Bijlage 1 - Jaarstukken 2025
Tekst van het document
-600
Thema: Water Riolering (tv 7.2) Wat hebben we bereikt 1 Optimale riolering Een optimale waterhuishouding voert al het afvalwater af naar de rioolwaterzuivering en beperkt wateroverlast en/of verstoring van de oppervlaktewaterkwaliteit door lozingen uit het rioolstelsel, op een doelmatige wijze. 2 Minimalisering wateroverlast en/of verstoring van de oppervlakte-waterkwaliteit We streven naar een klimaatrobuuste(re) stad. Bij de (her)inrichting van de openbare ruimte hanteren we richtlijnen voor de aanleg van regenwaterberging om wateroverlast of verstoring van de oppervlaktewaterkwaliteit te voorkomen. Effectindicatoren
Realisatie 2024
% inwoners tevreden over de afvoer van het regenwater als het flink heeft geregend (1)
Begroting
Realisatie
2025
2025
62%
≥ 70%
77%
82%
≥ 80%
84%
Jaarlijkse schommeling tussen de realisatiecijfers is gering en deels afhankelijk verklaarbaar door extreme weersituaties die in een jaar wel of juist niet optreden. 2025 was een relatief droog jaar. % inwoners tevreden over de kwaliteit van het ‘openbare water’ (2) Jaarlijkse schommeling tussen de realisatiecijfers is gering en deels afhankelijk verklaarbaar door extreme weersituaties die in een jaar wel of juist niet optreden. Voor meer duidelijkheid zijn in 2025 verdiepende vragen gesteld in de enquête.
20
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Vervangen van riool We houden de basisvoorzieningen op een doelmatige wijze in stand (op basis van inspectie gegevens en integrale afstemming met overige beleidsvelden). Grote projecten zoals rioolvervanging in de Hofstraat en diverse reliningen zijn uitgevoerd. 2.1 Aanpassen waterstructuur We hebben waterstructuren geoptimaliseerd en nieuwe waterstructuren (zoals Aulislaan) aangelegd om wateroverlast en verdroging te beperken, hittestress te verminderen, te ontharden en vergroenen voor een gezonde, water- en klimaat robuuste(re) stad. 2.2 Afkoppelen verharding Om lozingen uit het gemengde rioolstelsel op oppervlaktewater te minimaliseren, is verharding afgekoppeld en schoon regenwater geleid naar waterbergingslocaties, zoals Kardinaal de Jongweg. Ook verdwenen ruim 191.000 tegels en kwam er groen terug. In 2025 hebben we ons vooral gericht op: • Basisvoorziening in stand houden: Het rioolstelsel en de hemel- en grondwatervoorzieningen houden we op doelmatige wijze in stand en verbeteren we waar mogelijk. In 2025 zijn niet alle werkzaamheden aanbesteed i.v.m. de beperkte beschikbare middelen. • Zichtbare waterstructuren (waterlopen, groene waterbergingen): voor een leefbare, aantrekkelijke en gezonde stad en minder wateroverlast zijn waterbergingen aangelegd bij bv de Kardinaal de Jongweg en Aulislaan.
Ook stimuleren we burgers om te vergroenen en de regenwaterafvoer af te koppelen middels subsidies. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2025
2025 2.794
2025
2025
(nov '24)
(dec '25)
Lasten
25.402
26.600
23.806
Baten
-27.248
-27.356
-26.747
-609
-1
-1
1.364
-1.365
-1.847
-757
-1.577
820
Mutatie reserves Saldo
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Beleid Water en Klimaatadaptatie Aanpak (WKA)
Lasten
Baten
Mutatie reserve
Afwijking I/S Afwijking turap
604
-
-
604 Inc
1.765
-42
-1.365
358 Inc
Dit jaar zijn er minder maar omvangrijkere subsidies toegekend dan vorig jaar, er is per saldo is minder uitgekeerd dan begroot. Er is ook minder besteed aan onderzoek en planvorming. Dit is verrekend met de egalisatievoorziening riolering. Projecten maatschappelijk nut Projecten waarbij het realisatiemoment afwijkt van de planning, waardoor afwijkingen met gelijke tegenhanger bij de reserve exploitatieprojecten in openbare ruimte met meerjarig karakter, ontstaan, die niet leiden tot resultaten per einde van deze projecten. De afwijking wordt grotendeels veroorzaakt door een ontvangen interne bijdrage voor het herstraten van de Poelhekkelaan waar ook de riolering wordt vervangen, om werk met werk te maken (€ 1,4 miljoen).
21
500
Lasten
Baten
319
-390
Mutatie reserve -
-564
-
-
-564 Inc
Overig
670
-177
-
493
SALDO
2.794
-609
-1.365
820
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Rioolaansluitingen op verzoek
Afwijking I/S Afwijking turap -71 Inc
In het verleden werden er veel losse woningen gebouwd met elk een eigen aansluiting. Tegenwoordig is er meer hoogbouw, waarbij één aansluiting wordt aangevraagd voor het gehele pand. Op deze trend is de begroting voor 2026 reeds aangepast (verlaagd). Resultaat op TV7.2 Riolering
-500
De financiële afwijkingen binnen TV7.2 Riolering resulteren tezamen in een voordeel op de totale rioolexploitatie ad € 564.000. Dit bedrag is gestort in de egalisatievoorziening riolering.
-
Thema: Milieu Afval (tv 7.3) Wat hebben we bereikt 1 Afval wordt goed aangeboden, gescheiden en verwerkt We zorgen voor een kwalitatief, doelmatig en duurzaam systeem voor de inzameling van huishoudelijk afval. We werken aan de verdere terugdringing van huishoudelijk restafval en een steeds betere scheiding van verschillende afvalstromen. Effectindicatoren
Realisatie 2024
Aandeel restafval (1)
Begroting
Realisatie
2025
2025
44,3%
35%
43,6%
80%
95%
80%
De hoeveelheid ingezameld huishoudelijk afval per huishouden wordt gemeten. Het percentage restafval is het saldo van de totale hoeveelheid afval -/- gescheiden afvalstromen. De streefwaarde is niet behaald. Er is een daling t.o.v. vorig jaar te zien, vandaar de kleurkeuze geel. Behalen basiskwaliteit bijplaatsingen bij ondergrondse containers (1) Het streven is om de hoeveelheid bijzet aanzienlijk te verminderen door diverse instrumenten in te zetten. In 2025 lag de focus op preventie (o.a. afvalcoaches), ruimen en uitwerking en implementatie robuuste handhaving. De kleurkeuze geel is gekozen omdat de realisatie in lijn met voorgaand jaar is.
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Verzamelen afval We werken aan een optimaal, duurzaam en servicegericht inzamelsysteem en stemmen dat af op de eigenschappen van de verschillende buurten. We kijken naar mogelijke verbeterslagen en houden nieuwe ontwikkelingen in de gaten.
22
In 2025 hebben we ons vooral gericht op: • Afvalstrategie: We zijn gestart met de uitrol papiercontainers bij hoogbouwadressen. Diverse pilots voor de gescheiden inzameling van groente-, fruit-, tuinafval en etensresten (gft+e) bij hoogbouw zijn uitgevoerd en zijn nog gaande. • Nascheiding: De nascheiding van PBD is verder geoptimaliseerd met hogere rendementen. Het Brabantse nascheidingsinitiatief is tot besluitvorming gekomen en zal voor de langere termijn (2028) hieraan bijdragen mogelijk met nog andere te scheiden afvalstromen. • Afvalinzameling Centrum: Momenteel wordt een scenariostudie voor de afvalsystemen in Knoop XL uitgewerkt, gericht op zo min mogelijk ruimtelijk beslag in de openbare ruimte. • Milieustraat en Circulair Ambachtscentrum Lodewijkstraat: De uitwerking van de nieuwe milieustraat Lodewijkstraat is gereed. Omwille van fysieke belemmeringen wordt aanvullend nu ingezet op een circulair netwerk in plaats van een circulair ambachtscentrum. • Bijzet: De focus in 2025 ligt lag op het voorkomen van bijzet, het rechtmatig gebruik van ondergrondse containers door bedrijven en een uitbreiding en vooral implementatie van een robuust handhavingssysteem voor bijzet. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2025
2025 -170
2025
2025
(nov '24)
(dec '25)
Lasten
32.204
32.243
32.413
Baten
-34.106
-34.099
-34.174
75
0
-27
-15
-12
-1.902
-1.883
-1.776
-107
Mutatie reserves Saldo
Lasten
Baten
Mutatie reserve
297
113
-
410 Inc
-616
-
-
-616 Inc
Overig
149
-38
-12
99
SALDO
-170
75
-12
-107
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Exploitatie afval
Afwijking I/S Afwijking turap
Positief jaarresultaat van €137.000 bij de gemeenschappelijke regeling Cure en de bekostiging van projecten binnen Cure i.p.v. door de gemeente Eindhoven (€160.000). Daarnaast zijn er bijna 400 extra huishoudens gerealiseerd dan dat er begroot waren, wat heeft geresulteerd in een toename van de baten van €113.000. Resultaat op TV7.3 Afval De financiële afwijkingen binnen TV7.3 Afval resulteren tezamen in een voordeel op de totale afvalexploitatie ad € 616.000. Dit bedrag is gestort in de egalisatievoorziening afval.
23
-
Milieubeheer (tv 7.4) Wat hebben we bereikt 1 Cumulatief beheerste situatie fysieke leefomgeving We monitoren en rapporteren over de fysieke kwaliteit van de bodem, lucht, geluid, risico’s externe veiligheid en elektromagnetische straling en onderzoeken de beleving door onze inwoners en de gemiddelde luchtkwaliteit in Eindhoven. 2 Totale CO₂-reductie gemeente Eindhoven We reduceren de CO₂-uitstoot ten opzichte van 1990 met minstens 55% in 2030 en 95% in 2050. We halveren ons primair grondstofgebruik in 2030 en in 2050 zijn we een circulaire stad. Effectindicatoren
Realisatie 2024
% inwoners dat zich (zeer) onveilig voelt als gevolg van gevaarlijke stoffen/straling/luchtverontreiniging (1)
Begroting
Realisatie
2025
2025
35%
35%
33
51%
38%
50%
n.b.
16,4
n.b.
n.b.
15,9
n.b.
n.b.
7,9
n.b.
n.b.
22,8%
n.b.
n.b.
0,0%
n.b.
Er is de afgelopen jaren sprake van een dalende trend op alle 3 de onderdelen (stoffen/straling/luchtverontreiniging); met het programma gezonde leefomgeving wordt erop ingezet om deze trend door te zetten % inwoners dat last heeft van minstens één vorm van geluidhinder (1) Wegverkeer is en blijft de belangrijkste veroorzaker van geluidoverlast, met Verkeer Circulatie Plan en zero-emissie zone wordt daaraan gewerkt. Woongebieden rondom de luchthaven ondervinden ook geluidoverlast waar we in LEO op inzetten. Concentratie NO2 in μg/m3 (1) De begrote cijfers zijn een lineaire afloop met als eindpunt het bereiken van de WHO-normen in 2030. Gegevens voor deze indicator zijn vanaf jaarrekening 2027 beschikbaar. Concentratie PM10 in μg/m3 (1) De begrote cijfers zijn een lineaire afloop met als eindpunt het bereiken van de WHO-normen in 2030. Gegevens voor deze indicator zijn vanaf jaarrekening 2027 beschikbaar. Concentratie PM2,5 in μg/m3 (1) De begrote cijfers zijn een lineaire afloop met als eindpunt het bereiken van de WHO-normen in 2030. Gegevens voor deze indicator zijn vanaf jaarrekening 2027 beschikbaar. % overschrijdingspunten vast te stellen EU-norm NO2 (1) De begrote cijfers zijn een lineaire afloop met als eindpunt het bereiken van de WHO-normen in 2030. Gegevens voor deze indicator zijn vanaf jaarrekening 2027 beschikbaar.
% overschrijdingspunten vast te stellen EU-norm PM10 (1) De begrote cijfers zijn een lineaire afloop met als eindpunt het bereiken van de WHO-normen in 2030. Gegevens voor deze indicator zijn vanaf jaarrekening 2027 beschikbaar.
24
Effectindicatoren
Realisatie 2024
% overschrijdingspunten vast te stellen EU-norm PM2,5
(1)
Begroting
Realisatie
2025
2025
n.b.
0,0%
n.b.
64%
67%
n.n.b.
50,8%
53,3%
n.n.b.
De begrote cijfers zijn een lineaire afloop met als eindpunt het bereiken van de WHO-normen in 2030. Gegevens voor deze indicator zijn vanaf jaarrekening 2027 beschikbaar. Directe CO₂-uitstoot totaal gemeente Eindhoven cf Klimaatverordening (% t.o.v. 1990) (2) De meest recente cijfers zijn van 2024 (886 kton uitstoot). De uitstoot van 2024 is 64% van de uitstoot in het eikjaar 1990 (1379 kton). Cijfers over 2025 worden eind 2026/begin 2027 verwacht. Directe CO₂-uitstoot per inwoner cf Klimaatverordening (% t.o.v. 1990) (2) Uitstoot in 2024 gedeeld door aantal inwoners in 2024 = 0,00359553. Dit getal is 50,8% ten opzichte van de uitstoot per inwoner in 1990 (0.00707179).
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Saneren en onderzoeken locaties De noodzakelijke locaties voor bodem en geluid zijn gesaneerd en de milieu-gezondheidsrisico's zijn beperkt door te hoog belaste situaties (industrie, wegverkeer, luchtkwaliteit) te onderzoeken en saneren. 1.2 Verbeteren woonsituatie We hebben het programma gezonde leefomgeving gemaakt waarmee we gebiedsgericht maatregelen nemen en zo bijdragen aan zo groot mogelijke gezondheidswinst. Dit samen met het sociaal domein door met 8 criteria de gezondheidswinst vast te stellen. 2.1 Uitvoeren klimaatplan We zetten breed in op energietransitie, de verduurzaming van de gebouwde omgeving en onze bedrijventerreinen en duurzame mobiliteit. We nemen onze verantwoordelijkheid als organisatie betreffende duurzame inkoop en opdrachtverstrekking. In 2025 hebben we ons vooral gericht op: • Gezonde Fysieke Leefomgeving: Met het opstellen van het omgevingswetprogramma Gezonde Leefomgeving zijn de werkwijze en indicatoren vastgesteld om de locaties te bepalen waar de meeste gezondheidswinst te halen is. • Saneren en onderzoeken locaties: 110 locaties zijn onderzocht, Bredalaan, Gijzenrooij en Strijpsestr (uitvoering bodemsanering). Woningen Leenderweg (gevelisolatie), Leenderweg buiten de Ring (aanbrengen stil asfalt).
• Verbeteren woonsituatie: De milieubelasting is teruggebracht door saneringen wegverkeerslawaai en uitvoering van subsidieregelingen sloop oude diesel personenauto's en bestelvoertuigen, sloopregeling scooters, inruilregeling scooters en sloopregeling rookgaskanalen • Verbeteren uitvoering Milieubeleid: De doorwerking van milieuregels in andere programma's (mobiliteit, warmteprogramma, klimaatadaptatie, verdichting) en gebiedskaders en projectkaders is vormgegeven. • Beperken overlast bedrijven op leefomgeving: Bij vergunningverlening is gestuurd op toepassing Best Beschikbare Technieken en beleid Industriële Geur met specifieke aandacht voor de meest milieurelevante bedrijven. Voor de Hurk is de intentieverklaring voor het toekomstperspectief ondertekend. • Ondergrond: Door borging via gebiedskaders en intake en interne communicatie, uitvoering programma ondergrond, wordt ondergrond in projecten als uitgangspunt meegenomen. Hierdoor lukt het steeds beter om te sturen op de ondergrondse inrichting van de stad.
25
•
Uitvoeren klimaatplan: We hebben gewerkt aan projecten op het gebied van energietransitie, verduurzaming van de gebouwde omgeving, onze bedrijventerreinen en duurzame mobiliteit. Als organisatie hebben we uitvoering gegeven aan duurzame inkoop en opdrachtverstrekking.
Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2025
2025
2025
2025
(nov '24)
(dec '25)
Lasten
25.253
37.889
25.500
12.389
Baten
-7.718
-21.729
-14.636
-7.093
Mutatie reserves
-2.435
902
5.502
-4.600
Saldo
15.100
17.062
16.366
696
Lasten
Baten
-
797
-797
- Inc
2.600
-
-2.600
- Inc
1.025
-1.153
-
-128 Inc
8.820
-8.080
-774
-34 Inc
-457
754
-
297 Inc
Overig
401
610
-449
562
SALDO
12.389
-7.072
-4.620
697
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Ontvangen SDE-subsidie 2023/2024
Mutatie Afwijking I/S Afwijking reserve turap
De subsidie Stimulering Duurzame Energietransitie voor de Bio Energie Centrale Meerhoven over de periode 2011-2024 is vastgesteld. Hieruit volgt een nabetaling die betrekking heeft op de jaren 2023 en 2024. Eindhoven Energie Er is € 2,6 miljoen onttrokken uit de Reserve Strategische Investering, met als bestedingsdoel om de inrichtingskosten van het Energiebedrijf te vergoeden. Na juridisch advies is echter gebleken dat financiering van Eindhoven Energie in het huidige stadium alleen te financieren is door middel van een aandelenstorting. Laatstgenoemde moet met structureel budget worden ingeregeld. In 2026 zal de gemeente Eindhoven de aandelenstorting doen. CDOKE Niet alle vacatures die vanuit de SPUK CDOKE werden gefinancierd, zijn ingevuld. Hierdoor vallen de personeelslasten lager uit en wordt een lager bedrag op de SPUK verantwoord. Projecten duurzaamheid en milieu Het gaat hier om duurzaamheidsprojecten en bodem-, geluid- en luchtkwaliteitprojecten waarbij het moment van realisatie afwijkt van de planning. Dit zijn afwijkingen die niet tot voor- of nadelen per einde van deze projecten leiden. De resultaten worden afgewikkeld met de reserve exploitatieprojecten in openbare ruimte met meerjarig karakter. De projecten met de grootste afwijkingen zijn “Rijksgelden Energiearmoede (€ 2,5 mln)” en “SPUK Nationale Aanpak Isolatie (€ 0,9 mln)”.
Stimulering Schoon en Emissieloos Bouwen De Spuk Regeling stimulering Schoon en Emissieloos Bouwen is in 2025 niet in de begroting opgenomen. Aan de kostenkant staan de kosten die hiervoor zijn gemaakt.
26
-
Begraafplaatsen en crematoria (tv 7.5) We voeren de gemeentelijke taken op het terrein van lijkbezorging uit: begraafplaatsen en crematoria, lijkschouw (vaststellen dat de betrokkene is overleden), baten voor begraafplaatsrechten en afkoopsommen grafrechten. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2025
2025
2025
2025
(nov '24)
(dec '25)
Lasten
1.023
1.537
1.582
-45
Baten
-648
-648
-602
-46
Saldo
375
889
981
-92
Lasten
Baten
Mutatie reserve
Overig
-46
-46
-
-92
-435
SALDO
-46
-46
-
-92
-435
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
27
Afwijking I/S Afwijking turap
2a. Ondernemende stad
Ondernemende stad De kracht van Brainport Eindhoven en van het Eindhovense ondernemers- en vestigingsklimaat is ook in 2025 weer volop zichtbaar geweest. De regio is, samen met de regio Amsterdam, wederom koploper in Nederland als het gaat om gerealiseerde economische groei en onze rol als mainport is onomstreden. Dit succes wordt aangedreven door onze buitengewoon succesvolle high tech maakindustrie. De voorbereiding van de uitbreiding van ASML op BIC (Brainport Industries Campus) Noord is hierin van groot belang. Hierin hebben we nadrukkelijk aandacht voor de toekomstbestendigheid van onze vitale economische sectoren. Daarom is mede op basis van onze input voor het Jaarplan 2025 door Brainport Development een verkenning gedaan naar de diversificatie van het Brainport-ecosysteem. Die verkenning is najaar 2025 gereedgekomen en heeft inmiddels geleid tot 8 nieuwe speerpunt- en onderzoeksprojecten, zoals een programmatische aanpak van Medtech. Het Brainport Partnerfonds, dat tot eind 2037 de €219 miljoen private cofinanciering voor de Brainportdeal (de grote publieke opgaven voor betere bereikbaarheid, versnelde bouw van betaalbare woningen, een evenwichtige arbeidsmarkt en gelijke kansen voor iedereen) tussen Rijk en regio bijeen gaat brengen, heeft inmiddels al 50 aangesloten bedrijven.
Met dit aantal private partners is in korte tijd al een deel van de totale benodigde private cofinancieringsmiddelen verzekerd. In 2025 stond ook de uitvoering van het Beethovenconvenant centraal dat halfjaarlijks in het Bestuurlijk Overleg Brainport wordt besproken en gemonitord. Belangrijke stappen zijn bijvoorbeeld gezet in MIRT-verband (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport), zoals de start van de integrale MIRT-verkenning A2/N2, Brainportlijn en Noordwestelijke ontsluiting, nodig voor onder meer de gebiedsontwikkeling BIC-Noord, waarop belangrijke voorbereidende besluiten door de raad zijn genomen (Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan (VOSP) en Grex) om ASML daar in 2028 in bedrijf te hebben. Behalve de aandacht voor high tech zijn we ons ook in 2025 in brede zin blijven inzetten voor een gezonde, duurzame en toekomstbestendige economische structuur om de stad vitaal en leefbaar te houden. Dit doen we onder andere door, waar nodig, richting en kaders te geven aan ontwikkelingen via nieuw beleid. Zo is in april 2025 de nieuwe detailhandelsvisie 2030 'Van bezoek naar belevenis' vastgesteld, dat tot stand is gekomen na een uitgebreid participatieproces met bijdragen van ondernemers, vastgoedpartijen, belangenverenigingen en inwoners. Met de nieuwe detailhandelsvisie zetten we in op toekomstbestendige, levendige en toegankelijke winkelgebieden.
Want juist die economie dicht bij mensen in de buurten is cruciaal. Met een verschuiving van 'plekken om te kopen' naar 'ontmoetingsplekken om te beleven'. In 2025 is verder gewerkt aan de toekomst van de Eindhovense en regionale bedrijventerreinen door te starten met de Uitvoeringsagenda Werklocaties, dat in MRE-verband (MetropoolRegioEindhoven)is uitgewerkt en waarover de raad via een raadsbrief is geïnformeerd. In dat kader is ook het instellen van de reserve Toekomstfonds Bedrijventerreinen in juni 2025 van belang, met een startkapitaal van bijna €2 miljoen en waarmee initiatieven ondersteund kunnen worden die bijdragen aan het toekomstbestendig maken van de Eindhovense bedrijventerreinen (inclusief het wegnemen van overlast).
28
Verder is in september 2025 het Omgevingsprogramma Stedelijke en Maatschappelijke Voorzieningen vastgesteld. Voorafgaand is de raad meegenomen met een wensen- en bedenkingenprocedure. Het programma omschrijft de Eindhovense aanpak om het aanbod, de spreiding en de toegankelijk van basisvoorzieningen te optimaliseren in de context van de groei van de stad. Met het programma hebben we nu een structurele en langjarige aanpak, die de handvatten biedt voor maatwerk bij specifieke situaties en per verschillend gebied. Onze accountmanagers zijn het eerste aanspreekpunt voor ondernemers en externe stakeholders en adviseren over vestigingsmogelijkheden, uitgifte van locaties op bedrijventerreinen, vergunningaanvragen, bestemmingsplanmogelijkheden, economische ontwikkelingen en de programmering van werklocaties. Door de uitvoering van twee klantreizen en het vervolg op 'Snappen of schrappen' hebben we in 2025 onze ondernemersdienstverlening verder verbeterd. In dat kader zijn in 2025 nog eens 23 regels onderzocht, wat heeft geleid tot het schrappen van 6 regels en het aanpassen/versimpelen van nog eens 14 regels. Daarnaast zijn vervolgstappen gezet in het digitaal ontsluiten van de dienstverlening via het gemeentelijke project GIVE (Generieke InformatieVoorziening voor Eindhoven) dat in 2026 doorloopt.
Via de projecten en regelingen vanuit het MKB Uitvoeringsprogramma en de MKB Deal zijn ook weer in 2025 tientallen MKB-ondernemers ondersteund en geïnformeerd. Zo zijn vier nieuwe MKB Deals gesloten voor projecten gericht op de thema's Internationaal ondernemen, Duurzaam ondernemen, Impact ondernemen en Creatieve ondernemers. Ook is in 2025 verder ingezet op het verbeteren van de verblijfskwaliteit in de binnenstad en een aantal geprioriteerde winkelcentrumgebieden, door samen met ondernemers en belanghebbenden te streven naar een toekomstbestendig aanbod. Het instrument van de Bedrijfsinvesteringzones (BIZ) speelt daarbij een belangrijke rol. Het afgelopen jaar zijn 2 nieuwe BIZ-en van start gegaan: Kruisstraat/Woenselsemarkt (vastgoedeigenaren) en het Franz Leharplein (gebruikers). Daarnaast zijn de ondernemers op Strijp-S en het Trudoplein actief ondersteund bij de voorbereidingen op een mogelijke BIZ. Verder hebben we in 2025 aan 19 ondernemers een financiële impuls kunnen bieden vanuit de regeling Kleinschalig Ondernemerschap (dit betroffen onder andere. Voor centrumontwikkelingen c.q. de Eindhovense binnenstad verwijzen we naar programma 3a. Woningbouw en fijne wijken (tv 8.1). De inzet voor start ups is de afgelopen periode alleen maar belangrijker geworden met het oog op de diversificatiestrategie van Brainport.
Het blijven investeren in vernieuwing van onderop is cruciaal voor een vitaal economisch ecosysteem. In die context hebben we in 2025 met onze partners toegewerkt naar een nieuwe ambitie en meerjarige samenwerking in The Gate. In 2025 zijn meer dan 800 startende ondernemers via The Gate ondersteund. Een belangrijk 'meet up' evenement voor startups en investeerders is het jaarlijkse LevelUp event, dat in 2025 meer dan 1.500 deelnemers kende. Verder proberen we innovatieve startups een impuls te geven door als 'launching customer' op te treden. Zo zijn er in 2025 drie pilotprojecten gestart en zijn gesprekken gestart voor nieuwe projecten in 2026. In 2025 zijn grote stappen gezet naar een moderne arbeidsmarktinfrastructuur die snelle en passende ondersteuning biedt aan inwoners en werkgevers. Afgelopen jaar hebben 2.086 inwoners dienstverlening van het Werkcentrum ontvangen. De overgang van Huis naar Werk naar het Werkcentrum Zuidoost Brabant is afgerond. Ondanks de terughoudende koers van het Rijk levert onze regio maatwerk waar voorliggende voorzieningen tekortschieten. Steeds meer diensten worden onder één label ontsloten voor inwoners en werkgevers. Zo is in 2025 het informatiepunt voor EU-arbeidsmigranten ondergebracht bij het Werkcentrum, en volgt binnenkort ook de regionale werkgeversdienstverlening.
Ook is in 2025 de basis gelegd voor de inrichting van een Jongerenpunt binnen het Werkcentrum. Dit punt zal in nauwe samenwerking met het Doorstroompunt dienstverlening gaan bieden aan jongeren met vragen op het vlak van scholing, ontwikkeling en werk. Bij de provincie Noord-Brabant is in 2025 voor een totaalbedrag van meer dan €1,8 miljoen een meerjarensubsidie voor 100% verantwoord. Inmiddels lopen voor de nieuwe subsidieperiode bij de Provincie voor Jong Talent, Arbeidsproductiviteit en Leven Lang Ontwikkelen nieuwe aanvragen. Het evenement Brabant zoekt Talent-festival is in 2025 wederom gegroeid en wordt tot nu toe jaarlijks door werkzoekenden en werkgevers beter gewaardeerd. Brabant Leert is in 2025 de SPUK-regeling Compensatie leertijd zij-instromers gestart. Met dit experiment toetsen we in Zuidoost-Brabant of meer werkenden onder de juiste randvoorwaarden de overstap naar een groeisector willen maken. Met het Actieplan ‘Samen voor het mbo’ investeerde de gemeente Eindhoven ook in 2025 in het mbo. De Eindhovense
29
mbo-instellingen de Rooipannen, SintLucas en Summa hebben hierdoor aan twee ambities vormgegeven in 2025: 1) het zichtbaar maken van mbo-talent en een gelijkwaardige positie voor mbo-studenten en 2) kansrijk opleiden van mbo’ers en waardevolle stageplaatsen. Deze acties zijn aanvullend op de bestaande wettelijke taken van de onderwijsinstellingen en zorgen ervoor dat zij bestaande inzet kunnen versnellen of intensiveren. Met het ingediende aanvalsplan Microchip Talent speelt de arbeidsmarktregio een belangrijke rol in de ontwikkeling van de Brainport Academy, waarmee onderwijs, bedrijven en overheden de komende jaren nieuw technisch talent willen aantrekken voor de groeiende Semicon sector. Daarnaast worden afspraken gemaakt met onderwijsregio Brabant-Oost om het lerarentekort terug te dringen en de reeds beschikbare regionale dienstverlening beter te benutten. Eind 2025 is ook een oriëntatieprogramma voor de zorg- en welzijnssector gestart om meer talenten te interesseren voor deze cruciale sector. Voor wat betreft de klimaatbanen starten we met behulp van Provinciale subsidie samen met Brainport Development onder andere een aanpak waarin MKBbedrijven hun arbeidsproductiviteit verbeteren. Naast het beschikbaar krijgen en houden van ons eigen talent hebben we talent van buiten nodig. We willen dat de (kennis)werkers en hun gezinnen ervoor kiezen om in Eindhoven te blijven.
Het Holland Expat Center South draagt er samen met andere partijen in de stad en regio aan bij dat zij zich zoveel mogelijk thuis voelen en mee gaan doen in onze samenleving. We leggen nadruk op het managen van verwachtingen bij internationals door het vroegtijdige informeren over ‘hoe zaken in Nederland werken (zorg, onderwijs, etc), maar ook op het leren van de Nederlandse taal (werkgeversaanpak taal) en op een gestandaardiseerd informatiepakket voor internationals'. Via de Werkgeversaanpak Taal hebben ongeveer 1.032 internationals bij 66 verschillende werkgevers NL-taallessen gevolgd. Het gestandaardiseerde informatiepakket is gerealiseerd en is/wordt bij werkgevers geïntroduceerd. Verder is in 2025 begonnen met het ontwikkelen van de AI-buddy die vragen van internationals zal beantwoorden over thema's als belastingen zorg, onderwijs etc. Aan het programma om spouse te begeleiden naar de arbeidsmarkt hebben in 2025 93 spouses deelgenomen. Samen met Eindhoven365 en Brainport Development is het sociale onboardingsprogramma Homewards ontwikkeld en heeft in het najaar een editie plaatsgevonden met zo'n 100 deelnemers (internationals en locals). Via dit programma leren nieuwkomers de stad kennen en bouwen tegelijk aan een sociaal netwerk met zowel internationale als Nederlandse nieuwkomers.
Doelen • Gezonde economische structuur • Toename werkgelegenheid • Arbeidsmarkt in Balans • Innovatie . • Ruimte voor bedrijvigheid • CO₂-reductie industrie en bedrijfsleven . • Goede dienstverlening voor het bedrijfsleven • Voldoende internationaal talent voor onze kenniseconomie . • Toename economische activiteiten • Stimuleren samenwerking met onze partners in de stad. • Aantrekkelijke stad om te bezoeken Highlights 2025 uitvoeringsprogramma bestuursakkoord
.
1. Verdere verbetering is gerealiseerd van de gemeentelijke ondernemersdienstverlening door de uitvoering van twee nieuwe klantreizen en door het schrappen dan wel aanpassen van 20 gemeentelijke regels (in kader van Snappen of Schrappen). 2. Werkgeversaanpak taalaanbod internationals: 1.032 deelnemers bij 66 werkgevers 3. De Regionale Visie Werklocaties Zuidoost Brabant is vertaald naar een concreet uitvoeringsprogramma, gericht op het bestendigen van het bestaande aanbod en daarnaast het creëren van nieuwe terreinen in de regio.
30
4. De reserve Toekomstfonds Bedrijventerreinen is ingesteld met een startkapitaal van bijna 2 mln. 5. Stimuleren samenwerking via BIZ-en (doorlopend), waarmee in 2025 twee nieuwe BIZ-en zijn gestart (Kruisstraat/Woenselsemarkt en Frans Leharplein) en twee voorbereid richting 2026 (Strijp S en Trudoplein). 6. Vanuit de subsidieregeling Kleinschalig Ondernemerschap hebben 19 ondernemers/detailhandelaars een financiële impuls ontvangen. 7. De doorontwikkeling van Huis naar Werk naar Werkcentrum Zuidoost Brabant is in 2025 gerealiseerd. Hiermee is een basis gelegd om de dienstverlening voor inwoners en werkgevers op het vlak van werk, scholing en ontwikkeling de komende jaren verder uit te breiden. 8. Het in 2025 extra stimuleren van het startup ecosysteem door een nieuwe meerjarensamenwerking in The Gate, het mede-organiseren van diverse startup events zoals LevelUp en een actievere rol als 'launching customer'. 9. In 2025 is het gemeentebrede omgevingsprogramma Maatschappelijke en stedelijke voorzieningen vastgesteld. Financiële kerngegevens Thema Taakveld Ondernemende Economische ontwikkeling stad Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Ondernemende stad
Lasten 4.432
Baten -21
Mut.res. -910
Saldo 3.501
3.733 4.028 7.066
-2.477 -2.990 -5.756
516 -63 -1.246
1.773 975 64
19.259
-11.244
-1.703
6.312
BBV-indicatoren Indicator
peiljaar
NL 100-300
> 300 Eindhoven
Functiemenging
2024
54,5
57,4
59,9
61,3
Vestigingen (van bedrijven) (per 1.000 inw.15 t/m 64 jr)
2024
191,4
180,2
237,7
178,3
Verbonden partijen BIC GP Zie BIC partner 1 bv Financiële bijdrage (x € 1.000):
n.v.t.
BIC partner 1 bv Doelstellingen van de aankoop zijn o.a. het versterken van regionaal innovatie-ecosysteem (Brainport Eindhoven), het langdurig beschermen van essentiële publieke functies en het beter vorm kunnen geven aan de strategische samenwerking over geheel BIC. Dit draagt in brede zin blijvend bij aan de banen van de toekomst, het (toekomstig) verdienvermogen, de economische veiligheid en vernieuwing voor maatschappelijke opgaven. De gemeente heeft na de aankoop de aandelen van zowel de stille vennoten (2 B.V. ’s) als de beherend vennoot (1 B.V.) in de commanditaire vennootschap (BIC C.V.) verkregen. De beherend vennoot (BIC GP B.V.) heeft de dagelijkse leiding over het bedrijf (de C.V.), de stille (of commanditaire) vennoten zijn de investeerder in het bedrijf. Financiële bijdrage (x € 1.000): 218.064 BIC partner 2 bv Zie BIC partner 1 bv Financiële bijdrage (x € 1.000):
n.v.t.
31
BrabantRing B.V. BrabantRing BV heeft ten doel het realiseren van een open en veilige connectiviteit op basis van principes van rendement en doelmatigheid voor heel Brabant over (voornamelijk) bestaande glasvezelnetwerken waarop overheden, maatschappelijke instellingen en bedrijven zich vertrouwd kunnen aansluiten, veilig data kunnen delen en innovatieve diensten kunnen ontwikkelen, gebruiken en breed toegankelijk maken via een ‘digitale marktplaats’. BrabantRing is een belangrijke aanjager voor maatschappelijke diensten in een steeds verder digitaliserende samenleving. Het vult een gat waar de markt op dit moment niet in voorziet. Financiële bijdrage (x € 1.000): 120 Brainport Development N.V. Brainport Development draagt bij aan de economische structuurversterking van Brainport Eindhoven. Dat doet de onderneming door het stimuleren en realiseren van projecten en programma’s, het promoten van Brainport Eindhoven in binnen- en buitenland, en het ontwikkelen en monitoren van de regionaal-economische strategie van de triple helix (Stichting Brainport). Financiële bijdrage (x € 1.000): 7 Breedband Regio Eindhoven B.V.
Breedband Regio Eindhoven (BRE) B.V draagt (onder de merknaam Connectie Brainport) bij aan het vestigingsklimaat door het in eigendom verwerven, exploiteren en beheren van glasvezelinfrastructuren, dan wel het op andere wijze realiseren van breedbandconnectiviteit in de regio Eindhoven ten behoeve van bedrijven en instellingen. Vanuit maatschappelijk perspectief is BRE is een deelneming met een strategisch karakter voor het realiseren van de ambities van de gemeente Eindhoven op het gebied van (veilige) digitalisering en vestigingsklimaat. Hoogwaardige digitale connectiviteit is een nutsfunctie waar goede borging van het publiek belang randvoorwaardelijk is. Financiële bijdrage (x € 1.000): 1.569 Flight Forum Beheer B.V. Zie Flight Forum C.V. Financiële bijdrage (x € 1.000):
n.v.t.
Flight Forum C.V. Dit betreft een samenwerkingsverband met Schiphol Real Estate voor de ontwikkeling van een innovatief en kwalitatief hoogstaand businesspark nabij Eindhoven Airport. De ontwikkeling van dit terrein is erop gericht om de economie van Eindhoven verder te versterken door nieuwe bedrijvigheid aan te trekken en uitbreiding van bestaande bedrijvigheid. Dit bevordert een toename van werkgelegenheid. Financiële bijdrage (x € 1.000): 4.669 Twice Eindhoven B.V. Twice stimuleert de totstandkoming en ontwikkeling van jonge ondernemingen in vijf thematische bedrijvencentra op twee innovatieve hotspots in Eindhoven (Twinning 1999 - Bèta 2007 - Catalyst 2012 - Mµ 2013 – Alpha 2021). Doel is om kleinschalige, innovatieve high tech bedrijven hoogwaardige (infrastructurele) faciliteiten en voorzieningen te bieden (waaronder huisvesting) en uit te laten stromen om de sociaaleconomische structuur van de Brainport Regio verder te versterken. Daarnaast ondersteunt Twice het ecosysteem door een verbinding te leggen met het regionale netwerk van adviseurs, investeerders en andere interessante partners. Twice blijft daarmee uniek en van groot belang voor het Brainportvestigingsklimaat. Financiële bijdrage (x € 1.000): 113
32
Economische ontwikkeling (tv 3.1) Wat hebben we bereikt 1 Gezonde economische structuur De economische structuur van Eindhoven is in 2025 verder ontwikkeld door enerzijds aandacht voor de hightech sectoren en anderzijds aandacht voor het brede MKB en het stimuleren van startups. 2 Toename werkgelegenheid We zorgen voor de juiste randvoorwaarden voor ondernemen in Eindhoven, met voldoende en kwalitatief goede werklocaties. Door zo bestaande en nieuwe bedrijvigheid te faciliteren wordt groei (en behoud) van werkgelegenheid mogelijk gemaakt. 3 Arbeidsmarkt in Balans Iedereen is nodig en iedereen krijgt kansen, talenten en vaardigheden zijn leidend. Inschakelen van het onbenut arbeidspotentieel en kansen voor MBO’ers zijn cruciaal. Het Regionale Werkcentrum blijft de gids voor de lokale en regionale arbeidsmarkt. 4 Innovatie We werkten aan ons innovatief vermogen door inzet van diverse instrumenten, waaronder de samenwerking met het CBS in het UDC en MAD in het Stadslab Eindhoven. We zetten daarbij in op actuele opgaven van de stad. Effectindicatoren
Realisatie 2024
Economische groei Eindhoven (%) (1)
Begroting
Realisatie
2025
2025
1,8%
2%
n.n.b.
1.095
1.035
n.n.b.
Cijfers CBS voor 2025 zijn nog niet beschikbaar, deze worden eind 2026 verwacht. Banen (aantal per 1.000 inwoners van 15-64 jaar) (2) Cijfers over 2025 verschijnen in de loop van 2026
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Gezonde economische structuur We hebben ons ingezet op het verder ontwikkelen van het innovatieve profiel van Eindhoven met focus op de hightech sectoren. Tegelijkertijd hebben we het reguliere mkb gefaciliteerd en hadden we aandacht voor startende ondernemers. 2.1 Toename werkgelegenheid We creëren kansen voor werkgevers en -zoekenden en maken economische ontwikkeling mogelijk. 3.1 Arbeidsmarkt in balans We werken samen met onze partners aan de verdere ontwikkeling en uitvoering van het brede arbeidsmarktbeleid, m.n. gericht op onbenut arbeidspotentieel en MBO’ers. We werken ook aan de brede inbedding en versterking van Leven Lang Ontwikkelen. 4.1 Ontwikkelen van een innovatiestrategie en aanjagen van innovaties Naast onderzoek via UDC en samenwerking met bewoners en professionals in het Stadslab, verkenden we een bredere kennis en innovatieagenda met kennisinstellingen en andere partijen, omdat we de grote opgaven niet alleen kunnen oplossen.
33
In 2025 hebben we ons vooral gericht op: • Brainport Academy: Ontwikkelen van en aansluiting bij Brainport Academy voor onbenut potentieel op de arbeidsmarkt • Brabant Leert: Brabant Leert kent als provinciaal platform in 2025 een moeizaam jaar: weinig extra middelen worden binnengehaald. Wel is in 2025 voor onze regio een pilot gestart die overstap van de ene werkgever naar de andere beter mogelijk maakt • Regionaal Werkcentrum: In 2025 hebben 2086 inwoners dienstverlening ontvangen. 17% van de inwoners waarmee contact is, is in 2025 uitgestroomd naar werk. 28% start of volgt een opleiding (waaronder MBO praktijkverklaring). Van ongeveer 5% wordt maatwerk ingezet • Regionale werkgeversdienstverlening: De basis voor een regionale werkgeversdienstverlening vanuit het Werkcentrum Zuidoost Brabant is in 2025 gelegd met regionale coördinatie op grote events. In 2026 ronden we de operatie af met de laatste slag naar integrale dienstverlening • Passport for Work: De gemeente Eindhoven stelt tot 2028 subsidie beschikbaar voor behoud en ontwikkeling van Passport for Work. Een nieuwe stichting voert het platform uit; Eindhoven blijft als subsidieverstrekker betrokken bij toezicht en ontwikkelingen.
• Leven Lang Ontwikkelen: Met de inzet op de Brainport Academy binnen aanvalsplan Microchip Talent is regionaal de focus voor de ontwikkeling van een regionaal programma LLO naar achteren verschoven. In 2026 wordt dit programma opgeleverd • Human Capital Agenda's: De Human Capital Agenda Klimaatbanen is in uitvoering en gestart. Werkgevers investeren mee in de aanpak. Met Transvorm is ingezet op versterking van de bestaande regionale aanpak door Zorg en Welzijn-werkgevers • Kennislab Verbeteren Arbeidsproductiviteit: In 2025 wordt voor onze arbeidsmarktregio provinciale subsidie binnengehaald voor fieldlab Slimmer Werken. De komende jaren gaan wij samen met Brainport Development MKB bedrijven ondersteunen in het verbeteren van de arbeidsproductiviteit • MBO Actieplan: Het Crafted Festival en het Vibes Introductiefestival groeiden sterk in bezoekers en partners. De campagne HOME OF STUDENTS is gestart. Verder kwamen een digitale studentenkaart en zo’n 60 studentensportkaarten beschikbaar • Ontwikkelpaden: Uitbouwen en borgen regionale ontwikkelpaden • Samenwerking kennisinstellingen: Kennisintensieve samenwerking MBO HBO TUe en verbinding met maatschappelijke vraagstukken • MKB ondernemersklimaat: In 2025 is het MKB Uitvoeringsprogramma verder tot uitvoering gebracht en zijn nieuwe projecten aangejaagd.
Vier nieuwe MKB Deals zijn gestart irt Internationaal Ondernemen, Duurzaam ondernemen, Creatieve ondernemers en Impact ondernemen. • Ondernemerscollectieven: In 2025 zijn bestaande BIZ-collectieven verder ondersteund en nieuwe BIZ-en gestart voor de Kruisstraat/Woenselse Markt (vastgoedeigenaren) en het Franz Leharplein (gebruikers). Ook zijn Strijp-S en Trudoplein ondersteund richting een mogelijk BIZ. • Detailhandelsnota: In 2025 is de vastgestelde Detailhandelsnota verder tot uitvoering gebracht. • Stimulering van ‘kleine’ MKB-ondernemers: Er is verder ingezet op de transformatie van aanbod in centrumgebieden en de kleinere MKB-ondernemers zijn ondersteund. Zo hebben in 2025 19 ondernemers subsidie ontvangen in het kader van de regeling Kleinschalig ondernemerschap. • Rode loper: Ondernemers die zich willen vestigen in Eindhoven zijn gefaciliteerd, met uitleg en ondersteuning bij complexe regelgeving en vergunningen. Het ondernemersloket en de 1-op-1 contacten de accountmanagers spelen hierin een centrale rol. Wat heeft het gekost x € 1.000
Lasten Baten Mutatie reserves Saldo
34
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2025
2025
2025
2025
(nov '24)
(dec '25)
3.443
4.672
4.432
240
0
0
-21
21
-50
-797
-910
113
3.393
3.875
3.501
374
Lasten
Baten
Mutatie reserve
186
-
-
186 Inc
Overig
54
21
113
188 Inc
SALDO
240
21
113
374
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Lokaal innovatieprogramma
Afwijking I/S Afwijking turap
Door herprioritering is minder ingezet op de doorontwikkeling van de instrumenten Stadslab en UDC.
-
Fysieke bedrijfsinfrastructuur (tv 3.2) Wat hebben we bereikt 1 Ruimte voor bedrijvigheid Waar mogelijk hebben wij bedrijven gefaciliteerd in hun vraag naar ruimte, die ook in 2025 aanhoudend groot was. Selectieve groei is mogelijk als we sturen op het vestigen van passende bedrijven in de juiste gebieden. 2 CO₂-reductie industrie en bedrijfsleven Cijfers over reductie in uitstoot over 2025 zijn nog niet bekend. We zien wel een verdere daling in CO2 uitstoot van ruim 22 kton in 2024 tov 2023. De totale uitstoot in 2024 bedraagt 267kton waarmee al ruim voldaan wordt aan het doel van 2025. Effectindicatoren
Realisatie 2024
Directe CO₂-uitstoot industrie, commerciële dienstverlening en kantoren cf Klimaatverordening (Kton) (2)
267
Begroting
Realisatie
2025
2025
325
n.n.b.
Cijfers over 2025 worden eind 2026/begin 2027 verwacht. Voor wat betreft 2024 zien we een daling in de uitstoot van circa 22 kton tov 2023.
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Regionale samenwerking bij bedrijfshuisvesting Om het zoekgebied van bedrijven te vergroten, hebben we ook in 2025 in SGE-verband samengewerkt in ‘9voor1’, op het gebied van de regionale (her)programmering bedrijventerreinen en voor afstemming voor kantoorlocaties en detailhandel. 1.2 De (her)ontwikkeling van bestaande bedrijvenlocaties financieel mogelijk maken Het Regionaal Ontwikkelfonds Werklocaties (ROW) is het belangrijkste instrument binnen het SGE hiervoor. Er is echter weinig gebruik van gemaakt door de markt. Het ROW is in 2025 geëvalueerd en de SGE-gemeenten beraden zich op het vervolg. 1.3 Ruimte bieden aan bedrijvigheid Er is onderzoek gestart naar de mogelijkheden op onze werklocaties en wat de ruimtebehoefte is bij het bedrijfsleven. Ook hebben we op lokaal en regionaal niveau gekeken naar de vestigings- en uitbreidingsmogelijkheden van bedrijven. 2.1 Bedrijfsleven helpen te verduurzamen Ons bedrijfsleven loopt voor op schema. In 2024 is de uitstoot 267 kton, waarmee het zelfs al voldoet aan het doel van 2025 (325kton). Wij hebben daaraan kunnen bijgedragen o.a. via de gemeentelijke adviesgesprekken en energiescans.
35
In 2025 hebben we ons vooral gericht op: • Regionale samenwerking: Er is in met name SGE/MRE verband samengewerkt om het aanbod van en de vraag naar werk- en kantoorlocaties zo goed mogelijk op elkaar te laten aansluiten, onder andere in de context van de schaalsprong. • Verduurzamen bedrijfsleven: Verduurzamen bedrijfsleven door inzet op energiesystemen à la BIC op diverse terreinen, gebiedsgerichte en sectorgerichte Green deals, onderzoek naar waterstof en MKBondersteuning d.m.v. energiecoach. • Grote Oogst: In 2025 is met de ondernemers op De Hurk verder uitvoering gegeven aan projecten van de regeling Grote Oogst, gericht op o.a. bevorderen van circulariteit, klimaatadaptatie en het vergroenen van het terrein. • Toekomstfonds voor een schone en duurzame economie: In 2025 is de reserve Toekomstfonds Bedrijventerreinen opgezet, met het doel om projecten te stimuleren die bijdragen aan het verminderen van overlast, het bevorderen van verduurzaming en vergroening, en het beter benutten van de ruimte. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2025
2025
2025
2025
(nov '24)
(dec '25) -623
Lasten
9.340
3.110
3.733
Baten
-7.669
-1.739
-2.477
738
0
378
516
-138
1.671
1.749
1.773
-24
Mutatie reserves Saldo
Lasten
Baten
-662
662
Mutatie reserve -
Overig
39
76
-138
-24
SALDO
-623
738
-138
-24
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Actieve grondexploitaties bedrijventerreinen
Afwijking I/S Afwijking turap - Inc
Grondexploitaties hebben een meerjarig karakter. De lasten en baten per jaar worden in het taakveld verwerkt. Het jaarsaldo wordt geboekt naar de balans waardoor er geen resultaat op het taakveld is. Zie voor een verdere toelichting de paragraaf grondbeleid.
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen (tv 3.3) Wat hebben we bereikt 1 Goede dienstverlening voor het bedrijfsleven We hebben de gemeentelijke ondernemersdienstverlening verder verbeterd/ontwikkeld en waar mogelijk en wenselijk zijn regels aangepast of zelfs helemaal geschrapt. Verder hebben we het brede MKB ondersteund via het MKB Uitvoeringsplan. 2 Voldoende internationaal talent voor onze kenniseconomie Doelstelling is het aantrekken, goed laten landen en behoud van internationaal talent en hun gezin, zodat de internationale talentpool zich kan bewijzen als een structurele en noodzakelijke toevoeging aan de arbeidsmarkt in onze stad en regio. Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Optimalisatie ondernemersdienstverlening In 2025 zijn 2 klantreizen uitgevoerd, een derde is in voorbereiding, om onze dienstverlening verder te verbeteren. Daarnaast zijn in 2025 in totaal 23 regels onderzocht, waarvan er 6 zijn geschrapt en 14 vereenvoudigd/aangepast.
36
-
1.2 MKB Uitvoeringsprogramma/MKB Deal In 2025 zijn 4 nieuwe MKB Deals gestart op de thema's Internationaal ondernemen, Creatieve ondernemers, Duurzaam ondernemen en Impact ondernemen. Met ondernemers en partners zijn verder mogelijkheden voor nieuwe MKB-Deals besproken in 2026. 1.3 MKB bedrijven helpen bij het aannemen van internationale werknemers Bij vragen van het MKB bij het werven, laten landen en behouden van internationals was het HECS zowel proactief als reactief aan zet via het MKB Accountmanagement. Via het Living In programma hebben we talentvolle spouses aan het MKB verbonden. 2.1 Internationale werknemers helpen om in Eindhoven te komen wonen en werken HECS heeft internationals, hun families en werkgevers geholpen bij formele procedures. Focus lag op het vroegtijdig informeren van de international om aan management van verwachtingen te doen: de werkgever heeft hierin een belangrijke rol. In 2025 hebben we ons vooral gericht op: • Living In programma: In 2025 is het gestandaardiseerd informatiepakket gerealiseerd en is gestart met de pilot voor een AI-buddy, een online tool die het managen van verwachtingen van internationals op allerlei thema's gaat vergemakkelijken. • Internationals helpen in Eindhoven te werken en wonen: In 2025 heeft het Expat Center 6309 mensen op afspraak gehad.
Hiervan waren 2488 nieuwkomers (waarvan 13,5% EU en 86,5% non-EU) en 3821 verlengingen, wijzigingen of zoekjaar. • Spouses: nadruk ligt op het opschalen van het volume van spouses dat we naar de arbeidsmarkt brengen, met speciale aandacht voor een duurzame, langdurige inzet en (maar niet uitsluitend) krapteberoepen. • MKB Uitvoeringsprogramma: in 2025 is het Uitvoeringsprogramma MKB verder uitgevoerd, o.a. door de diverse (deel)projecten en MKD deals. • Ondernemersdienstverlening: In 2025 zijn 2 klantreizen uitgevoerd, een derde is in voorbereiding voor 2026, waarmee onze dienstverlening verder is aangepast/verbeterd. Daarnaast zijn in 2025 23 regels nader onderzocht, waarvan 6 regels zijn geschrapt en 14 zijn vereenvoudigd. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2025
2025
2025
2025
(nov '24)
(dec '25)
Lasten
4.026
4.178
4.028
150
Baten
-2.789
-3.191
-2.990
-201
Mutatie reserves
-146
-63
-63
0
Saldo
1.091
924
975
-51
Lasten
Baten
Mutatie reserve
Overig
150
-201
-
-51
SALDO
150
-201
-
-51
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
37
Afwijking I/S Afwijking turap
-
Economische promotie (tv 3.4) Wat hebben we bereikt 1 Toename economische activiteiten De economische dynamiek in de stad is versterkt door nieuwe bedrijven en investeerders, zowel op de campussen als de bedrijventerreinen en in de binnenstad en wijkcentra. Het betrof zowel bestaande bedrijven en concepten, maar ook startups. 2 Stimuleren samenwerking met onze partners in de stad. De samenwerking met partners als Eindhoven365 en Eindhoven247, gericht op de citymarketingstrategie, is gecontinueerd. Met o.a. Brainport Development, de BOM en de campusorganisaties is verder gewerkt aan de profilering van Brainport Eindhoven. 3 Aantrekkelijke stad om te bezoeken De transformatie van monofunctionele centrumgebieden naar vitale gebieden en ‘place to be’ is verder aangepakt in samenwerking met de direct belanghebbenden. Daarbij zijn ook de ondernemerscollectieven gestimuleerd (oa. door inzet van BIZ aanpak). Effectindicatoren
Realisatie 2024
Vestigingen (van bedrijven - aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar) (1)
Begroting
Realisatie
2025
2025
178
143
n.n.b.
1.100
1.200
n.n.b.
Cijfers over 2025 zijn nog niet bekend, dit wordt in de loop van 2026 gepubliceerd. Aantal hotelovernachtingen (x 1.000) (3) Cijfers voor 2025 worden in juni 2026 verwacht. De cijfers betreffen niet alleen hotelovernachtingen maar het totaal aantal overnachtingen (hotel, B&B)
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Zichtbaarheid startups We voeren het startup beleid uit via diverse projecten. We zijn in 2025 een nieuwe meerjarige samenwerking met The Gate overeengekomen. Daarnaast hebben we in 2025 drie launching customer startups de ruimte gegeven in de stad. 2.1 Versterking vestigings- en leefklimaat Naast de binnenstad, als het visitekaartje en economische toplocatie, zijn onze campussen (TU/e, HTC, Strijp-S/ T en BIC) de innovatie hotspots voor onze regio. We blijven inzetten op de samenwerking tussen de campussen. 3.1 Stimuleren van evenementen De vastgestelde evenementenvisie is verder tot uitvoering gebracht. Ook is het circulair bekersysteem met hardcups voor de open evenementen geïmplementeerd. 3.2 Voorzieningenniveau We hebben een gemeentebrede aanpak 'Stedelijke en maatschappelijke Voorzieningen' ontwikkeld om het Eindhovense voorzieningenniveau aan te laten sluiten bij de behoeften van de groeiende en veranderende stad.
38
In 2025 hebben we ons vooral gericht op: • Uitvoeringsplan Startups: In 2025 is toegespitst op de samenwerking in The Gate, de organisatie van het LevelUp event in het Evoluon (met meer dan 1500 deelnemers) en de uitrol van onze 'launching customer' rol. Voor die laatste zijn in 2025 4 nieuwe projecten gestart. • The Gate: We nemen actief deel aan het samenwerkingsverband van The Gate. In 2025 is met de partners een nieuwe meerjarenambitie opgesteld, wat heeft geleid tot een nieuwe samenwerkingsovereenkomst tot en met 2030. • Programma Stedelijke en Maatschappelijke Voorzieningen: Q3 2025 is het omgevingsprogramma Stedelijke en Maatschappelijke Voorzieningen vastgesteld. Hierin staat hoe we de huidige voorzieningenstructuur zien, welke opgaven verwacht worden en hoe we als gemeente werken aan versterking van het aanbod. • Evenementenvisie: De uitvoering van de vastgestelde evenementenvisie is in 2025 gecontinueerd. • Circulair bekersysteem: Er is inmiddels een stadsbreed bekersysteem dat wordt toegepast bij stadsbrede evenementen. Dit resulteert in een aanzienlijke vermindering van plastic. Dit wordt periodiek geëvalueerd en de daaruit voortvloeiende verbeteringen doorgevoerd. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim.
Begroting
Realisatie
Afwijking
2025
2025
2025
2025
(nov '24)
(dec '25)
Lasten
6.049
7.265
7.066
199
Baten
-5.660
-5.884
-5.756
-128
Mutatie reserves
-212
-934
-1.246
312
Saldo
177
447
64
383
Lasten
Baten
Mutatie reserve
-
-136
136
- Inc
-166
-
166
- Inc
Overig
365
8
10
383
SALDO
199
-128
312
383
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Toeristenbelasting
Afwijking I/S Afwijking turap
Op basis van de bezettingsgegevens is berekend dat er minder toeristenbelasting over 2025 wordt ontvangen dan begroot. Dit nadeel wordt conform afspraak onttrokken aan de reserve Citymarketing en evenementen. MKB deal Er is uiteindelijk een hoger bedrag aan subsidies verleend dan bij het moment van reserveringsvoorstel was ingeschat omdat er op dat moment onvoldoende duidelijkheid was over de inhoud van een subsidieaanvraag. Dit wordt gecompenseerd door een lagere storting in de reserve reserveringen.
39
-
2b. Onderwijs
Onderwijs Onderwijshuisvesting PO/VO We zijn wettelijk verplicht om te zorgen voor kwalitatieve onderwijshuisvesting. Daarvoor stellen we samen met de PO (Primair onderwijs) en VO (voortgezet onderwijs) schoolbesturen Integrale Huisvestings Plannen (IHP) op. Daarin worden projecten van meerdere schoolbesturen gezamenlijk afgewogen en op elkaar afgestemd. De komende jaren gaan we toewerken naar een lange termijnplanning (16 jaar). Daarnaast kunnen de scholen programma aanvragen indienen die jaarlijks worden beoordeeld. De schaalsprong, krapte op de woningmarkt en internationalisering zorgen dat leerlingenaantallen steeds moeilijker zijn te voorspellen. Samen met regiopartners en schoolbesturen zoeken we hiervoor oplossingen. Duurzaamheidsambities Onze onderwijsgebouwen lopen voor op schema. In 2022 is de uitstoot 34 kton, waar 43 kton is begroot. Dit betekent dat we 9 kton onder het begrote maximum zitten. Met het IHP Gestel (reeds besloten) en het nieuwe 16jarig IHP gaat dit minimum verder omlaag. Wettelijke taken op het terrein van onderwijs • bestrijden van onderwijsachterstanden; • toezicht en handhaving kinderopvang; • toezicht openbaar onderwijs; • handhaven Leerplichtwet; • uitvoeren doorstroompunt (voormalig RMC); • tegengaan van Voortijdig SchoolVerlaten (VSV); • uitvoeren van Wet Educatie Beroepsonderwijs (WEB); • zorgdragen voor leerlingenvervoer.
Daarnaast werken we in 2025 met de partners in de stad intensief samen op de volgende onderdelen: Lokaal Educatieve Agenda We werken samen met LEA (Lokale Educatieve Agenda) partners en geven samen uitvoering aan de Lokaal Educatieve Agenda 2024-2028 met als gezamenlijke opgave ‘Kansen (be)grijpen en Drempels (weg)nemen’. In schooljaar 2024-2025 en 2025-2026 hebben we acties uitgevoerd die bijdragen aan burgerschap & zingeving, het bevorderen van kansengelijkheid, het bestrijden van onderwijsachterstanden, het verstevigen van de pedagogische basis en het verbeteren van de aansluiting onderwijs-jeugdhulp. Zo is bijvoorbeeld ingezet op de rijke schooldag op scholen in Eindhoven, maatschappelijke diensttijd (MDT) en de week van respect. Jaarlijks monitoren en rapporteren we over de resultaten via de LEA monitor. Afgelopen jaar is in het LEA overleg extra aandacht gevraagd voor verdieping rondom (technisch) lezen en advisering vanuit het PO naar het VO.
40
Rijke Schooldag Ieder kind in Eindhoven verdient de kans om zich te ontwikkelen en mee te doen. Met de Rijke Schooldag bieden we kinderen op de basis- en middelbare school en in het speciaal onderwijs daarom extra kansen om deel te nemen aan verschillende naschoolse activiteiten. In het schooljaar 2025-2026 doen in totaal 40 scholen mee, waarvan 25 die via de gemeentelijke regeling gesubsidieerd worden. In het schooljaar 2024-2025 hebben we via zowel de landelijke als de gemeentelijke regeling circa 3.460 kinderen bereikt met het aanbod binnen de Rijke Schooldag. Voor het schooljaar 2025-2026 verwachten we een stijging in het aantal bereikte kinderen. Dit komt door het aantal deelnemende scholen dat is gestegen door een extra financiële investering door de gemeente. Aanpak voortijdig schoolverlaten In aanpak voortijdig schoolverlaten (vsv) richten we ons zoveel mogelijk op een integrale en preventieve aanpak omdat we niet geloven in bestraffen maar in motiveren. Gezamenlijk zetten we in op een kansrijke toekomst voor iedere kwetsbare jongere tot 23 jaar. De vsv aanpak heeft twee doelstellingen: 1. Schooluitval voorkomen om vsv te verlagen. Door het uitvoeren van de plusvoorzieningen in het VO en MBO; 2. Jongeren begeleiden naar school of werk met als doelstelling om vsv te verlagen. Door uitvallers te begeleiden naar onderwijs of werk en regionaal samen te werken.
In 2025 is het regionaal programma Naar de juiste plek 2020-2024 met een jaar verlengd, omdat de invoering van de wet Van school naar duurzaam werk is uitgesteld tot 1 januari 2026. Samen met onderwijs en arbeidsmarktpartners hebben we, binnen de kaders van de wet Van school naar duurzaam werk, gewerkt aan het opstellen van een nieuw regionaal programma Naar de juiste plek voor de periode 2026-2029. Dit programma is eind 2025 vastgesteld door de stuurgroep naar de juiste plek en wordt vanaf 1 januari 2026 uitgevoerd. Leerlingenvervoer In april 2025 heeft de raad de Verordening - en Nadere Regeling Sociaal Domein op het onderdeel Leerlingenvervoer aangepast. We zijn bij het beoordelen van nieuwe aanvragen veel meer gaan kijken wat ouders zelf in het vervoer van hun kind kunnen betekenen, vanuit oogpunt eigen verantwoordelijkheid en het stimuleren om kinderen zo zelfstandig mogelijk naar school te leren gaan. Schooljaar 2025/2026 is een overgangsjaar voor leerlingen die al een vorm van leerlingenvervoer hadden. Aanpak basisvaardigheden In 2025 werkten we samen met kernpartners laaggeletterdheid om de basisvaardigheden van volwassenen te bevorderen en voerden we het Stadsplan basisvaardigheden 2024-2028 uit. We zien dat op het leren van de Nederlandse taal meer aandacht nodig is, mede vanwege de snelle internationalisering van de stad en regio.
Hier lopen verschillende trajecten die we in 2025 hebben geïntensiveerd en meer in verbinding met elkaar hebben gebracht. In 2024 hadden we 6024 cursisten binnen ons aanbod, ruim meer dan het jaar ervoor (4896). We verwachten in 2025 weer een hoger aantal personen te hebben bereikt, maar die cijfers zijn pas in het tweede kwartaal van 2026 beschikbaar. Tevens hebben we regionaal gewerkt aan het opstellen van het Regionaal educatief programma (REP) 20262029. Dit REP is eind 2025 vastgesteld, dat maatregelen bevat om volwassenen te helpen bij het versterken van hun basisvaardigheden op taal, rekenen en digitale vaardigheden. Dit REP is meer kwalitatief van inhoud en versterkt de regionale netwerken, zodat we nog meer mensen kunnen bereiken. Als laatste is in 2025 gewerkt aan het opzetten van een publiek-private samenwerking met Summa. Hiermee hebben we duurzame infrastructuur voor basisvaardigheden gecreëerd in onze regio, dicht bij onze inwoners.
41
Doelen • Goede onderwijshuisvesting • CO₂-reductie onderwijshuisvesting . • Optimale ontwikkeling 0-13-jarigen • Jongeren (13-23 jaar) perspectief bieden op diploma/arbeid/dagbesteding • Volwassenen beheersen basisvaardigheden . Highlights 2025 uitvoeringsprogramma bestuursakkoord 1. 16-jarig IHP 2. Rijke Schooldag beschikbaar gesteld voor alle scholen die deel wilden nemen Financiële kerngegevens Thema Taakveld Onderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Lasten 25.801 35.531
Baten -5.033 -17.141
Mut.res. -2.869 1.471
Saldo 17.899 19.862
Onderwijs
61.332
-22.174
-1.397
37.761
BBV-indicatoren Indicator
peiljaar
NL 100-300
> 300 Eindhoven
Absoluut verzuim (per 1.000 leerlingen)
2024
6,7
7,2
8,2
16,3
Relatief verzuim (per 1.000 leerlingen)
2024
28
28
43
14
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv’ers)
2024
2,3
2,6
2,8
2,8
Onderwijshuisvesting (tv 4.2) Wat hebben we bereikt 1 Goede onderwijshuisvesting Samen met de schoolbesturen hebben we in 2025 scholen (vernieuw)bouwd en gebouwd en daarmee leerlingen en docent een goede leer- en werkplek geboden. 2 CO₂-reductie onderwijshuisvesting Doelstelling klimaatverordening 2016: 95% CO2 reductie in 2050 en 55% in 2030 ten opzichte van 1990. Circulaire samenleving in 2050 en 50% minder primaire grondstoffen in 2030. Effectindicatoren
Realisatie 2024
Directe CO₂-uitstoot Onderwijshuisvesting cf Klimaatverordening (Kton) (2) De meest recente cijfers zijn van 2024. Cijfers over 2025 worden eind 2026/begin 2027 verwacht. De uitstoot van onderwijshuisvesting is in 2024 fors gedaald t.o.v. 2023 met 14,7 kton.
42
16,4
Begroting
Realisatie
2025
2025
36
n.n.b.
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Integraal plannen en realiseren In 2025 hebben we met de schoolbesturen uitvoering gegeven aan de laatste projecten uit de bestaande IHP’s VO en PO en zijn we gestart met de uitvoering van het IHP Gestel. Met de schoolbesturen is gewerkt aan de opstart van het uitvoeringsprogramma. In 2025 hebben we ons vooral gericht op: • Voortgezet Onderwijs: In 2025 is gestart met de realisatie van het Joris College/ Plein Helder. Gestart met uitvoering besluit ministerie t.b.v. realisatie Medina. Uitvoering ISE. • Primair Onderwijs: Het IHP 2025-2040 is door de Raad vastgesteld. Start gemaakt met het uitvoeringsprogramma. Besluitvorming raad over vernieuwbouw Waterlinie. Uitvoering Abt. • IHP Gestel: In 2025 is gestart met de (voorbereiding) van de uitvoering van de 7 projecten in Gestel. Er zijn afspraken gemaakt met stakeholders over uniforme kwaliteit. Wat heeft het gekost x € 1.000