Bijlage 1 - Jaarstukken 2024
Tekst van het document
Klimaatverordening (% t.o.v. 1990) (2) De meest recente monitoringsgegevens zijn van 2023. De begrote uitstoot in 2023 was 76% t.o.v. 1990. Directe CO2-uitstoot totaal gemeente Eindhoven cf. ambitie 2030 klimaatmissie (% t.o.v. 1990) (2) De meest recente monitoringscijfers zijn van 2023. Begrote uitstoot in 2023 was 69% t.o.v. 1990. De ambitie van de klimaatmissie is in 2024 losgelaten en komt in de P&C-cyclus van 2025 niet langer terug (zie onderbouwing in samenvatting H1 Klimaat en Weer). Directe CO2-uitstoot per inwoner cf. Klimaatverordening (% t.o.v. 1990) (2) De meest recente gegevens zijn van 2023. De begrote uitstoot in 2023 was 68% t.o.v. 1990. Kanttekening: de doelstelling in de klimaatverordening is op een absoluut niveau gesteld en niet per inwoner.
21
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
34%
35%
35%
52%
38%
51%
72%
71%
n.n.b.
72%
65,3%
n.n.b.
56%
60%
n.n.b.
Directe CO2-uitstoot per inwoner cf. ambitie 2030 klimaatmissie (% t.o.v. 1990) (2) De meest recente monitoringscijfers zijn van 2023. De ambitie van de klimaatmissie, klimaatneutraal in 2030, is in 2024 losgelaten. Deze indicator zal in de P&C cyclus van 2025 niet terugkomen.
56%
57,9%
n.n.b.
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Saneren en onderzoeken locaties Grondwater Eimerick is gesaneerd en saneringen Bredalaan en Gijzenrooij zijn aanbesteed. Aanbrengen stil asfalt Leenderweg buiten de ring is voorbereid. 1.2 Verbeteren woonsituatie Uitvoering Omgevingsprogramma Ondergrond is opgepakt. Intensivering bidbook Schone Lucht Akkoord door uitvoering sloopregeling scooters. Er vonden bodem- en geluidsaneringen plaats. Plan van aanpak Circulariteit werd afgerond. 2.1 Uitvoeren klimaatplan We zetten breed in op energietransitie, de verduurzaming van de gebouwde omgeving en onze bedrijventerreinen. We werken samen met de stad aan de Klimaatmissie. We werken aan een beleidsmatige aanpak op circulariteit. Prestatie-indicatoren Aantal gesaneerde en onderzochte locaties (bodem) (1.1)
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
95
90
103
0
24
95
Er zijn 13 locaties extra gesaneerd/onderzocht dan begroot. Gesaneerde woningen A- en raillijst (1.2) Stil asfalt aangebracht op de Piuslaan, hierdoor lagere geluidsbelasting voor de 95 woningen. De sanering is hiermee afgerond.
In 2024 hebben we ons vooral gericht op: • Cumulatief beheerste situatie fysieke leefomgeving: Bij vergunningverlening bedrijven is aangestuurd op toepassing Best Beschikbare Technieken en is Risico- en Klacht gestuurd Toezicht vormgegeven. De Monitoringsrapportage Lucht 2023 is afgerond. Milieuthema’s door vertaald in ruimtelijke projecten. • Saneren en onderzoeken locaties: Grondwater Eimerick is gesaneerd en saneringen Bredalaan en Gijzenrooij zijn aanbesteed. • Verbeteren woonsituatie: We zijn gestart met de uitwerking van Omgevingsprogramma Gezonde Fysieke Leefomgeving en hebben geadviseerd in ruimtelijke projecten. Gezondheid werd uitgewerkt in de Omgevingsvisie 2.0. • Verbeteren uitvoering milieubeleid en -taken: Meegewerkt aan uitwerking Omgevingsplan en Omgevingsvisie 2.0, uitvoeren en opstellen subsidieregelingen Luchtkwaliteit, werkafspraken met ODZOB gemaakt. • Beperken overlast bedrijven op woonmilieu: Bij vergunningverlening is gestuurd op toepassing Best Beschikbare Technieken en beleid Industriële Geur. Omgevingsmanagement voor de Hurk werd ingericht door het aanstellen van een Omgevingsmanager. • Ondergrond: Door interne communicatie en borging via intake is ondergrond vooraan in de projecten als aandachtpunt meegenomen. Hierdoor lukt het steeds beter om te sturen op de ondergrondse inrichting van de stad.
• Dierplaagbestrijding: we zetten nieuwe structurele middelen in om de intensivering op het gebied van dierplaagbestrijding van de afgelopen jaren voort te kunnen zetten. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 15.933 -4.023 -976 10.934
Lasten Baten Mutatie reserves Saldo
22
Begroting 2024 (dec '24) 34.995 -23.183 -1.411 10.401
Realisatie 2024
Afwijking 2024
22.829 -13.659 1.382 10.552
12.165 -9.524 -2.793 -152
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)
Lasten
Projecten duurzaamheid en milieu Het gaat hier om duurzaamheidsprojecten en bodem-, geluid- en luchtkwaliteitprojecten waarbij het moment van realisatie afwijkt van de planning. Dit zijn afwijkingen die niet tot voor- of nadelen per einde van deze projecten leiden. De afwijking wordt grotendeels veroorzaakt door projecten “Rijksgelden Energiearmoede” en “Volkshuisvestingsfonds verduurzaming woningvoorraad”. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW) Deze subsidie is aangevraagd voor, en verstrekt aan, de MRE. Maar ook de besteding vindt plaats door de MRE. In 2024 is een bedrag van € 863.000 ontvangen dat binnen 2 jaar moet zijn besteed aan de lokale warmtetransitie. Dit jaar is er 361.000 besteed. De resterende 502.000 blijft beschikbaar voor 2025. Deze afwijking leidt niet tot een voor- of nadeel. Capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) In 2024 is een bedrag van € 7,4 miljoen ontvangen, dat binnen drie jaar moet zijn besteed aan capaciteit. Dit jaar is € 3,5 miljoen ingezet. Het restant blijft beschikbaar voor 2025 en 2026. De afwijking leidt niet tot een voor- of nadeel. Vastgoed In 2024 heeft de rechtbank een uitspraak gedaan in de zaak omtrent vastgoed Beukenlaan 2A en is gemeente Eindhoven veroordeeld tot betalen van een vergoeding voor gelede schade van €450.000 exclusief rente.
Daarnaast is voor €50.000 juridische kosten gemaakt in 2024 i.r.t. deze zaak. Overig SALDO
10.972
Baten
Mutatie Afwijking reserve -8.297 -2.678 -3 incidenteel
502
-502
-
- incidenteel
753
-753
-
- incidenteel
-502
-
-
-502 incidenteel
440 12.165
28 -9.524
-115 -2.793
353 -152
Begraafplaatsen en crematoria (tv 7.5) We voeren de gemeentelijke taken op het terrein van lijkbezorging uit: begraafplaatsen en crematoria, lijkschouw (vaststellen dat de betrokkene is overleden), baten voor begraafplaatsrechten en afkoopsommen grafrechten. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 993 -648 345
Lasten Baten Saldo Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Overig SALDO
23
Begroting 2024 (dec '24) 1.034 -648 386 Lasten
Baten
-51 -51
-48 -48
Realisatie 2024
Afwijking 2024
1.085 -600 485
-51 -48 -99
Mutatie reserve -
Afwijking -99 -99
2a. Ondernemende stad
Ondernemende stad Als Brainport Eindhoven hebben we door de triple-helix samenwerking een sterke economie. Economische groei is geen doel op zich, maar is wel randvoorwaardelijk voor de ‘brede’ welvaart en het welzijn van onze samenleving, waarbij we willen dat al onze inwoners het (economische) succes van Brainport Eindhoven kunnen voelen. Zowel verspreid in de wijken als geconcentreerd in een aantrekkelijke binnenstad. Ook in 2024 zijn we ons blijven inzetten voor een gezonde economische structuur om de stad vitaal en leefbaar te houden. Dat doen we door beleidskaders te ontwikkelen die richting geven aan de verdere ontwikkeling van ons vestigingsklimaat en onze economische toplocaties. Zo zijn in 2024 'Sharing The Vibes: samen naar een bruisend Eindhoven' en de Regionale Visie Werklocaties door de raad vastgesteld en hebben we toegewerkt naar de nieuwe detailhandelsvisie (vast te stellen in 2025). Onze accountmanagers fungeren als eerste aanspreekpunt voor ondernemers en externe stakeholders en adviseren over vestigingsmogelijkheden, uitgifte van locaties op bedrijventerreinen, vergunningaanvragen, bestemmingsplanmogelijkheden, economische ontwikkelingen en de programmering van werklocaties. In dat kader zijn we in 2024 een meerjarig programma gestart voor de doorontwikkeling van de gemeentelijke ondernemersdienstverlening.
Dit heeft in 2024 geleid tot de lancering van het digitale ondernemersloket, het samen met ondernemers uitvoeren van klantreizen en een doorlichting van de belangrijkste producten en diensten. Dit krijgt in 2025 verder zijn beslag. Verder zijn tientallen MKB ondernemers in 2024 ondersteund dan wel bereikt via projecten en regelingen vanuit het MKB Uitvoeringsprogramma. Met financiële ondersteuning vanuit de MKB Deal zijn in 2024 twee concrete projecten gestart (Innovation café en Impact ondernemen) en zijn er diverse in voorbereiding. Via de Brainport agenda werkt de regio samen aan het Brainport van morgen. In 2024 is het nieuwe meerjarenplan 'Brainport in Balans' vastgesteld voor de periode 2025-2032, waarbij we als triple helix gezamenlijk inzetten op de kansen en opgaven op het snijvlak van Technologie, Talent en Maatschappelijke vraagstukken.
Het meerjarenplan kent 7 nieuwe prioriteiten: het bouwen van nieuwe posities in mondiale waardeketens; ontwikkelen van nieuwe fundamenten voor open innovatie met test- en pilotfaciliteiten, incubators en accelerators; opschalen van succesvolle pilots voor om- en bijscholing en Leven Lang Ontwikkelen; structureel verbinden van de hele keten van onderwijs en arbeidsmarkt; meebouwen aan nieuwe partnerschappen met andere regio’s; organiseren van publiek-private fondsvorming én ontsluiten van technologische en sociale innovatie voor maatschappelijke vraagstukken. Een belangrijke ontwikkeling in 2024 voor Brainport Eindhoven is het project Beethoven waarbij het Rijk, provincie en regio tot en met 2030 2,51 miljard investeren in woningbouw, mobiliteit en talentontwikkeling. Met het samenhangende maatregelenpakket worden belangrijke stappen gezet om de verwachte groei van Brainport Eindhoven in goede banen te leiden. Andere belangrijke resultaten in 2024 met het oog op de Brainport agenda zijn het onherroepelijk worden van het omgevingsplan voor BIC2 en de intentieovereenkomst voor BIC 3 tot en met 6. In 2024 hebben we door onze inzet in The Gate verder bijgedragen aan de ontwikkeling van Eindhoven als toonaangevend start-up ecoysteem door start-ups en scale-ups actief te ondersteunen.
Dit doen we in samenwerking met TU/e, Fontys, Summa, Brainport Development en de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij. Specifieke activiteiten die we samen met The Gate of zelfstandig hebben uitgevoerd zijn onder andere het Level UP startup event, rondetafelgesprekken met startups, de opzet van een launching customer programma en het uitvoeren van specifieke challenges.
24
Met de inzet op economische transformatie ondersteunen we de betrokken belanghebbenden van de binnenstad en een aantal geprioriteerde winkelcentrumgebieden om met toekomstbestendig aanbod de verblijfskwaliteit te verbeteren en daarmee de leefbaarheid in de wijk en stad als geheel te vergroten. In dat kader zijn we in 2024 gestart met de subsidieregeling 'Impulsaanpak verbetering binnenstad, wijkcentrumgebieden en radialen 2024-2026', waarmee kleinschalig en vernieuwend ondernemerschap in de betreffende gebieden gestimuleerd kan worden. In de eerste maanden van de regeling zijn 12 aanvragen toegekend. Verder is in 2024 toegewerkt naar de formele start voor een Bedrijfsinvesteringszone (BIZ) voor de Kruisstraat/Woenselse Markt en voor het F. Leharplein. Om als stad leefbaar en aantrekkelijk te zijn, hebben we ook voorzieningen nodig die aansluiten bij de behoefte van onze groeiende en veranderende omgeving. Dit bestaat uit gebalanceerd aanbod van consumentgerichte voorzieningen, maar ook een aantrekkelijk uitgaansleven, aanbod van evenementen, recreatie, sport, onderwijs, zorg, kunst en cultuur, welke in belangrijke mate bijdragen aan de kwaliteit van leven voor onze bewoners en aan de aantrekkingskracht van Eindhoven voor bedrijven, (internationaal) talent, en bezoekers.
Om het niveau van de voorzieningen te laten aansluiten bij de behoefte van de stad is in 2024 gewerkt aan een Programma voor stedelijke en maatschappelijke voorzieningen dat voorziet in beleid en gericht is op uitvoering. Daarbij wordt nauw samengewerkt met de partners uit de MRE regio om het totaalaanbod in de regio zo optimaal mogelijk te laten aansluiten bij de behoefte. Het programma wordt in 2025 verder uitgewerkt en ter vaststelling aangeboden. We werken aan een moderne en duurzame arbeidsmarktinfrastructuur die snelle en passende dienstverlening en ondersteuning biedt voor alle werkgevers en inwoners voor de verschillende stappen die ze op de arbeidsmarkt zetten. Zo is het Huis naar Werk dé gids voor werk, scholing en ontwikkeling waar alle vragen beantwoord worden. In 2024 is de gidsfunctie bij Huis naar Werk voor werkzoekenden verbeterd en is op basis van een nieuwe kaders van het Rijk een toekomstige koers uitgezet voor de samenhangende dienstverlening. Alle talenten zijn nu en in de toekomst nodig op de arbeidsmarkt. We zijn gestart met zogenaamde Human Capital Agenda’s voor belangrijke maatschappelijke transities en kraptesectoren (HCA Klimaatbanen en HCA Zorg en Welzijn). Deze agenda’s investeren gericht op concrete activiteiten die vraag en aanbod nu en in de toekomst beter laten aansluiten.
Zo ondersteunen we mede ‘de schaalsprong’ die gevolgen heeft voor personeel in verschillende sectoren en voor grote maatschappelijke opgaven. Naast het beschikbaar krijgen en houden van ons eigen talent hebben we talent van buiten nodig. We willen dat de (kennis)werkers en hun gezinnen ervoor kiezen om in Eindhoven te blijven. Het Holland Expat Center South heeft ook in 2024, samen met andere partijen in de stad en regio, er aan bijgedragen dat de internationals zich zoveel mogelijk thuis voelen en mee gaan doen in onze samenleving. We hebben daarbij ook nadruk gelegd op het managen van verwachtingen bij internationals door het vroegtijdige informeren over ‘hoe zaken in Nederland werken (zorg, onderwijs, etc.)'. Hierbij zijn ook afspraken gemaakt met werkgevers over hun rol en verantwoordelijkheden daarin.
Doelen • Gezonde economische structuur • Toename werkgelegenheid • Arbeidsmarkt in Balans • Innovatie • Ruimte voor bedrijvigheid • CO2-reductie industrie en bedrijfsleven • Goede dienstverlening voor het bedrijfsleven • Voldoende internationaal talent voor onze kenniseconomie • Toename economische activiteiten • Stimuleren samenwerking met onze partners in de stad. • Aantrekkelijke stad om te bezoeken . Highlights 2024 uitvoeringsprogramma bestuursakkoord Arbeidsmarkt: • Bijdragen aan ontwikkeling aanvalsplan Beethoven Microchip Talent, vanuit samenwerking onderwijsveld en Brainport Development. • Human Capital Agenda’s voor maatschappelijke transities en kraptesectoren zoals Klimaatbanen en Zorg en Welzijn. • Nieuwe koers voor Werkcentrum Huis naar Werk waarin maatwerkdienstverlening voor inwoners met een ondersteuningsvraag mogelijk blijft. • Talentenfestival in het Evoluon waarin meer dan 100 werkgevers meer dan 1000 werkzoekenden elkaar hebben ontmoet en geïnspireerd.
25
Economische ontwikkeling: • In 2024 is Sharing the Vibes samen naar een bruisend Eindhoven vastgesteld door de raad (Horeca beleidsplan). • Holland Expat Center South (HECS): op basis van het in december 2023 vastgestelde Meerjarenplan Living In Eindhoven 2024-2026 is in 2024 een Uitvoeringsagenda Living In 2024 vastgesteld. Met daarin inzet op de thema’s: Eigenaarschap werkgevers, Dual career, Sociaal maatschappelijke organisaties en Verwachtingen management bij internationals. • Met behulp van een subsidieregeling 'Impulsaanpak verbetering binnenstad, wijkcentrumgebieden en radialen 2024-2026” werken we vanaf 2024 actief aan de transformatie van wijkwinkelcentra, zodat we met functievermenging levendigheid creëren of behouden in onze wijken en leegstand voorkomen. • Het digitale ondernemersloket is gelanceerd. Dit loket ondersteunt MKB’ers in hun ambities op het gebied van verduurzaming, digitalisering en internationaal ondernemen. In 2024 zijn met behulp van middelen van de MKB Deal projecten (Innovation Café en Impact Ondernemen) gestart. • We hebben vanuit de ambitie uit het bestuursakkoord ‘schrappen en snappen’ onderzocht waar het kan om de regeldruk voor MKB-ondernemers te verminderen en houden lokale regels tegen het licht om nut en noodzaak te heroverwegen. De resultaten koppelen we in Q2 2025 aan de raad terug.
• We zijn met onze gemeentelijke dienstverlening aangesloten op ‘The Gate’, het gezamenlijke platform van de TU/e, Brainport Development, de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (BOM), Fontys Hogescholen en Summa College. • We hebben een gemeentebrede aanpak ‘stedelijke en maatschappelijke voorzieningen’ ontwikkeld, zodat we programmatische keuzes kunnen maken in onze gebiedsontwikkelingen, een plintenstrategie ontwikkelen en regie voeren op het voorzieningenniveau in de wijken. Dit leidt tot een lokaal programma voorzieningen dat in Q2 2025 met een raadvoorstel voor wensen en bedenkingen aan de raad wordt voorgelegd.
Financiële kerngegevens Thema Taakveld Ondernemende Economische ontwikkeling stad Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Ondernemende stad BBV-indicatoren Indicator Functiemenging
Lasten 4.499
Baten -32
Mut.res. -222
Saldo 4.246
4.678 3.591 7.035
-3.567 -2.373 -4.390
311 -305 406
1.422 913 3.051
19.803
-10.362
190
9.631
peiljaar 2023
NL 100-300 54,2 57,1
> 300 Eindhoven 59,3 60,9
Vestigingen (van bedrijven) (per 1.000 inw.15 t/m 64 jr)
2023
181,8
171,9
223,8
168,3
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
2023
2,4
2,7
3
2,9
Verbonden partijen BrabantRing B.V. BrabantRing BV heeft ten doel het realiseren van een open digitale connectiviteit op basis van principes van rentabiliteit, rendement en doelmatigheid voor de gehele provincie Noord-Brabant over (voornamelijk) bestaande glasvezelnetwerken waarop overheden, maatschappelijke instellingen en bedrijven zich vertrouwd kunnen aansluiten, veilig en betrouwbaar data kunnen delen en innovatieve diensten kunnen ontwikkelen, gebruiken en breed toegankelijk maken via een ‘digitale marktplaats’. BrabantRing is een belangrijke aanjager voor maatschappelijke diensten in een steeds verder digitaliserende samenleving. Het vult een gat waar de markt op dit moment niet in voorziet. Brainport Development N.V. Brainport Development draagt bij aan de economische structuurversterking van Brainport Eindhoven. Dat doet de onderneming door het stimuleren en realiseren van projecten en programma’s, het promoten van Brainport Eindhoven in binnen- en buitenland, en het ontwikkelen en monitoren van de regionaal-economische strategie van de triple helix (Stichting Brainport). Breedband Regio Eindhoven B.V.
Breedband Regio Eindhoven (BRE) B.V draagt bij aan het vestigingsklimaat door het in eigendom verwerven, exploiteren en beheren van glasvezelinfrastructuren, dan wel het op andere wijze realiseren van breedbandconnectiviteit in de regio Eindhoven ten behoeve van bedrijven en instellingen. Vanuit maatschappelijk perspectief is BRE is een deelneming met een strategisch karakter voor het realiseren van de ambities van de
26
gemeente Eindhoven op het gebied van digitalisering en vestigingsklimaat. Hoogwaardige digitale connectiviteit is een nutsfunctie waar goede borging van het publiek belang randvoorwaardelijk is. Flight Forum Beheer B.V. Zie Flight Forum C.V. Flight Forum C.V. Dit betreft een samenwerkingsverband met Schiphol Real Estate voor de ontwikkeling van een innovatief en kwalitatief hoogstaand businesspark nabij Eindhoven Airport. De ontwikkeling van dit terrein is erop gericht om de economie van Eindhoven verder te versterken door nieuwe bedrijvigheid aan te trekken en uitbreiding van bestaande bedrijvigheid. Dit bevordert een toename van werkgelegenheid. Twice Eindhoven B.V. Twice stimuleert de totstandkoming en ontwikkeling van jonge ondernemingen in vijf thematische bedrijvencentra op twee innovatieve hotspots in Eindhoven (Twinning 1999 - Bèta 2007 - Catalyst 2012 - Mµ 2013 – Alpha 2021). Doel is om kleinschalige, innovatieve high tech bedrijven hoogwaardige (infrastructurele) faciliteiten en voorzieningen te bieden (waaronder huisvesting) en uit te laten stromen om de sociaal economische structuur van de Brainport Regio verder te versterken. Daarnaast ondersteunt Twice het ecosysteem door een verbinding te leggen met het regionale netwerk van adviseurs, investeerders en andere interessante partners.
Twice blijft daarmee uniek en van groot belang voor het Brainportvestigingsklimaat.
Economische ontwikkeling (tv 3.1) Wat hebben we bereikt 1 Gezonde economische structuur Een evenwichtige verdeling en ordening van de verschillende soorten van bedrijvigheid zorgt voor vruchtbare grond voor ondernemerschap met arbeidsplaatsen als gevolg en draagt bij aan de kwaliteit van leven voor bewoners. 2 Toename werkgelegenheid Eindhoven voert een regierol voor een goed functionerende arbeidsmarkt. We zorgen voor kwalitatief goede werklocaties, door te werken aan een toekomstbestendige binnenstad en de dienstverlening aan onder andere internationals. 3 Arbeidsmarkt in Balans Iedereen is nodig en iedereen krijgt kansen. Talenten en vaardigheden staan voorop. Het inschakelen van het onbenut arbeidspotentieel en kansen voor MBO-ers zijn cruciaal. Huis naar Werk is een gids voor de lokale en regionale arbeidsmarkt. 4 Innovatie We zijn een nieuwe fase ingegaan met het Stadslab (zie raadsinformatiebrief 9.10.2024). We hebben ingezet op het vergroten van de impact van het Stadslab op de grote opgaven waar de stad voor staat. Effectindicatoren Economische groei Eindhoven (%) (1)
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
-0,4%
2%
n.n.b.
1.087
1.035
n.n.b.
Cijfers 2024 nog niet bekend. CBS hanteert een nieuwe meetmethode en daaruit blijkt een groei van -0,4% in 2023 (prognose, definitieve vaststelling in december 2025). Wat de exacte oorzaak is van die negatieve groei is nog onderwerp van gesprek met CBS. Het past echter niet in het beeld dat er is op basis van regionale cijfers en op basis van wat de Eindhovense ondernemersverenigingen meegeven. Banen (aantal per 1.000 inwoners van 15-64 jaar) (2) 2023 vertoont een lichte toename vergeleken met 2022 (1083). Cijfers voor 2024 komen eind 2025 beschikbaar.
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Gezonde economische structuur Een evenwichtige verdeling en ordening van de verschillende soorten van bedrijvigheid zorgt voor vruchtbare grond voor ondernemerschap met arbeidsplaatsen als gevolg en draagt bij aan de kwaliteit van leven voor bewoners. 2.1 Toename werkgelegenheid We creëren kansen voor werkgevers en -zoekenden en maken economische ontwikkeling mogelijk. 27
3.1 Arbeidsmarkt in balans De arbeidsmarktstrategie is regionaal vastgesteld begin 2024 en in uitvoering. Insteek is om krapte in verschillende sectoren te dempen en meer balans tussen vraag en aanbod te realiseren 4.1 Ontwikkelen van een innovatiestrategie en aanjagen van innovaties We hebben i.s.m. Fontys en TU/e, o.a. een aantal hackathons en challenges over schone lucht, duurzaam voedsel & spooroverlast georganiseerd en we realiseerden het Moral data citylab. Met het CBS hebben we in het Urban Data Center 7 onderzoeken gedaan. In 2024 hebben we ons vooral gericht op: • Huis naar werk: In 2024 zijn bijna 1900 kandidaten gesproken in het Huis naar Werk. Bijna 530 kandidaten versterkten hun arbeidsmarktpositie/kregen loopbaanbegeleiding. 210 kandidaten kregen kwalificerende scholing. • Brainport Human Capital Agenda: In 2024 is het aanvalsplan Microchip Talent neergezet. Dit plan moet voor de komende 6 jaar voldoende talent scholen en beschikbaar krijgen voor de Semicon-bedrijven. • Aanpak kraptesectoren: In 2024 is de Human Capital Agenda Zorg en Welzijn in samenwerking met Transvorm geactualiseerd, waarbij we een oriëntatieprogramma ontwikkelen voor zorg & welzijn. Ook is de HCA Klimaatbanen ontwikkeld.
• Opstellen van actieplan MBO: In 2024 is veel bereikt met het actieplan: gezamenlijk introfestival, de aanpak van stagediscriminatie, de studentensportkaart en het uitreiken van de MBO award. • Studentenambtenaar: In 2024 zijn twee studentenambtenaren aan de slag gegaan. • Leven Lang Ontwikkelen: Het scholingsfonds Brabant Leert biedt kansen om Leven Lang Ontwikkelen voor iedereen meer toegankelijk te maken. • Jong Talent: Samen met de regio nemen we deel aan een provinciaal onderzoek naar de behoeften onder jongeren met betrekking tot werk. Het onderzoek wordt door de Tilburg University uitgevoerd en zal dicht bij de leefwereld van jongeren worden vormgegeven • Skillsbased Economy: In 2024 is de ontwikkelkoers van het skillsplatform Passport for Work neergezet. In 2025 zal via een stichting dit skillsplatform in de landelijke markt worden gezet en voor meer mensen en werkgevers toegankelijker worden. • SROI Beleid: In 2024 zijn 128 kandidaten geplaatst op werk via de SROI-aanpak. Hiervan had 18% een leerovereenkomst, bijna 60% een tijdelijk contract en iets meer dan 22% een vast contract. In totaal is voor de regio 11,5 miljoen euro aan waarde gecreëerd. • Brainport voor elkaar: We hebben gekeken naar de mogelijkheden om verschillende facetten van de inclusieve arbeidsmarkt en de bredere impact op bestaanszekerheid te versterken.
• Stadslab Eindhoven: Op 9-10-2024 hebben we een RIB gestuurd met de resultaten & doorontwikkeling van het Stadslab. Dit betreft updates o.a. over de samenwerking Fontys, TUe, nieuwe technologie (AI) en vraagstukken rondom schone lucht, duurzaam voedsel & spooroverlast. • Ondernemersloket: Het ondernemersloket is in 2024 opgezet (ook bereikbaar via www.ondernemendeindhoven.nl) en zijn 268 ondernemersvragen door de accountmanagers behandeld. Daarnaast zijn meer dan 6000 telefoongesprekken met ondernemers gevoerd via het KCC. • Binnenstedelijke gebiedsontwikkelingen: In 2024 zijn economische kaders meegegeven voor de ruimtelijke ontwikkelingen van o.a. Fellenoord en de omgeving van het VGZ gebouw in Knoop XL. • Gebiedsontwikkelingen buiten de binnenstad: In 2024 is bijgedragen aan het opstellen van de kaders voor de ontwikkeling van o.a. Kastelenplein, WoensXL en de HOV4. Ook is bijgedragen aan de gebiedskaders van Vaartbroek, MMC/Peppelrode en aan de aanpak van Kruisstraat/Woenselse Markt. • Uitvoering Binnenstadsdeal: We geven uitvoering aan de afspraken in de binnenstadsdeal die betrekking hebben op economie, zoals inzet op transformatie van aanbod en het stimuleren van een bruisend uitgaansleven. • ‘Sharing the Vibes: Samen naar een bruisend Eindhoven’ is in Q4 2024 door de raad vastgesteld.
De visie is het resultaat van een intensief traject tussen gemeente, ondernemers, inwoners en culturele organisaties. • Nachtleven: Binnen Sharing the Vibes ontwikkelen we samen met de stad een visie op een bruisend nachtleven in Eindhoven. • Terrastijden: Binnen Sharing the Vibes verruimen we openingstijden en maken we verdere verruiming van terrastijden mogelijk. • Stimulering kleine MKB ondernemers: Er is ingezet op transformatie van aanbod in centrumgebieden en de kleinere MKB ondernemers zijn ondersteund. Zo zijn bijv. in 2024 12 subsidies verstrekt in het kader van subsidieregeling Kleinschalig ondernemerschap. • Ondernemerscollectieven: We stimuleren de oprichting en voortzetting van ondernemerscollectieven met de oprichting en ondersteuning van Bedrijven Investeringszones. In 2024 is o.a. toegewerkt naar nieuwe BIZen voor Kruisstraat/Woenselse markt en het F. Leharplein. • Ondersteuning ondernemers: We ondersteunen ondernemers die zich willen vestigen met ondersteuning en uitleg (rode loper). Het in 2024 opgezette ondernemersloket speelt hierbij een belangrijke rol in, naast de 1op-1 contacten met de accountmanagers.
28
Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 5.088 -1 -800 4.287
Lasten Baten Mutatie reserves Saldo
Begroting 2024 (dec '24) 5.226 0 -863 4.363
Lasten
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Projecten Maatschappelijk Nut Economie Projecten waarbij het moment van realisatie afwijkt van de planning. Dit zijn afwijkingen op de jaarschijf 2024 en leiden volgens de huidige inzichten niet tot voor- of nadelen per einde van deze projecten. Overig SALDO
641
86 727
Realisatie 2024
Afwijking 2024
4.499 -32 -222 4.246
727 32 -641 117
Baten
Mutatie Afwijking reserve -641 - incidenteel
32 32
-641
118 118
Fysieke bedrijfsinfrastructuur (tv 3.2) Wat hebben we bereikt 1 Ruimte voor bedrijvigheid We bieden ruimte aan bedrijven die bij het innovatieve profiel van Eindhoven passen. De vraag naar ‘ruimte om te ondernemen’ is aanhoudend groot. Selectieve groei is mogelijk, we moeten meer sturen om de juiste bedrijven in juiste gebied te vestigen. 2 CO2-reductie industrie en bedrijfsleven Doelstelling klimaatverordening 2016: 95% CO2 reductie in 2050 en 55% in 2030 ten opzichte van 1990. Circulaire samenleving in 2050 en 50% minder primaire grondstoffen in 2030. Ambitie klimaatmissie: Klimaatneutraal in 2030. Effectindicatoren Directe CO2-uitstoot industrie, commerciële dienstverlening en kantoren cf. Klimaatverordening (Kton) (2) De meest recente monitoringscijfers zijn van 2023. In de begroting 2023 was maximaal 362 kton jaarlijkse uitstoot begroot Directe CO2-uitstoot industrie, commerciële dienstverlening en kantoren cf. ambitie 2030 klimaatmissie (Kton) (2) De meest recente monitoringscijfers zijn van 2023. Begroting 2023 was 296 kton. De ambitie van de klimaatmissie is in 2024 losgelaten en zal in de P&C-cyclus van 2025 niet terugkomen (zie onderbouwing in samenvatting H1 Klimaat en Weer).
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
281
343
n.n.b.
281
288
n.n.b.
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Regionale samenwerking bij bedrijfshuisvesting Om het zoekgebied van bedrijven te vergroten, werken we in het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) samen in ‘9voor1’ en op het gebied van de regionale herprogrammering bedrijventerreinen. 1.2 De (her)ontwikkeling van bestaande bedrijvenlocaties financieel mogelijk maken Het Regionaal Ontwikkelfonds Werklocaties (ROW) stelt, samen met de deelnemende gemeenten in het SGE, leningen of garanties beschikbaar voor (her)ontwikkelprojecten op bestaande bedrijvenlocaties die anders niet gerealiseerd zouden kunnen worden. 1.3 Ruimte bieden aan bedrijvigheid Via onderzoeken verkrijgen we een goed beeld van de ruimtebehoefte die bij het bedrijfsleven aanwezig is. Wij kijken naar de doorontwikkeling en uitbreiding binnen onze campussen en stellen locatiepaspoorten op voor onze grotere bedrijventerreinen.
29
In 2024 hebben we ons vooral gericht op: • Locatiepaspoorten: Opstellen locatiepaspoorten en uitvoering geven aan de uitkomsten. De uitkomsten zijn o.a. meegenomen in de Regionale Visie Werklocaties 2024-2030 en vormen een basis voor het uitvoeringsprogramma voor 2025. • Transformatie vastgoed: We kijken voortdurend naar mogelijkheden om incourant geworden kantoren te transformeren naar woonfuncties. In 2024 is een onderzoek gestart om de transformatiepotentie van de totale Eindhovense kantorenvoorraad in kaart te brengen. • Programmering werklocaties: Actualiseren van de regionale afspraken teneinde het aanbod beter te laten aansluiten op de vraag. In Q4-2024 is de Regionale Visie Werklocaties 2024-2030 vastgesteld die de basis vormt voor de uitvoeringsagenda voor 2025. • Website ‘9voor1’: De website ‘9voor1’ wordt verder doorontwikkeld en actief onder de aandacht gebracht bij de doelgroep. De nieuwe website is ontwikkeld in 2024 maar nog niet live gegaan. Dit wordt in 2025 verder opgepakt. • Vervolg ROW: Het ROW is eerder (2022) geëvalueerd, waarbij is besloten tot een vervolg om herontwikkeling van bedrijfspanden te stimuleren. In 2024 zijn echter geen Eindhovense initiatieven door het ROW gefinancierd. Er wordt nader bezien of dit de goede weg is. • Campussen: Groei op campussen alsmede versterken campusbeleid.
• BIZ: Stimuleren samenwerkingsverbanden in de vorm van bedrijveninvesteringszones (BIZ). In 2024 zijn bestaande BIZ-en verder ondersteund, zijn 4 nieuwe BIZ-en verkend en is er met 2 BIZ-en daadwerkelijk gestart (F. Leharplein en Kruisstr./Woenselse markt) Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 7.653 -6.669 0 984
Lasten Baten Mutatie reserves Saldo
Lasten
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Actieve grondexploitaties bedrijventerreinen Grondexploitaties hebben een meerjarig karakter. De lasten en baten per jaar worden in het taakveld verwerkt. Het jaarsaldo wordt geboekt naar de balans waardoor er geen resultaat op het taakveld is. Zie voor een verdere toelichting de paragraaf grondbeleid. Overig SALDO
Begroting 2024 (dec '24) 6.730 -6.067 365 1.028
Realisatie 2024
Afwijking 2024
4.678 -3.567 311 1.422
2.052 -2.500 54 -394
Baten
1.995
Mutatie Afwijking reserve -1.995 - incidenteel
57 2.052
-505 -2.500
54 54
-394 -394
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen (tv 3.3) Wat hebben we bereikt 1 Goede dienstverlening voor het bedrijfsleven We willen de gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers op een hoger niveau brengen. De ervaring leert dat ondernemers dit waarderen, maar ook dat de tijd die je er aan de voorkant in stopt, aan de achterkant veelal weer wordt terug verdiend. 2 Voldoende internationaal talent voor onze kenniseconomie Doelstelling is het aantrekken, goed laten landen en behoud van internationaal talent en hun gezin. Zodat de internationale talentpool zich kan bewijzen als een structurele en noodzakelijke toevoeging aan de arbeidsmarkt in onze stad en regio. Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Ondernemersloket We bereiden de komst van een ondernemersloket voor: één ingang voor ondernemers die de toegang tot onze dienstverlening vergemakkelijkt en ondersteuning biedt bij het realiseren van ambities. Het ondernemersloket is in 2024 gelanceerd. 1.2 MKB Uitvoeringsprogramma Via het MKB Uitvoeringsprogramma ondersteunen we het MKB. Onderdeel daarvan zijn de projecten die met MKB Deal middelen worden ondersteund. In 2024 zijn twee projecten gestart (Innovation Café en Impact Ondernemen) en diverse projecten zijn in voorbereiding.
30
1.3 MKB bedrijven helpen bij het aannemen van internationale werknemers Bij vragen van het MKB bij het werven, laten landen en behouden van internationals is het HECS zowel proactief als reactief aan zet via het MKB Accountmanagement. Via het Living In programma verbinden we de talentvolle spouses aan datzelfde MKB. 2.1 Internationale werknemers helpen om in Eindhoven te komen wonen en werken HECS helpt internationals, hun families en werkgevers bij formele procedures (wonen en werken). Focus ligt op het vroegtijdig informeren van de international om aan management van verwachtingen te doen: de werkgever heeft hierin een belangrijke rol. Prestatie-indicatoren Aantal bedrijven in de regio dat gefaciliteerd is door het ‘een-loket’ (1.1)
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
107
80
110
250
250
250
9.988
10.000
8.330
In 2024 zijn 110 zoekvragen van bedrijven behandeld door het 9-voor-1 loket Aantal MKB bedrijven dat geholpen wordt door het Expat Center (1.3) De 250 contacten met MKB zijn gerealiseerd d.m.v. 1-op-1 gesprekken, webinars, fysieke informatiesessies en netwerkbezoeken. Gefaciliteerde internationals door het Expatcenter (2.1) Het expat center heeft in 2024 8.330 afspraken gehad, waarvan grofweg 3.000 nieuwkomers en 5.000 verlengingen. Dit is cf. verwachting door het aangekondigde overgangsjaar van ASML. Ook speelt de geopolitieke situatie een rol.
In 2024 hebben we ons vooral gericht op: • Ontwikkelen ondernemersloket: Het ondernemersloket ontwikkelen we verder door naar één ingang voor ondernemers waarmee de toegang tot onze dienstverlening wordt vergemakkelijkt. Het loket is in 2024 gelanceerd en bereikbaar via o.a. www.ondernemendeindhoven.nl • Regelgeving: We onderzoeken tevens welke regels we kunnen versimpelen hetzij schrappen conform opgave bestuursakkoord. Dit is deel van het programma Snappen of Schrappen dat in 2024 is gestart en tot in 2025 doorloopt. • Externe financiering: We onderzoeken de mogelijkheden om, waar mogelijk samen met het Rijk en de provincie, aanvullende financiële middelen beschikbaar te stellen, naar het voorbeeld van de landelijke ‘MKB-deals’. Daarvoor is incidentele cofinanciering beschikbaar. • Launching customer: Onze lokale innovatieve MKB-ers zijn een drijvende kracht van onze economie. Als deel van het startup programma zijn in 2024 3 launching customer trajecten uit 2023 afgerond, zijn 2 nieuwe projecten gestart en andere in voorbereiding. • Verbeteren dienstverlening HECS: In 2024 is de dienstverlening aan internationals verder verbeterd, o.a. door het registratieproces voor internationals verder te stroomlijnen en te vereenvoudigen, alles AVG-proof.
• Samenwerking met Brabants MigratieInformatiepunt (BMIP): Januari 2024 is het Informatiepunt Zuidoost Brabant geopend (Inwonersplein), in nauwe samenwerking met het RNI-loket. Er werken drie collega’s die o.a. Pools, Roemeens, Spaans, Engels en Turks spreken. In 2024 zijn 2450 mensen geholpen. • Analyse Living In/MKB Accountmanagement: Een onderzoek in het kader van ‘Management van verwachtingen bij internationals/informatiepakket’ is in volle gang, waarbij internationals en werkgevers actief betrokken zijn. In 2025 leidt dit tot concrete verbeteringen in de dienstverlening. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 4.278 -2.711 0 1.567
Lasten Baten Mutatie reserves Saldo
31
Begroting 2024 (dec '24) 4.021 -2.825 -305 891
Realisatie 2024
Afwijking 2024
3.591 -2.373 -305 913
430 -452 0 -22
Lasten
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Living In en MKB accountmanagement In 2023 was abusievelijk administratief een boeking dubbel verwerkt, in 2024 is dit tegen geboekt (voordeel lasten). Daarnaast was abusievelijk nog een te ontvangen bedrag in de administratie opgenomen, hetgeen in boekjaar 2024 is gecorrigeerd (nadeel baten). Overig SALDO
Baten
313
Mutatie Afwijking reserve -586 -273 incidenteel
117 430
134 -452
-
251 -22
Economische promotie (tv 3.4) Wat hebben we bereikt 1 Toename economische activiteiten We willen meer economische dynamiek in de stad door nieuwe bedrijven en investeerders aan te trekken en te zorgen voor nieuwe banen. Tevens zorgen dat we dat we een aantrekkelijk leefklimaat realiseren voor de mensen die deze banen gaan invullen. 2 Stimuleren samenwerking met onze partners in de stad. De waarde van citymarketing voor de stad is groot. Hiervoor volgen we de citymarketingstrategie. Samen met Brainport Development promoten we de campussen als vestigingsplaats voor internationale bedrijven en werken we o.a. samen in The Gate. 3 Aantrekkelijke stad om te bezoeken We pakken de transformatie van monofunctionele centrumgebieden naar vitale gebieden en ‘place to be’ op in samenwerking met de direct belanghebbenden. Daarbij stimuleren we ondernemerscollectieven (BIZ aanpak). Effectindicatoren Vestigingen (van bedrijven - aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar) (1) De cijfers over 2024 zijn nog niet beschikbaar en worden in de loop van 2025 verwacht. Wel zien we een structurele jaarlijkse toename in de afgelopen 10-20 jaar en de verwachting is dat ook in 2024 sprake zal zijn van een toename. Aantal hotelovernachtingen (x 1.000) (3)
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
168,3
143
n.n.b.
1.132
900
n.n.b.
Cijfers 2024 nog niet bekend, worden in juni 2025 verwacht.
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Zichtbaarheid startups De focus ligt op de continuering van de deelprojecten. We dragen bij aan The Gate, blijven co-organisator van Level Up en de rondetafelgesprekken tussen wethouders en startups. We blijven als launching customer startups de ruimte geven in de stad. 2.1 Versterking vestigings- en leefklimaat Naast de binnenstad, als het visitekaartje en economische toplocatie, zijn onze campussen (TU/e, HTC, Strijp-S / T en BIC) de innovatie hotspots voor onze regio. We verstevigen de samenwerking tussen de campussen in een bestuurlijk campusoverleg. 3.1 Stimuleren van evenementen Een succesvolle eerste editie van New Years EHVE, en de huldiging van PSV heeft plaatsgevonden, daarnaast de eerste editie van het gratis festival Hit the City en het WK Robocup 3.2 Voorzieningenniveau We ontwikkelen een gemeente brede aanpak 'Stedelijke en maatschappelijke Voorzieningen' zodat we regie kunnen voeren op het niveau van voorzieningen om de voorzieningen aan te laten sluiten bij de behoefte van de groeiende en veranderende stad.
32
Prestatie-indicatoren
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
10
0
nnb
55
0
nnb
530
400
477
Aantal organisatorische bijdragen aan startup-evenementen (1.1) gegevens zijn nog niet beschikbaar Aantal verbindingen tussen startups en relevante economische belanghebbenden (1.1) gegevens zijn nog niet beschikbaar Aantal evenementen (3.1) Er zijn in 2024 477 vergunningen en meldingen voor evenementen afgegeven. De streefwaarde is behaald.
In 2024 hebben we ons vooral gericht op: • Economische Transformatie Centrumgebieden: We blijven in de geprioriteerde gebieden inzetten op de transformatie naar gewenst aanbod, in samenwerking met de vastgoedpartijen. • Programma Stedelijke en Maatschappelijke Voorzieningen: Dit wordt een gemeentebreed programma onder de Omgevingswet, waarmee we samen met de externe partners gaan werken aan de optimalisatie van het voorzieningenniveau in de stad passend bij de aanstaande groei van Eindhoven. • 'Sharing the Vibes: Samen naar een bruisend Eindhoven' is in 2024 door de gemeenteraad vastgesteld en is het resultaat van een intensieve samenwerking tussen gemeente, ondernemers, inwoners en culturele instellingen. • Terrassenbeleid: Het nieuwe terrassenbeleid maakt deel uit van 'Sharing the Vibes: Samen naar een bruisend Eindhoven'. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 5.851 -3.194 671 3.328
Lasten Baten Mutatie reserves Saldo
Begroting 2024 (dec '24) 7.160 -3.366 -520 3.274
Lasten
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Toeristenbelasting Op basis van de bezettingsgegevens is berekend dat er meer toeristenbelasting over 2024 wordt ontvangen dan begroot. Dit voordeel wordt conform afspraak met de hoteliers in Eindhoven ingezet voor citymarketing en is gestort in de reserve Citymarketing en evenementen. Overig SALDO
33
-
125 125
Realisatie 2024
Afwijking 2024
7.035 -4.390 406 3.051
125 1.024 -926 223
Baten
Mutatie Afwijking reserve 1.025 -1.025 - incidenteel
-1 1.024
99 -926
223 223
2b. Onderwijs
Onderwijs We zijn wettelijk verplicht om te zorgen voor kwalitatieve onderwijshuisvesting. Daarvoor stellen we samen met de PO en VO schoolbesturen Integrale Huisvestings Plannen op. Daarin worden projecten van meerdere schoolbesturen gezamenlijk afgewogen en op elkaar afgestemd. De komende jaren gaan we toewerken naar een lange termijn planning (16 jaar). Daarnaast kunnen de scholen programma aanvragen indienen die jaarlijks worden beoordeeld. De schaalsprong, krapte op de woningmarkt en internationalisering zorgen dat leerlingenaantallen steeds moeilijker zijn te voorspellen. Samen met regiopartners en schoolbesturen zoeken we hiervoor oplossingen. We hebben als gemeente de volgende wettelijke taken uitgevoerd op het terrein van onderwijs: • bestrijden van onderwijsachterstanden; • toezicht en handhaving kinderopvang; • toezicht openbaar onderwijs; • handhaven Leerplichtwet; • uitvoeren van regionale meld- en coördinatiefunctie (RMC); • tegengaan van voortijdig schoolverlaten (VSV); • uitvoeren van Wet Educatie Beroepsonderwijs (WEB); • zorgdragen voor leerlingenvervoer.
Daarnaast hebben we in 2024 met de partners in de stad intensief samengewerkt om meer ontwikkelkansen voor iedereen te creëren, door in te zetten op de volgende onderdelen: Lokaal Educatieve Agenda en NPO aanpak corona en jeugd We hebben samen met LEA (Lokale Educatieve Agenda) partners uitvoering gegeven aan de Lokaal Educatieve Agenda 2020-2024. In schooljaar 2023-2024 is bijvoorbeeld extra ingezet op de rijke schooldag op scholen in Eindhoven, het bevorderen van actief burgerschap middels initiatief maatschappelijke diensttijd (MDT) en het verbeteren van aansluiting onderwijs-jeugdhulp middels pilots integraal arrangeren in het primair en voortgezet onderwijs. In 2024 hebben we een nieuwe LEA 2024-2028 opgesteld en deze is vastgesteld door het college. We geven hier samen met de LEA partners uitvoering aan en we monitoren en rapporteren jaarlijks over de resultaten via de LEA monitor. We hebben samen met deze partners in 2024 ook uitvoering gegeven aan het 'programma jeugd en corona' om kwetsbare kinderen en jongeren te helpen. Aanvalsplan MBO 2024-2026 'Samen voor het MBO' is vastgesteld door het college op 4 juni 2024.
In 2024 zijn de volgende activiteiten uitgevoerd in het kader van dit meerjarig project (2024-2025-2026): gezamenlijke introductie op stadhuisplein voor studenten, het aantrekken van een projectleider, zichtbare aanwezigheid van bestuurders tijdens MBO evenementen, het crafted festival waarbij vakmanschap in het MBO in de spotlight wordt gezet, challenge040 waarbij studenten van het MBO,HBO en WO gezamenlijk aan door werkgevers ingebrachte vraagstukken werken, uitreiken van sportkaarten waarmee studenten gebruik kunnen maken van de sportfaciliteiten van de TU/e, uitgeven van studentenkaarten aan MBO studenten zodat zij korting kunnen krijgen bij specifieke deelnemende winkels/zaken in de stad, opstarten van imago campagne en het organiseren van gesprekstafels voor studenten. Deze activiteiten zullen ook conform het actieplan in 2025 doorgetrokken worden.
34
Aanpak voortijdig schoolverlaten In Zuidoost Brabant werken we samen met gemeenten en onderwijs in het Regionaal Programma Naar de Juiste Plek 2020-2025 aan het terugdringen van het aantal voortijdig schoolverlaters. Daarnaast hebben we een gemeentelijk beleidskader Doorstroompunt 2020-2025 (voorheen RMC) waarin de gemeentelijke wettelijke taak op het gebied van doorstroompunt is uitgewerkt. Deze beide aanpakken zijn met name gericht op: 1. Schooluitval voorkomen waarbij preventief wordt ingezet op voorkomen van nieuwe voortijdig schoolverlaters. Dit is gedaan door interventies zoals bijvoorbeeld het opzetten van plusvoorzieningen in het VO en MBO en de inzet van overstapcoaches tussen MBO-MBO en van VO-MBO scholen; 2. Jongeren tot 23 jaar terug begeleiden naar school en/of werk met als doel dat voortijdig schoolverlaters zo duurzaam mogelijk zijn voorbereid op hun toekomst door terug te gaan naar school, aan het werk te gaan of een combinatie van beide. Het rijk voert de Wet van school naar duurzaam werk in. Belangrijk onderdeel van deze wetswijziging is de verhoging van de leeftijdsgrens voor jongeren van 23 naar 27 jaar. We werken samen met onze onderwijspartners en regiogemeenten aan een nieuw Regionaal Programma 2026-2029 en gemeentelijke Aanpak Doorstroompunt 2026-2029 waarin deze wet wordt geïmplementeerd.
Aanpak Laaggeletterdheid We werken samen met kernpartners laaggeletterdheid om de basisvaardigheden van volwassenen te bevorderen en voeren het Stadsplan basisvaardigheden uit.
Doelen • Goede onderwijshuisvesting • CO2-reductie onderwijshuisvesting • Optimale ontwikkeling 0-13 jarigen • Jongeren (13-23 jaar) perspectief bieden op diploma/arbeid/dagbesteding • Volwassenen beheersen basisvaardigheden . Highlights 2024 uitvoeringsprogramma bestuursakkoord • •
We hebben met de LEA-partners (gemeente Eindhoven, kinderopvangorganisaties, onderwijsbesturen, samenwerkingsverbanden PO en VO en maatschappelijke partners) een Lokaal Educatieve Agenda Eindhoven 2024-2028 vastgesteld. In 2024 zijn we met de schoolbesturen gekomen tot een Integraal Huisvestingsplan (IHP) Eindhoven 20252040 voor onderwijs met financiële vertaling. Het IHP is in december 2024 ter vaststelling aan de raad gestuurd. De raad heeft dit IHP inmiddels vastgesteld.
Financiële kerngegevens Thema Taakveld Onderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Lasten 26.809 34.984
Baten -3.320 -17.386
Mut.res. -1.057 -1.193
Saldo 22.431 16.405
Onderwijs
61.792
-20.707
-2.250
38.835
NL 100-300 6,3 6,1
> 300 Eindhoven 8,1 14
BBV-indicatoren Indicator Absoluut verzuim (per 1.000 leerlingen)
peiljaar 2023
Relatief verzuim (per 1.000 leerlingen)
2023
27
28
42
11
Onderwijshuisvesting (tv 4.2) Wat hebben we bereikt 1 Goede onderwijshuisvesting Het onderwijslandschap van Eindhoven is divers en in ontwikkeling. Ook de schaalsprong heeft grote invloed op onderwijshuisvesting. Deze schaalsprong is meegenomen in het IHP. 2 CO2-reductie onderwijshuisvesting Doelstelling klimaatverordening 2016: 95% CO2 reductie in 2050 en 55% in 2030 ten opzichte van 1990. Circulaire samenleving in 2050 en 50% minder primaire grondstoffen in 2030. Ambitie klimaatmissie: Klimaatneutraal in 2030.
35
Effectindicatoren
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
30
38
n.n.b.
30
30
n.n.b.
Directe CO2-uitstoot Onderwijshuisvesting cf. Klimaatverordening (Kton) (2) De meest recente cijfers zijn van 2023. De begrote jaarlijkse uitstoot in 2023 was 43 kton. Directe CO2-uitstoot Onderwijshuisvesting cf. ambitie 2030 klimaatmissie (Kton) (2) De meest recente monitoringsgegevens zijn van 2023. De ambitie van de klimaatmissie is in 2024 losgelaten en zal in de P&C 2025 niet terugkomen (zie onderbouwing in samenvatting H1 Klimaat en Weer).
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Integraal plannen en realiseren Het IHP 2025-2040 is begin 2025 ter besluitvorming aan de raad aangeboden. In 2024 hebben we ons vooral gericht op: • IHP Voortgezet Onderwijs: In 2024 zijn het van Maerlant Lyceum en het Lorentz Casimir College opgeleverd. Het Joris College / Plein Helder is in augustus 2024 verhuisd naar de Flotowlaan. De realisatie staat nu gepland in Q2 2025. • IHP Primair Onderwijs: BS Achtbaan en Klapwiek zijn in 2024 opgeleverd. De schoolbesturen SALTO en SKPO zijn invulling van SBO Noord aan het heroverwegen. Hierdoor is de aanvang realisatie in 2025 is onzeker. • IHP Gestel: IHP Gestel is begin 2024 door de raad vastgesteld. De uitvoering van IHP Gestel loopt conform planning. • Strategisch IHP: Na een intensief traject en constructieve samenwerking met de schoolbesturen is eind 2024 het IHP opgeleverd en wordt begin 2025 ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 26.207 -2.933 -1.596 21.678
Lasten Baten Mutatie reserves Saldo Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) SPIL-locaties Projecten Normandiëlaan, Weegschaalstraat en Fransebaan nog niet gereed/ overeenkomst nog niet getekend. Kapitaallasten Onderwijshuisvesting Er is een positieve afwijking van 6,3 mln in de lasten die wordt verrekend met de reserve onderwijshuisvesting. Bedrag bestaat uit een voordeel op de stelpost kapitaallasten door uitloop in IHP projecten met een voordeel van € 7,9 miljoen en een nadeel van € 1,6 miljoen voornamelijk veroorzaakt door het direct saneren van de boekwaarde van het pand aan de Celebeslaan. Overig SALDO
Begroting 2024 (dec '24) 32.378 -3.423 -7.122 21.833
Lasten
Baten
-212
-320
Mutatie reserve -
6.351
-
-6.351
-570 5.569
217 -103
286 -6.065
36
Realisatie 2024
Afwijking 2024
26.809 -3.320 -1.057 22.431
5.569 -103 -6.065 -598
Afwijking -532 incidenteel
- incidenteel
-67 -599
Onderwijsbeleid en leerlingzaken (tv 4.3) Wat hebben we bereikt 1 Optimale ontwikkeling 0-13 jarigen Kinderen hebben mogelijkheden gekregen om zich optimaal te ontwikkelen. De sociale basis is versterkt en kansengelijkheid bevorderd. Onderwijsachterstanden zijn voorkomen en bestreden. 2 Jongeren (13-23 jaar) perspectief bieden op diploma/arbeid/dagbesteding We hebben verzuim en voortijdig schoolverlaten voorkomen en jongeren laten begeleiden naar het behalen van een startkwalificatie of naar duurzame arbeid. 3 Volwassenen beheersen basisvaardigheden We hebben de basisvaardigheden van volwassenen versterkt om de zelfredzaamheid, de maatschappelijke participatie en de doorstroom naar werk of kans op het behoud van werk te vergroten. Effectindicatoren % doelgroepleerlingen (groep 3) dat gemiddeld of bovengemiddeld scoort voor technisch lezen (1) Het % is gestegen t.o.v. 2023, maar de streefwaarde is nog niet behaald. Vanwege de stijging ten opzichte van vorig jaar de kleurkeuze geel. % leerlingen met startkwalificatie (2)
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
60%
70%
64%
81%
83%
76%
2,87%
2,6%
2,78%
61%
ntb
n.n.b.
Peildatum voor aantal jongeren met een startkwalificatie is 1-10-2023. Van de jongeren die toen nog geen startkwalificatie hadden, volgde op 110-2024 (teldatum nieuwe schooljaar 2024-2025) 21% onderwijs, 14% had inmiddels een startkwalificatie behaald en 24% was niet meer woonachtig in onze regio of in Nederland. % Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) (2) De ambitie voor voortijdig schoolverlaters is opgesteld in het Regionaal Programma 2020-2024. Corona heeft een lange en negatieve invloed gehad op het aantal voortijdig schoolverlaters, de laatste jaren zien we een voorzichtige positieve ontwikkeling. In vergelijking met andere steden zoals Tilburg (2,9%) en Utrecht (2,23%) is dat gemiddeld. Inzet vanuit het onderwijs en gemeente is erop gericht om deze positieve lijn door te trekken. % deelnemers volwasseneducatie dat taalvaardiger is geworden (3) Realisatiecijfers 2024 volgen via collegebrief monitor basisvaardigheden 2024 in Q4 2025.
Wat hebben we daarvoor gedaan 1.1 Bestrijden van onderwijsachterstanden Met Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) en het Eindhovense concept Spelen, Integreren en Leren (SPIL) ingezet op voorkomen van onderwijsachterstanden en het bevorderen van de ontwikkeling van Eindhovense kinderen in de leeftijd van 0-13 jaar. 2.1 Tegengaan voortijdig schoolverlaten Met gemeenten en onderwijsinstellingen lokaal en regionaal ingezet op het tegengaan van voortijdig schoolverlaten (VSV). We zien een dalende trend, maar we hebben het ambitieniveau van 2,6% voor schooljaar 2023-2024 niet behaald. 3.1 Versterken basisvaardigheden volwassenen We hebben het Regionaal Educatief Plan (REP) voor de arbeidsmarktregio Zuidoost-Brabant uitgevoerd en conform het stadsplan basisvaardigheden 2024-2028 ingezet op de aanpak van laaggeletterdheid en het bevorderen van basisvaardigheden van volwassenen
37
Prestatie-indicatoren % van de geïndiceerde peuters in Eindhoven dat wordt bereikt met voorschoolse educatie (1.1) Hoge ambitieniveau van 93% wordt net niet gehaald. GGD houdt redenen van non-bereik bij. Redenen zijn divers van aard, zoals peuters gaan naar een niet VE-gecertificeerde kinderopvang/gastouderopvang, vanwege medische redenen of ouders vinden voorschoolse educatie (VE) niet nodig. Ouders zijn niet verplicht hun kind aan VE te laten deelnemen. % van alle peuters in Eindhoven dat wordt bereikt met voorschoolse educatie (1.1) De realisatie ligt iets hoger dan in 2023. Deze stijging wordt veroorzaakt doordat het bereik van niet-doelgroeppeuters is gestegen van 72,5% naar 74,9%. Aantal laaggeletterde cursisten (1.1) Realisatiecijfers 2024 volgen via collegebrief monitor basisvaardigheden 2024 in Q4 2025. % jongeren in een kwetsbare positie uitgestroomd naar onderwijs jaar later (2.1) Naar verhouding zijn er binnen de kwetsbare jongeren iets minder jongeren naar arbeid uitgestroomd (van 16 naar 14) en iets meer jongeren zijn naar onderwijs (van 64 naar 65) uitgestroomd. Dat is met het oog op een startkwalificatie behalen een positieve ontwikkeling, al zijn de verschillen klein.
% jongeren in een kwetsbare positie uitgestroomd naar arbeidsmarkt jaar later (2.1) Naar verhouding zijn er binnen de kwetsbare jongeren iets minder jongeren naar arbeid uitgestroomd (van 16 naar 14) en iets meer jongeren zijn naar onderwijs (van 64 naar 65) uitgestroomd. Dat is met het oog op een startkwalificatie behalen een positieve ontwikkeling, al zijn de verschillen klein. % VSV-ers uitgestroomd naar onderwijs jaar later (2.1)
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
93%
93%
90%
78%
74%
80%
4896
ntb
n.n.b.
64%
67%
65%
16%
16%
14%
20%
26%
20%
41%
44%
41,1%
Toelichting VSV percentages: de streefcijfers zijn opgesteld in het Regionaal Programma 2020-2024. Dat programma is voor corona tot stand gekomen en daardoor zijn de streefcijfers niet meer reëel. Landelijk gemiddelde is 22,41%. % VSV-ers uitgestroomd naar arbeidsmarkt jaar later (2.1) Het landelijk gemiddelde is 37,24%. Jongeren gaan in onze regio dus, in vergelijking met het landelijk gemiddelde, sneller aan het werk dan terug naar school.
In 2024 hebben we ons vooral gericht op: • Uitvoeren van wettelijke taken: we hebben uitvoering gegeven aan de wettelijke taken. • Lokaal Educatieve Agenda 2024-2028 opstellen en uitvoeren: samen met de lokale partners een nieuwe LEA 2024-2028 opgesteld en uitvoering gegeven aan LEA jaarplan schooljaar 2023-2024 en 2024-2025. Jaarlijks monitoren en rapporteren we over de resultaten via de LEAmonitor. • Uitvoering geven aan Spilbegroting 2023-2026: samen met de SPIL-partners de activiteiten uitgevoerd zoals in de begroting is opgenomen en inzicht in de resultaten van deze inzet volgt via collegebrief SPILmonitor voor de zomer. • Uitvoering geven aan stadsplan basisvaardigheden: vanuit een multihelix samenwerking uitvoering gegeven aan het nieuwe stadsplan basisvaardigheden 2024-2028. Volgen en rapporteren de voortgang via monitor basisvaardigheden. • Aanpak voortijdig schoolverlaten uitvoeren: samen met de gemeenten en het onderwijs in de regio hebben we het regionaal programma naar de juiste plek 2020-2025 en het RMC-kader 2021-2025 (regionale melden coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten) uitgevoerd. • Continueren en intensiveren lokale en regionale samenwerking onderwijs: we hebben intensief multihelix samengewerkt ten aanzien van internationalisering van het onderwijs.
38
Wat heeft het gekost x € 1.000
Begr. prim. 2024 (nov '23) 31.826 -14.353 -51 17.422
Lasten Baten Mutatie reserves Saldo
Begroting 2024 (dec '24) 36.255 -16.954 -1.343 17.958
Lasten
Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000) Primair onderwijs - Voorschoolse Educatie /SPIL - Spuk De SPUK uitkering Voorschoolse Educatie is hoger uitgevallen dan was voorzien, hierdoor is een deel van de dekking niet meer nodig en een deel wordt gestort in de egalisatie reserve SPIL VVE. Wet Educatie Beroepsonderwijs (WEB- regio rijksmiddelen) De specifieke uitkering Educatie Beroepsonderwijs (SPUK WEB) wordt niet volledig besteed in het jaar 2024 vanwege lagere raming bij aanbesteding. Voor 2025 is hier op geanticipeerd door een nieuwe aanbesteding voor Taalaanbod werkgeversaanpak. Nationaal Programma Onderwijs - SPUK Door een vertraagde start in het jaar 2022 is de specifieke uitkering Nationaal Programma Onderwijs (SPUK NPO) pas in het jaar 2024 besteed. Bijstelling reserveringen 2024 Met het reserveringsdossier 2024 is een bedrag naar het jaar 2025 overgeheveld, echter heeft er nog besteding in 2024 plaatsgevonden van diverse posten, waardoor de begrote reservering in werkelijkheid lager is. Overig SALDO
39
2.081
Realisatie 2024
Afwijking 2024
34.984 -17.386 -1.193 16.405
1.271 432 -150 1.553
Baten
Mutatie Afwijking reserve -758 1.323 incidenteel
516
-516
-
- incidenteel
-744
744
-
- incidenteel
-608
-
608
- incidenteel
26 1.271
204 432
-150
230 1.553
2c. Sociale stad
Sociale basis en wijkteams Met het vaststellen van de Koers Sociaal (2)040 werd de urgentie van het versterken van een (inclusieve) sociale basis in 2024 herbevestigd. Zoals in de koers omschreven zetten we richting 2040 stevig in op het versterken van de sociale basis samen met inwoners, zodat Eindhovenaren zo goed als mogelijk, zo dichtbij als mogelijk en bij voorkeur in hun eigen leefomgeving ondersteuning kunnen vinden. Dit sluit naadloos aan bij de gewenste Impact zoals we die formuleerden binnen de visie 'Goed voor Elkaar': "In Eindhoven voelen inwoners zich fijn, gezien en gesteund. We kijken om naar elkaar en helpen elkaar als het nodig is waardoor we het vertrouwen houden dat het (weer) goed komt". In 2024 pakten we onze faciliterende rol en gaven we inwoners(initiatieven) en (in)formele partijen in de sociale basis de ruimte om het gemeenschapsgevoel en de ervaren ondersteuning in de directe omgeving van Eindhovenaren te vergroten. We werkten toe naar het uitvoeringsprogramma 'Vrijwillig voor Elkaar' en zetten concrete stappen in de beleidsvorming m.b.t. (buurt)ontmoeting. Ook stonden we stil bij meten in de sociale basis middels de nieuwe monitor Sociale Basis. In de diverse stad die Eindhoven is, gaat de sociale basis ook over samenleven in verscheidenheid. We stelden het uitvoeringsprogramma 'Inclusief Samenleven' (incl.
Lokale Inclusie Agenda) 2024 op om, middels meer dan 200 activiteiten, voortvarend verder te bouwen aan een inclusief Eindhoven. Gezondheid Met een preventieve aanpak en goede samenwerking met allerlei gezondheid- en zorgpartners hebben we ons, ook in 2024, ingezet op extra jaren in goede gezondheid en het verkleinen van gezondheidsverschillen. Dit hebben we gedaan vanuit de uitvoeringsagenda ‘Gezondheid telt voor Iedereen’, het programma Gezondheid, het GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord), het IZA (Integraal Zorg Akkoord) en de Stap naar Gezonder. Transformatie In 2024 zijn vanuit het Transformatiefonds de eerste projecten daadwerkelijk gestart. Voor tientallen jongeren die in de bijstand zaten is perspectief gecreëerd; dit project is buiten de gebaande paden opgezet met middelen uit het transformatiefonds en nog succesvoller dan verwacht. In het komende jaar wordt daarom gewerkt aan goede borging en opschaling. Ook het jeugdhulpproject is gestart; dit heeft niet alleen inzichten gegeven op welke gebieden kosten gedempt zouden kunnen en moeten worden, ook zijn de inhoudsdeskundigen geconfronteerd met dit inzicht, waardoor de verwachting is dat de voorspelde bijsturing daadwerkelijk wordt gerealiseerd in het belang van de inwoner.