodig in 2025. Eind 2025 wordt dit bedrag gestort in de egalisatiereserve VVE (voorvroegschoolse educatie).
46
-
2c. Sociale stad
Eindhoven is een sociale, inclusieve en veerkrachtige stad. Samen met inwoners, maatschappelijke partners en ondernemers werken wij dagelijks aan een samenleving waarin iedereen kan meedoen en waarin mensen zich gezien en gesteund voelen. Tegelijkertijd zien we dat de groei van de stad, een toenemende vraag naar ondersteuning en de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt het sociaal domein onder druk zetten. Deze ontwikkelingen vragen om duidelijke keuzes, gerichte investeringen en intensieve samenwerking. In 2025 hebben we een belangrijke mijlpaal bereikt met de vertaling van de Koers Sociaal (2)040 naar een concreet Transformatieprogramma met een bijbehorend Transformatiefonds. We pakken zowel maatschappelijke vraagstukken als structurele tekorten in samenhang aan en investeren doelgericht in een andere manier van werken. Denk aan de herinrichting van het zorg- en ondersteuningslandschap, deltaplan jeugd en de pilot werk & geld, en de versterken van informele steunnetwerken.
Ontwikkelingen en voortgang in 2025 In lijn met de Koers Sociaal (2)040 hebben we in 2025 verder geïnvesteerd in een sterke sociale basis en zijn we gestart met drie plusopgaven: • Kansrijk opgroeien • Een financieel zeker bestaan • Eerst een thuis We werken nauw samen met de domeinen Wonen, Ruimtelijke Ontwikkeling, Economie en Arbeidsmarkt en namen concrete stappen voor een gezonde leefomgeving en voldoende woningen — belangrijke voorwaarden om sociale problemen te voorkomen. Opgave 1 - De kracht van inwoners en gemeenschappen centraal Om invulling te geven aan Opgave 1 van de Koers Sociaal (2)040 hebben we in 2025 gerichte en samenhangende stappen gezet. Het programma Inclusief Samenleven 2025–2026 is vastgesteld en we zijn gestart met verdiepend onderzoek naar discriminatie-ervaringen binnen verschillende gemeenschappen in Eindhoven. Daarmee versterken we onze kennisbasis en verbeteren we de effectiviteit van ons beleid. We hebben de Lokale Inclusie Agenda geactualiseerd, een subsidieregeling voor fysieke toegankelijkheid geïntroduceerd en professionals en vrijwilligers getraind in interculturele deskundigheid. Hiermee vergroten we zowel de toegankelijkheid als de kwaliteit van ondersteuning in de stad. Daarnaast ondersteunden we educatieve programma’s op scholen, onder andere rond migratiegeschiedenis. Eindhoven ontving het predicaat Borstvoedingsvriendelijke Gemeente.
Ook hebben we verder gewerkt aan het Trans-Atlantisch slavernijmonument.
47
We faciliteerden netwerken zoals de Coalitie Inclusief Samenleven, het interreligieus overleg en StadsMakers Eindhoven. Via deze netwerken hebben we ontmoeting, dialoog en samenwerking tussen gemeenschappen actief versterkt. Daarnaast is het Uitvoeringsprogramma Vrijwillig voor Elkaar vastgesteld. Dit richt zich op het versterken van vrijwillige inzet en het toekomstbestendig maken van vrijwilligerswerk. Bijvoorbeeld door het inzetten van flexibele vrijwilligerspools en het verminderen van regeldruk voor vrijwilligersorganisaties. Met de Subsidieregeling Versterken Sociale Basis voor Vrijwilligers hebben we ongeveer 80 vrijwilligersorganisaties geholpen bij activiteiten die ontmoeting faciliteren en Eindhovenaren stimuleren om mee te doen. Ook is hard gewerkt aan de ontwikkeling van de Monitor Sociale Basis. Ten slotte zijn we verheugd te zien dat het percentage inwoners dat in 2025 vrijwilligerswerk heeft gedaan is gestegen naar 38%, ten opzichte van 36% in 2024. Gezondheid Gezondheid vormt voor veel inwoners het fundament onder kwaliteit van leven en maatschappelijke participatie. Uit de jaarlijkse inwonersenquête en de vierjaarlijkse monitors van de GGD Brabant Zuidoost blijkt dat het over het algemeen goed gaat met de gezondheid van Eindhovenaren.
Tegelijkertijd laten verdiepende cijfers zien dat er nog aanzienlijke gezondheidswinst te behalen is, met name waar het gaat om gezondheidsverschillen tussen wijken en doelgroepen. In 2025 stonden drie ontwikkelingen centraal: het Omgevingswetprogramma Gezonde Leefomgeving, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorg Akkoord/Aanvullend Zorg en Welzijns Akkoord (IZA/AZWA). Met het Omgevingswetprogramma hebben we gezondheid nadrukkelijk verankerd in ruimtelijke opgaven. Op basis van de gezondheidskaart en acht indicatoren sturen we bij gebiedsontwikkelingen actief op gezondheidswinst en het verkleinen van verschillen. Binnen het GALA hebben we ingezet op het bevorderen van een gezonde leefstijl en het versterken van preventie. Concreet ging het om activiteiten rond sport en bewegen, Kansrijke Start, mentale gezondheid, overgewicht, valpreventie, mantelzorg, eenzaamheid, welzijn op recept en het versterken van de sociale basis. In het kader van IZA/AZWA is regionaal, samen met vele partners, gewerkt aan gezond opgroeien, mentale gezondheid, actief ouder worden, vitale gemeenschappen en bewustwording. Door deze gezamenlijke aanpak vergroten we de samenhang tussen zorg, welzijn en preventie. Opgave 2 - Versterken van de institutionele Basis Er is een start gemaakt met de invulling van de opgave 2 van de Koers (2)040 Versterken van de Institutionele Basis.
Dit in samenwerking met zowel inwoners, organisaties in de stad zoals vrijwilligersorganisaties en WIJeindhoven als met afdelingen in de organisatie zoals Gebieden en Wijken. Een belangrijke mijlpaal was de vaststelling van het beleidskader Buurtontmoeting. In dit beleidskader is uitwerking gegeven aan het landschap van ontmoeting. Een belangrijk uitgangspunt van het beleidskader is “vrijwillig beheer van locaties, tenzij”. De noodzakelijke tussenstap heeft vorm gekregen in de verlenging van de opdracht aan Lumens om het beheer en de exploitatie te verzorgen voor de zeven buurthuizen en stappen te zetten naar andere vormen van beheer. In de ontwikkeling naar de Huizen van de Wijk is de samenwerking met de Bibliotheek versterkt door de Bibliotopen waar mogelijk onderdeel te laten uitmaken van het Huis van de Wijk. Op twee locaties is inmiddels gestart met de voorbereidingen. Het Meerjarenplan voor de Bibliotheek is vastgesteld en er is een verkenning gestart naar de doorontwikkeling van stadsbibliotheek de Witte Dame welke in 2026 e.v. meer vorm krijgt. Er is ingezet op het collectiveren van aanbod van diverse voorzieningen om de druk op aanvullende zorg te verminderen. Binnen de subsidieregeling VSB 2026 is gezorgd voor meer samenhang en verbinding tussen de thema’s.
48
Opgave 3 - Sociaal bouwen en inrichten Afgelopen jaar is een start gemaakt met de opgave ‘Sociaal bouwen en inrichten’. In samenwerking met het ruimtelijk domein, Gebieden en Wijken en Veiligheid is er gewerkt aan een analyse van de sociaalmaatschappelijke effecten van de schaalsprong. Ook trokken we als domeinen samen op in een aantal grote gebiedsontwikkelingen, zoals Groots-Gestel en Fellenoord, en beleidstrajecten, zoals de programma Verdichting en programma Voorzieningen. Transformatie Sociaal (2)040 Om verdere versnelling aan te brengen in de uitvoering van de Koers Sociaal (2)040 is in 2025 het Transformatieprogramma Sociaal (2)040 opgesteld. Met dit programma kiest Eindhoven voor een stevige, programmatische aanpak om het sociaal domein toekomstbestendig te transformeren. Kernonderdelen van deze aanpak zijn innovatie, herinrichting van het ondersteunings- en zorgstelsel, vereenvoudiging, cultuurverandering en methodisch en data gedreven werken. In 2025 zijn diverse transformatieprojecten uitgevoerd en opgestart, waaronder de verdere uitvoering van de vereenvoudiging van het sociaal domein, inclusief digitalisering van de dienstverlening, de Pilots Werk en Geld, het actieonderzoek Menswaardige toegang en borging van het Deltaplan Jeugd.
Deze transformatie is de weg naar een duurzaam en toekomstbestendig sociaal domein dat beter aansluit bij de leefwereld van inwoners en inspeelt op de maatschappelijke opgaven waar Eindhoven voor staat. Wijkteams WIJeindhoven werkt generalistisch en vanuit het principe 1+1+1; één huishouden, één generalist, één plan. Daarnaast werkt WIJeindhoven aan het collectieveren van aanbod voor laagdrempelige ondersteuning en het versterken van sociale netwerken. Om ervoor te zorgen dat de ondersteuning integraal wordt aangeboden en inwoners zo snel mogelijk de benodigde ondersteuning krijgen, vereenvoudigen we de organisatie van het Sociaal Domein en is een start gemaakt met een herziening van de inrichting van het netwerk Werk en Geld . Doel is om de inwoner zo passend mogelijk te blijven ondersteunen, de aansluiting met de sociale basis te versterken en de ondersteuning zelf te verbeteren. Er is in 2025 een start gemaakt met verbetering van de streefcijfers en met de eerste uitwerking van de transformatiebeweging: de ontwikkelopgaven vanuit Koers (2)040 zijn op hoofdlijnen vertaald naar de Stichting WIJeindhoven en opgenomen in de beschikking voor 2026/2027. Tussen het sociaal domein en WIJeindhoven zijn in 2025 gesprekken gestart over additionele financiering in 2026 en 2027 en heroriëntatie, ook gezien ziekteverzuim en op onderdelen langere wachttijden voor inwoners.
Asiel en migratie In 2025 is het beleidsplan ‘Welkom in Eindhoven’ vastgesteld. Met dit plan zetten we nadrukkelijk in op meedoen vanaf dag één. Integratie begint niet na statusverlening, maar direct bij aankomst. We werken daarom aan taal, participatie en verbinding met de stad vanaf het eerste moment. Daarnaast hebben we voldaan aan de Spreidingswet en daarmee 1.200 asielopvangplekken in de stad gerealiseerd. Er zijn ook nieuwe locaties bijgekomen voor de opvang van Ontheemden uit Oekraïne waarvoor we nu een totaal van 1.538 opvangplekken hebben. We hebben daarnaast een groot deel van de achterstand van het huisvesten van vergunninghouders ingelopen en hebben de taakstelling in 2025 bijna gehaald. Onze dienstverlening aan ongedocumenteerden hebben we voortgezet.
Werk en inkomen Samen met de partners hebben we ervoor gezorgd dat zoveel mogelijk mensen aan het werk komen door een goede preventieve aanpak. Daarbij is het aantal bijstandsgerechtigden in 2025 in onze stad gedaald, dit in tegenstelling tot de toename van het percentage bijstandsgerechtigden in andere grote steden met gemiddeld 1%. Voor inwoners die ondersteuning nodig hadden voor hun inkomensvoorzieningen hebben we de uitkering snel en rechtmatig verstrekt. Bij alle besluiten hebben we daarbij de werkwijze van de “omgekeerde toets” gebruikt. Daarbij is ook parallel de ondersteuning naar werk en participatie opgepakt. Daarvoor hebben we de samenwerking met de netwerkpartners verbeterd en zijn twee pilots gestart op het gebied van Werk en Geld in het kader van de Vereenvoudiging Sociaal Domein. Als eerste zijn we gestart met de pilot waarin een nieuw
49
ondersteuningsprogramma aangeboden wordt voor inwoners die een bijstandsuitkering aanvragen. Hierbij worden werk- én geldaspecten in samenhang aan de inwoner aangeboden. Daarnaast zijn we gestart met het in gesprek gaan met inwoners die al langere tijd een uitkering hebben om de mogelijkheden van werk of participatie te bespreken en te bezien of er ondersteuning nodig is op het gebied van armoede en schulden. Voor de inwoners die al langere tijd in de uitkering zitten kunnen we verschillende vormen van ondersteuning aanbieden, bijvoorbeeld een Basisbaan of een programma van WIJeindhoven. We hebben in samenspraak met onder meer werkgevers, Ergon en het Werkgelegenheidsteam innovatieve (werkgelegenheids)projecten in gang gezet. Ook hebben we een duurzaam werkfonds ontwikkeld. Dit jaar zijn grote stappen gezet naar een moderne arbeidsmarktstructuur die snelle en passende ondersteuning biedt aan inwoners en werkgevers via het Werkcentrum. We hebben inwoners in armoede of met geldzorgen zo goed en snel mogelijk ondersteund. Zo is het bereik van vroegsignalering weer gestegen, hebben we schuldhulpverlening en nazorg geboden en volop ingezet om het bereik van de minimaregelingen te verhogen.
Ook zijn er dit jaar vier tijdelijke regelingen gestart voor inwoners met een laag inkomen zoals de witgoedomruilactie, verruiming van de individuele inkomenstoeslag, verruiming van de Meedoenbijdrage en de mondzorgregeling. Er zijn stappen gezet in de verdere vereenvoudiging van de minimaregelingen, zoals brieven in begrijpelijke taal, vereenvoudiging van processen en we hebben ervoor gezorgd dat de Meedoenbijdrage als eenvoudige inkomensverklaring gebruikt kon worden. Heel veel partners in de stad en inwoners zijn betrokken geweest bij de evaluatie van het aflopende beleidsplan en hebben hun kennis en ideeën gedeeld over een nieuw integraal beleidsplan Een Financieel Zeker Bestaan. Dit beleidsplan is eind 2025 aangeleverd voor besluitvorming. Ook hebben veel partners meegedacht over een nieuw boekje 'Hulp bij geldzorgen' dat een handzaam en helder overzicht biedt voor inwoners om hulp te krijgen bij geldzorgen.
WMO De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) draagt zorg voor inwoners wanneer zij niet meer zelfstandig of met behulp van hun sociaal netwerk, algemene en/of voorliggende voorzieningen in de sociale basis zelfredzaam en tot participatie in staat zijn. Dan kan aanvullende ondersteuning ingezet worden, zoals huishoudelijke ondersteuning, hulpmiddelen, woonvoorzieningen, vervoersvoorzieningen, dagbesteding, begeleiding, beschermd wonen en maatschappelijke opvang. De houdbaarheid van het aanbod van deze voorzieningen staat onder druk door demografische ontwikkelingen zoals dubbele vergrijzing maar daarnaast ook de onzekerheid over de Rijksbijdragen aan Wmo-voorzieningen op de lange termijn en de tekorten op onze eigen begroting. De groei van de stad en Brainportregio biedt zowel kansen – er zijn immers meer mensen om naar elkaar te kunnen omzien – als onzekerheden in voldoende aanbod. In 2025 hebben we, gelijk aan de landelijke trends, meer ingezet op de bewustwording over gezond ouder worden, onder andere door preventieve aanpakken, zoals de Ketenaanpak Valpreventie. Ook de Woonzorgvisie is verder uitgewerkt. Bovendien zijn er kostprijsonderzoeken uitgevoerd met als doel reële tarieven te bieden en de continuïteit van ondersteuning aan onze inwoners te borgen. We zijn daarnaast gestart met de opgave “Eerst een Thuis” vanuit de Koers Sociaal (2)040.
Daarin streven we naar het voorkomen van de opvangketen door aan de slag te gaan met de woningopgave, inzet op preventie, voorkomen van uithuisplaatsingen, scheiden wonen en zorg en instroombeperkende maatregelen. In 2025 hebben we namelijk een flinke stijging gezien in de Maatschappelijke opvang en gezinsopvang. De uit- en doorstroom bleef achter. Met de regionale ETHOS- telling, uitgevoerd in het voorjaar van 2025, hebben we beter inzicht gekregen in deze doelgroep. In 2025 hebben we gewerkt aan: regionale uitvoeringsafspraken die in 2026 bestuurlijk worden vastgesteld, de huisvestingsverordening, voortzetting van de opvang voor dakloze EU-burgers, intensieve samenwerking met veiligheid rondom e aanpak huiselijk geweld en voorkomen femicide. Daarnaast is er opvang en begeleiding voor mannelijke slachtoffers gerealiseerd.
50
Jeugd Gemeenten staan bij het organiseren van de jeugdhulp voor grote uitdagingen. In Eindhoven is dat niet anders. We hebben hier lokaal proactief op gestuurd, onder meer met het Deltaplan Jeugd. Hierin werkten we aan een stevig preventief aanbod voor onze jeugdigen, (nieuwe) vormen van jeugdhulp met een duurzaam effect en vakmanschap binnen de toegang. Met als doel toegankelijke hulp in een vroeg stadium om complexe problematiek te voorkomen. Het jaar 2025 was het laatste jaar van het Deltaplan als programma. Met het Deltaplan Jeugd nam de gemeente Eindhoven de afgelopen vier jaar een voorschot op de landelijke ontwikkelingen uit de Hervormingsagenda Jeugd. De succesvolle initiatieven met een sluitende businesscase hebben we een doorstart kunnen geven met de subsidieregeling Preventie Plus. Zo breiden we succesvolle kleine initiatieven breder in de stad uit. Deze initiatieven richten zich met name op jeugdigen en gezinnen waarvoor lichte ondersteuning onvoldoende is, maar een formele indicatie mogelijk kan worden voorkomen. Voorbeelden hiervan zijn Buurtgezinnen, Kamers met Aandacht, Kindbehartigers, Eindje Verder. Daarnaast is er extra aandacht geweest voor het versterken van de hulp voor de meest kwetsbare gezinnen door te werken aan het terugdringen van huiselijk geweld en kindermishandeling.
Door te werken aan de inhoudelijke thema's van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. We zien dat de de ondersteuningsvraag in 2025 is toegenomen terwijl arbeidsmarkttekorten en financiële uitdagingen het systeem verder belasten. De inkomsten van het Rijk zijn onvoldoende om de uitgaven te dekken. Bovendien zijn de inkomsten wisselend in hoogte en continuïteit (veelal incidentele middelen). Dit leidt meerjarig tot grote tekorten in de begroting van de gemeente Eindhoven wanneer aanvullende Rijksfinanciering uitblijft.
Wijziging BBV-richtlijnen Voor jeugd en Wmo is vanuit BBV voorgeschreven om met ingang van de begroting 2025 de taakveldindeling te herzien vanwege onder meer een betere aansluiting op de hervormingsagenda jeugd. Dit betekent dat, na de verfijning die bij de begroting 2023 al heeft plaatsgevonden, er nu 22 nieuwe taakvelden zijn bijgekomen en er 20 ‘oude’ taakvelden zijn komen te vervallen. Voor de leesbaarheid zijn de 'oude' doelen en effectindicatoren geclusterd op één 'nieuw' taakveld, terwijl de financiële gegevens verdeeld zijn over meerdere taakvelden. Hierdoor bestaan er (evenals in eerdere begrotingen) ook taakvelden met enkel financiële gegevens. Doelen • Een krachtige sociale basis • Vergunninghouders zijn zelfredzaam • Toekomstperspectief voor inwoners zonder verblijfsstatus . • De samenredzaamheid vergroten • Duurzaam afschalen van aanvullende ondersteuning (2e lijn) naar ondersteuning door wijkteams (1e lijn) en/of in de sociale basis (0e lijn) . • Verstrekken van uitkeringen aan inwoners vanuit de omgekeerde toets gedachte • Bestrijding van armoede • Afname schuldenproblematiek . • Inwoners met een arbeidsbeperking aan het werk . • Zorgen dat inwoners aan het werk komen . • Inwoners kunnen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen . • Jeugdigen ontwikkelen zich optimaal • Jeugdigen groeien zoveel als mogelijk op in een gezinssituatie .
• Bevorderen van deelname aan de samenleving van inwoners die een beroep doen op beschermd wonen . 51
• Bevorderen van deelname aan de samenleving van inwoners die een beroep doen op de maatschappelijke opvang . • Jeugdigen groeien op in een veilige omgeving ook wanneer ouders (tijdelijk) niet in staat zijn om hun gezag uit te oefenen . • Gezondheidswinst voor elke Eindhovenaar .
Highlights 2025 uitvoeringsprogramma bestuursakkoord 1. Versterken sociale basis: Met het vaststellen van het Uitvoeringsprogramma Vrijwillig voor Elkaar en de start van de daarbij horende activiteiten hebben we de vrijwillige inzet in de stad verder uitgebouwd. Daarnaast is het beleidskader Verbinding maak je Samen vastgesteld om (buurt)ontmoeting te bevorderen. Ook hebben we de Meerjarenvisie van Bibliotheek Eindhoven 2025-2035 vastgesteld die zich richt op het versterken van sociale cohesie en het vergroten van kansengelijkheid. 2. Inclusief Samenleven: In 2025 stelden we het Uitvoeringsprogramma Inclusief Samenleven 2025-2026 vast. We onderzochten discriminatie-ervaringen binnen diverse Eindhovense gemeenschappen, introduceerden een subsidieregeling voor toegankelijkheidsaanpassingen en versterkten de deskundigheid van professionals en vrijwilligers met trainingen in interculturele professionaliteit. Eindhoven ontving het predicaat Borstvoedingsvriendelijke Gemeente en we werkten intensief verder aan het monument ter nagedachtenis aan het Trans-Atlantisch slavernijverleden. 3. Duurzaam werk: In 2025 hebben we ingezet op duurzaam werk door te starten met de pilots werk & geld, basisbanen en de initiatieven die ingezet worden op basis van het duurzaam werkfonds zoals de opstartcoaches. Daarnaast worden jobcoaches ingezet om de duurzaamheid in het werk te verbeteren. 4.
Uitbreiding jongerenwerk: Ter voorkoming van de noodzaak tot specialistische jeugdhulp, is er ingezet op ondersteuning via de sociale basis, meer specifiek door het versterken van het ambulante jongerenwerk. Dit hebben we gedaan door onder meer het inzetten van communicatiecampagnes. Dankzij deze investering zijn jongerenwerkers nog beter zichtbaar en benaderbaar voor jongeren. 5. Transformatieprogramma: Op basis van de Koers zetten we nu een volgende, bepalende stap in de transformatie van het sociaal domein. Met het transformatieprogramma (collegebesluit 11 november 2025)en het bijbehorende transformatiefonds (raadsbesluit 16 december 2025) pakken we inhoudelijke vraagstukken en de tekorten in het sociaal domein aan en investeren we gericht in structurele vernieuwing en een andere manier van werken. Met het transformatieprogramma gaan we de komende jaren de uitvoering van de Koers versnellen via vijf met elkaar samenhangende transformatielijnen. We zetten in op effectiviteit, kwaliteit en maatschappelijke impact van interventies in het sociaal domein.
Financiële kerngegevens Thema Taakveld Sociale basis en Samenkracht en burgerparticipatie wijkteams Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo Toegang en eerstelijnsvoorz. Jeugd Toegang en eerstelijnsvoorz. Integraal Volksgezondheid Werk en inkomen Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie
52
Lasten 90.091
Baten -52.648
Mut.res. -1.833
Saldo 35.610
0 347 347 47.753 17.712
0 0 0 -2.054 -3.989
0 0 0 -281 28
0 347 347 45.418 13.751
174.333 40.667 24.966
-143.699 0 -2.632
-4.570 -1.903 -579
26.064 38.764 21.755
Financiële kerngegevens Thema Taakveld Wmo Maatwerkvoorzieningen (WMO) Hulpmiddelen en diensten (Wmo) Huishoudelijke hulp (Wmo) Begeleiding (Wmo) Dagbesteding (Wmo) Overige maatwerkarrangementen (Wmo) Hulp bij het huishouden (WMO) Begeleiding (WMO) Dagbesteding (WMO) Overige maatwerkarrangementen (WMO) PGB Wmo Beschermd wonen (Wmo) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo) Beschermd wonen (WMO) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Coördinatie en beleid Wmo Jeugd
Jeugdhulp begeleiding Jeugdhulp behandeling Jeugdhulp dagbesteding Jeugdhulp zonder verblijf overig Gezinsgericht Jeugdhulp met verblijf overig Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing Jeugdhulp ambulant lokaal Jeugdhulp ambulant regionaal Jeugdhulp ambulant landelijk Jeugdhulp met verblijf lokaal Jeugdhulp met verblijf regionaal Jeugdhulp met verblijf landelijk PGB Jeugd Jeugdbescherming Jeugdreclassering Jeugdbescherming Coördinatie en beleid Jeugd
Sociale stad
BBV-indicatoren Indicator
Lasten 0 11.206 25.953 17.617 2.171 372 0 0 0 0 5.617 35.028 27.465 0 0 11.866
Baten 0 -1 -2.008 -708 0 -850 0 0 0 0 0 -470 -637 0 0 0
Mut.res. 0 -5 0 -303 -65 0 0 0 0 0 -42 -1.855 -6.893 0 0 0
Saldo 0 11.199 23.945 16.606 2.106 -478 0 0 0 0 5.575 32.702 19.935 0 0 11.866
0 0 0 0 0 0 0 0 0 11.337 43.488 987 12.527 21.964 3.884 3.331 5.596 1.095 0 13.425
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -28 0 0 -258 0 0 0 0 0 -6.362
0 0 0 0 0 0 0 0 0 -771 0 0 0 -653 0 0 0 0 0 -900
0 0 0 0 0 0 0 0 0 10.565 43.460 987 12.527 21.054 3.884 3.331 5.596 1.095 0 6.163
651.144
-216.344
-20.625
414.175
peiljaar
NL 100-300
> 300 Eindhoven
Banen (per 1.000 inwoners van 15-64 jaar)
2024
850,2
932,8
1025,6
1095,1
Jongeren met een delict voor de rechter
2023
1
1
2
1
Kinderen in uitkeringsgezin
2024
6
7
10
7
Werkloze jongeren
2024
2
2
2
2
Netto arbeidsparticipatie
2024
73,2
73,3
72
73,6
53
BBV-indicatoren Personen met een bijstandsuitkering (per 10.000 inwoners)
2025
344
403,1
651,4
414,2
Lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners van15-64 jaar) Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar)
2024
203,1
195,7
240,6
70,8
2024
14
14,7
12,6
13,4
Jongeren met jeugdbescherming
2024
1
1,1
1
1
Jongeren met jeugdreclassering
2024
0,4
0,4
0,6
0,4
Cliënten met een maatwerkvoorziening Wmo
2025
660
674
658
710
Verbonden partijen GR GGD Brabant Zuidoost De GGD Brabant Zuidoost heeft tot doel een bijdrage te leveren aan de publieke gezondheidszorg (PG) en de ambulance zorg (AZ). Financiële bijdrage (x € 1.000): 10.538 GR Werkvoorziening Regio Eindhoven (GRWRE) De GRWRE is een gemeenschappelijke regeling voor 5 gemeenten waaronder Eindhoven. Ergon is hiervan de uitvoeringsorganisatie en voert voor de deelnemende gemeenten taken uit op het gebied van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW), loonkostensubsidie en beschut werken. Daarnaast zijn er gezamenlijk participatietaken afgesproken in het netwerk van Werk en Inkomen. De talenten/competenties van bijstandsgerechtigden worden in beeld gebracht en er wordt gezorgd dat mensen vaardigheden opdoen zodat ze bemiddeld kunnen worden naar betaald werk. Financiële bijdrage (x € 1.000): 61.291
Thema: Sociale basis en wijkteams Samenkracht en burgerparticipatie (tv 6.1) Wat hebben we bereikt 1 Een krachtige sociale basis Een krachtige sociale basis biedt positief tegenwicht aan de uitdagingen van de stad. We willen dat inwoners in Eindhoven zich fijn, gezien en gesteund voelen, naar elkaar omkijken en elkaar helpen, zodat er vertrouwen blijft dat het goed komt. 2 Vergunninghouders zijn zelfredzaam We zetten zo vroeg als mogelijk in op arbeidsparticipatie, icm inburgering. Door dit proces en het managen van verwachting al tijdens de opvang te starten, zetten we in op een doorlopende lijn van werk en taal. 3 Toekomstperspectief voor inwoners zonder verblijfsstatus We hebben de LVV zorgvuldig afgebouwd en onze dienstverlening aan ongedocumenteerden voortgezet vanuit de Bed Bad Brood (BBB) regeling. Effectindicatoren
Realisatie 2024
% inwoners dat een beperkt sociaal netwerk ervaart (1)
11%
Tussen 2015 en nu zien we een stijging van het aandeel dat een beperkt sociaal netwerk ervaart. Het laatste jaar is dit aandeel weer gestegen naar 12%, na een stabiel beeld van 11% in de drie jaren hiervoor.
54
Begroting
Realisatie
2025
2025
11%
12%
Effectindicatoren
Realisatie 2024
Schaalscore sociale cohesie (1)
Begroting
Realisatie
2025
2025
5,9
5.9
5,9
33%
30%
34%
36%
33%
38%
35%
45%
49%
-
90%
68%
rood groen / oranje
wit
De gemiddelde score voor heel Eindhoven is voor het vijfde jaar op rij een 5,9. % dat zich afgelopen jaar actief heeft ingezet voor de buurt (1) We zijn blij om te zien dat er een groei is in het aandeel Eindhovenaren dat aangeeft zich in het afgelopen jaar actief te hebben ingezet voor zijn of haar buurt. % dat het afgelopen jaar vrijwilligerswerk heeft gedaan (1) We zijn blij met de stijging, maar daarbij moet worden vermeld dat de definitie is verbreed. Voorheen gold bij vrijwilligerswerk dat dit in ‘georganiseerd verband’ moest plaatsvinden; deze voorwaarde is in 2025 losgelaten. Dit sluit aan bij de definitie die het Rijk hanteert. % vergunninghouders dat betaald werk heeft (2) 49% van de vergunninghouders stroomt binnen 3 jaar na instroom in Eindhoven uit de uitkering. Daarnaast zijn er ook nog vergunninghouders met parttime werk naast de uitkering. % vergunninghouders dat inburgering afrondt binnen wettelijke termijn (2) 68% van de vergunninghouders waarvan de inburgeringsplicht afliep in 2025 heeft de inburgering afgerond binnen de wettelijke termijn. Dit is lager dan de verwachting was. Oordeel provincie over behalen taakstelling huisvesting vergunninghouders (2) Gemeenten krijgen elk half jaar een wettelijke taakstelling om vergunninghouders te huisvesten. We scoren wit (verschoonbaar) op het overzicht van de provincie.
Dit betekent dat voor het niet halen van de taakstelling een geldige, aanvaardbare reden bestaat. Vandaar de keuze voor de indicatorkleur groen. % ongedocumenteerden die een bestendige oplossing heeft gevonden (3)
27%
20%
25%
Voor 25% van de afgeronde begeleidingstrajecten vanuit de Bed, Bad, Brood regeling is duurzaam perspectief gerealiseerd. Daarnaast is voor 28% tijdelijk verblijf of recht op COA-opvang gerealiseerd.
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Versterken sociale basis Met de Koers Sociaal (2)040 is de urgentie van blijvend investeren in de sociale basis opnieuw bekrachtigd a.d.h.v. 3 centrale opgaven gericht op een sterke sociale basis dichtbij (het fundament). 1.2 Stimuleren van inwonersbetrokkenheid In de totstandkoming van het beleidskader Buurtontmoeting is nadrukkelijk vormgegeven aan inwonersbetrokkenheid. Andere voorbeelden in 2025: het Uitvoeringsprogramma Inclusief Samenleven en het Uitvoeringsprogramma Vrijwillig voor Elkaar.
55
1.3 Versterken ambulant jongerenwerk Ter voorkoming van de noodzaak tot specialistische jeugdhulp, is er ingezet op ondersteuning via de sociale basis, meer specifiek door het versterken van het ambulante jongerenwerk. Dankzij deze investering zijn jongerenwerkers nog beter zichtbaar. 2.1 Aanbieden maatwerk programma vergunninghouders Voor alle vergunninghouders is een plan inburgering en participatie (PIP) opgesteld na de brede intake. Het bevat een persoonlijk programma voor het leren van de taal in combinatie met werk, vrijwilligerswerk, studie of stage. 3.1 Perspectief aan ongedocumenteerden We hebben de LVV zorgvuldig afgebouwd en onze dienstverlening aan ongedocumenteerden voortgezet vanuit de Bed, Bad, Brood (BBB) regeling. In 2025 hebben we ons vooral gericht op: • Uitvoeringsplan/ activiteitenoverzicht van de Visie sociale basis: Met de activiteiten uit het Uitvoeringsprogramma 'Vrijwillig voor elkaar' hebben we de vrijwillige energie in de stad gestimuleerd. Ook is het beleidskader 'Verbinding maak je Samen' vastgesteld om (buurt)ontmoeting beter te faciliteren. • Uitvoeringsprogramma Inclusief Samenleven 2025: Middels het uitvoeringsprogramma is op basis van meer dan 200 activiteiten concreet gewerkt aan een inclusief Eindhoven. Bijvoorbeeld op het gebied van anti-discriminatie, vergroten toegankelijkheid en het versterken van de sociale cohesie.
• Monitoringsstrategie Sociale Basis: De eerste editie van de Monitor Sociale Basis verschijnt begin 2026 en geeft inzicht in de staat van de sociale basis en de rol van de gemeente op basis van de onderdelen tellen, vertellen, ervaren en verklaren. • Bijdrage leveren aan opgaven koers 2(040): We hebben bijgedragen aan de opgaven van Koers 2(040) door de sociale basis als fundament van een toekomstbestendig sociaal domein te versterken, met nadruk op verwevenheid van en tussen de sociale basis, diversiteit & inclusie en gezondheid. • Samenleven vanaf dag één: we hebben ingezet op samenleven vanaf dag één bij de opvang van asielzoekers en vergunninghouders conform de visie "Welkom in Eindhoven", zoals begin 2025 vastgesteld. • Ongedocumenteerdenbeleid: We hebben onze dienstverlening aan ongedocumenteerden voortgezet vanuit de Bed, Bad, Brood (BBB) regeling. • Zorgdragen voor de opvang van asielzoekers en vergunninghouders: We hebben voldaan aan de taakstelling volgens de spreidingswet en hebben momenteel 1200 asielopvangplaatsen in Eindhoven. • Aanpak arbeidsmigranten: We hebben onze aanpak rondom EU-arbeidsmigranten voortgezet. Vanuit het Actieplan wordt actief gewerkt aan het vormen van een sterk netwerk waardoor goede samenwerking ontstaat. Resultaten hiervan zijn gedeeld in de voortgangsrapportages. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2025
2025
2025
2025
(nov '24)
(dec '25)
Lasten
60.117
99.100
90.091
9.009
Baten
-15.273
-55.211
-52.648
-2.563
Mutatie reserves
-1.355
-4.013
-1.833
-2.180
Saldo
43.489
39.876
35.610
4.266
56
Lasten
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
Baten Mutatie Afwijking I/S Afwijking reserve turap
1.907
-
-
1.907 Inc
4.652
-2.065
-2.587
- Inc
-179
704
-
525 Inc
619
-591
716
-
-
Overig
1.294
-611
407
1.090
362
SALDO
9.009
-2.563
-2.180
4.266
2.162
Afrekening subsidieverantwoordingen voorgaande jaren
1.800
Betreft terugvordering op niet bestede subsidies van voorgaande jaren door subsidiënten, vanuit de eindafrekeningen die medio 2025 zijn ontvangen. De grootste afwijkingen zijn ontstaan t.b.v. de VVE-middelen (€ 1,1 miljoen) en SCE € 0,7 miljoen. Voor de VVE-middelen was de inschatting van de subsidiabele kosten lager dan de werkelijke kosten, echter heeft dit geen invloed gehad op de deelname van het aantal peuters aan de VE. Het SCE heeft de subsidie aan Cultuur & Kunst Eindhoven (CKE) lager vastgesteld omdat CKE niet subsidiabele kosten in de verantwoording had opgenomen. Opvang Oekraïne (Migratie) De door maatschappelijke partners gemaakte werkelijke opvangkosten 2024 zijn bij de subsidievaststelling medio 2025 lager gebleken dan geraamd. Daarnaast is de ontvangen Rijksvergoeding (normbedrag 2025) hoger geweest dan de som aan werkelijke kosten. Afwijking asielopvang (Migratie) De afwijking op de baten wordt veroorzaakt door COAcompensatie verrekening 2024 ontvangen in 2025. SPUK Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)
28 Inc
Zowel de baten als de lasten vertonen een afwijking. Deels wordt dit doorgeschoven naar 2026 en deels wordt dit verrekend met het Rijk (terugbetaling). Apparaatskosten
716 Inc
Betreft een afwijking op doorbelaste apparaatskosten (voornamelijk personele kosten). Zie toelichting paragraaf 3e Bedrijfsvoering, onderdeel personeelskosten.
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo (tv 6.21) Wat hebben we bereikt 1 De samenredzaamheid vergroten WIJeindhoven ondersteunt en spoort inwoners aan die zelf geen oplossingen kunnen vinden in het eigen netwerk of sociale basis bij hun ondersteuningsvraag. 2 Duurzaam afschalen van aanvullende ondersteuning (2e lijn) naar ondersteuning door wijkteams (1e lijn) en/of in de sociale basis (0e lijn) WIJeindhoven ondersteunt inwoners om op eigen kracht verder te kunnen gaan en hierbij duurzaam minder of geen ondersteuning nodig hebben. Omvang duurzame afschaling gaan we beter meten in 2026. Effectindicatoren
Realisatie 2024
Aantal verbindingen tussen inwoners (1)
382
Verbindingen tussen inwoners worden gemaakt om de samenredzaamheid te vergroten. Streefwaarde voor 2025 is ruimschoots behaald.
57
Begroting
Realisatie
2025
2025
413
760
Effectindicatoren
Realisatie 2024
Begroting
Realisatie
2025
2025 41%
Aantal inwoners dat duurzaam wordt afgeschaald van aanvullende ondersteuning (2e lijn) naar ondersteuning door de wijkteams of in de
n.b.
n.b
sociale basis (2)
Jeugddossiers / 46% WMO dossiers
Aantal inwoners dat duurzaam wordt afgeschaald van ondersteuning door de wijkteams naar de sociale basis (2)
Inwonerstevredenheid over de ondersteuning van de wijkteams (2)
n.b.
n.b
65%
n.b.
74
75
Oordeel van inwoners over de ondersteuning van WIJeindhoven niet gemeten in 2025, onderzoek vanuit WIJeindhoven heeft plaatsgevonden in maart 2026.
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Verwijzen naar en/of bieden van passende ondersteuning in de sociale basis, 1e lijn of 2e lijn Om dit beter inzichtelijk te kunnen krijgen worden gerichte afspraken over gewenst effect en bijbehorende KPIs in totale beweging van 2e lijn naar 1e lijn en Sociale Basis onderdeel van de herziening zorgstelsel in het transformatieprogramma. 1.2 Kwalitatief goede en effectieve hulp WIJeindhoven heeft in 2025 de inwoner zo passend mogelijk ondersteund om de inwoner te helpen zich beter te kunnen redden. Over de kwaliteit van de inzet van WIJeindhoven is afgelopen jaar geen ervaringsonderzoek gedaan en zijn dus geen gegevens. In 2025 hebben we ons vooral gericht op: • Vereenvoudiging Sociaal Domein: Samen met Ergon/WGT en de gemeente werkt WIJeindhoven aan het stimuleren van werk en participatie door de pilots Werk & Geld met onder meer de vormgeving van de ontwikkelweken. • Financiële bestaanszekerheid: WIJeindhoven heeft actieve rol gepakt in de doorontwikkeling van integrale dienstverlening aan inwoners in het Netwerk Werk & Geld en het nieuwe beleidsplan Een financieel zeker bestaan. • Versterken van de Sociale Basis: WIJeindhoven helpt inwoners om samenkracht te vergroten. We intensiveerden de aanpak door extra verbinders die zich richten op collectieve ondersteuningsvormen en versterking van de sociale netwerken.
Denk aan voorzorgcirkels en trainingen. • Integrale preventieve gezondheid: WIJeindhoven werkt mee en samen met netwerkpartners om Eindhoven een stapje gezonder te maken. Zowel bestuurlijk, beleidsmatig als uitvoerend draagt WIJeindhoven bij. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2025
2025
2025
2025
(nov '24)
(dec '25)
Lasten
431
339
347
-8
Saldo
431
339
347
-8
58
Lasten
Baten
Mutatie reserve
Overig
-8
-
-
-8
SALDO
-8
-
-
-8
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
Afwijking I/S Afwijking turap
-
Toegang en eerstelijnsvoorz. Jeugd (tv 6.22) De doelen met betrekking tot Toegang en eerstelijnsvoorz. Jeugd zijn integraal meegenomen op taakveld 6.21. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2025
2025
2025
2025
(nov '24)
(dec '25)
Lasten
428
340
347
-7
Saldo
428
340
347
-7
Lasten
Baten
Mutatie reserve
Overig
-7
-
-
-7
SALDO
-7
-
-
-7
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
Afwijking I/S Afwijking turap
-
Toegang en eerstelijnsvoorz. Integraal (tv 6.23) De doelen met betrekking tot Toegang en eerstelijnsvoorz. Integraal zijn integraal meegenomen op taakveld 6.21. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2025
2025
2025
2025
(nov '24)
(dec '25)
Lasten
46.206
46.897
47.753
-856
Baten
0
0
-2.054
2.054
Mutatie reserves
0
-281
-281
0
46.206
46.616
45.418
1.198
Saldo
Lasten
Baten
Mutatie reserve
-1.437
2.054
-
617 Inc
Overig
581
-
-
581
260
SALDO
-856
2.054
-
1.198
260
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Kinderopvangtoeslagenaffaire
Afwijking I/S Afwijking turap -
Jaarlijks wordt van het Rijk een lumpsum bedrag voor de uitvoeringskosten Kinderopvangtoeslagenaffaire ontvangen. Aan de Raad wordt conform voorgaande jaren een resultaatbestemming voorgesteld van € 617.000. Dit bedrag is benodigd voor de afhandeling van de (potentieel) gedupeerden gedurende de periode t/m 2027.
59
Volksgezondheid (tv 7.1) Gezondheid geldt voor velen als het allerhoogste goed. Ze bepaalt onze individuele mogelijkheden en die van onze samenleving. Uit de jaarlijkse inwonersenquête en de vierjaarlijkse Jeugd-, Jongeren-, Volwassenen-, en Ouderenmonitor van de Gemeentelijke Gezondheidsdienst Brabant Zuidoost (GGD BZO) weten we dat het over het algemeen goed gaat met de gezondheid van Eindhovenaren. Wanneer we echter op de meest cijfers inzoomen, zien we dat er ook nog veel gezondheidswinst te behalen is. Met het Programma Integrale Gezondheid, Preventieakkoord, GALA-plan (Gezond en Actief Leven Akkoord) en het regionaal IZA-plan (Integraal Zorg Akkoord) zetten we met gerichte maatregelen in op gezondheidswinst en het verkleinen van gezondheidsverschillen. Wat hebben we bereikt 1 Gezondheidswinst voor elke Eindhovenaar In 2030 leeft elke Eindhovenaar 3 jaar extra in goed ervaren gezondheid en zijn de gezondheidsverschillen tussen doelgroepen en wijken met 20% afgenomen. Effectindicatoren
Realisatie 2024
SES-WOA (1)
Begroting
Realisatie
2025
2025
-0,043
-0,053
n.n.b.
19%
-
n.b.
23%
-
n.b.
64,6
66,1
n.b.
De sociaaleconomische statusscore van particuliere huishoudens gebaseerd op financiële welvaart, het opleidingsniveau en het recente arbeidsverleden is nog niet bekend. Eenzaamheid (1) Percentage volwassenen (18+ jaar) dat zich (zeer) eenzaam voelt volgens De Jong Gierveld-schaal. Het realisatiecijfer voor 2024 is het meest recente cijfer over eenzaamheid onder volwassenen. Stress (1) Percentage volwassenen (18+ jaar) dat in de afgelopen 4 weken (heel) veel stress heeft ervaren. Het realisatiecijfer voor 2024 is het meest recente cijfer over stress bij volwassenen. Gezonde levensverwachting (1) Gezonde levensverwachting is het aantal jaren dat een persoon van een bepaalde leeftijd naar verwachting (nog) in goede gezondheid zal leven. Het realisatiecijfer 2024 is het meest recente cijfer van het RIVM over gezonde levensverwachting (2020).
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Activiteiten en acties uitvoeren voortkomend Uitvoeringsagenda gezondheid 2025 Alle activiteiten uit de uitvoeringsagenda 2025 zijn uitgevoerd: het gaat o.a. over gezonde leefstijl en leefomgeving, mentale gezondheid en sport en bewegen. De raad heeft de uitgebreide evaluatie uitvoeringsagenda 2024-2025 in december ontvangen. 1.2 Uitvoeren van de 15 onderdelen in het Plan Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Binnen de 15 doelen in het GALA zijn acties en activiteiten uitgevoerd op het gebied van de ketenaanpakken, gezondheidsbevordering, mentale gezondheid, mantelzorg, valpreventie, sport en bewegen en versterken van de sociale basis.
60
1.3 Programma’s en opgaven uitvoeren voor Integraal Zorg Akkoord (IZA), die opgenomen zijn in het Regioplan Eindhoven – De Kempen Samen met IZA-partners zijn de programma's uit het Regioplan uitgevoerd: gezond opgroeien, mentale gezondheid, ouderen, vitale communities, ketenaanpakken en De STAP naar gezonder. Daarnaast is gewerkt aan twee transformatieplannen. In 2025 hebben we ons vooral gericht op: • Uitvoeringsagenda gezondheid 2025: Belangrijkste ontwikkeling in 2025 was de voorbereiding op het Omgevingswetprogramma Gezonde Leefomgeving met de focus op de fysieke, gezonde leefomgeving met een gebiedsgerichte aanpak voor de ongezondere plekken in de stad. • Gezond en Actief leven Akkoord (GALA): In 2025 is de preventie infrastructuur gerealiseerd waarbij partners goed samenwerken op de vijf ketenaanpakken: kansrijke start, valpreventie, overgewicht bij kinderen en volwassenen en welzijn op recept. • Integraal Zorgakkoord (IZA): In 2025 lag de focus op de uitvoering van de programma's uit het Regioplan, inrichten van de governance, inwonersparticipatie, een kwalitatief goede monitoring en het opstellen van transformatieplannen. • GGD: De GGD als verbonden partij ondersteunt de gemeente bij de uitvoering van activiteiten in de publieke gezondheid die bijdragen aan een gezonde, vitale stad.
Belangrijkste ontwikkeling in 2025 was de discussie over de heroriëntatie op de basistaken. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2025
2025
2025
2025
(nov '24)
(dec '25)
Lasten
19.575
19.718
17.712
2.006
Baten
-5.940
-6.027
-3.989
-2.038
0
0
28
-28
13.635
13.691
13.751
-60
Mutatie reserves Saldo
Lasten
Baten
Mutatie reserve
601
-
-
601 Inc
148
-998
-
-850 Inc
1.076
-1.065
-
11 Inc
Overig
181
25
-28
178
SALDO
2.006
-2.038
-28
-60
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) GGD gemeenschappelijke taken
Afwijking I/S Afwijking turap -
Positief resultaat van GGD i.v.m. een CAO gerelateerde indexcorrectie en een gedeeltelijke terugbetaling van het positieve jaarrekeningresultaat 2024 van de GGD. Valpreventie - SPUK GALA Het vooruitontvangen subsidiebedrag voor Valpreventie vanuit SPUK GALA staat op TV6.714. Deze posten dienen in samenhang te worden bekeken, waardoor het resultaat op Valpreventie per saldo nul is. SPUK IZA
-
Er zijn minder uitgezette opdrachten gerealiseerd en ook zijn sommige toegekende subsidies uit 2024 lager vastgesteld in 2025. Dit wordt verrekend met de ontvangen SPUK IZA (terugbetaling aan rijk).
61
-
Thema: Werk en inkomen Inkomensregelingen (tv 6.3) Wat hebben we bereikt 1 Verstrekken van uitkeringen aan inwoners vanuit de omgekeerde toets gedachte Eind 2025 waren er 6.391 inwoners met een bijstandsuitkering die we ondersteund hebben vanuit de menselijke maat en vanuit vertrouwen. Voor de nieuwe instroom hebben we daarbij snel de ondersteuning richting werk gestart. 2 Bestrijding van armoede We hebben meer inwoners kunnen ondersteunen met de uitgebreide minimaregelingen en ingezet op preventie zoals financiële educatie bij jongeren en ingezet op grondoorzaken zoals energiearmoede. 3 Afname schuldenproblematiek Door het hogere bereik bij vroegsignalering is het aantal huishoudens in problematische schulden in 2025, het laagste aantal in drie jaar tijd. Tegelijkertijd neemt het aantal inwoners dat zich meldt voor schulddienstverlening toe. Effectindicatoren
Realisatie 2024
Aantal verstrekte uitkeringen Participatiewet (1)
Begroting
Realisatie
2025
2025
6.436
6.412
6.391
1.278
1.270
1.126
1,02
0,93
0,90
7,5%
7,6%
7,4%
We zagen dat bij de grootste steden het percentage bijstandsgerechtigden met gemiddeld 1% toenam. In 2025 hebben we een daling weten te realiseren door maatregelen in het kader van de Vereenvoudiging SD en het project jeugdwerkloosheid. Instroom uitkeringen Participatiewet (1) Door een goede preventieve aanpak hebben we meer mensen rechtstreeks aan werk kunnen helpen of is verwezen naar een voorliggende voorziening. Ratio instroom/uitstroom Participatiewet (1) Door de daling van het aantal bijstandsgerechtigden is deze verhouding lager dan 1. % huishoudens met een inkomen tot 101% van het sociaal inkomen in het voorgaande jaar (2) Het voorlopige percentage huishoudens tot 101% van het sociaal minimum over 2024 is 7,4%. Het percentage over 2023 is inmiddels definitief vastgesteld op 7,5% en lijkt jaarlijks licht te dalen binnen de streefwaarde.
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Kwalitatieve uitvoering van bijstand(saanvragen) vanuit de omgekeerde toets gedachte, van instroom tot debiteurenbeleid Onze dienstverlening is uitgegaan van vertrouwen en de menselijke maat vanuit de gedachte van de omgekeerde toets. 2.1 Inwoners met financiële belemmeringen kunnen toch maatschappelijk deelnemen We hebben meer inwoners bereikt met de uitgebreide minimaregelingen, waaronder de meedoenbijdrage.
62
3.1 Inwoners met beginnende betaalproblemen vinden en ondersteunen (vroegsignalering) Door de stijging van hulpvragen bij schulden door inwoners, zijn er wachtlijsten bij schulddienstverlening ontstaan. Hierop is aanvullende actie ondernomen. In 2025 hebben we ons vooral gericht op: • Versterken duurzame bestaanszekerheid: We hebben inwoners snel en rechtmatig een uitkering verstrekt zodat het sociaal inkomen geborgd is. In dit jaar zijn daartoe veel initiatieven ontwikkeld zoals Basisbanen, duurzaam werkfonds, inzet op klimaat- en zorgbanen en de pilots Werk & Geld. • Een mensgerichte benadering: We zijn meer naast onze inwoners gaan staan en hebben bij alle besluiten de omgekeerde toets gebruikt. • Naleving: We hebben ervoor gezorgd dat de bijstandsverlening rechtmatig wordt uitgevoerd vanuit de cirkel van naleving. We hebben gehandhaafd als sprake is van fraude maar zijn ervan bewust dat inwoners onbedoelde en onbewuste fouten kunnen maken. • Persoonlijk contact met de inwoner: We zijn in goed contact gekomen en gebleven met de inwoners om de mogelijkheden van werk te bespreken en om te bezien of er wijzigingen zijn in de inkomensvoorziening.
• Voortzetten van onze dienstverlening armoede en schulden: We hebben extra ingezet op een hoger bereik van vroegsignalering, uitbreiding van vier minimaregelingen, vereenvoudiging van aanvraagprocessen voor inwoners, extra capaciteit voor schulddienstverlening geregeld en een nieuw beleidsplan opgesteld. • Opzetten en uitvoering geven aan amendementen: We hebben vier minimaregelingen uitgebreid en daarmee meer inwoners geholpen. Daarnaast hebben fors ingezet op communicatie hierover en vereenvoudiging in taalgebruik in brieven en aanvraagprocessen voor inwoners. • Uitdagingen BUIG: We zijn gestart met de pilots Werk & Geld voor nieuwe bijstandsgerechtigden en huidige bijstandsgerechtigden met onder meer de vormgeving van ontwikkelweken. Daarnaast zagen we de eerste effecten van de pilot jeugdwerkloosheid. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2025
2025
2025
2025
(nov '24)
(dec '25)
Lasten
163.320
171.679
174.333
-2.654
Baten
-126.587
-134.291
-143.699
9.408
Mutatie reserves
-1.513
-4.633
-4.570
-63
Saldo
35.220
32.755
26.064
6.691
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Besluit Zelfstandigen (BBZ)
Lasten
Baten
Mutatie reserve
Afwijking I/S Afwijking turap
510
174
-
684 Inc
-
-683
933
-
250 Inc
-
Vanwege het gunstige economische klimaat doen ondernemers minder aanvragen voor de BBZ. Daarnaast zijn er hogere baten omdat er hierdoor ook meer wordt terugbetaald op de verstrekte leningen. Voorziening Dubieuze debiteuren De hoogte van de benodigde voorziening is iets afgenomen doordat het percentage oninbaarheid gedaald is tov de begroting. Dit levert een vrijval van de voorziening op van € 250.000
63
Lasten
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
-3.423
Participatiewet
Baten Mutatie reserve 297
Afwijking I/S -3.126 Inc
Afwijking turap -2.800
8.800
We komen uit op een nadeel van 3,1 miljoen als gevolg van het feit dat de gemiddelde hoogte van de uitkering harder is gestegen dan geraamd, daar staat een hogere Rijksbijdrage tegenover. Het aantal bijstandsgerechtigden is gedaald met 45 naar 6.391 (in plaats van de geraamde 6.412) Ten opzichte van het landelijk beeld is dit een gunstige ontwikkeling. -
8.800
-
8.800 Inc
Overig
942
-796
-63
83
SALDO
-2.654
9.408
-63
6.692
Rijksbijdrage BUIG Definitief BUIG budget is verhoogd als gevolg van Loon- en prijsbijstelling (ca. 6,5%) en daarnaast hogere verwachtingen van het aantal bijstandsgerechtigden. Daarmee komt de rijksbijdrage uit op €140,8 miljoen. Dit levert een voordeel op van € 8,8 miljoen ten opzichte van de begroting.
6.000
WSW en beschut werk (tv 6.4) Wat hebben we bereikt 1 Inwoners met een arbeidsbeperking aan het werk Er zijn totaal 1.675 inwoners aan het werk bij/via Ergon. Daarvan 798 via loonkostensubsidie, 86 via beschut werk en 791 via de Wsw. Effectindicatoren
Realisatie 2024
Aantal mensen met een arbeidsbeperking t.o.v. het totaal aantal bijstandsgerechtigden (1)
0,26
Begroting
Realisatie
2025
2025
0,27
0,26
De verhouding bleef ongeveer constant.
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Plaatsen van inwoners met een arbeidsbeperking op de arbeidsmarkt Inwoners met een arbeidsbeperking hebben we zo duurzaam mogelijk geplaatst op de arbeidsmarkt, bij of via Ergon en zo dicht mogelijk tegen de reguliere arbeidsmarkt (met loonkostensubsidie en begeleiding). In 2025 hebben we ons vooral gericht op: • Inwoners met een arbeidsbeperking aan het werk helpen: Er zijn in 2025 totaal 1.675 inwoners met een arbeidsbeperking aan het werk bij of via Ergon. Daarnaast hebben we gewerkt aan een nieuwe Strategische koers voor Ergon. • We plaatsen inwoners met een arbeidsbeperking zo dicht mogelijk tegen de reguliere arbeidsmarkt: Als het mogelijk is hebben we inwoners bij reguliere werkgevers geplaatst met inzet van loonkostensubsidie en jobcoaching. Als dat (nog) niet mogelijk was, dan werd gebruik gemaakt van detachering of interne plaatsing bij Ergon. • We maken prestatieafspraken met Ergon: Er zijn prestatieafspraken gemaakt met Ergon over onder meer het aantal plaatsingen, de groei op de werkladder en het ziekteverzuim. Er ging extra aandacht uit naar de duurzaamheid van de plaatsingen.
64
Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2025
2025
2025
2025
(nov '24)
(dec '25)
Lasten
37.059
40.733
40.667
66
Mutatie reserves
-1.903
-1.903
-1.903
0
Saldo
35.156
38.830
38.764
66
Lasten
Baten
Mutatie reserve
Overig
66
-
-
66
SALDO
66
-
-
66
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
Afwijking I/S Afwijking turap
-
Arbeidsparticipatie (tv 6.5) Wat hebben we bereikt 1 Zorgen dat inwoners aan het werk komen We hebben inwoners ondersteund naar betaald duurzaam werk, liefst vóórdat zij bijstandsafhankelijk worden. Dat deden we samen met partners als WIJeindhoven, Ergon, Werkcentrum en ons eigen Werkgelegenheidsteam. Effectindicatoren
Realisatie 2024
% uitstroom naar werk t.o.v. het bijstandsbestand (1)
Begroting
Realisatie
2025
2025
7%
8,0%
7%
9%
8%
9%
9%
8%
8%
We zagen dat bijstandsgerechtigden vaak uitdagingen op meerdere leefgebieden hebben en de trajecten daardoor langer duren. Ook zien we dat er vaak nog sprake is van een mismatch zodat het opdoen van werkervaring en extra begeleiding nodig is. % inwoners dat deeltijd werkt t.o.v. het bijstandsbestand (1) Veel inwoners hebben deeltijd werk verricht met een aanvullende uitkering. Als gevolg van bijvoorbeeld zorgtaken of qua belastbaarheid kunnen inwoners nog niet altijd geheel uitstromen. % voorkomen instroom in de bijstand t.o.v. het totaal aantal aanvragen bijstand (1) We proberen ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk mensen aan het werk komen voordat men bijstandsafhankelijk wordt, bijvoorbeeld door samen met het Ergon en het Huis naar Werk mensen naar werk te leiden.
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Competenties en arbeidsmogelijkheden vaststellen De talenten en arbeidsmogelijkheden zijn in beeld gebracht van bijstandsgerechtigden via Competensys en de Talentscan. Hierdoor kon goed in beeld gebracht worden welk ondersteuningsaanbod het best past gericht op duurzaam werk of participatie. 1.2 Bemiddeling en plaatsing Inwoners zijn zoveel mogelijk naar duurzaam werk begeleid in samenspraak met partners als Werkcentrum, Ergon en het Werkgelegenheidsteam. Daarbij zijn tal van instrumenten ingezet. 65