Bijlage 1 - Jaarstukken 2024
Tekst van het document
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
9,8%
10,8%
10,8%
1,2%
1,0%
1,0%
Het jeugdhulpgebruik is het afgelopen jaar iets gestegen ten opzichte van 2023. Dit ligt in lijn met de landelijke trend. % jeugdigen in verblijf t.o.v. alle jeugdigen (2) De streefwaarde is behaald.
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Stimuleren oplossingen in de nabije omgeving We ondersteunen initiatieven die ondersteuning dicht bij de eigen omgeving/netwerk van het gezin realiseren, zoals Buurtgezinnen. Samen met WIJeindhoven investeren we in werken vanuit sociale netwerkstrategieën. 59
1.2 Kwalitatief goede en effectieve hulp We stellen kwaliteitseisen aan onze jeugdzorgaanbieders en investeren in het beter aansluiten bij de mogelijkheden van de jeugdige/het gezin. Diverse vormen van jeugdhulp kennen ook dit jaar helaas nog wel wachttijden. 2.1 Bevorderen opgroeien in gezinssituatie Jeugdigen die tijdelijk niet thuis kunnen wonen vangen we zoveel mogelijk op in pleeggezinnen en gezinshuizen. In 2024 hebben we daarnaast succesvol geëxperimenteerd met integrale gezinsopname. Prestatie-indicatoren % dat de kwaliteit van de ondersteuning goed vindt (1.2)
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
67%
85%
n.b.
-
86,2%
n.b.
8,1%
8,3%
8,3%
66%
66%
66%
In 2024 heeft er geen (representatief) cliëntervaringsonderzoek Jeugd plaatsgevonden. % jeugdhulp volgens plan beëindigd (1.2) Over het jaar 2024 is deze informatie niet beschikbaar via Waarstaatjegemeente. % plaatsingen verblijf t.o.v. het totaal aantal ingezette voorzieningen (2.1) De streefwaarde is behaald. % plaatsingen binnen pleegzorg en gezinshuis t.o.v. % plaatsingen in verblijf (2.1) De streefwaarde is behaald.
In 2024 hebben we ons vooral gericht op: • Deltaplan Jeugd: er zijn vier ontwikkellijnen binnen het Deltaplan Jeugd: • 1. Aanpak wachttijden: met het initiatief 'Eindje Verder' startten we met tijdig en direct werken aan herstel door de samenwerking tussen preventieve partijen en vier grote jeugd-GGZ aanbieders. • 2. Transformatie van specialistische jeugdhulp: in 2024 zetten we extra in op transformatie door bijvoorbeeld gezinsopnames bij KINGS in te zetten. Dit ter voorkoming van ingrijpende en kostbare uithuisplaatsingen van kinderen. • 3. Versterken preventief jeugdbeleid: in 2024 hebben we extra inzet van het jongerenwerk mogelijk gemaakt, op straat, op school en in de online wereld. Ook vonden er diverse netwerksessies plaats voor de verschillende partners in het jeugddomein. • 4. Versterken Toegang: WIJeindhoven kan een groter aantal ondersteuningsvragen bedienen met inzet in de sociale basis en de sociale netwerkstrategieën. Dit is ondersteund vanuit de ontwikkellijn Toegang van het Deltaplan Jeugd. • Mentale gezondheid Jeugd: in 2024 faciliteerden we de implementatie van het programma STORM (gericht op suïcidepreventie) op scholen in Eindhoven. • Aansluiting onderwijs-jeugd: de visie en opdracht voor het schoolmaatschappelijk werk in Eindhoven is herijkt met als doel betere samenwerking en efficiënter signaleren, zodat passende ondersteuning ingezet kan worden.
• Regionale samenwerking jeugdhulp: in de regio Samen voor Jeugd werken we als gemeenten en partners gezamenlijk aan de inhoudelijke transformatie van de jeugdhulp. In 2024 is een Meerjarenplan opgesteld en bereidden we de implementatie van de Hervormingsagenda voor. • Uitbreiding jongerenwerk: door de uitbreiding van het jongerenwerk, deels gestart in 2024 en verder uitgebreid per 2025, zijn jongerenwerkers meer aanwezig zijn in de wijk, op scholen en online. Over online jongerenwerk wisselen we ook kennis uit met andere Europese steden.
60
Jeugdhulp begeleiding (tv 6.72a) De doelen met betrekking tot Jeugdhulp begeleiding zijn integraal meegenomen op taakveld 6.72. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 8.265 8.265
Lasten Saldo
Begroting 2024 (dec '24) 15.180 15.180
Realisatie 2024
Afwijking 2024
19.906 19.906
-4.726 -4.726
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
Lasten
Baten
Jeugdhulp begeleiding Toename van het aantal trajecten begeleiding als gevolg van een stijging van 10% in het aantal hulp vragende jeugdigen alsook een toename in de kosten door achterblijvende uitstroom. Zichtbaar is een verdubbeling van de verwijzingen door Gecertificeerde Instellingen (verplicht kader) en de medische verwijsroute. Overig SALDO
-4.730
Mutatie Afwijking reserve -4.730 structureel
5 -4.725
-
-
5 -4.725
Jeugdhulp behandeling (tv 6.72b) De doelen met betrekking tot Jeugdhulp behandeling zijn integraal meegenomen op taakveld 6.72. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 23.446 23.446
Lasten Saldo
Begroting 2024 (dec '24) 4.899 4.899
Lasten
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Jeugdhulp behandeling Er heeft een verschuiving plaatsgevonden van behandeling, specifiek Multisysteem Therapie (MST), naar landelijke inkoop van arrangementen. Overig SALDO
Realisatie 2024
Afwijking 2024
4.820 4.820
79 79
Baten
74
Mutatie Afwijking reserve 74 structureel
5 79
-
-
5 79
Jeugdhulp dagbesteding (tv 6.72c) De doelen met betrekking tot Jeugdhulp dagbesteding zijn integraal meegenomen op taakveld 6.72. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 3.166 3.166
Lasten Saldo
61
Begroting 2024 (dec '24) 7.479 7.479
Realisatie 2024
Afwijking 2024
9.840 9.840
-2.361 -2.361
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
Lasten
Baten
Jeugdhulp dagbesteding en dagbehandeling Stijging in met name de kosten van dagbehandeling (Licht Verstandelijk Beperkt en Opvoeden & Opgroeien), stijging van de gemiddelde verplichting (maatwerktarieven), alsook het aantal indicaties (m.n. Opvoeden & Opgroeien) en de uitnutting. Mede door wachtlijsten in het speciaal onderwijs, maken sommige jeugdigen langer gebruik van dagbehandeling. Overig SALDO
-2.367
Mutatie Afwijking reserve -2.367 structureel
6 -2.361
-
-
6 -2.361
Jeugdhulp zonder verblijf overig (tv 6.72d) De doelen met betrekking tot Jeugdhulp zonder verblijf overig zijn integraal meegenomen op taakveld 6.72. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 18.106 -478 0 17.628
Lasten Baten Mutatie reserves Saldo
Begroting 2024 (dec '24) 9.653 -1.433 -1.307 6.913
Lasten
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Multi-aanpak De inzet op MULTI is in 2024 toegenomen t.o.v. 2023, echter is de inzet nog niet op het niveau zoals verwacht bij de invoering van MULTI. Verwachting is dat de stijgende lijn in het gebruik van MULTI zich zal voortzetten en er dus verdere verschuiving ontstaat van MONO naar MULTI. Overig SALDO
2.121
-49 2.072
Realisatie 2024
Afwijking 2024
7.581 -1.466 -1.830 4.285
2.072 33 523 2.628
Baten
Mutatie Afwijking reserve 2.121 incidenteel
33 33
523 523
507 2.628
Pleegzorg (tv 6.73a) De doelen met betrekking tot Pleegzorg zijn integraal meegenomen op taakveld 6.72. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 2.431 2.431
Lasten Saldo
Begroting 2024 (dec '24) 4.612 4.612
Lasten
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Pleegzorg Zichtbaar is een lagere instroom. De mogelijkheid om pleegzorg in te zetten is sterk afhankelijk van het aantal beschikbare pleegzorgouders. Overig SALDO
62
Realisatie 2024
Afwijking 2024
4.471 4.471
141 141
Baten
137
Mutatie Afwijking reserve 137 structureel
4 141
-
-
4 141
Gezinsgericht (tv 6.73b) De doelen met betrekking tot Gezinsgericht zijn integraal meegenomen op taakveld 6.72. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 2.543 2.543
Lasten Saldo
Begroting 2024 (dec '24) 2.711 2.711
Lasten
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Gezinshuizen Een stijging van 20% aan indicaties en een toename van het tarief zorgen voor een toename van de kosten. Overig SALDO
Realisatie 2024
Afwijking 2024
3.633 3.633
-922 -922
Baten
-927
Mutatie Afwijking reserve -927 structureel
5 -922
-
-
5 -922
Jeugdhulp met verblijf overig (tv 6.73c) De doelen met betrekking tot Jeugdhulp met verblijf overig zijn integraal meegenomen op taakveld 6.72. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 4.656 4.656
Lasten Saldo
Begroting 2024 (dec '24) 16.805 16.805
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
Lasten
Baten
Jeugdhulp met verblijf Verwachting is dat de kosten voor verblijf in 2025 blijven stijgen vanwege de beweging naar kleinschalig wonen, nieuwe maatwerktarieven, meer inzet en verschuiving van zwaarte. Overig SALDO
-1.505
3 -1.502
Realisatie 2024
Afwijking 2024
18.307 18.307
-1.502 -1.502 Afwijking
-
Mutatie reserve -
-
-
3 -1.502
-1.505 structureel
Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf (tv 6.74a) De doelen met betrekking tot Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf zijn integraal meegenomen op taakveld 6.72. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 2.473 0 2.473
Lasten Baten Saldo
63
Begroting 2024 (dec '24) 10.815 0 10.815
Realisatie 2024
Afwijking 2024
12.617 -9 12.608
-1.802 9 -1.793
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
Lasten
Baten
Jeugdhulp GGZ zonder verblijf Zichtbare verschuiving van Jeugdhulp ambulant specialistisch GGZ midden naar zwaar met als gevolg meer kosten. Overig SALDO
-1.806
Mutatie Afwijking reserve 9 -1.797 structureel
4 -1.802
9
-
4 -1.793
Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf (tv 6.74b) De doelen met betrekking tot Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf zijn integraal meegenomen op taakveld 6.72. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 6.322 0 6.322
Lasten Baten Saldo
Begroting 2024 (dec '24) 3.390 0 3.390
Realisatie 2024
Afwijking 2024
7.392 0 7.392
-4.002 0 -4.002
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
Lasten
Baten
Jeugdhulp crisis Toename van met name kosten voor maatwerk crisis verblijf. Via de medische verwijsroute en gecertificeerde instellingen geregeld sprake van verlenging van indicatie spoedhulp. Ongewenst, maar noodzakelijk omdat er geen andere geschikte verblijfsplaats is. Landelijke inkoop Een aantal producten wordt enkel nog via landelijke inkoop aangeboden. Dit zorgt voor een toename van de kosten. Overig SALDO
-2.225
Mutatie Afwijking reserve -2.225 structureel
-1.807
-
-
-1.807 structureel
30 -4.002
-
-
30 -4.002
Gesloten plaatsing (tv 6.74c) De doelen met betrekking tot Gesloten plaatsing zijn integraal meegenomen op taakveld 6.72. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 3.240 0 3.240
Lasten Baten Saldo
Lasten
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Jeugdzorgplus Ondanks inspanningen tot afbouw JZ+ zien we door complexe casuïstiek en gebrek aan alternatieven de aantallen niet dalen. SPUK frictiekosten is een aanzet voor de transformatie. Tevens heeft een nadelige afrekening op voorgaande jaren plaatsgevonden. Bovenregionaal Expertise Netwerk Jeugd (BEN) BEN richt zich op het organiseren van passende hulp voor jeugdigen met complexe, meervoudige én weinig voorkomende problematiek. Ondanks inzet op consultatie, ondersteuning, coördinatie en maatwerkoplossingen, zijn in 2024 minder middelen uitgegeven. In 2024 zijn nieuwe middelen ontvangen en in totaal wordt € 3,8 miljoen overgeheveld naar 2025. Overig SALDO
64
-574
Begroting 2024 (dec '24) 10.228 -7.493 2.735
Realisatie 2024
Afwijking 2024
7.151 -3.846 3.305
3.077 -3.647 -570
Baten
Mutatie Afwijking reserve -574 incidenteel
3.730
-3.730
-
-79 3.077
83 -3.647
-
- incidenteel
4 -570
Geëscaleerde zorg 18- (tv 6.82) Wat hebben we bereikt 1 Jeugdigen groeien op in een veilige omgeving ook wanneer ouders (tijdelijk) niet in staat zijn om hun gezag uit te oefenen Jeugdigen die vanwege de veiligheid (tijdelijk) niet thuis kunnen wonen, ontvangen passende hulp in zoveel mogelijk een gezinsvervangende setting. Effectindicatoren
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
Jeugdigen met jeugdbescherming (% van alle jeugdigen tot 18 jaar) (1)
1,0%
1,0%
1,0%
Jeugdigen met jeugdreclassering (% van alle jeugdigen van 12 t/m 22 jaar) (1)
0,3%
0,4%
0,4%
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Kwalitatief goede en effectieve hulp Door de implementatie van het landelijk tarief en een workload van 12,7 per jeugdbeschermer is de ondersteuning kwalitatief nog verder verbeterd. 1.2 Voorkomen van instroom Per kwartaal bespreken en monitoren we de instroom met de Gecertificeerde Instellingen voor jeugdbescherming. We sturen op het eerder inzetten van passende hulp, zodat een maatregel niet nodig is. Prestatie-indicatoren % jeugdigen dat binnen 3 maanden na start maatregel passende jeugdhulp ontvangt (1.1) Alle jeugdigen met een maatregel krijgen binnen drie maanden hulp. Mede vanwege het moeilijk inkopen van bepaalde vormen van (domeinoverstijgende) zorg, is dit niet altijd direct de best passende hulp en kan de zorgvorm later nog wijzigen.
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
-
100%
n.b.
In 2024 hebben we ons vooral gericht op: • Tijdig passende hulp voor jeugdigen tijdens een maatregel van jeugdbescherming of jeugdreclassering: we intensiveerden het partnerschap met de Gecertificeerde Instellingen door accountgesprekken en gezamenlijk de voortgang te monitoren. Ook is het landelijk tarief geïmplementeerd. • Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming: de in 2024 aangestelde regionale programmamanager heeft een plan van aanpak gemaakt, om meer gezinsgericht en in samenhang met eerder ingezette hulp te werken. • Voorkomen van instroom in de jeugdbescherming: we maken intensieve, ambulante hulp in gezinnen mogelijk en experimenteerden succesvol met vrijwillige gezinsopname, waardoor jeugdbescherming mogelijk niet nodig is. • Werkdrukverlaging: de caseload voor jeugdbeschermers is gedaald naar 12,7 per jeugdbeschermer. • Arbeidsmarkt: vanuit de arbeidsmarktaanpak is in 2024 een communicatiecampagne gestart voor het verbeteren van het imago van jeugd- en gezinshulp. Daarnaast versterken we de interne mobiliteit en flexibiliteit van medewerkers in de sector.
65
Jeugdbescherming (tv 6.82a) De doelen met betrekking tot Jeugdbescherming zijn integraal meegenomen op taakveld 6.82. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 5.836 5.836
Lasten Saldo
Begroting 2024 (dec '24) 6.421 6.421
Lasten
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Jeugdbescherming Het incidentele nadeel wordt veroorzaakt doordat er meer jeugdbeschermingsmaatregelen zijn afgegeven. De hoogte van de kosten kan niet beïnvloed worden; de instroom wordt bepaald door besluiten (beschikkingen) van de kinderrechter. Overig SALDO
Realisatie 2024
Afwijking 2024
6.425 6.425
-4 -4
Baten
-23
Mutatie Afwijking reserve -23 incidenteel
19 -4
-
-
19 -4
Jeugdreclassering (tv 6.82b De doelen met betrekking tot Jeugdreclassering zijn integraal meegenomen op taakveld 6.82. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 1.150 1.150
Lasten Saldo
Begroting 2024 (dec '24) 1.275 1.275
Lasten
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Jeugdreclassering Het incidentele voordeel wordt veroorzaakt doordat er minder jeugdreclasseringsmaatregelen zijn afgegeven. De hoogte van de kosten kan niet beïnvloed worden; de instroom wordt bepaald door besluiten (beschikkingen) van de kinderrechter. Overig SALDO
66
Realisatie 2024
Afwijking 2024
1.229 1.229
46 46
Baten
40
Mutatie Afwijking reserve 40 incidenteel
6 46
-
-
6 46
3a. Woningbouw en fijne wijken
Woningbouw en fijne wijken Door middel van woningbouw, stedelijke vernieuwing en ruimtelijke ontwikkeling streven we naar een aantrekkelijke en duurzame woon- en leefomgeving voor huidige en nieuwe bewoners. Dat doen we door te werken aan samenhangende integrale gebiedsontwikkelingen, zoals Brainport City, Spoorzone, Internationale Knoop XL en Brainport Industries Campus (BIC) naast de ontwikkelingen in de wijken; projecten als Woensel XL, Kastelenplein, Evoluonpark. Ontwikkelingen die de bestaande buurt meteen een opknapbeurt geven. Daarbij is een goed functionerende woningmarkt van belang, die zowel invulling geeft aan de ambities van de stad (binden van talent) als aan de solidaire stad van twee snelheden. We transformeren en verdichten en we streven naar voldoende betaalbare koop- en sociale huurwoningen in al onze wijken. Hierbij stimuleren wij de verduurzaming van de (bestaande) woningvoorraad en innovatie in de bouw. Ook zetten we in op bescherming en hergebruik van het historisch erfgoed. We faciliteren initiatieven uit de stad door slagvaardig en klantgericht samen te werken en onze ruimtelijke instrumenten zo efficiënt en transparant mogelijk in te zetten. Daarbij is het streven om inwoners zo veel mogelijk bij de ontwikkelingen in de stad te betrekken. In de Woonvisie van 2015 heeft de gemeenteraad het kader voor het gemeentelijk woonbeleid vastgelegd.
In deze visie is gekozen voor: • Een ambitieus groeiscenario (naar 300.000 inwoners) via verdichting van de bestaande stad met nadruk op het hoogstedelijke woonmilieu binnen de Ring. • Een solidaire stad met voldoende ruimte voor sociale huur, middenhuur, wonen en zorg en zelfbeheer. • Een innovatieve stad met creatieve oplossingen voor woningbouw, zoals tijdelijk wonen. Het college zet zich al geruime tijd in op het versnellen van de bouw binnen de stadsgrenzen, met nadruk op sociale- en middenhuur en middeldure koop. Dit sluit aan bij de bouwversnellingsafspraken in het kader van de Woondeal, die in maart 2019 is afgesloten en de in aansluiting hierop met regio, Rijk en Provincie gemaakte afspraken over verstedelijking in het Verstedelijkingsakkoord, dat in juni 2022 is vastgesteld. 2024 was een goed jaar voor wat betreft de woningbouwproductie. Met de Beethoven-deal is er zowel een financiële impuls aan de woningbouwproductie gegeven als een extra druk op de bestaande woningbouwbehoefte gekomen. Deze behoefte is in beeld gebracht in het Woonbehoefteonderzoek welke samen met de evaluatie van Eindhoven Bouwt door en rekenkamerrapport waardevolle input levert voor o.a. de herziening van het woningbouwprogramma in 2025.
Doelen • Een aangenaam woon- en leefklimaat in Eindhoven. • Faciliteren van de groei van de stad • Groei van de woningvoorraad • Een energiezuinige corporatiewoningvoorraad • CO2-reductie woningen .
67
Highlights 2024 uitvoeringsprogramma bestuursakkoord • •
In 2024 is Ontwikkelmaatschappij Gebiedsontwikkeling Fellenoord BV opgericht. In 2024 is de bouw gestart van TAC, Victoriatoren, Matchbox, Hight light en Edge. Dus kranen rondom het station, Emmasingelkwadrant en Strijp S.
Financiële kerngegevens Thema Taakveld Woningbouw en Ruimte en leefomgeving fijne wijken Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Woningbouw en fijne wijken BBV-indicatoren Indicator Gemiddelde WOZ waarde (x € 1.000)
Lasten 21.882
Baten -18.962
Mut.res. 14.987
Saldo 17.907
50.067 28.766
-46.917 -13.280
8.616 7.037
11.767 22.524
100.716
-79.158
30.640
52.198
peiljaar 2024
NL 100-300 379 360
> 300 Eindhoven 419 363
Nieuw gebouwde woningen ( per 1.000 woningen)
2023
9,1
11
9
8,3
Demografische druk
2024
70,4
63,8
51,6
55,3
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
2024
geen data
906
883
839
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
2024
geen data
992
989
944
Verbonden partijen Ontwikkelingsmaatschappij gebiedsontwikkeling Fellenoord B.V. Sinds de start in het 1e kwartaal van 2024 is de bv bezig geweest met het werven van de juiste mensen en het overnemen van activiteiten die door gemeente en provincie in gang zijn gezet. Daarnaast zijn gesprekken gevoerd met de belangrijkste externe stakeholders. Tevens is voor de uitvoering van de gebiedsontwikkeling een eerste stap gezet als opmaat naar een integraal ruimtelijk raamwerk. In 2024 zijn daarnaast verschillende grote projecten tot start bouw gekomen zoals de Edge, Hightlight, Victoriatoren en TAC. Park Strijp Beheer B.V. Zie Park Strijp C.V. Park Strijp C.V. Dit betreft een samenwerkingsverband met VolkerWessels voor ontwikkeling van vm. Philips-locatie Strijp S met de ambitie om een kwalitatief aantrekkelijk en bruisend hoogstedelijk gebied te maken voor nieuwe gebruikers; cultuuruitingen, innovaties, bedrijfjes, evenementen en bewoners. Primaire doelstelling van de gemeente is de kwaliteitsverbetering van het Plangebied, de wijk en de stad door de herontwikkeling van de huidige bedrijfsbestemming in wervende woon-, werk- en centrumfuncties zoals voorzien in het Masterplan. De doelstelling van Park Strijp C.V.
is een kostendekkende grondexploitatie tegen een beheersbaar risico ten behoeve van een vernieuwd stedelijk gebied met hoge dichtheid, hoge kwaliteit en hoge mate van functiemenging, met een zodanige flexibiliteit in plan en programma dat ingespeeld kan worden op marktontwikkelingen met een wervend hoogstedelijk milieu, met ruimte voor een maximale ‘woon- resp. werkladder’, en van hoogwaardige kwaliteit.
Leefbare wijken Leefbare wijken door integraal gebiedsgericht samenwerken De begroting 2024 benadrukt het belang van integraal gebiedsgericht werken als middel om de leefbaarheid en sociale cohesie in de stad te versterken. Door samen te werken met inwoners, ondernemers en professionals wil de gemeente de leefbaarheid verbeteren, ontmoeting stimuleren en buurten veerkrachtiger maken. Hiervoor is € 5 miljoen incidenteel gereserveerd, waarvan € 1,8 miljoen in 2024 is ingezet. Aanpak voor de hele stad Gebiedsgericht werken wordt de norm en vraagt om organisatorische aanpassingen. Investeringen zijn gericht op veiligheid, gezondheid, leefbaarheid, groen en sociaal-maatschappelijke projecten.
68
Voorbeelden hiervan zijn: • Inzet van wijk-GGD’ers en boa’s in focuswijken zoals Doornakkers en Oud-Woensel; • Vergroening van straten en speelplaatsen, zoals in de Echternachlaan; • Wijkprojecten zoals beweegroutes, buurtontmoetingen, afval en kunstwerken; • Uitbreiding van speelvoorzieningen en watertappunten; • Het activeren van bewoners door buurtwerkkamers, buurtaanjagers en nieuwe participatievormen. Bovendien is er geïnvesteerd in het bevorderen van duurzaamheid en groene initiatieven in buurten en wijken. De werkwijze van Samenleven in Verscheidenheid heeft bijgedragen aan het vormen van buurten en wijken waarin mensen het fijn vinden om te wonen, werken en leven. In 2024 is voor het eerst de buurtagenda opgeleverd. Hierin staan per buurt de opgaven waar in 2024 aan gewerkt wordt. De gebiedscommissies in de actiegebieden zijn zo goed als overal op orde en we zien dat er weer steeds meer activiteiten door bewonersorganisaties georganiseerd worden. De Buurtkijker, het digitale instrument dat inzicht geeft hoe het ervoor staat met de buurten in Eindhoven, is het afgelopen jaar ook verder ontwikkeld. Hieraan worden steeds meer partijen en datasets verbonden. De subsidieregelingen zijn geactualiseerd en waar nodig is een klantgerichte maatwerkoplossing geboden.
Daarnaast zijn er buurtcontracten opgesteld voor de actiegebieden en zijn wijkbezoeken afgelegd door wethouder, burgemeester en stadsgezant. De gebiedscoördinatoren zijn in elke buurt in de stad actief, kennen de buurt en werken samen met alle partners in die buurt om de leefbaarheid in stand te houden en te vergroten. Het participatie-instrumentarium is verder ontwikkeld in afstemming met de stad en in lijn met de Omgevingswet. Voorlichting en adviezen zijn gegeven aan interne en externe partners. Versterken integraal gebiedsgericht werken aan veiligheid Het afgelopen jaar is het gebiedsgericht werken aan veiligheid verder versterkt door samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners maatwerk te leveren in de wijk. In Oud-Woensel is intensief samengewerkt aan de aanpak van ondermijning. De integrale aanpak van sociale overlast in Woensel-Zuid en het Centrum heeft ook zijn vruchten afgeworpen. Binnen deze aanpak is een goede balans gevonden tussen zorg- en veiligheidsmaatregelen. Tevens is de inzet van straatstewards geïntensiveerd. Zij waren niet alleen zichtbaarder voor bewoners, ondernemers en bezoekers, ook waren zij een goede sparringpartner voor handhaving en politie in de aanpak van overlast. Verder is de inzet van wijk-GGD’ers uitgebreid naar alle stadsdelen van de stad, waarmee we effectiever gepaste zorg bieden.
De gebiedsgerichte methodiek Samenleven in Verscheidenheid is voortgezet in de wijken Erp, Doornakkers en Oud-Gestel. Geleerde lessen van deze methodiek worden inmiddels ook toegepast in het gebiedsgericht werken in Woensel-Noord. Pact Woensel Zuid In maart 2024 is het Uitvoeringsprogramma 2024-2026 opgeleverd. Hierin zijn initiatieven opgenomen die (deels) gefinancierd zijn vanuit de toegekende middelen vanuit de SPUK Kansrijke Wijk en het Volkshuisvestingsfonds. Voor deze initiatieven zijn coalities gevormd waarin, in wisselende samenstellingen, waarin Alliantiepartners van het PACT Woensel samenwerken. Er is gewerkt aan een Subsidieregeling om de SPUK middelen aan uitvoerende partners toe te kennen waarbij zoveel mogelijk de beoogde kassiersrol van de gemeente wordt nagestreefd. In juni 2024 is nieuwe Programmadirecteur gestart en is samen met het Kernteam, dagelijks bestuur van de Alliantie, het uitwerken van de Governance voor het PACT opgepakt. Inrichten van de organisatie De transitie naar gebiedsgericht werken heeft geleid tot de oprichting van een nieuwe sector Gebieden en Wijken. Dit moet de integrale aanpak binnen de gemeentelijke organisatie verder versterken.
Ruimte en leefomgeving (tv 8.1) Wat hebben we bereikt 1 Een aangenaam woon- en leefklimaat in Eindhoven. Om de groei van de stad, die plaats vindt in de vorm van verdichting, in goede banen te leiden, moet de stad aantrekkelijk en leefbaar zijn: openbare ruimte, veel groen, een breed woningaanbod, goede voorzieningen etc. 2 Faciliteren van de groei van de stad Aan de gemeente worden veel bouwinitiatieven voorgelegd. Om de bouwopgave mogelijk te maken zetten we het hele scala van planologische instrumenten in, zoals planwijzigingen, vergunningverlening en ontheffingen.
69
Effectindicatoren Rapportcijfer voor Eindhoven als stad om in te wonen en te leven (1)
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
7,5
7,6
7,5
Betreft rapportcijfer uit de inwonersenquête, we kunnen geen specifieke oorzaak aangeven. De begrote 7,6 is net niet bereikt, vandaar onze keuze voor de kleur geel.
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Kwaliteitseisen stellen aan (nieuwe) bebouwing en de inrichting van de openbare ruimte We stellen kwaliteitseisen aan bijv. stedenbouw, duurzaamheid, klimaat, mobiliteit, woonproduct en groen. In de centrumgebieden zijn die hoger dan in de reguliere woonwijken, vanwege het verschil in dynamiek, drukte en ruimtegebruik. 2.1 Beperken doorlooptijden bouw- en aanlegvergunningen We beperken doorlooptijden van (bouw)vergunningen, vrijstellingen en ontheffingen tot maximaal de wettelijke termijn. Daarnaast zetten wij ons in voor een sneller en transparanter proces. Prestatie-indicatoren % bouw- en aanlegvergunningen (doorlooptijd) binnen wettelijke termijn (2.1) Doordat het nieuwe zaakgerichte systeem is ingericht (komst Omgevingswet) krijgen we steeds betere informatie uit ons bedrijfsproces. Vrijwel alle vergunningen zijn binnen de wettelijke termijn afgedaan of in overleg met aanvragers verlengd.
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
99%
99%
n.n.b.
In 2024 hebben we ons vooral gericht op: • Uitwerkingen afspraken BO MIRT 2022: Oplevering van Nota Kansrijke Oplossingen voor MIRT verkenning OV-knoop, gebiedsvisie Groots Gestel & Clusterpaspoort 1A, onderzoek hoofdwegennet. Uitwerking van VO HOV-4 & KnoopXL raamwerk openbare ruimte, oplevering in 2025. • Omgevingsplan, Omgevingsvisie en Ontwikkelperspectief Eindhoven (OPE): De Omgevingsvisie is vastgesteld. Het Omgevingsplan is van rechtswege ontstaan m.i.v. Omgevingswet; Ontwikkelperspectief Eindhoven, tactische doorvertaling van Omgevingsvisie, heeft vorm gekregen als intern werkinstrument en vraagt doorontwikkeling. • Gebiedsgerichte ontwikkelkaders voor delen van de stad: De verdichting vergt sturing op stadsontwikkeling. In gebieden waar veel gaat veranderen maken we gebiedskaders om regie te nemen, o.a. Sectie C, Kanaalzone-zuid, Vaartbroek. Het college heeft spelregels vastgesteld voor gebiedskader als instrument. • Eindhoven Noordwest: Er is veel gebeurd. Zo is de intentieovereenkomst voor een mogelijke uitbreiding van ASML op BIC Noord ondertekend en is het bestemmingsplan BIC 2 onherroepelijk geworden. De Brainport Industries Campus ontwikkelt zich hiermee sneller dan verwacht. • Eindhoven Airport District: Afgelopen jaar is de samenwerkingsovereenkomst ondertekend.
Daarnaast is er gewerkt aan planvorming vergroening Luchthavenweg, is de samenwerking met de studenten gestart en is EAD in december geselecteerd als 'Living Lab' met subsidie voor 3 jaar. • We zoeken actief naar verdichtingskansen: Onze grote woningbouwopgave moet in de bestaande stad plaatsvinden en dit vergt actief zoeken naar locaties waar verdichting door nieuwbouw mogelijk is. We doen dit samen met woningcorporaties en andere marktpartijen. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 21.322 -4.969 2.274 18.627
Lasten Baten Mutatie reserves Saldo
70
Begroting 2024 (dec '24) 128.544 -111.913 1.581 18.212
Realisatie 2024
Afwijking 2024
21.882 -18.962 14.987 17.907
106.662 -92.951 -13.406 305
Lasten
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Facilitaire grondexploitaties Facilitaire exploitaties hebben een meerjarig karakter. De lasten en baten per jaar worden in het taakveld verwerkt. Het jaarsaldo wordt geboekt naar de balans waardoor er geen resultaat op het taakveld is. Zie voor een verdere toelichting de paragraaf grondbeleid. Resultaten facilitaire grondexploitaties Het negatieve resultaat a.g.v. afsluiten projecten en bijstorten voorziening nadelige facilitaire grondexploitaties is gedeeltelijk afgedekt door een onttrekking reserve (€ 22.000) en voor € 523.000 via het jaarrekeningresultaat. Het positieve resultaat afsluiten projecten en incidentele grondverkopen (totaal € 369.000) is gestort in de reserve strategische investeringen. De van ontwikkelaars ontvangen bijdrage van € 4.503.000 is gestort in de reserve bovenplans. Doorbelaste apparaatskosten Betreft een afwijking op doorbelaste apparaatskosten (voornamelijk personele lasten). Zie toelichting paragraaf 3e Bedrijfsvoering, onderdeel personeelskosten. Gronddepot Het resultaat wordt veroorzaakt door een grotere hoeveelheid afgevoerde grond dan begroot. Projecten (geen investeringen) Het gaat hier om projecten waarbij het moment van realisatie afwijkt van de planning. Dit zijn afwijkingen op de jaarschijf 2024 en leiden volgens de huidige inzichten niet tot voor- of nadelen per einde van dit project.
De afwijking wordt grotendeels veroorzaakt door het project kassiersfunctie Fellenoord BV, waar het gehele budget in 2024 in de begroting is opgenomen en nog over de juiste jaarschijven waarin het project uitgevoerd gaat worden verdeeld moet worden. Overig SALDO
-868
Baten Mutatie Afwijking reserve 868 - incidenteel
-1.902
6.229
-4.850
-523 incidenteel
501
-
-
501 incidenteel
-1.464
1.513
-
49 incidenteel
109.631
-101.523
-8.114
-6 incidenteel
764 106.662
-38 -92.951
-442 -13.406
284 305
Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) (tv 8.2) De gebiedsontwikkeling in de stad krijgt mede vorm via projecten op basis van grondexploitaties. De grondexploitaties en private ontwikkelingen zijn ondersteunend aan vooral de programma’s Wonen, Economie (Kantoren en bedrijventerreinen) en maatschappelijke functies (zoals Onderwijs, Cultuur en Sport). In de Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG) wordt jaarlijks inzicht gegeven in de financiële en programmatische stand van zaken. Daarnaast faciliteren we private ontwikkelingen via (zogeheten ‘anterieure‘) overeenkomsten, waarbij we door kostenverhaal actief en projectmatig meewerken aan initiatieven van derden op hun eigen grond. Dit gebeurt vooral daar waar maatschappelijke meerwaarde te realiseren is. De resultaten van grondexploitaties en private ontwikkelingen landen naast dit taakveld ook op taakveld 3.2 (bedrijventerreinen) en taakveld 8.1 private ontwikkelingen. Voor een integrale toelichting op de ontwikkelingen in de portefeuille, de projecten en risico’s verwijzen we naar paragraaf 3g. Grondbeleid. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 54.332 -51.146 7.911 11.097
Lasten Baten Mutatie reserves Saldo
71
Begroting 2024 (dec '24) 53.661 -51.108 6.875 9.428
Realisatie 2024
Afwijking 2024
50.067 -46.917 8.616 11.767
3.594 -4.191 -1.741 -2.339
Lasten
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Actieve grondexploitaties niet bedrijventerreinen Grondexploitaties hebben een meerjarig karakter. De lasten en baten per jaar worden in het taakveld verwerkt. Het jaarsaldo wordt geboekt naar de balans waardoor er geen resultaat op het taakveld is. Zie voor een verdere toelichting de paragraaf grondbeleid. Resultaat actieve grondexploitaties niet bedrijventerreinen Bij diverse projecten diende eerder uitgenomen winsten te worden teruggestort (€ 1,97 miljoen). € 0,28 miljoen is afgedekt door een onttrekking uit de reserve onzekere winsten en € 1,69 miljoen tlv jaarrekeningresultaat. De tussentijdse winst die uit projecten kon worden genomen bedroeg € 2,37 miljoen welke is gestort in de reserve onzekere winsten. Uit deze reserve is vervolgens € 2,0 miljoen onttrokken omdat de winst zeker genoeg is om te laten vrijvallen. Dit bedrag is o.a. ingezet ter afdekking van de VPB-last en gestort in diverse reserves. Verder was er per saldo een storting nodig in de voorziening negatieve grondexploitaties van € 153.000. (Bebouwde) gronden in voorraad Het beheer van de panden laat aan de lastenkant een nadeel zien, o.a. als gevolg van niet geraamde sloopkosten voor een door brand verwoest pand en door brandveiligheidsmaatregelen bij een ander pand.
Bij de panden Knoop XL is er per saldo een voordeel ontstaan wat in de reserve verwervingen Knoop XL is gestort. Overige beheerkosten en projecten nog niet in uitvoering Voordeel door lagere lasten inhuur deskundigen en grondverwerving. Verder is het budget dat beschikbaar is om kosten af te boeken voor projecten die niet in uitvoering kunnen worden genomen, in 2024 niet volledig aangesproken. Overig SALDO
4.329
Baten
Mutatie Afwijking reserve -4.329 - incidenteel
-662
47
-1.190
-1.805 incidenteel
-829
391
-421
-859 incidenteel
500
16
-74
442 incidenteel
256 3.594
-316 -4.191
-56 -1.741
-116 -2.338
Wonen en bouwen (tv 8.3) Wat hebben we bereikt 1 Groei van de woningvoorraad De vraag naar woonruimte is groot. Er zijn veel onzekerheden in de markt, zoals rentestijging, gestegen bouwkosten en schaarste aan materiaal en personeel. We werken nauw samen met corporaties en marktpartijen om de woningproductie op peil te houden. 2 Een energiezuinige corporatiewoningvoorraad We hebben als stad klimaatdoelstellingen. De huidige energieprijzen brengen steeds meer huishoudens in de problemen. We leggen daarom afspraken over een energiezuinige corporatiewoningvoorraad vast in het duurzaamheidspact en de prestatieafspraken. 3 CO2-reductie woningen Doelstelling klimaatverordening 2016: 95% CO2 reductie in 2050 en 55% in 2030 ten opzichte van 1990. Circulaire samenleving in 2050 en 50% minder primaire grondstoffen in 2030. Ambitie klimaatmissie: Klimaatneutraal in 2030. Effectindicatoren Omvang woningvoorraad (1)
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
118.333
121.056
120.441
231
247
n.n.b.
231
242
n.n.b.
De woningbouw productie was relatief hoog met bijna 2500 woningen. Het niet halen van de aantallen kent diverse oorzaken. Directe CO2-uitstoot Woningen cf. Klimaatverordening (Kton) (3) De meest recente monitoringsgegevens zijn van 2023. De begrote jaarlijkse uitstoot in 2023 was 262 kton. Directe CO2-uitstoot Woningen cf. ambitie (Kton) (3) De meest recente monitoringsgegevens zijn van 2023. De ambitie van de klimaatmissie is in 2024 losgelaten en zal niet terugkeren in de P&Ccyclus van 2025 (zie onderbouwing in samenvatting H1 Klimaat en Weer).
72
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Toevoegen van woningen Met een oplevering van bijna 2500 woningen was de woningbouwproductie in 2024 relatief hoog. De woningbouwcorporaties behaalden in 2024 hun hoogste woningbouwproductie ooit. 1.2 Toevoegen van sociale huurwoningen De woningcorporaties leverden bruto 1006 sociale huurwoningen op in 2024, netto betreft het een productie van 466 sociale huurwoningen. Prestatie-indicatoren Aantal toegevoegde woningen (netto) (1.1)
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
1380
2.000-2.500
2108
-45
800
466
In 2024 zijn bruto 2484 woningen opgeleverd (netto 2108). De oplevering van 735 studentenwoningen heeft hieraan een belangrijke bijdrage geleverd. Aantal toegevoegde sociale huurwoningen door corporaties (netto) (1.2) In vergelijking met 2023 was 2024 een goed jaar voor de woningbouwproductie. De woningbouwcorporaties draaiden hun hoogste productie ooit, desondanks zijn de begrote aantallen niet gehaald. Dit heeft diverse oorzaken.
In 2024 hebben we ons vooral gericht op: • Eindhoven bouwt door: De aanpak Eindhoven bouwt door heeft een positief effect en levert een bijdrage aan de woningbouwopgave. Dit blijkt ook uit de evaluatie van EBD zoals die begin 2025 met de raad gedeeld wordt. • Modernisering woonprogramma: Het woonbehoefte onderzoek is eind 2024 opgeleverd en met de raad gedeeld. De uitkomsten van het onderzoek leveren input voor o.a. de herziening van het woonprogramma zoals dit in 2025 wordt opgesteld. • Verhoging corporatieproductie: In 2024 zijn door de corporaties 1006 sociale woningen (bruto) opgeleverd, een zeer hoog aantal. 735 van deze woningen waren studentenwoningen. • Regionale samenwerking herijken: De geplande herijking is nog niet afgerond. Mede door nieuwe ontwikkeling (Beethoven) vraagt het strakker inregelen van deze samenwerking nog meer tijd. • Innovatie in de woningbouw: Het toegezegde innovatieplan is begin 2025 opgeleverd en aan het college ter besluitvorming aangeboden. Mede door capaciteitsgebrek heeft dit vertraging opgeleverd. • Leefbare wijken: Een uitgebreide toelichting op dit thema staat in programma 3a Woningbouw en fijne wijken. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 31.479 -10.434 -958 20.087
Lasten Baten Mutatie reserves Saldo
73
Begroting 2024 (dec '24) 31.557 -11.691 -1.583 18.283
Realisatie 2024
Afwijking 2024
28.766 -13.280 7.037 22.524
2.791 1.589 -8.620 -4.241
Lasten
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Leefbare wijken Vertraging in een aantal projecten/initiatieven door gebrek aan ontwerpen uitvoeringscapaciteit en vertraging door participatie zorgt ervoor dat een deel van het gereserveerde budget in 2025 besteed wordt Flexpool stimulering woningbouw SGE De totale subsidie is toegekend in 2022 waarbij het restant van het niet benutte deel jaarlijks is doorgeschoven wegens beperkte capaciteit en vragen vanuit de SGE-gemeenten. In 2024 is de volledige subsidie benut. Doorbelaste apparaatskosten Betreft een afwijking op doorbelaste apparaatskosten (voornamelijk personele lasten). Zie hiervoor paragraaf 3e Bedrijfsvoering onderdeel personeelskosten. Projecten Tekort wordt met name veroorzaakt doordat we minder uren hebben kunnen dekken dan vooraf verwacht. Er zijn minder uren geschreven op de projecten dan was geraamd. Projecten (geen investeringen) Het gaat hier om projecten waarbij het moment van realisatie afwijkt van de planning. Dit zijn afwijkingen op de jaarschijf 2024 en leiden volgens de huidige inzichten niet tot voor- of nadelen per einde van dit project. Overig SALDO
74
588
Baten
Mutatie Afwijking reserve 588 incidenteel
-833
831
-
-2 incidenteel
-581
10
-
-571 incidenteel
-5.953
27
-
-5.926 incidenteel
7.806
847
-8.601
52 incidenteel
1.764 2.791
-126 1.589
-19 -8.620
1.619 -4.240
3b. Bereikbaarheid
Bereikbaarheid Op 12 maart 2024 heeft de gemeenteraad het Masterplan Mobiliteit vastgesteld. In het masterplan staat welke bijdrage mobiliteit levert aan de belangrijke uitdagingen van deze tijd, zoals de groei en vergroening van onze stad, verstedelijking en klimaatverandering. Met het masterplan werken we toe naar een Eindhoven dat beter verbonden, schoner, gezonder en veiliger is. En waarin we ook ruimte maken voor de groei van de stad. In de actieagenda bij het masterplan zijn de concrete keuzes en stappen beschreven voor de komende jaren. Een van de uitwerking is een verkeerscirculatieplan voor het gebied binnen de Ring en een verbeterplan voor de Ring. Ook wordt er gewerkt aan de HOV4: een snelle, frequente buslijn van Eindhoven Centrum naar Veldhoven De Run en aan de Brainportlijn; een HOV verbinding die ook BIC Noord gaat ontsluiten. •
•
Het Masterplan Mobiliteit 2050 bestaat uit twee delen. Deel I. Dromen: hierin zijn zeven dromen voor de toekomst beschreven en welke rol en waarde mobiliteit daarin heeft. Dit is samengevat in: Wij dromen over een toekomst waarin wij in verbinding zijn met elkaar, waarin er vrijheid is voor iedereen om te gaan en staan waar ze willen en op welke manier ze dat willen, waarin we ruimte maken voor elkaar en de veelzijdigheid van de stad, waar het veilig is voor jong en oud. Een stad waar de lucht schoon is en waar we gezond oud kunnen worden. Een stad waar het fijn is om te zijn en waar we kunnen ontspannen. Deel II. Actie-agenda’s: hierin zijn de concrete keuzes en stappen beschreven voor de komende jaren om onze dromen dichterbij te halen. In opvolging op het vastgestelde Masterplan Mobiliteit, zijn we in 2024 onder andere gestart met de uitwerking van het sectorenmodel in het Verkeerscirculatieplan en werkten tegelijk het verbeterplan voor de Ring uit. Deze plannen worden voor de zomer 2025 in routing gebracht. We hebben in 2024 de uitbreiding betaald parkeren binnen de Ring in gang gezet, dat we voor de zomer 2025 verwachten te realiseren. Daarnaast is de invoering van de zero-emissiezone voor bestelvoertuigen voorbereid, om de invoering per 1 januari 2025 mogelijk te maken.
In 2024 hebben we een position paper opgesteld voor de nieuwe OV concessie die vanaf 2029 start en werken we in MRE verband aan de realisatie van hubs en regionale (door)fietsroutes. Openbare ruimte In 2024 hebben we diverse onderhoudsprojecten uitgevoerd die bijdragen aan het op basiskwaliteit houden van de stad. Door het uitvoeren van dagelijks onderhoud (o.a. reinigen, onkruidbestrijding, zwerfafval ruimen en in de winter gladheidsbestrijding) is de stad schoon, heel, netjes en veilig gehouden. Ook is een aantal straten in het kader van onderhoud heringericht: onder andere de Kleine Berg, Heideveldstraat, Mimosalaan, Cydonialaan, Gentiaanweg en Kornoeljelaan (Nieuwe Erven). Waarbij de straten ook meteen klimaatadaptief zijn ingericht, door zoveel mogelijk te ontharden en vergroenen. We zijn gestart met het onderhoud en vergroening van P1 aan de Antoon Coolenlaan, in combinatie met de realisatie van de vluchtelingenopvang. Vanuit het onderhoudsprogramma openbare ruimte hebben we 13 straten vergroend. Net zoals voorgaande jaren is aandacht besteed aan de toegankelijkheid van de openbare ruimte en is bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte gestimuleerd. In dat kader zijn onder andere de fietspaden Insulindelaan en Jorislaan voorzien van asfalt. Duurzaamheid en circulariteit zijn onderdeel van de plannen die in de openbare ruimte worden uitgevoerd.
Zo is de verlichting in diverse straten door LED vervangen, zoals in de Musschenbroekstraat, Roosje Vosstraat, Princessenlaan en de Steenstraat. De handreiking circulaire openbare ruimte die we in 2021 hebben opgesteld passen we toe in onze onderhoudsprojecten. Voor het reduceren van de CO2 uitstoot zijn in 2024 parameters opgesteld, zodat in de komende begrotingen de te behalen en behaalde CO2 reductie kan worden opgenomen.
75
Doelen • Veilige mobiliteit • Toegankelijke mobiliteit • Duurzame en schone mobiliteit • Vlotte mobiliteit • Slimme mobiliteit • Aantrekkelijke en leefbare openbare ruimte • CO2-reductie mobiliteit Highlights 2024 uitvoeringsprogramma bestuursakkoord • • • •
In 2024 heeft de gemeenteraad het Masterplan Mobiliteit vastgesteld. In opvolging op het vastgestelde Masterplan zijn we in 2024 gestart met het sectorenmodel en wordt gewerkt aan het verkeerscirculatieplan (VCP) en verbeterplan Ring. In 2024 is gestart met de voorbereiding op het invoeren van betaald parkeren en zero emissie zone binnen de ring. In 2024 is gestart met de voorbereiding aanleg HOV4 Het raadsvoorstel HOV4 wordt naar verwachting 1 juli 2025 aan de gemeenteraad voorgelegd. En de voorbereiding van de Brainportlijn. In december 2024 is Nota Kansrijke Oplossingsrichtingen van de Multimodale Knoop Eindhoven Centraal vastgesteld op basis waarvan de beoordelingsfase van de hoofdvarianten is gestart.
Financiële kerngegevens Thema Taakveld Bereikbaarheid Verkeer en vervoer Parkeren Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer
Lasten 53.320 8.268 272 1.266
Baten -10.774 -2.867 -62 -33
Mut.res. 2.050 -1.963 0 400
Saldo 44.596 3.437 210 1.633
Bereikbaarheid
63.126
-13.735
487
49.877
Verbonden partijen Eindhoven Airport N.V. Samenwerkingsverband met de provincie Noord-Brabant en Schiphol Nederland BV voor de exploitatie van voorzieningen ten behoeve van de burgerluchtvaart op de militaire vliegbasis Eindhoven.
Verkeer en vervoer (tv 2.1) Wat hebben we bereikt 1 Veilige mobiliteit In 2024 hebben we de snelheid op 9 wegen verlaagd naar 30 km/u. Met scholen werken we aan veiliger verkeersgedrag. We ontwikkelen een risico gestuurde aanpak gericht verkeersveiligheidsmaatregelen op locaties met significante veiligheidsrisico's. 2 Toegankelijke mobiliteit Net zoals voorgaande jaren is aandacht besteed aan de toegankelijkheid van de openbare ruimte en is bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte gestimuleerd. 3 Duurzame en schone mobiliteit In 2024 is de voorbereiding afgerond voor de invoering van de zero-emissiezone is per 1-1-2025. Het aantal publieke laadpunten in de openbare ruimte is gegroeid van 800 begin 2023 naar 1.800 eind 2024. Dit is exclusief semi-openbare laadpunten. 4 Vlotte mobiliteit In 2024 zijn we gestart met een Verbeterplan voor de Ring, met als doel de verkeersveiligheid te verbeteren, de doorstroming te optimaliseren en de leefbaarheid voor omwonenden te verhogen. En in 2024 hebben we een bereikbaarheidskaart ontwikkeld. 5 Slimme mobiliteit We werken samen met onder ander Iris Elektrick aan uitbreiding van buurtinitiatieven voor elektrisch deelvervoer. We experimenteren met laadlichtmasten en bidirectioneel laden. En we werken aan een buurtaanpak laadpalen Vonderkwartier.
6 Aantrekkelijke en leefbare openbare ruimte We hebben dagelijks onderhoud (reinigen, onkruid verwijderen, aanpak zwerfafval ect.) gepleegd, groot onderhoud uitgevoerd en vervangingen gerealiseerd. Ook hebben we in 2024 twee fietspaden omgevormd naar asfalt en 13 straten vergroend.
76
7 CO2-reductie mobiliteit De CO2 uitstoot op mobiliteit laat nauwelijks daling zien. De invoering van de zero-emissiezone in 2025 is voorbereid. Met de vaststelling van het Masterplan Mobiliteit werken we verder aan meer lopen en fietsen en de mobiliteitstransitie. Effectindicatoren
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
109
83
133
99
95
111
7,4
7,8
8,1
7,5
7,8
8,4
6,8
7,6
7,6
Aantal fietsers op fietsroutes (4)
114
110
108
Mogelijk heeft het beperkt aantal fietsers op fietsroutes te maken met de slechte weersomstandigheden tijdens de telweek in september. Vanwege de lichte afwijking ten opzichte van de streefwaarde de kleurkeuze geel. Doorstroming gemotoriseerd verkeer op belangrijke toegangswegen (incl. Ring) (4) De doorstroming op de belangrijkste toegangswegen is afgenomen. Ten opzichte van 2019 stroomde het verkeer in 2024 5% minder goed door, terwijl we inzetten op een verbetering van de doorstroming op de radialen.
96
105
95
69%
≥61%
67%
2.045
2.550
2.144
4.383
7.140
5.030
71%
≥75%
68%
70%
≥75%
65%
78%
≥75%
78%
Aantal ernstige verkeersongevallen (1) Dit betreft het aantal door de politie geregistreerde ongevallen waarbij sprake is van een dodelijke afloop of slachtoffers met letsel die vervoerd zijn naar het ziekenhuis. Auto-intensiteiten in het centrum (3) De auto intensiteiten laten nauwelijks afname zien. De stad groeit, vandaar de keuze voor de kleur geel. Voetganger vriendelijk (3) Cijfer vanuit de inwonersenquête, de streefwaarde wordt behaald. Fiets vriendelijkheid (3) Cijfer vanuit de inwonersenquête, de streefwaarde wordt behaald. OV vriendelijkheid (3) Cijfer vanuit de inwonersenquête, de streefwaarde wordt behaald.
% duurzaam vervoer in de modal split (5) Cijfer vanuit de inwonersenquête, de streefwaarde wordt behaald. Aantal openbaar beschikbare deelvoertuigen (5) In de deeltweewielermarkt zien we veel schommelingen. Twee belangrijke aanbieders in Eindhoven van scooters, fietsen en bakfietsen zijn in 2024 failliet gegaan. Mede hierdoor en de stijging t.o.v. vorig jaar de keuze voor de kleur geel. Aantal geregistreerde emissievrije voertuigen in EHV (RDW) (5) Mogelijk heeft de wijziging van belastingvoordelen op elektrische voertuigen invloed gehad op het niet behalen van de streefwaarde. % inwoners dat tevreden is over inrichting openbare ruimte (6) In 2024 viel de tevredenheid lager uit. Hier is geen directe verklaring voor aan te geven. % inwoners dat tevreden is over onderhoud openbare ruimte (6) In 2024 viel de tevredenheid lager uit o.a. doordat in 2020 het onderhoudsniveau van A naar B is gegaan. In de begroting 2025 gaan we daarom uit van een lager percentage. % bewoners dat vindt dat het in de buurt goed verlicht is (6) We streven naar 75% tevredenheid, dit is het optimale percentage tevredenheid bij de huidige inspanningen die gericht zijn om de stad (conform vastgesteld beleid) op basiskwaliteit te beheren en te onderhouden.
77
Basiskwaliteit wegen (6)
90%
≥90%
n.n.b.
94%
≥90%
93%
96%
≥90%
94%
272
159
n.n.b.
272
174
n.n.b.
Conform het wegenbeheerplan streven we naar kwaliteit C, waar max 9,6% kwaliteit D toegestaan is. In 2024 heeft geen weginspectie plaatsgevonden. Dat gebeurt één keer per twee jaar. Basiskwaliteit bruggen, viaducten en tunnels (6) Conform de visie openbare ruimte streven we naar een basiskwaliteit, waar 10% van af mag wijken. Dit is gekoppeld aan landelijke systematiek/streefwaardes (CROW). Basiskwaliteit schoon en netjes (6) We streven naar een basiskwaliteit voor de hele stad. Maximaal 10% mag hier van afwijken. Dit is gekoppeld aan landelijke systematiek/streefwaardes (CROW) Directe CO2-uitstoot Verkeer exclusief auto(snel)wegen cf. Klimaatverordening (Kton) (7) De meest recente monitoringsgegevens zijn van 2023. De begrote jaarlijkse uitstoot in 2023 was 172 kton. Directe CO2-uitstoot Verkeer exclusief auto(snel)wegen cf. ambitie 2030 klimaatmissie (Kton) (7) De meest recente monitoringsgegevens zijn van 2023. De ambitie van de klimaatmissie is in 2024 losgelaten en zal niet terugkeren in de P&Ccyclus van 2025 (zie onderbouwing in samenvatting H1 Klimaat en Weer).
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Verbeteren verkeersveiligheid rondom scholen We zetten in op verkeersveiligheidseducatie en verbetering van verkeersveiligheid rondom scholen. Dit doen we onder andere door het verder uitrollen van het Brabants Verkeersveiligheids Label, schoolzones en het stimuleren van het fietsverkeersexamen 3.1 30 km/u straten in het centrum In het Masterplan Mobiliteit is het streefbeeld voor de maximumsnelheden opgenomen. We werken de uitvoering van motie '30 tenzij' verder uit. In 2024 hebben we de snelheid al op 9 wegen verlaagd naar 30 km/u. 4.1 Realiseren fietsinfrastructuur Veilige en hoogwaardige fietsinfrastructuur is belangrijk om fietsgebruik te stimuleren. Er heeft besluitvorming plaatsgevonden met bestuursovereenkomsten voor de F2, Groene Corridor en Pendelroute. 4.2 Verbeteren kwaliteit HOV Een aantrekkelijk OV is veilig, betrouwbaar en comfortabel. In 2024 is HOV3 verder gerealiseerd. De planvorming van HOV4 is verder uitgewerkt. Ook hebben we een position paper opgesteld voor de nieuwe OV concessie 2029 van de Provincie Noord Brabant. 4.3 Vernieuwen verkeerslichten In 2024 zijn 13 verouderde verkeersregelinstallaties vervangen. 5.1 Stimuleren laadinfrastructuur Inmiddels hebben we een stadsbreed netwerk en zijn we het netwerk verder aan het verdichten.
Het aantal publieke laadpunten in de openbare ruimte is gegroeid van 800 begin 2023 naar 1.800 eind 2024. Dit is exclusief semi-openbare laadpunten. 6.1 Onderhouden wegen We hebben de wegen in stand gehouden door uitvoering van het onderhoudsprogramma wegen (zie indicatoren) en het uitvoeren van regulier en klein onderhoud (plaatselijke reparaties). 6.2 Onderhouden bruggen, viaducten en tunnels Er is onderhoud uitgevoerd aan diverse bruggen/tunnels/viaducten (o.a. schilderwerk en kleine reparaties). Daarnaast is er één project in het kader van de Tunnelvisie uitgevoerd.
78
6.3 Onderhoud openbare verlichting Er is uitvoering gegeven aan onderhoud van verlichting door vervangen en repareren van defecte/verouderde lampen en masten. 6.4 Reinigen Alle openbare ruimte in eigendom van de gemeente is in 2024 gereinigd (afvalbakken legen, onkruid verwijderen, zwerfafval ruimen etc.). Prestatie-indicatoren Aantal km nog te realiseren 30 km/u straten in het centrum (3.1)
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
0,45
5
4
30,5
32
31,5
24,5
32
32
11
11
13
2.549
2.570
3.557
11
17
9
12
6
4
890
2.360
502
Betreft aantal nieuwe straten wat is ingericht met maximum snelheidsregime van 30 km/u. In totaal hebben we op 9 straten in Eindhoven in 2024 de snelheid naar 30 km/u verlaagd. Vanwege een lichte afwijking van de streefwaarde en stijging t.o.v. vorig jaar de kleurkeuze geel. Aantal km snelfietsroutes (Slowlane) (4.1) Diverse bestuursovereenkomsten zijn getekend tbv snelfietsroutes. Vier onderdelen van doorfietsroutes zijn gerealiseerd, namelijk Oirschotsedijk, Celebeslaan Loostraat Ulenpas. Aantal km HOV-busbanen (4.2) In 2024 zijn de Marathonloop, een gedeelte A. Fokkerweg en een busstrook bij de Aalsterweg gerealiseerd. Daarnaast wordt het ontwerp van de HOV4 uitgewerkt en voorbereid tot realisatie. Aantal vernieuwde verkeerslichten (per jaar) (4.3) Jaarlijks vervangen we 11 verkeerslichten in de stad. Eind 2024 waren er nog 12 vri's ouder dan 15 jaar. Naar verwachting is deze achterstand eind 2026 weggewerkt. Aantal elektrische laadpunten (5.1) De streefwaarde is ruimschoots behaald. Groot onderhoud wegen (aantal) (6.1) Een aantal projecten heeft vertraging opgelopen, o.a. door uitbreiding scope. Als gevolg van sinkholes is voor een aantal projecten besloten rioolvervanging mee te nemen. Groot onderhoud bruggen, viaducten en tunnels (aantal) (6.2) Vier zijn er gereed.
Voor twee kunstwerken geldt dat de ene helft is uitgevoerd en de andere helft is doorgeschoven naar 2025, mede als gevolg van uitloop van andere werkzaamheden die eerst onder het viaduct uitgevoerd moeten worden. Onderhoud openbare verlichting (vervangen aantal armaturen) (6.3) Omdat in 2030 alle armaturen moeten zijn voorzien van LED, zijn in 2025 ook 3188 traditionele lampen vervangen door LED en is in 266 armaturen een ledplaat toegepast. Totaal zijn daardoor 3956 armaturen verled.
In 2024 hebben we ons vooral gericht op: • Masterplan Mobiliteit: Op 12 maart is het Masterplan Mobiliteit vastgesteld. We werken aan de uitvoering de actieagenda's die zich richten op 2024-2026 (1) en 2027-2030 (2) en daarna, in lijn met de zeven dromen van het Masterplan Mobiliteit 2050. • Autoluw centrum: we geven vervolg aan het vastgestelde masterplan door een studie voor een autoluwer centrum via de invoering van een sectorenmodel. Met het verkeerscirculatieplan dragen we bij aan een aantrekkelijke (binnen)stad en ruimte voor stedelijke kwaliteit. • MIRT afspraken: Het ontwerp voor HOV4 is verder uitgewerkt ten behoeve van besluitvorming. Na goedkeuring in de Raad starten we met een uitwerking van het vervolgontwerpen. We starten met de realisatie van de korte termijn maatregelen A2/N2 (hubs en fietsroutes). • Mobiliteitstransitie: We geven invulling aan de acties om lopen, fietsen en het OV te stimuleren, o.a. door te investeren in fietsparkeren en fietsroutes zoals op de onderdoorgang Beemdstraat/Limburglaan. De realisatie van HOV3 is grotendeels afgerond. 79
• • • • • • • • • •
Deelmobiliteit: De evaluatie van de bestaande aanpak en integrale afstemming en het leren van ervaringen in Eindhoven en elders vormen een basis voor een lange termijn continueringsaanpak deeltweewielers voor de komende 2-3 jaar. Elektrische mobiliteit: Conform het Uitvoeringskader laden elektrische mobiliteit versnellen we de uitrol van laadinfrastructuur binnen huidige open markt model en zetten we in op het aanhaken op de nieuwe laadpalenconcessie van de provincie. Verkeersveiligheid: We werken aan een verkeersveiliger Eindhoven met het aanpakken van de belangrijkste verkeersveiligheidsknelpunten, verlaging van snelheden en educatie- en gedragsmaatregelen, zoals bij scholen. Verbeteren toegankelijkheid station Strijp S: Samen met ProRail werken we het plan verder uit om station Strijp S zo snel mogelijk toegankelijker en aantrekkelijker te maken. Een aantrekkelijke en toekomstbestendige openbare ruimte: O.a. de Gen. Linckerslaan, Dibbetslaan en P1 A. Coolenlaan zijn heringericht. Dit draagt bij aan een groene, klimaatbestendige en toegankelijke openbare ruimte. Gecombineerd met onderhoud aan wegen en het bestuursakkoord zijn 13 straten vergroend. Duurzame openbare ruimte: In 2024 hebben we ruim 6.800 m2 voetpad herstraat en zijn de fietspaden in de Insulindelaan en Jorislaan geasfalteerd. Afstemming onderhoud op de omgeving: De pilot bladkorven is afgerond.
Bladkorven worden vanaf 2024 structureel geplaatst in het herfstseizoen. We zijn aangesloten bij diverse initiatieven op het gebied van zwerfafval waaronder de 1e Eindhovense Plandeldag. Verledden openbare Verlichting: In totaal zijn 3188 armaturen in 2024 voorzien van led verlichting. Zo nodig is het gehele armatuur vervangen, een ledplaat geplaatst of een lamp vervangen. Openbare toiletten: Middels diverse media en overleggen zijn ondernemers benaderd om hun toiletten open te stellen. Het resultaat is ongeveer 70 locaties in de Hoge Nood app. Besloten is om in 2025 in het Urban Sportpark en park Meerhoven een toilet te realiseren. Herinrichting parkeerterrein Antoon Coolenlaan: In 2024 zijn we gestart met het project parkeerplaats A. Coolenlaan, om deze te herinrichten, te vergroenen en de oversteekbaarheid van de Antoon Coolenlaan te verbeteren, gekoppeld aan het inrichtingsplan Genneper Parken.
Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 60.029 -3.160 -807 56.062
Lasten Baten Mutatie reserves Saldo Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
Lasten
Projecten (geen investeringen) Het gaat hier om onderhouds- en verkeersprojecten waarbij de jaarschijven in de begroting afwijken ten opzichte van het werkelijke uitvoeringsjaar. Dit zijn afwijkingen die niet tot voor- of nadelen per einde van deze projecten leiden. Dotatie reserve Masterplan Mobiliteit Zowel de restant exploitatiemiddelen vanuit het Masterplan Mobiliteit ten behoeve van Verkeer en Vervoer, als de middelen voor de bereikbaarheidsagenda ZOB worden toegevoegd aan de reserve Masterplan Mobiliteit. Dit overeenkomstig het raadsbesluit Masterplan Mobiliteit. Bijdrage Brainport Bereikbaar voor regiobrede projecten Bijdrage voor de regiobrede projecten van de bereikbaarheidsagenda Zuidoost-Brabant in 2024. Deze bijdrage wordt bepaald op basis van realisatie en verrekend met de hiervoor ingestelde reserve. Overig SALDO
14.455
80
Begroting 2024 (dec '24) 69.305 -11.151 -12.020 46.134
Realisatie 2024
Afwijking 2024
53.320 -10.774 2.050 44.596
15.985 -377 -14.070 1.538
Baten
Mutatie Afwijking reserve -1.472 -12.985 -2 incidenteel
1.295
-
-1.295
- incidenteel
-522
-
522
- incidenteel
757 15.985
1.095 -377
-312 -14.070
1.540 1.538
Parkeren (tv 2.2) De doelen met betrekking tot parkeren zijn integraal meegenomen op taakveld 2.1. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 13.767 -1.751 -6.951 5.065
Lasten Baten Mutatie reserves Saldo
Begroting 2024 (dec '24) 20.655 -7.794 -8.333 4.528
Realisatie 2024
Afwijking 2024
8.268 -2.867 -1.963 3.437
12.387 -4.927 -6.370 1.091
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
Lasten
Baten
Projecten (geen investeringen) Voor de projecten van het realiseren van fietsenstallingen wijken de jaarschijven in de begroting af van het werkelijke uitvoeringsjaar. Dit zijn afwijkingen die niet tot voor- of nadelen per einde van deze projecten leiden. Overig SALDO
11.074
Mutatie Afwijking reserve -4.944 -6.130 - incidenteel
1.313 12.387
17 -4.927
-240 -6.370
1.090 1.090
Recreatieve havens (tv 2.3) In Eindhoven is er de EJV Beatrix (Eindhovense Jachten Vereniging Beatrix) aan het Beatrixkanaal, Welschapsedijk. Hier zijn circa 80 ligplaatsen in het water en 350 plaatsen op het droge voor winteropslag. De vereniging doet het beheer en onderhoud van de gehele locatie met opstallen. Hiervoor is een pachtovereenkomst afgesloten. Daarnaast is er de EKV Beatrix (Eindhovense Kanovereniging Beatrix) aan het Beatrixkanaal, nabij de haven De Hurk. Deze vereniging heeft het terrein en de opstallen in eigen beheer en betaalt erfpacht.